Zeziiꞌa ꞌꞌdɩzɩgɩ MAAKƖ -zaꞌa ꞌmʋ

Wludie poꞌa nyɔ ꞌꞌbɔgʋ -nɛɛꞌɛ -naagɩ ꞌli.

Zeziiꞌa tinɩɛ -ke ꞌɔ -tɔtɔlɩꞌa ꞌꞌkpidɩ Maakɩ-ɩ zaꞌa ꞌmʋ. Ɔ-ɔ ꞌnʋ-o na ɔ-bɔ Zezii ꞌmnɔ-ɔ ꞌmo-o -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyu, ꞌle ɔ ꞌbhleꞌe wɔnkuɛ ꞌbho lɛꞌꞌo lɛ ꞌꞌkpi. -Ka ɔ ꞌmɛꞌɛ ꞌle ɔ ꞌyeꞌa glu -sɔ, ɔ ꞌyeꞌa ti-nɩ -lrɛɛ, ꞌɩnnɛ -tɔꞌɔ nyʋ -ka ɛ ꞌꞌduꞌa -ziadɩ. Nyɔꞌꞌo nyɔ, -bho ɔ ꞌꞌdu ꞌZuifʋ o, -bho ɔ -se ꞌZuifʋ o, ɩ-bɩ ꞌꞌdɩzɩgɩ ꞌmnɩ-ɩ ꞌmo-o ꞌɔ ꞌꞌyitbhɛlɩ.

1

ꞌZaan Batiisɩ ꞌkpa-a -Lagɔwlu

(Matiee 3:1-12; Luukɩ 3:1-18; ꞌZaan 1:19-28)

1ꞌꞌDɩzɩgɩ-ɩ ꞌcnɩ-ɛꞌɛ ꞌnɔɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli, -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyu ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *Zezii *Kliisɩ, ꞌɔ dɩ ɩ-ɩ zaꞌa ꞌmʋ. 2-3Zezii Kliisɩ -ke nyukpasu -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *ꞌZaan, -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *Ezayii, -da ɔ -nɩꞌa ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ see, ꞌwa dɩ ɔ ꞌcnɩꞌa ꞌle -Lagɔꞌɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli, ꞌɩnnɩ ꞌka-a, ꞌle ɔ na:

-Kaa -Lagɔ ꞌlɛꞌo: Po -lokui, ꞌan wlukpayi ꞌɩn-ɩ lbhoꞌo ꞌle -aꞌa nya, ꞌle ɔ ꞌke -aꞌa -jolʋ po, ꞌle, wlu ɔ-ɔ ꞌyeꞌa ꞌmʋ-za mʋ a, ɛ ꞌke nyunyuꞌa -pɔlʋ ꞌzɔ nmaze.

A -gblee, -kaa ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa -lrɛɛ:

Nyɔ -lue-e -nɩꞌe ꞌle ꞌꞌmusa ꞌꞌkpi, ꞌɩnnɔ poꞌo weze ꞌle ɔ na: A -za ꞌle aꞌba -pɔlʋ ꞌzɔ nyanɩ, aꞌba -Kɔyi -nɩꞌe-e yinamʋ.

4A -gblee, -ka Ezayii ꞌlɛ ꞌka see, ꞌka-a ꞌZaan -nɩꞌe ꞌle ꞌꞌmusa ꞌꞌkpi, ɔ-ɔ *batizeeꞌe nyʋ, ɔ-ɔ poꞌo weze, ꞌle ɔ-ɔ ꞌtmʋʋꞌo -kaa nyʋ: A yibo aꞌba ꞌꞌnyinynidɩ ꞌꞌyi ꞌle a ꞌke -Lagɔ gbo ꞌꞌbhiti ꞌɩn ꞌke amʋ batizee, ꞌꞌlemnɩɩ -Lagɔ-ɔ ꞌbhɔ-ɔ aꞌba ꞌꞌnyinynidɩꞌa dɩ. ꞌKla ꞌmnɔ ɔ, ꞌka-a ꞌZaan-a poꞌo weze, 5ꞌle Zelizalɛɛmʋgwlɔ ꞌmʋꞌa nyʋ -ke Zideebhlʋkpa ꞌꞌkpiꞌa nyʋ -lrʋʋꞌa -dadudu-u yi ꞌɔ -bodɩ ꞌle ʋn-ʋ zaꞌa ꞌwa ꞌꞌnyinynidɩ ꞌmʋ ꞌbho nyʋ ꞌweeꞌa ꞌꞌyigbeyi, ꞌle ɔ-ɔ batizee ꞌnʋ ꞌle ꞌꞌnigblʋ -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Zudɛɛn kɔ. 6Nmi ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *-nyɔmɛɛꞌɛ nani ʋn lbhaꞌa a, ꞌɛ -bana ꞌZaan -paꞌa ꞌmʋ ꞌle ɔ -bhlaꞌa nmikuꞌa ꞌꞌbɛtʋ ꞌꞌpli ꞌmʋ, -kpakpɩ ɔ-ɔ liꞌo ꞌle ɔ-ɔ bhɛꞌɛ lʋ. Kpli ɔ -nɩꞌa ti a, ꞌɩnnɛ -Lagɔwluꞌa ꞌmʋtizamʋtɔlʋ -nɩꞌe ti -bɛnyɩ. 7A -gblee, ʋ-bʋ nyʋ ꞌmnʋ, -kaa ɔ-ɔ ꞌlʋ ꞌʋ -kaa ꞌꞌyi: Nyɔ -lue-e -nɩꞌe ꞌle ꞌan lemʋ, ɔ-ɔ yi-oꞌo. Ɔ ꞌku-o wɔn, ɔ ꞌye ꞌɩnmʋ -zi. ꞌƖn se ꞌbhɛɛ ꞌɩn ꞌke ꞌɔ ꞌgeyikpaankpɩanꞌa ꞌꞌbhuo ꞌꞌdu. 8ꞌꞌNi ꞌmna-a batizee nɩꞌe amʋ, ɔ-bɔ, *-Lagɔꞌɔ Lisaazuzu ɔ-ɔ ꞌye amʋ ꞌmʋ -po mʋ, ꞌle ɔ ꞌke amʋ ꞌmʋ ꞌꞌyi.

*ꞌZaan Batiisɩ *batizeeꞌe-e *Zezii ꞌle ꞌꞌnyinynidɩꞌa tiyayi ꞌye Zezii tiꞌdɩn

(Matiee 3:13–4:11; Luukɩ 3:21-22; 4:1-13)

9Ɩ-bɩ ꞌwɩ ꞌmnɩ ꞌli, *Zezii -sɔꞌɔ-ɔ Galileebhlʋkpa ꞌꞌkpiꞌa -gwlɔ -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Nazalɛɛtɩ, ꞌle ɔ ꞌye *ꞌZaan gbo mu ꞌle ꞌZaan ꞌye ɔ Zudɛɛn kɔ *batizee -nɩ. 10-Da Zezii -sɔꞌɔ ꞌꞌnukɔ, ꞌbho -gbaa -lue ꞌmʋ, ɔ ꞌye-e yaku li, ɛ ꞌye wɔn kati ꞌle *Lisaazuzu ꞌye ɔ ꞌꞌkpiꞌdree -ka ꞌgbɔlɩɛ. 11Wlu-u ꞌwlʋꞌa ꞌle yaku ꞌli ɔ ꞌwɔnꞌɔ ꞌbɔ, -kaa ɛ ꞌlɛꞌɛ -kaa: -Ɩnmɔ ꞌmo-o ꞌan ꞌꞌyuꞌa ꞌdɛ -lue -ke dɩ ꞌɩn -kmaꞌa. ꞌLe -ɩn ꞌmʋ ꞌɩn poꞌo ꞌan ꞌbʋbʋaꞌa ꞌwee.

12ꞌBho -gbaa -lue ꞌmnɛ ꞌmʋ -Lagɔꞌɔ Lisaazuzu -kpa -nɩꞌe-e ꞌɔ -pɔlʋ ꞌle ꞌꞌmusa ꞌꞌkpi ꞌle ɔ ꞌye ꞌle mu. 13Ɔ nʋ ꞌle ꞌwɩꞌa -gwlɩ ꞌsɔn, ꞌle-e ꞌꞌnyinynidɩꞌa tiyayi ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *Sataan ꞌdɩn -nɩ ꞌnɔ ti ɛ ꞌke ɔ ꞌꞌnyinynidɩ wɔnpo ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. ꞌLe ꞌkwla ꞌzɔꞌɔ nmiꞌa ꞌꞌklumʋ ɔ -nɩꞌo ꞌle -Lagɔ gboꞌa -dalbhomʋ-ʋ kpa nɔꞌo.

*Zezii -ke *ꞌɔ -namʋ ɔ -zaꞌa ꞌbho

(Matiee 4:12-22; Luukɩ 4:14-15; 5:1-11)

14Ɩ ziꞌa -kaa a, *Zezii -sɔꞌɔ ꞌmʋ-ɛ, ɔ ꞌye Galilee mu. (-Da ʋn poꞌa *ꞌZaan -jie ꞌmʋ, ꞌbho-o ɔ -mu -nɩꞌo.) ꞌLe ꞌmnɔ ɔ, ꞌle-e ɔ -za -nɩꞌe ꞌꞌdɩzɩgɩ-ɩ ꞌwlʋꞌa ꞌle -Lagɔ gbo ꞌmʋ. 15-Kaa ɔ-ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa: -Nɔɔ -Lagɔ ꞌꞌdu ꞌka, ɛ nyni-oꞌo. ꞌƆ nyʋꞌa -kɔkɔɔ ꞌꞌkɔɔꞌɔ-ɔ gbo. A yibo aꞌba ꞌꞌnyinynidɩ ꞌꞌyi ꞌle a ꞌke ɔ gbo ꞌꞌbhiti, a ꞌke kpli ꞌꞌyizizia ꞌle a ꞌke ꞌɔ ꞌꞌdɩzɩgɩ ꞌꞌgwlide, a ꞌke ɩ ꞌwɔɔn!

16-Da ɔ -nɩꞌa Galileeꞌa -badaklagba wɔnli -nanamʋ a, ꞌbho-o ɔ ꞌyeeꞌe ꞌꞌnizemʋ ꞌsɔn. ꞌLotʋꞌa ꞌꞌnynuu moꞌo, ꞌwa ꞌnynɩ-ɩ ꞌmo-o Simɔɔ -ke Andree. Ʋn-ʋ ꞌꞌvuto-o -dada ꞌle -bada kɔ, 17ꞌle ɔ ꞌye ʋ ꞌla ꞌle ɔ na: A yi, -a ꞌke mu, ꞌɩn -ke a ꞌke -na. -Ka aꞌba -dada-a jriꞌa zmi a, a ꞌke -kaa nyunyu jri ꞌle ʋn ꞌke yi, ʋn ꞌke -Lagɔꞌɔ nʋ ꞌꞌdu. 18ꞌBho -gbaa -lue ꞌmnɛ ꞌmʋ ʋn sieꞌe ꞌwa ꞌꞌnizelɩꞌa klɛ ꞌle ʋn -ke ɔ ꞌye mu. ꞌBho ꞌmnɔ ɔ, ꞌbho-o ʋn ꞌꞌluoꞌo ꞌɔ ꞌbɩnɛɛ ꞌmʋ ꞌle ʋn -ke ɔ ꞌye -da ꞌwee mu. 19Ɔ nyniꞌa -kaa ꞌbho nya ti -sɛ ɛ, ɔ -yɛꞌɛ-ɛ ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu ꞌsɔn. ꞌWa ꞌnynɩ-ɩ ꞌmo-o Zaakɩ -ke *ꞌZaan. Ʋbʋ-e ꞌwa -tɩta ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Zebedee -ke ꞌɔ lbhʋnʋmʋ, ʋn -nɩꞌe-e ꞌle ꞌwa gɔlʋ ꞌli ꞌle ʋn-ʋ nmazeꞌe ꞌwa -dadɩ. 20ꞌBho-o Zezii -nynaꞌa ti ꞌle ɔ na ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu ꞌsɔn ꞌmnʋ -bodɩ: A yi. Ɔ ꞌlʋ ꞌʋ a, ʋn ꞌsie-e ꞌwa -tɩta -ke ꞌɔ lbhʋnʋmʋ ꞌꞌwe ꞌle gɔlʋ ꞌli ꞌle ʋn -ke ɔ ꞌye mu.

ꞌBho Kapɛnayiimʋ *Zezii ꞌnu-o ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌꞌwe ti

(Luukɩ 4:31-37)

21*Zezii -ke *ꞌɔ -namʋ muꞌa a, ʋn ꞌnyni-e -gwlɔ -lue ꞌmʋ. ꞌBho-o ꞌmo-o Kapɛnayiimʋ. *ꞌZuifʋꞌa lifɔzɔ, Zezii paꞌa ꞌle-e *-Lagɔwluꞌa ꞌlicɩaanbudu ꞌli ꞌle ɔ-ɔ tɔꞌɔ nyʋ. 22ꞌƆ -tɔtɔsʋ ɔ-ɔ tɔꞌɔ ɔ, ꞌɩnnɛ -maꞌa nyʋ-ʋ po ꞌɔ -lokui wɔnti, -ɛkedɩmaa, ꞌɔ -tɔ nyʋ *-Lagɔꞌɔ gbaꞌa yibomʋꞌa ka. -Bho ɔbɔ -ka tɔ, ɔ-ɔ wlu-oꞌo ꞌle wɔnkuɛ ꞌmʋ.

23A -gblee, ʋn -ka ꞌle-e gbʋ, nyukpasu -lue-e ꞌbhleꞌa ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌmʋ, ɔ ꞌpa-a ꞌle ꞌwa ꞌꞌklumʋ. 24Ɔ nʋꞌa -kaa, ɔ ꞌꞌwɔ-oꞌo ꞌle ɔ na, Nazalɛɛtɩkɔyi Zezii, leedɩ -a -ke -ɩn ꞌbhle? -Ɩn yi-oꞌo -ɩn ꞌke -amʋ ti-zaꞌa? -A yiboꞌo-o nyunyɔꞌɔ -yɔ -ɩn ꞌꞌduꞌa. -Ɩn ꞌmo-o -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyu -lue ɔ -zaꞌa ꞌbho ꞌle ɔ lbhoꞌa. 25Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, ꞌle Zezii ꞌye -wlu ꞌꞌyikmaka ꞌle ɔ na: ꞌꞌNyinynidɩꞌa -zuzu, ꞌꞌmu wɔn, ꞌdɔ ɔ ꞌmʋ! 26A -gblee, ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu nʋꞌa -kaa, ɛ -drɛ -nɩꞌe-e nyɔ ꞌmnɔ ti ꞌle ɛ-bɛ -zuzu ꞌmnɛ ꞌye ꞌꞌplan ꞌle ɛ ꞌye ɔ ꞌmʋ ꞌda. 27-Ka -ke ꞌꞌbhuo -tɔɔ ꞌꞌmaaꞌa nyʋ-ʋ ꞌyeꞌa ꞌɛ da, -gba, -sɩanyɩ kpʋn -ʋꞌo ꞌle ʋn-ʋ dedeꞌe -dede -kaa ti: Lee ꞌka-aꞌa? Wlu -nɛɛ, ɛ-ɛ ꞌmo-o -tɔtɔɔlre -ɛ -ke wɔnkuɛ -naꞌa! ꞌƆ wɔnkuɛ ꞌmnɛꞌɛ dɩ, ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌꞌweꞌa ꞌꞌbhi-i ꞌꞌduꞌo ꞌbho ꞌɔ wlu! 28ꞌBho -gbaa -lue ꞌmnɛ ꞌmʋ Zeziiꞌa ꞌnynɩ -waꞌa-a ꞌle Galileeꞌa ꞌbhlʋkpa ꞌꞌkpi ti.

*Zezii ꞌpʋʋnꞌo-o ꞌꞌgwizimʋꞌa -dadudu

(Matiee 8:14-17; Luukɩ 4:38-41)

29*Zezii ꞌka ꞌle *-Lagɔwluꞌa ꞌlicɩaanbudu ꞌli ꞌda, *ꞌɔ -namʋ Simɔɔ-e, Andree-e, Zaakɩ -ke *ꞌZaan -ke ɔ -naꞌo, ꞌle ʋn ꞌye ꞌle Simɔɔ -ke Andree ꞌꞌbhlibhlegbo mu. 30Ʋn -ka ꞌbho-o nyni, yakalɩ-ɩ ꞌlbha-a Simɔɔꞌɔ ꞌnynɔꞌɔ ꞌlotʋ, ʋn ꞌpɛ-ɛ ꞌbho ꞌwa ꞌꞌkpimʋʋlɛ ꞌꞌkpi ti. Nyʋ ꞌyeꞌa Zezii ꞌꞌyri, ꞌbho-o ʋn -nynaꞌa ti, ʋn ꞌye ɔ ꞌwa dɩ ꞌtmʋʋ. 31A -gblee, ɔ nyni ꞌʋ li a, ɔ ꞌkpʋn-o ꞌwa sʋ, ɔ ꞌye ʋ gbɔde, ʋn ꞌye ꞌmʋ-sɔ, ʋn ꞌye ti-nyna, ʋn ꞌpʋn-oꞌo, ꞌle ʋn ꞌye mu ꞌle ʋn ꞌye ʋ-bee lilia ꞌꞌnyɩ.

32ꞌꞌJiazɔ nyniꞌa, -da ꞌyrʋ ꞌgaꞌa ti a, nyʋ-ʋ ꞌbhleꞌa ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌꞌwe ꞌmʋ, gwlɔ ꞌmnɛ ꞌmʋꞌa nyʋ ꞌbhle -ʋꞌo, ʋn -ke ꞌꞌgwizimʋ ꞌꞌwe -lrʋʋ, ꞌle ʋn -ke ʋn-ʋ yiꞌe -budu -ke ꞌli Zezii -nɩꞌa. 33Nyʋꞌa klɛ -gwɛꞌɛ-ɛ ti ꞌle ʋn ꞌye ꞌbho ꞌɛ wɔn ꞌꞌyi ꞌgbʋʋ. 34Ɔ ꞌpʋʋnꞌo-o ꞌꞌgwizimʋꞌa -dadudu, ɔ -zaꞌa-a nyʋ ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzuꞌa -dadudu ꞌmʋ, ꞌle ɔ ꞌye ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌmnɩ tinu. Ɩ -kaa nʋ na: -Ɩnmɔ ꞌmo-o -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyuꞌa dɩ, ꞌɔ ꞌwɔnꞌɔ ɩ ꞌke -wlu, -ɛkedɩmaa, ɩ yibo nɔ-oꞌo.

*Zezii ꞌkpa-a ꞌle Galilee -Lagɔwlu

(Luukɩ 4:42-44)

35Zɔbhibhi ꞌmʋ, *Zezii -sɔꞌɔ ꞌmʋ-ɛ, ɔ ꞌye -budu ꞌli ꞌda, ɔ ꞌye gwlɔ le po. Ɔ nyniꞌa -dagbɛ cɛꞌɛ kpɔ, ꞌbho-o ɔ -po -nɩꞌe *-Lagɔ wɔn gbo. 36-37Simɔɔ -ke ꞌɔ -namʋ -lrʋʋ -sɔꞌɔ ꞌꞌnynɔɔ ꞌmʋ, ʋn ꞌmu -ɔ tibɔnamʋ. Ʋn ꞌye ꞌɔ ɔ, ʋn na: -Gblee, -ɩnmɔ nyʋ ꞌwee ꞌbɔꞌɔ ti. 38ꞌLe ɔ na: -A mu ꞌꞌsetida, ꞌle -gwlɛ -lrɩɩ ꞌmʋ, ꞌɩn ꞌke ꞌle -Lagɔꞌɔ wlu ꞌmʋ-za -nɩ moꞌo -lrɛɛ. ꞌƐ dɩ ꞌɩn yiꞌe ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ. 39ꞌLe ɔ -ke ʋn ꞌye mu, ɔ -ke ʋn-ʋ pleꞌe Galileeꞌa ꞌbhlʋkpa ꞌwee ꞌꞌkpi ti, ɔ-ɔ tɔꞌɔ nyʋ ꞌle ꞌwa *-Lagɔwluꞌa ꞌlicɩaanbidi ꞌli, ꞌle ɔ-ɔ nuꞌo nyʋ ꞌmʋ ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌꞌwe ti.

*Zezii ꞌpʋʋnꞌo-o *lalʋlibhleyi -lue

(Matiee 8:1-4; Luukɩ 5:12-16)

40Zɔ -lue ꞌzɔ ɔ, *lalʋlibhleyi -lue ꞌyi-e *Zezii -bodɩ ꞌle ɔ ꞌye ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌyigbeyi ꞌkolri glu po ꞌle ɔ na: ꞌƖnmɔ bhade -ɩnmʋ li, ꞌɩn yi-oꞌo -ɩn ꞌke ꞌɩnmʋ ꞌpʋʋn. 41ꞌƆ ngaze nʋꞌa -kaa, ɛ ꞌlbha-a Zezii ꞌle ɔ ꞌye sʋ sro, ɔ ꞌye ɔ liꞌtʋ ꞌle ɔ na: 42Kɩn, ꞌɩn ꞌwɔn-oꞌo, ꞌpʋn. ꞌBho -gbaa -lue ꞌmnɛ ꞌmʋ ꞌɔ lalʋ ꞌbhɔ-oꞌo, ɔ ꞌpʋn-oꞌo, 43-44ꞌle Zezii ꞌye ɔ ꞌtmʋʋ ꞌle ɔ na: Po -lokui, -bho -ɩn mu a, nyɔꞌɔ ꞌwɔn ꞌya ꞌꞌdɩ ꞌbɔ -le! Mu ꞌle *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazayi gbo, -ka -ɩn -nɩꞌa, -ɩn ꞌke ɔ ꞌna ꞌꞌyi-tɔ, *ꞌsraga -ke dɩ *Moyiizɩ -za ꞌka ꞌmʋ a, ɔ ꞌke ɛ -za -aꞌa dɩ, -ka -ɩn ꞌpʋnꞌa a, nyʋꞌa klɛ ꞌke ɩ yibo. 45A -gblee, ɔbɔ muꞌa a, ɔ -see ꞌꞌdɩ ꞌmnɩ wɔnti-de. -Bho doo ɔ nyni ti, dɩ-ɩ bhlɔ ꞌɔ ꞌꞌkpi, ɔ-ɔ ꞌzɩ -ɩ nyʋ -bodɩ ꞌmʋ. ꞌƐ dɩ Zezii ꞌse ꞌbhɛɛ ɔ ꞌke gwlɔ pa, ɔ ꞌke ꞌɔ ꞌꞌbhuo nyʋ ꞌꞌyi-tɔ. ꞌƐ -gwlɔ ɔ poꞌo le, ꞌbɩ -ke ꞌmʋ nyunyu seꞌa -de, ꞌle ɔ ꞌye ꞌle mu. Ɛ -nɩꞌa -kaa a, nyʋ-ʋ ꞌwlʋ-o -bhla gwlɛ ꞌꞌkpiti ꞌle ʋn-ʋ yɛ ꞌnɔ ꞌle.

2

*Zezii ꞌpʋʋnꞌo-o -klɔklɔyi -lue

(Matiee 9:1-18; Luukɩ 5:17-26)

1-2ꞌWɩ -lrɩɩ gbɩ ziꞌa, *Zezii ꞌyi-e Kapɛnayiimʋ le. Ʋn ꞌwɔnꞌɔ ꞌɔ ꞌꞌdɩ ꞌbɔ ɔ, nyʋꞌa -dadudu ꞌꞌgbu-o ti, -budu -ke ꞌli ɔ -nɩꞌa, ʋn ꞌye ꞌle yi, ʋn ꞌye ꞌle ꞌgbʋʋ. ꞌBɩ -lue ꞌtɩn se ꞌle -nɩ, ꞌbho ꞌꞌpiemʋ -buduwɔn ꞌꞌyiꞌa ꞌꞌbhuo -lrɛɛ ꞌle Zezii-i tɔ ꞌnʋ -Lagɔwlu.

3-Da ɔ -nɩ ꞌʋ -tɔnamʋ a, nyʋ -lrʋʋ-ʋ -nɩꞌa yinamʋ ꞌle ꞌwa ꞌꞌklumʋ nyʋ nyiɛ-ɛ ꞌbhleꞌe -klɔklɔyi -lue, ꞌɩnnɔ ʋn-ʋ yɔ ɔꞌo. 4Nyʋꞌa ꞌꞌyidiedɩ, -ka ʋn ꞌka -nyna ʋn ꞌke ɔ Zezii ꞌꞌyi-tɔ, ʋn se ꞌna ꞌbhle. A -gblee, ʋn -ke ɔ ꞌya-a ꞌle -budu ꞌꞌkpi, ꞌɛ -da Zezii -nɩꞌa, ꞌbho-o ʋn cɛꞌɛ wɔn, -klɔklɔyi ꞌmnɔ-ɔ ꞌpɛꞌɛ ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌkpitipɛlɛ ꞌꞌkpi ti, ʋn ꞌye ɔ ꞌꞌbhlukui gbo -yi -nɩ, ʋn ꞌye ɔ ꞌbho Zeziiꞌa ꞌꞌyigbeyi tiꞌꞌsii. 5-Ka nyʋ ꞌmnʋ de ꞌɔ ꞌꞌgwli, ɔ ꞌyeꞌa ꞌna li a, ꞌle ɔ ꞌye -kaa -klɔklɔyi ꞌꞌyiꞌlɛ. ꞌAn ꞌꞌyu, -aꞌa ꞌꞌnyinynidɩ -gwɛꞌɛ-ɛ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi ti.

6Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, *-Lagɔꞌɔ gbaꞌa yibomʋ -deꞌa ꞌbho ti, -ʋ ꞌyeꞌa ꞌɛ da, ʋn-ʋ ꞌwlu-o -kaa ꞌle ꞌwa -pɔlʋ ꞌzɔ: 7Lee -ke dɩ ꞌɩnnɔɔnɔ -nɔɔ-ɔ wluꞌo -kaa ꞌle ɔ-ɔ nyniꞌe -Lagɔꞌɔ ꞌnynɩ wɔnꞌɔ? ꞌBho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, ꞌyɔɔ ꞌbhɛɛꞌɛ -ɔ ꞌke nyɔꞌɔ ꞌꞌnyinynidɩꞌa dɩ ꞌbhɔ, -bho ɛ -se -Lagɔ -nɩ -lue? 8Zezii yiboꞌo-o lɛ ʋn-ʋ popoꞌa ꞌgwlʋti see, ꞌle ɔ na: Leedɩ aꞌba -naagɩ -nɩꞌe -kaaꞌa? 9-11ꞌƖn ꞌbhɛɛꞌo ꞌɩn ꞌke amʋ -tɔ na ꞌɩn ꞌbhle-e wɔnkuɛ ꞌle ꞌɩn ꞌke nyɔ -bodɩ nʋ, na: -Aꞌa ꞌꞌnyinynidɩ -gwɛꞌɛ-ɛ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi ti. -Bho ꞌɩn nʋ nyɔ -nɔɔ -bodɩ, na: -Sɔ ꞌmʋ, ꞌꞌluo -aꞌa ꞌꞌkpitipɛlɛ ꞌmʋ, -ɩn ꞌke -na, ꞌle ɔ ꞌke ɛ nʋ, ꞌɩnnɛ ꞌke -tɔ -ka ꞌɩn ꞌbhleꞌa wɔnkuɛ ꞌle ꞌɩn ꞌke nyɔ -bodɩ nʋ, na: -Aꞌa ꞌꞌnyinynidɩ -gwɛꞌɛ-ɛ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi ti. ꞌƖn ꞌybha-oꞌo a ꞌke ɩ yibo -ka ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu ꞌbhleꞌa wɔnkuɛ ꞌnɔɔ ꞌbhlʋkpa ꞌꞌkpi, ꞌɩn ꞌke nyʋꞌa ꞌꞌnyinynidɩꞌa dɩ ꞌbhɔ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, ꞌle ɔ na -klɔklɔyi -bodɩ: -Sɔ ꞌmʋ, ꞌꞌluo -aꞌa ꞌꞌkpitipɛlɛ ꞌmʋ, -ɩn ꞌke -ɩn ꞌꞌbhli mu.

12-Da nyʋꞌa klɛ -nɩꞌa ꞌbho poponamʋ a, ꞌbho -gbaa -lue ꞌmnɛ ꞌmʋ, ɔ -sɔꞌɔ ꞌmʋ-ɛ, ɔ ꞌye ꞌɔ ꞌꞌkpitipɛlɛ ꞌmʋꞌꞌluo, ɔ ꞌye mu. Ʋn ꞌyeꞌa -kaa li ꞌꞌsɛɛ, wɔn ꞌma-a ꞌwa klɛ ti ꞌle ʋn-ʋ ꞌbhɛɛꞌɛ -Lagɔꞌɔ ꞌnynɩ ꞌꞌyi, ʋn-ʋ nʋꞌo: -A -see -bhla -yɛɛ -mnɛɛꞌɛ lɛtu ꞌye ke!

*Zezii ꞌla-a *Levii ɔ -ke ɔ ꞌke -na

(Matiee 9:9-13; Luukɩ 5:27-32)

13Dɩꞌa klɛ ziꞌa -kaa a, *Zezii ꞌmu-o ꞌle Galileeꞌa -badaklagba wɔnli le, ꞌle nyʋꞌa -dadudu-u yi ꞌɔ -bodɩ ꞌle ɔ-ɔ tɔ nʋꞌo. 14ꞌWɩ -lue ꞌli, ɔ -nɩꞌa zinamʋ, ɔ ꞌye-e *lapoozayi -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *Levii. ꞌƆ -tɩtaꞌa ꞌnynɩ-ɩ ꞌmo-o Alɩfee, ɔ -deꞌe-e -budu -lue ꞌli ti. ꞌBho-o ɔ-ɔ za nɩꞌe zikamʋ mɔni ꞌꞌlrumʋ. Zezii na: Yi ꞌɩnmʋ ꞌbɩ, ꞌɩn -ke -ɩn ꞌke -na. Levii -sɔꞌɔ ꞌmʋ-ɛ ɔ -ke ɔ ꞌye mu.

15Zɔ -lue ꞌzɔ, Zezii ꞌmu-o ꞌbho Levii ꞌꞌbhli linamʋ. Lapoozamʋ ꞌꞌwe -ke nyʋ -lrʋʋ *ꞌZuifʋꞌa ꞌplan ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *Faliziɛɛn-ɛ zrɛ nɩꞌa ꞌꞌnyinynikpliꞌa nʋmʋ ꞌꞌyi -nɩꞌe-e ꞌle -budu ꞌli. Ɛ -se bhubhuyiti -kaabonyʋ -nɩ ꞌbho -ko, ʋbʋ ꞌmnʋꞌa -dadudu -ke Zezii -naꞌo -lrɛɛ. Ʋn -ke *ꞌɔ -namʋzɩgɩ bheteꞌe-e gbo ꞌle ʋn -ke ɔ-ɔ li nɩꞌe -dalue. 16*-Lagɔꞌɔ gbaꞌa yibomʋ -lrʋʋ -gbɩ -nɩꞌa ꞌbho -ʋ ꞌma-a ʋ-bʋ Faliziɛɛn, ʋn ꞌyeꞌa Zezii, ɔ -ke ʋ-bʋ nyʋ ꞌmnʋ, ʋn-ʋ zrɛꞌɛ ꞌꞌnyinynikpliꞌa nʋmʋ ꞌꞌyi-i li nɩꞌa -dalue a, ꞌbho-o ʋn dede -nɩꞌe -kaa ꞌɔ -namʋ ti: Leedɩ ɔ -ke -kaabonyʋ-ʋ li nɩꞌe -dalueꞌa? ꞌKa se ꞌꞌyrili-nmɔ. 17Ɔ ꞌwɔnꞌɔ ꞌwa wlu ꞌmnɛ ꞌbɔ ɔ, ɔ -po ꞌnʋ-ʋ ꞌꞌnna ꞌle ɔ na: ꞌKpayibhleyiꞌa ꞌbɔ ꞌꞌgipoyi ti. Nyɔ -ɔ -ke ꞌꞌlru-u ꞌbhatiꞌa, ꞌɩnnɔ ꞌbɔꞌɔ ꞌꞌgipoyi ti. ꞌƐ ꞌzɔ-ɔ ꞌmo-o, nyʋ-ʋ ꞌlaꞌa ꞌwa ꞌꞌbhi kplizɩgɩꞌa nʋmʋ ꞌɩn -see ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ ꞌwa dɩ yi. ꞌꞌNyinynikpliꞌa nʋmʋꞌa dɩ ꞌɩn yiꞌo ꞌle ʋn ꞌke ꞌwa ꞌꞌnyinynidɩ ꞌꞌyiyibo ʋn ꞌke -Lagɔ gbo ꞌꞌbhiti.

*Zezii na nyɔꞌɔ bhete ꞌɔ -tɔtɔlɩ -ke *ꞌZuifʋꞌa nɩ gbo -le!

(Matiee 9:14-17; Luukɩ 5:33-39)

18A -gblee, zɔ -lue ꞌzɔ, *ꞌZaan Batiisɩꞌa -namʋ -ke nyʋ ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *Faliziɛɛn ꞌpa-a *-su. Nyʋ yi-oꞌo, ʋn ꞌye Zezii tidede ꞌle ʋn na: Leedɩ ꞌZaan Batiisɩꞌa -namʋ -ke Faliziɛɛn ꞌꞌweꞌa -namʋ-ʋ paꞌa su, ꞌle -mnaaaꞌa nʋꞌa pɛ ɛꞌɛ? ꞌKa se ꞌꞌyrili-nmɔ. 19Ʋn poꞌa wlu ti a, ꞌle ɔ ꞌye ꞌꞌyi po ꞌle ɔ na: ꞌBho ꞌnynɔkpagɔꞌɔ zɔ, nyimiɛ-ɛ ꞌla-a nyʋ. -Bho ɔ -nɩ ꞌbho ꞌle, ꞌgwlʋ ꞌbhɛɛꞌɛ ɛ ꞌke nyʋ ꞌmnʋ li-nyni ꞌle ʋn ꞌke -lɔlɔ ꞌsɩnꞌa? -Gba, -bho ɔ -nɩ ꞌbho a, ꞌgwlʋ -see ʋ li-nyni yi, ʋn-ʋ ꞌye-e -li -mʋ ꞌle ꞌbʋbʋa ꞌmʋ. 20-Nɔɔ -lrɛɛ-ɛ ꞌye-e -nyni -mʋ, nyimiɛ ꞌmnɔ-ɔ ꞌye-e ꞌwa ꞌꞌklumʋ ꞌwlʋ -mʋ, ꞌbho-o ʋn-ʋ ꞌye -lɔlɔ ꞌsɩn -nɩ mʋ.

21Ɔ ꞌpo-o ꞌꞌyi -lue -lrɛɛ, ꞌle ɔ na: Nyɔ se ꞌbhɛɛ ɔ ꞌke -banasʋaꞌa -da -cnaꞌa ꞌꞌyriɛfɔtɔlre ꞌꞌpa -nɩ. -Bho ɛ -nɩ -kaa a, ꞌꞌyriɛfɔtɔlre-e -geti-e -banasʋa, ꞌle ꞌɛ ꞌbɩ-ɩ ꞌbhɛꞌɛ ꞌmʋti. 22A -gblee, -ka -lue ꞌmnɔ ɔ, ꞌka-a nyɔ ꞌse ꞌbhɛɛ, ꞌtokogbalu ʋn ꞌꞌpa -nɩꞌa -drutɛn ɔ ꞌke ꞌle ꞌɛ ꞌlimʋ nmɔlre po. -Bho ɛ -nɩ -kaa a, nmɔlre-e ꞌwa-a ꞌtoko, ꞌle nmɔ -ke ꞌtoko-o nyniꞌe wɔn. ꞌƐ dɩ nyɔ-ɔ poꞌo nmɔlre ꞌle ꞌtokolre ꞌli.

*Zezii -kɔꞌɔ *ꞌZuifʋꞌa lifɔzɔ

(Matiee 21:1-8; Luukɩ 6:1-5)

23*ꞌZuifʋꞌa lifɔzɔ, *Zezii -ke *ꞌɔ -namʋ -yi -nɩꞌe-e ꞌle -kpɩɩ ꞌmʋ. Lɩ-ɩ -ke -kɔbʋ gʋgɔꞌɔ ʋn-ʋ ꞌlaꞌa ꞌblee, ꞌya -kpɩɩ moꞌo. Ʋn -nɩ zinamʋ ꞌle ꞌɔ -namʋ-ʋ cɛꞌɛ ꞌya -flei, ꞌle ʋn-ʋ liꞌe ꞌya ꞌyɔ. 24*Faliziɛɛn ꞌꞌwe ꞌye ꞌʋ li ꞌꞌsɛɛ, ʋn dedeꞌe-e Zezii ti, ꞌle ʋn na: -Gbʋ ꞌnɔɔ! Lɛ nyɔ -seꞌa -nʋ yi -aꞌba lifɔzɔ, ꞌɩnnɛ -aꞌa -namʋ-ʋ nʋꞌo. Leedɩ maꞌa? 25-26ꞌLe ɔ na: ꞌꞌDɩ-ɩ -zɛꞌɛ ꞌmʋ ꞌle -Lagɔꞌɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli, a ꞌmate nɩ-aꞌa-ae? ꞌSragazayiklagba ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Abiataa, ꞌɔ -nɔɔ ti, -da ꞌmʋ ꞌlbhaꞌa -aꞌba ꞌꞌna *Daviidɩ -ke ꞌɔ -namʋ, ʋn seꞌa lililɛ ꞌbhle, koo ʋn -nynaꞌa? Ʋn paꞌa -Lagɔbudu ꞌli, ꞌꞌflɔɔ ʋn -zaꞌa *ꞌsraga ꞌmʋ, ʋn ꞌꞌnyɩꞌa -Lagɔ, -ɩ -nɩꞌa ꞌle -Lagɔꞌɔ -budu ꞌli, ꞌɩnnɩ ɔ liꞌo ꞌle ɔ ꞌye ꞌbho -za, ɔ ꞌye ꞌɔ -namʋ ꞌꞌnyɩ, ʋn ꞌye li. Ɩ-bɩ ꞌꞌflɔɔ ꞌmnɩ, ꞌle -aꞌba gba ꞌli, -Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋꞌa ꞌꞌsɛ-ɛ ꞌke ɩ li.

27Zezii ꞌka -wluwlua ꞌꞌyigwɛ, -kaa ɔ ꞌlʋ ꞌʋ -kaa ꞌꞌyi: -Lagɔ ꞌke nyʋ ꞌbʋbʋa ꞌli po, ꞌɛ dɩ ɔ -yaꞌa lifɔzɔ ti. Ɔ -see nyʋ ti-ya ꞌle lifɔzɔꞌɔ gba ꞌke ʋ -kɔ. 28ꞌƐ dɩ ɩ-bɩ gba ꞌmnɩ se ꞌbhɛɛ ɩ ꞌke ꞌmnamʋ -kɔ. ꞌƖnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu, ꞌɩnmɔ ꞌbhleꞌe wɔnkuɛ ꞌbho lifɔzɔꞌɔ ꞌꞌbhuo ꞌꞌkpi.

3

*Zezii ꞌpʋʋnꞌo-o nyukpasu -ɔ -ke sʋ-ʋ ꞌmɛꞌɛ

(Matiee 12:9-14; Luukɩ 6:6-11)

1Zɔ -lue -lrɛɛ ꞌli, *Zezii ꞌpa-a ꞌle *-Lagɔwluꞌa ꞌlicɩaanbudu ꞌli le. ꞌLe-e ɔ -yɛꞌɛ nyɔ -lue -ke sʋ-ʋ ꞌmɛꞌɛ. 2A -gblee, ɔ paꞌa a, nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌle, ʋn-ʋ gbʋ ꞌnɔ-ɔ ya ꞌtɩn, -bho ɔ ꞌke nyɔ ꞌmnɔ ꞌpʋʋn ꞌbho lifɔzɔꞌɔ zɔ. Ɛ -se bhubhuyiti ʋn-ʋ nʋ -kaa -ko, ʋn-ʋ ꞌbɔ-ɔ ti ʋn ꞌke ɔ dɩ -kpʋn, -ɛkedɩmaa, ʋn na ɔ-ɔ ꞌcɛ-ɛ ꞌZuifʋꞌa gba ꞌmʋ. 3ꞌLe ɔ ꞌye nyɔ -ɔ -ke sʋ-ʋ ꞌmɛꞌɛ ꞌmnɔ ꞌtmʋʋ ꞌle ɔ na: -Sɔ ꞌmʋ, -nyna -daa nyʋ ꞌweeꞌa ꞌꞌyigbeyi ti. 4ꞌLe ɔ ꞌye ꞌbho yi. ꞌBho-o Zezii dede -nɩꞌe nyʋ ꞌmnʋ ti ꞌle ɔ na: ꞌBho lifɔzɔꞌɔ zɔ ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili nyɔ ꞌke -zɛgɛ nʋ-ae, -ale nyɔ ꞌke ꞌꞌnyinynidɩ nʋ? Ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili -lrɛɛ -aꞌba lifɔzɔꞌɔ zɔ nyɔ ꞌke nyɔ ꞌpʋʋn-ae, -ale nyɔ ꞌke nyɔ ꞌꞌyitiꞌꞌtayi ɔ ꞌke ꞌmɛ? A -gblee, ʋn ꞌnʋ-o blenyi! ꞌWa ꞌwɔn ʋn ꞌke ɔ ꞌꞌdapo. 5ꞌCɛ nʋꞌa -kaa, ɛ ꞌꞌyi-e Zezii ꞌmʋ. Ɔ gbʋgbʋ ꞌnʋ-ʋ ꞌꞌkpiti, ꞌkpɩ -wa ꞌnɔ-ɔ ꞌꞌyiti, -ɛkedɩmaa, ʋn ꞌku-o -loku ꞌmʋ. ꞌLe ɔ na nyukpasu -bodɩ: Sro sʋ. ꞌLe ɔ ꞌye ɛ sro, ɛ ꞌye ꞌpʋn -nalo. 6A -gblee, *Faliziɛɛn -nɩꞌa ꞌbho ꞌdaꞌa ꞌle -Lagɔwluꞌa ꞌlicɩaanbudu ꞌli, ʋn mu-oꞌo ʋn ꞌye ꞌbhlʋkpayowli ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *Elɔɔdɩꞌa -namʋ -yɛ. ꞌBho -gbaa -lue ꞌmʋ, ꞌɩnnʋ -ke ʋn ꞌgbʋʋꞌo ꞌꞌlru, -ka ʋn ꞌka -nyna ꞌle ʋn ꞌka Zezii ꞌlbha, ʋn ꞌke ꞌna dɩ bhaga.

Nyʋꞌa -dadudu ꞌyi-e *Zezii -bodɩ

7-8Ɩ-bɩ dɩ ꞌmnɩ ziꞌa -kaa a, *Zezii -ke *ꞌɔ -namʋ ꞌmu-o ꞌle Galileeꞌa -badaklagba ꞌꞌtroli. Nyʋꞌa -dadudu-u na ꞌnɔ-ɔ kli. Ʋ-bʋ nyʋ ꞌmnʋ -sɔꞌɔ-ɔ -da ꞌwee, -lrʋʋ ꞌꞌdu Galileebhlʋkpa ꞌꞌkpiꞌa nyʋ, -lrʋʋ -sɔ Zelizalɛɛmʋgwlɔ -ke Zideebhlʋkpa ꞌꞌkpiꞌa -gwlɛ -lrɩɩ ꞌmʋ, ꞌle -lrʋʋ -sɔꞌɔ Idumeebhlʋkpa -ke ꞌꞌnigblʋ ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Zudɛɛn lemʋꞌa ꞌbhlʋkpa ꞌꞌkpi, ꞌle -lrʋʋ -sɔꞌɔ -gwlɛ ʋn-ʋ ꞌlaꞌa ꞌTiilɩ -ke Sidɔɔ, ꞌya ꞌfɔ gbo -bhoga. -Bho ʋ-bʋ nyʋ-ʋ -dieꞌa -kaa ꞌmʋ yi Zezii -bodɩ, ɛ -se bhubhuyiti -ko. Lɩ ɔ-ɔ nʋꞌa, ꞌya ꞌꞌdɩ ʋn ꞌwɔnꞌɔ ꞌbɔ, ꞌɛ dɩ ʋn yiꞌo. 9Ɔ ꞌtmʋʋꞌo-o ꞌɔ -namʋ ꞌle ɔ na: A mu gɔlʋ -lueꞌa dɩ, a -ke ɛ ꞌke yi, a ꞌke ɛ -laa ꞌan ꞌꞌtroli -kpʋn. -Bho nyʋ -ka ꞌɩnmʋ li-inyni ꞌɩn ꞌke ꞌle ꞌɛ ꞌlimʋ ꞌkpa ꞌle ʋn -kaa ꞌɩnmʋ ꞌꞌkpi -na. 10Ɔ ꞌpʋʋnꞌo-o nyʋꞌa -daduduꞌa dɩ, ꞌꞌgwizimʋꞌa klɛ-ɛ ꞌꞌtutuꞌo ꞌle ʋn ꞌke yi ʋn ꞌke ɔ liꞌtʋ ꞌle ʋn ꞌke ꞌpʋn. ꞌƐ dɩ ɔ ꞌybhaꞌa gɔlʋ. 11-Bho nyʋ-ʋ ꞌbhleꞌa ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌmʋ ꞌye ɔ li -nalo, ʋn-ʋ ꞌga-a ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌyigbeyi ti, ʋn-ʋ ꞌꞌplanꞌo, ʋn-ʋ nʋꞌo: -Ɩnmɔ ꞌmo-o -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyu. 12ꞌLe ɔ-ɔ ꞌtmʋʋ nʋꞌo ꞌꞌyikmaka: Aꞌba ꞌꞌsi nyunyɔꞌɔ -yɔ ꞌɩn ꞌꞌduꞌa ꞌnynɩ -le!

*Zezii -zaꞌa-a ꞌbho *ꞌɔ -namʋ -bue ꞌyɔ ꞌsɔn

(Matiee 10:1-4; Luukɩ 6:12-16)

13Dɩ ꞌmnɩ ziꞌa a, *Zezii ꞌla-a nyʋ ɔ ꞌybhaꞌa, ꞌle ɔ -ke ʋn ꞌye mu, ɔ -ke ʋn ꞌye ꞌle -gɔgɔ -lue ꞌꞌkpi ꞌya. 14ꞌLe ʋ-bʋ nyʋ ꞌmnʋꞌa ꞌꞌklumʋ ɔ -zaꞌa nyʋ -bue ꞌyɔ ꞌsɔn, ꞌɩnnʋ -ke ɔ ꞌke ꞌꞌsisri ꞌle ɔ ꞌke ʋ lbho ʋn ꞌke -Lagɔwlu kpa. 15Wɔnkuɛ ɔ-ɔ ꞌye ꞌʋ ꞌꞌnyɩ mʋ a, ꞌɩnnɛ ʋn-ʋ ꞌye ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌꞌwe ti-nu -nɩ mʋ. 16-19Ʋ-bʋ nyʋ -bue ꞌyɔ ꞌsɔn ꞌmnʋ, ꞌwa ꞌnynɩ ꞌka-a: Simɔɔ Zezii ꞌꞌduuꞌo ꞌnynɩ, ꞌɩnnɔ ꞌmo-o *ꞌPiɛlɩ, Zaakɩ -ke ꞌɔ leyi *ꞌZaan, -ʋ ꞌma-a Zebedeeꞌa ꞌꞌyreetɩ, ꞌɩnnʋ ɔ ꞌꞌduuꞌo Bʋanɛzɛɛzɩ, ꞌɛ ꞌzɔ-ɔ ꞌmo-o nyʋ-ʋ -ke wlu kɔɔꞌɔ dɛ, ʋn -ke Andree, Filiipʋ, Batelemii, Matiee, Tomaa, nyɔ -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Alɩfee, ꞌɔ ꞌꞌyu Zaakɩ, Tadɩ, Simɔɔ -ɔ ꞌma-a ꞌbhlʋkpaꞌa ꞌꞌkpiticɛyi, ʋn -ke Zidaa Isikaliyoo, -ɔ ꞌyeꞌa -laa Zezii ꞌɔ tʋꞌa nyʋ -jeyi ꞌꞌnyɩ mʋ.

20Zezii -zaꞌa -kaa ꞌbho ꞌɔ nyʋ ꞌmnʋ, ɔ -ke ʋn ꞌmu-o ꞌꞌbhlegbo -lue. ꞌBho-o nyʋꞌa -dadudu -lrʋʋ ꞌgbʋʋꞌo. ꞌWa ꞌꞌyidieɛꞌɛ dɩ, -ka Zezii -ke *ꞌɔ -namʋ ꞌka -nyna ʋn ꞌka li, ʋn se ꞌna ꞌbhle. 21ꞌƆ nyʋ ꞌwɔnꞌɔ ꞌɔ ꞌꞌdɩ ꞌbɔ ɔ, ʋn ꞌkpa-a -jeyi, ʋn-ʋ yiꞌe ꞌɔ dɩ, -ɛkedɩmaa, ʋbʋ na ꞌɔ ꞌꞌlru -nyniꞌe-e wɔn.

Dɩ nyʋ kpaꞌa *Zezii ꞌꞌyi, ꞌɩnnɩ ɔ ꞌꞌduꞌo wlu ꞌꞌkpi

(Matiee 12:22-32; Luukɩ 11:14-23; 12:10)

22A -gblee, *-Lagɔꞌɔ gbaꞌa yibomʋyɔ gbɩ ꞌwlʋ-o Zelizalɛɛmʋ, ʋn ꞌye ꞌbho yi -lrɛɛ. ꞌƖnnʋ nʋꞌo na, ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌꞌweꞌa -kɔyi ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *Beɛzebilɩ, ꞌɩnnɛ -nɩꞌe *Zezii ꞌmʋ. Ɛbɛ ꞌmnɛ, ꞌɩnnɛ ꞌꞌnyɩ ꞌɔ wɔnkuɛ, ꞌɛ dɩ ɔ-ɔ nuꞌo ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌꞌwe ti. 23A -gblee, Zezii ꞌwɩn ꞌɩ ꞌbɔ ɔ, ɔ ꞌlʋ -ʋꞌo ꞌle ɔ ꞌye ʋ -kaa ꞌtmʋʋ: Koo *Sataan a-a ꞌlaꞌa Beɛzebilɩ ꞌke ꞌtɔ ꞌɛ ꞌꞌbhuo tinu -lrɛɛ? 24ꞌBho-o ɔ -po -nɩꞌe ꞌꞌyi ꞌle ɔ na. -Bho ꞌbhɩɔ -lueꞌa nyʋ cɩcɛ ꞌmʋ, -bho ʋn -ka tʋ-ʋ vɔ, ɛ-bɛ ꞌbhlʋkpa ꞌmnɛ ɛ, ɛ-ɛ ꞌmo-o -yɛ ꞌka ti-sɔ. 25-Bho ꞌꞌbhlegbo -lueꞌa nyʋ cɩcɛ ꞌmʋ, -bho ʋn -ka tʋ-ʋ vɔ, ɛ-bɛ ꞌꞌbhlegbo ꞌmnɛ ɛ, ɛ-ɛ ꞌmo-o -yɛ ꞌka ti-sɔ -lrɛɛ. 26ꞌKa ꞌmnɔ ɔ, ꞌka-a, -bho Sataan -ka ꞌkɩ ꞌɛ ꞌꞌbhuo tʋ gbo-o ya a, -bho ꞌɛ ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌꞌwe -ka ꞌkɩ ꞌmʋ-ʋcɩcɛ, ɩ -ka tʋ-ʋ vɔ, ꞌɛ wɔnkuɛ-ɛ ꞌꞌtii ꞌkoꞌo ꞌꞌyi. 27-Ka Sataan ꞌmnɔ kɔɔꞌɔ -glaliyi, Zezii ꞌpo-o ꞌɛ ꞌꞌyi -lrɛɛ ꞌle ɔ na: -Bho -ɩn -see -glaliyi san ke, -ɩn se ꞌbhɛɛ -ɩn ꞌke ɔ gbo pa ꞌle -ɩn ꞌke ꞌɔ -kɔkɔlɩ ꞌmʋꞌꞌluo. -Bho -ɩn sɔn ɔ, ꞌꞌlemnɩɩ -ɩn -flɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyi ꞌle -a ꞌꞌluoꞌo ꞌtɔ ꞌɔ -kɔkɔlɩ ꞌmʋ ꞌwee.

28A po -lokui -ziaka, -bho koo nyɔꞌɔ ꞌꞌnyinynidɩ -die ꞌmʋ ꞌle ɔ -ka ꞌꞌnyinyniwlu ꞌmʋ-ʋza, -Lagɔ-ɔ ꞌbhɔ-ɔ ꞌya dɩ. 29Nyɔ -yɔ nyniꞌa *-Lagɔꞌɔ Lisaazuzuꞌa ꞌnynɩ wɔn, -Lagɔꞌɔ ꞌbhɔ ꞌɔ ꞌꞌnyinynidɩꞌa dɩ ꞌꞌkɔmʋkɔmʋkɔmʋ. Ɩ -nɩ ꞌnɔ-ɔ ꞌꞌkpi ꞌꞌkɔgwlɛka. 30Zezii ꞌka -kaa ꞌlɛ, ɛ -se bhubhuyiti -ko. -Lagɔꞌɔ gbaꞌa yibomʋ nʋꞌo na ɔ ꞌbhle-e ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌmʋꞌa dɩ moꞌo.

*Zeziiꞌa ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu -ke ꞌɔ ꞌlotʋ

(Matiee 12:46-50; Luukɩ 8:19-21)

31Ɔ -nɩ -wlunamʋ, ꞌle ꞌɔ ꞌlotʋ -ke ꞌɔ ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu ꞌꞌwe ꞌye yi. Ʋn yiꞌa, ꞌbho ꞌꞌpiemʋ ʋn -nynaꞌa ti ꞌle ʋn ꞌye nyɔ -lue lbho ɔ ꞌke ɔ ꞌla. 32Nyʋꞌa -dadudu ꞌbi-e Zezii ꞌle ʋn -deꞌe ti. Ʋn ꞌwɔnꞌɔ wlu ꞌbɔ ɔ, ꞌwa -lue na: Zezii, po -lokui, -aꞌa ꞌlotʋ -ke -aꞌa ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu ꞌꞌwe -nɩꞌe-e ꞌle ꞌꞌpiemʋ, ꞌɩnnʋ ꞌlaꞌa -ɩnmʋ. 33ꞌLe ɔ na; Yʋʋ -ke ꞌꞌbhi-i -nɩ ꞌbho, -ʋ ꞌmo-o ꞌan ꞌlotʋ -ke ꞌan ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu -ziakaꞌa? 34ꞌLe ɔ ꞌye nyʋ-ʋ po ꞌɔ -die ꞌli ya-gbʋ, ꞌle ɔ na: ꞌAn ꞌlotʋ -ke ꞌan ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu ꞌka-a! 35Nyɔ -yɔ nʋꞌa -Lagɔꞌɔ ꞌgwlʋdɩ, ꞌɩnnɔ ꞌmo-o ꞌan ꞌlotʋ -ke ꞌan ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuuzɩgɩ.

4

*Zezii ꞌpo-o ꞌbhlʋkpaꞌa ꞌdigbi nyiɛꞌɛ ꞌꞌyi

(Matiee 13:1-17; Luukɩ 8:4-10)

1-Ka -lue ꞌmnɔ -lrɛɛ, *Zezii ꞌmu-o Galileeꞌa -badaklagba wɔnli le, ɔ ꞌke nyʋ -tɔ. Nyʋꞌa -dadudu ꞌgbʋʋꞌo. ꞌWa ꞌꞌyidieɛꞌɛ dɩ ɔ ꞌkpaꞌa gɔlʋ -lue ꞌli, ɔ ꞌye ti-de. Gɔlʋ ꞌmnɛ -tɛ ꞌkɩka gbo ꞌbho -badaꞌa ꞌꞌyigbeyi ꞌle nyʋ ꞌmnʋꞌa klɛ -nɩꞌe ꞌbho ꞌkɩka ꞌꞌyi, ꞌꞌni wɔnli. 2ꞌꞌYi ɔ-ɔ poꞌo ꞌle ɔ-ɔ tɔ nʋꞌo lɩꞌa -dadudu. A -gblee, ɔ -nɩ ꞌʋ -tɔnamʋ, -kaa ɔ poꞌo -kaa ꞌꞌyi ꞌle ɔ na: 3-4A po -lokui, nyɔ -lue -sɔꞌɔ ꞌmʋ-ɛ, ɔ ꞌye ꞌɔ gle -klunamʋ mu. Ɔ -nɩꞌa lɩ -gbanamʋ, ꞌya ꞌyɔtɔlʋ ꞌkpa-a ꞌbho -jolʋkpa ꞌꞌyi, nɩkpɩ yi-oꞌo ɩ ꞌye ɩ li. 5ꞌLe ꞌya ꞌyɔtɔlʋ ꞌkpaꞌa ꞌbho kpɩan ꞌꞌkpi, -da -ke ꞌbhlʋkpa seꞌa ꞌmʋku. Ɩ nʋꞌa -kaa, ɩ mɛ-oꞌo -nalo. 6ꞌYrʋ fanꞌa a, ɩ sin-oꞌo, -ɛkedɩmaa, ꞌya ꞌsɩsɩanyɩ -see glu nyni. 7ꞌLe -lrɩɩ ꞌye ꞌꞌwigbakuoꞌa -gbɔtɩꞌa ꞌbhlʋkpa ꞌmʋ ꞌkpa. Ɩ-bɩ ꞌꞌwi ꞌmnɩ mɛꞌɛ ɛ, ɩ -poꞌo-o ꞌya -kɔni -popo ꞌꞌlru. ꞌƐ dɩ ɩ nɛsrɛꞌo ꞌle ɩ -see ꞌyɔ po. 8ꞌYɔ -lrɩɩ nʋꞌa -kaa, ɩ ꞌkpa-a ꞌbhlʋkpazɛgɛ ꞌmʋ, ɩ ꞌye mɛ, ꞌya gɩ ꞌye -nɩgblɩɩ ꞌbhle. Ɩ waꞌa a, -lue po ꞌyɔꞌɔ -gwlʋ -lue ꞌyɔ -bue, -lue -lrɛɛ po ꞌyɔꞌɔ -gwlɩ tan ꞌle -lue -yɛ -nɩꞌa ꞌbho poꞌo ꞌyɔꞌɔ -gwlɩ -muu. 9Zezii gwɛꞌɛ -wluwlua ꞌꞌyi, ɔ na: -Bho a ꞌbɔ ti a ꞌke ɩ ꞌmʋtiꞌwɔn ɔ, a popo ꞌgwlʋti -ziaka.

Lɛ -ke dɩ *Zezii-i poꞌa ꞌꞌyi

10Nyʋ muꞌa a, ꞌwa -lrʋʋ -sieꞌo ꞌle ʋn -ke *Zeziiꞌa -namʋ -bue ꞌyɔ ꞌsɔn na: *Zezii, zɩza ꞌꞌyi ꞌmnɩ gbɔ. 11ꞌLe ɔ na: A-bʋ -yʋʋ, -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔꞌɔ dɩ ɔ ꞌꞌzizeꞌa nyʋ -lrʋʋ ꞌꞌyrili, ɔ zɩza ꞌnɩ-ɩ gbɔ, ɔ ꞌye amʋ -tɔ. ꞌƐ dɩ a-a ꞌye ꞌꞌyi ꞌmnɩꞌa ꞌwee ꞌmʋtiꞌwɔn mʋ. -Yɛ ꞌma-a nyʋ ꞌꞌwe -yʋ -nɩꞌa a, ʋn-ʋ ꞌpo -ɩ -lokui ꞌle ꞌwa ꞌwɩn ɩ ꞌmʋti. 12ꞌWa ꞌꞌkpidɩ -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi, *Ezayii ꞌcnɩꞌa see ꞌle -Lagɔꞌɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli, ꞌɩnnɛ ꞌka-a:

-Lagɔ na: Ʋ-bʋ nyʋ ꞌmnʋ, -bho koo ʋn -gbʋ ꞌɩnmʋ ya, ꞌwa -pɔlʋ ꞌzɔ -see ꞌɩnmʋ ꞌꞌyrili-gwɛ yi. -Bho koo ʋn po ꞌɩnmʋ -lokui, ʋn -see ꞌan wlu ꞌmʋtiꞌwɔn yi. -Bho ɛ -nɩ -kaa a, ʋn -see kpli ꞌꞌyizizia yi, ꞌꞌlemnɩɩ ꞌmna -see ꞌwa ꞌꞌnyinynidɩꞌa dɩ ꞌbhɔ yi.

ꞌKa-a Ezayii ꞌlɛꞌo.

*Zezii zɩzaꞌa-a ꞌbhlʋkpaꞌa ꞌdigbi nyiɛꞌɛ ꞌꞌyi gbɔ

(Matiee 13:18-23; Luukɩ 8:11-15)

13*Zezii na: ꞌꞌYi -yɩɩ, a -see ꞌɩ ꞌmʋtiꞌwɔn, ꞌle, ꞌꞌyi -yɩ ꞌɩn-ɩ ꞌyeꞌa -po mʋ, a-a ꞌye ɩ ꞌmʋtiꞌwɔn mʋ ꞌnɩ? Ɩ-bɩ ꞌꞌyi ꞌmnɩ, ꞌya ꞌzɔ ꞌka-a. 14Lɩgbayi ꞌmo-o -Lagɔwluꞌa ꞌmʋzayi, lɩꞌa ꞌyɔ-ɔ ꞌmo-o -Lagɔꞌɔ wlu, ꞌbhlʋkpa ꞌmo-o nyʋ-ʋ po ꞌɛ -lokui, ꞌwa -pɔlʋ. 15Nyʋtɔlʋ kɔɔꞌɔ-ɔ -jolʋkpa ꞌꞌyiꞌa ꞌbhlʋkpa -da lɩꞌa ꞌyɔ ꞌkpaꞌa ꞌle nɩkpɩ ꞌyeꞌa yi, ɩ ꞌye ꞌɩ li. ꞌKa ꞌmnɔ ɔ, ꞌka-a, -bho nyʋtɔlʋ ꞌwɔn -Lagɔꞌɔ wlu ꞌbɔ ɔ, ꞌle *Sataan-a yiꞌo, ɛ-ɛ zɛ ꞌɛ ꞌwa -pɔlʋ ꞌzɔ ꞌle ʋn-ʋ ꞌmateꞌe ɛ-bɛ wlu ꞌmnɛ. 16-Ka -lue ꞌmnɔ ɔ, nyʋtɔlʋ kɔɔꞌɔ-ɔ kpɩan ꞌꞌkpiꞌa -da -ke ꞌbhlʋkpa seꞌa ꞌmʋku. -Da ʋn ꞌwɔn -nɩꞌa -Lagɔwlu ꞌbɔ -nalo, ʋn-ʋ kpʋn -ɛꞌo ꞌbʋbʋaka. 17ꞌWa -de nɛ -pɔlʋ ti -ziaka, ʋn-ʋ ꞌkpʋn -ɛ ti -daan. -Lagɔwluꞌa dɩ, -bho ꞌkleyeɛɛ -ke nyʋꞌa nyanɩꞌa ꞌmʋklɛɛ bhlʋ ʋ ꞌꞌkpi, ꞌwa ꞌꞌgwlideɛ-ɛ ꞌꞌtii-oꞌo. 18-19ꞌLe nyʋ -lrʋʋ kɔɔꞌɔ ꞌꞌwigbakuoꞌa -gbɔtɩꞌa ꞌbhlʋkpa. Ʋn ꞌwɔnꞌɔ -Lagɔꞌɔ wlu ꞌbɔ ɔ, ꞌnɔɔ ꞌkmʋꞌa -nɔɔ -ke ꞌli -a -nɩꞌa -laa ꞌtraamʋ, ꞌya lɩ-ɩ sɩa nɩ nʋ-oꞌo. ꞌYe ꞌꞌwlilɩ -ɩn ꞌke ꞌga -ke ꞌkmʋꞌa lɩ -lrɩɩꞌa ꞌtʋ-ʋ ꞌꞌsu-o ꞌwa -pɔlʋ ꞌꞌyi ꞌle ʋn-ʋ ꞌmateꞌe -Lagɔꞌɔ wlu. ꞌƐ dɩ ʋn ꞌse ꞌbhɛɛ ʋn ꞌke ɛ ꞌbho ꞌꞌdu ꞌle ʋn ꞌke kpli ꞌꞌyizizia. 20ꞌLe, nyʋ -yʋ -nɩꞌa ꞌbho, ʋn kɔɔꞌɔ ꞌbhlʋkpazɛgɛ. ꞌƐ -lololɩ waꞌa a, -lue po ꞌyɔꞌɔ -gwlɩ -lue ꞌyɔ -bue, -lue -lrɛɛ po ꞌyɔꞌɔ -gwlɩ tan ꞌle -yɛ -nɩꞌa ꞌbho poꞌo ꞌyɔꞌɔ -gwlɩ -muu. Ʋ-bʋ nyʋ ꞌmnʋ ꞌwɔnꞌɔ -Lagɔwlu ꞌbɔ ɔ, ʋn ꞌkpʋn -ɛ ti, ꞌle, -ka ɛ ꞌlɛꞌɛ ɛ, ʋn-ʋ nʋꞌo -kaa. Ɩ-bɩ ꞌꞌyi ꞌmnɩ, ꞌya ꞌzɔꞌɔ ꞌꞌtiinamʋ ꞌka-a.

*Zezii ꞌpo-o ꞌꞌnapɛ ꞌꞌkpiꞌa ꞌꞌyi

(Luukɩ 8:16-18)

21*Zezii ꞌgwɛ-ɛ -antanyɩyiꞌa gbɔzɛɛ ꞌꞌyi. Ɔ nʋꞌa -kaa, ɔ ꞌpo-o ꞌꞌyi -lrɛɛ ꞌle ɔ na: -Bho nyɔ cɛ ꞌꞌnapɛ ꞌꞌyi, nyɔ-ɔ ꞌꞌjrii ꞌnɛ-ɛ -solu ꞌꞌyiti-ae, -ale nyɔ-ɔ ꞌꞌdu -ɛ -gbagbʋ ꞌzɔꞌɔ? -Gba, nyɔꞌɔ nʋ ɛ -kaa, nyɔ-ɔ ꞌde -ɛ -da tɛꞌɛ ya ti, ꞌle nyʋꞌa klɛ-ɛ ꞌyeꞌe ti. 22ꞌKa ꞌmnɔ ɔ, ꞌka-a, wlu ꞌwee ꞌbhleꞌa ꞌzɔ, ɩ-ɩ ꞌye gbɔ-zɛ mʋ. Ɩbɩ wlu ꞌmnɩ, ꞌya ꞌzɔ ꞌka-a: Wlu ꞌɩn-ɩ zaꞌa ꞌmʋ, aꞌba ꞌwɩn ɩ ꞌmʋti -ziaka. -Bho ꞌwla a-a ꞌye -ɩ ꞌmʋtiꞌwɔn -mʋ. 23ꞌƐ dɩ a -na nɩ -tɔɔ ti!

24Ɔ ꞌpo -ʋ ꞌkpa ꞌꞌyi ꞌle ɔ na: Wlu ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, a po ɩ -lokui ꞌle a ꞌke ɩ -pɔlʋ ti-de. -Bho a ꞌꞌdu ɩ ꞌbho a, ꞌbho-o -Lagɔ-ɔ ꞌye amʋ -naagɩ ꞌꞌnyɩ -nɩ mʋ ꞌle a ꞌke ꞌya ꞌwee ꞌmʋtiꞌwɔn. 25ꞌƐ dɩꞌa kpɛ ɔ deꞌo ꞌle ɔ na: -Yɔ ꞌbhleꞌa lɛ -ɔ nʋ ꞌnɛ lbhʋ, -Lagɔ-ɔ ꞌꞌnyɩ -ɔ -lrɛɛ. -Yɔ ꞌbhleꞌa -toope -ɔ de ꞌɛ ti, ɔ-ɔ ꞌzɛ -ɛ ɔ kwa ꞌmʋ ꞌwee, ꞌle ɔ-ɔ bɔꞌo.

*Zezii ꞌpo-o -lololɛ -ɛ -ke ꞌꞌsɛ-ɛ ꞌbhʋaꞌa ꞌꞌyi

26A -gblee, *Zezii ꞌpo-o ꞌꞌyi -lrɛɛ ꞌle ɔ na: Lɛ-ɛ -ke -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔ gʋgɔꞌɔ ꞌꞌyiti a, ꞌɩnnɛ ꞌka-a. Nyɔ -lue ꞌgba-a lɩꞌa ꞌyɔ ꞌle ꞌɔ gle ꞌmʋ. 27-Bho ꞌꞌmatʋ ɔ-ɔ ꞌmʋ, -bho zɔ zɩ ɔ-ɔ sɔ ꞌmʋ, ꞌɩnnɛ ɔ-ɔ nʋꞌo kplokplokplo. ꞌLe ɩ-ɩ mɛꞌo, ꞌya -kɔni-i tɛꞌɛ ya, ꞌɔ yibo ꞌbho lɛ ꞌꞌyri. 28ꞌBhlʋkpaꞌa ꞌꞌsɛ-ɛ nʋꞌo lbhʋ ꞌle lɩ-ɩ mɛꞌo, ꞌya -kɔni-i tɛꞌɛ ya ꞌle ꞌya gɩ-ɩ ꞌbhleꞌe -nɩgblɩɩ. -Bho ɩ wa a, ꞌle ꞌya -flei-i poꞌo ꞌyɔ ꞌli. 29-Bho ɩ zaan a, ꞌle ɔ-ɔ ꞌlaꞌa nyʋ, ʋn-ʋ mu ꞌɩ cɛnamʋ. -Daa -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔꞌɔ ꞌꞌdɩ -yɩɩ -gwɛ -nɩꞌe ꞌꞌyi.

*Zezii ꞌpo-o tuꞌa ꞌyʋɛ ꞌꞌkpiꞌa ꞌꞌyi

(Matiee 13:31-32; Luukɩ 13:18-19)

30ꞌLe *Zezii ꞌye -kaa ꞌlɛ -lrɛɛ: Leelɛ nyɔ ꞌke -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔ likpʋkpa -nɩꞌa? ꞌƐ dɩ ꞌɩn-ɩ yi-oꞌo ꞌɩn ꞌke ɛ amʋ -tɔ. 31Ɛ kɔɔꞌɔ-ɔ tu -lueꞌa ꞌyʋɛ. Tui-i -nɩꞌa ꞌnɔɔ ꞌbhlʋkpa ꞌꞌkpi, ꞌya ꞌyɔ ꞌbhɛ-ɛ ꞌꞌyi, ꞌya ꞌwee ꞌye ɛ -zi. 32-Bho ɛ pa glu ꞌle ɛ ꞌke mɛ ɛ, ɛ-ɛ ꞌtɛ-ɛ ya, ɛ-ɛ ꞌzi-e tuꞌa klɛ ꞌle ɛ-ɛ poꞌo ꞌꞌkleiklɩgbɩ, ɛ-ɛ nʋꞌo tuꞌa -yɛ -ke ya nɩkpɩ ꞌbhɛɛꞌɛ ɩ ꞌka ꞌlrʋɩ -po -nɩ. -Ka -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔꞌɔ dɩ -nɩꞌa ꞌmʋ, ꞌkla-a ꞌka-a.

33ꞌKla ꞌmnɔ ɔ, ꞌka-a Zezii poꞌo ꞌꞌyiꞌa -dadudu ꞌle ɔ-ɔ tɔꞌɔ nyʋ. Ʋn ꞌke ɩ ꞌmʋtiꞌwɔn -ziaka, ꞌɛ dɩ ɔ-ɔ poꞌo ɩ-bɩ ꞌꞌyi ꞌmnɩ. 34ꞌꞌYiꞌa ꞌꞌsɛ ɔ-ɔ poꞌo ꞌle ɔ-ɔ tɔ nʋꞌo. -Bho ɔ -ke *ꞌɔ -namʋ -cɛ li-ɔ, ꞌle ɔ-ɔ zɩza ꞌnɩ gbɔ.

*Zezii ꞌkaaꞌa-a -bibie ꞌmʋ

(Matiee 8:23-27; Luukɩ 8:22-25)

35Ɛ-bɛ zɔ -lue ꞌmnɛꞌɛ ꞌꞌjiazɔ, *Zezii na: *ꞌAn -namʋ-a, -a cɛ ꞌꞌni, -a ꞌke ꞌkpʋkpʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌlelaa ꞌꞌkpi mu. 36Ʋn -ke nyʋ sʋsɔꞌɔ li a, gɔlʋ -ke ꞌli Zezii -nɩꞌa, ʋn ꞌmu-o ꞌle ꞌɛ ꞌlimʋ le. Ʋn -nɩꞌa munamʋ, gɔlɩ -lrɩɩ -nɩꞌe-e ꞌwa ꞌꞌtroli ꞌbho ꞌꞌni ꞌꞌyigbeyi. 37-38Zezii ꞌpɛ-ɛ ꞌle gɔlʋꞌa -gbɔtʋ gbo ti ꞌle ɔ poꞌo lɛ ꞌꞌlru ꞌꞌkpi, ɔ-ɔ ꞌmʋꞌo. -Bibie nʋꞌa -kaa, ɛ yi-oꞌo ꞌꞌvuu! Ɛ ꞌpo-o ꞌꞌni yayi, ꞌꞌni-i cɛ ꞌplan, ɛ-ɛ ꞌkpa ꞌle -wou! Ɛ-ɛ cɛ ꞌplan, ɛ-ɛ ꞌkpa ꞌle -wou! Ɛ -sieꞌe-e ꞌbho -toope gɔlʋ ꞌke ꞌꞌyi. Ɛ-ɛ nʋꞌa -kaa a, Zezii -mnɔɔ-ɔ ꞌmʋ-oꞌo -bhla, ꞌle ꞌɔ -namʋ ꞌye ɔ ꞌꞌnynɔɔ ꞌmʋ -za, ꞌle ʋn na: -Wooo! Zezii, -aꞌba -Tɔyi, -a -nɩꞌa ꞌmɛnamʋ, ꞌya kpʋn -ɩnmʋ li ꞌmaae? 39A -gblee, ɔ -sɔꞌɔ ꞌꞌnynɔɔ ꞌmʋ, ɔ ꞌkaaꞌa-a -bibie -ke ꞌꞌni ꞌmʋ ꞌle ɔ na: A ꞌbhɔ! Ɩ nʋꞌa -kaa, ɩ ꞌbhɔ-ɔꞌo blenyi! 40Ɔ na ꞌɔ -namʋ -bodɩ: Lee -sɩanyɩ ꞌlbhaꞌa amʋꞌa? A -see -Lagɔ ꞌꞌgwlide ꞌmaae? 41-Sɩanyɩ kpʋn -ʋꞌo tenyɩ ꞌle ꞌwa ꞌꞌsɛ-ɛ dedeꞌe -dede ti ꞌle ʋn na: -Wooo! Nyunyɔꞌɔ ꞌcɛ yɛɛ ꞌka-a, -ɔ -ke wlu -bibie -ke ꞌꞌni-i ꞌꞌduꞌo ꞌbhoꞌa!

5

*Zezii ꞌnu-o ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ti

(Matiee 8:28-34; Luukɩ 8:26-39)

1*Zezii -ke *ꞌɔ -namʋ cɛꞌɛ ꞌꞌni, ʋn ꞌnyni-e ꞌle ꞌbhlʋkpa -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Gelazeniɛɛꞌɛ ꞌꞌkpi. 2Ɔ ꞌwlʋꞌa ꞌle gɔlʋ ꞌli, ɔ muꞌa bhʋ ꞌbhlʋgbɔ tiꞌꞌsii mʋ -nalo, nyɔ -lue ꞌda-a ꞌle zokogwlii ꞌmʋ, ɔ ꞌyi -ɔ -jeyi. Ɔ-bɔ nyɔ ꞌmnɔ ꞌbhle-e ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌmʋ 3ꞌle ɔ -deꞌe ꞌle zokoe ꞌmʋ. Sansaan se ɔ ꞌbhɛɛ, -bho koo ɛ ꞌꞌdu gblokoꞌa ꞌꞌbhuo -dɩ. 4-Bho ʋn -po ꞌɔ bhɩ -ke sʋɩ ꞌmʋ gblokoe, ɔ-ɔ cɩ -ɩꞌo ꞌwɩꞌa klɛ. Nyɔ -ke ꞌꞌbhuo-o ꞌkɔ ɔ wɔnyiꞌbhɛɛ ꞌle ɔ ꞌka ꞌwlɛ ꞌmʋ yi, ɔ se -nɩ. 5ꞌWɩ ꞌwee ꞌli ꞌꞌmatʋ -ke zɔ ꞌmʋ, ɔ-ɔ ꞌna-a ꞌle zokoe ꞌmʋ -ke ꞌle -gɔgɔɛ ꞌꞌkpi ti. Ɔ-ɔ ꞌꞌpna, ɔ-ɔ ꞌꞌluo sɩkpɩ ꞌmʋ, ɔ-ɔ cɛ nɩ ꞌɔ ꞌꞌbhuoꞌa ku ꞌꞌgbli. Ɔbɔ ꞌmnɔ, ꞌɩnnɔ muꞌo Zezii -jeyi.

6-8Ɔ ꞌye ꞌɔ ꞌle nya li, ɔ -ke -jiji mu-oꞌo, ɔ ꞌye ꞌɔ ꞌꞌyigbeyi ꞌkolri glu po. ꞌBho -gbaa -lue ꞌmʋ, Zezii na: ꞌꞌNyinynidɩꞌa -zuzu, ꞌwlʋ ɔ ꞌmʋ! ꞌLe nyɔ ꞌmnɔ ꞌye ꞌꞌwɔ, ɔ na: Zezii, -Lagɔ -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌliꞌa ꞌꞌyu, leedɩ ꞌɩn -ke -ɩn ꞌbhle? -Lagɔꞌɔ ꞌnynɩ ꞌmʋ ꞌɩnmɔ bhade -ɩnmʋ li, -aꞌa ꞌyee ꞌɩnmʋ ꞌkle -le! 9ꞌLe Zezii na: -Aꞌa ꞌnynɩ -mɛꞌɛ? Ɔ na: ꞌƖnmɔ ꞌmo-o -gbogboyoko, -ɛkedɩmaa, -a -dieꞌe-e ꞌꞌyi. 10ꞌLe ɔ-bɔ nyɔ ꞌmnɔ ꞌye Zezii ꞌgbɛ kwa ꞌmʋ cɛ ꞌle ɔ na: ꞌƖnmɔ bhade -ɩnmʋ li, ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌmnʋ, -bho -ɩn nu ɩ ti a, -aꞌa -jra -nɩ nɩ ꞌnɔɔ ꞌbhlʋkpa -nɛɛ ꞌꞌkpi -le!

11ꞌBho ꞌmnɔꞌɔ ꞌꞌtroli, ꞌle -gɔgɔ ꞌꞌkpi, ꞌle-e -gwlɔbheeꞌa -dugbadɔnʋ -nɩꞌo ꞌle ɩ-ɩ liꞌe ti. 12ꞌLe ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu -nɩꞌa nyɔ ꞌmnɔ ꞌmʋ, ꞌle ɩ na: Zezii, -a-bʋ bhade -ɩnmʋ li, ꞌꞌtayi -amʋ ꞌꞌyiti -a ꞌke -bhee-e ꞌnɩaa ꞌmʋ pa. 13Zezii ꞌwɔn-oꞌo. ꞌLe ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌye nyɔ ꞌmnɔ ꞌmʋ ꞌwlʋ, ɩ ꞌye -bhee ꞌmnɩ ꞌmʋ pa. ꞌYa ꞌwee ꞌbhɛɛꞌɛ-ɛ -bheeꞌa ꞌꞌdui -muu. A -gblee, ꞌɩnnɩ gbugbluoꞌo, -ɩ ꞌwlʋꞌo -gɔgɔ ꞌꞌkpi, -ɩ ꞌkpaꞌa ꞌꞌnukɔ, -ɩ ꞌmɛꞌo ꞌwee.

14Nyʋ-ʋ fuo ꞌnɩ li, ʋn ple-oꞌo ʋn ꞌye ꞌle gwlɔ ꞌmʋ -ke ꞌle -jrigbɩ ꞌꞌyi wlu kpa. ꞌYa ꞌꞌdɩ nyniꞌa ꞌle a, nyʋ ꞌyi-e ꞌbho ꞌbɩ tiyenamʋ. 15Ʋn -ka ꞌbho-o nyni, nyukpasu -ɔ ꞌbhle ꞌka ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu -dudu ꞌmʋ, ɔ -deꞌe-e ꞌbho Zeziiꞌa ꞌꞌtroli ti, ɔ -paꞌa-a -bana ꞌmʋ, ꞌle ɔ yiꞌe ꞌɔ nyunyɔkpli ꞌmʋ le. Ʋn nʋꞌa -kaa ꞌꞌsɛɛ, -sɩanyɩ kpʋn -ʋꞌo Zeziiꞌa wɔnkuɛꞌɛ dɩ. 16Nyʋ-ʋ ꞌyeꞌa ꞌya da, lɩ-ɩ ziꞌa nyukpasu ꞌmnɔ -ke -bhee ꞌꞌweꞌa damʋ, ꞌɩnnʋ ꞌtmʋʋ nɩ nʋꞌo. 17Ʋn ꞌwɔnꞌɔ ɩ-bɩ dɩ ꞌmnɩ ꞌmʋti ꞌle ʋn na: Zezii, -a-bʋ bhade -ɩnmʋ li, ꞌwlʋ ꞌnɔɔ -aꞌba ꞌbhlʋkpa ꞌꞌkpi.

18-Da ɔ -nɩꞌa ꞌle gɔlʋ ꞌli le ꞌkpanamʋ a, nyukpasu ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌwlʋ ꞌka ꞌmʋ na: Zezii, ꞌɩnmɔ bhade -ɩnmʋ li, ꞌɩn ꞌbɔ-ɔ ti ꞌɩn -ke -ɩn ꞌke -na. 19Ɔ -see ꞌwɔn ɔ -ke ɔ ꞌke mu ꞌle ɔ na: Mu -ɩn ꞌꞌbhli le! -Ka -aꞌa -Kɔyi -Lagɔ ꞌyeꞌa -aꞌa ngaze ꞌle ɔ ꞌyeꞌa -ɩnmʋ ꞌpʋʋn, -ɩn ꞌke ꞌna -aꞌa ꞌꞌbhlimʋ ꞌtmʋʋ. 20Ɔ-bɔ nyɔ ꞌmnɔ yiꞌa le, ɔ ꞌmu-o ꞌbhlʋkpa ʋn-ʋ ꞌlaꞌa -Gwlɛklɩgbɩ bueꞌa ꞌbhlɩkpɩ ꞌꞌkpi, ꞌle ɔ-ɔ kpaꞌa Zeziiꞌa ꞌꞌdɩ, ɔ-ɔ ꞌtmʋʋꞌo nyʋ -ka Zezii nʋ ꞌɔ -zɛgɛ ꞌꞌlruli. Nyʋ ꞌwee ꞌwɔnꞌɔ ɩ-bɩ ꞌꞌdɩ ꞌmnɩ ꞌbɔ, wɔn ꞌmʋ -ʋ ti.

Zayilisɩꞌa ꞌꞌyunynaakpʋ -ke ꞌnynaakpʋ -lue -ʋ ꞌtʋꞌa *Zeziiꞌa -bana li, ꞌwa dɩ

(Matiee 9:18-26; Luukɩ 8:40-56)

21A -gblee, *Zezii -ke *ꞌɔ -namʋ nʋꞌa -kaa, ʋn ꞌcɛ-ɛ ꞌꞌni ꞌle gɔlʋ ꞌli, ꞌle, ꞌkpʋkpʋ -ke ꞌꞌkpi ʋn -sɔ ꞌka ꞌmʋ, ʋn ꞌye ꞌle le mu. Ʋn nyniꞌa -nalo, nyʋꞌa -dadudu ꞌgbʋʋꞌo-o ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌtroli. 22Ʋn -nɩ -bhla ꞌbho ꞌꞌni wɔnli, ꞌle nyɔ -lue ꞌye yi. *-Lagɔwluꞌa ꞌlicɩaanbudu ꞌliꞌa -klagba moꞌo. ꞌƖnnɔ ꞌmo-o Zayilisɩ. Ɔ ꞌyeꞌa Zezii, ɔ ꞌnyni -ɔ li, ɔ ꞌye ɔ bhɩ gbɔ -gble. 23ꞌƖnnɔ ɔ bhadeꞌe li ngazeka ꞌle ɔ na. ꞌAn ꞌꞌyunynaakpʋdraa -nɩꞌe-e ꞌmɛnamʋ. ꞌƖnmɔ bhade -ɩnmʋ li, yi -ɩn ꞌke ʋ *kwa ꞌꞌlru tide, ʋn ꞌke ꞌpʋn ꞌle ʋn ꞌke ti-nɩ. 24ꞌLe Zezii -ke ɔ ꞌye mu. Nyʋ -dudu-u -nɩꞌa ꞌbho, ʋn nʋꞌa -kaa, ʋn ꞌmu -ɔ kli ꞌle ʋn-ʋ ꞌꞌtutuꞌo -tutu ꞌle.

25A -gblee, ꞌle ꞌwa ꞌꞌklumʋ, ꞌnynaakpʋ -lue-e -nɩꞌe ꞌle, ꞌle -zʋɩn -bue ꞌyɔ ꞌsɔn ꞌli ʋn se ꞌkpa ꞌꞌyiꞌbhle, -gɛnplʋ ꞌlbhʋ ʋꞌo. 26Ʋbʋ ꞌmnʋ -sɩa -nɩꞌe-e ꞌꞌgipomʋꞌa -dadudu ꞌzɔ, ꞌwa mɔniꞌa klɛ ꞌye -gwɛ ꞌle ʋn -see ꞌpʋn. Ʋn-ʋ nʋꞌa -kaa, ꞌle ꞌwa ꞌwɛ-ɛ ꞌkpaꞌa -bhla ꞌꞌkpi. 27-28Ʋn ꞌwɔnꞌɔ ꞌbɔ Zezii-i ꞌpʋʋnꞌo nyʋ a, ꞌle ʋn ꞌye -kaa ꞌwa ꞌꞌbhuoꞌa -pɔlʋ ꞌzɔ bhaga: -Bho ꞌɩn mu, ꞌle ꞌɩn ꞌke ꞌɔ -bana liꞌtʋ fɔfʋyiti a, ꞌɩn-ɩ ꞌye-e ꞌpʋn -mʋ. ꞌƐ dɩ ʋn -nɩꞌe nyʋꞌa ꞌꞌklumʋ. Ʋn zɩzaꞌa nyʋ ꞌꞌyiti a, ʋn ꞌnyni -ɔ li ꞌle ʋn ꞌye ꞌɔ -bana lemʋ liꞌtʋ -nɩ. 29ꞌBho -gbaa -lue ꞌmʋ ꞌwa ꞌwɛ ꞌbhɔ-oꞌo. Ʋn -gbʋꞌa ꞌwa kukuzɔ, ʋn yiboꞌo-o na ʋn ꞌpʋn-oꞌo. 30Ʋn ꞌtʋ ꞌɔ li -nalo, ɔ yiboꞌo-o na ꞌmʋtikukuɛ-ɛ -nɩ ꞌnɔ ꞌmʋ, ɛ ꞌpʋʋnꞌo-o nyɔ -lue. Ɔ nʋꞌa -kaa, ɔ -nynaꞌa-a ti. Ɔ popoꞌa le ꞌle ɔ na: Yɔɔ ꞌtʋꞌo ꞌan -bana liꞌa? 31ꞌLe ꞌɔ -namʋ na: ꞌꞌA! Nyʋ-ʋ ꞌꞌtutuꞌa ꞌle, -aꞌa ꞌꞌbhuo-o ꞌye -ʋ li ꞌle -a nʋꞌo: Yɔɔ ꞌtʋꞌo ꞌɩnmʋ liꞌa? 32Ʋn ꞌlɛꞌɛ -kaa a, ɔ-ɔ gbʋgbʋ-o nyʋ ꞌꞌkpi ti -bhla, ɔ ꞌke nyɔ-ɔ ꞌtʋ ꞌɔ li liꞌye. 33ꞌNynaakpʋ ꞌmnʋ yiboꞌa na ʋ-bʋ ɔ-ɔ ꞌꞌsiꞌe ꞌnynɩ a, -sɩanyɩ kpʋn -ʋꞌo ꞌle ʋn-ʋ tɩtrɛꞌɛ li, ʋn ꞌye ꞌɔ ꞌꞌyigbeyi ꞌkolri glu po, ꞌle, lɛ-ɛ zi ꞌʋ -bodɩ, ʋn ꞌye ɔ ꞌtmʋʋ. 34ꞌLe ɔ na: ꞌAn ꞌꞌyu, a ꞌde-e ꞌɩnmʋ ꞌꞌgwliꞌa dɩ, a ꞌpʋnꞌo. A -za -pɔlʋ ti, a ꞌke mu, a -ke ꞌwɛ ꞌmnɛ cɩcɛꞌɛ-ɛ ꞌꞌyi.

35Ɔ -nɩ -kaa -wlunamʋ ꞌle nyʋ ꞌye yi, ʋn -sɔꞌɔ-ɔ Zayilisɩ ꞌmnɔ ꞌꞌbhlibhlegbo. Ʋn na: Zayilisɩ, -aꞌa -sɩa -nɩ -aꞌba -Tɔyi bhubhuyiti -le ꞌnɩ, -aꞌa ꞌꞌyu ꞌmɛ-oꞌo. 36Zezii -see ꞌwa wlu ꞌmnɛ lɛ ꞌla ꞌle ɔ na: Zayilisɩ, -za -pɔlʋ ti, de -Lagɔ ꞌꞌgwli, -a mu ꞌle. 37Ɔ -ke Zayilisɩ -nɩꞌa munamʋ, ɔ -see ꞌwɔn nyɔ ꞌke ɔ -jeyi kpa, -bho ɛ -se *ꞌPiɛlɩ-e Zaakɩ -ke ꞌɔ ꞌlotʋꞌa ꞌꞌyu, *ꞌZaan. 38Ʋn nyniꞌa a, ʋn -yɛꞌɛ ꞌbho-o nyʋꞌa -dadudu-u -nɩꞌa ꞌꞌvinamʋ. 39ꞌWa ꞌꞌvizrɛ kaꞌa ꞌbho-o ꞌꞌbhlegbo. Zezii nʋꞌa -kaa, ɔ ꞌpa-a ꞌle -budu ꞌli ꞌle ɔ na: Ʋ-bʋ ꞌnynaakpʋdraa ꞌmnʋ -see ꞌmɛ, ʋn -nɩꞌe-e ꞌmʋnamʋ o! Leedɩ a-a ꞌꞌvi -ɛ -ke -zrɛ -die -kaa ꞌmʋ? 40Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, -glalaa! ʋn ꞌcɩsɛ nɔ-oꞌo. ꞌLe ɔ na: A ꞌda ꞌwee. Ʋn ꞌdaꞌa a, ꞌle ɔ ꞌye ꞌwa -tɩta-e, ꞌlotʋ -ke ꞌɔ -namʋ tan ꞌla. -Buduyu -ke ꞌli ꞌꞌku -nɩꞌa, ꞌɩnnʋ -ke ɔ paꞌa ꞌle, 41ɔ ꞌye ꞌwa sʋ kpʋn ꞌle ɔ na: Talita kuumi! ꞌƐ ꞌzɔ-ɔ ꞌmo-o, ꞌNynaakpʋdraa, ꞌɩnmɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa, a -sɔ ꞌmʋ! 42ꞌBho -gbaa -lue ꞌmnɛ ꞌmʋ ʋn -sɔꞌɔ ꞌmʋ-ɛ, ꞌle ʋn ꞌye ꞌbho ꞌkpa ʋn ꞌye -na. (Ʋn-ʋ ꞌmo-o -zʋɩn -bue ꞌyɔ ꞌsɔnꞌɔ ꞌꞌyu.) Nyʋ-ʋ ꞌyeꞌa ꞌɛ da a, -tɔɔ ꞌꞌmaa nʋ-oꞌo tenyɩ. 43Zezii ꞌꞌdu -ʋ ꞌꞌsrɩn ꞌmʋ ꞌle ɔ na: Ɩ-bɩ dɩ -nɩɩ, nyɔꞌɔ ꞌwɩn ɩ ꞌbɔ -le! ꞌLe ɔ ꞌye ꞌꞌyu ꞌmnʋꞌa -kɔkɔmʋ ꞌtmʋʋ: A ꞌꞌnyɩ ʋ lililɛ ʋn ꞌke li!

6

Nazalɛɛtɩꞌa nyʋ -see *Zezii ꞌꞌgwlide

(Matiee 13:53-58; Luukɩ 4:16-30)

1ꞌYa ꞌwee ziꞌa -kaa a, *Zezii -ke *ꞌɔ -namʋ -sɔꞌɔ-ɔ ꞌle ꞌmnɔ ꞌle ɔ -ke ʋn ꞌye ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌbhligwlɔ ꞌmʋ, Nazalɛɛtɩ, nyni.

2ꞌBho *lifɔzɔ ɔ paꞌa ꞌle-e *-Lagɔwluꞌa ꞌlicɩaanbudu ꞌli. Ɔ -nɩꞌa nyʋ -Lagɔwlu -tɔnamʋ, nyʋ-ʋ po ꞌɔ -lokui, wɔn ꞌmʋ -ʋ ti ꞌle ʋn-ʋ dedeꞌe -dede ti: A -gblee, lee ꞌka-aꞌa? Doo -yɩɩ -sɔꞌɔ ꞌmʋꞌa? Doo ɔ -zaꞌa -naagɩ -yɛɛꞌɛ? Ɛ -ke ꞌmʋtikukuɛ ɔ-ɔ nʋ nɩꞌe *wɔnkulɩ -nɩɩꞌa? 3ꞌƖnnɔɔnɔ -naa -se tuibayi -ɔ ꞌma-a Maliiꞌa ꞌꞌyu, Zaakɩ-e ꞌZʋʋzɩ-e Ziidɩ -ke Simɔɔꞌɔ vɛnyɩ? -Ɔ -ke lenynuubʋnynʋkpakpɩ -ke -a -nɩꞌa -laa gwlɔ ꞌmʋ -ko? ꞌƐ dɩ ꞌwa ꞌlɔ ꞌɔ lɛ. 4ꞌLe Zezii na: -Da ꞌwee -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi-i ꞌmu-o ꞌnynɩ, -bho ɛ -se ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌbhligwlɔ ꞌmʋ, ꞌɔ -glɩgbawɔnyi, ꞌɔ nyʋꞌa ꞌꞌklumʋ, ꞌbhoꞌa ꞌꞌsɛ, ꞌbho-o ꞌwa ꞌlɔ ꞌɔ lɛ. 5-6Zezii ꞌyeꞌa ꞌɔ ꞌꞌbhlimʋ, -ʋ -see ꞌɔ ꞌꞌgwlide, wɔnꞌɔ ꞌꞌbhuo se ɔ li-nɩ. Ʋbʋ ꞌmnʋꞌa dɩ ɔ -see ꞌbho wɔnkulɩꞌa -dadudu nʋ, -bho ɛ -se ꞌꞌgwizimʋ -gbɩ ɔ de *kwa ꞌꞌlru ti, ꞌɩnnʋ ɔ ꞌpʋʋnꞌo.

*Zezii ꞌlbho-o *ꞌɔ -namʋ -bue ꞌyɔ ꞌsɔn

(Matiee 10:5-15; Luukɩ 9:1-6)

*Zezii -sɔꞌɔ ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌbhligwlɔ ꞌmʋ, -gwlɛ -lrɩɩ-ɩ -nɩꞌa ꞌle, ɔ ꞌple -ɩ ꞌꞌkpi ti ꞌle ɔ-ɔ tɔꞌɔ nyʋ. 7ꞌBho ꞌmnɔ, ꞌbho-o ɔ ꞌgbʋʋꞌo *ꞌɔ -namʋ ꞌꞌlru, ɔ ꞌke ʋ lbho ꞌsɔn ꞌsɔn, ꞌle ꞌɔ wɔnkuɛ ꞌmʋ, ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌꞌwe-e -nɩꞌa nyʋ ꞌmʋ, ʋn ꞌke ɩ tinu, 8ꞌle ɔ ꞌye ʋ ꞌtmʋʋ: -Bho a -ka mu, aꞌba ꞌbhle lɛ kwa -le, aꞌba ꞌbhle ꞌꞌflɔɔ -ke badu -le, aꞌba ꞌbhle mɔni gbɔli -le, a ꞌbhle -kɔɔtuꞌa ꞌꞌsɛ! 9A -pa -bhopɩmʋpalɩ ꞌmʋ, ɛ -ke -banaꞌa kpɛꞌɛ -lue, aꞌba dede -banɩ ꞌsɔn ꞌꞌkpi -le! 10-Kaa ɔ ꞌtmʋʋ nʋꞌo -kaa -lrɛɛ: -Bho a mu, ꞌle a ꞌke -gwlɔ -lue ꞌmʋ nyni, -bho nyɔ -za amʋ -jeyi, a -de ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌsɛꞌɛ ꞌꞌbhlegbo ti ꞌle aꞌba mumunɔɔ ꞌke nyni. 11-Bho a nyni -gwlɔ -lrɛɛ ꞌmʋ, ꞌle ꞌbhoꞌa nyʋ -see ꞌwɔn ʋn ꞌke aꞌba ꞌlɩkpʋ kpʋn, ʋn ꞌke amʋ -lokuipo, a -sɔ ꞌbho ɛ-bɛ gwlɔ ꞌmnɛ ꞌmʋ. -Bho a -ka mu, a ꞌgbɔtɔ ꞌbhoꞌa ꞌꞌpiplee-e -nɩꞌa aꞌba -bhopɩ li! ꞌƖnnɛ ꞌke ʋ -tɔ na ʋn -ke -Lagɔ ꞌbhle -ɩꞌo.

12Zezii ꞌꞌduꞌa -kaa ꞌɔ -namʋ -bue ꞌyɔ ꞌsɔn ꞌmnʋ ꞌꞌdɩ ꞌmʋ, ʋn mu-oꞌo ʋn ꞌye -Lagɔwlu kpa, ꞌle ʋn-ʋ ꞌlɛꞌɛ -kaa nyʋ ꞌꞌyi: A yibo aꞌba ꞌꞌnyinynidɩ ꞌꞌyi ꞌle a ꞌke -Lagɔ gbo ꞌꞌbhiti ꞌle a ꞌke ꞌꞌnyinynikpliꞌa dɩ ꞌbhɔ! 13ꞌLe ʋn-ʋ nuꞌo nyʋꞌa -dadudu ꞌmʋ ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌꞌwe ti, ʋn-ʋ poꞌo ꞌꞌgwizimʋ ꞌꞌwe ꞌcna ꞌꞌlru ꞌli. ꞌƖnnɛ tɔ ꞌnʋ na -Lagɔ-ɔ ꞌye -ʋ ꞌpʋʋn -mʋ ꞌle ʋn-ʋ ꞌpʋnꞌo.

Nyʋ ꞌlbha-a *ꞌZaan Batiisɩ ɔ ꞌye ꞌmɛ

(Matiee 14:1-12; Luukɩ 9:7-9)

14-16Ɛ-bɛ -nɔɔ ꞌmnɛ ti, nyʋꞌa -dadudu ꞌwɔn-ɔ *Zeziiꞌa dɩ ꞌbɔ ꞌle ꞌɔ ꞌnynɩ-ɩ muꞌo -da ꞌwee. -Kaa nyʋ-ʋ zaꞌa -kaa ꞌɔ ꞌꞌdɩ, ʋn na: *ꞌZaan Batiisɩ nyʋ cɛꞌɛ ꞌꞌlru ꞌꞌyi, ꞌɩnnɔ -sɔꞌɔ glu, -ɔ yiꞌe ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ le: ꞌɛ dɩ ɔ-ɔ nʋꞌo *wɔnkulɩ -nɩɩ. Nyʋ -lrʋʋ na: -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizamʋ -nɩꞌa -bɛnyɩ, ɔ kɔɔꞌɔ-ɔ ꞌwa -lue. ꞌLe, -lrʋʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho, ʋn na: -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi *Elii moꞌo. A -gblee, ꞌwa ꞌbhlʋkpayowli ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *Elɔɔdɩ, ɔ ꞌwɩn ꞌɩ ꞌbɔ ɔ, ɔ na: -Ɩɩn! ꞌZaan Batiisɩ ꞌɩn poꞌa nyʋ ꞌsrʋ ʋn cɛꞌɛ ꞌꞌlru ꞌꞌyi, ꞌɩnnɔ -sɔꞌɔ glu, -ɔ yiꞌe ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ leꞌa?

17-20Ɛ -se bhubhuyiti ꞌZaan ꞌmɛ -ko. Zɔ -lue ꞌzɔ, Elɔɔdɩ ꞌmnɔ ꞌkpa-a ꞌnynɔ, ꞌɩnnʋ ꞌmo-o Elodiadɩ. ꞌƆ ꞌlotʋꞌa ꞌꞌyu ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Filiipʋ, ꞌɔ ꞌnynɔ moꞌo, ꞌɩnnʋ Elɔɔdɩ -zɔ ꞌɔ li. Ɔ-bɔ ꞌZaan Batiisɩ ꞌmnɔ ꞌwɩn ꞌɩ ꞌbɔ ɔ, ɔ mu-oꞌo ɔ ꞌye ɔ -yɛ ꞌle ɔ na: Elɔɔdɩ, ɛ se ꞌꞌyrili-nmɔ -ɩn ꞌke -aꞌa ꞌlotʋꞌa ꞌꞌyu ꞌnynɔ li-za. Ɛ-bɛ wlu -nɛɛꞌɛ dɩ, Elodiadɩ ꞌnyɛꞌɛ ꞌZaan ꞌmʋ, ꞌle Elɔɔdɩ ꞌye nyʋ ꞌsrʋ po, ꞌɛ ꞌZaan ʋn kpʋnꞌo, ʋn sanꞌo, ʋn poꞌo -jie ꞌmʋ. Ɩ -nɩꞌa -kaa a, ɔ-ɔ ꞌꞌduꞌo -bhla ꞌZaan ꞌꞌyrili, ꞌle ɔ-ɔ ꞌꞌdu ꞌɔ ꞌbho, -ɛkedɩmaa, ɔ yiboꞌo-o na ɔ-ɔ ꞌmo-o -Lagɔꞌɔ nyɔzɛgɛ. ꞌLe ɛ ꞌmʋ, -bho koo ꞌZaanꞌa wɔnkpʋnwlu -ka ꞌɔ -pɔlʋ ꞌmʋ-ʋꞌgble, ɔ ꞌybha-oꞌo ɔ ꞌke -bhla ꞌɔ wlu -lokuipo. ꞌƐ dɩ ɔ-ɔ ꞌꞌdu ꞌɔ ꞌꞌyrili. ꞌNynaakpʋ -mnʋʋ, ʋn ꞌbhle-e -bhla ꞌZaanꞌa ꞌcɛ ꞌli. Ʋn ꞌbɔ-ɔ ti ɔ ꞌke ꞌmɛ. ꞌWa nyimiɛꞌɛ dɩ ʋn ꞌse -nynaka ꞌbhle.

21ꞌWɩ -lue ꞌli ꞌwa -nɔɔzɛgɛ nyni-oꞌo. Zɔ -lue-e ꞌma-a Elɔɔdɩꞌa ꞌwlʋwlʋzɔ ɔ, ꞌbho ɛ ti ɔ ꞌꞌdu-o gɔ, ɔ ꞌye nyʋ ꞌla. Ɔ ꞌla-a ꞌnynɩbhlemʋ ʋn -ke ɔ-ɔ nʋꞌa ꞌbhlʋkpaꞌa lbhʋ, ꞌle ɔ-ɔ ꞌlaꞌa ꞌꞌsrojaꞌa -klɩgbɩ -ke Galileebhlʋkpa ꞌꞌkpiꞌa ꞌgagamʋ ꞌꞌwe, ʋn ꞌye yi. 22Ʋn -ke ɔ -nɩ linamʋ ꞌle Elodiadɩꞌa ꞌꞌyunynaakpʋ ꞌye ꞌle -budu ꞌli pa, ʋn ꞌye lete. ꞌWa letebhʋ -zaꞌa-a Elɔɔdɩ -ke nyʋ-ʋ -ke ɔ-ɔ liꞌa -pɔlʋ ꞌli. A -gblee, ꞌɩnnʋ ɔ ꞌlaꞌo ꞌle ɔ na: Lɛ a ꞌbɔꞌɔ ti, a ꞌꞌsi ɛ ꞌnynɩ, ɩn ꞌke ɛ amʋ ꞌꞌnyɩ! 23Ɔ ꞌye -zrɛ ꞌle ɔ na: Lɛ a ꞌbɔꞌɔ ti, ꞌɩn-ɩ ꞌꞌnyɩ ꞌɛ amʋ-ɛ, -bho koo ɛ ꞌꞌdu ꞌan -kɔkɔlɩꞌa ꞌplan -dɩ.

24Ʋ-bʋ ꞌnynaakpʋdraa ꞌmnʋ ꞌdaꞌa a, ʋn -yɛꞌɛ ꞌwa ꞌlotʋ ꞌle ʋn na: -Diadɩ, ꞌɩn leteꞌa a, ꞌbhlʋkpayowli na lɛ ꞌɩn ꞌybhaꞌa ɔ ꞌke ɛ ꞌɩnmʋ ꞌꞌnyɩ. ꞌƐ dɩ ꞌɩn yiꞌo. Koo a-a ꞌlɛꞌɛ? ꞌLe ʋn na: -Bho a mu, a ꞌybha ꞌZaan Batiisɩꞌa ꞌꞌlru! 25ꞌNynaakpʋdraa ꞌꞌdepoꞌo-o ꞌꞌyi, ʋn ꞌye ꞌbhlʋkpayowli -yɛ ꞌle ʋn na: ꞌƖn ꞌybha-a ꞌZaanꞌa ꞌꞌlru. De ɛ ꞌle ꞌꞌbo ꞌli ti ꞌtɩtɩtraamʋꞌa ꞌꞌbhuo, -ɩn ꞌke ɛ ꞌɩnmʋ ꞌꞌnyɩ! 26ꞌGwlʋ nʋꞌa -kaa, ɛ -nyni ꞌnɔ-ɔ li. Ɔ se ꞌtɔ ꞌbhɛɛ ɔ ꞌke wlu ꞌꞌyizizia, -ɛkedɩmaa, ꞌbho nyʋ-ʋ -ke ɔ liꞌa ꞌꞌyigbeyi ɔ -zrɛ -nɩꞌo. 27ꞌBho -gbaa -lue ꞌmʋ, ɔ ꞌpo-o ꞌꞌsrojayi -lue ꞌsrʋ ꞌle ɔ na: Mu, cɛ ꞌbho ꞌZaanꞌa ꞌꞌlru, de ɛ ꞌle ꞌꞌbo ꞌli ti, -ɩn -ke ɛ ꞌke yi! ꞌLe ɔ ꞌye ꞌle -jiebudu ꞌli mu, ɔ ꞌye ɔ ꞌꞌlru ꞌꞌyicɛ. 28ꞌƆ ꞌꞌlru ꞌmnɛ, ꞌɩnnɛ ɔ deꞌeꞌle ꞌꞌbo ꞌli ti, ɔ -yaꞌa ꞌnynaakpʋdraa, ꞌɩnnɛ ʋn kpaꞌa ꞌle ꞌwa ꞌlotʋ gbo.

29-Yʋ ma ꞌka-a ꞌZaanꞌa -namʋ -tanyɩ, ʋn ꞌwɔnꞌɔ ꞌɔ ꞌmɛmɛdɩ ꞌbɔ ɔ, ʋn ꞌmu-o ꞌɔ ꞌꞌkuꞌa dɩ, ꞌle ʋn ꞌye ɔ tinmaze. -Kagbɛ ɛ, ꞌka-a ꞌZaanꞌa ꞌmɛmɛdɩ ziꞌo. Nyʋ-ʋ ꞌlaꞌa Zezii ꞌZaan Batiisɩ, ꞌɛ dɩ Elɔɔdɩ ꞌwɔɔnꞌɔ ꞌwa wlu, ꞌle ɔ-ɔ nʋꞌo: Kɩn, -ziadɩ moꞌo. ꞌZaan Batiisɩ -ɔ ꞌmɛꞌɛ, ɔ -sɔꞌɔ-ɔ glu.

*Zezii cɩcɛꞌɛ-ɛ ꞌꞌflɔɔ ti ɔ ꞌye nyʋꞌa ꞌꞌdui -bue ꞌꞌdui ꞌsɔn -gwlɩ bue ꞌꞌnyɩ ʋn ꞌye li

(Matiee 14:13-21; Luukɩ 9:10-17; ꞌZaan 6:1-14)

30Ɛ-bɛ -nɔɔ ꞌmnɛ ti, ꞌbho-o *Zeziiꞌa -dalbhomʋ -bue ꞌyɔ ꞌsɔn -sɔꞌɔ ꞌnɔɔ ʋn mu ꞌka, ꞌle ʋn ꞌye ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌtroli ꞌꞌlruꞌgbʋʋ. Lɩ ʋn nʋꞌa, ɩ -ke lɩ ʋn -tɔꞌɔ ꞌle nyʋ, ꞌle ʋn-ʋ zɔ ꞌɔ ꞌya ꞌꞌdɩ. 31Ɔ na: ꞌƖn ꞌwɩn -ɩ ꞌbɔ. ꞌƐ dɩ -a mu -dagbɛ cɛꞌɛ kpɔ, -a ꞌke li-fɔ. Ɔ ꞌka -kaa ꞌlɛ, ɛ -se ꞌꞌsɛ -ko. Nyʋ-ʋ muꞌa -ke nyʋ-ʋ yiꞌa, ꞌwa ꞌꞌyidiedɩ ɔ -ke *ꞌɔ -namʋ -see ꞌꞌyiflɔɛ ꞌye ʋn ꞌke li. 32Ʋn nʋꞌa -kaa, ʋn ꞌkpa-a gɔlʋ ꞌli ꞌle ʋn -ke ɔ-ɔ muꞌo ꞌnɔɔ cɛꞌɛ kpɔ. 33Ʋn -nɩꞌa munamʋ, nyʋꞌa -dadudu-u ꞌye ꞌʋ, ʋn yibo ꞌnʋ-ʋ ꞌꞌyi. Ʋn ꞌwlʋꞌa gwlɛ ꞌꞌkpiti, ʋn -naꞌa ꞌbhlʋgbɔ, ʋn ꞌꞌdepoꞌo, ꞌle ʋn ꞌye ʋ ꞌꞌyizi, ʋn ꞌye ꞌle nyni.

34-Da *Zezii -ke ꞌɔ -namʋ-ʋ ꞌꞌsiꞌa ꞌbho ꞌkɩka ꞌꞌyi ti, ʋn -yɛꞌɛ ꞌbho-o ʋ-bʋ nyʋ ꞌmnʋ. Zezii ꞌye ꞌʋ li, ngaze ꞌlbhɔ -ɔꞌo tenyɩ, -ɛkedɩmaa, ʋn kɔɔꞌɔ-ɔ *ꞌbhlabhlɩ-ɩ seꞌa *ꞌꞌyriliduyi ꞌbhle, ꞌwa -klɩgbɩꞌa -tɔ nʋ -Lagɔꞌɔ -jolʋ. ꞌƐ dɩ ɔ ꞌkpaꞌa ꞌbho, ɔ-ɔ tɔ ꞌnʋ -Lagɔwluꞌa -dadudu.

35-36ꞌYrʋ -nɩꞌa tikpanamʋ, ꞌɔ -namʋ nyni ꞌɔ li, ʋn na: -Nɔɔ zi-oꞌo, ꞌle ꞌnɔɔ cɛꞌɛ kpɔ. ꞌƐ dɩ ꞌtmʋʋ nyʋ ꞌmnʋ ʋn ꞌke gwlɛ -ke -jrigbɩ ꞌꞌyi mu, ʋn ꞌke lilia tiꞌbɔ. 37Ɔ na: Aꞌba ꞌꞌbhi ꞌꞌnyɩ ʋ lilia! ꞌLe ʋn na: -A ꞌwɩn -ɩ ꞌbɔ. Nyʋ-ʋ -dieꞌa -kaa ꞌmʋ, *denieeꞌa -gwlɩ bueꞌa ꞌꞌflɛɛ, ꞌɩnnɩ ꞌke ꞌwa lilia ꞌbhɛɛ, -a ꞌye ɩ ꞌbhle mʋ ꞌnɩ? 38Ɔ na: ꞌƖn yibo ꞌnɩ ꞌnɩ-ɛ. ꞌꞌFlɛɛ ꞌdiɛ a ꞌbhleꞌa? A mu, a ꞌke tidede. Ʋn yiꞌa le, ʋn na: -A ꞌbhle-e ꞌꞌflɛɛ -muu, ɩ -ke zmi ꞌsɔn. 39ꞌLe ɔ ꞌye ʋ ꞌtmʋʋ: A de nyʋ ꞌꞌpapa ꞌmʋ ti ꞌbho -sukui ꞌꞌkpi. 40ꞌLe ʋn ꞌye -kaa ti-de, ꞌya -lue ꞌli nyʋꞌa -gwlɩ -muu, -lrɩɩꞌa -lue ꞌli nyʋꞌa -gwlɩ ꞌsɔn ꞌyɔ -bue. 41Zezii ꞌꞌluoꞌa ɩ-bɩ ꞌꞌflɛɛ -muu -ke zmi ꞌsɔn ꞌmnɩ ꞌmʋ, ɔ popoꞌo-o ꞌle yaku ꞌꞌyi, ɔ ꞌye -Lagɔ ꞌsɛɛ po, ꞌle ɔ ꞌye ꞌꞌflɛɛ -jie ꞌꞌyi ticɩcɛ -nɩ. ꞌƖnnɩ ɔ ꞌꞌnyɩꞌe ꞌɔ -namʋ, ʋn ꞌgbleeꞌe nyʋ ꞌmnʋ ꞌꞌyiti. ꞌKa-a ɔ nʋꞌo zmi ꞌsɔn ꞌmnɩ -lrɛɛ. 42ꞌWa ꞌwee li-oꞌo, ʋn ꞌye lbho, lililɩ ꞌye ti-sie. 43ꞌꞌFlɛɛ -ke zmiꞌa kɔtɩ -sieꞌa ti, ʋn ꞌtɩtɛ ꞌnɩ ti, ɩ ꞌꞌyi-e -cɩcɩ -bue ꞌyɔ ꞌsɔn. 44Ʋ-bʋ nyʋ-ʋ liꞌa -kaa ꞌwee, ꞌwa ꞌꞌklumʋꞌa nyukpasi ꞌnʋ-o nyʋꞌa ꞌꞌdui -bue ꞌꞌdui ꞌsɔn -gwlɩ -bue.

*Zezii -naꞌa-a ꞌbho ꞌꞌni ꞌꞌyigbeyi

(Matiee 14:22-33; ꞌZaan 6:15-21)

45Ɩ ziꞌa -kaa a, *Zezii ꞌtmʋʋꞌo-o *ꞌɔ -namʋ ꞌle ɔ na: A ꞌkpa ꞌle gɔlʋ ꞌli, a cɛ ꞌꞌni, a ꞌke Bɛsayidaa -bhoga mu. -Bho ꞌɩn ꞌꞌnyɩ nyʋ -nʋʋ -jolʋ, -bho ʋn mu a, ꞌꞌlemnɩɩ ꞌɩn-ɩ ꞌyi-e amʋ kli. ꞌLe ʋn ꞌye gɔlʋ ꞌli ꞌkpa, ʋn ꞌye mu. 46Ɔ ꞌꞌnyɩꞌa nyʋ ꞌmnʋ -jolʋ, ʋn muꞌa a, ɔ ꞌya-a ꞌle -gɔgɔ -lue ꞌꞌkpi ɔ ꞌke *-Lagɔ wɔn gbo po.

47-48-Kʋtamnɩ -nɩꞌa ꞌmʋtikpenamʋ, gɔlʋ -ke ꞌli ꞌɔ -namʋ -nɩꞌa, ɛ -nɩ ꞌle ꞌꞌnigwia, ꞌle -bibie-e yiꞌo. Ʋn -ke ɛ-bɛ -bibie ꞌmnɛ dedeꞌe-e ꞌꞌyiꞌa dɩ, ꞌka-a ʋn ꞌꞌluꞌo kplokplo, gɔlʋ -see -gbaa ꞌmʋ -sɔ. -Da Zezii -nɩꞌa ꞌbho ꞌkɩka ꞌꞌyi, ɔ ꞌye -ʋ li. ꞌꞌMatʋꞌa dodogwia, -da zɔꞌɔ ꞌꞌyri-i muꞌa -laa le -yi -nɩ mʋ a, ɔ ꞌmu -ʋ kli, ꞌle ɔ-ɔ naꞌa ꞌbho ꞌꞌni ꞌꞌyigbeyi. Ɔ -nɩ ʋ lizinamʋ, ꞌle ʋn ꞌye ɔ liꞌye. 49A -gblee, ʋn ꞌye ꞌɔ ꞌbho ꞌꞌni ꞌꞌyigbeyi li, ʋn ꞌꞌwɔ-oꞌo, ʋbʋ na ꞌkɩ ꞌꞌkuzuzu moꞌo. 50ꞌWa klɛ ꞌye ꞌɔ li, ꞌwa ꞌlimʋ -waꞌa-a wɔn -sɩanyɩꞌa dɩ. ꞌBho -gbaa -lue ꞌmʋ ɔ na: A -ku -pɔlʋ ti, -sɩanyɩꞌa ꞌlbha amʋ -le! ꞌƖnmɔ Zezii moꞌo. 51ꞌLe ɔ ꞌye ꞌle gɔlʋ ꞌli ꞌkpa. -Bibie nʋꞌa -kaa ꞌꞌsɛɛ blenyi! ɛ ꞌbhɔ-oꞌo. Wɔn ꞌma-a ꞌɔ -namʋ ti tenyɩ. 52*Wɔnkulɛ ɔ nʋꞌa -glaaple ꞌbho ꞌꞌflɛɛꞌɛ damʋ, ʋn -see ꞌɛ ꞌzɔ ꞌmʋtiꞌwɔn -ka -zɛgɛka, -ɛkedɩmaa, ʋn ꞌku-o -loku ꞌmʋ.

*Zezii ꞌpʋʋnꞌo-o ꞌꞌgwizimʋ ꞌbho Genɩzalɛɛtɩbhlʋkpa ꞌꞌkpi

(Matiee 14:34-36)

53Ʋn cɛꞌɛ ꞌꞌni, ꞌbhlʋkpa -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Genɩzalɛɛtɩ, ꞌɛ ꞌkpʋkpʋ ꞌꞌkpi ꞌwa gɔlʋ -kpʋn -nɩꞌo. ꞌBho-o ʋn -mɔ ꞌnɛ ti. 54Ʋn ꞌwlʋꞌa ꞌle ɛ ꞌli -nalo, nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho, ʋn yiboꞌo-o *Zezii ꞌꞌyi, 55ꞌle ʋn ꞌye ꞌɔ ꞌꞌdɩ -da ꞌwee kpa. ꞌNɔɔ nyʋ ꞌwɔn -nɩꞌa ꞌɔ ꞌnynɩ ꞌbɔ, ꞌle-e ʋn-ʋ ꞌbhleꞌe ꞌwa ꞌꞌgwizimʋ -sɩsa ꞌmʋ -lue -lue, ꞌle ʋn-ʋ kpʋn ꞌʋ ꞌle. 56Lɩ-ɩ -ke ꞌmʋ ɔ-ɔ zi nɩꞌa a, ꞌle -gwlɛklɩgbɩ ꞌmʋ-e, -gwlɛtoope ꞌmʋ -ke -jrigbɩ ꞌꞌyi, -kaa ʋn-ʋ nʋꞌo -kaa, ꞌbho -gwlɔpie ꞌmʋ ʋn-ʋ yaꞌa ꞌwa ꞌꞌgwizimʋ. -Bho Zezii yi, ꞌle ʋn-ʋ bhade ꞌnɔ li ꞌꞌgwizimʋ ꞌmnʋ ꞌke ꞌɔ -bana liꞌtʋ fɔfʋyiti ʋn ꞌke ꞌpʋn. ꞌWa nyɔ -yɔ ꞌtʋ ꞌɔ li, ꞌle -Lagɔ-ɔ ꞌpʋʋn nɔꞌo.

7

*ꞌZuifʋ ꞌꞌweꞌa gba

(Matiee 15:1-9)

1Zɔ -lue ꞌzɔ, *Faliziɛɛn -ke *-Lagɔꞌɔ gbaꞌa yibomʋtɔlʋ -sɔꞌɔ Zelizalɛɛmʋ, ʋn ꞌye yi, ʋn ꞌye *Zezii -yɛ. 2ꞌBho ꞌmnɔ ɔ, ꞌbho-o ʋn ꞌyeeꞌe *ꞌɔ -namʋtɔlʋ -ʋ cɛꞌɛ *ꞌZuifʋꞌa gba ꞌmʋ. ꞌƖnnɛ ꞌmo-o, ʋn ꞌka li, -ka nyɔ-ɔ lreꞌa kwa ꞌle Zuifʋꞌa gba ꞌli ꞌle -a *ꞌsaaꞌa li ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, ꞌwa nʋ -kaa ꞌle ʋn-ʋ liꞌo. 3-4ꞌZuifʋꞌa klɛ -ke ꞌwa -yʋ ꞌma-a Faliziɛɛnꞌɛ ꞌꞌbhi, ꞌwa ꞌꞌnaꞌa ꞌꞌna ꞌꞌweꞌa gba ʋn bhlaꞌa ꞌꞌkpi, ʋn-ʋ kpʋn ꞌnɩ-ɩ ꞌꞌyi. A -gblee, -kaa ɛ -nɩꞌe -kaa. -Ka nyɔ-ɔ lreꞌa kwa ɩ-bɩ gba ꞌmnɩ ꞌli, -bho -ɩn se -kaa nʋ, -aꞌa li. -Bho nyɔ -sɔ ꞌpɛlʋ ꞌmʋ, ꞌle nyʋklumʋ, -ka ꞌwa gba ꞌlɛꞌɛ, -bho -ɩn se -kaa -aꞌa ꞌꞌbhuo ꞌꞌni ꞌmʋ gba, ꞌle -ɩn ꞌke liꞌsaa ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, -aꞌa li. -Ka ꞌwa gba ꞌlɛꞌɛ, -bho -ɩn se -kaa -aꞌa ꞌꞌkɔpɩ-e, -aꞌa ꞌtokoe -ke nɛtɛyakpi liwɔtɔ, -aꞌa ꞌtʋ ɩ li. Ɩ-bɩ gba ʋn-ʋ kpʋnꞌa -kaa ꞌꞌyi, ɩ -se -sɛ. 5ꞌƖnnɩɩnɩꞌa dɩ Faliziɛɛn -ke -Lagɔꞌɔ gbaꞌa yibomʋ nyniꞌe Zezii li, ꞌle ʋn ꞌye ɔ -kaa tidede: -Aꞌa -namʋ-ʋ ꞌcɛ-ɛ -aꞌba ꞌꞌna ꞌꞌweꞌa gba ꞌmʋ. ꞌƖnnɛ ꞌmo-o, -ka nyɔ-ɔ lreꞌa kwa ꞌle -a ꞌsaaꞌa li ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, ꞌwa nʋ -kaa ꞌle ʋn-ʋ liꞌo. Leedɩ ʋn-ʋ nʋꞌo ꞌnaꞌa? 6-7ꞌLe ɔ na: A-a ꞌmo-o -mɩɛ ꞌsɔnꞌɔ ꞌbhlemʋ. -Da -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi, *Ezayii, ꞌcnɩꞌa ꞌle -Lagɔꞌɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli see, aꞌba ꞌꞌkpidɩ -ke damʋ ɔ -zaꞌa -ziadɩ ꞌmʋ, -kagbɛ ꞌka-a ɔ ꞌcnɩ ɛꞌo:

-Lagɔ na: ꞌBho -mɩɛ ꞌꞌyi ʋ-bʋ nyʋ -nʋʋ ꞌbhle -nɩꞌe ꞌan ꞌnynɩ, ꞌwa -pɔlʋ se ꞌɩnmʋ ꞌꞌyi -nɩ -ka -zɛgɛka. -Bho koo ʋn bʋbɔ ꞌɩnmʋ kplokplo, bhebhelɩ moꞌo, -ɛkedɩmaa, nyunyuꞌa ꞌliticɛdɩ ʋn-ʋ tɔꞌɔ nyʋ, ꞌɩnnɩ ʋn-ʋ ꞌlaꞌa ꞌan wlu.

8-Kaa Zezii ꞌlɛꞌɛ -kaa: A-a ꞌtbhɛ-ɛ *-Lagɔꞌɔ gba ꞌꞌkpi, ꞌle, nyunyuꞌa gba -ɩ ꞌma-a ꞌliticɛdɩ, a-a kpʋn ꞌnɩ ꞌꞌyi. 9ꞌLe ɔ ꞌye -kaa ꞌlɛ -lrɛɛ: Kɩn, lbhʋzɛgɛ a ꞌbhleꞌe kwa! -Bho ɛ ꞌꞌdu aꞌba ꞌꞌbhiꞌa gbaꞌa ꞌꞌyikpʋnnamʋ, a-a poꞌo ꞌle-e ꞌkpɩ ꞌle a-a poꞌo -Lagɔꞌɔ gba ti! 10A -gblee, ꞌɩn-ɩ yi-oꞌo ꞌɩn ꞌke amʋ -ziadɩ -bodɩ ꞌmʋ-za. -Kaa *Moyiizɩ poꞌo -kaa -Lagɔꞌɔ gba: ꞌꞌDu ꞌbho -aꞌa -tɩta -ke -aꞌa ꞌlotʋꞌa wlu. -Kaa ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa -lrɛɛ: -Yɔ nʋꞌa ꞌɔ -tɩta -ke ꞌɔ ꞌlotʋ ꞌꞌweꞌa -lue ꞌꞌnyinynidɩ ꞌꞌlruli, ɔbɔ ꞌke ꞌlbhɛ-ɛ ɔ ꞌke ꞌmɛ moꞌo! 11-13ꞌLe -Lagɔꞌɔ ꞌnynɩ ꞌmʋ Moyiizɩ ꞌlɛꞌɛ -kaa see. ꞌƐ dɩ, a-bʋ -yʋʋ, a-a tbhɛꞌɛ ɩ-bɩ -Lagɔꞌɔ gba ꞌmnɩ ꞌꞌkpi ꞌle a-a tɔꞌɔ -kaa nyʋ. -Bho dɩ kpʋn -aꞌa -tɩta -ke -aꞌa ꞌlotʋ ꞌle ʋn ꞌke -ɩnmʋ -bodɩ yi, -ɩn ꞌke ʋ -kpa ꞌle -ɩn ꞌke na: ꞌƖn ꞌwɩn -ɩ ꞌbɔ, lɩ ꞌɩn ꞌke ꞌka amʋ ꞌꞌnyɩ, ɩ ꞌnʋ-o *kɔbaa, ꞌɩnnɛ ꞌmo-o: ꞌƖn ꞌnʋ-o ꞌjɛ -Lagɔ ꞌꞌlruli, -bho -ɩn ꞌlɛ -kaa, -aꞌa nyɔtu se ꞌtɔ ꞌbhɛɛ -ɩn ꞌke ʋ -kpa. ꞌKa ꞌmnɔ ɔ, ꞌka-a aꞌba ꞌꞌsɛ-ɛ tʋtɔꞌo ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ. -Kaabolɩ a-a tɔꞌɔ, ɩ -se -sɛ. -Bho a -ka -kaa-a nʋ, a-a ꞌpo-o -Lagɔꞌɔ wlu ꞌplʋ ꞌmʋ ti.

Lɩ-ɩ poꞌa nyɔ ꞌꞌnyinyninyɔ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi

(Matiee 15:10-20)

14ꞌKla ꞌmnɔꞌɔ dɩ, *Zezii ꞌla-a nyʋꞌa -dadudu ɔ ꞌke ʋ ꞌtmʋʋ -lrɛɛ ꞌle ɔ na: -Bho a ꞌke ꞌan wlu ꞌmʋtiꞌwɔn -ka -zɛgɛka, aꞌba ꞌwee, a po ꞌɩnmʋ -lokui! 15Ɔ ꞌpo-o ꞌꞌyi -lue ꞌle ɔ na: Lililɛ nyɔ-ɔ liꞌa, ꞌɛ po nyɔ ꞌꞌnyinyninyɔ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. Lɛ-ɛ ꞌwlʋꞌa ꞌle nyɔꞌɔ -pɔlʋ ꞌzɔ, ꞌɩnnɛ po ꞌɔ ꞌꞌnyinyninyɔ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. [ 16-Bho a ꞌbɔ ti a ꞌke ɩ ꞌmʋtiꞌwɔn, a -na nɩ -tɔɔ ti -ziaka!]

17-Da Zezii ꞌwlʋꞌa ꞌle nyʋklumʋ, ɔ -ke *ꞌɔ -namʋ ꞌpa-a ꞌle -budu -lue ꞌli ꞌle ʋn ꞌye ɔ tidede na: Zezii, ɛ-bɛ ꞌꞌyi -nɛɛ ꞌle, ꞌɛ ꞌzɔꞌɔ ꞌnynɩ -mɛꞌɛ? 18ꞌLe ɔ na: A-bʋ -yʋʋ, ꞌka-a a kuꞌo -loku ꞌmʋ -lrɛɛ? A -see -bhla tiꞌwɔn ke? ꞌƖn-ɩ yi-oꞌo ꞌɩn ꞌke ɛ gbɔzɩza. Lɛ nyɔ-ɔ liꞌa, ꞌɛ po nyɔ ꞌꞌnyinyninyɔ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, -ɛkedɩmaa, ꞌɛ pa ꞌle nyɔꞌɔ -pɔlʋ ꞌzɔ, ɛ-ɛ ꞌmu-o ꞌɔ ꞌlimʋ. 19-Bho ɔ mu ꞌkwla ꞌꞌkpi ꞌle ɛ-ɛ ꞌwlʋ ꞌɔ ꞌmʋ. (Wlu Zezii -zaꞌa -laa ꞌmʋ, ꞌɛ ꞌzɔ-ɔ ꞌmo-o, nyɔ ꞌbhɛɛꞌo ɔ ꞌke lililɩꞌa ꞌwee li. ꞌYa po nyɔ ꞌꞌnyinyninyɔ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi)a ƆFa 7 19 Zeziiꞌa -nɔɔ ti, ꞌZuifʋ na lililɩ -lrɩɩ-ɩ -nɩꞌa ꞌbho, ꞌɩnnɩ poꞌo nyɔ ꞌꞌnyinyninyɔ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi.

20ꞌLe Zezii na -lrɛɛ: Lɩ nyɔ-ɔ popoꞌa ꞌgwlʋti, ɔ-ɔ nʋꞌa, ɔ-ɔ zaꞌa ꞌmʋ, ꞌɩnnɩ po ꞌɔ ꞌꞌnyinyninyɔ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. 21-22ꞌLe nyunyɔꞌɔ -pɔlʋ ꞌzɔ, ꞌle-e ꞌꞌnyinyninaagɩ-ɩ ꞌwlʋꞌo, ꞌɩnnɩ ꞌꞌtuuꞌo nyɔ ꞌle ɔ-ɔ nʋꞌo ꞌꞌnyinynidɩ -nɩɩ: ꞌLe nyɔ-ɔ ꞌꞌwɩlɩꞌo, ɔ-ɔ ꞌꞌyriꞌo, ɔ-ɔ ꞌlbhaꞌa ꞌꞌku, ꞌle ɔ-ɔ ꞌyeꞌe -yranynɔbha, ꞌɔ -pɔlʋ-ʋ cnaꞌa nyʋꞌa lɩ ꞌꞌyi, ɔ-ɔ ꞌbhleꞌe nyanɩ, ɔ-ɔ ꞌbhleꞌe ꞌꞌyrabha, ꞌle ɔ-ɔ nʋꞌo -ganɩlbhakpli. Ɔ ꞌmɩɩꞌe-e ꞌꞌyri ꞌbho ɔ -bonyunyuꞌa lɩ ꞌꞌkpi, ɔ-ɔ nyni nyʋꞌa ꞌnynɩ wɔn, ɔ-ɔ ꞌbhɛɛ ꞌɔ ꞌꞌbhuo ꞌꞌyi, ɔ-ɔ ꞌbhleꞌe -yawlaa. 23Ɩ-bɩ ꞌꞌnyinynidɩ -nɩɩ, ꞌle nyɔꞌɔ ꞌꞌbhuoꞌa -pɔlʋ ꞌzɔ, ꞌle-e ɩ-ɩ ꞌwlʋꞌo ꞌle ɩ-ɩ po ꞌɔ ꞌꞌnyinyninyɔ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi.

ꞌLaganynaakpʋ ꞌde-e *Zezii ꞌꞌgwli

(Matiee 15:21-28)

24-27*Zezii ꞌtmʋʋꞌa -kaa *ꞌɔ -namʋ, ɔ -sɔꞌɔ ꞌmʋ, ɔ ꞌmu-o -gwlɔ ʋn-ʋ ꞌlaꞌa ꞌTiilɩ -bhoga, ꞌle ꞌbhlʋkpa ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Siliiꞌa Fenisii. Ɔ nyniꞌa ꞌle, ɔ ꞌpa-a ꞌbho ꞌꞌbhlegbo -lue. ꞌBho-o ɔ ꞌꞌsi -nɩꞌe ti. ꞌBho ꞌmnɔ, ɔ -see ꞌkɩ tiꞌbɔ, -ka ɔ yiꞌa a, nyɔ ꞌke ɩ yibo, ꞌle ꞌɔ ꞌꞌdɩ ꞌye ti-wa. ꞌBho-o ꞌnynaakpʋ -lue ꞌwɔn -nɩ ꞌnɩ ꞌbɔ. Ʋbʋ ꞌmnʋ, ꞌwa ꞌꞌyunynaakpʋtoope ꞌbhle-e ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌmʋ. -Ka Zezii-i nuꞌa nyʋ ꞌmʋ ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ti, ꞌle ʋn ꞌye ꞌna ꞌbʋꞌwɔn -lrɛɛ. Ʋn ꞌwɔnꞌɔ ꞌɔ ꞌꞌdɩ ꞌbɔ -nalo, ʋn mu-oꞌo ʋn ꞌye ɔ -yɛ ꞌle ʋn ꞌye ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌyigbeyi ꞌkolri glu po, ʋn ꞌye ɔ -kaa libhade: ꞌƖnmɔ bhade -ɩnmʋ li, yi, ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu -nɩꞌa ꞌan ꞌꞌyu ꞌmʋ, -ɩn ꞌke ɛ tinu. ꞌLe ɔ na: -Ɩn ꞌke ꞌꞌyreetɩ lililɛ kwa ꞌmʋ -za -ɩn ꞌke ɛ gbi ꞌꞌnyɩ, ɛ se ꞌꞌyrili-nmɔ. ꞌꞌYreetɩ-ɩ ꞌke li -tanyɩ. Ɔ ꞌka -kaa ꞌlɛ, ɛ -se bhubhuyiti -ko, -ɛkedɩmaa, ʋbʋ ꞌmnʋ, ʋn -se *ꞌZuifʋnynaakpʋ -ko, ꞌle ʋn -ke ꞌwa ꞌcɛ ꞌꞌwe ꞌye ꞌle -nɩ, ꞌle-e ʋn ꞌwlʋ -nɩꞌo. ꞌƐ dɩ ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa. 28ꞌLe ꞌnynaakpʋ ꞌmnʋ na: Kɩn, ꞌan -Kɔyi, -ziadɩ moꞌo. -Bho ɛ -nɩ -kaa a, lililɛ ꞌꞌyreetɩ-ɩ liꞌa a, ꞌɛ kɔtɩ ꞌgaꞌa ꞌbhlʋgbɔ ti, gbi -mnɩɩ-ɩ li-oꞌo o! 29Ɔ na: A -zaꞌa-a wluzɛgɛ ꞌmʋꞌa dɩ ꞌɩn-ɩ ꞌtmʋʋꞌo amʋ, a mu a ꞌꞌbhli! ꞌꞌNyinynidɩꞌa -zuzu ꞌwlʋ-o aꞌba ꞌꞌyu ꞌmʋ. 30ꞌLe ʋn ꞌye mu. Ʋn -ka nyni, ꞌwa ꞌꞌyu ꞌpɛ-ɛ ꞌbho ꞌwa ꞌꞌkpitipɛlɛ ꞌꞌkpi ti ꞌtɩn! ꞌꞌNyinynidɩꞌa -zuzu ꞌwlʋ ꞌʋ ꞌmʋ-ɛ.

*Zezii ꞌpʋʋnꞌo-o ꞌꞌsusuyi

31Ɩ ziꞌa -kaa a, *Zezii -sɔꞌɔ-ɔ ꞌle ꞌTiilɩ -bhoga. Ɔ ꞌka mu, ɔ -zi -nɩꞌe-e -gwlɔ ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Sidɔɔ ꞌle ɔ ꞌye ꞌꞌyitiꞌꞌbhiti, ɔ ꞌye Galileeꞌa -badaklagba ꞌꞌtroli le mu. ꞌLe-e ɔ -zi -nɩꞌo, ɔ ꞌye ꞌbhlʋkpa ʋn-ʋ ꞌlaꞌa -Gwlɛklɩgbɩ bueꞌa ꞌbhlʋkpa ꞌꞌkpi nyni.

32Ɔ nyniꞌa ꞌle, nyʋ -ke nyukpasu -lue yi-oꞌo. Ɔ-bɔ nyɔ ꞌmnɔ ꞌꞌsun-oꞌo ꞌle ɔ ꞌse -wluka yibo -ka -zɛgɛka -lrɛɛ. ꞌƆ dɩ ʋn bhadeꞌe Zezii li ɔ ꞌke ɔ sʋ ꞌꞌlru tide ꞌle ɔ ꞌke ꞌpʋn. 33Zezii nʋꞌa -kaa, ɔ -ke ɔ ꞌpo-o nyʋ le, ꞌle ɔ ꞌye ɔ -jiei -lokui ꞌmʋ kpa, ɔ ꞌye -jiɛ ꞌꞌyi -tʋtrɔ po, ɔ ꞌye ꞌɔ -mɩɛ liꞌtʋ. 34Ɔ nʋꞌa -kaa a, ɔ popoꞌo-o ꞌle yaku ꞌꞌyi, ɔ ꞌke *-Lagɔ wɔn gbo po, ɔ ꞌye -fɩfɛ tiꞌwla ꞌle ɔ na: Efaata! ꞌƐ ꞌzɔ-ɔ ꞌmo-o, a kati! 35ꞌBho -gbaa -lue ꞌmnɛ ꞌmʋ, ꞌɔ -lokui katiꞌo, ꞌɔ -mɩɛ bɔtiꞌe-e ti. Ɔ nʋꞌa -kaa, ɔ-ɔ wlu-oꞌo ꞌtɔ -ka -zɛgɛka. 36ꞌLe Zezii na: Nyɔꞌɔ ꞌwɔn ꞌɛ ꞌꞌdɩ ꞌbɔ -le! -Yɩ ɔ-ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, ʋ-bʋ nyʋ ꞌmnʋ-ʋ ꞌkpa-a -bhla ꞌɛ ꞌꞌdɩ -da ꞌwee. 37Wɔn ꞌma-a ꞌwa klɛ ti tenyɩ ꞌle ʋn na: -Ɩɩn! Nyʋ-ʋ ꞌꞌsun ꞌka, ꞌwa -lokui ɔ-ɔ katiꞌo, ꞌɩnnʋ ꞌwɔnꞌɔ ti, ꞌle, nyʋ-ʋ ma ꞌka-a bobo, ɔ-ɔ bɔtiꞌe ꞌwa -mɩɛ ti ꞌle ʋn-ʋ wluꞌa? Kɩn, lɩ ɔ-ɔ nʋꞌa, ɩ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili ꞌwee!

8

*Zezii ꞌꞌnyɩ-e nyʋꞌa ꞌꞌdui bue lilia

(Matiee 15:32-39)

1-3Ɛ-bɛ -nɔɔ -lue ꞌmnɛ ti, zɔ -lue ꞌzɔ, nyʋꞌa -dadudu ꞌyi-e *Zezii ꞌꞌtroli -lrɛɛ, ʋn ꞌye ꞌgbʋʋ ꞌle ɔ ꞌye ʋ ꞌwɩ tan ti -Lagɔꞌɔ wlu -tɔ -nɩ. Ɩ-bɩ ꞌwɩ ꞌmnɩ ꞌli ʋn -see li. ꞌLe ɔ ꞌye *ꞌɔ -namʋ ꞌla ꞌle ɔ na: -Yeee! Nyʋ -nʋʋ, ꞌwa dɩ ꞌbhle-e ngaze ꞌmʋ ꞌꞌsɛ, -ɛkedɩmaa, ꞌɩn -ke ʋn ꞌnʋ-o ꞌnɔɔ ꞌwɩ tan, ʋn -see li. ꞌWa -dadudu ꞌwlʋ-o nya. -Bho ʋn -sɔ ꞌmʋ, -bho ʋn -ka ʋ ꞌꞌbhli-i mu, ʋn-ʋ ꞌye-e -jeyi ꞌkpna -nɩ mʋꞌa dɩ. ꞌƐ dɩ, -bho -a se ʋ lilia ꞌꞌnyɩ, -a se ꞌbhɛɛ -a ꞌke ʋ ꞌꞌyitiꞌꞌtayi ʋn ꞌke mu. 4ꞌLe ʋn na: -A ꞌwɩn -ɩ ꞌbɔ. ꞌNɔɔ -tɛꞌɛ -kaa, ꞌnɔɔ gwlɔ seꞌa -nɩ, ꞌle, nyʋ-ʋ -dieꞌa -kaa ꞌmʋ, doo -a ꞌke lililɛ -za, -a ꞌke ʋ ꞌꞌnyɩꞌa? 5Ɔ na: Ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili. ꞌꞌFlɛɛ ꞌdiɛ aꞌba ꞌꞌbhi ꞌbhleꞌa? ꞌLe ʋn na: -A ꞌbhle-e ꞌꞌflɛɛ -mɛɛsɔn. 6Ʋn ꞌꞌnyɩ ꞌɩ ɔ, ꞌle ɔ ꞌye -kaa nyʋ ꞌmnʋ ꞌtmʋʋ: A bhla gbɔ ti. Ʋn bhlaꞌa gbɔ ti a, ɔ ꞌꞌluoꞌo-o ꞌꞌflɛɛ -mɛɛsɔn ꞌmnɩ ꞌmʋ, ɔ ꞌye -Lagɔ ꞌsɛɛ po. Ɔ poꞌa -Lagɔ ꞌsɛɛ, ɔ cɩcɛ ꞌnɩ-ɩ -jiɛ ꞌꞌyi ti, ɔ ꞌye ɩ ꞌɔ -namʋ ꞌꞌnyɩ ʋn ꞌke ɩ nyʋ ꞌmnʋꞌa klɛ ꞌꞌyitiꞌgblee, ꞌle ʋn ꞌye ɩ -kaa ꞌgble. 7Ʋn ꞌbhle-e zmisrɩgbɩ -toope -lrɛɛ. Ɔ ꞌꞌluo ꞌnɩ ꞌmʋ, ɔ ꞌpo-o -Lagɔ ꞌsɛɛ ꞌle ɔ ꞌye ꞌɔ -namʋ ꞌꞌnyɩ ʋn ꞌke ɩ ꞌgble, ꞌle ʋn ꞌye ɩ ꞌgble. 8ꞌWa ꞌwee li-oꞌo, ʋn ꞌye lbho, lililɩ ꞌye ti-sie. ꞌYa kɔtɩ -sieꞌa ti, ʋn ꞌtɩtɛ ꞌnɩ ti, ɩ ꞌꞌyi-e -cɩcɩ -mɛɛsɔn. 9Nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho, ʋn ꞌbhɛɛꞌɛ-ɛ nyʋꞌa ꞌꞌdui -bue. Ʋn liꞌa -kaa, ʋn gwɛꞌɛ ꞌꞌyi a, ꞌle Zezii na: A mu ꞌtɔ a ꞌꞌbhli le!

10Ʋn muꞌa -nalo, ɔ -ke ꞌɔ -namʋ -sɔꞌɔ ꞌmʋ, ʋn ꞌmu-o ꞌle -badaklagba wɔnyi. ꞌLe-e ʋn ꞌꞌluo -nɩꞌe gɔlʋ -lue ꞌmʋ, ʋn ꞌye ꞌꞌni cɛ, ꞌbhlʋkpa -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Damanutaa, ʋn ꞌye ꞌle ꞌɛ ꞌꞌkpi mu.

*Faliziɛɛn ꞌꞌwe ꞌybha-oꞌo *Zezii ꞌke *wɔnkulɩ nʋ

(Matiee 16:1-12)

11Zɔ -lue ꞌzɔ, *Faliziɛɛnyɔ gbɩ yi-oꞌo ʋn ꞌye *Zezii -yɛ ʋn ꞌke ɔ tiꞌcrɛ ꞌle ʋn ꞌke ɔ dɩ -kpʋn. Ʋn na: -Bho ɛ ꞌꞌdu -Lagɔ lbho -ɩnmʋ -ziaka, ꞌɔ ꞌnynɩ ꞌmʋ, nʋ -daa -aꞌba ꞌꞌyigbeyi *wɔnkulɛ -lue -a ꞌke ɛ liꞌye. 12Ʋn ꞌlɛꞌɛ -kaa a, ɔ ꞌkpa-a -fɩfɛ -daan, ɔ ꞌye ɛ tiꞌwla ꞌle ɔ na: ꞌLe -nɔɔ -ke ꞌli -a -nɩꞌa -laa, lee ꞌɛ nyʋ ꞌyeꞌo ꞌle ʋn ꞌbɔꞌɔ ti ʋn ꞌke wɔnkulɩꞌa da ꞌyeꞌa? -Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, -bho ɛ ꞌkpa -kaa ti, a -see ꞌɩnmʋ yibo yi ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ, a -see wɔnkulɛ -lue komuꞌa da ꞌye yi -lrɛɛ.

13Ɔ gwɛꞌɛ -wluwlua ꞌꞌyi, ɔ sie ꞌʋ ꞌbho-ɛ ꞌle ɔ -ke ꞌɔ -namʋ ꞌye ꞌle -badaklagba wɔnyi le mu, ʋn ꞌye gɔlʋ ꞌli le ꞌkpa ʋn ꞌke ꞌꞌni cɛ.

14-16Ʋn -nɩꞌa munamʋ, -kaa Zezii ꞌꞌduꞌo ꞌɔ -namʋ ꞌꞌdɩ ꞌmʋ ꞌle ɔ na: A po -lokui, ꞌbho *Faliziɛɛn -ke *Elɔɔdɩꞌa ꞌꞌflɔɔꞌɔ ꞌꞌbuulɛꞌɛ damʋ, a ꞌꞌdu aꞌba ꞌꞌbhi ꞌꞌyrili! ꞌƆ -namʋ -mnʋʋ -ke ɔ ꞌka mu, ʋn -see ꞌꞌflɛɛ ꞌmʋꞌꞌluo. ꞌꞌFlɔɔ -lue ꞌtɩnꞌa ꞌꞌsɛ ʋn ꞌbhleꞌe ꞌle gɔlʋ ꞌli. ꞌƖnnɛ ꞌbhleꞌe ꞌnynɩꞌa dɩ, -da ɔ -zaꞌa ꞌꞌflɔɔꞌɔ ꞌꞌbuulɛꞌɛ dɩ ꞌmʋ, ꞌle ꞌwa ꞌꞌsɛ-ɛ ꞌtɩtmʋʋꞌo -tɩtmʋʋ -kaa: -A se ꞌꞌflɛɛ -dudu ꞌbhleꞌa dɩ, ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa. 17Ɔ ꞌwɩn ꞌɩ ꞌbɔ ɔ, ɔ yiboꞌo-o na ꞌꞌflɔɔzɛgɛꞌɛ dɩ ʋn-ʋ kpleꞌo. -Yɩ ɔbɔ-ɔ ꞌꞌsiꞌa ꞌnynɩ, ʋn -seeꞌa ꞌmʋtiꞌwɔn, ꞌɩnnɩ ꞌmo-o lɩ Faliziɛɛn -ke Elɔɔdɩ-ɩ tɔꞌɔ nyʋ. ꞌLe ɔ ꞌye ʋ -kaa ꞌꞌyiꞌlɛ: Leedɩ a-a nʋꞌo: -A se ꞌꞌflɛɛ -dudu ꞌbhleꞌa dɩ maꞌa? A -see -bhla tiꞌwɔn ke? A se -naagɩ ꞌbhle? A ꞌku-o -loku ꞌmʋꞌa? 18ꞌꞌYri a ꞌbhleꞌa, ɛ -se a ꞌke ɩ tiꞌye -nɩꞌa dɩ -ko? -Lokui a ꞌbhleꞌa, ɛ -se a ꞌke ɩ tiꞌwɔn -nɩꞌa dɩ -ko? ꞌꞌFlɛɛ -muu ꞌɩn ꞌgbleeꞌa nyʋꞌa ꞌꞌdui -bue ꞌꞌdui ꞌsɔn -gwlɩ bue ꞌꞌyiti, ʋn liꞌa, ʋn ꞌyeꞌa lbho, a -see ꞌya dɩ ꞌgwlʋtipopo? 19Ʋn liꞌa ꞌle lililɩkɔtɩꞌa -cɩcɩ ꞌdiɛ -sieꞌe tiꞌa? ꞌLe ʋn na: -Cɩcɩ -bue ꞌyɔ ꞌsɔn. 20ꞌꞌFlɛɛ -mɛɛsɔn ꞌɩn ꞌgbleeꞌa nyʋꞌa ꞌꞌdui bue ꞌꞌyiti, ʋn liꞌa, ʋn ꞌyeꞌa lbho, a -see -mnɩɩꞌa dɩ ꞌgwlʋtipopo -lrɛɛ? Ʋ-bee -mnʋʋ liꞌa ꞌle, lililɩkɔtɩꞌa -cɩcɩ ꞌdiɛ -sieꞌe tiꞌa? ꞌLe ʋn na: -Cɩcɩ -mɛɛsɔn. 21ꞌLe ɔ na: ꞌLe a ꞌse -bhla -naagɩ ꞌbhleꞌa?

Bɛsayidaaꞌa gwlɔ ꞌmʋꞌa ꞌꞌlɔlɔyi *Zezii ꞌpʋʋnꞌo

22*Zezii -ke *ꞌɔ -namʋ cɛꞌɛ ꞌꞌni, ʋn mu-oꞌo, -gwlɔ -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Bɛsayidaa, ʋn ꞌye ꞌle nyni. ꞌBho-o nyʋ -yaꞌa Zezii ꞌꞌlɔlɔyi -lue, ꞌle ʋn na: -A-bʋ bhade -ɩnmʋ li, ꞌtʋ ɔ li ɔ ꞌke ꞌpʋn. 23Ɔ nʋꞌa -kaa, ɔ ꞌkpʋn-o ꞌꞌlɔlɔyi ꞌmnɔ -jiɛ ꞌꞌyi, ɔ -ke ɔ ꞌye gwlɔ le po -sɛ, ɔ ꞌye ɔ -tʋtrɔ ꞌꞌyri ꞌꞌkpi titri, ɔ ꞌye ɔ kwa ꞌꞌyri ꞌꞌjri. Ɔ -zɔ ꞌɔ kwa ꞌꞌyri ꞌle ɔ na: -Aꞌa ꞌꞌyri-i ꞌye lɛgbɛ li ꞌnɩ? 24Ɔ ꞌye ꞌꞌyri ꞌbhati ꞌle ɔ na: Kɩn, ꞌɩn-ɩ ꞌye-e nyʋꞌa -zuzu li, ʋn kɔɔꞌɔ-ɔ tui, ʋn-ʋ na-oꞌo. 25ꞌLe Zezii ꞌye ɔ kwa ꞌꞌyri ꞌꞌjri -lrɛɛ. Ɔ -zɔ ꞌɔ kwa ꞌꞌyri, ɔ-bɔ ꞌꞌlɔlɔyi ꞌmnɔ ꞌbhatiꞌa ꞌꞌyri, ɩ ꞌyi-e -denɩ ꞌmʋ le. Ɔ ꞌpʋn-oꞌo, ɔ-ɔ ꞌyeꞌe ꞌtɔ-ɔ ti wesaa! 26ꞌLe Zezii na: -Aꞌa mu -gwlɔ -nɛɛ ꞌmʋ le -le! Zi ꞌtɔ -ɩn ꞌke -ɩn ꞌꞌbhli mu.

*ꞌPiɛlɩ na *Zezii ꞌmo-o *-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ

(Matiee 16:13-20; Luukɩ 9:18-21)

27Ɩ ziꞌa -kaa a, *Zezii -ke *ꞌɔ -namʋ -sɔꞌɔ ꞌmʋ-ɛ. -Gwlɔklagba -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Filiipʋꞌa Sezalee -bhogaꞌa -gwlɛ -nɩꞌa ꞌle, ʋn ꞌye ɩ ꞌmʋ mu. Ɔ -ke ʋn -nɩꞌa munamʋ ꞌle ɔ na: ꞌAn -namʋ-a, -bho nyʋ -ka ꞌan ꞌꞌkpidɩ ꞌmʋ-ʋza ꞌle, ʋn na ꞌyɔɔ ꞌɩn ꞌꞌduꞌa? 28ꞌLe ʋn na: Nyʋ na -ɩnmɔ ꞌmo-o *ꞌZaan Batiisɩ. Nyʋ -lrʋʋ na -ɩn ꞌmo-o -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizamʋ -nɩꞌa -bɛnyɩ, ꞌwa -lue, ꞌle nyʋ -lrʋʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho na -ɩnmɔ ꞌmo-o -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi, *Elii. 29ꞌLe ɔ ꞌye ꞌle ʋ gbo ꞌꞌbhiti ꞌle ɔ na: -Bho ɛ ꞌꞌdu aꞌba ꞌꞌbhi -bodɩ ꞌle, ꞌyɔɔ ꞌɩn ꞌꞌduꞌa? *ꞌPiɛlɩ na: *-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ, ꞌɩnnɔ -ɩn ꞌꞌduꞌo. 30ꞌPiɛlɩ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, Zezii na: Aꞌba ꞌwee, wlu -nɛɛ, aꞌba -zɛ ɛ ꞌbho nyʋꞌa ꞌꞌyigbeyi ꞌmʋ -leꞌꞌa!

*Zezii -zaꞌa-a ꞌɔ ꞌmɛmɛdɩ -ke ꞌɔ glusɔdɩ ꞌmʋ

(Matiee 16:21-28; Luukɩ 9:22-27)

31-Kaa ɔ ꞌtmʋʋ nʋꞌo -kaa -lrɛɛ: Lɩ -Lagɔ ꞌwɔnꞌɔ -ɩ ꞌyeꞌa ꞌɩnmʋ -bodɩ -yi mʋ, ꞌɩnnɩ ꞌka-a: ꞌƖnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu, ꞌɩn-ɩ ꞌye-e ꞌkle ꞌye -mʋ tenyɩ. *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ-e, *ꞌɔ gbaꞌa yibomʋ -ke *ꞌZuifʋꞌa -zigletumʋ -lrʋʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho-o ꞌye-e ꞌɩnmʋ -vu -mʋ ꞌle ʋn ꞌke ꞌɩnmʋ ꞌlbha ꞌle ꞌɩn ꞌke ꞌmɛ. -Bho ꞌwɩ ꞌsɔn ꞌɛ tanzɔa ƆFa8 31 Zezii ꞌmɛ-oꞌo ꞌwɩ -muuꞌa zɔ ꞌle ɔ ꞌye glu -sɔ ꞌwɩ -mɛɛsɔnꞌɔ -druma. ꞌLe ꞌZuifʋ ꞌꞌwe gbo ɩ-ɩ ꞌmo-o ꞌwɩ tan, -ɛkedɩmaa, ʋn ꞌzrɛ-ɛ ꞌwɩ -ke ti ɔ ꞌmɛꞌɛ.

32Ɔ -flɔ ꞌnʋ -kaa wlu ꞌꞌyiti, ɔ ꞌtmʋʋ ꞌnʋ, *ꞌPiɛlɩꞌa -pɔlʋ -see ꞌwɔn. Ɔ -ke ɔ -jri-ɛꞌɛ-ɛ gbɔ ꞌle ɔ ꞌke ɔ ꞌtmʋʋ ꞌle ɔ na: -Woofoa! *Zezii, -aꞌa -wlu -kaa -le! ꞌYa lɛtu -see -ɩnmʋ -bodɩ -yi yi. 33ꞌPiɛlɩ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, Zezii -tbhɛ ꞌnɔ-ɔ ꞌꞌkpi ꞌle ɔ ꞌye ɔ ꞌꞌlruli-wlu ꞌbho *ꞌɔ -namʋ -lrʋʋꞌa ꞌꞌyigbeyi ꞌle ɔ na: *Sataan! Po ꞌɩnmʋ le. -Ɩnmɔ, ꞌPiɛlɩ, -ka -a popoꞌa ꞌgwlʋti, ꞌka -ke -Lagɔ se -ybhɛ, -ɛkedɩmaa, nyunyuꞌa -ka -a popoꞌo ꞌgwlʋti. 34ꞌLe ɔ ꞌye ꞌtɔ nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbhoꞌa klɛ ꞌla ɔ ꞌke ʋ ꞌtmʋʋ -lrɛɛ ꞌle ɔ na: Nyɔ -yɔ ꞌbɔꞌɔ ti ɔ ꞌke ꞌɩnmʋ ꞌꞌsrii ꞌle ꞌɩn -ke ɔ ꞌke -na ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ, -yɩ ꞌma-a ꞌɔ ꞌꞌbhuoꞌa ꞌgwlʋdɩ, ɔ po ɩ ti ꞌle ɔ ꞌke -Lagɔꞌɔ ꞌgwlʋdɩ nʋ! Ɔ ꞌwɔn ɔ ꞌke ꞌkle ꞌye kplokplo, ꞌle ɛ-bɛ ꞌkleyeɛɛ ꞌmnɛ ꞌmʋ ɛ ꞌbhɛɛꞌo nyʋ ꞌke ɔ ꞌlbha ɔ ꞌke ꞌmɛ ꞌle ɛ ꞌke ngazemɛmɛɛꞌɛ ꞌꞌbhuoka ꞌꞌdu. 35Nyɔ -yɔꞌɔ ziꞌa ꞌɔ ꞌꞌbhuoꞌa tinɩɛꞌɛ dɩ, -ɔ sɩaꞌa ꞌan dɩ, -ɔ sɩaꞌa -Lagɔꞌɔ ꞌꞌdɩzɩgɩꞌa dɩ kplokplo ꞌle ɛ ꞌke ꞌɔ ꞌmɛnamʋ nyni, ꞌɔ nyɔtu ꞌke ꞌpʋn ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. Nyɔ -yɔ ziꞌa ꞌɔ ꞌꞌbhuoꞌa tinɩɛꞌɛ dɩ ꞌle ꞌkmʋ ꞌmʋꞌa lɩ ꞌli, ꞌɔ nyɔtu ꞌke ꞌmɛ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. 36-37-Gblee, -bho -ɩn ꞌꞌdu ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋꞌa ꞌgagalɩ ꞌweeꞌa ꞌyeyedɩ ꞌle -ɩn ꞌke ꞌmɛ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi ꞌle, leelɛ -ɩn ꞌyeꞌe ꞌtɔ ꞌbhoꞌa? ꞌYa ꞌwee ꞌmo-o bhubhulɩ, -ɛkedɩmaa, ꞌya lɛtu se ꞌbhɛɛ ɩ ꞌke nyɔ ꞌpʋʋn ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. 38Nyʋ-ʋ -ke ꞌꞌklumʋ a -nɩꞌa a, ꞌwa -kpʋn -Lagɔ ꞌꞌyi, ꞌꞌnyinynidɩꞌa -dadudu ʋn-ʋ nʋꞌo. ꞌƖn-ɩ ꞌtmʋʋꞌo amʋ-ɛ, zɔ -lue ꞌzɔ, ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu, ꞌɩn-ɩ ꞌye-e ꞌle ꞌan -tɩta -Lagɔ gbo ꞌwlʋ -mʋ, ꞌle ɔ gboꞌa -dalbhomʋ cɛꞌɛ kpɔ, ꞌɩn -ke ʋn ꞌke ꞌnɔɔ ꞌbhlʋkpa ꞌꞌkpi le yi. ꞌLe -Lagɔꞌɔ ꞌnynɩꞌa ꞌꞌyibhɛɛɛ ꞌmʋ ꞌɩn-ɩ ꞌye -yi -nɩ mʋ. ꞌƐ dɩ, ꞌle ʋ-bʋ nyʋ ꞌmnʋꞌa ꞌꞌklumʋ, a-bʋ ꞌma-a ꞌan -namʋ, aꞌba depo ꞌɩnmʋ ꞌꞌyi ꞌbho ꞌwa ꞌꞌyigbeyi -le! A -flɔ nʋ ꞌan wlu ꞌꞌyiti ꞌle a ꞌke ʋ ꞌtmʋʋ. -Bho ꞌɩn yi, nyɔ -yɔ ꞌyeꞌa ꞌɩnmʋ ꞌꞌyidepo mʋ, ꞌɩn -see ꞌɔ dɩ -zi yi, ꞌɩn-ɩ ꞌye -ɔ ꞌꞌyidepo -mʋ -lrɛɛ.

9

1ꞌLe Zezii ꞌye ʋ -kaa ꞌꞌyiꞌlɛ -lrɛɛ: -Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, -Lagɔ-ɔ ꞌye-e -yi -mʋ ꞌle wɔnkuɛ ꞌmʋ ꞌle nyʋ ꞌke ꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔꞌɔ da ꞌye. A-bʋ -nɩꞌa -laa, aꞌba ꞌꞌklumʋꞌa nyʋtɔlʋ -see ꞌmɛ yi, ʋn-ʋ ꞌye-e ꞌɛ da ꞌye -mʋ.

*Zezii -tɔꞌɔ-ɔ ꞌɔ ꞌnynɩꞌa ꞌꞌyibhɛɛɛꞌɛ -vlavlɩ

(Matiee 17:1-13; Luukɩ 9:28-36)

2ꞌWɩ -mɛɛlo ziꞌa a, *Zezii ꞌya-a ꞌle trɩklagba -lue ꞌꞌkpi. *ꞌƆ -namʋꞌa ꞌꞌklumʋꞌa nyʋ tan, *ꞌPiɛlɩ-e, Zaakɩ -ke *ꞌZaan, ꞌɩnnʋ -ke ɔ muꞌo. Ʋn nyniꞌa ꞌle trɩ ꞌꞌkpi, nyɔ se ꞌle -nɩ, -bho ɛ -se ꞌwa ꞌꞌsɛ. -Da ʋn -nɩꞌa ꞌle, ꞌbho -gbaa -lue ꞌmʋ ꞌwa ꞌꞌyri nʋꞌa -kaa, ɩ katiꞌo, ꞌle, -vlavlɩ ꞌbhɛɛꞌɛ Zeziiꞌa ꞌnynɩ ꞌꞌyi a, ʋn ꞌye ɩ liꞌye. 3ꞌƆ -banɩ nʋꞌa -kaa, ɩ ꞌꞌplu-oꞌo ꞌle ɩ-ɩ vlanꞌo tenyɩ. -Ka -ke ꞌꞌbhuo ɩ ꞌꞌpluꞌa a, ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ lɛ-ɛ ꞌka ꞌꞌplu nyɔ ꞌke ꞌɩ likpʋkpa -nɩ, ꞌɛ lɛtu se -nɩ. 4ꞌBho ꞌmnɔ ɔ, -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizamʋ -nɩꞌa -bɛnyɩ, *Elii -ke *Moyiizɩ, ꞌbho-o ʋn ꞌyee ꞌnʋ li -lrɛɛ, ʋn -ke Zezii -nɩꞌe-e -wlunamʋ, 5ꞌle ꞌPiɛlɩ ꞌye ꞌbho ꞌkpa ꞌle ɔ na Zezii -bodɩ: -Aꞌba -Tɔyi, ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili -a ꞌke ꞌnɔɔ -de. -A yi-oꞌo -a ꞌke -pepe tan po, -aꞌa -nɛ -lue, Moyiizɩꞌa -nɛ -lue, Eliiꞌa -nɛ -lue. 6-Sɩanyɩ ꞌlbhaꞌa Zeziiꞌa -namʋ tan ꞌmnʋ, ɛ -zʋ ꞌʋ-ʋ -zuzu ꞌꞌkpiꞌa dɩ ꞌPiɛlɩ -see ꞌgwlʋtipopo, ɔ ꞌye -kaa ꞌlɛ. 7Yakuꞌa -druku nʋꞌa -kaa ꞌꞌsɛɛ, ɛ ꞌꞌjri-e ꞌwa klɛ -zuzu ꞌꞌlru. ꞌLe ɛ-bɛ -druku ꞌmnɛ ꞌmʋ, ꞌle-e wlu ꞌwlʋꞌo ꞌle ɛ na: ꞌAn ꞌꞌyuꞌa ꞌdɛ -lue -ke dɩ ꞌɩn -kmaꞌa, ꞌɩnnɔ ꞌmo-o Zezii. A po ɔ -lokui! 8ꞌƆ -namʋ ꞌmnʋ gbʋgbʋꞌa ti -nalo, ʋn -see nyɔ liꞌye, -bho ɛ -se Zezii -nɩ -lue ꞌtɩn, ꞌɩnnɔ -ke ʋn -nɩ ꞌbho.

9Ɩ ziꞌa -kaa a, ʋn-ʋ ꞌwlʋ-o ꞌtɔ ꞌle trɩ ꞌꞌkpi. Ʋn -nɩꞌa ꞌdrenamʋ ꞌle Zezii ꞌye ʋ ꞌꞌdɩ ꞌmʋ ꞌꞌdu! Lɩ-ɩ -ke -da a ꞌyeꞌa -laa, aꞌba -zɩ ɩ nyʋ ꞌwee -bodɩ ꞌmʋ -leꞌꞌa! ꞌƖnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu, ꞌɩn-ɩ ꞌye-e ꞌmɛ -mʋ ꞌle -Lagɔ ꞌke ꞌɩnmʋ glu -za, ꞌle ꞌɩn ꞌke ti-nɩ -lrɛɛ. ꞌBho ꞌmnɔ ꞌtɔ ɔ, ꞌbho-o a ꞌke ɩ nyʋ -bodɩ ꞌmʋ-za -nɩ. 10A -gblee, ꞌle ꞌwa -pɔlʋ gbo ʋn ꞌkpʋn-o ɛ-bɛ wlu ꞌmnɛ ti. ꞌWa ꞌꞌsɛ nʋꞌa -kaa, ʋn-ʋ dede-e -dede ti: Yɛɛ ꞌmo-o, ꞌɩn-ɩ ꞌye-e ꞌmɛ -mʋ ꞌle -Lagɔ ꞌke ꞌɩnmʋ glu -za, ꞌle ꞌɩn ꞌke ti-nɩ -lrɛɛꞌɛ? Wlu -yɛɛꞌɛ ꞌzɔꞌɔ ꞌnynɩ -mɛꞌɛ? 11ꞌLe ʋn ꞌye -kaa Zezii wludie -lrɛɛ tidede: *-Lagɔꞌɔ gbaꞌa yibomʋ ꞌꞌwe na ꞌnɩ, Elii ꞌke yi -tanyɩ. -Bho ɔ yi-ɔ ɔ, ꞌle *-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ ꞌke yi ꞌle nya ꞌwla. Dɩ ʋn-ʋ zaꞌa -laa ꞌmʋ, -ziadɩ maꞌa? 12-13ꞌLe ɔ na: Kɩn, -ziadɩ moꞌo. Elii ꞌke yi -tanyɩ ꞌle ɔ ꞌke lɩ ꞌwee nmaze ɩ ꞌke ꞌꞌyrili-nmɔ. -Bho ɔ yi-ɔ ɔ, ꞌle -Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ ꞌke yi. ꞌLe -Lagɔwluꞌa ꞌꞌbɔgʋ ꞌli -kaa ɛ ꞌcnɩ-ɛꞌɛ -kaa: *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu-u ꞌye-e ꞌkle ꞌye -mʋ tenyɩ ꞌle nyʋ -see ɔ lɛ ꞌla yi, ꞌkla -ko? Koo a-a popoꞌo ꞌgwlʋtiꞌa? A -gblee, lɛ-ɛ ꞌcnɩ-ɛꞌɛ Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYuꞌa damʋ, ꞌɩnnɛ ꞌcnɩ-ɛꞌɛ ꞌbho Eliiꞌa damʋ -lrɛɛ. -Yɩ ꞌma-a Eliiꞌa -nɛ, ꞌɛ ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ ꞌwlʋ-oꞌo. ꞌƐ dɩ ꞌɩn-ɩ ꞌtmʋʋꞌo amʋ, Elii yi-oꞌo see, nyʋ -see ɔ lɛ ꞌla. Lɩ ʋn ꞌybhaꞌa, ʋn ꞌnʋ -ɔ ɩ ꞌꞌlruli.a ƆFa 9 12-13 -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi ꞌZaan Batiisɩ nyʋ ꞌlbhaꞌa -ɔ ꞌmɛꞌɛ, ꞌɩnnɔ Zezii ꞌꞌsiꞌe -laa ꞌnynɩ.

*Zezii ꞌpʋʋnꞌo-o ꞌꞌyu -lue-e ꞌbhleꞌa ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌmʋ

(Matiee 17:14-21; Luukɩ 9:37-43a)

14Ɔ -ke ʋn ꞌdreꞌa, ʋn -yɛꞌɛ-ɛ ꞌbho *ꞌɔ -namʋ -lrʋʋ, ꞌɩnnʋ -ke *-Lagɔꞌɔ gbaꞌa yibomʋyɔ gbɩ -nɩꞌe deponamʋ. Ʋn -ka ꞌbho-o nyni, nyʋꞌa -dadudu bi -ʋꞌo. 15Ʋ-bʋ nyʋ ꞌmnʋ ꞌyeꞌa *Zezii ꞌꞌyri -nalo, lɛ -wa ꞌnʋ-ʋ ꞌli ti ꞌbʋbʋaꞌa dɩ, ꞌle ʋn ꞌye gbugbluo ʋn ꞌye mu, ʋn -ke ɔ ꞌke ꞌyɩye, 16ꞌle ɔ ꞌye ꞌɔ -namʋ linyni, ɔ ꞌye ʋ tidede ꞌle ɔ na: Leelɛ -ke dɩ -a -ke ʋn-ʋ depoꞌa? 17-18ꞌLe nyʋꞌa ꞌꞌklumʋ nyɔ -lue ꞌye wɔn-wlu ꞌle ɔ na: -Aꞌba -Tɔyi, ꞌan ꞌꞌyuꞌa dɩ moꞌo. Ɔ se ꞌkpa ꞌꞌyiꞌbhle, ɔ ꞌbhle-e ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌmʋ, ꞌɩnnɛ kpʋn ꞌɔ wɔn ꞌꞌyi: ꞌɛ dɩ ɔ ꞌse -wluka yibo. -Bho ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌmnɛ ꞌwlʋ ꞌꞌbhle, ɛ-ɛ ꞌbhla-a ꞌꞌyu ti ꞌle -fɩɩn-ɩ yi ꞌɔ wɔn, ɔ-ɔ liꞌe ꞌnynɩ ꞌꞌyi, ɔ-ɔ ꞌsrɛɛꞌo ꞌꞌdɩɩn! ꞌAn ꞌꞌyu ꞌmnɔ, ꞌɩnnɔ -ke ꞌɩn yiꞌo, ꞌɩn ꞌye -aꞌa -namʋ libhade, ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu -nɩ ꞌnɔ ꞌmʋ, ʋn ꞌke ɛ tinu ꞌle ʋn se ɛ ꞌbhɛɛ. 19ꞌLe ɔ ꞌye -kaa ꞌɔ -namʋ ꞌꞌyiꞌlɛ: -Wooo! A -see ꞌɩnmʋ ꞌꞌgwlide ke! Bhubhuyitiꞌa dɩ ꞌɩn sɩaꞌa -kaa aꞌba dɩ kplokploꞌa? -Bhlaaka a ꞌke ꞌtɔ tiꞌwɔnꞌɔ? ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ -kaa ti, a -ya ꞌɩnmʋ ꞌꞌyuyigbɛ! 20ꞌLe ʋn -ke ɔ ꞌye yi. ꞌꞌNyinynidɩꞌa -zuzu ꞌyeꞌa Zezii li, ɛ ꞌꞌtutuꞌo-o ꞌꞌyu ti ꞌgagwloka, ɔ ꞌye tiꞌga, ɔ-ɔ ꞌꞌklakpaꞌa ti ꞌle -fɩɩn-ɩ yi ꞌɔ wɔn, 21ꞌle Zezii ꞌye ꞌɔ -tɩta tidede: -Bhlaaka ꞌwɛ -nɛɛ nʋ ꞌɔ? ꞌLe ɔ na! Ɔ -zɛ ꞌɛ-ɛ ꞌꞌdana ꞌmʋ. 22ꞌWɩ -lrɛɛ ꞌli ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu-u ꞌpo -ɔ nɛ ꞌmʋ, ꞌle ꞌwɩ -lrɛɛ ꞌli ɛ-ɛ po ꞌɔ ꞌꞌnukɔ, -ka ɛ ꞌkɔ ɔ ka ꞌlbha ɔ ꞌka ꞌmɛ. -Bho -ɩn ꞌbhɛɛ nɛ, ꞌye -aꞌba ngaze, yi -ɩn ꞌke -amʋ -kpa. 23ꞌLe ɔ na: Yɛɛ ꞌmo-o, -bho -ɩn ꞌbhɛɛ nɛꞌɛ? -Bho -ɩn de -Lagɔ ꞌꞌgwli, -ɩ -nɩɩꞌa lɛtu se wɔnku. 24Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, ꞌꞌyuꞌa -tɩta ꞌkpa-a ꞌbho -nalo, ɔ na: ꞌƖn ꞌde-e -Lagɔ ꞌꞌgwli ꞌnɩ, ꞌɩn se ɛ ꞌbhɛɛ -ka -zɛgɛka. ꞌƐ dɩ yi -ɩn ꞌke ꞌɩnmʋ -kpa ꞌle ꞌɩn ꞌke ɛ ꞌbhɛɛ! 25Nyʋꞌa -dadudu ꞌꞌdu-o ꞌꞌlrusuko -lrɛɛ, ʋn ꞌye Zezii bi ꞌle ɔ ꞌye ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌꞌdapo ꞌꞌyikmaka ꞌle ɔ na: ꞌꞌNyinynidɩꞌa -zuzu, -ɩnmɔ -nɩꞌa ꞌꞌyu ꞌmnɔ ꞌmʋ, ɔ seꞌa -wluka yibo, ɔ ꞌyeꞌa ꞌꞌsun, ꞌdɔ ɔ ꞌmʋ! -Ɛ ꞌwlʋꞌa -laa -zɩan, -aꞌa yi ɔ ꞌtɔ ꞌmʋ le -le ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ! 26Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa, ɛ-bɛ ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌmnɛ ꞌꞌpna-oꞌo, ɛ ꞌꞌtutuꞌo-o ꞌꞌyu ti ꞌgagwloka ꞌle ɛ ꞌye ɔ ꞌmʋ ꞌda. ꞌƆ nmi nʋꞌa -kaa, ꞌꞌbhlekuu! Ɩ ꞌyɔɔꞌɔ ꞌmʋ-ɛ -ka nyɔ ꞌmɛꞌɛ ka. ꞌLe, nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho, ꞌwa -lrʋʋ na: ꞌꞌWii! Ɔ ꞌmɛ-ɔ! 27ꞌLe Zezii ꞌye ꞌɔ sʋ kpʋn, ɔ ꞌye ɔ ꞌꞌyiꞌꞌluo. ꞌꞌYu nʋꞌa -kaa, ɔ -sɔꞌɔ ꞌmʋ-ɛ, ɔ ꞌye ti-nyna, ɔ ꞌpʋn-oꞌo.

28Zezii -ke ꞌɔ -namʋ -sɔꞌɔ ꞌmʋ, ʋn ꞌmu-o ꞌꞌbhlegbo. Ɔ -ke ʋn -cɛꞌɛ li, ꞌle ʋn ꞌye ɔ -kaa tidede: Leedɩ -a nuꞌo ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌmnɛ ti ɛ ꞌke ꞌꞌyu ꞌmʋ ꞌda ꞌle -a se ɛ ꞌbhɛɛꞌɛ? 29ꞌLe ɔ na: ꞌƐ -zuzutu, -bho -ɩn ꞌke ɛ nyɔ ꞌmʋ tinu ꞌle ɛ ꞌke ꞌda, -bho -ɩn se -Lagɔ libhade, ɛ se ꞌbhɛɛ.

*Zezii -zaꞌa-a ꞌɔ ꞌmɛmɛdɩ -ke ꞌɔ glusɔdɩ ꞌmʋ -lrɛɛ

(Matiee 17:22-23; Luukɩ 9:43b-45)

30Ɩ ziꞌa -kaa a, ʋn -sɔꞌɔ ꞌmʋ-ɛ, ʋn ꞌye mu, ʋn ꞌke Galileeꞌa ꞌbhlʋkpa ꞌmʋ cɛ. Ʋn -nɩꞌa munamʋ, *Zezii -see ꞌybha nyɔ ꞌke ɔ da yibo. 31Ɔ ꞌka -kaa nʋ, ɛ -se bhubhuyiti -ko, -ɛkedɩmaa, dɩ-ɩ ꞌye ꞌɔ -bodɩ -yi mʋ, ɔ-ɔ ꞌtmʋʋ ꞌnɩ-ɩ *ꞌɔ -namʋ ꞌle ɔ na: ꞌƖnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu, ʋn-ʋ ꞌye-e ꞌɩnmʋ nyʋ -jeyi ꞌꞌnyɩ -mʋ, nyʋ ꞌmnʋ-ʋ ꞌye-e ꞌɩnmʋ ꞌlbha -mʋ ꞌɩn ꞌke ꞌmɛ. -Bho ꞌɩn ꞌmɛ, ꞌwɩ ꞌsɔn, ꞌɛ tanzɔ, -Lagɔ-ɔ ꞌye-e ꞌɩnmʋ glu -za -mʋ, ꞌɩn ꞌke ti-nɩ -lrɛɛ. 32Zezii ꞌlʋ ꞌʋ -kaa ꞌꞌyi, ʋn -see ꞌɔ wluꞌa ꞌzɔ ꞌmʋtiꞌwɔn. Nymɔ-ɔ ꞌꞌsi ꞌʋ ꞌgwlʋꞌa dɩ, ʋn -see ꞌybha ʋn ꞌke ɔ tidede.

*Zeziiꞌa -namʋ ꞌybha-oꞌo ʋn ꞌke ꞌwa -klagba yibo

(Matiee 18:1-5; Luukɩ 9:46-48)

33Ʋn nʋꞌa -kaa, ʋn ꞌnyni-e ꞌbho Kapɛnayiimʋ ꞌle ʋn ꞌye ꞌꞌbhlegbo mu. ꞌLe-e *Zezii dede -nɩꞌe *ꞌɔ -namʋ ꞌmnʋ ti ꞌle ɔ na: -A -nɩꞌa ꞌtraamʋ yinamʋ ꞌle -jeyi, leelɛ -ke ꞌꞌkpi aꞌba ꞌꞌsɛ -nɩꞌe deponamʋꞌa? 34ꞌWa ꞌwee ꞌꞌmu-o wɔn blenyi, -ɛkedɩmaa, ꞌle -jeyi ꞌwa ꞌꞌsɛ dedeꞌe-e -dede ti: ꞌNɔɔ -aꞌba ꞌꞌklumʋ ꞌle, yɔɔ ꞌmo-o -aꞌba ꞌweeꞌa -klagbaꞌa? 35Zezii -deꞌe-e ti ɔ ꞌye ʋ ꞌtmʋʋ ꞌle ɔ na: A po -lokui, -yɔ ꞌybhaꞌa ɔ ꞌke nyʋꞌa -klagba ꞌꞌdu, ꞌle ɔ ꞌke ʋ -kɔ ɔ, ɔ -ya ꞌɔ ꞌꞌbhuo ꞌzɔ ɔ ꞌke ʋ ꞌbho ꞌꞌdu kplokplo ꞌle ɔ ꞌke ꞌwa ꞌzɔꞌɔ lbhʋnʋyi ꞌꞌdu. 36Ɔ nʋꞌa -kaa, ɔ ꞌla-a ꞌꞌyuyigbɛ -lue, ɔ ꞌye ꞌbho ꞌwa gwia ꞌmʋ ti-nyna, ɔ ꞌye ɔ ꞌꞌgwli ꞌꞌdu ꞌle ɔ ꞌye ʋ -kaa ꞌꞌyiꞌlɛ: 37Nyɔ -yɔ ꞌwa ꞌlaꞌa lɛ -ka ꞌꞌyuyigbɛ -naa, -ɔ kpʋnꞌa ꞌɔ nyɔtu -gli ꞌan dɩ, ꞌɩnmɔ ɔ kpʋnꞌo. Nyɔ -yɔ kpʋnꞌa ꞌɩnmʋ -gli, ɛ -se ꞌan ꞌꞌsɛ ɔ -kpʋn -kʋtɩ ꞌsɔn -ko ꞌnɩ: ꞌan -tɩta, -Lagɔ, -ɔ lbhoꞌa ꞌɩnmʋ, ꞌɩnnɔ ɔ kpʋnꞌo -gli -lrɛɛ.

Nyɔ -ke -a -seeꞌa ꞌꞌyidede, ɔ-ɔ ꞌmo-o -aꞌba -nɔ

(Luukɩ 9:49-50)

38Zɔ -lue ꞌzɔ -kaa *ꞌZaan ꞌtmʋʋꞌo -kaa *Zezii: -Aꞌba -Tɔyi, -a -yɛꞌɛ-ɛ nyɔ -lue, ɔ -se -aꞌba ꞌꞌklumʋꞌa nyɔ -ko. ꞌƖnnɔ ꞌꞌluoꞌo -aꞌa ꞌnynɩ ꞌmʋ, -ɔ -nɩꞌe nyʋ ꞌꞌwe ꞌmʋ ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu tinunamʋ, ꞌle -a ꞌye ɔ -kaa ꞌꞌyiꞌlɛ: -Aꞌa nʋ -kaa -le, -ɛkedɩmaa, -ɩn -se -aꞌba ꞌꞌklumʋꞌa nyɔ -ko! 39ꞌLe ɔ na: Aꞌba ꞌkaa nɔ ꞌmʋ -le! Nyɔ -yɔ ꞌka ꞌan ꞌnynɩ ꞌmʋꞌꞌluo, -ɔ ꞌkɛ ɛ *wɔnkulɩ -nʋ -nɩ, -ɔ ꞌka ꞌbho ꞌꞌsi -ɔ ꞌkɛ ɛ wɔn-nyni, ɔ se -nɩ. 40ꞌƐ dɩ, -yɔ -ke -a -seeꞌa ꞌꞌyidede, ɔ-ɔ ꞌmo-o -aꞌba -nɔ. 41ꞌBho ꞌmnɔ, a-a ꞌmo-o ꞌan -nʋꞌa dɩ, nyɔ -yɔ ꞌꞌnyɩꞌa amʋ ꞌnanani, -ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, ꞌɔ nyɔtu, ɔ -see ꞌle ɛ ꞌmʋ -zɛgɛ ꞌmʋ-bɔ yi ꞌbho -Lagɔꞌɔ damʋ.

*Zezii na: A -ke ꞌꞌnyinynidɩ cɩcɛ ꞌꞌyi

(Matiee 18:6-9; Luukɩ 17:1-2)

42A -gblee, ꞌɩn-ɩ ꞌtmʋʋꞌo amʋ-ɛ, nyɔ -yɔ deꞌa ꞌɩnmʋ ꞌꞌgwli ꞌwa ꞌlaꞌa lɛ -ka ꞌꞌdana, -bho nyɔ -lrɔɔ ꞌbɔ ti ɔ ꞌke ɔ dɩ ꞌꞌyriliꞌꞌmaa ꞌle ɔ ꞌke ꞌan ꞌꞌgwlidedɩ ꞌbhɔ ɔ, ɔ-bɔ nyɔ ꞌmnɔ, -bhladɩ ɔ -see ꞌɛ nʋ ke, ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili ʋn ꞌke ɔ sʋkpʋmua -bluu ꞌzɔ tisɩsan ꞌle ʋn ꞌke ɔ ꞌtɔnni kɔ po.

43Zezii ꞌpo-o ꞌꞌyi ꞌle ɔ na: -Bho ɛ ꞌꞌdu -aꞌa sʋ-ʋ ꞌꞌtuu -ɩnmʋ ꞌꞌnyinynidɩꞌa nʋnamʋ, -bhladɩ -ɩn -see ꞌɛ nʋ ke, cɛ ɛ ꞌbho! Ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili -ɩn ꞌke sʋgbɔdie ꞌbhle -ɩn ꞌke ꞌꞌkɔgwlɛtinɩɛ ꞌye. -Bho -ɩn se ɛ ꞌbho cɛ ɛ, nɛ -ɛꞌɛ ꞌmʋꞌa ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ, -ɩn -ke -aꞌa sʋɩ ꞌsɔn-ɔ ꞌye-e ꞌle ɛ ꞌmʋ -mu -mʋ, ꞌnɔɔ ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Geɛɛnɩ. [ 44ꞌLe ꞌmnɔ ꞌleꞌa -cɩanyɩꞌa ꞌmɛ ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ. ꞌLeꞌa nɛꞌɛ ꞌmʋ ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ -lrɛɛ.] 45-Bho ɛ ꞌꞌdu -aꞌa bhʋ-ʋ ꞌꞌtuu -ɩnmʋ ꞌꞌnyinynidɩꞌa nʋnamʋ, -bhladɩ -ɩn -see ꞌɛ nʋ ke, cɛ ɛ ꞌbho! Ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili -ɩn ꞌke bhʋgbɔdie ꞌbhle ꞌle -ɩn ꞌke ꞌꞌkɔgwlɛtinɩɛ ꞌye. -Bho -ɩn se ɛ ꞌbho cɛ ɛ, -ɩn -ke -aꞌa bhɩ ꞌsɔn-ɔ ꞌye-e ꞌle nɛ ꞌmʋ -mu -mʋ, ꞌnɔɔ ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Geɛɛnɩ. [ 46ꞌLe ꞌmnɔ ꞌleꞌa -cɩanyɩꞌa ꞌmɛ ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ. ꞌLeꞌa nɛꞌɛ ꞌmʋ ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ -lrɛɛ.] 47-Bho ɛ ꞌꞌdu -aꞌa ꞌꞌyri-i ꞌꞌtuu -ɩnmʋ ꞌꞌnyinynidɩꞌa nʋnamʋ -lrɛɛ, -bhladɩ -ɩn -see ꞌɛ nʋ ke, wɛ ɛ! Ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili -ɩn ꞌke ꞌꞌyriyʋɛ -lue ꞌbhle ꞌle -Lagɔ ꞌke -aꞌa -kɔyi ꞌꞌdu. -Bho -ɩn se ɛ wa a, -ɩn -ke -aꞌa ꞌꞌyriyɔ ꞌsɔn-ɔ ꞌye-e ꞌle nɛ ꞌmʋ -mu -mʋ, ꞌnɔɔ ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Geɛɛnɩ. 48ꞌLe ꞌmnɔ ꞌleꞌa -cɩanyɩꞌa ꞌmɛ ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ. ꞌLeꞌa nɛꞌɛ ꞌmʋ ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ -lrɛɛ.

49-Kaa Zezii ꞌlɛꞌɛ -kaa -lrɛɛ: ꞌLe ꞌkleyeɛɛ ꞌmʋ nyunyɔ ꞌke -zi -nɩ. -Ka nyɔ-ɔ poꞌa nmiyalɩ ꞌtɔn ꞌꞌlru ꞌle ɔ-ɔ de ꞌɛ ti, ꞌka ꞌmnɔ, ꞌka-a nyɔ-ɔ zi nɩꞌe ꞌkleyeɛɛ ꞌmʋ ꞌle ɔ-ɔ ꞌꞌnyɩꞌe ꞌɔ ꞌꞌbhuo -Lagɔ -jeyi.

50ꞌƖn-ɩ ꞌtmʋʋꞌo amʋ-ɛ, ꞌtɔn-ɔ ꞌmo-o lɛzɛgɛ. -Ka ꞌtɔn-ɔ ꞌbhle nɩꞌa -zapʋ ꞌnʋ wɔn, ꞌka ꞌmnɔ ɔ, -aꞌa -pɔlʋ ꞌyɔɔ -ɩn -bonyunyɔ -bodɩ -ɩn -ke ɔ ꞌke -ybhɛ. -Bho ꞌtɔn -gwɛ wɔn ɔ, ɛ-ɛ moꞌo ꞌtɔ-ɔ bhubhulɛ.

10

*Zezii na ꞌnynaakpʋ -ke nyukpasuꞌa sʋsɔ ꞌꞌyrili -le!

(Matiee 19:1-12; Luukɩ 16:18)

1*Zezii ꞌtmʋʋꞌa -kaa nyʋ ꞌmnʋ, ɔ -ke *ꞌɔ -namʋ -sɔꞌɔ ꞌle ꞌmʋ-ɛ, ʋn ꞌye ꞌle Zideebhlʋkpa ꞌꞌkpi mu. ꞌLe-e ʋn -sɔꞌɔ ꞌmʋ, ʋn ꞌye Zudɛɛn cɛ, ꞌle, ꞌɛ ꞌkpʋkpʋ -yɛ -nɩꞌa ꞌle, ʋn ꞌye ꞌɛ ꞌꞌkpi nyni. Nyʋꞌa -dadudu -lrʋʋ nʋꞌa -kaa, ʋn ꞌyi -ɔ -bodɩ, ʋn ꞌye ꞌgbʋʋ ꞌle ɔ-ɔ tɔ ꞌnʋ -Lagɔwlu. -Bho nyʋ yi ɔ -bodɩ, ꞌka-a ɔ-ɔ nʋꞌo ꞌꞌcɩcɩ.

2ꞌBho ꞌmnɔ *Faliziɛɛnyɔ -gbɩ -nɩꞌa nyʋꞌa ꞌꞌklumʋ, ʋn ꞌnyni -ɔ li, ʋn ꞌke ɔ tiꞌcrɛ ꞌle ʋn ꞌke ɔ wlu -kpʋn -nɩ. Ʋn na: Ɛ -nmɔꞌɔ -kaa-a ti nyɔ ꞌke ꞌɔ ꞌnynɔ ꞌkwla-zaꞌa? ꞌTmʋʋ -amʋ! 3ꞌLe ɔbɔ ꞌye ʋ -kaa tidede -lrɛɛ ꞌle ɔ na: Koo -aꞌba ꞌꞌna *Moyiizɩ ꞌlɛꞌɛ ꞌbho ꞌɛ damʋꞌa? 4Ʋn na: -Kaa Moyiizɩ ꞌlɛꞌɛ -kaa: -Bho nyɔ ꞌke ꞌɔ ꞌnynɔ ꞌkwla-za a, ɔ ꞌcnɩ ꞌꞌbɔgʋ -ɛ nʋꞌa na: -Ɛ ꞌwlʋꞌa -laa -zɩan, ꞌɩn -zaꞌa amʋ ꞌkwla. ꞌLe -ɩn ꞌke ʋ ꞌꞌbɔgʋ ꞌmnɛ ꞌꞌnyɩ ʋn ꞌke mu. 5ꞌLe ɔ na: Moyiizɩ ꞌka -kaa ꞌlɛ, ɛ -se bhubhuyiti -ko. ꞌBho -Lagɔwluꞌa damʋ, a ꞌku-o -loku ꞌmʋ: ꞌɛ dɩ ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa. 6A -gblee, -Lagɔwlu na: ꞌBho lɩ ꞌweeꞌa ꞌnyaanamʋ -Lagɔ -yaꞌa-a nyunyu ti, nyukpasu -ke ꞌnynaakpʋ. 7ꞌKa ꞌmnɔꞌɔ dɩ nyukpasu -ke ꞌɔ ꞌnynɔ -nɩ ꞌsɔn ꞌke ꞌwa -tɩta -ke ꞌwa ꞌlotʋ ꞌꞌyiꞌwlʋ ꞌle ʋn ꞌke ꞌwa ꞌꞌbhiꞌa da pa, ʋn ꞌke nyɔ -lue ꞌtɩn ꞌꞌdu. 8ꞌLe ɔ ꞌye -kaa ꞌlɛ -lrɛɛ: ꞌƐ ꞌzɔ-ɔ ꞌmo-o, nyukpasu -ke ꞌɔ ꞌnynɔ -se ꞌtɔ-ɔ nyʋ ꞌsɔn -ko ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. ꞌBho ꞌmnɔ nyɔ -lue ʋn ꞌꞌduꞌo. 9ꞌƐ dɩ, -bho -Lagɔ nʋꞌo nyukpasu -ke ꞌɔ ꞌnynɔ -lue ꞌtɩn ꞌmʋ, ꞌle ɛ ꞌse -kaa ti-nmɔ nyɔ -lrɔɔ ꞌke ʋ lizɩza.

10Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, ɔ -ke ꞌɔ -namʋ ꞌmu-o ꞌꞌbhlegbo. ꞌBho-o ʋn dede -nɩ ꞌnɔ dɩ ꞌmnɩꞌa ꞌꞌkpidɩ ti, 11ꞌle ɔ na: -Ɔ -zaꞌa ꞌɔ ꞌnynɔ ꞌkwla, -ɔ kpaꞌa -lrʋʋ, ɔ ꞌye-e -yranynɔbha. 12-Ka -lue ꞌmnɔ, ꞌnynaakpʋ-ʋ -sɔꞌɔ ꞌwa nyimiɛ li, -ʋ kpaꞌa -lrɔɔ, ʋn ꞌye-e -yranynɔbha -lrɛɛ. ꞌKa-a Zezii ꞌlʋ ꞌʋ ꞌꞌyi.

*Zezii -wʋnnaꞌa-a ꞌꞌyreetɩ ꞌꞌniti

(Matiee 19:13-15; Luukɩ 18:15-17)

13Zɔ -lue ꞌzɔ, nyʋ -lrʋʋ -yaꞌa-a *Zezii ꞌwa ꞌꞌyreetɩ ɔ ꞌke ʋ *kwa ꞌꞌlru tide, ꞌle ɔ ꞌke ʋ ꞌꞌniti-wʋnna, ꞌle *ꞌɔ -namʋ-ʋ kɩka ꞌnʋ ꞌꞌyiti ꞌle ʋn na: A -ke aꞌba ꞌꞌyreetɩ po le! 14Ɔ ꞌyeꞌa ꞌna li, ꞌka -see ɔ ꞌtʋ nʋ, ꞌle ɔ ꞌye ꞌɔ -namʋ ꞌtmʋʋ, na: A ꞌꞌtayi ꞌꞌyreetɩ ꞌꞌyiti ʋn ꞌke ꞌɩn gbo yi! Aꞌba ꞌꞌtaa nʋ ꞌle -le! A -gblee, nyɔ-ɔ -ke ꞌlimʋꞌa -pɔlʋ ꞌyɔɔꞌɔ -ka ꞌꞌdanaꞌa -pɔlʋ, ꞌɔ nyɔtu -Lagɔ ꞌbhɛɛꞌɛ ɔ ꞌke -kɔ. 15-Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, nyɔ -yɔ -ke ꞌlimʋꞌa -pɔlʋ seꞌa ꞌyɔɔ -ka ꞌꞌdanaꞌa -pɔlʋ, -ɔꞌɔ ꞌwɔn -Lagɔ ꞌke ɔ -kɔ ɔ, -Lagɔ se ꞌbhɛɛ ɔ ꞌke ꞌɔ nyɔtu -kɔ ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ. 16ꞌLe ɔ ꞌye ꞌꞌyreetɩ ꞌmnʋ ꞌle jri, ɔ ꞌye ʋ ꞌꞌgwli ꞌꞌdu, ɔ ꞌye ʋ kwa ꞌꞌlru tide -lue -lue ꞌle ɔ ꞌye ʋ ꞌꞌniti-wʋnna.

ꞌBhʋabhʋadraa -ɔ ꞌgaꞌa

(Matiee 19:16-30; Luukɩ 18:18-30)

17Ɛ ziꞌa -kaa a, *Zezii -sɔꞌɔ ꞌmʋ, ɔ ꞌkpa-a -jeyi. Ɔ -nɩꞌa munamʋ a, nyɔ -lue ꞌbhle-e -jiji ɔ ꞌye yi, ɔ ꞌye ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌyigbeyi ꞌkolri glu po ꞌle ɔ na: -Aꞌba -Tɔyi, -ɩnmɔ ꞌma-a -zɛgɛ, koo ꞌɩn ꞌke -nyna, ꞌle, tinɩɛzɛgɛ-ɛ seꞌa ꞌꞌtiinamʋ ꞌbhle, ꞌɩn ꞌke ɛ ꞌyeꞌa? 18ꞌLe ɔ na: Leedɩ -a ꞌlaꞌa ꞌɩnmʋ -zɛgɛꞌɛ? Nyɔ-ɔ ꞌka -zɛgɛ ꞌꞌdu, ɔ se -nɩ, -bho ɛ -se -Lagɔ -nɩ -lue ꞌtɩn. 19*-Lagɔꞌɔ gba nyɔ ꞌka ꞌꞌyi-kpʋn, ꞌɩnnɩ ꞌka-a: -Aꞌa ꞌlbha ꞌꞌku -le, -aꞌa ꞌye -yranynɔbha -le, -aꞌa ꞌꞌyri -le, -aꞌa -cɛ -ɩn -bonyunyɔ sɩn li -le, -aꞌa li -ɩn -bonyunyɔꞌɔ lɛ -duvlɛɛ ꞌmʋ -le, ꞌꞌdu ꞌbho -aꞌa -tɩta -ke -aꞌa ꞌlotʋꞌa wlu! -Ɩn yiboꞌo-o -ɩ -nɩɩ ꞌwee, -ɩn -kpʋn nɩ -kaa ꞌꞌyi ꞌnɩ? 20Ɔbɔ ꞌmnɔ na: Kɩn, -aꞌba -Tɔyi, -ɛ ꞌwlʋꞌa ꞌan ꞌꞌdanabhla, ɛ bhlaꞌa -zɩan ꞌꞌkpi, gba -nɩɩ, ꞌɩn -kpʋnꞌo-o ꞌya klɛ ꞌꞌyi. 21Zezii -gbʋ ꞌnɔ-ɔ ya ꞌbʋbʋaka, -ɛkedɩmaa, ɔ -kmaꞌa-a ꞌɔ dɩ ꞌle ɔ na: Lɛ -lue-e -sieꞌe ꞌbho, ꞌɩnnɛ kpʋnꞌo -ɩnmʋ ti. -Aꞌa ꞌgagalɩ -ɩn ꞌbhleꞌa, -aꞌa -pɔlʋ kpʋnꞌa ti a, ꞌɩnnɩ ꞌɩn-ɩ ꞌꞌsiꞌe ꞌnynɩ. ꞌƐ dɩ mu, -po ꞌya klɛ ꞌpɛlʋ ꞌle -ɩn ꞌke ꞌya mɔni ꞌꞌpʋanlbhamʋ ꞌꞌyitiꞌgblee. -Bho -ɩn nʋ -kaa a, ꞌꞌlemnɩɩ -a ꞌye-e ꞌꞌkɔgwlɛtinɩɛ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌtroli. Ɛbɛ ꞌmnɛ, ꞌɩnnɛ ꞌbhleꞌe ꞌnynɩ, -ɛ -ziꞌe ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋꞌa ꞌgagalɩꞌa klɛ. -Bho -ɩn -po nɩ ꞌpɛlʋ a, yi ꞌɩn -ke -ɩn ꞌke -na.

22Ɔ ꞌwɔnꞌɔ wlu ꞌmnɛ ꞌbɔ ɔ, ɔ -kmaꞌa-a ꞌꞌyigbeyi, -ɛkedɩmaa, ꞌgwlʋ -nyni ꞌnɔ-ɔ li ꞌle ɔ ꞌye mu. Ɔ ꞌbhle-e ꞌgagalɩꞌa -dadudu, ɔ -kɩɩ ɩ ꞌꞌyitiꞌꞌtayiꞌa dɩ, ɔ muꞌo. 23ꞌLe Zeziiꞌa -namʋ bi ꞌɔ ɔ, ɔ ꞌye ʋ -kaa ꞌꞌyiꞌlɛ: -Yeee! Nyɔ-ɔ ꞌbhleꞌa ꞌgagalɩꞌa -dadudu, -ɔ -ke -pɔlʋ kpʋn ꞌɩ ti, -Lagɔ ꞌke ɔ -kɔ, ɛ ku -kaa wɔn ꞌya! 24Ʋn ꞌwɔnꞌɔ wlu ꞌmnɛ ꞌbɔ ɔ, wɔn ꞌmʋ -ʋ ti. ꞌLe ɔ na -lrɛɛ: ꞌꞌYreetɩ-a, -ziadɩ moꞌo. ꞌKaꞌa dɩ, nyɔ -yɔ -ke -pɔlʋ kpʋnꞌa ꞌɔ ꞌgagalɩ ti, -Lagɔ ꞌke ɔ -kɔ, ɛ ꞌku-o wɔnꞌꞌɔ! 25Nmiklagba ꞌke ꞌbho ꞌꞌbhietoope ꞌꞌyi -zi -nɩ, ɛ ꞌku-o wɔn. ꞌGagayiꞌa -pɔlʋ ꞌke ꞌɔ ꞌgagalɩ ꞌꞌyi-sɔ ꞌle -Lagɔ ꞌke ɔ -kɔ ɔ, ɛ ꞌku-o wɔn tenyɩ -lrɛɛ, ɛ -ziꞌe-e nmiklagbaꞌa ꞌbho ꞌꞌbhietoopeꞌa ꞌꞌyizinɩɛ. 26Ʋn ꞌwɔnꞌɔ ꞌna ꞌbɔ -lrɛɛ ɛ, -zuzu -sɔ ꞌnʋ-ʋ ꞌꞌkpi ꞌle ꞌwa ꞌꞌsɛ-ɛ dedeꞌe -dede ti: -Bho ɛ -nɩ -kaa ꞌmʋ ꞌle, ꞌꞌlemnɩɩ nyɔ yɔɔ ꞌke ꞌpʋn ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyiꞌa? 27Zezii -gbʋ ꞌnʋ ya, ɔ na: ꞌƖnnɛɛnɛ -nɛɛ, nyunyɔ -bodɩ ɛ kuꞌo wɔn. -Bho ɛ ꞌꞌdu ꞌbho -Lagɔ -bodɩ, ɛ se wɔnku. ꞌBho -Lagɔ -bodɩ lɛ-ɛ ꞌka wɔnku, ꞌɛ lɛtu se -nɩ.

28ꞌLe ꞌPiɛlɩ na: Zezii, -ɩn ꞌye li-ɔ, -aꞌa dɩ -a ꞌꞌtayiꞌe -aꞌba lɩꞌa klɛ ꞌꞌyiti ꞌle -a -ke -a naꞌo. 29ꞌLe ɔ na: -Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, nyɔ -yɔ ꞌꞌtayiꞌa ꞌɔ ꞌꞌbhlegbo -ke ꞌɔ -kpɩɩ ꞌꞌyiti, -ɔ sieꞌa ꞌɔ -glɩgbawɔnyiꞌa nyʋ, ꞌɔ ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu o, -tɩta o, ꞌɔ ꞌlotʋ -ke ꞌɔ ꞌꞌyreetɩ o, -bho ɔ -tbhɛ lɩ -nɩɩ -ke nyʋ -nʋʋ ꞌꞌkpi ꞌan dɩ -ke -Lagɔꞌɔ ꞌꞌdɩzɩgɩꞌa dɩ, ꞌɔ nyɔtu, 30lɩzɩgɩꞌa -dadudu -ɩ -ziꞌa -yɩ ɔ -tbhɛꞌɛ ꞌꞌkpi, ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ, ꞌɩnnɩ -Lagɔ-ɔ ꞌꞌnyɩ ɔꞌo. Ɔbɔ ꞌmnɔ, -da ꞌwee ɔ-ɔ muꞌa, ɔ-ɔ ꞌye-e -denɩzɩgɩ, ɔ-ɔ ꞌye-e -kpɩɩ, ɔ-ɔ ꞌye-e ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu, ɔ-ɔ ꞌye-e ꞌlotʋ ꞌꞌwe ꞌle nyʋꞌa -dadudu-u ꞌꞌduꞌo ꞌɔ ꞌꞌyreetɩ. -Bho koo ʋn -kɔ ɔ nyanɩ ꞌmʋ-ʋ kla, ɔ-ɔ ꞌye-e lɩzɩgɩ -nɩɩꞌa ꞌwee, ꞌle -Lagɔ-ɔ ꞌꞌnyɩ ꞌɔ ꞌle nya ꞌwla tinɩɛzɛgɛ-ɛ seꞌa ꞌꞌtiinamʋ ꞌbhle. 31Nyʋ -yʋ ꞌma-a ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ ꞌnynɩbhlemʋklɩgbɩ, ꞌle nya ꞌwla ꞌwa -dadudu-u ꞌye-e ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi bhubhunyʋ ꞌꞌdu -mʋ. ꞌLe nyʋ -yʋ ma ꞌka-a bhubhunyʋ, ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌtroli ꞌwa -dadudu ꞌke ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌyigbeyi ꞌnynɩbhlemʋklɩgbɩ ꞌꞌdu.

*Zeziiꞌa ꞌꞌbhuoꞌa ꞌmɛmɛɛ -ke ꞌɔ glusɔɛꞌɛ dɩꞌa kpɛ tannɛꞌɛ ꞌmʋzɛɛ ꞌka-a

(Matiee 20:17-19; Luukɩ 18:31-34)

32Ɩ ziꞌa -kaa a, *Zezii -ke *ꞌɔ -namʋ ꞌkpa-a -jeyi, ʋn-ʋ ꞌmu-o Zelizalɛɛmʋ. Ʋn -nɩꞌa munamʋ, Zezii -kɔꞌɔ ꞌle ꞌwa nya. ꞌƆ -namʋ -bue ꞌyɔ ꞌsɔn -ke nyʋ-ʋ na ꞌnʋ ꞌbɩ, ꞌwa -pɔlʋ -see bhlu, ꞌle Zezii ꞌye ꞌɔ -namʋ ꞌmʋꞌꞌluo, ɔ -ke ʋn ꞌye kpɔ cɛ, dɩ-ɩ ꞌye ꞌɔ -bodɩ -yi mʋ, ɔ ꞌke ʋ ɩ ꞌtmʋʋ -lrɛɛ. 33Ɔ na: A po -lokui, ꞌle Zelizalɛɛmʋ ꞌnɔɔ -a -nɩꞌa munamʋ, ꞌle ꞌmnɔ, ꞌle-e ʋn-ʋ ꞌye ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu nyʋ -jeyi ꞌꞌnyɩ -nɩ mʋ, *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ -ke *ꞌɔ gbaꞌa yibomʋ ꞌꞌwe ʋn-ʋ ꞌye ꞌɩnmʋ -jeyi ꞌꞌnyɩ mʋ. Ʋn-ʋ ꞌye-e ꞌɩnmʋ dɩ ꞌꞌkpi ꞌꞌduu -mʋ ꞌle ʋn ꞌke -kaa ꞌlɛ: Ɔ ꞌke ꞌmɛ moꞌo! ꞌLɩkpʋ -nɩꞌa Zelizalɛɛmʋ, -ʋ seꞌa -Lagɔ yibo, ꞌɩnnʋ ʋn-ʋ ꞌye ꞌɩnmʋ -jeyi ꞌꞌnyɩ mʋ. 34Ʋbʋ ꞌmnʋ-ʋ ꞌye-e ꞌɩnmʋ ꞌcɩsɛ -mʋ, ʋn-ʋ ꞌye-e ꞌɩnmʋ -tʋtrɔ ꞌꞌyri-wʋnna -mʋ, ʋn-ʋ ꞌye-e ꞌɩnmʋ ꞌꞌsɛɛn -mʋ ꞌle ʋn ꞌke ꞌɩnmʋ ꞌlbha ꞌɩn ꞌke ꞌmɛ. -Bho ꞌwɩ ꞌsɔn, ꞌɛ tanzɔ, ꞌle -Lagɔ ꞌke ꞌɩnmʋ glu -za, ꞌɩn ꞌke ti-nɩ -lrɛɛ. ꞌKa-a Zezii ꞌlʋ ꞌʋ ꞌꞌyi.

Zaakɩ -ke *ꞌZaan ꞌybha-a *Zezii lɛ -lue

(Matiee 20:20-28)

35ꞌBho ꞌmnɔ, Zebedeeꞌa ꞌꞌyreetɩ, Zaakɩ -ke *ꞌZaan ꞌnyni-e *Zezii li ꞌle ʋn na: -Aꞌba -Tɔyi, -a yi-oꞌo -a ꞌke -ɩnmʋ lɛ -lue ꞌybhaa, -ɩn ꞌke -amʋ -bodɩ nʋ. 36Ɔ na: Leelɛ a ꞌybhaꞌa ꞌɩn ꞌke amʋ -bodɩ nʋꞌa? 37ꞌLe ʋn na: -Bho -aꞌa nyʋꞌa -kɔkɔɔnɔɔ nyni a, ꞌwɔn -a -nɩ ꞌsɔn, ꞌbho -aꞌa ꞌzɔꞌɔ nyʋklɩgbɩ -ʋ ꞌka -ɩnmʋ ꞌꞌyi kɔ ɔ, -a ꞌke ʋ ꞌꞌdu ꞌle -a -ke -ɩn ꞌke nyʋ -kɔ. 38ꞌLe ɔ na: Lɛ a-a ꞌybhaꞌa, a yibo ꞌɛ ꞌzɔ ꞌnɩ? ꞌƖn-ɩ dede-e amʋ ti, -ka ꞌkleyeɛɛ-ɛ ꞌyeꞌa ꞌɩnmʋ ꞌꞌkpi ꞌpɩple mʋ, ꞌɩn ꞌke ɛ ꞌmʋ -zi -nɩ ꞌle ꞌɩn ꞌke ꞌmɛ ɛ, a ꞌbhɛɛꞌɛ ꞌkleyeɛɛ ꞌke amʋ ꞌꞌkpi ꞌpɩple, a ꞌke ɛ ꞌmʋ -zi -nɩ ꞌle a ꞌke ꞌmɛꞌɛ? 39Ʋn na: -A ꞌbhɛɛ nɛ-oꞌo. ꞌLe ɔ na: Ɛ -nmɔꞌɔ -kaa-a ti. -Ka ꞌkleyeɛɛ-ɛ ꞌyeꞌa ꞌɩnmʋ ꞌꞌkpi ꞌpɩple mʋ ꞌɩn ꞌke ɛ ꞌmʋ -zi -nɩ ꞌle ꞌɩn ꞌke ꞌmɛ ɛ, ꞌka-a ꞌkleyeɛɛ-ɛ ꞌye amʋ ꞌꞌkpi ꞌpɩple mʋ a ꞌke ɛ ꞌmʋ -zi -nɩ ꞌle a ꞌke ꞌmɛ. 40Ɛ -nɩꞌa -kaa ꞌmʋ a, ꞌbho lɛ -yɛ a ꞌybhaꞌa -laaꞌa damʋ, ꞌɩn se ꞌbho ꞌɛ ꞌꞌkpi wlu ꞌbhle, -bho ɛ -se -Lagɔ -nɩ -lue ꞌtɩn. ꞌAn ꞌzɔꞌɔ nyʋklɩgbɩ -ʋ ꞌka ꞌɩnmʋ ꞌꞌyi kɔ ɔ, ꞌle ꞌɩn -ke ʋn ꞌke nyʋ -kɔ ɔ, ɔ -zʋ ꞌʋ-ʋ ꞌbho see.

41*Zeziiꞌa -namʋ -bue -yʋ -sieꞌa ꞌbho ꞌwɔnꞌɔ wlu ꞌmnɛ ꞌbɔ, ʋn -poꞌo-o Zaakɩ -ke ꞌZaan ꞌcɛ -kwa, 42ꞌle ɔ ꞌye ꞌwa klɛ ꞌla ɔ ꞌke ʋ ꞌtmʋʋ ꞌle ɔ na: A yiboꞌo-o, ꞌbhlɩkpɩyowli ꞌꞌwe ꞌbhle-e nyʋ ꞌwa wɔnzika ꞌle ꞌwa nyʋklɩgbɩ-ɩ nʋ nɩꞌe ꞌbho nyʋ ꞌꞌkpi ꞌwa wɔnkuɛ. 43A-bʋ -yʋʋ, ꞌle aꞌba ꞌꞌklumʋ ꞌɛ lɛtuꞌa -nʋ-ɛ -le! ꞌLe aꞌba ꞌꞌklumʋ nyɔ -yɔ ꞌbɔꞌɔ ti ɔ ꞌke aꞌba -klagba ꞌꞌdu, ɔ ꞌꞌdu ꞌbho aꞌba klɛ kplokplo ꞌle ɔ ꞌke aꞌba ꞌzɔꞌɔ lbhʋnʋyi ꞌꞌdu. 44-Yɔ ꞌbɔꞌɔ ti ꞌle aꞌba ꞌꞌklumʋ -lrɛɛ ɔ ꞌke amʋ -kɔ ɔ, ɔ -ya ꞌɔ ꞌꞌbhuo ꞌzɔ ɔ ꞌke aꞌba klɛꞌɛ ꞌgeyikpaan ꞌꞌdu. 45ꞌƖnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu, ꞌka-a ꞌɩn -nɩꞌo -lrɛɛ. Ɛ -se nyʋ ꞌke ꞌɩnmʋ lbhʋ -bodɩ nʋ, ꞌɛ dɩ ꞌɩn yiꞌe ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ -ko. ꞌƖn yi-oꞌo ꞌɩn ꞌke nyʋ lbhʋ -bodɩ nʋ ꞌle ꞌɩn ꞌke nyʋ ꞌꞌweꞌa -zɛgɛꞌɛ dɩ ꞌmɛ. -Bho ꞌɩn ꞌmɛ ɛ, ꞌꞌnyinynidɩ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, -ɩ kpʋn ꞌʋ ꞌgeyiɛ ꞌmʋ, ꞌɩn ꞌke ʋ ꞌle ɩ ꞌmʋ zetie. ꞌƐ dɩ ꞌɩn yiꞌe ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ.

*Zezii ꞌpʋʋnꞌo-o ꞌꞌlɔlɔyi ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Batimee

(Matiee 20:29-34; Luukɩ 18:35-43)

46*Zezii ꞌlʋ ꞌʋ -kaa ꞌꞌyi, ʋn ꞌnyni-e -gwlɔ -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Zelikoo ꞌle ʋn ꞌye zi. Zezii-e, *ꞌɔ -namʋ -ke nyʋꞌa -dadudu -ʋ na ꞌnɔ ꞌbɩ, ʋn -nɩꞌa zinamʋ, ʋn -yɛꞌɛ-ɛ ꞌbho -jolʋ wɔnli nyɔ -lue. ꞌBho-o ɔ -deꞌe ti ꞌle ɔ-ɔ ꞌybhaꞌa zikamʋ mɔni. Ɔbɔ ꞌmnɔ, ɔ ꞌꞌlɔ-ɔꞌo, ꞌɔ ꞌnynɩ-ɩ ꞌmo-o Batimee, nyɔ -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Timee, ꞌɔ ꞌꞌyu moꞌo. 47Ɔ ꞌwɔnꞌɔ ꞌbɔ Nazalɛɛtɩkɔyi Zezii -nɩꞌe zinamʋ, ɔ ꞌpo-o wlu yayi, ɔ ꞌye ꞌꞌwɔ ꞌle ɔ na: *-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi Zeziiꞌɔ! -Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi Zeziiꞌɔ! ꞌBhlʋkpayowli *Daviidɩꞌa ꞌꞌnayu, ꞌye ꞌan ngaze ɔɔ! 48Nyʋ-ʋ -dieꞌa -kaa ꞌmʋ, -ʋ -nɩꞌa ꞌbho -nanamʋ, ʋn ꞌkaa ꞌnɔ ꞌmʋ-ɛ ꞌle ʋn na: -Ɔɔ! ꞌBhɔ zrɛ ke! ꞌLe ɔ ꞌye ꞌbho ꞌkpa -lrɛɛ, ɔ ꞌye ꞌꞌwɔ tenyɩ ꞌle ɔ na: ꞌBhlʋkpayowli Daviidɩꞌa ꞌꞌnayuꞌɔ! -Alele! ꞌYe ꞌan ngaze ɔɔ! 49Zezii nʋꞌa -kaa, ɔ -nynaꞌa-a ti ꞌle ɔ na: A ꞌlɔ ɔ, ɔ ꞌke yi. ꞌLe ʋn ꞌye ɔ wlu kpa, ʋn na: -Ku ꞌꞌgwli, -sɔ ꞌmʋ, -ɩn ꞌke mu, ɔ-ɔ ꞌlaꞌa -ɩnmʋ-ɛ. 50A -gblee, ɔ -zaꞌa ꞌɔ -vilɔbana ꞌmʋ, -bu! ɔ -sɔꞌɔ ꞌmʋ-ɛ, ɔ ꞌye ꞌbho Zezii ꞌꞌtroli mu, 51ꞌle Zezii ꞌye ɔ tidede, na: Lee -ɩn ꞌybhaꞌa ꞌɩn ꞌke -ɩn -bodɩ nʋꞌa? Ɔ na: -Aꞌba -Tɔyi, ꞌɩn ꞌybha-oꞌo ꞌan ꞌꞌyri ꞌke kati. 52ꞌLe Zezii na: -Ɩn ꞌde-e -Lagɔ ꞌꞌgwliꞌa dɩ, mu, -ɩn ꞌpʋn-oꞌo. ꞌBho -gbaa -lue ꞌmʋ ꞌɔ ꞌꞌyri katiꞌo, ɔ-ɔ ꞌye-e ti. -Da Zezii -nɩꞌa munamʋ, ꞌle ɔ-ɔ na ꞌnɔ kli.

11

*Zezii ꞌnyni-e ꞌbho Zelizalɛɛmʋ

(Matiee 21:1-11; Luukɩ 19:28-40; ꞌZaan 12:12-19)

1*Zezii -ke *ꞌɔ -namʋ -nɩꞌe-e -bhla ꞌle Zelizalɛɛmʋ -jeyi. -Bho nyɔ ꞌke Zelizalɛɛmʋ mu, -gwlɛ ꞌsɔn -a ziꞌe li. Gwlɛ ꞌmnɩ, ꞌya ꞌnynɩ-ɩ ꞌmo-o Bɛtɩfazee -ke Bɛtanii. -Gɔgɔ -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Olivieeꞌa -gɔgɔ, ꞌle ꞌɛ ꞌꞌtroli -bhoga, ꞌle-e ɩ-bɩ gwlɛ ꞌmnɩ -nɩꞌo. -Da Zezii -ke ꞌɔ -namʋ -nɩꞌa ꞌle nyninamʋ ꞌle ɔ ꞌye ꞌɔ -namʋꞌa ꞌꞌklumʋꞌa nyʋ ꞌsɔn ꞌtmʋʋ. 2Ɔ na: A mu ꞌbho -gwlɔ -nɩꞌa ꞌbho -aꞌba nya ꞌmʋ. -Bho a -ka ꞌbho panamʋ-ʋ mu, a-a ꞌye ꞌbho-o -sokofalegbuda -lue -yɛ -mʋ. Ɛ -mɔ-ɛꞌɛ-ɛ ti, nyɔ -see ɛ -bhla ꞌꞌkpi ꞌkpa ke. -Bho a nyni ɛ li, a bɔti nɛ ti, a ꞌke ɛ ꞌɩnmʋ -ya! 3-Bho nyɔ dede amʋ ti ꞌle ɔ ꞌke -kaa ꞌlɛ: Koo a ꞌke ɛ -nyna -ɛ -ke dɩ a-a bɔti ꞌnɛ tiꞌa?, a na: -Aꞌba -Kɔyi, Zezii ꞌybhɛ ɛꞌo. -Bho ɔ gwɛ ꞌꞌyi ꞌle ɛ ꞌke ꞌtraamʋ le -yɛ. 4ꞌLe ʋn ꞌye mu. Ʋn -ka ꞌbho-o nyni, -sokofalegbuda -nɩꞌe-e ꞌbho ꞌꞌpiemʋ -jolʋ wɔnli, ɛ -mɔ-ɛꞌɛ-ɛ ꞌbho -budu -lue wɔnyi ti ꞌle ʋn ꞌye ɛ tibɔti ʋn -ke ɛ ꞌke mu. 5Nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho, ꞌwa -lrʋʋ dede ꞌnʋ-ʋ ti ꞌle ʋn na: Lee a-a nʋꞌo -kaaꞌa? Leedɩ a-a bɔtiꞌe -sokofalegbuda ꞌmnɛ tiꞌa? 6-Ka Zezii ꞌtmʋʋ ꞌnʋ, ꞌka-a ʋn ꞌlɛꞌɛ nyʋ ꞌmnʋ ꞌꞌyi ꞌle ʋn ꞌye ʋ ꞌꞌyitiꞌꞌtayi ꞌle ʋn -ke ɛ ꞌye mu.

7Ʋn -ke ɛ nyniꞌa ꞌbho Zeziiꞌa ꞌꞌtroli, ʋn ꞌsro-o ꞌbho ꞌɛ ꞌꞌkpi ꞌwa ꞌꞌyrii ti ꞌle ɔ ꞌye ꞌbho ꞌɛ ꞌꞌkpi ꞌkpa. 8Nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho, ꞌwa -dadudu ꞌsro-o ꞌwa ꞌꞌyrii -jolʋkpa ꞌꞌyi ti, ꞌle -lrʋʋ cɛꞌɛ -titi, ʋn ꞌye ɩ -jeyi tipopo, 9ꞌle, nyʋꞌa ꞌplan, -ʋ naꞌa ꞌle Zeziiꞌa nya -ke -yʋ naꞌa ꞌle ꞌɔ le, ʋn-ʋ poꞌo wlu yayi ꞌle ʋn-ʋ ꞌlɛꞌɛ -kaa:

-Lagɔꞌɔ ꞌnynɩ ꞌbhɛ ꞌꞌyi ɔ! *-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ, ꞌɩnnɔ -nɩꞌe yinamʋ, -Lagɔ -wʋnna nɔ ꞌꞌniti ɔ! 10Nyʋꞌa -kɔkɔɔꞌɔ ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ-ɩ -nɩꞌa -laa ꞌwlʋnamʋ, -ɛ -sɔꞌɔ -aꞌba ꞌꞌna *Daviidɩꞌa nyʋꞌa -kɔkɔɔ ꞌꞌkpi, -Lagɔ -wʋnna nɛ ꞌꞌniti ɔ! -Lagɔ -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌliꞌa ꞌnynɩ ꞌbhɛ ꞌꞌyi ɔ!

11ꞌKa-a ʋn -ke ɔ -naꞌo, ʋn ꞌye Zelizalɛɛmʋꞌa gwlɔ ꞌmʋ pa, ꞌle ɔ ꞌye ꞌle *-Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegbo mu. Ɔ nyniꞌa ꞌle, ɔ gbʋgbʋꞌo-o ti, ꞌle, lɩ-ɩ ziꞌa ꞌle, ɔ ꞌye ɩ ꞌꞌyritiꞌꞌduu. ꞌꞌJiazɔyrʋ nyniꞌa, ꞌle ɔ -ke ꞌɔ -namʋ -bue ꞌyɔ ꞌsɔn ꞌye Bɛtanii mu.

*Zezii ꞌbhla-a figieetu -lue gbo

(Matiee 21:18-19)

12Zɔ zɩꞌa, ʋn -sɔꞌɔ-ɔ Bɛtanii, ʋn -nɩꞌa ꞌle munamʋ, ꞌmʋ-ʋ ꞌlbha-a *Zezii. 13ꞌLe ꞌwa nya ꞌꞌsɛɛ, ʋn ꞌye-e tu -lue li, ꞌɩnnɛ ꞌmo-o figiee, ꞌɛ yaꞌa wʋɩn -nɩꞌe-e -dipeluu! Ɔ nʋꞌa -kaa, ɔ -pa -nɩꞌe-e ꞌbho ꞌɛ ꞌzɔ, ɔ ꞌke ꞌbho -gbʋ, -bho ɔ ꞌbhɛɛ ɔ ꞌke ɛ ꞌꞌbhiꞌa ꞌdigbi gbɩ ya ꞌyee. Ɔ nyniꞌa ꞌbho, ɔ popoꞌa ꞌle ꞌɛ ya, ɔ -see ꞌle ꞌꞌbhuo -lue ꞌtɩn ꞌyee, wʋɩnꞌa ꞌꞌsɛ-ɛ bhlɛꞌɛ ti -lukuluku! Ɛ -se bhubhuyiti ɛ -nɩ -kaa -ko, ꞌɛ -trotronɔɔ-ɔ -see nyni keꞌa dɩ moꞌo, 14ꞌle ɔ ꞌye ɛ gbobhla, ɔ na: Nyɔꞌɔ li ꞌtɔ -aꞌa ꞌꞌbhuo -le ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ! Ɔ-ɔ bhlaꞌa tu ꞌmnɛ gbo, ꞌɔ -namʋ ꞌwɩn -ɩ ꞌbɔ.

*Zezii -nɩꞌe-e ꞌle *-Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegbo

(Matiee 21:1-17; Luukɩ 19:45-48; ꞌZaan 2:13-22)

15Ʋn zi ꞌɛ li, ʋn ꞌnyni-e Zelizalɛɛmʋ. *Zezii nʋꞌa -kaa, ɔ ꞌpa-a ꞌle *-Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegbo. Ɔ -ka ꞌle-e nyni, nyʋ -nɩꞌe-e ꞌle ꞌpɛlʋ -po -nɩnamʋ. Ʋ-bʋ nyʋ ꞌmnʋ, ʋn -ke nyʋ-ʋ deꞌa lɩ, ꞌle ɔ ꞌye ʋ tinu. Nyʋ-ʋ ziziaꞌa ꞌWlomɛɛꞌɛ mɔni *ꞌZuifʋꞌa nɛ ꞌꞌyi, ɔ ꞌye ꞌwa -klugbɩ ꞌcɛti, nyʋ-ʋ poꞌa -kpakpɩ ꞌpɛlʋ, ɔ ꞌye ꞌwa kpi tipopo. 16Nyʋ-ʋ ꞌꞌgloꞌa lɩ, -ʋ cɛꞌɛ -Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegbo ꞌmʋ, ɔ ꞌye ʋ ti-nyna, ꞌle ɔ na: Aꞌba cɛ ꞌtɔ -kaa -Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegbo ꞌmʋ -le! 17Ɔ ꞌye ꞌwa klɛ ꞌtmʋʋ ꞌle ɔ na: ꞌLe -Lagɔꞌɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli -kaa -Lagɔ ꞌlɛꞌo: ꞌAn -budu-u ꞌmo-o -budu -yɛ -ke ꞌli ꞌbhlɩkpɩ ꞌwee ꞌꞌkpiꞌa nyʋ ꞌka yi ʋn ꞌka ꞌɩnmʋ *wɔn gbo po. A-bʋ -yʋʋ, ꞌle-e a-a yiꞌo, a-a ꞌlbha nɩꞌe nyʋ ꞌꞌyrabha ꞌmʋ, a-a ꞌꞌyriꞌe ꞌwa mɔniꞌa!

18*-Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ -ke *ꞌɔ gbaꞌa yibomʋ ꞌꞌwe ꞌwɩn ꞌɩ ꞌbɔ ɔ, ꞌgwlʋ -nyni ꞌnʋ-ʋ li. ꞌƐ dɩ, -ka ʋn ꞌka -nyna ʋn ꞌka Zezii ꞌlbha ɔ ꞌka ꞌmɛ, ʋn-ʋ ꞌbɔꞌɔ ꞌna ti. ꞌƆ wlu-u ꞌkpʋn-o nyʋꞌa -daduduꞌa -pɔlʋ tiꞌa dɩ, ʋ-bʋ ꞌZuifʋꞌa nyʋklɩgbɩ ꞌmnʋ -see -bhla ꞌybha ʋn ꞌke ɔ ꞌlbha ɔ ꞌke ꞌmɛ, -ɛkedɩmaa, nyʋ ꞌmnʋꞌa -fanʋ ꞌlbhʋ -ʋꞌo.

19ꞌꞌJiazɔyrʋ nyniꞌa a, Zezii -ke *ꞌɔ -namʋ -sɔꞌɔ-ɔ Zelizalɛɛmʋ, ʋn ꞌye mu.

Figiee *Zezii bhlaꞌa gbo

(Matiee 21:20-22)

20Zɔ zɩꞌa, ꞌɛ -drumasrɩn ꞌle ʋn-ʋ muꞌo le. Ʋn -nɩ zinamʋ, ꞌle, figieetu *Zezii bhlaꞌa gbo, ʋn ꞌye ɛ liꞌye. Ɛ ꞌmɛ-oꞌo ꞌwee. 21*ꞌPiɛlɩ nʋꞌa -kaa, ɔ popoꞌo-o ꞌɛ ꞌꞌkpidɩ ꞌgwlʋti ꞌle ɔ na: -Aꞌba -Tɔyi, -a ꞌye-e liꞌa? -Glaaple tu -ɩn bhlaꞌa gbo, ɛ ꞌmɛ-oꞌo. 22-23Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, ꞌle Zezii ꞌye *ꞌɔ -namʋ ꞌwee ꞌtmʋʋ, ɔ na: -Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, nyɔ -yɔ deꞌa -Lagɔ ꞌꞌgwli, lɛ-ɛ -kmuꞌa ꞌꞌyi ꞌbho nyʋ ꞌweeꞌa ꞌꞌyigbeyi, -a ꞌye -ɛ -nʋ -mʋ, ɛ -see -ɩnmʋ wɔnyi ti-nyna yi, lɛꞌꞌo lɛ-ɛ ꞌye-e -ɩnmʋ ꞌmʋꞌwɔɔn -mʋ. -Bho -aꞌa -pɔlʋ se ꞌkɔlʋ ꞌle -ɩn ꞌke -Lagɔ ꞌꞌgwlide, lɛ -ɩn ꞌꞌsiꞌa ꞌnynɩ, ꞌɛ ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ-ɩ ꞌwlʋ-oꞌo. 24ꞌƐ dɩ ꞌɩn-ɩ ꞌtmʋʋꞌo amʋ, -bho -ɩn po *-Lagɔ wɔn gbo ꞌle -ɩn ꞌke ɔ lɛ ꞌybhaa, de ꞌꞌgwli na, ɔ ꞌwɔn-oꞌo ɔ ꞌke ɛ -ɩnmʋ ꞌꞌnyɩ, ꞌle ɔ-ɔ ꞌꞌnyɩ ꞌɛ -ɩnmʋ -ziaka. 25-Bho -ɩn -kɔ ɔ wɔn gbo-o po a, ꞌle nyɔꞌɔ dɩ ꞌke ꞌle -aꞌa ꞌlimʋ -nɩ, ꞌye ꞌɔ ngaze ꞌle -ɩn ꞌke ꞌya dɩ ꞌbhɔ! -Bho -ɩn nʋ -kaa a, ꞌꞌlemnɩɩ, -aꞌa -tɩta -Lagɔ -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌli, ɔ-ɔ ꞌbhɔ-ɔ -aꞌa ꞌꞌnyinynidɩꞌa dɩ ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. [ 26-Bho -ɩn se -kaa nʋ, -aꞌa -tɩta -Lagɔ -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌli, ɔ -see -aꞌa ngaze ꞌye yi ꞌle ɔ ꞌke -aꞌa ꞌꞌnyinynidɩꞌa dɩ ꞌbhɔ ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌyigbeyi.]

Doo *Zeziiꞌa wɔnkuɛ ꞌwlʋꞌa?

(Matiee 21:23-27; Luukɩ 20:1-8)

27ꞌKa-a *Zezii ꞌtmʋʋ nʋꞌo ꞌle ʋn ꞌye Zelizalɛɛmʋ nyni, ʋn ꞌye ꞌle *-Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegbo pa. Ɔ -nɩ ꞌle tinanamʋ ꞌle *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ-e, *-Lagɔꞌɔ gbaꞌa yibomʋ -ke *ꞌZuifʋꞌa -zigletumʋ -lrʋʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho ꞌye ɔ linyni, 28ʋn ꞌye ɔ tidede ꞌle ʋn na: Yɔɔ -ke ꞌꞌbhuo-o ꞌꞌnyɩꞌe -ɩnmʋ ꞌꞌyiflɔɛ ꞌle -a sɩa nɩꞌe -kaa nyʋꞌa? Yɔɔ lbhoꞌo -ɩnmʋꞌa? 29ꞌLe ɔ na: Ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili. ꞌƖn-ɩ dede-e amʋ dɩ -lue gbɛ ti. -Bho abʋ ꞌꞌdu ɛ ꞌꞌkpi a, ꞌꞌlemnɩɩ nyɔ-ɔ -ke ꞌnynɩ ꞌmʋ ꞌɩn-ɩ nʋꞌa -kaa a, ꞌmna-a ꞌꞌsi -ɔ ꞌnynɩ. 30ꞌƖn na, *ꞌZaan Batiisɩ -naa ꞌle, yɔɔ -ke ꞌꞌbhuo-o lbho ꞌɔ ꞌle ɔ-ɔ *batizeeꞌe nyʋꞌa? -Lagɔe, -ale nyunyu? A ꞌtmʋʋ ꞌɩnmʋ! 31ꞌƆ wlu ꞌmnɛ crʋ -ʋꞌo ꞌle ʋn-ʋ ꞌkabhaꞌo, ʋn-ʋ nʋꞌo: Koo -a ꞌke ꞌlɛ ꞌya-a? -Bho -a na, -Lagɔ lbho ɔꞌo, ɔ-ɔ ꞌye-e, ꞌꞌlemnɩɩ, ꞌan ꞌꞌkpidɩ ɔ -zaꞌa ꞌmʋ, leedɩ a -see ɩ ꞌꞌgwlide ꞌya? -nʋ -mʋ. 32-Bho -a na, nyunyu lbho ꞌɔ ɔ, ɛ -see nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho ꞌtʋ -nʋ yi, -ɛkedɩmaa, ꞌwa klɛ ꞌde-e ꞌꞌgwli ꞌZaan Batiisɩ-ɩ ꞌmo-o -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi -ziaka. ꞌLe koo -a ꞌke -nynaꞌa? 33ꞌLe ʋn ꞌye -kaa Zezii ꞌꞌyiꞌlɛ, ʋn na: -Yɔ ꞌma-a ꞌZaan Batiisɩ, -ɔ lbho ꞌɔ, -a se ɔ yibo. ꞌLe ɔ na: Ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili. -Bho ɛ -nɩ -kaa ꞌmʋ, ꞌꞌlemnɩɩ -ɔ lbhoꞌa ꞌɩnmʋ, ꞌmna -see ɔ ꞌnynɩ ꞌꞌsi yi!

12

*Zezii na *ꞌZuifʋꞌa -klɩgbɩ-ɩ ꞌmo-o lbhʋzemʋ ꞌbhleꞌa nyanɩ

(Matiee 21:33-46; Luukɩ 20:9-19)

1Ɩ ziꞌa -kaa a, *Zezii ꞌpo-o ꞌꞌyi -lue ꞌle ɔ na: Nyɔ -lue nʋꞌa -kaa, ɔ ꞌꞌdu-o -kpaa, tui-i troꞌa ꞌꞌbhi ʋn-ʋ ꞌlaꞌa lezɛɛn, ꞌle ɔ ꞌye ɩ -lo. ꞌƖnnɩ nyʋ-ʋ nʋꞌo duvɛɛn ꞌmʋ. Ɛ-bɛ -kpaa ꞌmnɛ, ɔ -po ꞌnɛ-ɛ -gbatɩ ꞌꞌyrili, ɔ ꞌye -dedeyibhie cɛ, ɔ ꞌye ɛ lasoo tri ꞌle ʋn ꞌke ꞌɛ ꞌlimʋ ꞌya ꞌꞌbhiꞌa ꞌꞌni ꞌmʋꞌꞌpli -nɩ. Ɔ ꞌpo-o ꞌbho ꞌtide ꞌꞌlru -popo ꞌle ʋn ꞌke ꞌbho -kpaa li-fuo -nɩ, ɔ ꞌye ɛ lbhʋnʋmʋ lisie, -bho ʋn -zɛ ɛ, ꞌle ɔ -ke ʋn ꞌke ꞌgble, ꞌle ɔ ꞌye ꞌmʋ-sɔ, ɔ ꞌye nya ꞌlaga ꞌmʋ mu. 2ꞌYa -zazanɔɔ nyniꞌa a, ɔ ꞌlbho-o ꞌle lbhʋnʋmʋ ꞌmnʋ gbo ꞌɔ ꞌgbaplemʋꞌa ꞌꞌklumʋꞌa nyɔ -lue, ʋn ꞌke ɔ ꞌɔ nɩ ꞌꞌnyɩ, ɔ ꞌke ɩ ꞌle ɔ gbo kpa, ꞌle ɔ ꞌye mu. 3Ɔ nyniꞌa a, ꞌɩnnɔ ʋn kpʋnꞌo kwa ꞌmʋ ti, ʋn ꞌꞌsɛɛnꞌɛ kplokplo. Ʋn -see ɔ lɛ ꞌꞌnyɩ ʋn ꞌye ɔ tinu, 4ꞌle -kpaayowli ꞌmnɔ ꞌye ꞌle ꞌɔ ꞌgbapleyi -lrɔɔ lbho. Ɔ nyniꞌa a, ꞌɩnnɔ ʋn waꞌa ꞌgʋ, ʋn klaꞌa nyanɩ ꞌmʋ kplokplo, ʋn -see ɔ lɛ ꞌꞌnyɩ, ʋn nuꞌo ti, 5ꞌle ɔ ꞌye ꞌle ꞌɔ ꞌgbaplemʋꞌa tannɔ lbho. Ɔ nyniꞌa a, ꞌɩnnɔ ʋn ꞌlbhaꞌo ɔ ꞌye ꞌmɛ. Nyʋꞌa klɛ ɔ-ɔ lbhoꞌa ꞌle, ꞌka-a ʋn-ʋ nʋꞌo, ʋn-ʋ ꞌꞌsɛɛn tɔlʋ, ʋn-ʋ ꞌlbha -lrʋʋ ʋn-ʋ ꞌmɛ. ꞌKa-a ɛ ziꞌo ꞌle ꞌɔ ꞌgbaplemʋꞌa klɛ ꞌye ꞌꞌyiti-gwɛ.

6ꞌƆ ꞌꞌyuꞌa ꞌdɛ -lue -ke dɩ ɔ -kmaꞌa, ꞌɔ ꞌꞌsɛ-ɛ -sie ꞌnɔ kwa ꞌmʋ. Ɔ-bɔ ꞌꞌyu ꞌmnɔ, ꞌɩnnɔ ɔ ꞌbhɔɔꞌɔ gbɔ ꞌmʋ, ɔ lbhoꞌo ꞌle lbhʋnʋmʋ ꞌmnʋ gbo. -Kaa ɔ-ɔ popoꞌo ꞌgwlʋti: ꞌAn ꞌꞌbhuoꞌa ꞌꞌyu maꞌa dɩ, -bho ɔ mu a, ʋn-ʋ ꞌye ɔ ꞌbho ꞌꞌdu mʋ. ꞌLe ɔ ꞌye mu, ɔ ꞌye nyni. 7Ʋn ꞌye ꞌɔ ꞌꞌyri a, -kaa ꞌwa ꞌꞌsɛ bhagaꞌo: ꞌLe nya ꞌwla -ɔ ꞌyeꞌa ꞌɔ -tɩtaꞌa -kpaa ꞌꞌkpi -zi mʋ, ꞌɩnnɔ ꞌka-a. ꞌƐ dɩ a-ba ꞌlbhɔ ɔ, ɔ ꞌke ꞌmɛ, ꞌꞌlemnɩɩ -kpaa ꞌmnɛ ɛ, -a-bʋ ꞌye ɛ ꞌtɔ -kɔ mʋ. 8A -gblee, ɔ-bɔ ꞌꞌyu ꞌmnɔ, ꞌɩnnɔ ʋn kpʋnꞌo kwa ꞌmʋ ti, ʋn ꞌlbhaꞌo, ꞌɔ ꞌꞌku ʋn poꞌo ꞌkwla.

9ꞌBho ꞌɛ ꞌꞌkpi, Zezii -nynaꞌa-a ti, nyʋ-ʋ po ꞌɔ -lokui, ꞌle ɔ ꞌye ʋ tidede, ꞌle ɔ na: -Bho a popo ꞌgwlʋti ꞌle, lee ɔ-bɔ -kpaayowli ꞌmnɔ ꞌke ꞌtraamʋ nʋ ꞌtɔꞌɔ? ꞌƖn-ɩ ꞌtmʋʋꞌo amʋ-ɛ, -kpaayowli ꞌmnɔ-ɔ ꞌye-e -yi -mʋ ɔ ꞌke ʋ-bʋ lbhʋnʋmʋ ꞌlbha, ʋn ꞌke ꞌmɛ ꞌle ɔ ꞌke ꞌɔ -kpaa nyʋ -lrʋʋ lisie. 10ꞌLe -Lagɔꞌɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli, wludie -gbɛ -nɩꞌe ꞌle, ꞌɩnnɛ ꞌlɛꞌɛ -kaa:

Sʋkpʋ -budupomʋ -baꞌa, ʋn nʋꞌa ɛ se ꞌꞌyrili-nmɔ ʋn poꞌa ti, ꞌɛ ꞌbɩ-ɩ ꞌye-ɛꞌo na ꞌɩnnɛ -nmɔꞌɔ ꞌꞌyrili -ɛ -ziꞌe sɩkpɩ ꞌwee. 11Ɛbɛ ꞌmnɛ, ꞌɩnnɛ -aꞌba -Kɔyi -Lagɔ nʋꞌo, -ɛ -nmɔꞌɔ ꞌꞌyri ꞌꞌkpi ti ꞌbho -aꞌba ꞌꞌyigbeyi.

12Zezii ꞌlɛꞌɛ -kaa a, ɛ -see *ꞌZuifʋꞌa nyʋklɩgbɩ ꞌtʋ nʋ, -ɛkedɩmaa, ʋn yiboꞌo-o na ʋ-bʋ ɔ ꞌꞌsiꞌe ꞌnynɩ. ꞌƖnnɛ ꞌbhleꞌe ꞌnynɩꞌa dɩ ʋn-ʋ ꞌybhaꞌo ʋn ꞌke ɔ kpʋn. Nyʋꞌa -dadudu ꞌzi -ɔ gbo. ꞌƐ dɩ ʋn -see ꞌybha ʋn ꞌke ɔ -bhla kpʋn, -ɛkedɩmaa, nyʋ ꞌmnʋꞌa -fanʋ ꞌlbhʋ -ʋꞌo ꞌle ʋn ꞌye ɔ ꞌꞌyitiꞌꞌtayi ʋn ꞌye mu.

A ꞌꞌpɛle lapoo a ꞌke ꞌbhlʋkpayowli ꞌꞌnyɩ

(Matiee 22:15-22; Luukɩ 20:20-25)

13Zɔ -lue ꞌzɔ ɔ, ʋn ꞌlbho-o *Faliziɛɛn gbɩ -ke *Elɔɔdɩꞌa -namʋꞌa nyʋ -lrʋʋ ʋn ꞌke *Zezii tiꞌcrɛ ꞌle ʋn ꞌke ɔ dɩ -kpʋn, 14ʋn ꞌye yi ꞌle ʋn na: -Aꞌba -Tɔyi, -a yiboꞌo-o -ɩn ꞌsrɛɛꞌɛ-ɛ ꞌꞌyi. -Bho koo nyɔ ꞌꞌdu nyɔklagba, -aꞌa ple ꞌɔ ꞌꞌyri. ꞌBho nyʋꞌa ꞌꞌyigbeyi, -bho -ɩn -ka wlu, -aꞌa ꞌkɩkle wlu ꞌꞌyi. -Ka -Lagɔ nʋꞌa nyɔ ꞌke -na ꞌtɩn, ꞌka-a -a tɔꞌɔ nyʋ. ꞌLe ʋn ꞌye -kaa ꞌlɛ -lrɛɛ: ꞌWlomɛɛꞌɛ ꞌbhlʋkpayowliklagba na: -A ꞌꞌpɛle lapoo. Ɛ -nmɔꞌɔ -kaa-a ti -a ꞌke ɛ nʋꞌa? -A ꞌꞌpɛle nɛ-ee, -ale -aꞌba ꞌꞌpɛle nɛ -le? ꞌTmʋʋ -amʋ! 15ꞌLe ɔ na: A-a ꞌmo-o -mɩɛ ꞌsɔn wɔn ꞌmʋ ꞌbhlemʋ. -Ka a ꞌlɛꞌɛ -laa, ɛ -se ꞌka-a a-a popo ꞌgwlʋti -ko. A-a ꞌbi-e -ɩnmʋ lemʋ ti a ꞌke ꞌɩnmʋ dɩ -kpʋn. ꞌƐ dɩ ꞌɩn ꞌwɩn ꞌɩ ꞌmʋti. A -ya ꞌɩnmʋ mɔniyʋɛ ꞌmʋ ꞌɩn ꞌke ɛ ꞌye ꞌle ꞌɩn ꞌke ꞌbho wlu ꞌꞌdu! 16ꞌLe ʋn -ke ɛ ꞌye yi. Ɔ na: Nyunyɔlru -ke ꞌnynɩ-ɩ -nɩꞌa -laa mɔniyʋɛ ꞌꞌkpi, yɔɔ -kɔ ꞌnɩꞌa? Ʋn na: ꞌBhlʋkpayowliklagba moꞌo. 17Ɔ na: Kɩn. -Bho ɛ ꞌꞌdu ꞌbhlʋkpayowliꞌa ꞌbhoduɛɛꞌɛ dɩ, a ꞌꞌdu ɔ ꞌbho ꞌle a ꞌke lapoo ꞌꞌpɛle! -Bho ɛ ꞌꞌdu -Lagɔꞌɔ ꞌbhoduɛɛꞌɛ dɩ, a ꞌꞌdu ɔ ꞌbho -lrɛɛ ꞌle a ꞌke ꞌɔ ꞌgwlʋdɩ nʋ! Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, wɔn ꞌmʋ -ʋ ti.

ꞌBho ꞌmɛmʋꞌa glusɔnamʋ leelɛ ꞌke ziꞌa?

(Matiee 22:23-33; Luukɩ 20:27-40)

18A -gblee, ꞌle Zelizalɛɛmʋ, nyʋꞌa ꞌplan-a -nɩꞌa ꞌle -lrɛɛ, ꞌɩnnʋ ꞌmo-o *Sadiziɛɛn. -Kaa ʋn-ʋ tɔꞌɔ nyʋ, ʋn na: -Bho nyɔ ꞌmɛ ɛ, ꞌɔ -sɔ glu. Zɔ -lue ꞌmnɛ ꞌzɔ, ʋ-bʋ nyʋ ꞌmnʋ, ꞌwa -lrʋʋ -yɛꞌɛ-ɛ *Zezii ꞌle ʋn na: 19-Aꞌba -Tɔyi, -kaa -aꞌba ꞌꞌna *Moyiizɩ poꞌo gba -nɛɛ, ɔ na: -Bho nyɔ ꞌbhle ꞌnynɔ ꞌle ɔ -ke ʋn -see ꞌꞌyu ꞌwlʋ, ɔ ꞌke ꞌmɛ ɛ, ꞌle ɔ ꞌke ꞌlotʋꞌa ꞌꞌyunyukpasu ꞌbhle a, ꞌɩnnɔ kpaꞌa ꞌɔ -dɩgbanynɔ ꞌle ɔ -ke ʋn ꞌke ꞌɔ ꞌlotʋꞌa ꞌꞌyuꞌa ꞌnynɩ ꞌmʋ ꞌꞌyu ꞌwlʋ -nɩ. 20ꞌBho-o ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu -mɛɛsɔn -nɩꞌo. Zɔ -lue ꞌzɔ, ꞌwa ꞌꞌklumʋꞌa nyɔ -lue ꞌkpa-a ꞌnynɔ, ɔ -ke ʋn -see ꞌꞌyu ꞌwlʋ, ɔ ꞌye ꞌmɛ, 21ꞌle ꞌɔ ꞌlotʋꞌa ꞌꞌyu -lrɔɔ ꞌye ꞌɔ -dɩgbanynɔ kpa. Ɔbɔ -ke ʋn -see ꞌꞌyu ꞌwlʋ, ɔ ꞌye ꞌmɛ -lrɛɛ. 22ꞌKa ꞌmnɔ ɔ, ꞌka-a, -ʋ -sieꞌa ꞌbho, ʋn ꞌꞌluoꞌo -dɩgbanynɔ ꞌmnʋ ꞌmʋ -lue -lue, ʋn -ke ʋn -see ꞌꞌyu ꞌwlʋ, ʋn ꞌye ꞌmɛ. -Dɩgbanynaakpʋ paꞌa ꞌle, ʋn ꞌmɛ-oꞌo -lrɛɛ. 23ꞌƐ dɩ, -bho -ɩn na ꞌle ꞌwɩ -lrɛɛ ꞌli ꞌmɛmʋ-ʋ ꞌye-e glu -sɔ -mʋ a, ʋ-bʋ ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu -mɛɛsɔn ꞌmnʋ ꞌle, koo ꞌwa ꞌꞌkpidɩ-ɩ ꞌye -nɩ mʋ ꞌbho ꞌnynaakpʋ ꞌmnʋꞌa damʋꞌa? ꞌWa ꞌwee kpʋ ʋ ꞌko-oꞌo. -Bho ʋn -sɔ glu ꞌle, ꞌbho ꞌwa ꞌꞌklumʋ, ꞌyɔɔ -ke ꞌnynɔ ʋn ꞌke ꞌꞌduꞌa? ꞌTmʋʋ -amʋ!

24ꞌLe Zezii na: -Yɛ ꞌma-a ꞌmɛmʋꞌa glusɔɛꞌɛ dɩ, a -see lɛ -lue ꞌtɩn ꞌmʋtiꞌwɔn. A-a ꞌꞌmaa-a aꞌba ꞌꞌbhi, -ɛkedɩmaa, a se -Lagɔꞌɔ wlu yibo ꞌle a se ꞌɔ wɔnkuɛ yibo -lrɛɛ. 25ꞌƖn-ɩ ꞌtmʋʋꞌo amʋ-ɛ, -da ꞌmɛmʋ-ʋ ꞌyeꞌa glu -sɔ -nɩ mʋ, kpʋkpɛɛ -see ti-nɩ yi. -Lagɔ gboꞌa -dalbhomʋ -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌli, -ka ꞌwa tinɩɛ -nɩꞌa, ꞌka-a nyunyuꞌa tinɩɛ-ɛ ꞌye -nɩ mʋ. 26-Bho a na ꞌmɛmʋ -see glu -sɔ yi a, a-a ꞌꞌmaa-a aꞌba ꞌꞌbhi. Dɩ *Moyiizɩ ꞌwɔnꞌɔ ꞌbɔ, ɔ ꞌcnɩꞌa ꞌle -Lagɔꞌɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli, -da -Lagɔ -nɩꞌa ꞌle -gamnɩgɩ ꞌmʋ, dɩ ɔ ꞌtmʋʋ ꞌnɔ, a -see ɩ -bhla ꞌbɔꞌwɔn ke? -Kaa ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa: Aꞌba ꞌꞌnaklɩgbɩ ꞌꞌwe, *Ablaamʋ, *Izaakɩ -ke *Zakɔɔpʋ, ꞌɩnmɔ -Lagɔ, ꞌɩnmɔ -ke ʋn bhlaꞌa *-ybhɛybhɛtite, ꞌɩnmɔ ꞌka-a! 27ꞌKa-a -Lagɔ ꞌtmʋʋꞌo Moyiizɩ. Ɩ-bɩ wlu ꞌmnɩ, ꞌya ꞌzɔ -tɛꞌɛ ꞌmʋ-ɛ. ꞌLe ɛ ꞌmʋ Ablaamʋ, Izaakɩ -ke Zakɔɔpʋ ꞌꞌwe ꞌmnʋ, ʋn ꞌmɛ-ɛꞌo see. ꞌLe, -bho -Lagɔ na: ꞌƖnmɔ -ke ʋn bhlaꞌa -ybhɛybhɛtite, ɛ-ɛ ꞌtɔ-ɔ na, ʋn -nɩꞌe-e -bhla ti ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌyigbeyi; -bho ꞌwla a, ꞌle ɔ ꞌke ʋ glu -za. A -gblee, -kaabonyʋ -ke ɔ -naꞌa, ꞌka-a ꞌwa ꞌwee -nɩꞌo ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. Lɛ aꞌba ꞌwɔnꞌɔ ꞌmʋti, ꞌɩnnɛ ꞌka-a! ꞌƐ dɩ ꞌɩn nʋꞌo na: A-a ꞌꞌmaa-a aꞌba ꞌꞌbhi.

Yɛɛ ꞌmo-o *-Lagɔꞌɔ gbaklagbaꞌa?

(Matiee 22:34-40; Luukɩ 10:25-28)

28-Da *Zezii -ke *Sadiziɛɛn ꞌmnʋ -nɩꞌa deponamʋ, *-Lagɔꞌɔ gbaꞌa yiboyi -lue-e -nɩꞌe ꞌbho. -Ka Zezii ꞌꞌduꞌa Sadiziɛɛn ꞌꞌweꞌa wlu ꞌꞌkpi -ka -zɛgɛka, ɔ ꞌyeꞌa ꞌna li, ɔ ꞌnyni -ɔ li ɔ ꞌke ɔ tidede ꞌle ɔ na: -Aꞌba -Tɔyi, ꞌle *-Lagɔꞌɔ gbaꞌa ꞌꞌklumʋ ꞌle, gba yɛɛ kuꞌo wɔn -a ꞌke ꞌꞌyi-kpʋn -ɛ -ziꞌe ꞌya ꞌweeꞌa? 29ꞌLe ɔ na: -Lagɔꞌɔ gba -ɛ kuꞌa wɔn tenyɩ, ꞌɩnnɛ ꞌka-a: *Izrayɛɛlɩkɔmʋ, a po -lokui, -aꞌba -Kɔyi, -Lagɔ -nɩ -lue ꞌtɩn, ꞌɩnnɔ ꞌmo-o -Lagɔ. 30ꞌƐ dɩ -ɩn ꞌke -aꞌa -Kɔyi -Lagɔꞌɔ dɩ -kma. -Ɩn ꞌke ɔ -aꞌa -pɔlʋꞌa klɛ -jeyi ꞌꞌnyɩ ꞌle -aꞌa ꞌgwlʋtipopoɛꞌɛ klɛ ti -ɩn ꞌke ꞌɔ ꞌnynɩ ꞌꞌyiꞌbhɛɛ, lɩ ꞌwee -a nʋꞌa, -ɩn ꞌke ɩ nʋ ꞌɔ dɩ. -Kaa -ɩn ꞌke ꞌɔ dɩ -kma. 31-Lagɔ ꞌmnɔꞌɔ gbaꞌa ꞌsɔnnɛ, -ɛ kuꞌa wɔn, -a ꞌka ꞌꞌyi-kpʋn -lrɛɛ, ꞌɩnnɛ ꞌka-a: -Ka -ɩn -kmaꞌa -aꞌa ꞌꞌbhuoꞌa dɩ, -kma -kaa -ɩn -bonyunyɔꞌɔ dɩ! Gba -lrɛɛ, -ɛ ꞌka wɔnku, -ɛ ꞌka ɩ-bɩ ꞌsɔn -nɩɩ -zi, ɛ se -nɩ.

32Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, ɔ-bɔ nyɔ ꞌmnɔ na: Kɩn, -aꞌba -Tɔyi, ꞌka-a moꞌo. -Ziadɩ -ɩn -nɩꞌe ꞌmʋzanamʋ. -Aꞌba -Kɔyi -Lagɔ, ɔ -nɩ -lue ꞌtɩn, ꞌɩnnɔ ꞌmo-o -Lagɔ. ꞌBho ꞌɔ ꞌꞌyigbeyi -Lagɔ -lrɔɔ se ꞌbho -nɩ. 33ꞌLe ɛ ꞌmʋ nyɔ ꞌke ꞌɔ dɩ -kma moꞌo ꞌle ɔ ꞌke ɔ ꞌɔ -pɔlʋꞌa klɛ -jeyi ꞌꞌnyɩ, ꞌle ꞌɔ ꞌgwlʋtipopoɛꞌɛ klɛ ti ɔ ꞌke ꞌɔ ꞌnynɩ ꞌꞌyiꞌbhɛɛ, lɩ ꞌwee ɔ ꞌka nʋ, ɔ nʋ ɩ ꞌɔ dɩ! -Kaa ɔ ꞌke ꞌɔ dɩ -kma. -Ka ɔ -kmaꞌa ꞌɔ ꞌꞌbhuoꞌa dɩ, ꞌka-a ɔ ꞌke ꞌɔ -bonyunyɔꞌɔ dɩ -kma. ꞌBho -Lagɔꞌɔ ꞌsragazanamʋ, -ka nyɔ-ɔ yaꞌa nmi ʋn-ʋ ꞌlbhɛ ꞌɛ ʋn-ʋ po ꞌɛ ꞌꞌyri muaa ꞌwee, -a ꞌye ꞌna-a -nʋ -mʋ kplokplo, -a ꞌye-e lɩ -lrɩɩ -ya -mʋ ꞌle ʋn ꞌke ɩ ꞌsraga ꞌmʋ -za kplokplo, -bho koo -ɩn nʋ -kaa, bhubhuyitiꞌa lɩ moꞌo. Ɩ-bɩ gba ꞌsɔn -nɩɩ, -bho -ɩn -kpʋn nɩ ꞌꞌyi, ꞌɩnnɩ kuꞌo wɔn, -ɩ -ziꞌe ꞌsragazɛɛ. 34Nyɔ ꞌmnɔ -zɛ ꞌɛ -kaa ꞌmʋ -ka -zɛgɛka, Zezii na: -Ɩn -nɩꞌe-e -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔꞌɔ dɩꞌa ꞌzɔ ꞌmʋtiwɔnnamʋ ꞌle ɔ ꞌke -ɩnmʋ -kɔ. Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, nyɔ -lrɔɔ -see ꞌtɔ ꞌybha ɔ ꞌke ɔ dɩ -lrɩɩ tidede.

*-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ-ʋ ꞌmo-o *Daviidɩꞌa -kɔyi

(Matiee 22:41-46; Luukɩ 20:41-44)

35Ɩ ziꞌa -kaa a, *Zezii muꞌo ꞌle-e *-Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegbo. Ɔ nyniꞌa ꞌle, -da ɔ -nɩꞌa nyʋ -tɔnamʋ a, ɔ dede ꞌnʋ-ʋ dɩ -lue gbɛ ti ꞌle ɔ na: *-Lagɔꞌɔ gbaꞌa yibomʋ ꞌꞌwe na: *-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi ꞌpʋʋnꞌa nyʋ -ɔ ꞌka yi, -aꞌba ꞌꞌna *Daviidɩꞌa ꞌꞌnayu ɔ ꞌke ꞌꞌdu. Kɩn, ꞌka-a moꞌo. 36ꞌLe, ɛ-bɛ wlu ꞌmnɛ, ꞌɛ ꞌzɔꞌɔ ꞌnynɩ -mɛꞌɛ? Ɔ-bɔ Daviidɩ ꞌmnɔꞌɔ ꞌꞌbhuo, *-Lagɔꞌɔ Lisaazuzu ꞌtmʋʋ nɔ-oꞌo ɔ ꞌye wlu -nɛɛ ꞌcnɩ:

ꞌAn -Kɔyi -Lagɔ ꞌtmʋʋꞌo -kaa ꞌan -Kɔyi: -Zi -laa ꞌan ꞌꞌtroli -ɩn ꞌke ti-de ꞌle ꞌɩn ꞌke -aꞌa tʋꞌa nyʋ wɔn-zi.

37-Bho Daviidɩ ꞌlɛ -kaa a, ꞌꞌlemnɩɩ -Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ, ꞌɩnnɔ ɔ-ɔ ꞌꞌsiꞌe ꞌnynɩ ɔ-ɔ ꞌlaꞌa ꞌɔ -kɔyi. Ɔ-bɔ ꞌma-a Daviidɩꞌa ꞌꞌnayu, -bho Daviidɩ -kɔ ɔ ꞌɔ -kɔyi-i ꞌla ꞌle, koo ꞌɛ ꞌzɔ -nɩꞌe ꞌmʋꞌa?

*Zezii na: A-bʋ poꞌa ꞌɩnmʋ -lokui a, a ꞌꞌdu aꞌba ꞌꞌbhi ꞌꞌyrili ꞌbho *-Lagɔꞌɔ gbayibomʋꞌa damʋ

(Matiee 23:1-36; Luukɩ 20:45-47)

Nyʋꞌa -dadudu-u ꞌpo-o -bhla *Zezii -lokui ꞌle ꞌbʋbʋa ꞌmʋ. 38Zɔ -lue ꞌzɔ, ɔ -nɩ ꞌʋ -tɔnamʋ, ɔ na: ꞌBho *-Lagɔꞌɔ gbaꞌa yibomʋꞌa damʋ, a ꞌꞌdu aꞌba ꞌꞌbhi ꞌꞌyrili! -Bho ʋn -pa ꞌwa ꞌnynɩbhlevilɔbanɩ ꞌmʋ, -bho -die -gwɛ ꞌle, ʋn ꞌybha-oꞌo nyʋ ꞌke ʋ ꞌyra, ʋn ꞌke ʋ ꞌbho ꞌꞌdu ꞌle ʋn -ke ʋn ꞌke ꞌyɩye. 39ꞌLe *-Lagɔwluꞌa ꞌlicɩaanbidi ꞌli ʋn ꞌybha-oꞌo ʋn ꞌke kpizɩgɩ ꞌꞌkpi -de ꞌle nyʋ ꞌke ʋ ꞌyra. -Bho nyʋklɩgbɩ ꞌꞌdu gɔ ꞌle ʋn ꞌke ʋ ꞌla a, ʋn ꞌybha-oꞌo ʋn ꞌke ꞌnynɩbhlekpi ꞌꞌkpi -de ꞌle nyʋ ꞌke ʋ ꞌyra -lrɛɛ. 40-Bho ʋn -ka *-Lagɔ wɔn gbo-o po, nyʋ ꞌke ʋ ꞌbho ꞌꞌduꞌa dɩ, ꞌka-a ʋn ꞌbhle ɛꞌo kplokplokplo. Ʋn-ʋ nʋꞌa -bhla -kaa a, ʋn-ʋ ꞌlbha-a -dɩgbanynʋkpakpɩ ꞌꞌyrabha ꞌmʋ ꞌle ʋn-ʋ zʋ ꞌʋ lɩ kwa ꞌmʋ. Ʋ-bʋ nyʋ ꞌmnʋ, -Lagɔ-ɔ ꞌye -ʋ -zigle -tu -mʋ tenyɩ.

ꞌꞌPʋanlbhadɩgbanynaakpʋ -lueꞌa ꞌjɛ

(Luukɩ 21:1-4)

41A -gblee, ꞌle *-Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegbo mɔnilipolɩ -nɩꞌe ꞌle. Mɔni ʋn-ʋ ꞌꞌnyɩꞌa -Lagɔ ɔ, ꞌle-e ʋn-ʋ po ɩꞌo. ꞌYa -lue ꞌꞌtroli *Zezii -deꞌe ti. -Ka nyʋ-ʋ poꞌa ꞌle mɔni ꞌle ɔ-ɔ gbʋꞌo ꞌna ya. ꞌꞌWlilɩbhlemʋ ꞌꞌwe-e yiꞌa, ʋn-ʋ poꞌo ꞌle-e mɔniꞌa -dadudu, 42ꞌle ꞌnynaakpʋ -lue ꞌye yi. ꞌꞌPʋanlbhadɩgbanynaakpʋ moꞌo. Ʋn nʋꞌa -kaa, ʋn poꞌo ꞌle-e mɔniyɔ ꞌsɔn. 43Ʋn po ꞌɩ ꞌle, Zezii ꞌꞌbhitiꞌe-e ꞌle *ꞌɔ -namʋ gbo, ɔ ꞌye ʋ ꞌtmʋʋ, ɔ na: A ꞌye-e ꞌnynaakpʋ -nʋʋ liꞌa! Mɔniyɔ ꞌsɔn, ꞌɩnnɩ ʋn poꞌo ꞌle mɔnilipolɛ ꞌli. -Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, ʋ-bʋ -dɩgbanynaakpʋ -nʋʋ, ꞌmna-aꞌa damʋ, ꞌɩnnʋ poꞌo ꞌle mɔniꞌa -dadudu, -ʋ -ziꞌe nyʋ ꞌwee poꞌa ꞌle mɔni. 44-Ɛ -ke dɩ ꞌɩn ꞌlɛꞌɛ -kaa, ꞌɩnnɛ ꞌmo-o, nyʋ -yʋ poꞌa ꞌle mɔniꞌa -dadudu, mɔni -ɩ seꞌa dɩ ꞌꞌkpi ꞌbhle, ꞌɩnnɩ ʋn poꞌo ꞌle. -Yɛ ꞌma-a ʋ-bʋ a, mɔni -gbɩ ʋn ꞌbhleꞌa ʋn ꞌke ꞌka li, ꞌya klɛ ʋn poꞌo ꞌle.

13

*Zezii -zaꞌa-a *-Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegboꞌa wawadɩ ꞌmʋ

(Matiee 24:1-2; Luukɩ 21:5-6)

1Ɩ ziꞌa -kaa a, *Zezii -ke *ꞌɔ -namʋ ꞌda-a ꞌle *-Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegbo. -Da ʋn -nɩꞌa ꞌdanamʋ, ꞌwa ꞌꞌklumʋꞌa nyɔ -lue ꞌtmʋʋ nɔ-oꞌo, ɔ na: -Aꞌba -Tɔyi, -gblee, sɩkpɩmii -ke ꞌꞌbhi ʋn -po -nɩꞌa -bidi -nɩɩ, ꞌya gʋgɔbolɛ se -nɩ. -Ka -zɛgɛkaꞌa ꞌꞌbhuo ʋn po ɩꞌo ꞌle ɩ -nmɔꞌɔ ꞌꞌyrili tenyɩ. 2ꞌLe ɔ na: Kɩn, -bidi -a ꞌyeꞌa li a, ʋn-ʋ ꞌye -ɩ -wa -mʋ ꞌwee ꞌle ʋn ꞌke ɩ ti-za, ꞌya lɛ -lue komu -see ꞌbho -sie yi.

ꞌBho ꞌkmʋꞌa ꞌꞌyitiinɔɔ ꞌꞌyi sɩasɩaa-a ꞌyeꞌa -yi mʋ, ꞌya dɩ

(Matiee 24:3-28; Luukɩ 21:7-24)

3Ʋn gwɛꞌɛ ꞌꞌzrɔpoɛ ꞌꞌyi a, ꞌle *Zezii ꞌye ꞌle Olivieegɔgɔ ꞌꞌkpi ꞌya, *ꞌƆ -namʋꞌa ꞌꞌklumʋꞌa nyʋ nyiɛ: *ꞌPiɛlɩ, Zaakɩ, *ꞌZaan -ke Andree, ꞌwa ꞌꞌsɛ-ɛ -ke ɔ muꞌo. ꞌLe -gɔgɔ ꞌꞌkpi ꞌmnɔ, ꞌle-e ʋn -deꞌe ti. ꞌNɔɔ ʋn -deꞌa ti, *-Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegbo-o ge ꞌʋ ꞌꞌyi ꞌꞌtɩklɩlɩ. ꞌLe ʋn ꞌye Zezii tidede, ʋn na: 4-Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegboꞌa ꞌꞌkpidɩ -ɩn -zaꞌa ꞌtraamʋ ʋn-ʋ ꞌyeꞌa -wa mʋ ꞌle, -bhlaaka ꞌɛ -nɔɔ ꞌke nyniꞌa? Ɩ-bɩ wlu ꞌmnɩ, -bho ꞌya ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ -ka ꞌwlʋ, leelɛ -a ꞌke ɩ ꞌmʋyibo -nɩꞌa? ꞌTmʋʋ -amʋ! 5ꞌLe ɔ ꞌye ʋ ꞌꞌdɩ ꞌmʋ ꞌꞌdu ɔ na: A ꞌꞌdu aꞌba ꞌꞌbhi ꞌꞌyrili, ꞌle nyɔ -kaa amʋ -tɔɔ ꞌꞌyriliꞌꞌmaa. 6Nyʋꞌa -dadudu-u ꞌye-e -yi -mʋ ꞌle ʋn ꞌke ꞌan ꞌnynɩ ꞌmʋꞌꞌluo, ʋn ꞌke -kaa ꞌlɛ -lue -lue, ꞌƖnmɔ *-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ, ꞌɩnmɔ ꞌka-a! ꞌKa-a ʋn-ʋ ꞌye ꞌlɛ mʋ ꞌle ʋn ꞌke nyʋꞌa -dadudu dɩ ꞌꞌyriliꞌꞌmaa. 7ꞌBho ꞌmnɔ, -bho tʋɩ -ka ꞌle a ꞌꞌbhli-i vɔɛ, -sɩanyɩꞌa ꞌlbha amʋ -le! -Bho a ꞌwɔn ꞌle ꞌbhlɩkpɩ -lrɩɩ ꞌꞌkpiꞌa tʋꞌa vɔvɔɔꞌɔ ꞌꞌdɩ ꞌbɔ, -sɩanyɩꞌa ꞌlbha amʋ -le -lrɛɛ! Tʋɩ ꞌmnɩ, ɩ-ɩ ꞌye-e -vɔ-ɛ -mʋ. Ɛ -se -bhla ꞌkmʋꞌa ꞌꞌyitiinɔɔ -ko. 8ꞌBhlʋkpa -lrɛɛꞌɛ nyʋ -ke ꞌbhlʋkpa -lrɛɛꞌɛ nyʋ-ʋ ꞌye-e tʋ -vɔ -mʋ ꞌle ꞌbhɩɔ -lrɔɔꞌɔ nyʋ -ke ꞌbhɩɔ -lrɔɔꞌɔ nyʋ ꞌke vɔ. ꞌLe ꞌbhlɩkpɩꞌa -dadudu ꞌꞌkpi ꞌbhlʋkpa-a ꞌye -trɛ mʋ ꞌle ꞌmʋ ꞌke ꞌle ꞌbhlɩkpɩꞌa -dadudu ꞌꞌkpi tiyi. ꞌYa ꞌwee-e ꞌmo-o ꞌkleyeɛɛ ꞌmʋ ꞌnyaanamʋ. 9-10ꞌBhlɩkpɩ ꞌwee ꞌꞌkpiꞌa nyʋ ꞌke -Lagɔꞌɔ ꞌꞌdɩzɩgɩ ꞌbʋꞌwɔn -tanyɩ-ɔ, ꞌle ꞌɛ ꞌꞌyitiinɔɔ ꞌke nyni moꞌo. -Yɛ ꞌma-a a-bʋ, a ꞌꞌdu aꞌba ꞌꞌbhi ꞌꞌyrili, dɩ ꞌɩn-ɩ ꞌtmʋʋꞌa amʋ, ꞌya damʋ. ꞌƖn na, ʋn-ʋ ꞌye-e amʋ -zigle -tu -mʋ, ꞌle *-Lagɔwluꞌa ꞌlicɩaanbidi ꞌli ʋn-ʋ ꞌye-e amʋ ꞌꞌsɛɛn -mʋ. ꞌAn dɩ ʋn-ʋ ꞌye amʋ -kpʋn mʋ ꞌle ʋn ꞌke amʋ ꞌbhlɩkpɩyowli -ke ꞌbhɩɔ ꞌꞌweꞌa wɔnyi kpa ꞌle ʋn ꞌke amʋ -zigle -tu. ꞌBho ꞌwa ꞌꞌyigbeyi ꞌan ꞌꞌdɩ a-a ꞌye -za mʋ. 11-Bho a nyni ꞌle -zigle ꞌmʋ ti a, ꞌbho dɩ -yɩ a ꞌka ꞌmʋ-za, ꞌya damʋ, nymɔꞌɔ ꞌꞌsi amʋ ꞌgwlʋ -le, -ɛkedɩmaa, ꞌbho ꞌmnɔ, dɩ a-a ꞌyeꞌa ꞌmʋ-za mʋ, *-Lagɔꞌɔ Lisaazuzu ꞌye ɩ amʋ -tɔ mʋ, le a ꞌke ɩ ꞌmʋ-za! 12Nyʋ -lrʋʋ, -bho koo ɛ ꞌꞌdu ꞌwa ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu o, ꞌle ɛ ꞌke ꞌwa ꞌꞌyreetɩ ꞌꞌdu o, ʋn-ʋ ꞌye -ʋ tʋ wɔn-po -mʋ ꞌle nyʋ ꞌke ʋ ꞌlbha ʋn ꞌke ꞌmɛ. ꞌLe -lrʋʋ ꞌke ꞌwa -kɔkɔmʋ tʋ wɔnpo ꞌle nyʋ ꞌke ʋ ꞌlbha ꞌle ʋn ꞌke ꞌmɛ. 13A-bʋ -yʋʋ, ꞌan ꞌnynɩ a ꞌbhleꞌe ꞌꞌkpiꞌa dɩ, nyʋ ꞌwee-e ꞌye-e amʋ ꞌmʋꞌnyɛ -mʋ. ꞌKa-a ɩ-ɩ ꞌye ꞌmʋ-nɩ mʋ. Nyɔ -yɔ ꞌyeꞌa ꞌkpa ꞌꞌyi -ku mʋ, -ɔ ꞌyeꞌa ꞌɩnmʋ ꞌꞌsrii mʋ ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ, ꞌɩnnɔ ꞌye ꞌpʋn mʋ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi.

14A -gblee, lɛ ʋn-ʋ ꞌlaꞌa ꞌꞌnyinynilɛ, -ɛ nyniꞌa ꞌbhlʋkpa wɔn, ꞌɩnnɛ ꞌye -yi mʋ, ꞌle, -da ɛ seꞌa ti-nmɔ ɔ, ɛ ꞌke ꞌbho -nɩ. (Wlu -nɩɩ, ɩ ꞌbhle-e ꞌzɔ. Nyɔ -yɔ zrɩ ꞌɩ a, ɔ -de nɩ -pɔlʋ ti ꞌle ɔ ꞌke ɩ ꞌmʋtiꞌwɔn!) -Nɔɔ -ke ti lɛ ꞌmnɛ-ɛ ꞌyeꞌa -yi mʋ a, -yʋ ꞌma-a Zideekɔmʋ a, ʋn ple ʋn ꞌke ꞌle trɩ ꞌꞌkpi mu! 15ꞌꞌBhlegboꞌa -da nyʋ-ʋ po nɩꞌa ꞌꞌzrɔ ꞌꞌjiazɔ ɔ, nyɔ-ɔ ꞌyeꞌa ꞌbho -nɩ mʋ, -bho ꞌɛ -nɔɔ nyni a, ꞌɔ pa ꞌle ꞌɔ -budu ꞌli, ꞌɔ ꞌꞌluo ꞌɔ -kɔkɔlɛ ꞌmʋ -le! Ɔ -cɛ -nɩ ꞌbho ɔ ꞌke ple -nalo! 16Nyɔ -yɔ ꞌyeꞌa -kpaa ꞌmʋ -nɩ mʋ, ꞌɔ yi gwlɔ ꞌmʋ, ꞌɔ pa ꞌle ꞌɔ ꞌꞌbhlegbo, ꞌɔ ꞌꞌluo ꞌɔ ꞌꞌyriɛ ꞌmʋ -le! Ɔ -cɛ -nɩ ꞌle ɔ ꞌke ple -nalo! 17-Yeee! Ngazedɩ! ꞌɛ -nɔɔ ti, ꞌnynʋkpakpɩ-ɩ ꞌyeꞌa -nɩgblɩɩ ꞌbhle mʋ -ke -yʋ ꞌyeꞌa ꞌnyanyayreetɩ ꞌꞌkpiꞌbhle mʋ, ʋn-ʋ ꞌye-e -sɩa -mʋ tenyɩ ꞌꞌsɛ! 18ꞌƐ dɩ, a bhade -Lagɔ li ꞌle ɛ -kaa ꞌꞌgudabhla yi, -ɛkedɩmaa, ɛ-ɛ ꞌye-e wɔn-ku -mʋ tenyɩ. 19ꞌƐ dɩ ꞌɛ -nɔɔ tiꞌa ꞌkleyeɛɛ ꞌsɔnnɛ -see -nɩ yi. Ɛ-ɛ ꞌye-e wɔn-ku -mʋ tenyɩ. -Da -Lagɔ -yaꞌa ꞌkmʋ ti, ɛ -kaa -zɩan ꞌꞌkpi-i bhla, nyɔ -see ꞌɛ ꞌkleyeɛɛlɛtu ꞌye ke -bhla. Ɛbɛ ꞌmnɛ, -bho ɛ zi, nyɔ -see ꞌtɔ ꞌɛ -lrɛɛ ꞌye yi ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ. 20-Aꞌba -Kɔyi ꞌmnɔ -see ꞌybha nyunyuꞌa ꞌwee ꞌke -gwɛꞌɛ dɩ ɔ ꞌybhaꞌo ɔ ꞌke ɛ-bɛ ꞌkleyeɛɛ ꞌmnɛꞌɛ ꞌwɩ ꞌꞌyiꞌꞌpli. ꞌƆ -nʋ ɔ -zaꞌa ꞌbhoꞌa dɩ, ɔ-ɔ ꞌye ꞌwɩ ꞌmnɩ ꞌꞌyiꞌꞌpli mʋ ꞌle ʋn ꞌke ꞌkleyeɛɛ wɔn ꞌmʋ cɛ. 21Ɛ-bɛ -nɔɔ ꞌmnɛ ti, -bho nyɔ na: *-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ, ꞌɩnnɔ -nɩꞌe -laa, ꞌle ɔ ꞌke na: ꞌƖnnɔ -nɩꞌe ꞌlelaa, nʋ a, aꞌba ꞌlɩ ɩ -ziadɩ -le! 22Nyʋ-ʋ ꞌye-e ꞌmʋ-sɔ -mʋ ꞌle ʋn ꞌke ꞌwa ꞌꞌbhi -Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ ꞌla. Ʋn-ʋ ꞌye-e -kaa ꞌlɛ -mʋ, ɛ -se -Lagɔ -zʋ ʋ ꞌbho -ko. -Lrʋʋ-ʋ ꞌye-e -kaa ꞌlɛ -mʋ: -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizamʋ -a ꞌꞌduꞌo. Ɛ -se -Lagɔ lbho ʋ -ko -lrɛɛ. Ʋbʋ ꞌmnʋ, *wɔnkulɩ ꞌka -tɔ na, -Lagɔꞌɔ -nʋ ʋn ꞌꞌduꞌo, ʋn-ʋ ꞌye -ɩ -nʋ -mʋ. ꞌKa-a ʋn-ʋ ꞌye -nʋ mʋ, ꞌle, -yʋ -ke ꞌꞌbhi ꞌma-a -Lagɔꞌɔ -nʋ ɔ -zaꞌa ꞌbho, ʋn ꞌke ʋ -tɔɔ ꞌꞌmaa. 23ꞌƐ dɩ, ꞌan -namʋ-a, ꞌbho ɩ-bɩ dɩ ꞌwee ꞌmnɩꞌa damʋ, a ꞌꞌdu aꞌba ꞌꞌbhi ꞌꞌyrili, -ɛkedɩmaa, ꞌɩn ꞌtmʋʋꞌo amʋ-ɛ see.

*Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu *Zezii na ɔ-ɔ ꞌyi-e le

(Matiee 24:29-31; Luukɩ 21:25-28)

24A -gblee, -bho ꞌkleyenɔɔ ꞌmnɛ zi a, ꞌyrʋ-ʋ ꞌye-e -kpe -mʋ ꞌle -kuyre ꞌke kpʋn ꞌle ꞌcʋ -see -fan yi, 25ꞌle ꞌcʋdrɩ ꞌke ꞌle yaku ꞌꞌyi ꞌwlʋ, ɩ ꞌke ꞌzɔ ꞌkpa ꞌle lɩ ꞌwee -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌꞌyi ꞌke gbugbluo. 26-Bho lɩꞌa klɛ ꞌmnɩ zi ꞌtɔ -kaa a, ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu-u ꞌye-e ꞌle yakuꞌa -druku ꞌmʋ -yi -nɩ -mʋ. Wɔnkuɛklagba -Lagɔ ꞌꞌnyɩꞌa ꞌɩnmʋ, ꞌle ɛ ꞌmʋ ꞌɩn-ɩ ꞌye -yi -nɩ mʋ ꞌɩn ꞌke nyʋ -kɔ. -Ka ꞌyrʋꞌa -vlavlɩ -nɩꞌa, ꞌka-a ꞌɩn-ɩ ꞌye -nɩ mʋ ꞌle nyʋ ꞌke ꞌɩnmʋ liꞌye. 27ꞌLe ꞌɩn ꞌke -Lagɔ gboꞌa -dalbhomʋ ꞌbhlɩkpɩꞌa ꞌꞌkete ꞌwee ꞌꞌyi lbho ʋn ꞌke mu, -Lagɔꞌɔ -nʋ -yʋ ɔ -zaꞌa ꞌbho, ꞌle ʋn ꞌke ꞌwa klɛ ꞌla, ʋn ꞌke ʋ ꞌꞌlruꞌgbʋʋ.

Figieetu ꞌꞌkpiꞌa ꞌmʋyibolɛ

(Matiee 24:32-35; Luukɩ 21:29-33)

28Tu ʋn-ʋ ꞌlaꞌa figiee, ꞌɛ ꞌmʋyibolɛ ɛ-ɛ tɔꞌɔ amʋ a, a ꞌwɛn ɛ ꞌmʋti -ka -zɛgɛka! Tu ꞌmnɛ, -bho ɛ -ka tɔpɔ ɔ, ꞌꞌlemnɩɩ ꞌɛ -trotronɔɔ -nɩꞌe-e nyninamʋ. 29-Ka -lue ꞌmnɔ ɔ, dɩ ꞌɩn -zaꞌa -laa ꞌmʋ, -bho ꞌya ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ -ka ꞌwlʋ a, -ka ꞌan leyinɔɔ ꞌꞌkɔɔꞌɔ gbo, a yibo ꞌna. 30-Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌtraamʋ ti, ꞌwa ꞌꞌklumʋꞌa nyʋtɔlʋ -see ꞌmɛ yi ꞌle ɩbɩ ꞌmnɩꞌa ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ ꞌke ꞌwlʋ. 31ꞌƖn na, -bho koo yaku -ke ꞌbhlʋkpa -sɔ ti, ꞌan wɔn ꞌmʋꞌa wlu ꞌmo-o -ziadɩ, ɛ -see ꞌplʋ ꞌkpa yi ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ.

-Nɔɔ -ke ti ꞌbhlʋkpa ꞌka ꞌꞌyiꞌꞌtii, -Lagɔ -nɩ -lue ꞌtɩn-ɩ yibo nɛꞌo

(Matiee 24:36-44)

32ꞌLe Zezii ꞌye ʋ ꞌꞌdɩ ꞌmʋ ꞌꞌdu, ɔ na: -Nɔɔ -ke ti ɩbɩ ꞌmnɩꞌa ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ-ɩ ꞌyeꞌa ꞌwlʋ mʋ, nyɔ se ɛ yibo. -Lagɔꞌɔ -dalbhomʋ -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌliꞌa ꞌꞌbhi se ɛ yibo, ꞌɩnmɔ, -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyuꞌa ꞌꞌbhuo, se ɛ yibo. ꞌAn -tɩta -Lagɔ -nɩ -lue, ꞌɩnnɔ yibo nɛꞌo. 33ꞌƐ dɩ a ꞌꞌdu aꞌba ꞌꞌbhi ꞌꞌyrili, aꞌba ꞌmate ti -le, a yaa ꞌmʋti, -ɛkedɩmaa, -nɔɔ -ke ti ꞌɩn-ɩ ꞌyeꞌa le -yi mʋ, a se ɛ yibo. 34-Ka, -bho nyɔklagba -ka ꞌlɩkpada-a mu ꞌle ɔ-ɔ sieꞌa ꞌɔ ꞌꞌbhlegbo ꞌɔ lbhʋnʋmʋ li, ɔ-ɔ ꞌgblee ꞌnʋ lbhʋ ꞌꞌyiti -lue -lue ꞌle ɔ-ɔ ꞌtmʋʋꞌa -kaa ꞌꞌbhlegboꞌa lifuoyi: -Fuo ꞌꞌbhlegbo li, -aꞌa ꞌmʋ -le!, ꞌka-a ɛ -nɩꞌe ꞌmʋ. 35-Ka -lue ꞌmnɔ, ꞌka-a ꞌɩn-ɩ ꞌꞌduꞌo amʋ ꞌꞌdɩ ꞌmʋ: ꞌɛ dɩ a yaa ꞌmʋti, aꞌba ꞌmate ti -le, -ɛkedɩmaa, ꞌɩnmɔ, aꞌba -yowli, -nɔɔ -ke ti ꞌɩn-ɩ ꞌyeꞌa le -yi mʋ, a se ɛ yibo. -Bheje -bho -kʋtamnɩ -ka ꞌmʋti-ikpe maa, -bheje dodogwia maa, -bho -antanyɩsʋʋn zro maa, -bheje -bho zɔꞌɔ ꞌꞌyri -ka ꞌle-e yi maa, a se yibo. 36-37ꞌƖn-ɩ ꞌye-e -yi -mʋ ꞌɩn ꞌke amʋ ꞌzɔꞌdaa. ꞌKa ꞌmnɔꞌɔ dɩ, aꞌba ꞌmate ti -le, a yaa ꞌmʋti! ꞌꞌDɩ ꞌɩn-ɩ ꞌꞌduꞌa -laa amʋ ꞌmʋ, nyʋ ꞌweeꞌa lɛ moꞌo.

14

*ꞌZuifʋꞌa nyʋklɩgbɩ ꞌꞌwe ꞌꞌdu-o *Zezii dɩ ꞌꞌkpi

(Matiee 26:1-5; Luukɩ 22:1-2; ꞌZaan 11:45-53)

1*ꞌZuifʋ ꞌꞌweꞌa zʋn ꞌliꞌa gɔklagba ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *ꞌPaakɩ, ꞌɛ ꞌwɩ -nɩꞌe-e nyninamʋ. -Bho ɛ-bɛ gɔ ꞌmnɛꞌɛ ꞌwɩ nyni a, *ꞌꞌflɔɔ seꞌa ꞌɛ ꞌꞌbuulɛ gboꞌbhle, ꞌɩnnɛ ʋn-ʋ liꞌo. ꞌWa li ꞌꞌflɔɔ -lrɛɛ ꞌle ꞌwɩ -mɛɛsɔn-ɔ ziꞌo. Ɛ-bɛ gɔ ꞌmnɛ, ꞌɛ ꞌwɩ ꞌsɔn-ɔ -sieꞌe ꞌbho nya, ꞌle *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ -ke *ꞌɔ gbaꞌa yibomʋ ꞌꞌwe-e bhagaꞌa dɩ, -ka ʋn ꞌka -nyna ʋn ꞌka Zezii fɛ ꞌzɔ -pa ꞌle ʋn ꞌke ꞌɔ kpʋn, ʋn ꞌke ꞌɔ ꞌlbha ɔ ꞌka ꞌmɛ, ʋn-ʋ ꞌbɔꞌɔ ꞌna ti. 2ꞌƐ dɩ ꞌwa ꞌꞌsɛ ꞌtɩtmʋʋꞌo ꞌle ʋn na: -Bho -a ꞌke ɔ kpʋn a, -aꞌba -kpʋn -nɩ nɔ ꞌbho gɔꞌɔ zɔ -le! ꞌBho ꞌmnɔ ɔ, nyunyu -dieꞌe-e ꞌꞌyi, ʋn -kaa -amʋ tʋ gbo -ya.

ꞌNynaakpʋ -lue ꞌwla-a *Zezii ꞌcna ꞌꞌlru

(Matiee 26:6-13; ꞌZaan 12:1-8)

3Ɛ-bɛ -nɔɔ -lue ꞌmnɛ ꞌli, *Zezii -nɩꞌe-e ꞌbho Bɛtanii. Nyɔ -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Simɔɔ, -ɔ ꞌpʋnꞌa *lalʋ wɔn ꞌmʋ, ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌbhlegbo ɔ -nɩꞌo. Zezii -nɩ linamʋ ꞌle ꞌnynaakpʋ -lue ꞌye ɔ ꞌbho -yɛ. Ʋn ꞌbhle-e kpanatoope -lue -kwa. Sʋkpʋ ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *alɩbaatɩ, ꞌɛ kpana moꞌo. ꞌCna -lue -gbɛ -nɩꞌe ꞌle ꞌɛ ꞌlimʋ. Ɛ-bɛ ꞌcna ꞌmnɛ, ꞌɩnnɛ ꞌmo-o ꞌnaadɩ. Ɛ-ɛ ꞌpo-o ngnɛzɛgɛ ꞌle ꞌɛ ꞌpɛlʋ -kmuꞌo ꞌꞌyi tenyɩ. Kpana ꞌmnɛ, ꞌɩnnɛ ʋn ꞌbhleꞌe kwa ʋn ꞌye yi. Ʋn nyniꞌa Zezii li, ʋn ꞌcɛ -ɛ ꞌꞌlru ꞌꞌyi, ꞌɛ ꞌlimʋꞌa ꞌcna-a -nɩꞌa ꞌle, ꞌɩnnɛ ʋn ꞌwlɔ ꞌɔ ꞌꞌlru. 4ꞌNynaakpʋ ꞌmnʋ nʋꞌa -kaa a, nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho, ɛ -see ꞌwa ꞌꞌklumʋꞌa nyʋ -lrʋʋ ꞌtʋ nʋ ꞌle ꞌwa ꞌꞌsɛ-ɛ ꞌꞌwʋnwanꞌo ꞌle ʋn-ʋ ꞌlɛꞌɛ -kaa: -Ɔɔ! A -gblee, ꞌcna -ɛ -ke ꞌpɛlʋ-ʋ -kmuꞌa ꞌꞌyi, ꞌɩnnɛ ʋn lʋkwlaꞌa ti. ꞌKla se ꞌꞌyrili-nmɔ. 5-Bho ɛ -po-ɛ ꞌkɩ ꞌpɛlʋ, ɛ ꞌbhɛɛꞌo ɛ ꞌke nyɔꞌɔ zʋn ꞌliꞌa ꞌꞌpɛlemɔni ꞌmʋ-zi ꞌle ɩ ꞌke ꞌꞌpʋanlbhamʋ ꞌꞌyitiꞌgble-ɛ, ꞌle ʋn-ʋ wlu ꞌnʋ ꞌꞌlruli. 6Zezii ꞌwɩn ꞌɩ ꞌbɔ ɔ, ɔ na: A -zʋ ʋ wɔn li! Leedɩ a-a sɩa nɩ ꞌnʋꞌa? Aꞌba nʋ -kaa -le! Lɛzɛgɛ ʋn nʋꞌo ꞌɩnmʋ ꞌꞌlruli. 7-Yʋ ꞌma-a ꞌꞌpʋanlbhamʋ a, a -ke ʋn -nɩꞌe-e -bhla ꞌnɔɔ ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ. -Bho a ꞌybha, a ꞌbhɛɛꞌo a ꞌke ʋ -zɩgɩ ꞌꞌlrulinʋ. ꞌƖnmɔ -yɔɔ, ꞌɩn-ɩ ꞌye-e ꞌle aꞌba ꞌꞌklumʋ ꞌwlʋ -mʋ ꞌɩn ꞌke ꞌmɛ. 8-Bho ꞌɩn ꞌmɛ, -bho nyʋ -ka ꞌɩnmʋ ti-inmaze, ꞌcna ʋn ꞌka ꞌɩnmʋ ꞌꞌlruꞌwla, ꞌɩnnɛ ʋn ꞌwlaꞌa -laa ꞌɩnmʋ ꞌꞌlru -nalo. Lɛ -yɛ ʋbʋ ꞌbhɛɛꞌɛ, ꞌɩnnɛ ʋn nʋꞌo. 9-Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa -bodɩ ꞌmʋ, ʋ-bʋ ꞌnynaakpʋ ꞌmnʋ, lɛ ʋn nʋꞌa, nyʋ-ʋ ꞌye-e ꞌɛ ꞌꞌdɩ -za -mʋ ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ. ꞌNɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ, -da ꞌwee ʋn-ʋ ꞌyeꞌa -Lagɔꞌɔ ꞌꞌdɩzɩgɩ -kpa mʋ, ʋn-ʋ ꞌye-e ꞌwa ꞌꞌkpidɩ ꞌmʋ-za -mʋ.

Zidaa ꞌybha-oꞌo ɔ ꞌke *Zezii *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ ꞌꞌwe -jeyi ꞌꞌnyɩ

(Matiee 26:14-16; Luukɩ 22:3-6)

10Ɩ ziꞌa -kaa a, *Zeziiꞌa -namʋ -bue ꞌyɔ ꞌsɔnꞌɔ ꞌꞌklumʋꞌa nyɔ -lue, Zidaa Isikaliyoo -sɔꞌɔ ꞌmʋ-ɛ, ɔ ꞌye mu, ɔ ꞌye *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ ꞌꞌwe -yɛ, ɔ ꞌye ʋ -kaa ꞌtmʋʋ: ꞌƖn yi-oꞌo ꞌɩn ꞌke amʋ *Zezii -jeyi ꞌꞌnyɩ. 11Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, ʋn na: -Ao! -A ꞌwɩn -ɩ ꞌbɔ. -A ꞌye-e -ɩnmʋ mɔni ꞌꞌnyɩ -mʋ. ꞌWa ꞌwee nʋꞌa -kaa, ꞌbʋbʋa-a ꞌlbhʋ -ʋꞌo. -Ɛ ꞌwlʋꞌa ꞌbho ꞌmnɔ ɔ, -ka ɔ ꞌka -nyna ꞌle ɔ ꞌkʋ ʋ Zezii -jeyi ꞌꞌnyɩ, ꞌka-a ɔ-ɔ ꞌbɔꞌɔ ti.

*Zezii -ke *ꞌɔ -namʋ-ʋ ꞌli-e *ꞌPaakɩꞌa lililɛ

(Matiee 26:17-30; Luukɩ 22:7-23; ꞌZaan 13:21-30; 1 Kɔ 11:23-25)

12A -gblee, ꞌle *ꞌZuifʋ ꞌꞌweꞌa zʋn ꞌliꞌa gɔklagba ꞌmnɛ, ꞌɛ ꞌwɩ ꞌye nyni. ꞌBho ꞌɛ -antanyɩzɔ, *ꞌbhlabhlɩgbudɩ ʋn-ʋ ꞌlbhaꞌo, ʋn-ʋ zaꞌa *ꞌsraga ꞌle ʋn-ʋ li nɩꞌe ꞌwa ꞌꞌbhlegbo -lue -lue. ꞌƖnnɛ ꞌmo-o *ꞌPaakɩꞌa gɔ. Gɔ ꞌmnɛ, ꞌɛ ꞌwɩ nyniꞌa, ꞌle *Zeziiꞌa -namʋ ꞌye ɔ -kaa tidede, ʋn na: -Aꞌba -Tɔyi, -bho -a -ka ꞌPaakɩ-ɩ po, lililɩ -a ꞌka li, doo -ɩn ꞌybhaꞌa -a ꞌke mu -a ꞌke ɩ -pi -nɩꞌa? 13ꞌLe ɔ ꞌye ꞌɔ -namʋꞌa ꞌꞌklumʋꞌa nyʋ ꞌsɔn lbho, ɔ na: A mu ꞌbho Zelizalɛɛmʋ! -Bho a -ka ꞌbho-o nyni, a-a ꞌye-e nyɔ -lue ꞌye -mʋ, ɔ ꞌbhle-e ꞌꞌnitoko, a -ke ɔ mu! 14Ɔbɔ ꞌmnɔ, ɔ-ɔ ꞌye-e ꞌbho ꞌꞌbhlegbo -lue -pa -mʋ. A -ke ɔ pa ꞌbho, ꞌle a ꞌke -kaa ꞌꞌbhlegboyowli ꞌtmʋʋ: -Aꞌba -Tɔyi Zezii na, ɔ ꞌybha-oꞌo ɔ -ke ꞌɔ -namʋ ꞌke -laa ꞌPaakɩꞌa lililɩ -li -nɩ. ꞌƐ dɩ ɔ nʋꞌo: -Tɔ -amʋ -bududie -lue da -a -ke ʋn ꞌke ꞌle ꞌɛ ꞌlimʋ -li -nɩ. 15-Bho a ꞌlɔ ɔ -kaa ꞌꞌyi a, ɔ-ɔ ꞌye-e amʋ ꞌɔ yayibuduꞌa ꞌꞌdie -lue da -tɔ -mʋ. ꞌƐ ꞌlimʋ nmaze-ɛꞌɛ -nalo ꞌle ꞌꞌkpilinɩlɩꞌa klɛ -nɩꞌe ꞌle. -Bho a pi a, ꞌle-e -a ꞌke -li -nɩ. 16ꞌKa-a Zezii ꞌtmʋʋ nʋꞌo, ꞌle ʋn ꞌye mu. Ʋn nyniꞌa ꞌbho gwlɔ ꞌmʋ, -ka ɔ ꞌlɛꞌɛ ꞌtɩn, ꞌka-a ɩ ziꞌo ꞌle ʋn ꞌye ɩ-bɩ lililɩ ꞌmnɩ pi.

17ꞌꞌJiazɔ nyniꞌa a, ꞌle Zezii -ke ꞌɔ -namʋ -bue ꞌyɔ ꞌsɔn ꞌye linamʋ mu. 18Ʋn -nɩ linamʋ ɔ ꞌye ʋ ꞌtmʋʋ ꞌle ɔ na: -Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, aꞌba ꞌꞌklumʋꞌa nyɔ -lue, -ɔ -ke -a -nɩꞌa -dalue -li -nɩnamʋ, ꞌɩnnɔ ꞌye ꞌɩnmʋ ꞌan tʋꞌa nyʋ -jeyi ꞌꞌnyɩ mʋ. 19Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, ꞌgwlʋ -nyniꞌe-e ꞌwa ꞌwee li ꞌle ʋn-ʋ ꞌlɔ ꞌɔ -kaa ꞌꞌyi zikezikezike: -Aꞌba -Tɔyi, ꞌɩnmɔ ꞌmaae? -Aꞌba -Tɔyi, ꞌɩnmɔ ꞌmaae? -Aꞌba -Tɔyi, ꞌɩnmɔ ꞌmaae? 20ꞌLe ɔ na: A-bʋ ꞌan -namʋ -bue ꞌyɔ ꞌsɔn -nʋʋ, aꞌba ꞌꞌklumʋꞌa nyɔ -lue moꞌo: -ɔ -ke ꞌɩn -nɩꞌa -laa -zapʋ -lue kɔ lililɛ ꞌsmanamʋ, ꞌɩnnɔ moꞌo. 21Kɩn, -ziadɩ moꞌo, ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu-u ꞌye-e ꞌmɛ -mʋ, ꞌka-a ꞌan ꞌꞌkpidɩ ꞌcnɩ-ɛꞌo ꞌle -Lagɔꞌɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli. -Yeee! Ngazedɩ! Nyɔ-ɔ ꞌyeꞌa ꞌɩnmʋ ꞌan tʋꞌa nyʋ -jeyi ꞌꞌnyɩ mʋ, ꞌɔ ꞌkleyeɛɛ-ɛ ꞌye-e wɔn-ku -mʋ tenyɩ ꞌꞌsɛ! Ɔ-bɔ nyɔ ꞌmnɔ, -bho ɔ se ꞌkɩ ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ yi a, ɛ -nmɔ ꞌko-o ꞌꞌyrili! ꞌKa-a Zezii ꞌlʋ ꞌʋ ꞌꞌyi.

22Ʋn -nɩꞌa linamʋ ꞌle Zezii ꞌye ꞌꞌflɔɔ ꞌmʋꞌꞌluo, ɔ ꞌye ꞌɛ dɩ -Lagɔ ꞌsɛɛ po, ɔ ꞌye ɛ -jiɛ ꞌꞌyi ticɩcɛ -nɩ, ɔ ꞌye ɛ ꞌɔ -namʋ ꞌꞌnyɩ ꞌle ɔ na: A kpʋn a ꞌke li, ɛ-bɛ ꞌꞌflɔɔ -nɛɛ, ꞌɩnmɔ moꞌo, ꞌan ku moꞌo. 23ꞌLe ɔ ꞌye duvɛɛnꞌɛ ꞌꞌkɔpʋ ꞌmʋꞌꞌluo, ɔ ꞌye ꞌɛ dɩ -Lagɔ ꞌsɛɛ po, ɔ ꞌye ʋ ꞌꞌnyɩ ꞌle ꞌwa ꞌwee ꞌye ɛ ꞌna. 24ꞌLe ɔ na: Duvɛɛn a ꞌnaꞌa -laa, ꞌan nymɔ moꞌo. ꞌAn nymɔ ꞌmnɛ, nyʋ ꞌꞌweꞌa -zɛgɛꞌɛ dɩ ɛ-ɛ ꞌye tiꞌwla mʋ ꞌle ʋn ꞌke ꞌpʋn ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. -Lagɔ -ke nyunyu ꞌke -ybhɛybhɛtite bhla, ꞌɛ ꞌmʋyibolɛꞌɛ nymɔ moꞌo. 25-Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, -ɛ ꞌwlʋꞌa -laa -zɩan, ꞌɩn -see ꞌtɔ ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ duvɛɛn ꞌna yi. -Da -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔꞌɔ ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ-ɩ ꞌyeꞌa ꞌwlʋ -nɩ mʋ a, ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌtroli, ꞌbho-o ꞌɩn -ke a-a ꞌye duvɛɛn -lrɛɛ ꞌna -nɩ mʋ.

26Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa, ꞌPaakɩꞌa ꞌlʋɩ-ɩ ꞌbhɛɛꞌɛ -Lagɔꞌɔ ꞌnynɩ ꞌꞌyi, ꞌle ʋn ꞌye ɩ bhle. Ʋn gwɛꞌɛ bhlebhlea ꞌꞌyi ꞌle ʋn ꞌye ꞌle ꞌwlʋ, ʋn ꞌye ꞌle Olivieegɔgɔ ꞌꞌkpi -bhoga -mu -nɩ.

*Zezii na *ꞌPiɛlɩ-ɩ ꞌye -ɔ ꞌꞌyidepo -mʋ

(Matiee 26:31-35; Luukɩ 22:31-34; ꞌZaan 13:36-38)

27Ʋn -nɩ munamʋ ꞌle *Zezii ꞌye ʋ -kaa ꞌꞌyiꞌlɛ: A -gblee, aꞌba ꞌwee, a-a ꞌye-e ꞌan dɩ -pɔlʋ ꞌꞌyi -za -mʋ ꞌle a ꞌke ꞌɩnmʋ kli ꞌwlʋ. -Kaa ɩ ꞌcnɩ-ɛꞌɛ -kaa ꞌle -Lagɔꞌɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli, -Lagɔ na:

ꞌƖn-ɩ ꞌye-e *ꞌbhlabhlɩꞌa ꞌꞌyriliduyi ꞌlbha -mʋ ɔ ꞌke ꞌmɛ ꞌle ꞌɔ *ꞌbhlabhlɩ ꞌke tibʋba.

ꞌKa-a ɩ ꞌcnɩ-ɛꞌɛ -Lagɔꞌɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli. 28ꞌƐ dɩ ꞌɩn na: -Bho ꞌɩn ꞌmɛ ꞌle -Lagɔ ꞌke ꞌɩnmʋ glu -za, ꞌle ꞌɩn ꞌke ti-nɩ -lrɛɛ ɛ, ꞌɩn-ɩ ꞌye-e ꞌle Galileebhlʋkpa ꞌꞌkpi -nyni -mʋ -tanyɩ ꞌle a ꞌke ꞌle ꞌɩnmʋ -yɛ. 29ꞌLe *ꞌPiɛlɩ na: -Bho ʋ-bee -yʋʋ -za -aꞌa dɩ -pɔlʋ ꞌꞌyi ꞌle ʋn ꞌke -ɩnmʋ kli ꞌwlʋ, ꞌɛ dɩ, ꞌɩnmɔ -yɔɔ, ꞌɩn -see -aꞌa dɩ -pɔlʋ ꞌꞌyi -za yi ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ. 30ꞌLe Zezii na: -Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, -zɩanꞌa ꞌꞌmatʋꞌa ꞌꞌbhuo, -bhladɩ -sʋʋn -ka kpɛ ꞌsɔn-ɔ zro nɩ, -ɩnmɔ ꞌPiɛlɩ, kpɛ tan -a ꞌye ꞌɩnmʋ ꞌꞌyidepo -nɩ mʋ -tanyɩ ꞌle -ɩn ꞌke -kaa ꞌlɛ: Zezii a-a ꞌꞌsiꞌa -laa ꞌnynɩ, ꞌɩn se ɔ yibo. 31Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa, ꞌPiɛlɩꞌa -pɔlʋ -see bhlu ꞌle ɔ na: -Ɩn na, leelɛ! -Aꞌa ꞌlɛ ꞌna -le! ꞌƖn ꞌke -ɩnmʋ ꞌꞌyidepo ꞌle ꞌɩn ꞌke na ꞌɩn se -ɩnmʋ yibo, nʋ, -gba, ꞌɩn se ɛ ꞌbhɛɛ. -Bho ɛ ꞌꞌdu -aꞌa ꞌmɛnamʋ, ꞌɩn -ke -ɩn -nɩ ꞌsɔn, -a ꞌke -dalue -pa -nɩ moꞌo. ꞌKa ꞌmnɔ ꞌka-a *Zeziiꞌa -namʋ ꞌwee ꞌlɛꞌo.

*Zezii ꞌpo-o *-Lagɔ wɔn gbo ꞌbho Gɛsɩmanee

(Matiee 26:36-46; Luukɩ 22:39-46)

32*Zezii -ke *ꞌɔ -namʋ nʋꞌa -kaa, ʋn ꞌnyni-e -da -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Gɛsɩmanee. Ʋn nyniꞌa ꞌbho, ꞌle Zezii na: A -de -bhla -laa ti, a ꞌke ꞌɩnmʋ -fuo. ꞌƖn-ɩ mu-oꞌo ꞌɩn ꞌke *-Lagɔ wɔn gbo po ꞌle ꞌɩn ꞌke le yi. 33ꞌLe ɔ ꞌye ꞌle ꞌwa ꞌꞌklumʋ nyʋ tan -za: *ꞌPiɛlɩ-e, Zaakɩ -ke *ꞌZaan, ꞌɩnnʋ -ke ɔ muꞌo. Ɔ -ke ʋn -nɩꞌa munamʋ, nymɔ-ɔ ꞌꞌsi -ɔ ꞌgwlʋ tenyɩ ꞌle ꞌɔ ꞌkpɩ-ɩ mɛꞌɛ li. 34ꞌLe ɔ ꞌye ʋ -kaa ꞌtmʋʋ: ꞌGwlʋlinyniɛ gbutaꞌa-a ꞌan -pɔlʋ. ꞌƐ dɩ a fuo -laa ꞌɩnmʋ, ꞌɩn-ɩ mu-oꞌo ꞌɩn ꞌke -Lagɔ wɔn gbo po. A de yra, aꞌba ꞌmʋ -leꞌꞌa! 35ꞌLe ɔ ꞌye ꞌbho nya tinyni -sɛ, ɔ ꞌye ꞌɔ ꞌꞌbhuo ꞌbhlʋgbɔ tisro, ɔ ꞌye ꞌbho ꞌbhlʋkpa ꞌꞌyi ꞌꞌkwla ꞌꞌjri ꞌle ɔ ꞌye -Lagɔ wɔn gbo po, -bho ɔ ꞌybha ꞌle ɔ ꞌke ɔ ꞌkleyeɛɛ gbo-tɛ. 36Ɔ na: -Yeee! ꞌAn -tɩta -Lagɔ, -ɩn -bodɩ, lɛ-ɛ ꞌka wɔnku, ꞌɛ lɛtu se -nɩ. ꞌƖnmɔ bhade -ɩnmʋ li, -tɛ ꞌɩnmʋ ꞌkleyeɛɛ -nɛɛ gbo! -Yɛ ꞌma-a -aꞌa ꞌgwlʋdɩ, ꞌɩnnɛ ꞌke -nʋ-ɛ, ɛ -se ꞌan nɛ -ko. 37Ɔ bhadeꞌa -kaa a, ɔ ꞌmu-o ꞌle ꞌɔ -namʋ tan ꞌꞌtroli le. Ɔ -ka nyni, ʋn-ʋ ꞌmʋ-oꞌo ꞌle ɔ ꞌye ʋ ꞌꞌnynɔɔ ꞌmʋ -za ꞌle ɔ ꞌye -kaa ꞌPiɛlɩ ꞌꞌyiꞌlɛ: -Ɩɩn! Simɔɔ, ꞌmʋmʋaꞌa ꞌꞌsɛꞌɛ lbhʋ -ɩn ꞌbhleꞌa? A -see -dagbɛ -gwle ke, -a ꞌmʋ ꞌko-aꞌa? 38ꞌƐ dɩ, a de yra, aꞌba ꞌmʋ -le, a ꞌke -Lagɔ libhade, -bho ꞌꞌnyinynidɩꞌa tiyayi *Sataan ꞌdɩn amʋ ti, -yɛ ꞌma-a ꞌꞌnyinynidɩ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, a -kɩɩ ɩ nʋ, -ɛkedɩmaa, nyunyɔpɔlʋ -mnɛɛ, ɛ ꞌbhɛɛꞌɛ ɛ ꞌke -zɩgɩ nʋ, nyunyɔ -mnɔɔꞌɔ ꞌꞌbhuo-o ꞌfɩɩnꞌe ꞌmʋꞌa dɩ moꞌo. 39ꞌLe ɔ ꞌye ʋ le po, -ka ɔ bhade ꞌka -tanyɩ, ɔ ꞌye ꞌna -Lagɔ libhade, 40ꞌle ɔ ꞌye ꞌꞌyitiꞌꞌbhiti, ɔ ꞌye ꞌbho ꞌɔ -namʋ tan ꞌmnʋ ꞌꞌtroli le mu. Ɔ -ka ꞌle-e nyni, ʋn-ʋ ꞌmʋ-oꞌo -lrɛɛ. -Lreeka ʋn -sɔꞌɔ ꞌꞌnynɔɔ ꞌmʋꞌa dɩ ʋn -see ɔ ꞌꞌdapo. 41ꞌƐ kpɛ tannɛ, ɔ mu-oꞌo ɔ ꞌye le yi. Ɔ -ka ꞌle-e nyni, ʋn-ʋ ꞌmʋ-oꞌo -lrɛɛ, ꞌle ɔ ꞌye ʋ ꞌꞌnynɔɔ ꞌmʋ -za, ɔ ꞌye ʋ -kaa ꞌꞌyiꞌlɛ: ꞌMʋmʋaꞌa ꞌꞌsɛꞌɛ lbhʋ a ꞌbhleꞌo ꞌle a -deꞌe ti bhubhuyitiꞌa? Ɛ -gwɛꞌɛ-ɛ ꞌꞌyi, ꞌan -nɔɔ nyni-oꞌo. A -gblee, ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu, ꞌtraamʋꞌa ꞌꞌbhuo ʋn-ʋ ꞌye-e ꞌɩnmʋ ꞌꞌnyinynidɩꞌa nʋmʋ -jeyi ꞌꞌnyɩ -mʋ. 42ꞌƐ dɩ, a -sɔ ꞌmʋ, -a ꞌke ʋ -jeyi mu. A -gblee, -ɔ ꞌyeꞌa ꞌɩnmʋ ʋ -jeyi ꞌꞌnyɩ mʋ, ɔ -nɩꞌe-e yinamʋ.

Nyʋ ꞌkpʋn-o *Zezii

(Matiee 26:47-56; Luukɩ 22:47-53; ꞌZaan 18:3-12)

43Wlu -nɩ ꞌle *Zeziiꞌa wɔn ꞌmʋ, *ꞌɔ -namʋ -bue ꞌyɔ ꞌsɔnꞌɔ -lue, Zidaa, nʋꞌa -kaa, ɔ -yɛ nʋ ꞌbho-ɛ. Nyʋꞌa -dadudu -ke ɔ -naꞌo. Ʋbʋ ꞌmnʋ, ʋn ꞌbhle-e -blajrɩɩ -ke gbatui. *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ-e, *ꞌɔ gbaꞌa yibomʋ -ke *ꞌZuifʋꞌa -zigletumʋ -lrʋʋ, ꞌɩnnʋ lbho ʋꞌo. 44Zidaa -yʋ ꞌʋ -jeyi, ʋn ꞌke Zezii kpʋn. Ɔ -ke ʋn ꞌka yi, -kaa ɔ ꞌlʋ ꞌʋ -kaa ꞌꞌyi: -Bho -a mu, nyɔ ꞌɩn-ɩ ꞌyeꞌa -gble mʋ, ꞌɩnnɔ moꞌo. A kpʋn ɔ, a -ke ɔ ꞌke mu, a ꞌke ɔ ꞌꞌyriliꞌꞌdu -ka -zɛgɛka. 45Ʋn nyniꞌa ꞌbho -nalo, ɔ ꞌnyni-e Zezii li, ɔ ꞌye ɔ -gble ꞌle ɔ na: -Ɩɩɩn! -Aꞌba -Tɔyi, -a gbɩgble, -a -tuu! 46ꞌBho -gbaa -lue ꞌmʋ ʋn ꞌkpʋn-o Zezii kwa ꞌmʋ ti.

47Ʋn kpʋn ꞌɔ, nyɔ -lue-e -nɩꞌa ꞌbho jriꞌe ꞌle-e -bhlajrɛɛ, ɔ ꞌye -Lagɔꞌɔ ꞌsragazayiklagbaꞌa lbhʋnʋyi -loku ꞌꞌlru cɛ. 48ꞌLe Zezii na: -Blajrɩɩ -ke gbatui a ꞌbhleꞌo, a-a yiꞌe ꞌɩnmʋ kpʋnnamʋ, -ka nyɔ-ɔ yiꞌa ka ꞌgbokobhleyi kpʋnnamʋꞌa! 49ꞌLe -Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegbo ꞌɩn -gwleꞌe-e ꞌle aꞌba ꞌꞌklumʋ nyʋ -tɔnamʋ, a -see ꞌle ꞌɩnmʋ -kpʋn -nɩ. Ɩ ꞌka -kaa ꞌmʋ-nɩ, ɛ -se ꞌꞌsɛ -ko. ꞌAn ꞌꞌkpidɩ ꞌcnɩ-ɛꞌɛ ꞌle -Lagɔꞌɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli, ꞌya ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ ꞌke ꞌwlʋꞌa dɩ moꞌo.

50Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa -nalo, ꞌɔ -namʋꞌa klɛ ꞌwlʋ -ɔ kli, ʋn ꞌye ple.

51-52ꞌBho ꞌmnɔ, nyukpasudraa -lue-e -nɩꞌe ꞌbho. Nyʋ ꞌmnʋ -ke Zezii -nɩ munamʋ, ꞌle ɔ-ɔ na ꞌnʋ kli. Ʋn ꞌye ꞌɔ li, ʋn ꞌbɔ-ɔ ti ʋn ꞌke ɔ kpʋn, ꞌle ɔ ꞌye ꞌꞌcrapa, ꞌꞌyriɛ ɔ ꞌwlaꞌa ꞌmʋ, ɔ ꞌye ʋ ɛ kwa ꞌmʋ sie ꞌle ꞌɔ -patɩ ꞌye ple.

*Zezii -nɩꞌe-e ꞌbho -zigletumʋꞌa ꞌꞌyigbeyi

(Matiee 26:57-68; Luukɩ 22:54-55, 63-71; ꞌZaan 18:13-14, 19-24)

53Ɛ-bɛ -nɔɔ ꞌmnɛ ti, -yɔ ꞌma-a *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazayiklagba, ꞌle ɔ ꞌꞌbhli ʋn -ke *Zezii muꞌo. ꞌLe, -Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ-e, *ꞌɔ gbaꞌa yibomʋ -ke *ꞌZuifʋꞌa -zigletumʋ -lrʋʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho, ꞌwa klɛ ꞌye ꞌle ꞌꞌlruꞌgbʋʋ. 54ꞌKa-a *ꞌPiɛlɩ-ɩ na ꞌnʋ ꞌbɩ -wɔɔ, ꞌle ɔ ꞌye ꞌle -Lagɔꞌɔ ꞌsragazayiklagba ꞌmnɔꞌɔ ꞌꞌbhlegbo pa. Nyʋ-ʋ fuoꞌa ꞌꞌbhlegbo li, ʋn -nɩ ꞌbho nɛ wɔnli ꞌle ɔ ꞌye ꞌbho ꞌwa gwia ꞌmʋ pa, ɔ ꞌye ti-de ꞌle ɔ-ɔ ꞌwʋtaꞌo.

55-56ꞌBho -da -lue ꞌmnɔ, ʋn -nɩꞌe-e Zezii -zigle -tunamʋ. ꞌZuifʋꞌa -zigletumʋꞌa klɛ -nɩꞌe ꞌbho-ɛ. Wlu-u ꞌkɔ ɔ kpʋn, ꞌɩnnɩ -Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ -ke ꞌZuifʋꞌa -zigletumʋ -lrʋʋ-ʋ ꞌbɔꞌɔ ti ꞌle ʋn ꞌke ɔ wɔn ꞌꞌkpiticɛ nyʋ ꞌke ɔ ꞌlbha ɔ ꞌke ꞌmɛ. ꞌƐ dɩ nyʋꞌa -dadudu ꞌꞌduu ꞌnɔ dɩꞌa -dadudu ꞌꞌkpi ꞌle ꞌwa wlu se ꞌmʋꞌbhɛɛ. ꞌƖnnɛ ꞌbhleꞌe ꞌnynɩꞌa dɩ, wlu-u ꞌkɔ ɔ kpʋn, ʋn -see ɩ ꞌye.

57ꞌWa -lrʋʋ-ʋ ꞌkɔ ɔ dɩ ꞌꞌkpi ꞌꞌduu, ʋn -sɔꞌɔ ꞌmʋ, -kaa ʋn ꞌlɛꞌɛ -kaa: 58Ɔ-bɔ Zezii -nɔɔ, ɔ na: *-Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegboꞌa lisaabudu -aꞌba ꞌꞌna ꞌꞌwe poꞌa a, ɔ ꞌke ɛ wa. -Bho ɔ wɛ ɛ, ꞌle ɔ ꞌke ꞌɛ -lreenɛ ꞌwɩ tan ti -po -nɩ, ɛ -se nyunyu ꞌke ɛ po -ko. ꞌKa-a ɔ ꞌlɛꞌo. -Aꞌba ꞌwee, -a ꞌwɩn -ɩ ꞌbɔ. 59Ʋn ꞌlɛꞌɛ -kaa, ꞌwa wlu se -bhla ꞌmʋꞌbhɛɛ. 60ꞌLe -Lagɔꞌɔ ꞌsragazayiklagba ꞌye ꞌmʋ-sɔ, ɔ ꞌye ꞌbho nyʋ ꞌweeꞌa ꞌꞌyigbeyi tinyni, ɔ ꞌye -kaa Zezii ꞌꞌyiꞌlɛ: -Aꞌa ꞌꞌkpidɩ nyʋ -nʋʋ-ʋ zaꞌa -laa ꞌmʋ, ꞌle ɩ ꞌmʋ -ɩn se ꞌbhɛɛ -ɩn ꞌke -aꞌa nɩ lizɩza? 61Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, Zezii ꞌꞌmu-o wɔn blenyi!, ꞌle ɔ ꞌye ɔ tidede, ɔ na: -Ɩnmɔ ꞌmo-o *-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋꞌa? -Ɩnmɔ ꞌmo-o -Lagɔ -ke ꞌnynɩ ꞌbhɛꞌɛ ꞌꞌyiꞌa ꞌꞌyuꞌa? 62ꞌLe ɔ na: Kɩn, ꞌɩnnɔ ꞌɩn ꞌꞌduꞌo. ꞌƖnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu, ꞌɩn-ɩ ꞌye-e ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌtroli ti-de -mʋ ꞌle ꞌɩn -ke ɔ ꞌke lɩꞌa klɛ -kɔ. ꞌƖn-ɩ ꞌye-e le -yi -mʋ. -Bho ꞌɩn -ka yi, ꞌle yakuꞌa -druku ꞌmʋ ꞌɩn-ɩ ꞌye -nɩ mʋ ꞌle a ꞌke ꞌɩnmʋ liꞌye.

63-64Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, -Lagɔꞌɔ ꞌsragazayiklagba -cnaꞌa-a ꞌɔ ꞌꞌbhuoꞌa -banɩ. Ɛ-ɛ ꞌtɔ-ɔ nyʋ -ka Zezii nʋꞌa ꞌꞌnyinynidɩ ꞌbho -Lagɔꞌɔ damʋ. ꞌLe ɔ ꞌye -kaa nyʋ ꞌtmʋʋ: -Ka ɔ -nyniꞌa ꞌtraamʋ -Lagɔꞌɔ ꞌnynɩ wɔn, a ꞌwɔnꞌɔ ꞌna-a ꞌbɔ. Wlu-u ꞌkɔ ɔ kpʋn, -aꞌba ꞌbɩ ɩ ꞌtɔ ti -le! ꞌƐ dɩ, koo a-a ꞌlɛꞌɛ? Lee -a ꞌke ꞌtɔ nʋꞌa?

ꞌLe ꞌwa ꞌwee na: Wlu -nɛɛ, ɛ kpʋn -ɔꞌo, ɔ ꞌke ꞌlbhɛ-ɛ, ɔ ꞌke ꞌmɛ moꞌo. 65ꞌLe ꞌwa ꞌꞌklumʋꞌa nyʋ -lrʋʋ ꞌye ɔ -tʋtrɔ ꞌꞌyriwʋnna, ʋn ꞌye ꞌɔ ꞌꞌyigbeyi san ꞌle ʋn-ʋ po ꞌnɔ -kpikpiin, ʋn-ʋ nʋꞌo: Nyɔ-ɔ -poꞌa -aꞌa da a, ꞌꞌsi ɔ ꞌnynɩ! Ʋn ꞌlbhɔ ꞌɔ -kaa a, ꞌle ꞌꞌsroja ꞌye ɔ ꞌmʋꞌꞌluo ꞌle ʋn-ʋ po ꞌɔ ꞌkpɩ wɔn ꞌmʋ.

*ꞌPiɛlɩ depoꞌo-o *Zezii ꞌꞌyi

(Matiee 26:69-75; Luukɩ 22:56-62; ꞌZaan 18:15-18, 25-27)

66-67Ʋn -nɩꞌa *Zezii -zigle -tunamʋ, *ꞌPiɛlɩ -nɩꞌe-e -bhla ꞌbho ꞌꞌbhlegbo, nɛ ꞌꞌtroli, ꞌle ꞌnynaakpʋ -lue ꞌye yi. *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazayiklagbaꞌa lbhʋnʋmʋꞌa ꞌꞌklumʋꞌa ꞌnynaakpʋ moꞌo. Ʋbʋ ꞌmnʋ yiꞌa a, ʋn ꞌye-e ꞌPiɛlɩ li. ꞌKa-a ʋn ꞌyrɔ ɔꞌo kplokplo ꞌle ʋn na: -Ɩnmɔ -naa, -ɩnmɔ -ke Nazalɛɛtɩkɔyi ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Zezii, -ɩnmɔ -ke ɔ-ɔ na ꞌkoꞌo. 68ꞌLe ɔ ꞌye depo, ɔ na: -Gbaa! ꞌƖn se ɔ yibo. Dɩ a-a zaꞌa -laa ꞌmʋꞌa ꞌꞌbhuo, ꞌɩn se ꞌɛ -lue komu yibo. Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, ꞌle ɔ ꞌye ꞌbho nɛ ꞌꞌtroli ꞌwlʋ, ɔ ꞌye ꞌbho ꞌgbewɔn ꞌꞌyi mu. ꞌBho-o -antanyɩsʋʋn -zro -nɩꞌo.

69ꞌNynaakpʋ ꞌmnʋ nʋꞌa -kaa, ʋn -yɛ ꞌnɔ ꞌbho-ɛ -lrɛɛ. Ʋn ꞌye nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho -kaa ꞌꞌyiꞌlɛ: Nyɔ -nɔɔ, *Zeziiꞌa -nayi moꞌo. 70ꞌLe ɔ ꞌye depo -lrɛɛ. Ɔ -fɔꞌɔ -daan, nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho, ꞌwa ꞌꞌbhi na: -Ziadɩ moꞌo, Zeziiꞌa -nayi -ɩn ꞌꞌduꞌo: -ɩn ꞌye li-ɔ, -ɩn ꞌmo-o Galileekɔyi -lrɛɛ. 71ꞌLe ɔ na: -Bho ꞌɩn cɛ sɩn, -Lagɔ ꞌlbha ꞌɩnmʋ! ꞌƖn-ɩ zrɛ-oꞌo, nyɔ a-a ꞌꞌsiꞌa -laa ꞌnynɩ, ꞌɩn se ɔ yibo. 72ꞌBho -gbaa -lue ꞌmnɛ ꞌmʋ ꞌle -sʋʋnꞌa kpɛ ꞌsɔnnɛ ꞌye zro, ꞌle ɔ ꞌye ꞌgwlʋtipopo, ɔ na: ꞌꞌWii! Wlu Zezii -za ꞌka ꞌmʋ ɔ ꞌyeꞌa na: -Bhladɩ -sʋʋn -ka kpɛ ꞌsɔn-ɔ zro nɩ, kpɛ tan -a ꞌye ꞌɩnmʋ ꞌꞌyidepo -nɩ mʋ -tanyɩ ꞌle -ɩn ꞌke -kaa ꞌlɛ: Zezii a-a ꞌꞌsiꞌa -laa ꞌnynɩ, ꞌɩn se ɔ yibo, wlu ꞌmnɛꞌɛ ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ-ɩ ꞌwlʋꞌo -laaꞌa! Ɔ popoꞌa wlu ꞌmnɛ ꞌgwlʋti ꞌle ɔ ꞌye ꞌꞌvi.

15

Nyʋ ꞌkpa-a *Zezii *Pilaatɩ wɔnyi

(Matiee 27:1-2, 11-14; Luukɩ 23:1-5; ꞌZaan 18:28-38)

1Zɔ zɩꞌa, ꞌɛ -drumasrɩn, ꞌle *ꞌZuifʋꞌa -zigletumʋ ꞌꞌwe ꞌye ꞌꞌlruꞌgbʋʋ. *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ-e, *ꞌɔ gbaꞌa yibomʋ -ke ꞌZuifʋꞌa -zigletumʋ -lrʋʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho, ꞌɩnnʋ bheteꞌe gbo, ꞌle ꞌwa ꞌwee ꞌye dɩ bhaga ʋn ꞌke *Zeziiꞌa ꞌꞌkpiꞌa -zigle ꞌꞌyicɛ. Ʋn ꞌgbʋʋꞌa ꞌꞌlru, nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho, ꞌle ʋn ꞌye ʋ -kaa ꞌtmʋʋ: A sɔn ɔ! Ʋn sɔn ꞌɔ, ꞌWlomɛɛyi -lue -ɔ -kɔꞌɔ ꞌwa ꞌbhlʋkpa, ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *Pilaatɩ, ꞌle ꞌwa ꞌwee -ke Zezii ꞌye ꞌle ɔ gbo mu ꞌle ʋn ꞌye ɔ ɔ -jeyi ꞌꞌnyɩ.

2Ʋn nyniꞌa ꞌle, ꞌle Pilaatɩ ꞌye Zezii tidede, ɔ na: -Ɩnmɔ ꞌmo-o ꞌZuifʋꞌa ꞌbhlʋkpayowliꞌa? ꞌLe ɔ na: -Ka -ɩn ꞌlɛꞌɛ -laa ꞌtɩn, ꞌka-a ɩ -nɩꞌe ꞌmʋ. 3ꞌLe -Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ ꞌꞌwe ꞌye ɔ ꞌꞌkla ꞌbho Pilaatɩ ꞌꞌyigbeyi, 4ꞌle Pilaatɩ ꞌye ɔ tidede -lrɛɛ, ɔ na: Nyʋ-ʋ ꞌꞌklaꞌa -laa -ɩnmʋ, -aꞌa ꞌꞌkpidɩ ʋn-ʋ zaꞌa ꞌmʋ, -a ꞌwɩn -ɩ ꞌbɔ, -ɩn se ꞌbhɛɛ -ɩn ꞌke -aꞌa nɩ lizɩza? 5Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa, Zezii -see ɔ ꞌꞌdapo, ɔ ꞌꞌmu-o wɔn blenyi! ꞌƐ dɩ wɔn maꞌa Pilaatɩ ti.

Nyʋ na *Zezii ꞌke ꞌmɛ

(Matiee 27:15-26; Luukɩ 23:13-25; ꞌZaan 18:39–19:16)

6ꞌLe zʋɩnꞌa klɛ ꞌli, -bho *ꞌZuifʋꞌa gɔklagba ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *ꞌPaakɩ nyni, Pilaatɩ-ɩ ꞌꞌsii-e -jiekɔyi -lue ti. Nyɔ -yɔ nyʋ nʋꞌa: Ɔ ꞌꞌsi ti, ꞌɩnnɔ ɔ-ɔ ꞌꞌsiiꞌe ti. 7Ɛ-bɛ -zʋn -lue ꞌmnɛ ꞌli, ɔ ꞌpo-o nyʋ -lrʋʋ -jie ꞌmʋ. Ʋ-bʋ nyʋ ꞌmnʋ, ꞌbhlʋkpaꞌa -kɔyiꞌa nyʋ ʋn kpaꞌa tʋ gbo, ʋn ꞌye nyɔ -lue ꞌlbha ɔ ꞌye ꞌmɛ. Tʋꞌa kpamʋ ꞌmnʋ, ꞌwa ꞌꞌklumʋꞌa nyɔ -lue-e ꞌmo-o Balabaasɩ. 8ꞌƐ dɩ nyʋꞌa -dadudu yiꞌo, ʋn ꞌye *Pilaatɩ -yɛ, ꞌle ʋn na: -Ɩnmɔ -a yiꞌe libhadenamʋ. -Ka ꞌle zʋn ꞌli -a ꞌꞌsiiꞌa -jiekɔyi -lue ti, -a yi-oꞌo -ɩn ꞌke -kaa nyɔ -lue tiꞌꞌsii. ꞌLe ɔ ꞌye ꞌwɔn, ꞌle ɔ na: -Ao! 9ꞌƐ dɩ -yɔ ꞌɩn ꞌka tiꞌꞌsii, aꞌba ꞌꞌbhi ꞌꞌsi ɔ ꞌnynɩ. -Yɔ ʋn-ʋ ꞌlaꞌa ꞌZuifʋꞌa ꞌbhlʋkpayowli, ꞌɩnnɔ ꞌɩn ꞌke tiꞌꞌsiiꞌa? 10Ɔ ꞌka -kaa ꞌlɛ, ɛ -se bhubhuyiti -ko, -ɛkedɩmaa, ɔ yiboꞌo-o -ka *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ ꞌbhleeꞌa *Zezii ꞌliti, ꞌɛ dɩ ʋn ꞌꞌnyɩ ꞌɔ ɔ -jeyi. 11Ɔ nʋꞌa: ꞌƖn ꞌꞌsii Zezii ti? ꞌle ꞌwa ꞌwee na: -Gba! -Aꞌa ꞌꞌsii Zezii ti -le! Balabaasɩ -ɩn ꞌke tiꞌꞌsii. Ʋn ꞌka -kaa ꞌlɛ, ɛ -se bhubhuyiti -ko. -Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ-ɩ ꞌꞌduu ꞌnʋ wɔn, ʋn ꞌye ꞌna ꞌlɛ. 12ꞌLe Pilaatɩ ꞌye ʋ -kaa tidede, ɔ na: ꞌƖn ꞌwɩn -ɩ ꞌbɔ. -Yɔ a-a ꞌlaꞌa -laa ꞌZuifʋꞌa ꞌbhlʋkpayowli, ꞌbho ꞌɔ damʋ, leelɛ ꞌɩn ꞌke nʋꞌa? 13Ʋn ꞌye -dalue ꞌꞌwɔ -nɩ ꞌle ʋn na: Ɔ -kɔ-ɛ ꞌbho nyʋyrilbhaatu ꞌꞌyri ɔ ꞌke ꞌmɛ ɔ, -ɔ -ke -mɛ-ɔ, ɔ ꞌke ꞌmɛ ɔ! 14ꞌLe Pilaatɩ na: ꞌꞌNyinynidɩꞌa ꞌcɛ yɛɛ -ke ꞌꞌbhuo ɔ nʋꞌa? Ʋn ꞌye -dalue ꞌꞌwɔ -nɩ -lrɛɛ tenyɩ! ꞌLe ʋn na: Ɔ -kɔ-ɛ ꞌbho tu ꞌꞌyri ɔ ꞌke ꞌmɛ ɔ, -ɔ -ke -mɛ-ɔ, ɔ ꞌke ꞌmɛ ɔ!

15Ʋn ꞌlɛꞌɛ -kaa, ꞌle Pilaatɩ ꞌye ʋ ꞌmʋꞌwɔn, ɔ ꞌye Balabaasɩ tiꞌꞌsii, ꞌwa -pɔlʋ ꞌke bhlu, ꞌle ɔ ꞌye -kaa ꞌꞌsroja ꞌtmʋʋ: A ꞌꞌsɛɛn Zezii ꞌle a -ke ɔ ꞌke mu, a ꞌke ɔ ꞌbho tu ꞌꞌyri kɔ ɔ ꞌke ꞌmɛ.

ꞌꞌSroja ꞌcɩsɛꞌɛ-ɛ *Zezii, ꞌle ʋn ꞌye ɔ ꞌbho tu ꞌꞌyri kɔ

(Matiee 27:27-44; Luukɩ 23:26-43; ꞌZaan 19:2-3, 17-27)

16ꞌLe ʋ-bʋ ꞌꞌsroja ꞌmnʋ -ke ɔ ꞌye ꞌle ꞌbhlʋkpaꞌa -kɔyi ꞌmnɔꞌɔ -buduklagba ꞌli mu, ꞌle-e ʋn-ʋ ꞌlaꞌa pletʋalɩ, ꞌle ʋn ꞌye ꞌꞌsroja ꞌꞌweꞌa -lrʋʋ ꞌla, 17ʋn ꞌye *Zezii -vilɔbanazana ꞌmʋ -pa, ʋn ꞌye ꞌꞌwiꞌa -kwloo lbha, ʋn ꞌye ɔ ꞌꞌlru de, 18ꞌle ʋn-ʋ yiꞌe ꞌwlɛ ꞌmʋ, ʋn-ʋ ꞌye ɔꞌo ꞌle ʋn-ʋ nʋꞌo: -Ɩɩɩn! *ꞌZuifʋꞌa ꞌbhlʋkpayowli, -gwle ꞌmʋ ꞌꞌkɔgwlɛka! 19ꞌLe ʋn-ʋ po ꞌɔ -kɔɔtu ꞌꞌlru, ʋn-ʋ wʋnnɔ ꞌɔ -tʋtrɔ ꞌꞌyri, ꞌle ʋn-ʋ poꞌo ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌyigbeyi ꞌkolri glu, -ka nyɔ-ɔ ꞌꞌduꞌa ka ꞌbho ꞌbhlʋkpayowli. 20ꞌKa-a ʋn ꞌcɩsɛ ꞌnɔ kplokplokplo, ʋn ꞌye ɔ -banazana ꞌmʋ -za, ꞌle ʋn ꞌye ɔꞌɔꞌꞌbhuoꞌa -banɩ ꞌmʋ -pa, ʋn -ke ɔ ꞌye ꞌle ꞌwlʋ, ꞌle ʋn -ke ɔ ꞌye mu, ʋn ꞌke ɔ ꞌbho tu ꞌꞌyri kɔ. 21Ʋn -ke ɔ -nɩ munamʋ, ꞌle ʋn -ke nyɔ -lue ꞌye ꞌgbʋʋ. Ɔbɔ ꞌmnɔ -sɔꞌɔ-ɔ -kpaa ꞌmʋ, ꞌɔ ꞌnynɩ-ɩ ꞌmo-o Simɔɔ, -gwlɔ -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Silɛɛnɩ, ꞌleꞌa ꞌꞌyiyi moꞌo. Nyʋ ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Alasaanɩ -ke Wlufiisɩ, ꞌwa -tɩta moꞌo. Ɔ-bɔ nyɔ ꞌmnɔ, ꞌɩnnɔ ꞌꞌsroja kpʋnꞌo -glaka, ɔ ꞌke Zeziiꞌa ꞌꞌyrilbhaatu ꞌmʋꞌꞌluo, ɔ ꞌke ɛ ꞌbhle, 22ꞌle ʋn -ke Zezii ꞌye -da -lue mu. ꞌBho-o ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Gɔgɔtaa. ꞌƐ ꞌzɔ-ɔ ꞌmo-o ꞌꞌlrukpaan.

23Ʋn nyniꞌa ꞌbho ꞌle ʋn ꞌye Zezii duvɛɛn ꞌꞌnyɩ ɔ ꞌke ꞌna. Duvɛɛn ꞌmnɛ, ꞌꞌnynɔɔmʋpokɔku ʋn-ʋ ꞌlaꞌa ꞌmiilɩ, ꞌɩnnɛ ʋn zizia nɛꞌo, ꞌɩnnɛ ʋn ꞌꞌnyɩ ɔꞌo ɔ ꞌke ꞌna, ꞌle ɔ -see ꞌwɔn ɔ ꞌke ɛ ꞌna, 24ꞌle ʋn ꞌye ɔ ꞌbho tu ꞌꞌyri kɔ, ʋn ꞌye ꞌɔ -banɩ -nɩgbɩ ꞌmʋ po, ʋn ꞌke ɩ ꞌgble. 25-Drumayrʋvlaan ꞌmʋ, (ꞌɛ ꞌꞌyri -mɛɛnyiɛ ꞌꞌyi) ʋn kɔ ꞌɔ ꞌbho tu ꞌꞌyri. 26ꞌBho tu -ke ꞌꞌyri ʋn kɔ ꞌɔ, wlu-u ꞌcnɩ-ɛꞌɛ ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌlru gbo, ꞌɩnnɛ ꞌmo-o: ꞌZuifʋꞌa ꞌbhlʋkpayowli. -Ka ɔ -nynaꞌa, -ɛ -ke dɩ ʋn nʋꞌa ʋn ꞌke ɔ ꞌlbha ɔ ꞌke ꞌmɛ, wlu ꞌmnɩ, ꞌɩnnɩ ꞌtmʋʋ ꞌnɩ nyʋ.

27Ʋn kɔ ꞌɔ ꞌbho tu ꞌꞌyri a, ʋn ꞌkɔ-ɔ ꞌgbokobhlemʋ ꞌsɔn ꞌbho tu -lrɩɩ ꞌꞌyri -lrɛɛ. -Lue -nɩ ꞌɔ -linasʋ gbo ꞌle -lue -nɩꞌe ꞌɔ kɩmnasʋ gbo. [ 28Wlu -ɩ ꞌcnɩ-ɛꞌɛ ꞌle -Lagɔꞌɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli see, ɩ ꞌlɛ-ɛ -kaa Zeziiꞌa damʋ: Ʋn po ꞌɔ ꞌle-e ꞌgbokobhlemʋꞌa ꞌꞌklumʋ, wlu ꞌmnɩꞌa ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ-ɩ ꞌwlʋꞌo.]

29Nyʋ-ʋ zi nɩꞌa ꞌbho, ʋn ꞌye ꞌɔ li, ʋn-ʋ ꞌlu-o ꞌꞌlru ꞌꞌyi ꞌle ʋn-ʋ ꞌꞌjree nɔꞌo, ʋn-ʋ ꞌlɛꞌɛ -kaa: -Ɛɛɛ! -Ɩnmɔ -naa, -ɩn -see, -Ɩn ꞌke *-Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegboꞌa lisaabudu wa, ꞌle ꞌwɩ tan ti -ɩn ꞌke -lreenɛ po, nʋ? 30ꞌƐ dɩ, -bho -ɩn ku wɔn -ziaka a, ꞌwlʋ ꞌbho tu ꞌꞌyri -ɩn ꞌke tiꞌꞌsi -ɩn ꞌke -aꞌa ꞌꞌbhuo ꞌpʋʋn. 31-Ka -lue ꞌmnɔ, ꞌka-a *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ -ke *ꞌɔ gbaꞌa yibomʋ ꞌꞌwe-e ꞌcɩsɛꞌɛ Zezii ꞌle ʋn na: -Yʋ ꞌma-a ꞌɔ ꞌꞌbhlimʋ, ɔ ꞌpʋʋnꞌo-o ꞌwa -dadudu, ꞌle, -ka ɔ ꞌka -nyna ɔ ꞌke ꞌɔ ꞌꞌbhuo ꞌpʋʋn, ɔ ꞌse ꞌna yibo. 32ꞌƖnnɔɔnɔ, ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ, *Izrayɛɛlɩꞌa ꞌbhlʋkpayowliklagba, ɔ ꞌwlʋ ꞌtraamʋ ꞌbho tu ꞌꞌyri ɔ ꞌke tiꞌꞌsi, -a ꞌke ɔ liꞌye ꞌle -a ꞌke ɔ ꞌꞌgwlide. Nyʋ ꞌsɔn -yʋ ʋn kɔꞌɔ tui -lrɩɩ ꞌꞌyri ꞌbho Zeziiꞌa ꞌꞌtroli, ʋn-ʋ ꞌꞌjree nɔ-oꞌo -lrɛɛ.

*Zeziiꞌa ꞌmɛmɛɛ

(Matiee 27:45-56; Luukɩ 23:44-49; ꞌZaan 19:28-30)

33ꞌYrʋ -nɩ ꞌꞌduu ꞌmʋ, -kuyre ꞌye ꞌle ꞌbhlʋkpaꞌa ꞌwee ꞌꞌkpi kpʋn, ɛ ꞌye ꞌꞌjiazɔyrʋklagba(ꞌa ꞌꞌyri tan) ꞌꞌkpi bhla. 34ꞌꞌJiazɔyrʋklagba ꞌmnɛ ꞌꞌyi Zezii nʋꞌa -kaa, ɔ ꞌꞌwɔ-oꞌo ꞌle ɔ na: Eloyii! Eloyii! Lama sabatanii! ꞌƐ ꞌzɔ-ɔ ꞌmo-o: ꞌAn -tɩta -Lagɔ, ꞌan -tɩta -Lagɔ, koo -ɩn -nynaꞌa -ɩn ꞌye ꞌɩnmʋ ꞌꞌyrilijraꞌa? 35Nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho, ꞌwa ꞌꞌklumʋꞌa nyʋ -lrʋʋ ꞌwɩn ꞌɩ ꞌbɔ ɔ, ʋn na: A po -lokui, a -gblee, ɔ-ɔ ꞌla-a *Elii. 36ꞌLe ꞌwa ꞌꞌklumʋꞌa nyɔ -lue ꞌye ple, ɔ ꞌye mu, ɔ ꞌye -fuuꞌa -tuto ꞌmʋꞌꞌluo, ɔ ꞌye ɛ ꞌle -geponmɔ kɔ ꞌsma ꞌle ɔ ꞌye ɛ -kɔɔtu ꞌꞌyi tisɩsan, ɔ ꞌye yi, ɔ ꞌye Zezii -kɔɔtu ꞌmnɛ ꞌꞌyi-tɔ ɔ ꞌke -fuuꞌa -tuto ꞌmʋꞌnyɔ ɔ ꞌke ꞌna ꞌle ɔ ꞌye -kaa ꞌlɛ: A -nyna ti, -a ꞌke ꞌtɔ ꞌbho -gbʋ, -bho Elii ꞌke yi ɔ ꞌke ɔ tu ꞌꞌyri -za. 37ꞌLe Zezii ꞌye ꞌꞌwɔ -lrɛɛ, ꞌɔ -fɩfɛ ꞌye ꞌbho -cɛ.

38A -gblee, ꞌle *-Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegboꞌa lisaabudu ꞌli, -da -lue-e -nɩꞌe ꞌle, nyɔꞌɔ pa ꞌle: ꞌꞌyriɛklagba -lue-e bezeꞌe ꞌbho ꞌɛ wɔn ꞌꞌyi, ꞌɩnnɛ ꞌꞌzizeꞌe ꞌle ꞌꞌyi. Zeziiꞌa -fɩfɛ -cɛꞌɛ ꞌbho, ɛ-bɛ ꞌꞌyriɛ ꞌmnɛ gwia ꞌmʋ -waꞌa ꞌmʋ-ɛ -bhaoo! Ɛ ꞌkpaaꞌa-a ꞌle yayi, ɛ ꞌye ꞌzɔ ꞌdre.

39ꞌꞌSrojaꞌa -klagba-a -nɩꞌa ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, -ka Zezii ꞌꞌwɔꞌɔ ꞌle ꞌɔ -fɩfɛ ꞌyeꞌa ꞌbho -cɛ, ɔ ꞌyeꞌa ꞌna li ꞌle ɔ na: Nyɔ -nɔɔ, -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyu moꞌo -ziaka.

40ꞌNynʋkpakpɩ -lrʋʋ-ʋ -nɩꞌe ꞌbho -lrɛɛ, ʋn -nynaꞌa ꞌle-e nya ti ꞌle ʋn-ʋ popoꞌo ꞌle. ꞌWa ꞌꞌklumʋ ꞌnynaakpʋ -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Salomee-e, *Malii, -ʋ -sɔꞌɔ -gwlɔ -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Madalaa-e, ʋn -ke *Malii -lrʋʋ -ʋ ꞌma-a Zaakɩtoope -ke ꞌZoozɩꞌa ꞌlotʋ, ꞌle-e ʋn -nɩꞌo. 41-Nɔɔ -ke ti Zezii -nɩꞌa -bhla ꞌle Galileebhlʋkpa ꞌꞌkpi, ʋ-bʋ ꞌnynʋkpakpɩ ꞌmnʋ, ꞌɩnnʋ -ke ɔ-ɔ naꞌo ꞌle ʋn-ʋ piꞌe ꞌɔ lililɩ. ꞌNynʋkpakpɩꞌa -dadudu -lrʋʋ -nɩꞌe ꞌbho-ɛ -lrɛɛ, ꞌɩnnʋ -ke Zezii -sɔꞌɔ Galilee, ʋn -ke ɔ ꞌye Zelizalɛɛmʋ yi.

Nyʋ nmazeꞌe-e *Zezii ti

(Matiee 27:57-61; Luukɩ 23:50-56; ꞌZaan 19:38-42)

42-43Zɔ -ke ti *Zezii ꞌmɛꞌɛ, ꞌɛ ꞌꞌjiazɔ nyniꞌa, ꞌle, nyɔ -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *ꞌZɩzɛɛfʋ, ɔ ꞌye ꞌle *Pilaatɩ gbo mu. Ɔbɔ ꞌmnɔ, -gwlɔ -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Alimatee, ꞌleꞌa ꞌꞌyiyi moꞌo. *ꞌZuifʋꞌa -zigletumʋꞌa ꞌꞌklumʋꞌa nyɔklagba -lue moꞌo. -Ka -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔꞌɔ ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ-ɩ ꞌyeꞌa ꞌwlʋ mʋ, ɔ deꞌe ꞌna-a ꞌꞌgwli ꞌle ɔ-ɔ fuo ꞌnɛ wɔn. Ɔbɔ ꞌmnɔ, ꞌɩnnɔ muꞌo -ɔ -yɛꞌɛ ꞌle Pilaatɩ, ꞌle ɔ ꞌye ꞌle nyukpasupɔlʋ po, ɔ ꞌye ɔ -kaa libhade: ꞌƖnmɔ bhade -ɩnmʋ li, ꞌɩn ꞌke Zeziiꞌa ꞌꞌkuꞌa dɩ mu. Ɛ -se bhubhuyiti ɔ ꞌlɛ -kaa -ko. Ɔ ꞌybha-oꞌo ɔ ꞌke ɔ tinmaze -susueyi, -ɛkedɩmaa, zɔ-ɔ ꞌyeꞌa -zɩ mʋ, ꞌɩnnɛ ꞌmo-o ʋ-bʋ *ꞌZuifʋ ꞌꞌweꞌa lifɔzɔ. ꞌƐ dɩ nyʋ ꞌwee -nɩꞌe ꞌwa lɩ nmazenamʋ. 44ꞌLe Pilaatɩ na: -Ɩɩn! -Ziadɩ maꞌa? Ɔ ꞌmɛ-ɛꞌɛ seeꞌa? ꞌLe ɔ ꞌye ꞌꞌsrojaꞌa -klagba ꞌla ɔ ꞌke yi. Ɔ yiꞌa ꞌle ɔ na: Zezii -kaaa ꞌmɛ, ɛ -gwleꞌe ꞌmʋ-ɛꞌɛ? 45ꞌLe ꞌꞌsrojaꞌa -klagba ꞌmnɔ na: Kɩn, ɔ ꞌmɛ-ɛꞌo see. ꞌLe Pilaatɩ ꞌye -kaa ꞌZɩzɛɛfʋ ꞌtmʋʋ: Mu, -ɩn ꞌke Zeziiꞌa ꞌꞌku ꞌmʋꞌꞌluo. 46Ɔ muꞌa, ꞌle ɔ ꞌye ꞌꞌyriɛplu de, ɔ ꞌye Zeziiꞌa ꞌꞌku tu ꞌꞌyri -za, ɔ ꞌye ɛ ꞌꞌyriɛ liꞌfɩfɩan, ɔ ꞌye ɛ tinmaze. Zoko ʋn cɛꞌɛ ꞌle trɩ ꞌli, -ka -buduyu, ꞌle-e ɔ ꞌꞌdu ɔꞌo, ɔ ꞌye sʋkpʋmuaklagba -lue tiklikpe, ɔ ꞌye ɛ ꞌbho zokoꞌa wɔn ꞌꞌyi -te, ɔ ꞌye ꞌbho ka. 47Ɔ -nɩ ꞌɔ tinmazenamʋ, Madalaaꞌa *Malii -ke ꞌZoozɩꞌa ꞌlotʋ *Malii -nɩꞌe ꞌbho-ɛ.

16

*Zezii -sɔꞌɔ-ɔ glu ꞌle ꞌmɛmʋꞌa ꞌꞌklumʋ

(Matiee 28:1-8; Luukɩ 24:1-12; ꞌZaan 20:1-10)

1*ꞌZuifʋꞌa lifɔzɔ ziꞌa, ꞌɛ ꞌꞌjiazɔ ɔ, *Malii ꞌsɔn ꞌmnʋ -ke Salomee, ʋn -nɩ tan, ʋn ꞌye ꞌcnɩ-ɩ poꞌa ngnɛzɛgɛ de, ʋn ꞌke ɩ *Zeziiꞌa ꞌꞌku ꞌꞌlruꞌwla, ɛ -kaa ꞌzɔn -susueyi. 2Zɔ zɩꞌa, ꞌyrʋ -nɩꞌa ꞌꞌyiglu ꞌwlʋnamʋ, ʋn ꞌye ꞌmʋ-sɔ, ʋn ꞌye ꞌle Zeziiꞌa zokoꞌa da mu. 3-4Ʋn -nɩꞌa munamʋ ꞌle -jeyi, ꞌwa ꞌꞌsɛ-ɛ ꞌkabha-oꞌo ꞌle ʋn-ʋ nʋꞌo: Sʋkpʋmuaklagbaklagba -ɛ -nɩꞌa ꞌbho zokowɔn ꞌꞌyi, yɔɔ ꞌke ɛ klikpe -ɔ ꞌke ɛ ꞌbho -zaꞌa ꞌꞌbhuoꞌa? Ʋn nyniꞌa a, ʋn -ka ꞌbho-o gbʋ, sʋkpʋ ꞌmnɛ -sɔꞌɔ-ɔ -gwlii ꞌmʋ, ɛ -deꞌe ꞌbho-o ꞌꞌkete ꞌꞌyi ti, 5ꞌle ʋn ꞌye ꞌle zoko ꞌli pa. Ʋn paꞌa ꞌle, ꞌwa -linasʋ gbo ʋn ꞌye-e nyukpasudraa -lue li: ɔ -deꞌe-e ti ꞌle ɔ -paꞌa -vlanvlanbanaplu ꞌmʋ. Ʋn ꞌye ꞌɔ ꞌꞌyri, -sɩanyɩ ꞌlbhʋ -ʋꞌo, 6ꞌle ɔ-bɔ nyukpasudraa ꞌmnɔ ꞌye ʋ -kaa ꞌꞌyiꞌlɛ: -Sɩanyɩꞌa ꞌlbha amʋ -le! Nazalɛɛtɩkɔyi Zezii ʋn kɔꞌɔ ꞌbho tu ꞌꞌyri, -ka a-a ꞌbɔ ꞌɔ ti, ꞌɩn yibo nɩ-oꞌo. -Lagɔ -zɔ ꞌɔ-ɔ glu ꞌle ꞌmɛmʋꞌa ꞌꞌklumʋ, ɔ -nɩꞌe-e ti -lrɛɛ: ꞌɛ dɩ ɔ se ꞌnɔɔ -nɩ. -Da ʋn ꞌꞌdu ɔ ꞌka, ꞌbho-o aꞌba ꞌꞌbhi ꞌyeꞌe -laa li. 7A -gblee, ɔ se ꞌbho -nɩ. ꞌƐ dɩ a mu, a ꞌke *ꞌPiɛlɩ -ke *Zeziiꞌa -namʋ -lrʋʋ ꞌꞌwe -kaa ꞌꞌdɩ kpa: A mu ꞌle Galileebhlʋkpa ꞌꞌkpi, Zezii-i ꞌye ꞌle-e -nyni -mʋ -tanyɩ ꞌle a ꞌke ɔ ꞌle -yɛ. ꞌKa-a ꞌɔ ꞌꞌbhuo ꞌlɛꞌɛ amʋ ꞌꞌyi.

8Nyukpasudraa ꞌmnɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, ʋn ꞌwlʋꞌo ꞌle-e zoko ꞌli -nalo. Ʋn -nɩ litɩtrɛnamʋ, ʋn ꞌye ple, -ɛkedɩmaa, -zuzu -sɔ ꞌnʋ-ʋ ꞌꞌkpi tenyɩ. -Sɩanyɩ ꞌlbhʋ ꞌʋꞌa dɩ, ʋn -see nyɔ lɛ -bodɩ ꞌmʋ-za.

*Zezii -tɔꞌɔ-ɔ ꞌɔ ꞌꞌbhuo Madalaaꞌa *Malii ꞌꞌyi

(Matiee 28:9-10; ꞌZaan 20:11-18)

[ 9Zɔ-ɔ kɔꞌɔ *ꞌZuifʋꞌa lifɔzɔ ꞌꞌyi, ꞌɛ zɔwɔnyi *Zezii -sɔꞌɔ glu, ɔ -nɩꞌa ti -lrɛɛ, ꞌnynaakpʋ -lue ɔ -tɔꞌɔ ꞌɔ ꞌꞌbhuo ꞌꞌyi -tanyɩ. Ʋ-bʋ ꞌnynaakpʋ ꞌmnʋ, Madalaaꞌa *Malii moꞌo, Malii -ʋ -ke ꞌmʋ ɔ nuꞌa ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu -mɛɛsɔn ti, ꞌɩnnʋ moꞌo. 10Ʋ-bʋ ꞌnynaakpʋ ꞌmnʋ, Zezii -tɔ ꞌnʋ ꞌɔ ꞌꞌbhuo ꞌꞌyi a, ʋn mu-oꞌo ʋn ꞌye *ꞌɔ -namʋ -yɛ, ʋn ꞌke ʋ ɩ -bodɩ ꞌmʋ-za. Ʋn -kʋ ʋ ꞌbho-o yɛ, ꞌgwlʋ -nyni ꞌnʋ-ʋ li ꞌle ʋn-ʋ ꞌꞌviꞌo, 11ꞌle ʋn ꞌye ʋ -kaa ꞌtmʋʋ: Zezii -sɔꞌɔ-ɔ glu, ɔ -nɩꞌe-e ti: ꞌɩn ꞌye -ɔꞌo. Ʋn ꞌwɩn ꞌɩ ꞌbɔ ɔ, ʋn -see ɩ ꞌꞌgwlide.

*Zezii -tɔꞌɔ-ɔ ꞌɔ ꞌꞌbhuo *ꞌɔ -namʋ ꞌsɔn ꞌꞌyi

(Luukɩ 24:13-35)

12Ɩ ziꞌa -kaa a, *Zezii mu-oꞌo ɔ ꞌye ꞌɔ ꞌꞌbhuo *ꞌɔ -namʋꞌa ꞌꞌklumʋꞌa nyʋ ꞌsɔn ꞌꞌyi-tɔ -lrɛɛ. Ʋn -nɩ Zelizalɛɛmʋ -sɔnamʋ ꞌle ʋn-ʋ naꞌa ꞌle -jeyi. Ɔ -tɔ ꞌnʋ ꞌɔ ꞌꞌbhuo ꞌꞌyi, ʋn -see ɔ ꞌꞌyiyibo -susueyi. 13-Da ʋn yibo ꞌnɔ ꞌtɔ ꞌꞌyi a, ʋn muꞌo ꞌle-e gwlɔ ꞌmʋ, ꞌɔ -namʋ -lrʋʋ ꞌꞌwe-e -nɩꞌa ꞌle, ꞌle ʋn ꞌye ʋ ꞌꞌdɩ kpa. Ʋn -zɩ ꞌɩ ʋ -bodɩ ꞌmʋ, ʋn -see ɩ ꞌꞌgwlide -lrɛɛ.

*Zezii ꞌsie-e *ꞌɔ -namʋ -bue ꞌyʋɛ -lue ꞌɔ lbhʋlre li

(Matiee 28:16-20; Luukɩ 24:36-49; ꞌZaan 20:19-23; Kpli 1:6-8)

14Ɩ ziꞌa -kaa ꞌwee a, ꞌle *Zezii ꞌye ꞌtɔ ꞌɔ ꞌꞌbhuo *ꞌɔ -namʋ -bue ꞌyʋɛ -lue ꞌꞌyi-tɔ. Ʋn -nɩ linamʋ ɔ ꞌye ʋ ꞌbho -yɛ, ꞌle ɔ na: A ku -kaa -loku ꞌmʋ ꞌya! -Lagɔ -zaꞌa ꞌɩnmʋ glu, ꞌɩn -nɩꞌa ti, ꞌɩn -tɔꞌɔ-ɔ ꞌan ꞌꞌbhuo nyʋꞌa -dadudu ꞌꞌyi, ʋn ꞌye yi ʋn ꞌye amʋ ꞌtmʋʋ, leedɩ a -see ɩ ꞌꞌgwlideꞌa? ꞌLe a -see ꞌɩnmʋ ꞌꞌgwlide -lrɛɛ? 15Ɔ -wluꞌa -kaa a, ꞌle ɔ ꞌye ʋ -kaa ꞌꞌdɩ ꞌmʋ ꞌꞌdu: A mu ꞌle ꞌbhlɩkpɩ ꞌwee ꞌꞌkpi, a ꞌke nyʋ ꞌwee ꞌan ꞌꞌdɩzɩgɩ kpa. 16Nyɔ -yɔ de ꞌɩ ꞌꞌgwli, -ɔ ꞌwɔɔn ꞌnɩ, -bho ʋn *batizee nɔ, ꞌɩnnɔ ꞌpʋnꞌo ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. Nyɔ -yɔ -see ꞌɩ ꞌꞌgwlide, -ɔ -see ꞌɩ ꞌwɔɔn, ꞌɩnnɔ -zigle kpʋnꞌo ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. 17Nyʋ -yʋ deꞌa ꞌɩnmʋ ꞌꞌgwli a, *wɔnkulɩ ʋn-ʋ ꞌye ꞌʋ ꞌmʋyibo -nɩ mʋ, ꞌɩnnɩ ꞌka-a: ʋn-ʋ ꞌye-e ꞌan ꞌnynɩ ꞌmʋꞌꞌluo -mʋ, ʋn ꞌke nyʋ ꞌmʋ ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu tinu. Wlu ꞌꞌwe ʋn seꞌa yibo, ʋn-ʋ ꞌye -ɩ -po -mʋ. 18Ʋn-ʋ ꞌye-e sanɩ kwa ꞌmʋ ti-kpʋn -mʋ, ɩ -see ʋ ka -nyna yi. Nyʋ-ʋ ꞌye-e ꞌwa lililɩ gu gbo -po -mʋ ʋn ꞌke ꞌmɛ, ɛ -see ʋ ka -nyna yi -lrɛɛ. Ʋn-ʋ ꞌye-e ꞌꞌgwizimʋ *kwa ꞌꞌlru ti-de -mʋ ꞌle -Lagɔ ꞌke ʋ ꞌpʋʋn.

*Zezii ꞌmu-o yaku ꞌli ꞌɔ -tɩta gbo

(Luukɩ 24:50-53; Kpli 1:9-11)

19-Aꞌba -Kɔyi *Zezii ꞌꞌdu ꞌʋ -kaa ꞌꞌdɩ ꞌmʋ, ꞌle -Lagɔ ꞌye ɔ ꞌle yaku ꞌli ꞌla ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌtroli, ɔ ꞌye ꞌle mu, ɔ ꞌke lɩꞌa klɛ -kɔ. 20Ɩ ziꞌa -kaa a, ꞌle *ꞌɔ -namʋ ꞌye ꞌbhlɩkpɩꞌa ꞌwee ꞌꞌkpi ꞌɔ ꞌꞌdɩzɩgɩ kpa. -Bho ʋn -kɩ ɩ-ɩ kpa a, ꞌɔ wɔnkuɛ -nɩ ꞌnʋ-ʋ ꞌmʋ, *wɔnkulɩ tɔꞌɔ nyʋ, -ka, dɩ ʋn-ʋ zaꞌa ꞌmʋ, ɩ ꞌꞌduꞌa -ziadɩ, ꞌle ʋn-ʋ nʋ ɩꞌo.]