Baruwa ya kwandza ya P’aulo kwa
AKORINTHO
Uthongodhyeri
Baruwa ii yaorwa ni P’aulo. Inaelelywa kukala yaorwa mwaka wa 55, wakathi P’aulo arihokala Efeso kwa miaka mihahu (16:5-9, Mahendo 20:31). Baruwa ii yaorerwa Amasihia a mudzi wa Korintho. Mudzi uu were ni mudzi mubomu kahi za ts’i ya Ayunani. Were una mahekalu manji ga milungu yao, kidza were kuna hatha malaya a hekaluni kahi za mahekalu mangine.
Baruwa ii inaambwa kukala ndo ya kwandza, ela sozho bule. Vivi ni kwa kukala P’aulo mwenye ananena dzulu za baruwa ariyoaorera Akorintho, na ariyoihokera kula kwao. Ni lwazu kukala baruwa zizo zangamika.
Lengo ra baruwa ii
Bai P’aulo waora baruwa ii kwa kukala wapata uv̱oro kukala kanisa ra Korintho were ragazhana-gazhana (1:11). Uv̱oro ungine wo were unaamba kukala kanisa riro were ridzadzala uzindzi (5:9-13).
Vikara P’aulo wandhika baruwa ii na malengo mahahu. Lengore ra kwandza were ni aakanye dzulu za makosa gao. Lengo ra hiri were ni aadzigidzye at’u a kanisa ra Korintho maut’u marigogauza kahi za baruwa mariyomwandhikira (7:1; 8:1; 12:1; 16:1). Lengo ra hahu were ni aafundishe dzulu za maut’u mangine here kuambozera akiya, na kukala Mulungu waap’a ushindi dzulu za kifwa.
Baruwa ii ni muhimu kwa kanisa ra rero kwa kukala gosi garigohadzwa mumu gachereko hatha vivi.
Maut’u garigo mumu
Uvoro 1:1-3
P’aulo analazha muv̱era 1:4-9
P’aulo anaakanya Akorintho dzulu za kugazhana 1:10-17
Masihi nde nguvu ya Mulungu 1:18-31
Uv̱oro Udzo dzulu za Masihi 2:1-5
Ulachu wa Mulungu 2:6-16
P’aulo na Apolo osi ni ahumiki a Bwana 3
Ahumwi marizhohumika 4
P’aulo anaakanya Akorintho dzulu za uzindzi 5
P’aulo anaakanya Akorintho dzulu za kushithakiana 6:1-11
P’aulo ananena dzulu za chakurya na uzindzi 6:12-20
P’aulo ananena dzulu za kuhala 7:1-24
P’aulo ananena dzulu za adhaka na magungu 7:25-40
P’aulo ananena dzulu za chakurya kidzichombozerwa vizuka 8
P’aulo ananena dzulu za hachiye here muhumwi 9
P’aulo anaambira Akorintho masishiriki kahi za kuvoya vizuka 10:1-22
Kila kit’u ukihendacho nakikale kinamup’a nguma Mulungu 10:23–11:1
Tharathibu ya alume na ache 11:2-16
P’aulo ananena dzulu za chakurya cha Bwana 11:17-34
P’aulo ananena dzulu ya vigerwa zha Roho Mweri 12
Mahendzo ndo kit’u kibomu 13
P’aulo ananena dzulu ya kigerwa cha kunena na luga 14:1-25
Tharathibu mbidzo kahi za kanisa 14:26-40
P’aulo ananena dzulu za kufufuka kwa Masihi 15:1-11
Kwa kukala Masihi wafufulwa, at’u nao mandafufulwa 15:12-34
At’u mandizhokala wakathi mandihofufulwa 15:35-58
Mutsango kwa ut’u wa at’u a Mulungu 16:1-4
Mipango ya P’aulo 16:5-24
1Uvoro
11:1 Agal 1:1; Sosithene: Mahe 18:17Mimi P’aulo natsagulwa ni Mulungu kwa mahendzoge mwenye, nikale muhumwi wa Masihi Jesu. Ninaora baruwa ii hamwenga na ndugu Sosithene. 21:2 2 Akor 1:1; Mahe 18:1Baruwa ii ninaiora kwenu ninwi at’u a kanisa ra Mulungu ririro kuko Korintho. Ninamuorera ninwi at’u muriogeswa ni Masihi Jesu na mukiifwa mukale at’u a Mulungu, hamwenga na at’u osi kila hat’u marihadzao dzina ra Bwana Jesu Masihi, Bwana wao na Bwana wehu.
3Bai nema na dheri kula kwa Mulungu Babiyehu, na Bwana Jesu Masihi, navikale kwenu.
P’aulo analazha muv̱era
4Ninamulazhira muv̱era Mulungu kwa ut’u wenu siku zosi, kwa kukala wamup’a nemaye kukirira kwa Masihi Jesu. 51:5 2 Akor 8:7Kwani kahi za iye mwahokera maut’u manji kahi za kunena na kumanya kwenu. 6Na vivi mwahakikishirwa kukala wo ushahidhi huriwomboza siswi dzulu za Masihi be ni wa jeri. 71:7 2 Ath’es 1:7; Tit 2:13Na kwa ut’u uwo, k’akuna kigerwa cha kiroho hatha kimwenga muricho k’amuna, kahi za wakathi uu wa kumuthariza Bwana wehu Jesu Masihi anyeswe lwazu. 81:8 Afil 1:6; 1 Ath’es 3:13; 5:23Na iye Bwana wehu Jesu Masihi andamuhendya mukale na nguvu muhaka mwisho, ili kwamba yo siku ya kudzakwe amuthekeze k’amuna kaila bule. 91:9 10:13; 1 Ath’es 5:24; 2 Ath’es 3:3Ye Mulungu ariyemwiha ninwi, ili mukale na umwenga kahi za mwanawe Bwana wehu Jesu Masihi, ni mwaminifu.
P’aulo anaakanya Akorintho dzulu za kugazhana
101:10-11 3:3; 11:18; 2 Akor 12:20; Aefe 4:2-6; Afil 2:2; Joh 17:21-23Ndugu zangu, ninamuvoya zhomu kahi za dzina ra Bwana wehu Jesu Masihi kukala nyosi musikizane bila kugazhana. Kalani kit’u kimwenga kahi za maazo genu na kahi za nia zenu. 11Kwani at’u a nyumba ya Kiloe, makudzanambirat’o sana, kukala ninwi ndugu zangu be munagwadulana sana. 121:12 3:4; Apolo: 3:5-6, 22; 4:6; 16:12; Mahe 18:24; 19:1; K’efa: 1 Akor 3:22; 9:5; 15:5; Agal 2:9, 11-14; 2 Akor 10:7Yani kila mut’u a kizhakwe. Angine manaamba ni a P’aulo, angine manaamba ni a Apolo, angine manaamba ni a K’efa, na angine manaamba ni a Masihi. 13Kwani yuno Masihi a k’ana nyingahi? Vidze, ye P’aulo wasulubiwa kwa ut’u wenu? Hedu mwabat’izwa kahi za dzina ra P’aulo? 141:14 K’irisipo: Mahe 18:8; Gayo: Arum 16:23-24Ninashukuru mana sibat’izire mut’u mungine yoyosi kahi zenu isihokala K’irisipo na Gayo. 15Kwa vizho k’ahana mut’u kahi zenu adimaye kuamba kukala namubat’iza kahi za dzina rangu. 161:16 Sitefana: 16:15(Namubat’iza Sitefana na nyumbaye jeri. Ela zaidhi ya ao, simanya kubat’iza mut’u mungine yoyosi.) 17Kwani Masihi k’anihumire nidze nibat’ize at’u, ela wanihuma nidze nihubiri Uv̱oro Udzo. Na Uv̱oro uwo sidzireuhubiri kwa ulachu wa kumanya kunena. Nahenda vivi ili kwamba wo musalaba wa Masihi usihokwe nguvu za kwakwe bule.
Masihi ndiye nguvu za Mulungu
181:18 Arum 1:16; 2 Akor 4:3Kwani kwa at’u mangamikao, wo uv̱oro wa Masihi kufwa dzulu za musalaba hatha ni uzuzu. Ela kwehu siswi huokolwao, uv̱oro uwo ni nguvu za Mulungu. 191:19-20 3:18-20; Math’ 11:35; Arum 1:221:19 Isa 29:14; Ayub 12:13, 17; Isa 19:12-14; 44:25Mana Maoro ganaamba,
“Nindawanonga wo ulachu uriwo na at’u alachu,
nindakahala akili zao zosi.”
20H’aya, kala Mulungu adzauhendya ulachu wosi wa haha ts’i ukale uzuzu uhuhu, nwi at’u alachu, ulachu wenu uhiho? Hedu nwi ashomi, elimu yenu ihiho? H’aya nanwi enye akili za kupigana k’anani kahi za urumwengu uno, yo akili yenu ihiho? 211:21 Arum 1:19-20Kwani kahi za ulachu wa Mulungu, mudamu k’adima kumumanya kukirira na wo ulachu wa kwakwe wa kidamu. Ndosa Mulungu akiona ni vidzo ahumire wo uzuzu fuhubiriwo ili osi mandiokuluhira mapate kuokolwa. 221:22 Math’ 12:38; Joh 4:48; Mahe 17:18, 32Mana Ayahudi manamala manyeswe miujiza, na Ayunani manamala ulachu, 231:23 2:14; Agal 3:1; 5:11ela sino funamuhubiri Masihi ariyesulubiwa musalabani. Uv̱oro uu unaatsukiza Ayahudi, na kwa Ayunani, ni uzuzu. 241:24 1:18; 2:5; Akol 2:3Ela kwa aryahu mariotsagulwa ni Mulungu, Ayahudi kwa Ayunani, uv̱oro uu be ni Masihi, ariye iye nde nguvu ya Mulungu kidza ndiye ulachu wa Mulungu. 251:25 2 Akor 13:4Kwani uwo uriwo unaonewa kukala ni uzuzu wa Mulungu, be ni ulachu kukira ulachu wa mudamu, na uryahu uriwo unaonekana kukala ni unyonge wa Mulungu, be una nguvu kukira nguvu za mudamu.
261:26 Joh 7:48Lolani ndugu zangu, wakathi murihotsagulwa, si anji enu mariokala ni alachu kidhunia, hedu enye zheo, hedu at’u mambolao kahi za nyumba za mana. 271:27-28 Arum 12:16; Jako 2:5; Luk 1:51-53; 6:20Ela Mulungu watsagula vit’u marizhokala at’u manazhona ni vizuzu na vinyonge ili aagwize haya at’u alachu, na at’u enye nguvu. 28Mulungu watsagula vit’u virizho at’u manaviv̱udhya na kuzhona k’avina mana yoyosi, na akivihumira kuvonongera vit’u virizhohalirwa kukala ni zha mana. 29Kwa vizho k’akuna mudamu adimaye kudzionya mbere za Mulungu. 301:30 2 Akor 5:21Mulungu h’akeye ndiye ariyemuhendya ninwi muishi kahi za Masihi Jesu, kidza akimuhendya ye Masihi akale nde ulachu wehu. Kwa vizho kukirira kwa iye Masihi siswi fwatsuswa, fukikombolwa na fukihendywa ahachi. 311:31 1:29; 2:2; 4:7; Jere 9:23-24; 2 Akor 10:17; 11:30; 12:5; Aefe 2:9Na ndosa Maoro ganaamba, “Kila adzionyaye, naadzionye kahi za Bwana.”
2P’aulo wahubiri Uv̱oro Udzo wa Masihi h’akeye
12:1 1:17Bai ndugu zangu, wakathi nirihokudza kuko kwenu, nakudza nimwambirize siri2:1 Maoro mangine ganaamba, ‘ushahidhi wa Mulungu’ badala ya ‘siri ya Mulungu.’ ya Mulungu. Na siri iyo simwambirizire kwa ulachu wowosi hedu kumanya kunena. 22:2 1:23; Agal 6:14Mana nere natosa kukala nisimanye maut’u mangine gogosi kahi zenu, isihokala Jesu Masihi na kifwa cha kwakwe ho musalabani. 32:3 Mahe 18:9; 2 Akor 10:1, 10Nirihokala nanwi, nakala sina nguvu, kidza nere ninathethema kwa woga. 42:4 4:20; 1 Ath’es 1:5Na wo uv̱oro niriwokala nawo be simwambirizire kwa kuhumira maneno ga kumwangola-ngola hedu ulachu wowosi, hatha bule. Mimi namwambiriza kwa kumwanyesa vihendo zha Roho na zha nguvu. 52:5 1:18, 24Nami nahenda vivi ili kwamba ro kuluhiro renu risitegemee ulachu wa mudamu, ela ritegemee nguvu za Mulungu.
Ulachu wa Mulungu
6Ela hatha hamwenga na vizho, siswi nikuafundisha ulachu at’u madziokumala. Na ulachu uwo si wa wakathi uu huriwo, hedu wa athawali a vikara, mana uthawali wao undakira. 72:7 Arum 5:2; 2 Akor 3:18; 4:17; Akol 1:26Hunafundisha ulachu wa Mulungu, uriwokala ni siri kwa anadamu. Na ulachu uwo, Mulungu waupanga hangu urumwengu k’audzaumbwa ili fukadime kuhokera nguma. 82:8 Luk 23:34Na k’akuna muthawali hatha mumwenga wakathi uu furiwo ariyemanya ulachu uu. Kwani kala mamanya k’amangamusulubishire bule ye Bwana wa nguma. 92:9 Isa 52:15; 64:4Mana Maoro ganaamba kukala,
“Zho virizho k’avidzaonewa hedu kusikirwa,
na zho virizho mudamu k’adzaviaza kukala vinadima kukala,
vizho ndo Mulungu arizhoathayarishira ao mamuhendzao.”
10Na Mulungu wahugunulira siswi siri ya maut’u gago kukirira kwa Roho. Kwani Roho ndiye achunguzaye kila kit’u hatha zo siri za Mulungu za ndani-ndani. 11Kwani mut’u mungine k’adima kumanya maazo gangu, ela roho yangu inagamanya gosi. Na vizho ndo virizho hatha kwa Mulungu, k’akuna adimaye kumanya maazoge hasihokala ye Rohowe. 122:12 Arum 8:15Bai siswi k’afuhokerere roho ya urumwengu uu, ela fwahokera Roho wa kula kwa Mulungu. Na iye nde afuhendyaye hatha fukang’alirwa ni vigerwa vivi zhosi arizhohup’a Mulungu. 132:13 2:4; 12:10Na k’afumwambira maut’u gaga kwa kuhumira maneno ga ulachu wa kidamu, ela funahumira maneno hufundishwago ni Roho. Hunaang’aziza at’u ujeri wa kiroho kwa maneno ga kiroho.2:13 Mana nyingine inadima kukala, ‘Hunaang’aziza ujeri wa kiroho at’u mario kahi za Roho.’142:14 1:18, 23; Joh 3:5-12; 2 Akor 3:14-18Maut’u ga Roho wa Mulungu, ni ga kiroho nago gamung’alira mut’u ariye kahi za Roho. Mut’u ariye k’akahi za Roho maut’u gaga kwakwe ni uzuzu kwa kukala k’agamung’alira bule. Kwa vizho mut’u dza iye, k’adima kuelewa maut’u ga Roho wa Mulungu. 15Siswi hurio kahi za Roho huna wadimi wa kuelewa kila kit’u, ela at’u angine k’amahuelewa bule. 162:16 Isa 40:13; Arum 11:34Kwani Maoro ganaamba kukala,
“Ni h’ani amanyaye maazo ga Bwana,
hatha akale anadima kumuadha?”
Ela siswi hunaelewa maut’u gaga ga Roho wa Mulungu kwa kukala funa akili za Masihi.
3P’aulo na Apolo osi ni ahumiki a Bwana
13:1 Joh 16:12Ndugu zangu, wakathi nirihokala nanwi sinenere nanwi here nidimazho kunena na at’u mario na Roho, nanena nanwi here at’u mario kimwiri, na ana atsanga kahi za Masihi. 23:2 Aebu 5:12-13; 1 P’et 2:2Mimi namunwesa mazia, simup’ere chakurya chomu bule mana were k’amudzangwe kukala a chakurya chomu. Na hatha vivi kidza ninamona kukala k’amudzangwe bule, 33:3 1:10-11; Agal 5:19-20mana muchere kuishi kimwiri. Kwani ko kuonerana wivu na kugwadulana kwenu be kunanyesa kukala muchere kuishi kimwiri here at’u a kawaida. 43:4-5 1:12H’aya kala angine manaamba kukala, “Sino fu a P’aulo,” na angine manaamba, “Sino fu a Apolo,” mundakosadze kuambwa kukala mu at’u a urumwengu?
5Kwani mino na ye Apolo hu ano h’ani? Siswi be hu ahumiki a Mulungu thu, na kukirira kwehu siswi ninwi mwakuluhira. Kila mut’u anahenda kaziye kulengana na zho arizhojaliwa ni Bwana. 63:6 Mahe 18:4, 11, 24-28Mimi nalaya, Apolo ye akimwagira madzi, ela ariyekuza ni Mulungu. 7Kwa vizho, mubomu si ye mulayi, hedu ye mumwagiri wa madzi, mubomu ni Mulungu kwa kukala nde akuzaye. 83:8 4:5Ye mulayi na ye mumwagiri wa madzi osi ni amwenga, na kila mut’u andarifwa mushaharawe kulengana na kaziye mwenye. 93:9 Math’ 13:3-9; Aefe 2:20-21; 1 P’et 2:4-6Kwani Apolo ni muhendzi wa kazi mwandzangu, ela hosini fu ahendzi a kazi a Mulungu. Ninwi mu munda wa Mulungu, hedu dzengo ra Mulungu.
103:10 1 Akor 15:10Kwa nema ariyonip’a Mulungu, mimi naika musinji here muaki mubomu, na mut’u mungine anaaka kahi za musinji uwo. Bai kila andiyeaka dzulu za musinji uwo niaaket’o. 113:11 Isa 28:16; Mahe 4:11-12Kwani k’akuna mut’u hatha mumwenga adimaye kuika musinji mungine, isihokala uwo uriwoikwa ni Mulungu kare. Na musinji uwo ni Jesu Masihi. 12Bai, kila amalaye kuaka dzulu za musinji uwo, anadima kuhumira vit’u ahendzazho. Anadima kuhumira dhahabu, fedha, hedu mawe ga kima kibomu. Hedu anadima kuhumira mbao, miguwa, na nyasi. 133:13-15 Arum 2:6; 2 Akor 5:10Ela siku iyo ya Masihi, kazi ya kila mut’u indanyeswa lwazu. Siku iyo kazi zosi zindapimwa na moho, na uwo moho ndiwo undiwonyesa kazi ya kila mut’u lwazu-lwazu, chamba ni mbidzo hedu ni mbii. 14Chamba kazi ariyoihenda mut’u dzulu za wo musinji k’aindasha, mut’u iye andahokera zawadi. 153:15 Jud 23Ela kazi ariyoihenda mut’u ikisha, iye andakala adzaingamiza yosi. Iye mwenye andaokolwa kamwe ela andaokolwa here mut’u adziyehenda kuthia kula kahi za moho.
163:16 6:19; Arum 8:9, 11, 15; 2 Akor 6:16; Agal 5:25; 1 P’et 2:5Vidze, k’amumanya kukala mu hekalu ra Mulungu, na Roho wa Mulungu anakala ndani mwenu? 17Ninwi ndinwi hekalu ra Mulungu, na hekalu ra Mulungu ni hekalu rieri. Bai, kila andiyenonga hekalu ra Mulungu iye naye andanongwa ni Mulungu.
183:18 4:10Mut’u asidzikenge bule. Chamba hana mut’u kahi zenu ariye anadziona ni mulachu kahi za wakathi uu furiwo, iye naakale muzuzu ili adime kukala mulachu. 193:19 Ayub 5:12-13; 1 Akor 1:20Kwani ulachu wa urumwengu uu kwa Mulungu ni uzuzu. Mana Maoro ganaamba kukala,
“Mulungu nikuagwira o alachu
kahi za wo ulachu wao.”
203:20 Zabu 94:11Kidza Maoro ganaamba kaheri kukala,
“Bwana anamanya kukala maazo ga at’u alachu
k’agana mana yoyosi.”
21Kwa vizho bai, mut’u asidzionyere mwanadamu, mana kila kit’u ni chenu. 223:22 Arum 8:38Akakala P’aulo, hedu Apolo, hedu K’efa. Hedu ukakala urumwengu, uzima, kifwa, wakathi uu huriwo hedu wakathi udzao, gosi ni genu ninwi. 233:23 15:28; Arum 14:7-9Na ninwi mu a Masihi, na Masihi naye ni wa Mulungu.
4Ahumwi marizhohumika
1Siswi be fuhalireni here ahumiki a Masihi furiogerwa kazi ya kuimirira siri za Mulungu. 24:2 Luk 12:42Mut’u yoyosi aimiriraye ut’u ni hatha aonekane kukala ni mwaminifu kwa bwanawe. 3Ela ninwi mukinihukumu, hedu hatha nikihukumiwa kahi za koti ra anadamu, vizho hatha sizhona kit’u mino. Hatha mimi mwenye kidza sidzihukumu bule. 44:4 Zabu 143:2Simanya ut’u wowosi uwi niriwouhenda, ela vizho k’avinihendya muhachi bule. Bwana nde adimaye kunihukumu. 54:5 3:8; Zabu 139:1-12; Arum 2:16Kwa vizho musihukumu na wakathi wa hukumu k’audzafika. Hukumu indakala haho andihokudza Bwana. Iye andagamboza halamu maut’u gosi garigofitswa kizani, na kunyesa lwazu nia za at’u zirizokala kahi za mioyo yao. Na haho ndo Mulungu andihomulika kila mut’u here viv̱iryazho.
6Ndugu zangu, mifano ii nidziyoimboza dzulu za mimi na Apolo, ni kwa faidha yenu ninwi. Mifano ii dzailazha ili mudzifundishe kuhenda here Maoro gaambazho bila kungeza, p’ore mut’u akadzionyera mut’u mumwenga, ela mungine ye akamuv̱udhya. 74:7 Agal 6:3Vidze una kit’u chani we kiricho angine k’amana? Samba kila kit’u wakigerwa ni Mulungu! H’aya kala kila kit’u wahenda kukigerwa, kwanoni udzionye na vit’u urizhohenda kuvigerwa here kwamba ni zhako?
8Munadziona kukala mu thele vit’u na kidza mu mathajiri k’amuna mumu. Munadziona kukala mudzakala athawali hatha bila siswi. Bai kala mu athawali jeri fukathawala hosi! 94:9 Arum 8:36; Aebu 10:33Zho nionazho ni here Mulungu wafwika siswi ahumwi fukale at’u a mwisho kamare. Hatha fu here at’u mariohukumiwa kwalagwa mbere za at’u. Urumwengu muzima unafulolera, malaika nao dzazho, hamwenga na at’u. 104:10-13 2 Akor 11:23-294:10 3:18Siswi hu azuzu kwa ut’u wa Masihi, ela ninwi mu alachu kahi za Masihi. Sino fu anyonge, ela ninwi muna nguvu. Munaishimiwa ela sino hatha k’afuonewa kit’u. 11Funasirima na ndzala na k’ihu hatha haha ninenaho. Funanenda huhu na kupigwa, na hatha ho ha kukala henye naho k’ahuna. 124:12 Luk 6:28; Mahe 7:60; Arum 12:14; Funabigilika na mikono yehu: Mahe 18:3Funabigilika na kuhenda kazi na mikono yehu enye. Fukisholerwa, funaavoyera madzo ao mafusholerao. Fukiteswa, funavumirira. 134:13 Maomb 3:45Fukisingizirwa, funadzigidzya kwa up’ore. Urumwengu muzima k’aufwona kit’u, funahalirwa here uchafu hatha haha ninenaho.
14Mimi simwandhikira vivi ili nimugwize haya, ela namwandhikira ili nimukanye here anangu nimuhendzao zhomu. 154:15 Agal 4:19Kwani hatha mukakala na arezi angahi kahi za Masihi kidza mimi h’akiyangu ndimi babiyenu. Mana wakathi nirihomwambiriza wo Uv̱oro Udzo ndo nirihokala babiyenu kahi za Masihi Jesu. 164:16 11:1; Afil 3:17; 1 Ath’es 1:6Bai ninamuvoya zhomu mukale here mimi. 174:17 T’imoth’i: 16:10; Mahe 16:1; 2 Akor 1:1Na ndosa vivi namuhuma T’imoth’i kwenu. T’imoth’i ni mwanangu kahi za Bwana. Ninamuhendza zhomu. Iye ni mwaminifu naye andamukumbukiza zho niishizho kahi za Masihi. Na vizho niishizho ndizho nifundishazho kahi za makanisa gosi kila hat’u.
18At’u angine makwatya kudzionya kwa kukala manaona sindakudza kaheri. 194:19 Bwana akihendza: Mahe 18:21; Jako 4:15Bwana akihendza nindakudza, sindatoa bule. Na haho nikidza nindakudza nidzionere mwenye dzulu za o at’u madzionyao. Go maneno gao manenago sindagalola bule, nindalola zo nguvu za Mulungu marizo nazo. 204:20 2:4; 15:24Kwani uthawali wa Mulungu si maneno mahuhu bule, ni nguvu. 214:21 2 Akor 1:23; 13:10H’aya, nikikala ninadza nidze nimwangize akili, hedu nidze na moyo wa mahendzo na up’ore? Tsagulani enye.
5P’aulo anaakanya Akorintho dzulu za uzindzi
15:1 Alaw 18:8Vinanenwa kamare kukala kuna uzindzi kahi za kanisa renu. Na uzindzi uwo ni mui-mui sana hatha at’u masiomumanya Mulungu kidza k’amadima kuuhenda. Ninasikira kukala mumo kanisani mwenu muna mut’u ariye anakala na mukaza babaye. 25:2 6:12; 10:23Kidza ambwa munadzionya. Badala ya kurira nwi munadzionya. Ye ariyehenda vizho be mwambozeni mara mwenga mo kanisani. 35:3-4 Akol 2:5Mimi siko bule kuko, ela ni hamwenga nanwi kiroho. Na mut’u iye ariyehenda vizho nidzamuhukumu kare here niriye kuko. 4Wakathi mukithunganana kahi za dzina ra Bwana Jesu, na roho yangu, na nguvu za Bwana wehu Jesu zikikala hamwenga nanwi, 55:5 1 T’imo 1:20mulazheni mut’u iye kwa Shethani. Hendani vizho ili mwiriwe unongwe ela rohoye ipate kuokolwa kahi za siku iyo ya Bwana Jesu.
65:6 Agal 5:9Kudzionya kwenu k’akufwaha bule. Hedu k’amumanya kukala ts’ats’u ch’ach’e ni kuhendya unga munji ukakala ts’ats’u? 75:7 Kumbo 12:1-15; 13:7; Joh 1:29; 1 P’et 1:19H’aya bai, mbozani ts’ats’u yosi mukale unga musha udziwovugwa bila ts’ats’u. Na ni jeri kukala ninwi k’amuna ts’ats’u bule kwa kukala Masihi ariye nde ng’ondzi yehu ya P’asaka wambozwa sadaka akihutsusa. 8Kwa vizho bai, nafuuse P’asaka yehu na mikahe isiyo ts’ats’u, mikahe ya moyo mutsuki na ujeri. Fusiuse P’asaka yehu na mikahe yenye ts’ats’u ya kapindi, mikahe ya dambi na uthiriri. Hatha!
95:9 Math’ 18:17; 2 Ath’es 3:14Kahi za baruwa niriyomwandhikira, namwambira kukala musigwirane na azindzi bule. 10Kunena vizho si kuamba kukala musigwirane na at’u masiomumanya Mulungu mario ni azindzi, hedu aivi, hedu enye kidzitso, hedu mavoyao vizuka. Hatha bule. K’amudima kuthengana na at’u dza ao, simanya mwambole kamare mumu urumwenguni bai. 115:11 6:9-10; 2 Ath’es 3:6; Tit 3:10; 2 Joh 10Ela vikara ut’u niriwokala ninamwambira ni uu: kukala musigwirane na mut’u ariye ana dzina ra ndugu gonya ko ni muzindzi, hedu anahendza kuhukana at’u, hedu ni mwivi, hedu ni murevi, hedu ana kidzitso, hedu anavoya vizuka. Mut’u dza iye, hatha kurya kwenye kidza musirye naye bule.
12-135:12-13 Kumbu 13:5; 17:7Si kazi yangu kuhukumu at’u mario ndze ya kanisa, Mulungu mwenye andaahukumu. Ela at’u murio kahi za kanisa mwenga ni kazi yenu kuahukumu. Kwani Maoro ganaamba kukala, “Ye mut’u mui mwambozeni kahikahi zenu.”
6P’aulo anaakanya Akorintho dzulu za kushithakiana
1Mumwenga wenu akikosana na ndugu mwandziwe, naahirike maneno gago kwenu ninwi at’u a Mulungu. Asithathe kugahirika kotini bule mana majaji a kuko k’amamumanya Mulungu. 26:2-3 Arum 5:17; 2 P’et 2:4; Jud 6; Ugun 1:6Hedu k’amumanya kukala at’u a Mulungu ndio mandiohukumu urumwengu? H’aya kala mundahukumu urumwengu, maut’u mathithe-mathithe gandamushinda? 3Vidze k’amumanya kukala sino at’u a Mulungu fundahukumu hatha malaika? H’aya be kala vizho funazhadima ni kushindwa ni maut’u ga maisha ga haha urumwenguni? 4Ni kwanoni bai, kala mut’u adzakosana na ndugu mwandziwe anahala go maneno anagahirika kwa at’u mario hatha ro kanisa k’ariamanya? 5Ninamupiga chala cha uso ga. Munamala muniambire kukala kahi zenu k’ahana mut’u mulachu hatha mumwenga adimaye kutosa maneno ga ndugu? 6Ela unadima kumona ndugu kamare anamuhirika ndugu mwandziwe kotini, mbere za at’u masiomukuluhira Jesu.
76:7 Math’ 5:39-40; Arum 12:17Zho zha kukosana kare hatha muhirikane kotini vinanyesa kukala mudzashindwa kamare. Hatha ni baha ukoserwe uwe, hedu uhokwe vit’uzho. 8Ela nwi vivi kare munaakosera at’u na kuahoka vit’u zhao. Na maut’u gago munaahendera ndugu andziyenu!
96:9-10 15:50; Agal 5:19-21Vidze, k’amumanya kukala athiriri k’amandaupata uthawali wa Mulungu? Musidzikenge bule, kwani azindzi, avoyi a vizuka, alume malalanao, 10aivi, enye kidzitso, arevi, at’u mahendzao kuhukana, na ahoki, aa osi k’amandaupata uthawali wa Mulungu. 116:11 Tit 3:3-7; Aebu 9:14; 1 Joh 1:7Angine kahi zenu were ndo murizho, ela vivi mwageswa dambi zenu, mukithengwa k’anda kwa kazi ya Mulungu, na mukihendywa ahachi. Vivi zhosi zhakala kukirira na dzina ra Bwana Jesu Masihi, na kukirira na Roho wa Mulungu wehu.
P’aulo ananena dzulu za uzindzi
126:12 8:9; 10:23; Agal 5:13; 1 P’et 2:16Unadima kunena ukaamba kukala, “Kwangu mimi kila kit’u ni karakara.” Ee ni jeri, ela si zhosi vifwahazho! Unaamba, “Kila kit’u kwangu ni karakara.” Ela mimi ts’endzi kuthawalwa ni kit’u chochosi. 136:13 Math’ 15:17-19; 1 Ath’es 4:3Unadima kuamba, “Chakurya ni cha ndani, na ndani nayo ni ya chakurya.” Ee ni karakara, ela Mulungu andavinonga-nonga zhosi viri. Ela miri yehu si ya uzindzi, ni ya Bwana, na Bwana naye ni wa yo miri. 146:14 15:15, 20; Arum 6:4; 8:11; 2 Akor 4:14Here Mulungu arizhomufufula Bwana kwa nguvuze, andahufufula hatha siswi naswi kwa nguvu zizo.
156:15 12:27Vidze, k’amumanya kukala miri yehu ni vilungo zha Masihi? Bai nadimadze kuhala kilungo cha Masihi na kukihendya kilungo cha malaya? Vizho k’azhadimikika bule. 166:16 Mwan 2:24; Math’ 19:5; Aefe 5:31Hedu k’amumanya kukala mut’u akigwirana na malaya adzakala mwiri mumwenga naye? Kwani Maoro ganaamba kukala, “Ao airi mandakala mwiri mumwenga.” 176:17 Joh 17:21-23; Arum 8:9-11; 2 Akor 3:17-18; Agal 2:20Ela mut’u akigwirana na Bwana nikukala kit’u kimwenga naye kahi za Roho.
18Dzithengeni na uzindzi. Dambi nyingine zihendwazo zosi, nikukala zinahendwa ndze ya mwiri. Ela mut’u azingaye nikukala anauhendera dambi mwiriwe mwenye. 196:19 3:16Vidze k’amumanya kukala miri yenu ni hekalu ra ye Roho Mweri muriyegerwa ni Mulungu, na anatoa ndani mwenu? Ninwi k’amua ninwi enye bule, mu a Mulungu. 206:20 7:23; Arum 13:14; 1 P’et 1:18-19Mulungu wamugula kwa bei ya gali, kwa vizho yo miri yenu ihumireni kumup’a nguma iye.
7P’aulo ananena dzulu za kuhala
1Vikara, dzulu ya garyahu maut’u murigogauza wakathi murihonandhikira, ni vidzo mulume asimugut’e muche. 27:2 1 Ath’es 4:3-4Ela kwa ut’u wa maut’u ga uzindzi, kila mulume niakale na muchewe, na kila muche akale na mulumewe. 37:3 Aefe 5:21-29Mulume naamuthoshezhe muchewe, na ye muche naye amuthoshezhe mulumewe here mut’u na muchewe mav̱iryazho kuhenda. 4Kwani ye muche k’ana amuri dzulu za wo mwiriwe, mwenye amuri nawo ni ye mulumewe. Na ye mulume naye k’ana amuri dzulu za wo mwiriwe, mwenye amuri nawo ni ye muchewe. 5Musilashane bule isihokala mukale mudzasikizana. Mana munadima kukala munamala mudzambozeze mumuvoye Mulungu kwa muda. Ela gakigoma go mavoyo thu, uyiranani kare p’ore mukashindwa ni kudzizulia na Shethani akapata nafasi ya kumujeza.
6Vivi nidzizhonena be si kukala ninamboza amuri, hatha bule nidzahenda kulazha ruhusa. 77:7 Math’ 19:11-12; 1 Akor 12:11Ninahendza kila mut’u akale dza zho nirizho mimi. Ela k’azhadimikika, mana kila mut’u ana kigerwa cha kwakwe cha kih’akeye arichogerwa ni Mulungu. Yuno wagerwa kino na yuya akigerwa kirya.
8Bai kwa aryahu mario k’amana ache, na aryahu mario ni magungu, namala niambe vivi: Ni vidzo kala mangathuwa kuishi vizho dza zho niishizho mimi. 97:9 1 T’imo 5:14Ela kala mut’u k’adima kudziunya, naahale hedu ahalwe. Kwani ni baha kuhala hedu kuhalwa kuriko kwalagwa ni hamu.
107:10-11 Math’ 5:32; 19:9Kwa at’u mariohalana, ninamboza amuri kwenu. Na amuri ii ni ya Bwana si yangu bule. Muche asirichane na mulumewe bule. 11Na kala andamuricha, asihalwe kaheri, naathuwe kukala bila mulume hedu auyirane na mulumewe. Mulume naye asimuriche muchewe bule.
12Na kwenu ninwi angine nyosi, mimi ninamwamba vivi, na ni mimi bai si Bwana bule. Kala ndugu yoyosi ana muche ariye k’adzamuhokera Masihi, na iye muche mwenye akale anahendza aenderere kuishi naye, ndugu iye asimuriche bule. 13Na kala mwanamuche ariyemuhokera Masihi ana mulume ariye k’adzamuhokera, na iye mulume mwenye akale anahendza aenderere kuishi naye, dada iye asimuriche bule. 147:14 Arum 11:16Mana ye mulume asiyekuluhira nikuhendywa mueri kwa ut’u wa ye muchewe. Na ye muche asiyekuluhira naye nikuhendywa mueri kwa ut’u wa ye mulumewe. Na kala sozho, be o ana ao mangakala ni akolo, ela vino ni aeri. 157:15 Ishini kahi za dheri: 14:33; Arum 12:18; 14:19; 2 Akor 13:11; Akol 3:15; Aebu 12:14Ela chamba ye mulume hedu ye muche asiyekuluhira anamala kurichana na ye muche hedu mulume akuluhiraye, naamuriche. Kwani kahi za k’esi dza iyo ye muche hedu mulume akuluhiraye a huru kumuricha ende, ela kumbukirani kukala Mulungu wafwiha fuishi kahi za dheri. 167:16 1 P’et 3:1Kwani uwe muche hedu mulume uriyemukuluhira Jesu, unadima hangine ukamuhendya mulumeo, hedu mucheo akaokoka.
17Kila mut’u naaenderere kuishi here Mulungu arizhomupangira, na here zho Mulungu arizhomwiha. Na sheria ii ndo nifundishayo kahi za makanisa gosi. 187:18 Agal 5:1Chamba wakathi urihoifwa ni Mulungu were wangizwa lwembeni kare, usihikehike bule kumala kufuta wo muv̱ano wa lwembe. Na kala wakathi urihoifwa ni Mulungu were k’udzangizwa lwembeni, usendengizwa lwembeni bule. 197:19 Arum 2:25-29; Agal 5:6Kwani kwangizwa lwembeni, hedu kutsangizwa lwembeni k’akuna mana yoyosi. Chenye mana ni kuthuwa amuri za Mulungu. 20Kila mut’u naathuwe kukala zho arizhokala wakathi uwo arihoifwa ni Mulungu. 21Chamba wakathi urihoifwa were u mutumwa, vizho visikubudzye bule. Ela ukipata nafasi ya kukala huru, ihumire. 227:22 Aefe 6:6; File 16; 1 P’et 2:16Kwani iye ariye wakathi arihokala anaifwa were ni mutumwa, vivi be a huru kahi za Bwana. Na iye ariye wakathi anaifwa were a huru, vivi be adzakala mutumwa wa Masihi. 237:23 6:20Mulungu wamugula kwa bei ya gali, kwa vizho musikale atumwa a at’u bule. 24Kwa vizho ndugu zangu, kila mut’u naaenderere kukala kahi za yo hali ariyokala haho wakathi Mulungu arihomwihira.
P’aulo ananena dzulu za athana na asichana
257:25 1 T’imo 1:12-14Bai kuhusu athana mario k’amadzahala na asichana mario k’amadzahalwa: Mimi sina amuri yoyosi kula kwa Bwana, ela namboza maoni. Maoni gaga ninagamboza kwa kukala kukirira kwa mbazi za Bwana ninakuluhirika. 267:26 Jere 16:1-4; Mahe 14:22; 1 Ath’es 1:6; 3:3-4Kwa kukala uu ni wakathi wa thabu, ni vidzo mut’u athuwe kukala zho arizho. 27Chamba una muchumba, usimuriche bule. Na ukikala k’una muchumba usimale kuhala bule. 287:28 Luk 21:23Ela ukihala, k’uhendere dambi bule. Hedu musichana akihalwa, k’ahendere dambi. Ela at’u enye ache na enye alume mana thabu zao, na sikahendzere ninwi muzipate. 297:29-31 Arum 13:11-13; 1 P’et 4:7; Afil 4:5Ndugu zangu, nikinena vivi ninaamba kukala, wo muda usereo be ni muchache. Kwa vizho kula vivi be at’u enye ache namaishi here kwamba k’amahalire. 30At’u marirao namakale here kwamba k’amarira bule. At’u enye raha namakale here kwamba k’amana raha. At’u magulao vit’u namakale here kwamba k’amana kit’u. 317:31 1 Joh 2:17Na at’u mauhumirao urumwengu uu, namakale here kwamba k’amana shuhuli nawo. Kwani urumwengu uu unakira.
32Ts’endzi mubudzyike bule. Mut’u mudhaka kaziye ni kuaza dzulu za maut’u ga Bwana, yani viryahu andizhomufwahiza iye. 337:33 Luk 14:20Mut’u ariyehala kaziye ni kuaza maut’u ga haha urumwenguni, namuna andizhomufwahiza muchewe. 34Kwa ut’u uwo, maazo ga mut’u mwenye muche ga kwiri-kwiri. Musichana naye hedu mwanamuche ariye k’ana mulume, kaziye ni kuaza dzulu za maut’u ga Bwana, yani andizhotsundza mwiriwe hamwenga na rohoye, ili zhosi vikale vieri. Ela muche ariyehalwa ye kaziye ni kuaza dzulu za maut’u ga urumwengu uu, yani andizhomufwahiza mulumewe. 35Nikinena vivi be si kuamba ninamuikira mizizo minji, hatha. Ninanena maut’u gaga gosi kwa faidha yenu ninwi. Ninamala kukala muhende kila kit’u kwa ngira mbidzo, na mudzambozeze kamare-kamare kahi za kazi ya Bwana bila kikwazo chochosi.
36Kala mut’u analola na aone kukala ni baha amuhale ye musichanawe, kwa kukala anathumika na akienderera kumutoeja andakala anamukosera, naahende here ahendzazho. Naamuhale mana akihenda vizho andakala k’ahendere dambi. 37Ela mut’u akikala analola, gonya kwa kuhendza mwenye atose moyoni mwakwe bila kulazimishwa ni mut’u kukala ye musichanawe k’andamuhala, iye naye andakala anahenda ut’u udzo. 38Kwa vizho iye amuhalaye ye muchumbawe anahendat’o, na iye ariye k’andamuhala naye anahendat’o zaidhi.
397:39 Arum 7:2-3Mwanamuche ariyehalwa k’ana ruhusa ya kuhalwa kaheri na kuno mulumewe achere moyo. Ela ye mulumewe akifwa a huru kuhalwa ni mut’u yoyosi amuhendzaye bora thu vihendeke kahi za Bwana. 40Ela kahi za maoni gangu ninaona kukala ni baha akale vizho bila kuhalwa. Na mimi ninenaye vivi ninaona nina Roho wa Mulungu nami.
8P’aulo ananena dzulu za chakurya kidzichombozerwa vizuka
18:1-13 Arum 14:1–15:68:1 Mahe 15:29; Arum 12:16; Mahendzo ni kujenga: 13:1-7; 14:1; 16:14; Joh 13:34; Arum 15:1-2; 2 Akor 8:7-8, 24; Agal 6:10; Aefe 5:2Kahi za yo baruwa yenu, mwanuza dzulu za nyama zimbozerwazo vizuka. Vikara funamanya kukala, “hosini funa ujuzi,” na “kumanya” kuku furiko nako, nikumuhendya mut’u akadzikulula. Ela mahendzo ni kuajenga angine. 2Mut’u adzionaye kukala anamanya kit’u, be naamanye kukala k’adzamanya bule here zho av̱iryazho kumanya. 38:3 13:12; Agal 4:9Ela mut’u akikala anamuhendza Mulungu, Mulungu naye anamumanya.
48:4 10:19-20; Kumbu 4:35, 39; 6:4-5; Agal 4:8-9Bai, kuhusu kurya nyama zidzizombozerwa vizuka. Siswi hunamanya kukala, “kizuka si kit’u kahi za urumwengu.” Kidza hunamanya kukala, “kuna Mulungu mumwenga thu” here muambazho. 5Hatha kala ambwe kuna milungu minji yenye, na mabwana anji enye kuko mulunguni na haha ts’i, 68:6 12:5-6; Joh 1:3-4; Aefe 4:5-6; Akol 1:16siswi funamanya kukala kuna Mulungu mumwenga h’akeye. Iye nde Baba, ariyeumba vit’u zhosi. Siswi funaishi kwa ut’u wa iye. Kidza, huna Bwana mumwenga thu, Jesu Masihi. Na kukirira kwakwe iye, Mulungu waumba vit’u zhosi na siswi funaishi kukirira kwa iye Jesu Masihi.
78:7-12 10:23-33Ela si osi mavimanyao, kwa kukala at’u angine madzazowera vizuka zhomu hatha makirya nyama zidzizombozerwa vizuka, manaona manarya nyama za vizuka jeri. Myoyo yao ya ndani ni minyonge na maryaho nyama dza zizi nikudzisikira kukala madzadzangiza nyenye. 88:8-9 Arum 14:13, 15, 17, 21; Agal 5:13K’ahudima kumufwahiza Mulungu kwa cho chakurya huryacho. Kwa vizho fukirya k’ahuna fwangezacho, na fukatsarya k’ahuna fuhunguzacho. 9Ela uhuru uwo ni hatha muumanyirire sana, p’ore mukaahendya o at’u mario ni anyonge kahi za kuluhiro rao makangira dambini. 10Kwani aryahu anyonge makikona uwe uvimanyaye unarya chakurya kahi za Hekalu ra kizuka manadima kuthuwiriza. Na makihenda vizho mandakala madzakwenda kinyume na mioyo yao. 11Kwa vizho yuyu ndugu munyonge ariye Masihi wamufwerera andangamika kwa sababu ya kumanyako uwe. 12Nanwi mukihenda vizho mundakala mudzaahendera dambi ndugu zenu kwa kuahendya mahende ut’u uriwo kwao ni makosa. Na kwa kuahendera dambi ndugu zenu, mundakala mudzamuhendera dambi Masihi. 13Kwa vizho bai, kala kurya kwangu mimi kunadima kumuhendya ndugu yangu agwe, ni baha nikatsarya nyama kamare kuriko kumuhendya ndugu yangu agwe.
9P’aulo ananena dzulu za hachiye here muhumwi
19:1-2 4:9, 15; 15:8-10; 2 Akor 2:14-17; 3:1-3; 5:18-20; 10:7-8, 13; 11:5, 13; 12:11-13; Agal 1:1Ninaamba, mino si huru bule? Hedu mino si muhumwi bule? Vidze, mino simonere Bwana wehu Jesu? Hedu nwi k’amumuhokerere Bwana kwa kazi yangu mimi? 2Hatha kala at’u angine k’amanona kukala ni muhumwi, ela kwenu ninwi mimi ni muhumwi. Ninwi mu ushahidhi wangu kukala mimi ni muhumwi wa Bwana. 3Bai riri ndo jibu rangu, kwa aryahu mario mananuza-nuza maswali. 49:4 Luk 10:7-8; Math’ 10:10Vidze, sino k’ahuna hachi ya kurya na kunwa kula kwa yo kazi huhendayo? 5Vidze k’ahuna hachi ya kwenda na ache ehu here mahendazho ahumwi angine, na nduguze Bwana, na K’efa? 69:6 Barinaba: Mahe 4:36; 11:22-26; Kuhenda kazi: Mahe 18:3Hedu mino na Barinaba h’akiyehu ndiswi huv̱iryao kuhenda kazi na mikono yehu ili fupate kurya na kuvala? 7Ni shikari hiye adimaye kwenda vihani kwa garamaze mwenye? Hedu ni h’ani adimaye kulaya mizabibu gonya akakosa kurya matundage? Hedu ni h’ani adimaye kufuga gonya akakosa kunwa mazia ga ro badhire?
8Vidze gano ninenago nikale ninaganena na akili za kibinadamu? Samba yo sheria kidza ndo iambazho! 99:9 Kumbu 25:4; 1 Akor 10:11; 1 T’imo 5:18Kwani kahi za Sheria ya Musa, zhaorwa kukala, “Kala ng’ombe inakut’a ngano, usiifunge mulomo bule.” Vidze, ye Mulungu were ananena dzulu za ng’ombe, 10si dzulu zehu siswi? Mulungu were ananena dzulu zehu siswi. Na Maoro gago be fwandhikirwa siswi. Mana mut’u arimaye na mut’u aguwaye, osi nikukala mana th’amaa ya kupata muthalo kahi za go mavuno. 119:11 9:4; Arum 15:27; Agal 6:6Bai, kala sino fwalaya mbeyu za maut’u ga kiroho kahi zenu, vidze ni vii fukipata mavuno ga vit’u kula kwenu? 129:12 Mahe 20:34-35; 2 Akor 11:9Kala at’u angine mana hachi ya kupata muthalo wa vit’u kula kwenu, h’e seze sino?
Ela siswi k’afudzaihumira bule hachi iyo. Funavumirira kila kit’u ili kwamba fusiike kikwazo chochosi mbere za Uv̱oro Udzo wa Masihi. 139:13 Hesab 18:8-19Vidze, k’amumanya kukala aryahu at’u mahendao kazi kahi za Hekalu marya kula kahi za ro Hekalu? H’e o at’u mahendao kazi ya kwamboza sadaka ho kijajani, samba nikupata muthalo kahi za zo sadaka mino! 149:14 9:4Na kahi za ngira iyo vizho, Bwana walagiza kukala ao mahubirio Uv̱oro Udzo nao marye na mavale kula kwa uwo Uv̱oro Udzo.
159:15 Mahe 18:3Ela mimi sidzahumira hachi dza zizo bule. Na hatha vivi kidza si kwamba ninandhika ili nipate hachi dza zizo. Hatha ni baha nifwe kuriko nimurichire mut’u yoyosi anihoke hachi yangu ya kudzionyera. 169:16 Jere 20:9Kwani sina hachi ya kudzionya kwa ati ninahubiri Uv̱oro Udzo, mana iyo ndo kazi niriyogwizwa niihende. Nami nindagamanya mwenye chamba sindahubiri Uv̱oro Udzo. 179:17 4:1Kwani kalaho kazi ii be ninaihenda kuhendza mwenye, be nikatazamia kurifwa. Ela kazi ii siihenda kuhendza, ninaihenda kwa kukala naigwizwa niihende. 18Nami ninahakikisha kukala ninahubiri Uv̱oro Udzo bule, bila kuhumira zo hachi niv̱iryazo kuzipata kula kwa wo Uv̱oro Udzo. Na uwo kare ndo mushahara wangu nipatao.
199:19-22 10:23-24, 32-33; Arum 15:19:19 Math’ 20:26-27Idzaho mimi si mutumwa wa mut’u yoyosi, nadzilazha nikale mutumwa wa kila mut’u ili kwamba nivuhe at’u anji zaidhi. 209:20 Mahe 16:3; 21:20-26Kwa Ayahudi nakala here Muyahudi ili niavuhe Ayahudi. Na ingahokala mimi si ts’ini za sheria yao, nakala here mut’u ariye ts’ini za sheria ili niavuhe at’u mario ts’ini za sheria. 219:21 Agal 2:3-4Kwa aryahu mario k’amats’ini ya sheria ya Ayahudi, nakala here mut’u ariye k’ats’ini ya sheria iyo ili kwamba niavuhe. Na si kwamba mimi si ts’ini ya sheria ya Mulungu, ela sheria ya Masihi ndo inithawalayo. 229:22 Arum 1:13; 2 Akor 5:11; 11:29Kwa at’u enye kuluhiro thithe, nakala mut’u wa kuluhiro thithe ili kwamba niavuhe. Kwa vizho nidzakala kila kit’u kwa kila at’u ili kwa kila ngira nidime kuathizha angine ao. 23Na vivi zhosi navihenda kwa ut’u wa wo Uv̱oro Udzo, ili nikadime kupata muthalo wa zo barakaze hamwenga na at’u angine.
249:24-25 Afil 3:12-14; 2 T’imo 2:4-6; 4:7-8; Jako 1:12; 1 P’et 5:4; Ugun 2:10Here mumanyazho, kahi za mushindano wa malo, at’u nikuuka malo anji enye ela ni mumwenga thu ndiye agerwaye zawadi. Kwa vizho sitani ili mukadime kupata zawadi. 25Kila mut’u angiraye kahi za mashindano ga muzazigo wowosi, ni hatha adziunye na maut’u manji. Vizho zhosi manavihenda kwa kukala manamala mahokere zawadi za kunongeka, ela sino zawadi yehu k’ainongeka bule. 26Kwa vizho bai, mimi ninauka malo na mupango kulenga ko mwisho. Ni here muzazigi wa ngumi atsuhaye ngumize kupiga mut’u, si kupiga p’eho. 279:27 Arum 8:13; 13:14Ninadzizoweza kazi k’omu ili wo mwiri wangu niuthawale kamare, p’ore nikauka na wo wa kuahubiri at’u gonya mino mwenye nikambozwa.
10P’aulo anaambira Akorintho masishiriki kahi za kuvoya vizuka
110:1 Kumbo 13:21; 14:21-29Kwani ndugu zangu, ninahendza mumanye kukala, akare ehu osi malongozwa ni ingu ririrokala dzulu zao, na osi makivuka Bahari ya Shamu. 2Na osi mabat’izwa makikala at’u a Musa kahi za ro ingu na yo bahari. 310:3 Kumbo 16:13-35; Kumbu 8:3; Zabu 78:24-25Osi marya chakurya kimwenga cha kiroho, 410:4 Kumbo 17:6; Zabu 78:15na makinwa kinywaji kimwenga cha kiroho. Kwani ao osi manwa kula kwa ro iwe ririrokala rinenda hamwenga nao kila hat’u, na iwe riro were ni Masihi. 510:5 Hesab 14:29-30; Zabu 78:31; Aebu 3:17; Jud 5Ela hatha bada ya gago gosini anji ao k’amamufwahizire Mulungu bule, kwa vizho machalagwa na miri yao ikikala t’andala kuko nyika.
610:6 Hesab 11:4, 34; Zabu 106:14Bai, gaga gosi gahendeka kwamba gakale mufano kwehu siswi ili fusithamani mai dza ao. 710:7 Kumbo 32:6Kwa vizho p’ore mukavoya vizuka here angine ao marizhohenda. Kwani Maoro ganaamba kukala, “At’u makelesi makirya na kunwa gonya makirungarara makivina.” 810:8 Hesab 25:1-9Fusidzangize kahi za uzindzi here angine ao marizhohenda, nao machalagwa alifu mirongo miri na t’ahu kwa siku mwenga. 910:9 Hesab 21:5-6Fusimujeze Bwana bule here angine ao marizhohenda na makilumwa ni nyoka makifwa. 1010:10 Hesab 14:2, 36; 17:6-13; Zabu 106:25-27; Aebu 3:17-18Kidza musinung’unike bule here angine ao marizhohenda na machalagwa ni ye malaika wa kifwa.
1110:11 7:29-31; Arum 15:4Bai, maut’u gaga gosi gahendeka kwao ili kwamba gakale mufano kwehu, na gakiorwa ili siswi fuishio kahi za wakathi uu wa hehi na mwisho fukadime kukanyika. 1210:12 Agal 6:1Kwa vizho bai, mut’u adzionaye kukala aimire, be naadzimanyirire sana p’ore akagwa. 1310:13 1:9; Jako 1:13-14Go majezo gosini mugapatago be ni majezo ga kawaida, garigo kila mut’u nikugapata. Ela kwa kukala Mulungu ni mwaminifu, k’andamuricha mujezwe kukira zho mwadimazho. Ela hatha mujezwaho andamboza ngira ya kugakizira majezo gago, ili mupate nguvu za kuvumirira.
1410:14 1 Joh 5:21Kwa vizho bai ahendzwi musivoye vizuka bule. 15Ninamanya ninanena na at’u enye lau, kwa vizho galolenit’o gaga niganenago. 1610:16 11:24-25; Luk 22:17-20Cho kikombe cha baraka fukikihasa na kutsumbulirana, samba nikukala funashiriki kahi za milatso ya Masihi? H’e fukimogola wo mukahe na kuurya, samba nikukala funashiriki kahi za mwiri wa Masihi? 1710:17 12:27Bai kwa kukala mukahe ni mumwenga, siswi at’u anji hu kahi za mwiri mumwenga, mana hosi hunarya kahi za uwo mukahe mumwenga. 1810:18 Alaw 7:11-21Aryahu at’u a Iziraeli, mukialolat’o, mundaona kukala aryahu maryao ziryahu sadaka, nikukala manashiriki kahi za cho kijaja. 1910:19 8:4Nikinena vizho siamba kukala cho chakurya kidzichombozwa sadaka kwa kizuka, hedu cho kizuka chenye, ni kit’u sana. 2010:20 Kumbu 32:17; Zabu 106:37; Ugun 9:20Hatha bule. Nikinena vizho ninaamba kukala, at’u masiomumanya Mulungu makivimbozera sadaka vizuka nikukala manambozera p’ep’o, k’amamumbozera Mulungu bule. Na mimi ts’endzi ninwi mushiriki hamwenga na p’ep’o. 2110:21 2 Akor 6:15-16K’amudima kushiriki kahi za kikombe cha Bwana na kahi za kikombe cha p’ep’o. Kidza k’amudima kushiriki kahi za chakurya cha Bwana na kahi za chakurya cha p’ep’o. 2210:22 Kumbu 32:21Fukihenda vizho fundakala funamala kumwangiza wivu Bwana, na siswi k’ahuna nguvu kumukira iye.
Kila kit’u ukihendacho nakikale kinamup’a nguma Mulungu
2310:23-33 Arum 14:1–15:610:23 6:12; 8:7-12Unadima kunena ukaamba kukala, “Kila kit’u ni karakara.” Ee ni jeri, ela si vit’u zhosi zhenye faidha. Unadima kunena ukaamba, “Kila kit’u ni karakara.” Ee ni jeri, ela si vit’u zhosi vijengazho. 2410:24 10:32; 13:5; Arum 15:1-2; Afil 2:4Usithuwe kulola maut’u ga kudzifwaha we mwenye kare thu, lola maut’u ga kuafwaha angine nao. 2510:25 Arum 14:2Kila nyama mundiyopata ko sokoni gulani muthuwe kurya na moyo mumwenga thu nwi, bila kuuza idzikolaa. 2610:26 Zabu 24:1; 89:11Kwani Maoro ganaamba kukala, “Dhunia hamwenga na vit’u zhosi virizho mumo ni zha Bwana.” 27Mut’u asiyemukuluhira Jesu akimukaribisha kwakwe, na ukiona ni karakara kwenda, cho undichombozerwa rya na moyo mumwenga bila kuuza kala kidzambolahi. 2810:28 8:7Ela mut’u akikwambira kukala cho chakurya kidzambozerwa sadaka kizuka, h’aya kiriche kare kwa ut’u wa iye adziyekwambira, undahalirwa kukala udzahenda ut’u uriwo si karakara. 29Kutsarya kuku si kwa ut’u wa moyowo uwe, ela ni kwa ut’u wa moyo wa ye mwandziyo.
Hangine mut’u anadima kuuza akaamba, “Kwanoni maazo ga mut’u mungine ganauhukumu uhuru wangu? 3010:30 Arum 14:6; 1 T’imo 4:4Mimi ninalazha muv̱era kwa Mulungu kwa cho chakurya niryacho. Kwanoni mut’u animboze makosa kwa chakurya nikilazhiracho muv̱era?” 3110:31 Akol 3:17Ni karakara, ela bai, kila ukihendacho, kikakala kurya, hedu kunwa, hedu kit’u kingine chochosi, kihende kwa kumup’a nguma Mulungu. 3210:32 Arum 14:13Usikwaze Muyahudi, hedu mut’u ariye si Muyahudi, hedu kanisa ra Mulungu. 3310:33 9:19-22Mimi be ninajeza sana kuafwahiza at’u osi kahi za kila kit’u. Simala maut’u ga kunifwaha mimi mwenye, ela namala maut’u ga kuafwaha at’u anji. Na vivi ninavihenda ili niavuhe maokoke. Kwa vizho ninwi nanwi hendani dza zho nihendazho mimi.
11111:1 4:16Niigani mimi dza zho nimuigazho Masihi.
Tharathibu ya alume na ache
211:2 2 Ath’es 2:15; 3:6Ninamulika kwa kukala munanikumbukira kwa kila kit’u, kidza garyahu maut’u nirigomufundisha munagagwira dza zho nirizhomufundisha mimi. 311:3 3:23; Mwan 3:16; Aefe 5:23Ela ninamala mumanye kukala mulume nde kitswa cha muche, na Masihi nde kitswa cha alume osi, na Mulungu nde kitswa cha Masihi. 4Kila mulume avoyaye, hedu ambozaye unabii kuno adzabiningiza kitswa, anaaibisha kitswache. 5Na kila muche avoyaye, hedu kumboza unabii, kuno k’adzibiningizire chochosi kitswani mwakwe, anaaibisha kitswache. Kwani kuko kutsadzibiningiza kithambaa cha kitswani be ni karakara na kupiga lukwachu.11:5 Siku zizo were ni aibu bomu muche kupigwa lukwachu.6Kala mwanamuche k’andadzibiningiza kithambaa, naatose nyere. Ela kwa kukala kutosa nyere hedu kupiga lukwachu ni aibu, naavale cho kithambaa. 711:7 Mwan 1:26-27Mulume k’av̱irya kudzibiningiza kithambaa cha kitswa kwa kukala iye ni muhalano na nguma ya Mulungu. Ela muche ni nguma ya mulume. 811:8-9 Mwan 2:18-23; 1 T’imo 2:13Kwani mulume k’aumbirwe kula kwa muche bule, ela ni muche nde ariyeumbwa kula kwa mulume. 9Kidza mulume k’aumbirwe kwa ut’u wa muche bule, ela ni muche nde ariyeumbwa kwa ut’u wa mulume. 10Ndosa muche anav̱irya adzibiningize kithambaa cha kitswa. Uu ni muv̱ano wa kunyesa wadimi. Kidza ni ahende vizho kwa ut’u wa ao malaika. 11Ela hatha hamwenga na vizho, kahi za Bwana, muche anamutegemea mulume, na mulume naye anamutegemea muche. 12Mana here dza viryahu muche arizhoumbwa kula kwa mulume, mulume naye azhalwa ni ye muche. Na vit’u zhosi vilaa kwa Mulungu. 13Vidze munaona ni karakara jeri mwanamuche avoye Mulungu bila kudzibiningiza kithambaa? Viloleni ninwi. 14Kwani hatha kulengana na zho mudamu arizhoumbwa kidza munadima kumanya kukala nyere nyire zinamubandira ishima mulume. 15Ela nyere nyire kwa muche ni ut’u wa kunyeth’era. Mana iye wajaliwa kukala na nyere zizo ili zimufinikire. 16Kala kuna mut’u achereye na k’anani, nikahendza nimwambe kukala, siswi hamwenga na go makanisa ga Mulungu k’afuna adha ringine bule.
P’aulo ananena dzulu za chakurya cha Bwana
Math’ayo 26:26-29; Mariko 14:22-25; Luka 22:14-20
17Kahi za gaga malagizo nimalago kumup’a, simulika bule. Simulika kwa kukala, mukithunganana k’amujenga bule, hatha nikukala munavomola. 1811:18 1:10-11Kwandza kamare, ninasikira kukala muthungananaho here kanisa k’amuna umwenga bule, munagazhana vikundi-vikundi. Na vivi nazhona here ni jeri. 1911:19 Kumbu 13:1-3; 1 Joh 2:19Kwani suthi kukale na kugazhana kahi zenu, ili aryahu mario manahenda zho virizho ni karakara maoneke lwazu. 20Mukithunganana munaamba munarya chakurya cha Bwana, ela cho muryacho si chakurya cha Bwana bule. 21Kwani wakathi wa kurya k’amugazhirana bule, kila mumwenga anahala chakuryache mwenye arye. Na vivi vinaahendya angine mauke na ndzala, kuno angine o madzarea. 2211:22 Jako 2:5-6Ii! K’amuna kwenu bule nwi? Ko k’amudima kurya na kunwa? Hedu munamala kuv̱udhya kanisa ra Mulungu na kuaaibisha aryahu masio kit’u? H’aya kahi za go munahendza nimwambedze? Vidze munahendza nimulike kwa gago? Hatha, sindamulika bule.
2311:23-25 10:16; Math’ 26:26-28Kwani gago maut’u nirigomufundisha ninwi be nagagerwa ni Bwana, kukala usiku uwo ariwosalitiwa, Bwana Jesu wahala mukahe, 24na arihokala adzagonya kulazha muv̱era akiumogola-mogola akiamba, “Uu ndo mwiri wangu umbozwao kwa ut’u wenu, kalani mukiurya kwa kunikumbukira mimi.” 2511:25 Kilagane kisha: Jere 31:31-34; Luk 22:20; 2 Akor 3:6; Aebu 8:6; Milatso: Kumbo 24:6-8; Aebu 9:12Na bada ya kurya chakurya, akihala cho kikombe nacho akiamba, “Kikombe kiki ni kilagane kisha kiikwacho kwa milatso yangu. Na kila munwaho kahi za kikombe kiki, hendani vivi kwa kunikumbukira mimi.” 2611:26 Math’ 26:29Bai, kila wakathi muthungananaho na kurya mukahe uu na kunwa kikombe kiki, nikukala munatangaza kifwa cha Bwana muhaka haho andihokudzirira.
2711:27 11:20-22; Aebu 10:29Kwa ut’u uwo wenye bai, mut’u yoyosi andiyerya mukahe, hedu kunwa kikombe cha Bwana kahi za ngira isiyofwaha, andakala adzauhendera dambi mwiri na milatso ya Bwana. 2811:28 2 Akor 13:5Kwa vizho kabila mut’u kurya mukahe hedu kunwa kikombe cha Bwana, ni hatha adzilole kwandza. 29Kwani mut’u yoyosi andiyerya mukahe wa Bwana na kunwa kikombe cha Bwana bila kwangiza manani wo mwiri, andakala ni here anarya na kunwa hukumu ya Mulungu. 30Ndosa anji enu ni akongo na k’amana matsiya ga mwanya, na angine mahenda kufwa kamare. 31Ela fukidzilolat’o jeri, Mulungu k’andafuhukumu bule. 3211:32 Aebu 12:5-6; Ugun 3:19Bwana akifuhukumu na kufwangiza akili, nikukala anavihenda vizho ili p’ore siswi fukahukumiwa hamwenga na urumwengu.
33Kwa vizho bai ndugu zangu, muthungananaho hamwenga kwa ut’u wa kurya chakurya cha Bwana, tharizanani. 34Na kala mut’u ana ndzala, naaandze kurya ko kwao kwandza p’ore muthungananaho mukahukumiwa ni Mulungu.
Garyahu maut’u mangine nindakudzamueleza haho nikidza.
12P’aulo ananena dzulu za vigerwa zha Roho Mweri
1Vikara dzulu za vigerwa zha Roho Mweri, ninahendza mumanye ndugu zangu. 212:2 8:4-6; Isa 44:9-20; Agal 4:8Ninwi enye munamanya kukala, wakathi murihokala k’amudzamumanya Mulungu mwathawalwa ni vizuka, vit’u visizhonena. Vit’u vivi siku zosi zhamwangamiza ngira. 312:3 1 Joh 4:2-3; Arum 10:9Vikara ninamala mumanye kukala mut’u alongozwaye ni Roho wa Mulungu, k’adima kuamba, “Jesu naalaniwe” bule. Na k’akuna mut’u adimaye kuamba “Jesu ni Bwana” bila kulongozwa ni Roho Mweri.
412:4-11 12:27–14:40; Arum 12:6-8; Aefe 4:4Bai, kuna vigerwa namuna nyinji, ela vigerwa vivi zhosi vilazhwa ni iye Roho mumwenga. 512:5 12:28-30Kidza kuna namuna nyinji za uhumiki, ela ye Bwana ahumikirwaye ni mumwenga. 6Na kuna namuna nyinji za kuhenda kazi ela zo nguvu za kuhendera kazi zizo zosi, hosi fugerwa ni iye Mulungu mumwenga. 712:7 14:26Kila mumwenga anaonekana kukala ana nguvu fulani za Roho Mweri, na nguvu zizi zosi zalazhwa kwa faidha ya at’u osi. 8Iye Roho mumwenga anadima kumup’a mut’u mumwenga neno ra ulachu, na mungine neno ra kumanya. 9Iye Roho mumwenga anadima kumup’a mut’u kigerwa cha kuluhiro, na mungine akamup’a vigerwa zha kuhoza. 1012:10 14:5; Mahe 2:4Yuno akamup’a nguvu za kuhenda miujiza, yuya akamup’a kigerwa cha kumboza unabii. Yuno akamup’a wadimi wa kutofautisha zha Roho na virizho si zha Roho, yuya akamup’a wadimi wa kunena na luga, na mungine akamup’a wadimi wa kutafusiri zo luga. 1112:11 7:7; Arum 12:3; Aefe 4:7; 1 P’et 4:10Na nguvu zizi zosi zilazhwa ni ye Roho mumwenga. Iye nde agazhiraye at’u vigerwa here ahendzazho mwenye.
Mwiri wa Masihi urizho
1212:12-26 12:27Kwani mwiri wa mudamu ni mumwenga ela una vilungo vinji. Na ingahokala vilungo vizho ni vinji, zhosi ni vilungo zha wo mwiri mumwenga. Na vizho ndo mwiri wa Masihi urizho. 1312:13 Agal 3:27-28Mana siswi hosi fwabat’izwa kwa Roho mumwenga kahi za mwiri mumwenga. Siswi hosi fwahokera Roho mumwenga, fukakala Ayahudi, hedu at’u mario si Ayahudi, fukakala atumwa hedu fukakala fu huru.
14Kwani mwiri wa mudamu k’auna kilungo kimwenga bule, una vilungo vinji. 15Kigulu kikiamba kukala, “Mimi si mukono, kwa vizho si kilungo cha mwiri bule.” Vizho k’avidima kukihendya kikale ndze ya wo mwiri. 16Hedu sikiro rikiamba kukala, “Kwa kukala mimi si dzitso, si kilungo cha mwiri bule.” Vizho k’avidima kurihendya rikale ndze ya wo mwiri. 17Kala wo mwiri wosini ni dzitso huhu, at’u mangadimadze kusikira? Na kala mwiri wosini be ni sikiro huhu, at’u mangadimadze kunusa? 18Ela here virizho, Mulungu wapanga kila kilungo mumo mwirini here arizhohendza mwenye. 19Na kala zho vilungo zhosi ni kilungo kimwenga, wo mwiri ngere u hiko? 20Bai, here virizho, vilungo ni vinji, ela mwiri ni mumwenga.
21Dzitso k’aridima kuwambira mukono, “Sina kazi nawe!” Kitswa nacho k’akidima kugambira magulu, “Sina kazi nanwi!” 22Hatha bule! Kwandza mosi, zho vilungo huzhonazho here kwamba ni vinyonge na k’avina mana sana, be ndo zhenye mana kukira zhosi, na k’afudima kuishi bila vizho. 23Viryahu vilungo huzhonazho kukala k’avina ishima na vi vii-vii, ndo huvip’azho ishima bomu, na kuvifinikira zaidhi. 24Na zho vilungo huzhonazho kukala vinafwahiza, k’avimala mapambo dza gago bule. Ela Mulungu mwenye waugwizanya vizho wo mwiri, kukala viryahu vilungo virizho vinaonewa ni zha ts’ini, vigerwe ishima bomu zaidhi. 25Na vivi wavihenda ili wo mwiri usigazhikane bule, ela vilungo zhosi vitsundzane t’ot’ot’o. 2612:26 Arum 12:15; 2 Akor 11:29Kilungo kimwenga kikikala kinalumwa, vilungo zhosi nikulumwa hamwenga nacho. Na kilungo kimwenga kikilikwa, vilungo zhosi nikufwahirwa hamwenga nacho.
2712:27 6:15; 10:17; 12:12; Arum 12:4-5; Aefe 4:4, 16; 5:30Bai, ninwi nyosi hamwenga mu mwiri wa Masihi, na kila mumwenga wenu ni kilungo kahi za mwiri uwo. 2812:28 12:8-10; 14:1-4; Mahe 13:1; 15:32; Aefe 4:11-12Na Mulungu watsagula at’u na akiap’a kazi ya kuhenda kahi za kanisa. A kwandza ni ahumwi, a hiri ni manabii na a hahu ni alimu. At’u aa madzathuwirizwa ni enye vigerwa zha kuhenda miujiza, kuhoza makongo, kuaviza at’u, ulongozi, na kunena na luga. 29Vidze at’u osi manadima kukala ahumwi, hedu manabii? Vidze at’u osi manadima kukala alimu, hedu ahendi a miujiza? 30Vidze ni at’u osi mario na vigerwa zha kuhoza? Hedu kunena na luga? Vidze ni at’u osi madimao kufasiri luga? 3112:31 14:1Ela thamanini kupata vigerwa zha mana zaidhi. Vikara hurizani nimwanyese ngira mbidzo zaidhi.
13Mahendzo ndo kit’u kibomu
113:1-7 8:1; Arum 13:8-1013:1 2 Akor 12:3-4Hatha nikanena luga za anadamu na za malaika, ela chamba sina mahendzo, nindakala here debe huhu rivumaro hedu ndzuga. 213:2 12:8; Math’ 7:22; 17:20Hatha nikakala nina kigerwa cha kumboza unabii, na cha kuelewa siri zosi, na kumanya kosi. Hedu nikakala na kuluhiro bomu ra kudima kuambira mirima iuke na ikauka, ela sina mahendzo, si kit’u bule. 313:3 Dani 3:19-20; Math’ 19:21Nadima kulazha vit’u zhangu zhosi na nikalazha mwiri wangu uochwe,13:3 Maoro mangine ganaamba, ‘hatha nikalazha mwiri wangu ili nidzionye.’ ela chamba sina mahendzo k’avinifwaha kit’u.
4Mahendzo, nikumuhendya mut’u akavumirira kidza akakala na mbazi. Mut’u mwenye mahendzo k’adima kuonera wivu mwandziwe hedu kudzionya. 513:5 10:33; Ndhum 10:12; Afil 2:4Mut’u mwenye mahendzo nikukala na t’abia mbidzo, k’atengeza maut’u ga kumufwaha iye mwenye h’akeye. Mut’u mwenye mahendzo k’ana k’oro za hehi, hedu kuhala maut’u mai arigohenderwa kugaika moyoni. 6Mut’u mwenye mahendzo k’afwahirwa dzulu za makosa ela ni kufwahirwa dzulu za ujeri. 7Mut’u mwenye mahendzo k’athinya mikono bule, siku zosi anakuluhira, na k’agomwa ni th’amaa bule. Iye nikuvumirira maut’u gosi.
813:8 12:10; 14:1-5Mahendzo k’agana mwisho bule, ela vigerwa zhosi vina mwisho. Hariho unabii, kunena na luga, hedu hatha elimu, zhosi vindakira. 9Kwani wo unabii hamwenga na yo elimu yehu, zhosi ni vit’u virizho k’avikamili bule. 10Ela zho virizho kamili vikidza, zho virizho k’avikamili vindakira. 11Nirihokala ni muhoho, maneno gangu, maazo gangu, na maoni gangu gosi were ni ga kihoho. Ela nirihokala mut’u muzima, maut’u gosi ga kihoho nagaricha. 1213:12 Arum 8:24; 2 Akor 5:7; Mulungu anahumanya: 8:3; Agal 4:9Wakathi uu furiwo, funaona wiriwiri here at’u malolao kiloloni. Ela wakathi uwo hundaona uso kwa uso. Vivi ninamanya vichache thu, ela wakathi uwo nindamanya kamare dza zho Mulungu animanyazho mimi. 1313:13 Akol 1:4-5; 1 Ath’es 1:2-3; Tit 2:2; Aebu 10:22-24; 1 Joh 4:16Bai vivi, gadumugo ni kuluhiro, na th’amaa, na mahendzo. Ela kahi za gaga mahahu, ririro bomu zaidhi ni mahendzo.
14P’aulo ananena dzulu za kigerwa cha kunena na luga
114:1 13:8Bai, sitani zhomu kwamba mukale na mahendzo. Kidza malani kwa chadi kukala mupate vigerwa zha Roho, na zaidhi sana kigerwa kiryahu cha unabii. 214:2 12:10Kwani mut’u anenaye na luga kahi za Roho nikukala ananena na Mulungu k’anena na at’u bule. K’akuna mut’u adimaye kumuelewa mut’u dza iye. Iye nikwangizwa nguvu ni Roho na akanena maut’u ga siri. 3Ela mut’u ambozaye unabii, nikuajenga andziye, na kuangiza moyo na kuafariji. 414:4 14:26Mut’u anenaye na luga nikukala anadzijenga mwenye, ela mut’u ambozaye unabii nikukala anajenga kanisa zima.
514:5 Hesab 11:29Vikara, ninahendza kila mumwenga wenu anene na luga, ela zaidhi ningahendza nyosi mukale na kigerwa cha kumboza unabii. Kwani iye ambozaye unabii ana mana zaidhi kukira ye anenaye na luga. Hatha simanya atafusiri bai ili kanisa rosi ripate kujengwa. 6Ndugu zangu, nafuambe nidze ko kwenu gonya nidze ninene na luga musizozielewa, kundakala kuna faidha yani kwenu? Ela nikikala nadima kumugunulira, hedu nikamumanyisa, hedu nikamwambozera unabii, hedu nikamufundisha mundapata faidha. 7H’aya halani mufano wa kivoti na kinubi, vit’u virizho k’avisoha, ela vinamboza miriro. Mut’u akipiga kivoti hedu kinubi, na amboze muriro mumwenga thuthuthu, undamanyadze kala anapiga wira wani? 8H’e kala mut’u anapiga k’ululu kuambira at’u magwire maha, gonya akale k’andavihendat’o hatha at’u makavisikira, o at’u mandagwiradze maha bila kumanya madzaambwadze? 9Na vizho ndo virizho hatha kwenu ninwi. Mut’u ukinena na andziyo kahi za luga masizozielewa, go manenogo gandakwenda na p’eho. 10Vinadimika kukala kuna luga nyinji sana kahi za urumwengu uu, na kahi za zizo zosi k’ahana hatha mwenga iriyo k’aina mana. 11Ela nikikala yo luga inenwayo mino siimanya, ye ainenaye nikukala kwangu ni mukidhyomo, na mimi nami ni mukidhyomo kwakwe iye. 12Na vizho ndo virizho kwenu ninwi. Bai, kwa kukala muna hamu ya kupata vigerwa zha Roho, jezani zhomu mupate viryahu vidimazho kujenga kanisa rosi.
13Kwa vizho bai, iye anenaye na luga isiyomanyikana, naavoye apate nguvu za kutafusiri. 14Kwani nikivoya na luga, roho yangu ndo ivoyayo ela akili yangu nikukala k’aiho bule. 15Vikara hatha nihendadze be mut’u mino! Ra kuhenda ni riri: nindavoya na roho, ela kidza wakathi mungine nivoye na akili. Nindaimba na roho, ela kidza wakathi mungine niimbe na akili. 1614:16 H’aami: 2 Akor 1:20Nahuambe unamboza muv̱era kwa Mulungu, be uumboze kahi za luga isiyoeleweka, mwandziyo asiyeelewa, andaambadze “H’aami!” kwa wo muv̱erao udziwolazha kala k’amanya unaambadze? 17Hatha kala go mavoyogo kahi za wo muv̱era ni madzo dza dze kidza ye mwandziyo k’andafaidhi chochosi.
18Nina muv̱era na Mulungu kwa kukala ninanena na luga kumukira ninwi nyosi. 19Ela kala ni kahi za kanisa, ni baha ninene maneno matsano gaelewekago, nifundishe angine, kuriko magana na magana ga maneno kahi za luga isiyoeleweka.
2014:20 Aefe 4:14Ndugu zangu, musikale na akili za kihoho bule. Kalani ana atsanga kahi za uthiriri, ela mukale na akili za kiut’u uzima. 2114:21 Isa 28:11-12; Kumbu 28:49Kahi za sheria zhaorwa kukala, “Bwana anaamba, nindanena na at’u aa kahi za luga za akidhyomo, ela hatha bada ya vizho kidza k’amandanisikira bule.” 22Kwa vizho bai, kigerwa cha kunena na luga si muv̱ano bule kwa at’u makuluhirao, ela ni muv̱ano kwa at’u masiokuluhira. Ela kigerwa cha kumboza unabii ni muv̱ano kwa aryahu makuluhirao, si muv̱ano kwa at’u masiokuluhira.
2314:23 Mahe 2:13Nahuambe mudzathunganana kanisa zima, na kila mut’u anene na luga, gonya hadze at’u masioelewa hedu masiokuluhira. Vidze, k’amandaamba muna vilalu? 24Ela ninwi nyosi mukikala munamboza unabii, gonya mut’u asiyekuluhira hedu asiyeelewa adze, akisikira go maneno genu, nyosi mundahendya dambize ziikwe lwazu, na asikire hukumu. 2514:25 Isa 45:14; Joh 4:17-19Andasikira siri zosi kahi za moyo wa kwakwe zinanenwa lwazu, naye andadzigwaga amuvoye Mulungu na anene mwenye aambe, “Dzamanya Mulungu a hamwenga nanwi jeri.”
Tharathibu mbidzo kahi za kanisa
2614:26 8:1; 12:7-10; 14:4; Aefe 4:11-13Ndugu zangu, ut’u nimalao kunena ni uu: Mukithunganana hamwenga kumuvoya Mulungu, na mut’u mumwenga amboze wira, mungine amboze mafundisho, mungine amboze ugunulo kula kwa Mulungu, mungine anene na luga, na mungine amboze tafusiri ya kwakwe, zhosi vihendeni kwa ut’u wa kurijenga ro kanisa. 27Kala kundakala na kunena na luga, namanene at’u airi na makizidhi sana ahahu. Na at’u ao masinene kwa wakathi mumwenga bule, namanene mumwenga-mumwenga, na mut’u mumwenga amboze tafusiri ya go gadzigonenwa. 28Ela kala k’ahana mut’u wa kumboza tafusiri, ye muneni wa luga naanyamale kamare kahi za ro kanisa, naakanene h’akeye iye na Mulunguwe. 2914:29 Mahe 17:11; 1 Ath’es 5:21Ambozi a unabii nao, namamboze airi hedu ahahu kuno angine o makale manapima go maneno gao. 30Kala mut’u ananena gonya mut’u mungine ariye akelesi ahokere ugunulo kula kwa Mulungu, ye anenaye naanyamale kwandza asirikizwe iye adziyehokera ugunulo. 31Kwa ngira ii, ninwi nyosi munadima kumboza unabii mumwenga-mumwenga, na nyosi mukafundishwa na mukangizwa nguvu. 32Roho za manabii zithawalwa ni manabii enye, 3314:33 7:15kwani Mulungu ni Mulungu wa dheri, si Mulungu wa fujo.
Here virizho kahi za makanisa gosi ga at’u a Mulungu, 3414:34-35 11:3; Aefe 5:22; 1 T’imo 2:12ache namanyamale kahi za kanisa. K’amana ruhusa ya kunena bule, ao namakale at’u a kutii here sheria iambazho. 35Makikala mana ut’u wa kuuza, namakaauze alume ao midzini kwao. Kwani ni aibu muche kunena mbere za kanisa.
36Vidze, munaona rino neno ra Mulungu rambola ko kwenu? Hedu munaona kukala ndinwi ririromufikira h’akiyenu?
3714:37 1 Joh 4:6Chamba hana mut’u yoyosi adzionaye kukala ni nabii, hedu adzionaye kukala ana Roho, be naamanye kamare kukala gaga nigaorago be ni amuri kula kwa Mulungu. 38Na kala gaga nigaorago be hana mut’u yoyosi ariye k’andagaona kit’u, iye naye k’andaonewa kit’u.
3914:39 14:1, 5Kwa vizho bai ndugu zangu, malani zhomu mukale na kigerwa cha kumboza unabii, ela kunena na luga nako musikukahaze bule. 4014:40 14:33Ela kila kit’u nakihendwe kwa mupango na kwa ngira mbidzo.
15P’aulo ananena dzulu za kufufuka kwa Masihi
115:1 Agal 1:11Vikara ndugu zangu, ninamala nimukumbukize dzulu za uryahu Uv̱oro Udzo niriwokudzamuhubiri, na mukiuhokera, na hatha vivi muchere kuima kahi za uwo. 215:2 Agal 2:1-2Kukirira na uwo Uv̱oro Udzo niriwouhubiri, ninwi munaokolwa kala mundaugwira kuwunya, ela kala k’amundaugwira, kukuluhira kwenu k’akuna mana yoyosi.
315:3 11:23; Isa 53:5-12Kwani wo ut’u wa mana zaidhi niriwomurehera ninwi, ni uwo niriwouhokera hatha mimi. Ut’u uwo ni uryahu wa kukala Masihi wafwa kwa ut’u wa dambi zehu here Maoro gaambazho, 415:4 Jon 1:17; Math’ 12:40; Joh 20:9; Mahe 2:24-31na akizikwa, na siku ya hahu akifufulwa here Maoro gaambazho. 515:5 Math’ 28:16-17; Luk 24:34, 36; Joh 20:19Akimwambolera K’efa, gonya akiambolera o kumi na airi. 6Badaye akiambolera kwa wakathi mumwenga, zaidhi ya ndugu magana matsano. Achache kahi za ndugu ao mafwa ela anji ao machere moyo. 715:7 Luk 24:50Badaye kaheri akimwambolera Jakobu, gonya akiambolera ahumwi osi. 815:8 9:1; Agal 1:15-16; Mahe 9:3-6Mwisho kamare akinambolera mimi nami. Kwambolerwa kwangu kwakala here kwa mwana ariye k’afikire. 915:9-10 1 T’imo 1:12-1615:9 Aefe 3:8; Agal 1:13-14Kwani kahi za ahumwi osi mimi ndimi muthithe wao. Sifwaha hatha kuifwa muhumwi kwa kukala natesa kanisa ra Mulungu. 1015:10 2 Akor 11:23Ela kwa nema ya Mulungu, nidzakala vivi nirizho. Na nema iyo ariyonijalia k’aigwere hahuhu bule, mana nahenda kazi kwa chadi kukira ahumwi angine osi. Ela hatha hamwenga na vizho, si mimi niihendaye yo kazi bule, ela ni yo nema ya Mulungu iriyo hamwenga nami. 1115:11 1:12; Agal 1:17-18; 2:6-9Ela kala ni ao ndo mahubirio, hedu ni mimi, vizho si kit’u. Kit’u kibomu ni kukala vizho ndo fuhubirizho, na vizho ndo murizhokuluhira.
Kwa kukala Masihi wafufulwa, at’u nao mandafufulwa
12Vikara, kala sino funamuhubiri Masihi kukala wafufulwa, viandzadze kaheri kukala angine enu manaamba kukala k’akuna kufufulwa? 13Kala k’akuna kufufulwa, be vinanyesa kukala Masihi naye k’afufulirwe bule. 14Na kala Masihi k’afufulirwe, be ko kuhubiri kwehu, hamwenga na ko kukuluhira kwenu k’akuna mana yoyosi. 1515:15 Mahe 1:22; 4:33; 5:30-32Kidza kala k’akuna kufufulwa, be siswi hunamboza ushahidhi wa ulongo dzulu za Mulungu. Kwani fwaamba kukala wamufufula Masihi kudzi ye tha k’amufufulire bule. 16Mana kala k’akuna kufufulwa be Masihi naye k’afufulirwe bule. 1715:17 15:3; Arum 4:25Na kala Masihi k’afufulirwe, ninwi muchere kahi za dambi, na ro kuluhiro renu k’arina mana yoyosi. 1815:18 1 Ath’es 4:13Na kidza aryahu at’u mariofwa kahi za Masihi magonya kwangamika. 19Na kala th’amaa yehu kahi za Masihi be ni ya gaga maisha huishigo wakathi uu kare, be hunav̱irya kugwizirwa mbazi kukira at’u angine osi.
2015:20 6:14; Akol 1:18Ela ujeri ni kwamba, Masihi wafufulwa. Iye nde mut’u wa kwandza kufufulwa, kunyesa kukala at’u mariofwa nao mandafufulwa. 2115:21-22 15:45-49; Mwan 3:17-19; Arum 5:12, 14, 18Kwani here kifwa kirizhokudza kukirira kwa mut’u mumwenga, kufufulwa nako kwakudza kukirira kwa mut’u mumwenga. 2215:22 2 Akor 5:17Here at’u osi mafwazho kahi za Adamu, ndo at’u osi mandizhofufulwa kahi za Masihi. 2315:23 15:51-52; 1 Ath’es 4:16Ela kila mut’u andafufulwa kulengana na mupangowe. Masihi wafufulwa kwandza, gonya at’u a Masihi mandafufulwa wakathi andihouya. 2415:24 Dani 2:44Mwisho undafika wakathi Masihi andihoshinda nguvu zosi, na wadimi wosi, na athawali osi, na amup’e uthawali Mulungu Baba. 2515:25 Zabu 110:1; Math’ 22:44Kwani Masihi ni hatha athawale muhaka haho andihoathambaraza mahadhuie osi ts’inize. 2615:26 Ugun 1:18; 20:14; 21:4Na hadhui wa mwisho kamare kushindwa ni kifwa. 2715:27 Zabu 8:5Kwani “Mulungu waika kila kit’u kikale ts’ini za Masihi.” Na maneno gaga “Waika kila kit’u kikale ts’ini za Masihi,” gananyesa lwazu kamare kukala, iye ariyeika kila kit’u kikale ts’ini za Masihi k’ats’ini za Masihi bule. 2815:28 Arum 11:36Kwani wakathi Mulungu Baba andihoika kila kit’u ts’ini za mwana, ye mwana mwenye naye andaikwa ts’ini za iye ariyeika kila kit’u ts’inize, ili kwamba Mulungu athawale dzulu za kila kit’u.
29Kuna at’u mabat’izwao kwa ut’u wa at’u ao mariofwa. Vikara kala k’akuna kufufulwa, mandahendadze? Na ni kit’u chani kiahendyacho mabat’izwe kwa ut’u wa at’u ao kala k’akuna kufufulwa? 3015:30 Arum 8:36H’e sino swi, kuna haja yani kudzangiza kahi za hathari wakathi wosi? 3115:31 2 Akor 4:10-11Ndugu zangu, mimi ni kahi za hathari ya kwalagwa kilacha. Na vivi sikavinenere bule ela ninavinena kwa kudzionya niriko nako dzulu zenu ninwi kahi za Bwana wehu Masihi Jesu. 3215:32 Isa 22:13; Luk 12:19-20; 2 Akor 1:8Kala lengo rangu ni ra kidamu, mino be tha ningapata faidha yani kwa kupigana na nyama a tsakani kuno Efeso? Kala at’u k’amafufulwa, “Nahurye, na hunwe mana machero hundafwa.” 33Musikengwe bule, “Asena ai, nikwanonga mut’u.” 3415:34 Math’ 22:29; Arum 13:11-14; Aefe 5:6-17H’aya, tsundzulukwani here viv̱iryazho, muriche kuhenda dambi, mana angine enu k’amamumanya Mulungu bule. Ninanena vivi kwamba nimugwize haya.
At’u mandizhokala wakathi mandihofufulwa
35Hangine mut’u anadima kuamba, “O at’u mariofwa mafufulwadze? Hatha ni mwiri wani mandiokala nao be o?” 3615:36-37 Joh 12:24Ela k’umuzuzu zhomu uwe! Ni mbeyu yani udimayo kuilaya gonya ikamera bila kuandza kufwa kwandza? 37Kit’u ulayacho uwe ni yo t’embe thu. Inadima kukala ya ngano hedu ya mumera mungine wowosi. K’udima kulaya mumera udziwokumala kare. 3815:38 Mwan 1:11Ela Mulungu nde aihendyaye mbeyu ikamera na mwiri here ahendzazho iye, na kuihendya kila mbeyu ikakala na mwiri wa mudhembawe wenye. 39Kwani miri si mimwenga bule. Mudamu ana mwiriwe, munyama ana mwiriwe, kumba rina mwiriwe, munyama wa kubururuka naye ana mwiriwe. 40Kuna miri ya mulunguni, na miri ya dhuniani. Udzo wa miri ya mulunguni u vingine, na udzo wa miri ya dhuniani nawo u vingine. 41Dzuwa rina udzowe, mwezi una udzowe, na nyenyezi nazo zina udzowe. Kila nyenyezi ina udzowe uriwo k’auvimwenga na nyenyezi nyingine. 42Na vizho ndo virizho hatha kahi za kufufuka. Wo mwiri uzikwao ni mwiri wa kufwa na kuola, ela uryahu ufufukao k’aufwa bule. 4315:43 Afil 3:20-21Mwiri ukizikwa ni kukala si mudzo bule, ela ukifufuka undakala mudzo. Wakathi unazikwa nikukala k’auna nguvu bule, ela wakathi ukifufuka undakala na nguvu. 44Ukizikwa ni mwiri wa kawaida, ela ukifufuka undakala ni mwiri wa kiroho. Kwani zho kurizho na mwiri wa kawaida, hatha mwiri wa kiroho nawo u kuko. 4515:45-49 15:21-2215:45 Mwan 2:7; Joh 6:63; 2 Akor 3:6, 17Ndosa Maoro ganaamba kukala “Ye mut’u wa kwandza, yani Adamu, waumbwa akale chumbe kisohacho.” Ela Adamu wa mwisho ye wakala roho ilazhayo uzima. 46Ela wo mwiri wa kiroho so wa kwandza bule. Wa kwandza ni wo wa kawaida ndo udze wo wa kiroho. 47Mut’u wa kwandza ni wa haha ts’i, na waumbwa na ulongo. Ela mut’u wa hiri ni wa mulunguni. 48Na zho mut’u wa ulongo arizhokala ndo at’u a ulongo marizho. Na zho mut’u wa mulunguni arizho, ndo at’u a mulunguni marizho. 4915:49 Mwan 5:3Kwa vizho, here furizho fudzahalana na yuyahu mut’u wa ulongo, hundahalana na yuyahu mut’u wa mulunguni.
50Ndugu zangu, ninamwambira kukala, mwiri uu wa nyama na milatso, k’audima kwangira kahi za uthawali wa Mulungu bule. Kidza kit’u kifwacho na kuola, k’akidima kuhokera kiryahu kiricho k’akifwa. 5115:51 1 Ath’es 4:15Sirikizani nimwambire njama hedu, k’ahundafwa hosi bule, hosi hundagaluzwa. 5215:52 Gunda: Math’ 24:31; 1 Ath’es 4.16Na ut’u uwo be k’aundahala muda mure bule. Fukihenda pe vidzakala kare. Vivi vindakala haho gunda ra mwisho rikirira. Kwani gunda riro rikirira, at’u mariofwa mandafufulwa makale at’u masiofwa kaheri, naswi hundagaluzwa. 5315:53 2 Akor 5:4Kwani wo mwiri wa kubugurika ni hatha uvale kutsabugurika, na wo mwiri wa kufwa uvale kutsafwa. 5415:54 Isa 25:8Bai, wakathi wo mwiri wa kubugurika ukivala kutsabugurika, na wo mwiri wa kufwa ukivala kutsafwa, Maoro gandakala gadzathimira. Kwani Maoro ganaamba kukala,
“Kifwa kidzanongwa-nongwa,
kidzagonya kushindwa kamare.”
5515:55 Hose 13:14“Kifwa k’akina ushindi kaheri,
k’akindahulumiza kaheri.”
5615:56 Arum 4:15; 6:14Nguvu za kifwa za kuhulumizira siswi ni dambi, na nguvu za dambi ni sheria. 5715:57 Arum 7:24-25Ela nahumushukuru Mulungu kwa kuhup’a ushindi kukirira kwa Bwana wehu Jesu Masihi. 5815:58 16:13Kwa vizho bai ndugu zangu ahendzwi, ch’it’ani musisunuke bule. Thuwani kuhenda kazi ya Bwana siku zosi, mukimanya kukala yo kazi muhendayo kahi za Bwana si ya kihuhu bule.
16Mutsango kwa ut’u wa at’u a Mulungu
116:1 Mahe 11:29-30; 2 Akor 8–9Vikara, kuhusu uryahu mutsango wa kuaviza at’u a Mulungu kuko Jerusalemu, nikahendza niambe vivi: hendani here nirizhoalagiza at’u a makanisa ga Galatia. 2Kila siku ya kwandza ya wiki, kila mumwenga wenu naahale kiasi cha p’esa kulengana na zo p’esa andizokala adzapata, na achike kwa ut’u wa wo mutsango uwo. K’ahana haja ya kunithariza hatha nidze ndo mutsange. 3Haho nikidza, nindaandhikira baruwa za kuamanyisa aryahu at’u mundioatsagula ninwi, gonya niahume mahirike wo mutsango wenu ko Jerusalemu. 4Ela vikikala ni karakara mimi nami nende, nindagwirana nao fwende hamwenga.
Mipango ya P’aulo
516:5 Mahe 15:21; 2 Akor 1:15-16Nindakudza kuko kwenu, ela ninahendza nikire na Mak’edonia kwandza. 616:6 Arum 15:24Hangine nindakudza nikale hamwenga nanwi kwa muda. Vichadimikika hatha wo wakathi wa p’eho nadima kuugonyera kuko, ili munavize nienderere na charo changu, kokosi nindikokwenda. 716:7 4:19Charo kiki ts’endzi nihende kumukirira thu. Ninamala Bwana akihendza nidze nikale hamwenga nanwi kwa muda. 816:8-9 Mahe 19:8-10Ela vivi kare be nindakala haha Efeso muhaka sherehe ya Pentekote ikire. 9Kwani ingahokala mapingao ni anji, haha hana nafasi bomu ya kuhenda kazi ya kumanyikana.
1016:10 T’imoth’i: 4:17T’imoth’i akidza kuko, hakikishani kukala k’ana wasiwasi, wakathi andihokala a kahi zenu. Kwani iye anahenda kazi ya Bwana dza zho nihendazho mimi. 11Kwa vizho mut’u asimuv̱udhye bule, akidza mwavizeni ili aenderere na charoche na dheri, kudza kuku niriko. Kwani iye hamwenga na o ndugu zehu adzao nao, ninaathariza.
1216:12 Apolo: 1:12Kuhusu ndugu yehu Apolo, mimi namwambira kamare kukala agwirane na o ndugu angine adze ko kwenu adze amulole, ela kwa wakathi uu k’ahendzeze bule. Kwa vizho akipata nafasi, andakudzamulola.
1316:13 15:38; Zabu 31:24; Aefe 6:10Kalani matso, na ro kuluhiro murigwire kurunya. Imani kilume, na mukale na nguvu. 1416:14 8:1; Joh 13:34; Arum 13:8-10; 2 Akor 6:6; Agal 6:10; Aefe 5:2Kila kit’u mundichohenda kihendeni kwa mahendzo.
1516:15 Arum 16:5; Sitefana: 1:16Ndugu zangu, ninwi munamanya kukala Sitefana na at’u a nyumba ya kwakwe ndo at’u a kwandza kumukuluhira Masihi kuko Akaia. Kidza munamanya kukala ao madzilazha kamare kuahumikira at’u a Mulungu. Bai ninamuvoya kukala, 16zho mandizhomulongoza ao hamwenga na ahumiki angine mahendao kazi dza ao, muthuwe vizho. 17Kudza kwa Sitefana, Fotunato, na Akaiko kunanifwahira zhomu, kwani yo nafasi iriyokala haho kwa kutsakalako kwenu be maidzaza ao. 1816:18 Afil 2:29; 1 Ath’es 5:12Kwani ao manihuriza moyo wangu dza zho marizhomuhuriza ninwi. Kwa vizho amanyeni at’u dza ao.
1916:19 Arum 16:5; Asia: Ugun 1:4, 11; Akw’ila na P’urisila: Mahe 18:2Mudzalamuswa ni makanisa gosi ga Asia. Akw’ila na P’urisila, hamwenga na at’u osi mathungananao kahi za nyumba yao kwa mavoyo, madzamulamusa zhomu kahi za Bwana. 2016:20 Arum 16:16Mudzalamuswa ni ndugu osini kuku. Na ninwi nanwi lamusanani kwa kudonerana kahi za ueri.
2116:21 Agal 6:11; Akol 4:18; 2 Ath’es 3:17; File 19Mimi P’aulo ninandhika uvoro uu kwa mukono wangu mwenye. 2216:22 Agal 1:8-9; Ugun 22:20Mut’u yoyosi ariye k’amwendzi Bwana, naalaniwe. Ndzo h’ewe Bwana wehu. 23Nema ya Bwana Jesu naikale hamwenga nanwi. 2416:24 4:21; 2 Akor 2:4; 11:11; 12:15; Afil 1:8; 2:17; 1 Ath’es 2:8; 3:12; 2 T’imo 3:10; File 9Mahendzo gangu nagakale kwenu kahi za Masihi Jesu.