Zeziiꞌa ꞌꞌdɩzɩgɩ MATIEE -zaꞌa ꞌmʋ

Wludie poꞌa nyɔ ꞌꞌbɔgʋ -nɛɛꞌɛ -naagɩ ꞌli

Zeziiꞌa tinɩɛ -ke ꞌɔ -tɔtɔlɩꞌa ꞌꞌkpidɩ Matiee-e zaꞌa ꞌmʋ. ꞌBho ꞌmnɔ ɔ, -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔꞌɔ ꞌꞌkpidɩꞌa -dadudu ɔ-ɔ zaꞌa ꞌmʋ -lrɛɛ. Ɔ ꞌka ɩ-bɩ ꞌꞌdɩzɩgɩ ꞌmnɩ ꞌcnɩ a, -ka ɔ -seeꞌa ꞌɔ -Bozuifʋ gboꞌmate, nyʋ-ʋ ꞌyeꞌe ꞌna-a li.

1

*Zeziiꞌa ꞌꞌnabhli

(Luukɩ 3:23-38)

1Nyɔ -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *Zezii, -ɔ ꞌma-a *-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ, ꞌɔ -glɩgbawɔnyiꞌa ꞌꞌna ꞌꞌweꞌa ꞌnynɩ ꞌka-a: Ɔ-ɔ ꞌmo-o *Ablaamʋ -ke *Daviidɩꞌa ꞌꞌnayu. 2Ablaamʋ ꞌwlʋꞌo *Izaakɩ, Izaakɩ ꞌwlʋꞌo *Zakɔɔpʋ, Zakɔɔpʋ ꞌwlʋꞌo *Zidaa -ke ꞌɔ ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu. 3Zidaa ꞌwlʋꞌo Falɛsɩ -ke -Zalaa -nɩ ꞌsɔn, ꞌle Tamaa ꞌꞌduꞌo ꞌwa ꞌlotʋ, Falɛsɩ ꞌye Ɛsɩlɔmʋ ꞌwlʋ ꞌle Ɛsɩlɔmʋ ꞌye Alaamʋ ꞌwlʋ. 4Alaamʋ ꞌwlʋꞌo Aminadabʋ, Aminadabʋ ꞌwlʋꞌo Nasɔɔ ꞌle Nasɔɔ ꞌye Salɩmɔɔ ꞌwlʋ. 5Salɩmɔɔ ꞌwlʋꞌo Bʋazɩ ꞌle Raabʋ ꞌꞌduꞌo ꞌɔ ꞌlotʋ; Bʋazɩ ꞌwlʋꞌo Obɛdɩ ꞌle Wlutɩ ꞌꞌduꞌo ꞌɔ ꞌlotʋ. Obɛdɩ ꞌwlʋꞌo *Izayii. 6Izayii ꞌwlʋꞌo Daviidɩ -ɔ ꞌma-a ꞌbhlʋkpayowliklagba. Daviidɩ ꞌwlʋꞌo *Salomɔɔ. ꞌƆ ꞌlotʋ-ʋ ꞌmo-o Uliiꞌa -dɩgbanynaakpʋ. 7Salomɔɔ ꞌwlʋꞌo Wlʋbʋamʋ, Wlʋbʋamʋ ꞌwlʋꞌo Abia, 8Abia ꞌwlʋꞌo Azafʋ, Azafʋ ꞌwlʋꞌo Zozafaa, Zozafaa ꞌwlʋꞌo Zolaamʋ, Zolaamʋ ꞌwlʋꞌo Oziasɩ, 9Oziasɩ ꞌwlʋꞌo Zʋatamʋ, Zʋatamʋ ꞌwlʋꞌo Akaazɩ, Akaazɩ ꞌwlʋꞌo Ezekiasɩ, 10Ezekiasɩ ꞌwlʋꞌo Manasee, Manasee ꞌwlʋꞌo Amɔɔ, Amɔɔ ꞌwlʋꞌo Zoziasɩ, 11Zoziasɩ ꞌwlʋꞌo Zekoniasɩ -ke ꞌɔ ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu. -Nɔɔ -ke ti ʋn kpʋnꞌa *Izrayɛɛlɩkɔmʋ, ʋn ꞌye ꞌʋ *Babilɔɔnʋ kpa, ꞌbho-o moꞌo. 12Izrayɛɛlɩkɔmʋ nyniꞌa Babilɔɔnʋ, -nɔɔ -lrɛɛ ziꞌa, ꞌle Zekoniasɩ ꞌye Salatiɛlɩ ꞌwlʋ. Salatiɛlɩ ꞌwlʋꞌo Zolobabɛlɩ, 13Zolobabɛlɩ ꞌwlʋꞌo Abiyudɩ, Abiyudɩ ꞌwlʋꞌo Eliakimʋ, Eliakimʋ ꞌwlʋꞌo Azɔlʋ, 14Azɔlʋ ꞌwlʋꞌo Sadokɩ, Sadokɩ ꞌwlʋꞌo Akimʋ, Akimʋ ꞌwlʋꞌo Eliudɩ, 15Eliudɩ ꞌwlʋꞌo Eliazaa, Eliazaa ꞌwlʋꞌo Mataa, Mataa ꞌwlʋꞌo Zakɔɔpʋ, 16Zakɔɔpʋ ꞌwlʋꞌo *ꞌZɩzɛɛfʋ. *Malii -ʋ ꞌwlʋꞌa Zezii ʋn-ʋ ꞌlaꞌa -Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ, ꞌwa nyimiɛ ɔ ꞌꞌduꞌo. 17-Ɛ ꞌwlʋꞌa ꞌbho Ablaamʋ ꞌꞌkpi, ꞌꞌna ꞌꞌweꞌa ꞌꞌna kpɛ -bue ꞌyɔ nyiɛ-ɛ ziꞌo ꞌle ɛ ꞌye Daviidɩ -yɛ. -Ɛ ꞌwlʋꞌa ꞌbho Daviidɩ ꞌꞌkpi ɛ ꞌke -nɔɔ -ke ti Izrayɛɛlɩkɔmʋꞌa Babilɔɔnʋꞌa -nɩnɩa -yɛ ɛ, ꞌꞌna ꞌꞌweꞌa ꞌꞌna kpɛ -bue ꞌyɔ nyiɛ-ɛ kaꞌa wɔn. ꞌWlʋ ꞌbho ꞌle ɛ ꞌke -Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ, ꞌɔ ꞌwlʋwlʋnɔɔ ꞌꞌkpi bhla, ꞌꞌna ꞌꞌweꞌa ꞌꞌna -zakpɩ -bue ꞌyɔ nyiɛ -lrɩɩ-ɩ -nɩꞌe ꞌbho.

*Zeziiꞌa ꞌwlʋwlʋsʋ

(Luukɩ 2:1-7)

18A -gblee, -ka *Zezii *Kliisɩ ꞌwlʋwlʋꞌa ꞌmʋti, ꞌkla-a ꞌka-a: ꞌƆ ꞌlotʋ, *Malii ꞌmo-o *ꞌZɩzɛɛfʋꞌa wɔnbha. -Da ʋn -ke ɔ -seeꞌa -dalue ti-de ke a, ꞌbho-o ʋn ꞌbhle -nɩꞌe -nɩgblaa. Ʋn ꞌka -nɩgblaa ꞌbhle a, *-Lagɔꞌɔ Lisaazuzu ꞌdree ꞌnʋ-ʋ ꞌmʋ ti. 19-Ka ɛ ꞌꞌdu -nɩꞌa -Lagɔꞌɔ Lisaazuzuꞌa wɔnkuɛ ꞌmʋ ʋn ꞌbhle -nɩ ɛ-bɛ -nɩgblaa ꞌmnɛ, ꞌwa wɔnbha ꞌZɩzɛɛfʋ -mnɔɔ se ɩ yibo. ꞌƆ dɩlikpʋnkamʋ ɔ -see ꞌybha ɔ ꞌke ʋ gbɔ-za ꞌbho nyʋ ꞌweeꞌa ꞌꞌyigbeyi. Ɔ ꞌbɔ-ɔ ti ɔ -ke ʋn ꞌke ꞌle ꞌꞌzizekwla ꞌmʋ ꞌꞌyrilisʋsɔ -nɩ. 20Ɔ-ɔ popoꞌa ꞌtɔ -kaa ꞌgwlʋti a, ꞌle -Lagɔ gboꞌa -dalbhoyi -lue ꞌye ɔ -bodɩ yi ꞌle ya ꞌmʋ. Ɔ na: Daviidɩꞌa ꞌꞌnayu, ꞌZɩzɛɛfʋ, -aꞌa -pɔlʋꞌa ꞌkɔlʋ -nɩ Maliiꞌa ꞌꞌkpi -le! ꞌꞌLuo nʋ ꞌmʋ, -ɩn ꞌke ʋ kpa, -ɛkedɩmaa, ꞌle -Lagɔꞌɔ Lisaazuzuꞌa wɔnkuɛ ꞌmʋ, ꞌle-e ʋn-ʋ fuo nɩꞌe ꞌꞌyu wɔn. 21Ʋn-ʋ ꞌye-e ꞌꞌyunyukpasu ꞌwlʋ -mʋ ꞌle -ɩn ꞌke ɔ *Zezii ꞌnynɩ ꞌꞌduu. Ɔbɔ ꞌmnɔ, ꞌɩnnɔ ꞌye ꞌɔ nyʋ ꞌpʋʋn mʋ ꞌle ꞌwa ꞌꞌnyinynidɩ ꞌmʋ ꞌbho -aꞌba -Kɔyi -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. 22A -gblee, -ka -aꞌba -Kɔyi ꞌmnɔ ꞌlɛ ꞌka ꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *Ezayii ꞌꞌyi see, ꞌɛ ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ-ɩ ꞌwlʋꞌo -daa. Ɔ na:

23ꞌNynaakpʋdraa-a seꞌa nyukpasu yibo tukutuku, ʋn-ʋ ꞌye-e -nɩgblaa ꞌbhle -mʋ, ꞌle, ꞌꞌyu ʋn-ʋ ꞌyeꞌa ꞌwlʋ mʋ a, ʋn ꞌke ɔ Emanuɛlɩ ꞌla. ꞌƐ ꞌzɔ-ɔ ꞌmo-o: -A -ke -Lagɔ -naꞌo.

24ꞌZɩzɛɛfʋ nʋꞌa -kaa, ɔ -sɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌnynɔɔ ꞌmʋ. -Ka -Lagɔ gboꞌa -dalbhoyi ꞌlɛꞌɛ ꞌtɩn, ꞌka-a ɔ nʋꞌo ꞌle ɔ ꞌye ꞌle Malii jri kpakpakamʋ. 25Ɩ ziꞌa -kaa a, ɔ -fuo ꞌnʋ-ʋ wɔn -kpayɩ! ʋn ꞌye -gba. Ʋn ꞌwlʋꞌa ɔ-bɔ ꞌꞌyu ꞌmnɔ ꞌle ɔ ꞌye ɔ ꞌnynɩ ꞌꞌduu. Ɔ ꞌlɔ ɔ Zezii-ɔ, -yrɔzaa, ꞌle ɔ -ke Malii ꞌye linyinyni.

2

ꞌCʋdrɩzrɛmʋ yiꞌe Zeziiꞌa -gbanynɔgbe ꞌli

1-Nɔɔ -ke ti nyukpasu -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *Elɔɔdɩ ꞌꞌduꞌa Zideebhlʋkpayowliklagba, ꞌbho-o *Zezii ꞌwlʋ -nɩꞌe ꞌle ꞌɛ -gwlɔ -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Bɛtɩlɛɛmʋ. A -gblee, ɔ ꞌwlʋꞌa a, ꞌcʋdrɩɛ -tɔꞌɔ nyʋ ꞌbhlʋkpayowliklagba ꞌwlʋ-oꞌo a, ꞌɩnnɛ ꞌcʋdrɩzrɛmʋ ꞌyeꞌe li. ꞌƐ kamʋ ʋn -sɔꞌɔ ꞌle ꞌyrʋꞌa ꞌwlʋnamʋ, ʋn ꞌye Zelizalɛɛmʋ yi. 2Ʋn nyniꞌa, ʋn dedeꞌe-e ti: ꞌꞌYuyigbɛ -ɔ ꞌyeꞌa *ꞌZuifʋꞌa ꞌbhlʋkpayowliklagba ꞌꞌdu mʋ, doo ɔ ꞌwlʋ -nɩꞌa? -A ꞌye-e ꞌɔ ꞌcʋdrɩɛ li. Ɛ ꞌdaaꞌa-a ꞌle ꞌyrʋꞌa ꞌwlʋnamʋ. ꞌƐ dɩ -a yi ꞌɔ bʋbɔnamʋ.

3-Da ꞌbhlʋkpayowli Elɔɔdɩ -ke ꞌɔ nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho Zelizalɛɛmʋ ꞌwɩn ꞌɩ ꞌbɔ ɔ, ʋn ꞌꞌzru-oꞌo. 4Elɔɔdɩ nʋꞌa -kaa, ɔ ꞌla-a *-Lagɔꞌɔ gbayibomʋ -ke *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ -yʋ ꞌma-a ꞌɔ -nʋ, ꞌɩnnʋ ɔ dedeꞌe ti: *-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ, doo ɔ ꞌke ꞌwlʋ -nɩꞌa? 5ꞌLe ʋn na: ꞌNɔɔ Zideebhlʋkpa ꞌꞌkpiꞌa -gwlɔ ꞌma-a Bɛtɩlɛɛmʋ, ꞌbho-o moꞌo. -Gblee, -Lagɔwluꞌa ꞌmʋtizayi ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Misee, wlu ɔ ꞌcnɩꞌa see, ꞌɩnnɩ ꞌka-a:

6-Lagɔ na: ꞌLe Zideebhlʋkpa ꞌꞌkpiꞌa gwlɛꞌɛ ꞌꞌklumʋ Bɛtɩlɛɛmʋ ꞌwlʋꞌo ꞌnynɩ, ꞌle ɛ ꞌli ꞌbhlʋkpayowli-i ꞌye ꞌwlʋ -nɩ mʋ ꞌle ɔ ꞌke ꞌan nyʋ *Izrayɛɛlɩkɔmʋ -jolʋ gbo po.

7ꞌBho ꞌya ꞌꞌkpi Elɔɔdɩ ꞌla-a ꞌcʋdrɩzrɛmʋ ꞌmnʋ ꞌꞌsra ꞌmʋ, ɔ ꞌye ʋ tiꞌcrɛ ꞌle ɔ na: ꞌCʋdrɩɛ ꞌmnɛ -kaaa fanfaan wɔn-ɔꞌꞌdu, ꞌɛ ꞌwɩ ꞌdiɛ ꞌka-aꞌa? 8ꞌLe ɔ ꞌye ʋ ꞌꞌyiflɔɛ ꞌꞌnyɩ ʋn ꞌke Bɛtɩlɛɛmʋ mu, ꞌle ɔ na: -Bho a mu a, a dede ꞌɔ ꞌꞌkpidɩ ti ꞌꞌsɩkɩsɩkɩ, a ꞌbɔ ɔ ti. -Bho a ꞌye ɔ ɔ, ꞌꞌlemnɩɩ a yi, a ꞌke ꞌɩnmʋ ꞌtmʋʋ ꞌle ꞌan ꞌꞌbhuo ꞌke ꞌꞌyuyigbɛ ꞌmnɔ bʋbɔnamʋ mu -lrɛɛke.

9ꞌBhlʋkpayowli ꞌꞌdu ꞌʋ wlu ꞌꞌyi -nalo, ʋn ꞌkpa-a -jeyi. Ʋn -ka ꞌle-e gbʋ, ꞌcʋdrɩɛ ʋn ꞌꞌduu ꞌka ꞌꞌyriti see ꞌle ꞌyrʋ ꞌzɔ-ɔ ꞌna-a ꞌbho ꞌwa nya. Ɛ nyniꞌa -kaa ꞌbho -budu -ke ꞌli ꞌꞌyu -nɩꞌa, ꞌbho-o ɛ -nynaꞌa ti. 10Ʋ-bʋ nyʋ -nɩꞌa munamʋ, ʋn ꞌyeꞌa ꞌcʋdrɩɛ li, ɛ -nynaꞌa ti a, -ka ʋn -dieꞌa ꞌmʋ ꞌwee, ꞌbʋbʋaklagba-a ꞌlbhʋ ʋꞌo. 11Ʋn ꞌwlaaꞌa-a ꞌle -budu ꞌli. Ʋn -yɛꞌɛ-ɛ ꞌle ꞌꞌyulre -ke ꞌɔ ꞌlotʋ *Malii. Ʋ-bʋ nyʋ ꞌmnʋ ꞌwla-a ꞌꞌyuyigbɛ ꞌkolri wɔnyi glu, ʋn ꞌye ɔ bʋbɔ. Ʋn nʋꞌa -kaa, ʋn ꞌkpa-a ꞌle ꞌwa badu ꞌli sʋ, ʋn -zaꞌa-a ꞌle ꞌnynɩbhlelɩ, ꞌɩnnɩ ʋn ꞌꞌnyɩ ɔꞌo. ꞌYa ꞌnynɩ ꞌka-a: Sanu-e lɛ -lue-e kɔɔꞌɔ ꞌꞌwle, -bho nyɔ poꞌa ꞌꞌyri -ɛ poꞌa ngnɛzɛgɛ, ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *lasaasɩ -ke litricna ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *miilɩ. 12Ʋn nʋꞌa ꞌtɔ -kaa, ꞌle ya ꞌmʋ -Lagɔ ꞌtmʋʋ nʋ-oꞌo: Aꞌba -mu -nɩ ꞌle Elɔɔdɩ gbo -le! ꞌLe nyʋ ꞌmnʋ ꞌye ꞌꞌsesijolʋ bhlu, ʋn ꞌye ʋ ꞌꞌbhli le mu.

ꞌZɩzɛɛfʋ jra-oꞌo ɔ ꞌye Ezipʋtɩ mu

13Ʋ-bʋ nyʋ-ʋ yiꞌa -gbanynɔgbe ꞌli, ʋn muꞌa, -Lagɔ gboꞌa -dalbhoyi -lue-e yiꞌe *ꞌZɩzɛɛfʋ -bodɩ ꞌle ya ꞌmʋ. Ɔ na: *Elɔɔdɩ ꞌbɔ-ɔ ti ɔ ꞌke -dagbɛ yi, ɔ ꞌke ꞌꞌyuyigbɛ ꞌmʋꞌꞌluo ɔ ꞌke ɔ ꞌlbha, ɔ ꞌke ꞌmɛ. ꞌƐ dɩ -sɔ ꞌmʋ, ꞌꞌluo ꞌꞌyuyigbɛ -ke ꞌɔ ꞌlotʋ ꞌmʋ. A ple, a mu ꞌle *Ezipʋtɩbhlʋkpa ꞌꞌkpi, a -de ꞌle ti. -Bho ꞌɩn nʋ: A yi ꞌle a ꞌke yi. 14ꞌZɩzɛɛfʋ -sɔꞌɔ ꞌmʋ ꞌꞌmatʋ -ziaka, ɔ ꞌꞌluoꞌo-o ꞌꞌyuyigbɛ -ke ꞌɔ ꞌlotʋ ꞌmʋ, ʋn ꞌye Ezipʋtɩ mu. 15ꞌLe-e ʋn -deꞌe ti ꞌle ɛ ꞌye Elɔɔdɩꞌa ꞌmɛmɛɛnɔɔ ꞌꞌkpi bhla. A -gblee, ꞌɛ lɛtu -nʋ-ɛꞌo, ꞌle, wlu -aꞌba -Kɔyi -Lagɔ -yi -nɩꞌa ꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Ozee ꞌmʋ, ꞌɛ ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ ꞌye ꞌwlʋ. Ɔ na: ꞌLe Ezipʋtɩ, ꞌle-e ꞌɩn ꞌlaaꞌa ꞌan ꞌꞌyu le.

*Elɔɔdɩ -zaꞌa ꞌꞌyreetɩ ti

16ꞌCʋdrɩzrɛmʋ yiꞌa *Zeziiꞌa -gbanynɔgbe ꞌli, ʋn -see ꞌbho *Elɔɔdɩ gbo -pa -nɩ ꞌle ʋn ꞌke ɔ ꞌtmʋʋꞌa dɩ, ɔ poꞌo ꞌcɛ ꞌgagwloka, ꞌle, ꞌꞌyreetɩnyukpasi ꞌbhleꞌa -zʋɩn ꞌsɔn ꞌle ɛ ꞌyeꞌa ꞌdre, -ʋ -nɩꞌa ꞌbho Bɛtɩlɛɛmʋ -ke -gwlɛ -lrɩɩ-ɩ biꞌa ꞌɛ lemʋ ti, ɔ ꞌye nyʋ ꞌsrʋ po, ʋn ꞌye ʋ ꞌlbha ʋn ꞌye ꞌmɛ. ꞌꞌDɩ nyʋ -zɔ ɔ ꞌka -bodɩ ꞌmʋ ꞌbho ꞌcʋdrɩɛꞌɛ ꞌdaadaanɔɔꞌɔ damʋ, ꞌꞌyu ꞌmnɔ ꞌke ꞌle ꞌꞌyreetɩꞌa ꞌꞌklumʋ -nɩꞌa dɩ moꞌo. 17-Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *Zelemii, ꞌbho-o ꞌɔ wluꞌa ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ ꞌwlʋ -nɩꞌo. 18Ɔ na:

ꞌƖn ꞌwɔn-ɔ ꞌꞌvizrɛ ꞌbɔ ngazeka ꞌle Wlamaagwlɔ ꞌmʋ. *Rasɛɛlɩ ꞌꞌviꞌe ꞌwa tisienynuuꞌa ꞌꞌnynuu. Ʋn -see tiꞌbɔ nyʋ ꞌke ʋ ꞌgate, -ɛkedɩmaa, ʋn ꞌmɛ-oꞌo.

*ꞌZɩzɛɛfʋ ꞌꞌwe -sɔꞌɔ-ɔ *Ezipʋtɩ ꞌle ʋn ꞌye *Izrayɛɛlɩ le mu

19-Nɔɔ -ke ti *Elɔɔdɩ ꞌmɛꞌɛ ɛ, ꞌle ya ꞌmʋ -Lagɔ gboꞌa -dalbhoyi -lue ꞌyi-e *ꞌZɩzɛɛfʋ -bodɩ ꞌle *Ezipʋtɩ ꞌle ɔ na: 20ꞌZɩzɛɛfʋ, -sɔ ꞌmʋ, ꞌꞌluo ꞌꞌyuyigbɛ -ke ꞌɔ ꞌlotʋ ꞌmʋ, a mu ꞌle *Izrayɛɛlɩbhlʋkpa ꞌꞌkpi le, -ɛkedɩmaa, Elɔɔdɩ -ke nyʋ-ʋ ꞌbɔ ꞌka ti ꞌꞌyuyigbɛ ꞌke ꞌmɛ, ꞌwa ꞌꞌbhi ꞌmɛ-oꞌo.

21Elɔɔdɩ ꞌmɛꞌɛ ꞌtɔꞌɔ dɩ ꞌZɩzɛɛfʋ -sɔꞌɔ ꞌmʋ, ɔ ꞌye ꞌꞌyuyigbɛ -ke ꞌɔ ꞌlotʋ ꞌmʋꞌꞌluo ꞌle ɔ -ke ʋn ꞌye ꞌle Izrayɛɛlɩ le mu. 22Ʋn muꞌa a, ɔ ꞌwɔn-ɔ ꞌbɔ na ꞌle Zideebhlʋkpa ꞌꞌkpi Elɔɔdɩꞌa ꞌꞌyu Akɛlayusɩ -ziꞌe ꞌbho ꞌɔ -tɩtaꞌa ꞌbɩ ꞌmʋ. ꞌƐ dɩ ꞌZɩzɛɛfʋ -see ꞌybha ɔ ꞌke le mu. ꞌBho ꞌꞌyuyigbɛꞌɛ damʋ, ɔ ꞌbhle-e ꞌbhlʋkpayowli ꞌmnɔꞌɔ -fanʋ ku ꞌmʋti. Ɔ ꞌwɛn ꞌɛ ꞌmʋti ꞌꞌsɩkɩsɩkɩ ꞌle ya ꞌmʋ a, ꞌbho-o ɔ -sɔ -nɩꞌe ꞌmʋ, ɔ ꞌye Galileebhlʋkpa ꞌꞌkpi mu, 23ɔ ꞌye ꞌleꞌa -gwlɔ ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Nazalɛɛtɩ -de. A -gblee, dɩ -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizamʋ ꞌꞌwe ꞌcnɩꞌa see, ꞌɛ ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ-ɩ ꞌwlʋꞌo -laa, ʋn na:

Nyʋ-ʋ ꞌye -ɔ Nazalɛɛtɩyi ꞌla -mʋ.

3

*ꞌZaan Batiisɩ ꞌpo-o weze

(Maakɩ 1:1-8; Luukɩ 3:1-18; ꞌZaan 1:19-28)

1-Nɔɔ -lue-e -nɩꞌa ꞌle -nɔɔꞌɔ ꞌꞌklumʋ, nyukpasu -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *ꞌZaan Batiisɩ, ꞌɩnnɔ ꞌdaaꞌa ꞌle Zideebhlʋkpa ꞌꞌkpiꞌa -da -lue ꞌꞌmusa -nɩꞌa, ꞌle ɔ-ɔ poꞌo weze ꞌle ɔ-ɔ nʋꞌo na: 2A yibo aꞌba ꞌꞌnyinynidɩ ꞌꞌyi ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, a ꞌke ꞌle ɔ gbo ꞌꞌbhiti. ꞌƆ nyʋꞌa -kɔkɔɔ ꞌꞌkɔɔꞌɔ-ɔ gbo. 3ꞌZaanꞌa ꞌꞌkpidɩ -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *Ezayii -zaꞌa ꞌmʋ see, ɔ ꞌye na:

Nyɔ -lue-e -nɩꞌe ꞌle ꞌꞌmusa ꞌꞌkpi, ꞌɩnnɔ poꞌo weze ꞌle ɔ na: A -za ꞌle aꞌba -pɔlʋ ꞌzɔ nyanɩ, aꞌba -Kɔyi -nɩꞌe-e yinamʋ.

4A -gblee, nmi ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *-nyɔmɛɛ, ꞌɛ nani ʋn lbhaꞌa a, ꞌɛ -bana ꞌZaan -paꞌa ꞌmʋ ꞌle ɔ -bhlaꞌa nmikuꞌa ꞌꞌbɛtʋ ꞌꞌpli ꞌmʋ, -kpakpɩ ɔ-ɔ liꞌo ꞌle ɔ-ɔ bhɛꞌɛ lʋ. Kpli ɔ -nɩꞌa ti a, ꞌɩnnɛ -Lagɔwluꞌa ꞌmʋtizamʋtɔlʋ -nɩꞌe ti -bɛnyɩ. 5A ꞌye li-ɔ, ꞌꞌnigblʋ ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Zudɛɛn, ꞌle ꞌɛ wɔnli, nyʋ -lrʋʋ-ʋ ꞌwlʋꞌo ꞌle-ɛ, Zelizalɛɛmʋkɔmʋ -ke Zideekɔmʋ -lrʋʋ, ꞌwa -dadudu-u ꞌyi -ɔ -bodɩ 6ꞌle wa-a zaꞌa ꞌle ꞌwa ꞌꞌnyinynidɩ ꞌbho nyʋ ꞌweeꞌa ꞌꞌyigbeyi ꞌle ɔ-ɔ *batizee nʋꞌo ꞌle ɛ-bɛ Zudɛɛn -lue ꞌmnɛ kɔ.

7Nyʋꞌa -dadudu-u yi ꞌɔ -bodɩ ɔ ꞌke ʋ batizee, ꞌwa ꞌꞌklumʋ ɔ ꞌyeeꞌe-e nyʋ ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *Faliziɛɛn -ke *Sadiziɛɛn, ꞌle ɔ ꞌye ʋ -kaa ꞌꞌyiꞌlɛ: ꞌꞌYrabhabhlemʋ-a! Yrɔɔ nʋꞌo, -Lagɔꞌɔ wɔnkucɛ ɔ-ɔ ꞌyeꞌa nyʋ ꞌꞌkpi -ya mʋ, abʋ cɛ ɛ wɔn ꞌmʋꞌa? 8Aꞌba kpli-i nʋꞌa, a yiboꞌo-o aꞌba ꞌꞌnyinynidɩ ꞌꞌyi ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, ꞌle a ꞌye ꞌle ɔ gbo ꞌꞌbhiti, a -tɔ nɩ! 9Aꞌba nʋ, aꞌba ꞌꞌna ꞌmo-o ꞌtɔ *Ablaamʋꞌa dɩ a, a-a ꞌye -Lagɔꞌɔ -zigle wɔn ꞌmʋ -cɛ mʋ, -le! A -gblee, sɩkpɩ-ɩ ꞌpɛꞌɛ -laa ti, ɔ ꞌbhɛɛꞌo ɔ ꞌke ɩ ꞌmʋꞌꞌluo ɔ ꞌke ɩ Ablaamʋꞌa ꞌꞌnynuuꞌa ꞌꞌnynuu ꞌmʋ nʋ. 10A-bʋ -yʋʋ, tu nyɔ ꞌke amʋ ꞌꞌyi po. Tu -yɛ -seeꞌa ꞌꞌbhizɩgɩ po, ɛ-ɛ ꞌye-e -cɛ -mʋ ꞌle ɛ ꞌke ꞌle nɛ ꞌmʋ ꞌꞌvuto-ɛ. A ꞌꞌdu aꞌba ꞌꞌbhi ꞌꞌyrili! ꞌꞌGbepa -sʋɛꞌo see, ɛ ꞌpɛ-ɛ ꞌbho tu ꞌmnɛꞌɛ kplu ꞌꞌkpi ti ꞌle ɛ ꞌke ꞌɛ ꞌsɩsɩanyɩ cɛ. 11ꞌƖnmɔ -yɔɔ, ꞌꞌni ꞌmna-a batizee nɩꞌe amʋ. Ɛ-ɛ ꞌtɔ-ɔ na a yiboꞌo-o aꞌba ꞌꞌnyinynidɩ ꞌꞌyi ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi ꞌle a ꞌye ꞌle ɔ gbo ꞌꞌbhiti. Nyɔ -lue-e -nɩꞌe ꞌle ꞌan lemʋ, ɔ-ɔ yi-oꞌo. Ɔ ꞌku-o wɔn, ɔ ꞌye ꞌɩnmʋ -zi. ꞌƖn se ꞌbhɛɛ ɩn ꞌke ꞌɔ ꞌgeyikpaankpɩanꞌa ꞌꞌbhuo ꞌꞌdu. Ɔ-bɔ, -Lagɔꞌɔ Lisaazuzu ɔ-ɔ ꞌye amʋ ꞌmʋ -po mʋ ꞌle ɔ ꞌke amʋ ꞌmʋ ꞌꞌyi, ꞌle, aꞌba ꞌꞌklumʋꞌa nyʋtɔlʋ, -ka nɛ-ɛa ƆFa 3 11 Nɛꞌɛ ꞌꞌyiꞌa ꞌzɔ -lrɛɛ-ɛ ꞌmo-o, nyʋ Zezii-i ꞌyeꞌa -Lagɔꞌɔ Lisaazuzu ꞌmʋ-po mʋ ꞌle ɔ ꞌke ʋ ꞌmʋ ꞌꞌyi, ɔ-ɔ ꞌye-e lbhʋ -nʋ -mʋ ꞌle ꞌwa -pɔlʋ ꞌzɔ ꞌle ʋn ꞌke liꞌsaa ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. 12A -gblee, ꞌꞌyi -ke aꞌba tinɩɛ gʋgɔꞌɔ ꞌꞌyiti, ꞌɩnnɛ ꞌka-a: Nɩkpɛ ɔ ꞌbhleꞌe kwa ꞌle ɔ ꞌke lɩꞌa ꞌyɔ ꞌmʋ bhla. -Yɩ ꞌbhleꞌa lɛ ꞌli, ꞌle ɔ ꞌke ɩ ꞌsra ꞌyaa, ꞌle, ꞌya flɩ-ɩ ꞌyeꞌa ꞌbho -sie mʋ a, ɔ ꞌke ɩ ꞌle nɛ ꞌmʋ po. Ɛ-bɛ ꞌꞌyi ꞌmnɛꞌɛ ꞌzɔ ꞌka-a: ꞌSra ꞌmo-o -Lagɔ gbo ꞌle nɛ ꞌꞌduꞌo ꞌꞌkɔgwlɛnɛ.

*ꞌZaan Batiisɩ *batizeeꞌe-e *Zezii

(Maakɩ 1:9-11; Luukɩ 3:21-22)

13Ɩ-bɩ ꞌwɩ ꞌmnɩ ꞌli, *Zezii -sɔꞌɔ-ɔ Galileebhlʋkpa ꞌꞌkpi, ꞌle ɔ ꞌye *ꞌZaan gbo mu ꞌbho Zudɛɛn wɔnyi ꞌle ꞌZaan ꞌke ɔ *batizee. 14ꞌZaan na: ꞌƖn se ɛ ꞌbhɛɛ, -ɛkedɩmaa, ꞌɩnmɔ ꞌke -mnɔɔɔ gbo yi ꞌle -ɩn ꞌke ꞌɩnmʋ batizee. 15ꞌLe Zezii na: ꞌWɔɔn nɛ! ꞌKa-a ɛ ꞌke ꞌmʋ-nɩ -tanyɩke-ɔ, ꞌle, lɛꞌꞌo lɛ -Lagɔ ꞌybhaaꞌa -amʋ, -a ꞌke ɛ ꞌꞌyi-nynia. ꞌLe ꞌZaan ꞌye ɛ ꞌwɔɔn, ɔ ꞌye ɔ batizee.

16ꞌZaan gwɛꞌɛ Zeziiꞌa batizeeɛ ꞌꞌyi -nalo, -da Zezii -sɔꞌɔ ꞌle ꞌꞌnukɔ, ꞌbho -gbaa -lue ꞌmʋ ɔ ꞌye-e yaku li ɛ ꞌye wɔn kati ꞌle -Lagɔꞌɔ Lisaazuzu ꞌye ɔ ꞌꞌkpiꞌdree -ka ꞌgbɔlɩɛ. 17Wlu-u ꞌwlʋꞌa ꞌle yaku ꞌli ɔ ꞌwɔnꞌɔ ꞌbɔ, -kaa ɛ ꞌlɛꞌɛ -kaa: -Ɩnmɔ ꞌmo-o ꞌan ꞌꞌyuꞌa ꞌdɛ -lue -ke dɩ ꞌɩn -kmaꞌa. ꞌLe -ɩn ꞌmʋ ꞌɩn poꞌo ꞌan ꞌbʋbʋaꞌa ꞌwee.

4

ꞌꞌNyinynidɩꞌa tiyayi ꞌdɩn-e *Zezii ti

(Maakɩ 1:12-13; Luukɩ 4:1-13)

1Ɩ ziꞌa -kaa a, *-Lagɔꞌɔ Lisaazuzu -kpa -nɩꞌe-e *Zeziiꞌa -pɔlʋ ꞌle ꞌꞌmusa ꞌꞌkpi ꞌle ɔ ꞌye ꞌle mu, ꞌle ꞌꞌnyinynidɩꞌa tiyayi ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *Sataan ꞌke ɔ tiꞌdɩn, ꞌle ɛ ꞌke ɔ ꞌꞌnyinynidɩ wɔnpo ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. 2Ɔ nʋ ꞌle ꞌwɩꞌa -gwlɩ ꞌsɔn, ɔ -see lɛ wɔn ꞌdɩ. ꞌMʋ nʋꞌa -kaa, ɛ-ɛ ꞌlbhɔ -ɔꞌo, 3ꞌle ꞌꞌnyinynidɩꞌa tiyayi ꞌye ɔ tidɩnnamʋ yi ꞌle ɛ ꞌke ɔ ꞌꞌnyinynidɩ wɔnpo ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. ꞌLe ɛ na: -Bho -ɩn ꞌꞌdu -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyu -ziaka a, -zɛ sɩkpɩ -nɩɩ ꞌꞌflɔɔ ꞌmʋ. 4ꞌLe Zezii na: -Kaa ɩ ꞌcnɩ-ɛꞌɛ -kaa ꞌle -Lagɔꞌɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli: Ɛ -se lililɩꞌa ꞌꞌsɛꞌɛ dɩ nyunyɔ -nɩ ꞌnɔɔ ꞌbhlʋkpa ꞌꞌkpi -ko. Wlu ꞌwee ꞌwlʋꞌa ꞌle -Lagɔꞌɔ wɔn ꞌmʋ, ɔ ꞌke ɩ -lokuipo, ɔ ꞌke ɩ ꞌbho ꞌꞌdu, ꞌɛ dɩ ɔ -nɩꞌe ti -lrɛɛ.

5Ɔ poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, ꞌle Sataan ꞌye ɔ ꞌmʋꞌꞌluo, ɛ -ke ɔ ꞌye ꞌle -gwlɔ -Lagɔ -zaꞌa ꞌbho ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Zelizalɛɛmʋ ꞌli mu, ꞌle ɛ -ke ɔ ꞌye ꞌleꞌa *-Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegboꞌa -buduklagbaꞌa ꞌꞌkpi ꞌya. 6ꞌLe ɛ na: Zezii, -bho -ɩn ꞌꞌdu -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyu -ziaka a, ꞌꞌblu, -ɩn ꞌke ꞌle ꞌzɔ ꞌkpa. -Kaa ɩ ꞌcnɩ-ɛꞌɛ -Lagɔꞌɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli, na: -Lagɔ-ɔ ꞌye-e ɔ gboꞌa -dalbhomʋ -ya -mʋ, ʋn-ʋ ꞌye-e -ɩnmʋ ꞌsan -mʋ ꞌle -aꞌa -bhɩɛꞌɛ ꞌꞌbhuo -kaa sʋkpʋyʋɛ li-tri. 7Ɛ ꞌlɛꞌɛ -kaa ꞌle Zezii na: -Kaa ꞌka-a ɩ ꞌcnɩ-ɛꞌɛ -Lagɔbɔgʋ ꞌli -lrɛɛ: -Aꞌa ꞌdɩn -aꞌa -Kɔyi -Lagɔ ti -le!

8Sataan nʋꞌa -kaa, ɛ ꞌꞌluoꞌo-o Zezii ꞌmʋ -lrɛɛ ꞌle ɛ -ke ɔ ꞌye ꞌle yatɛtrɩ ꞌꞌkpi mu, ꞌle ɛ ꞌye ɔ ꞌkmʋꞌa ꞌbhlɩkpɩ -ke ꞌya ꞌbhlʋkpayowliꞌa ꞌnynɩꞌa ꞌꞌyibhɛɛɛꞌɛ klɛ ꞌꞌyigbeyi tide ꞌle ɔ -ke ɛ ꞌye ɩ ꞌꞌkpitigbʋgbʋ, 9ꞌle ɛ na: Zezii, -bho -ɩn po ꞌɩnmʋ ꞌkolri wɔnyi glu, ꞌle -ɩn ꞌke ꞌɩnmʋ ꞌbho ꞌꞌdu -ɩn ꞌke ꞌɩnmʋ bʋbɔ ɔ, ꞌꞌlemnɩɩ ꞌan-a ꞌꞌnyɩ-e -ɩnmʋ -kɔkɔlɩ -nɩɩꞌa klɛ. 10ꞌLe Zezii ꞌye -wlu ꞌꞌyikmaka ꞌle ɔ na: Sataan, -sɔ ꞌɩnmʋ kli! -Aꞌa -Kɔyi -Lagɔ -nɩ -lue ꞌtɩn, ꞌɩnnɔ -ɩn ꞌke ꞌbho ꞌꞌdu ꞌle -ɩn ꞌke ɔ bʋbɔ. ꞌka-a ɩ ꞌcnɩ-ɛꞌɛ -Lagɔbɔgʋ ꞌli.

11Ɔ poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, Sataan ꞌwlʋ -ɔ kli ꞌle -Lagɔ gboꞌa -dalbhomʋ ꞌye ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌtroli yi ꞌle ʋn-ʋ kpa nɔꞌo.

Galileebhlʋkpa ꞌꞌkpi *Zezii ꞌꞌdu -nɩꞌe ꞌɔ lbhʋ wɔn

(Maakɩ 1:14-15; Luukɩ 4:14-15)

12Ɩ ziꞌa -kaa a, *Zezii -sɔꞌɔ ꞌmʋ-ɛ, ɔ ꞌye Galilee mu. (-Da ɔ ꞌwɔnꞌɔ ꞌbɔ ʋn ꞌpo-o *ꞌZaan -jie ꞌmʋ, ꞌbho-o ɔ -mu -nɩꞌe ꞌle.) 13Ɔ muꞌa a, ɔ -see ꞌɔ ꞌꞌbhli Nazalɛɛtɩ ti-de; ɔ ꞌmu-o Kapɛnayiimʋ, -gwlɔ -nɩꞌa ꞌbho Galileebadaklagba wɔnli ꞌle Zabilɔɔ -ke Nɛfʋtaliibhlʋkpa ꞌꞌkpi. 14ꞌKa ꞌmnɔ ꞌka-a ɛ -nɩꞌe ꞌmʋ, ꞌle, dɩ -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi *Ezayii -za ꞌka ꞌmʋ, ꞌɛ ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ ꞌye ꞌwlʋ. -Kaa ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa:

15Zabilɔɔkɔmʋ! Nɛfʋtaliikɔmʋ! A-bʋ -badaklagba geꞌa ꞌꞌyi ꞌle Zudɛɛnꞌɛ ꞌkpʋkpʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌle Galileefɔ gbo -ʋ -seꞌa-a *ꞌZuifʋ! 16-Ka nyʋ -yʋ -nɩꞌa ꞌle -kuyre ꞌmʋ ꞌyeꞌa zɔklagba, ꞌka ꞌmnɔ ꞌka-a, nyʋ -yʋ ꞌmɛꞌɛ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, ꞌꞌdɩzɩgɩ -yaꞌa zɔklagba ꞌle ꞌwa -pɔlʋ ꞌzɔ ꞌle ʋn ꞌke ꞌpʋn ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi.

ꞌKa-a Ezayii ꞌlɛꞌo.

17ꞌLe ꞌmnɔ ꞌle-e ɔ-ɔ za nɩꞌe ꞌꞌdɩzɩgɩ-ɩ ꞌwlʋꞌa ꞌle -Lagɔ gbo ꞌmʋ. Ɔ na: A yibo aꞌba ꞌꞌnyinynidɩ ꞌꞌyi ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, a ꞌke ꞌle ɔ gbo ꞌꞌbhiti, -ɛkedɩmaa, ꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔ ꞌꞌkɔɔꞌɔ-ɔ gbo.

*Zezii ꞌla-a ꞌꞌnizemʋ nyiɛ

(Maakɩ 1:16-20; Luukɩ 5:1-11)

18Zɔ -lue ꞌzɔ, *Zezii -nɩ -badaklagba wɔnli tinanamʋ a, ꞌbho-o ɔ -yɛꞌɛ ꞌꞌnizemʋ ꞌsɔn. ꞌLotʋꞌa ꞌꞌnynuu moꞌo, ꞌwa ꞌnynɩ-ɩ ꞌmo-o Simɔɔ (ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *ꞌPiɛlɩ) -ke Andree. Ʋn-ʋ ꞌꞌvuto-o -dada ꞌle -bada kɔ, 19ꞌle Zezii ꞌye ʋ ꞌla ꞌle ɔ na: A yi, -a ꞌke mu, ꞌɩn -ke a ꞌke -na. -Ka aꞌba -dada-a jriꞌa zmi a, a ꞌke -kaa nyunyu jri ꞌle ʋn ꞌke yi, ʋn ꞌke -Lagɔꞌɔ nʋ ꞌꞌdu. 20ꞌBho -gbaa -lue ꞌmnɛ ꞌmʋ ʋn ꞌsie-e ꞌwa ꞌꞌnizelɩꞌa klɛ ꞌle ʋn -ke ɔ ꞌye mu. 21Ɔ nyniꞌa ꞌbho nya ti a, ɔ -yɛꞌɛ-ɛ ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu ꞌsɔn -lrʋʋ. ꞌWa ꞌnynɩ-ɩ ꞌmo-o Zaakɩ -ke *ꞌZaan. Nyɔ -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Zebedee, ꞌɔ ꞌꞌyreetɩ moꞌo. Ʋn -ke ꞌwa -tɩta -nɩꞌe-e ꞌle gɔlʋ ꞌli ꞌle ʋn-ʋ nmazeꞌe ꞌwa -dadɩ, ꞌle Zezii ꞌye ʋ ꞌla, ɔ na: A yi! 22ꞌBho -gbaa -lue ꞌmʋ, ʋn ꞌsie-e ꞌwa gɔlʋ -ke ꞌwa -tɩta ꞌle ʋn -ke ɔ ꞌye mu.

23Ɛ-bɛ -nɔɔ ꞌmnɛ ti, Zezii-i ꞌmu-o ꞌle Galileebhlʋkpa ꞌꞌkpiꞌa -da ꞌwee ꞌle ɔ-ɔ paꞌa ꞌle *-Lagɔwluꞌa ꞌlicɩaanbidi ꞌli, ɔ-ɔ tɔꞌɔ -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔꞌɔ ꞌꞌdɩzɩgɩ, ꞌle ɔ-ɔ ꞌpʋʋnꞌo ꞌꞌgwizimʋꞌa -dadudu. 24ꞌƆ ꞌnynɩ -waꞌa-a ꞌle Siliibhlʋkpa ꞌꞌkpi ti, ꞌle nyʋ-ʋ yɔ ꞌɔ ꞌꞌgwizimʋ sɩa nɩꞌa ꞌwalɩꞌa ꞌdigbiꞌa -dadudu wɔn ꞌmʋ, ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzumʋbhlemʋ-e, -sukusukumʋbhlemʋ -ke -klɔklɔmʋ -nɩꞌe-e ꞌle ꞌwa ꞌꞌklumʋ, ꞌle ɔ-ɔ ꞌpʋʋn nʋꞌo. 25Nyunyuꞌa -dadudu-u ꞌꞌgbu-o ti, ꞌle ʋn-ʋ na ꞌnɔ kli. Ʋ-bʋ nyʋ ꞌmnʋ -sɔꞌɔ-ɔ -da ꞌwee, -lrʋʋ ꞌꞌdu Galileebhlʋkpa ꞌꞌkpiꞌa nyʋ, -lrʋʋ -sɔꞌɔ-ɔ ꞌbhlʋkpa ʋn-ʋ ꞌlaꞌa -Gwlɛklɩgbɩ bueꞌa ꞌbhlʋkpa ꞌꞌkpi, ꞌle -lrʋʋ -sɔꞌɔ Zelizalɛɛmʋgwlɔ ꞌmʋ -ke Zideebhlʋkpa ꞌꞌkpiꞌa -gwlɛ -lrɩɩ ꞌmʋ, ꞌle -lrʋʋ -sɔꞌɔ ꞌle Zudɛɛn lemʋꞌa ꞌbhlʋkpa ꞌꞌkpi.

5

Trɩ ꞌꞌkpiꞌa tite

1-Da *Zezii ꞌyeꞌa nyʋ li ʋn -dieꞌa ꞌꞌyi, ɔ mu-oꞌo ɔ ꞌye ꞌle trɩ -lue ꞌꞌkpi ꞌya ꞌle ɔ ꞌye ti-de, ꞌle ꞌɔ ꞌbɩnamʋ ꞌye ɔ linyni. 2Ɔ-ɔ tɔ nʋ-oꞌo na:

Tiwɛɛzɛgɛꞌɛ ꞌꞌsra

(Luukɩ 6:20-23)

3A-bʋ -yʋ yiboꞌa a se -naagɩ ꞌbhle ꞌbho -Lagɔꞌɔ wluꞌa damʋ, -ʋ -nɩꞌa ɛ tibɔnamʋ -bhla a, a ꞌwa-a ti, -ɛkedɩmaa, -Lagɔ ꞌbɔ-ɔ ti ɔ ꞌke amʋ -kɔ.

4A-bʋ -yʋ ꞌgwlʋlinyniɛ kpʋnꞌa ꞌgwlʋ aꞌba ꞌꞌnyinynidɩꞌa dɩ, a ꞌwa-a ti, -ɛkedɩmaa, -Lagɔ-ɔ ꞌye-e amʋ ꞌgate -mʋ.

5A-bʋ -yʋꞌa ziꞌa wɔnyibhleɛɛꞌɛ dɩ, a ꞌwa-a ti, -ɛkedɩmaa a-a ꞌye-e ꞌbhlɩkpɩ -kɔ -mʋ.

6A-bʋ -yʋ ꞌꞌluoꞌa ꞌkpɩ ꞌwee ꞌmʋ, -ka -Lagɔ ꞌlɛꞌɛ ꞌtɩn -ʋ naꞌa ꞌna, a ꞌwa-a ti, -ɛkedɩmaa, lɛ a ꞌbɔꞌɔ ti, -Lagɔ-ɔ ꞌye -ɛ amʋ ꞌꞌnyɩ -mʋ.

7A ꞌwa-a ti a-bʋ -yʋ ꞌyeꞌa a -bonyunyuꞌa ngaze, -Lagɔ-ɔ ꞌye-e aꞌba ngaze ꞌye -mʋ.

8A-bʋ -yʋ -ke -pɔlʋ ꞌsaaꞌa li ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, a ꞌwa-a ti, -ɛkedɩmaa, a-a ꞌye-e -Lagɔ ꞌye -mʋ.

9A-bʋ -yʋ -deꞌa ꞌle wɔnlipɩpɛɛ ꞌmʋ ti, a ꞌwa-a ti, -ɛkedɩmaa, -Lagɔ-ɔ ꞌye-e amʋ ꞌɔ ꞌꞌyreetɩ ꞌla -mʋ.

10A-bʋ -yʋ ʋn-ʋ klaꞌa nyanɩ ꞌmʋ -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyisrɛɛdɩꞌa dɩ, a ꞌwa-a ti, -ɛkedɩmaa, a-a ꞌmo-o nyʋ ɔ ꞌka -kɔ ꞌꞌkɔmʋ.

11-Bho koo nyʋ ꞌꞌdu ꞌan dɩ, ʋn -ka amʋ ꞌꞌjreenynɩ ꞌmʋ-ʋ po, ʋn -ka amʋ nyanɩ ꞌmʋ kla, ʋn -ka amʋ sɩn licɛ, dɩ-ɩ seꞌa amʋ ꞌꞌyiꞌꞌtuu, ʋn -kɩ ɩ amʋ ꞌꞌkpi ꞌꞌduu, ꞌan -nanaaꞌa kamʋ, a ꞌwa-a ti.

12-Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizamʋ -kɔꞌɔ aꞌba nya, -ka -lue ꞌmnɔ, ꞌka-a ʋn klʋ ꞌʋ nyanɩ ꞌmʋ. A li ꞌbʋbʋa tenyɩ, -ɛkedɩmaa, -Lagɔ-ɔ ꞌye-e amʋ ꞌnynɩbhlelɛ ꞌꞌlruli-nʋ -mʋ ꞌle yaku ꞌli.

ꞌTɔn -ke ꞌꞌNapɛ

(Maakɩ 9:50; Luukɩ 14:34-35)

13A -gblee, *Zezii ꞌpo-o ꞌꞌyi ꞌle ɔ na: -Ka ꞌtɔn-ɔ ꞌbhle nɩꞌa -zapʋ ꞌnʋ wɔn, ꞌka ꞌmnɔ ꞌka-a abʋ ꞌke ꞌkmʋ ꞌmʋꞌa nyʋ -bodɩ nʋ. -Bho ꞌtɔn -gwɛ wɔn ɔ, ɛ-ɛ mo ꞌtɔ-ɔ bhubhulɛ ꞌle ʋn-ʋ po ꞌɛ ti, nyʋ-ʋ na ꞌnɛ ꞌꞌkpi. 14-Ka ꞌꞌnapɛ-ɛ ꞌye nɩꞌa ꞌle -kuyre ꞌmʋ ti a, ꞌka ꞌmnɔ ꞌka-a abʋ ꞌke nyunyu -bodɩ nʋ. A yiboꞌo-o na ꞌꞌkolruꞌa gwlɔ se ꞌbhɛɛ ɛ ꞌke ꞌꞌyiꞌꞌzize. 15-Ka -lue ꞌmnɔ nyɔ se ꞌbhɛɛ ɔ ꞌke ꞌꞌnapɛ ꞌꞌyicɛ ꞌle ɔ ꞌke ɛ -cɩcɛ ꞌꞌyitiꞌꞌjrii. -Bho ꞌꞌnapɛ -ka wan, nyɔ-ɔ ꞌde -ɛ ꞌbho -da -tɛꞌɛ ya ti ꞌle nyʋ ꞌwee -nɩꞌa ꞌle -budu ꞌli-i ꞌyeꞌe ti. 16-Ka ꞌꞌnapɛ-ɛ ꞌye nɩ nɩꞌa nyʋ ti ꞌle -kuyre ꞌmʋ, a -nɩ -kaa nyunyu -bodɩ, ꞌle ʋn ꞌke aꞌba ꞌꞌdɩzɩgɩ -za, ʋn ꞌke aꞌba kpli liꞌye, ꞌꞌlemnɩɩ, aꞌba -tɩta -Lagɔ -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌli, ʋn-ʋ ꞌbhɛɛ-ɛ ꞌɔ ꞌnynɩ ꞌꞌyi.

*-Lagɔꞌɔ gba ꞌꞌkpiꞌa -tɔtɔɔ

17Ɔ gwɛꞌɛ ꞌꞌyi ꞌmnɛ ꞌꞌyi a, ꞌle ɔ ꞌye -kaa ꞌlɛ -lrɛɛ: *-Lagɔꞌɔ gba ɔ ꞌꞌnyɩꞌa *Moyiizɩ -aꞌba dɩ -ke -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizamʋ -lrʋʋꞌa -tɔtɔlɩ, aꞌba popo ꞌgwlʋti -le na ꞌɩn yi-oꞌo ꞌɩn ꞌke ɩ ti-za. ꞌƖn yi-oꞌo ꞌɩn ꞌke ɩ ꞌꞌyi-nynia. 18-Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, -ka ꞌbhlʋkpa -ke yaku-u ꞌyeꞌa ꞌmʋ-gwle mʋ a, -tɔtɔlɩ -ke gba -nɩɩꞌa ꞌꞌkpi -piplii -see ꞌbho ꞌwlʋ yi ꞌle ꞌya tisɔɛꞌɛ -nɔɔ ꞌke nyni. 19ꞌƖnnɩ ꞌbhleꞌe ꞌnynɩꞌa dɩ a, -bho nyɔ cɛ ɩ-bɩ gba ꞌmnɩꞌa -toope gbɛ ꞌmʋ ꞌle -ɩn ꞌke ɛ nyʋ -tɔ ꞌle ʋn ꞌke ɩ nʋ, -ɩn ꞌꞌpli-e -aꞌa ꞌꞌbhuo ꞌꞌyi tenyɩ ꞌle yaku ꞌli ꞌbho -Lagɔ -bodɩ. ꞌBho ꞌɛ lemʋ nyɔ-ɔ kpʋnꞌa -Lagɔꞌɔ gba ꞌꞌyi ꞌle -ɩn ꞌke ꞌna nyʋ -tɔ, ʋn ꞌke -kaa nʋ, -ɩnmɔ ꞌmo-o -klagba ꞌle yaku ꞌli -Lagɔꞌɔ damʋ. 20ꞌƖn-ɩ ꞌwɩ -ɩ amʋ ꞌꞌyiti, -bho a ꞌbɔ ti a ꞌke ꞌꞌyiꞌsrɛɛ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi a, ꞌꞌlemnɩɩ, gba ꞌmnɩꞌa ꞌꞌyikpʋɛn, a kpɛ ɛ, a ꞌke ɛ -nynia, ꞌle a ꞌke *-Lagɔꞌɔ gbayibomʋ -ke *Faliziɛɛn ꞌmʋ-zi. -Bho ɛ -se -mnɛɛ ɛ, a se ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌtroli ꞌbɩ ꞌbhle.

ꞌBho ꞌcɛ ꞌꞌkpiꞌa -tɔtɔɔ

21*Zezii poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, ɔ ꞌde-e dɩꞌa kpɛ: A yiboꞌo-o gba *-Lagɔ poꞌa aꞌba ꞌꞌna ꞌꞌwe see: -Aꞌa ꞌlbha ꞌꞌku -le! -Yɔ ꞌlbhaꞌa ꞌꞌku, ʋn-ʋ ꞌtu-o -ɩnmʋ -zigle. 22ꞌBho ꞌɛ lemʋ ꞌmna-a ꞌwɩ -ɩ amʋ ꞌꞌyiti, nyɔꞌꞌo nyɔ-ɔ poꞌa ɔ -bonyunyɔ ꞌcɛ kwa, -Lagɔ ꞌke ɔ -zigle -tu moꞌo. Nyɔ -yɔ ꞌyeꞌa ꞌɔ -bonyunyɔ ꞌbhatɛɛ ꞌmʋ, ʋn ꞌke ɔ -aꞌba -zigletumʋ wɔnyi kpa moꞌo. -Yɔ ꞌyeꞌa ꞌɔ -bonyunyɔ -sabhɛ ꞌmʋ, ɔbɔ-ɔꞌɔ ꞌꞌbhuo -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌle nɛ -ɛꞌɛ ꞌmʋꞌa ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ ꞌmʋ ti. 23ꞌƐ dɩ, -bho -ɩn yi -Lagɔ bʋbɔnamʋ, -ka -aꞌa -bonyunyɔ ꞌbhleeꞌa -ɩnmʋ ꞌliti ꞌle -ɩn ꞌke ꞌna ꞌgwlʋtipopo a, 24ꞌꞌtii ꞌbho ꞌle -ɩn ꞌke mu. -Bho a -za ꞌbɩa ꞌle -ɩn ꞌke le yi, -ɩn ꞌke -aꞌa -Lagɔ bʋbɔ. 25-Bho nyɔ ꞌꞌkla -ɩnmʋ ꞌbho -zigletumʋ wɔnyi, -bho a se -bhla ꞌle ꞌgbʋʋ ke a, mu, -da ɔ -nɩꞌa, -ɩn ꞌke ɔ ꞌbho -yɛ, -ɩn ꞌke ɔ ꞌgbɛ kwa ꞌmʋ cɛ ꞌle ɔ -kaa -ɩnmʋ -jie ꞌmʋ po. 26-Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, -bho ɛ -se -mnɛɛ ɛ ꞌle ʋn ꞌke -ɩnmʋ -jie ꞌmʋ po a, lɛ -zigle -cɛꞌɛ -ɩnmʋ, -a ꞌꞌdu -ɛ -kpayɩke-ɔ ꞌle ʋn ꞌke -ɩnmʋ ꞌꞌyitiꞌꞌtaa.

-Tɔtɔɔ ꞌbho -yranynɔbha ꞌꞌkpi

27*Zezii poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, ɔ ꞌde-e dɩꞌa kpɛ -lrɛɛ: A ꞌwɩn -ɩ ꞌbɔ na: -Aꞌa ꞌye -yranynɔbha -le! 28ꞌMna-a ꞌwɩ -ɩ amʋ ꞌꞌyiti, nyɔ -yɔ ꞌyraꞌa ꞌꞌsesinynaakpʋ, -ɔ -ke -pɔlʋ ꞌcnaa ꞌnʋ ꞌꞌyi a, ɔ -ke ʋn ꞌꞌdu-o ꞌꞌbha see ꞌle ꞌɔ -pɔlʋ gbo. 29Ɔ ꞌpo-o ꞌꞌyi -lue: -Bho ɛ ꞌꞌdu -aꞌa -linayri ꞌꞌtuu -ɩnmʋ ꞌle ꞌꞌnyinynidɩ ꞌmʋ, -bhladɩ -ɩn -see ꞌɛ nʋ ke, -zɛ ɛ ꞌle; ꞌꞌvuto nɛ ꞌle nya. Ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili -ɩn ꞌke -nɩa ꞌle -ɩn ꞌke ꞌpʋn ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, ɛ ꞌye -ɩn ꞌke ꞌꞌyiꞌgbaa ꞌle -ɩn ꞌke ꞌle ꞌꞌkɔgwlɛnɛ ꞌmʋ mu -zi. 30-Bho ɛ ꞌꞌdu -aꞌa -linasʋ ꞌꞌtuu -ɩnmʋ ꞌle ꞌꞌnyinynidɩ ꞌmʋ, -bhladɩ -ɩn -see ꞌɛ nʋ ke, cɛ ɛ ꞌbho, ꞌꞌvuto nɛ ꞌle nya. Ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili -ɩn ꞌke sʋ -lue ꞌbhle ꞌle -ɩn ꞌke ꞌpʋn ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, ɛ ꞌye -ɩn ꞌke ꞌꞌyiꞌgbaa ꞌle -ɩn ꞌke ꞌle ꞌꞌkɔgwlɛnɛ ꞌmʋ mu -zi.

-Tɔtɔɔ ꞌbho ꞌnynɔkwlazɛɛꞌɛ ꞌꞌkpi

(Matiee 19:9; Maakɩ 10:11-12; Luukɩ 16:18)

31A -gblee, -kaa ꞌka-a ɛ -zɛꞌɛ ꞌmʋ -lrɛɛ: -Bho nyɔ ꞌke ꞌɔ ꞌnynɔ ꞌkwla-za a, ɔ ꞌcnɩ ꞌꞌbɔgʋ -ɛ nʋꞌa na: -Ɛ ꞌwlʋꞌa -laa -zɩan, ꞌɩn -zaꞌa amʋ ꞌkwla, ꞌle -ɩn ꞌke ʋ ꞌꞌbɔgʋ ꞌmnɛ ꞌꞌnyɩ ʋn ꞌke mu. 32ꞌMna-a ꞌwɩ -ɩ amʋ ꞌꞌyiti, nyɔꞌꞌo nyɔ-ɔ zaꞌa ꞌɔ ꞌꞌyikpʋnnynaakpʋ ꞌkwla ꞌle ʋn ꞌyeꞌa nyimiɛlre kpa, ꞌɔ ꞌꞌbhuo-o po ꞌʋ -yranynɔbha wɔn. Nyɔ -yɔ kpaꞌa ꞌkwlazanynɔ, -mnɔɔɔ ꞌye-e -yranynɔbha -lrɛɛ.

-Tɔtɔɔ ꞌbho -zrɛzrɛɛ ꞌꞌkpi

33*Zezii poꞌa ɛ-bɛ wlu ꞌmnɛ ti a, ɔ ꞌde-e -bhla dɩꞌa kpɛ: -Kaa ꞌka-a ɛ -zɛꞌɛ aꞌba ꞌꞌna ꞌꞌwe -bodɩ ꞌmʋ: -Bho -ɩn -zrɛ -ɩn ꞌke lɛ nʋ, -aꞌa -za wlu ꞌꞌyida ꞌmʋ -le! Lɛ -ke dɩ -ɩn -zrɛꞌɛ ꞌbho -aꞌba -Kɔyi -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, nʋ ɛ ꞌꞌgɩɩ! 34ꞌBho ꞌɛ lemʋ ꞌmna-a ꞌwɩ -ɩ amʋ ꞌꞌyiti, nyɔꞌɔ -zrɛ -le ꞌwee! Nyɔꞌɔ -zrɛ -nɩ yaku ꞌmʋ -le! -Lagɔꞌɔ -dena moꞌo. 35ꞌBhlʋkpa ꞌka-a -lrɛɛ! Ɛ-bɛ ꞌmo-o ꞌɔ -kɔkɔlɛ -lrɛɛke. Nyɔꞌɔ -zrɛ -nɩ Zelizalɛɛmʋa ƆFa 5 35 ꞌNɔɔgbɛ -a ꞌꞌbhli -abʋ se gwlɔ-e -sbhoosbholɩꞌa ꞌmʋzrɛɛ yibo. ꞌLe Izrayɛɛlɩ wa-a zrɛ ꞌnɩ ꞌmʋ-ɛ. 36Nyɔꞌɔ -zrɛ -nɩ ꞌɔ ꞌꞌbhuoꞌa ꞌꞌlru ꞌmʋ -le, -ɛkedɩmaa, nyɔ se ꞌbhɛɛ ɔ ꞌke ꞌꞌnɩmnɩyʋɛꞌɛ ꞌꞌbhuo-o -nɩꞌa ꞌle ꞌɔ ꞌꞌlru ꞌli ꞌꞌpluu -nɩ, ꞌle nyɔ se ꞌbhɛɛ ɔ ꞌke ɛ -kpe -nɩ -lrɛɛ. 37Aꞌba kɩn ꞌꞌdu kɩn! Aꞌba -gba ꞌꞌdu -gba! -Bho ɛ -se -mnɛɛ ɛ, -zrɛzrɛɛ nyɔ-ɔ ꞌꞌduꞌa ꞌbho ꞌꞌkpi, ꞌꞌnyinynidɩꞌa tiyayiꞌa -nɛ moꞌo.

Nyɔꞌꞌo nyɔꞌɔ ꞌmʋybhɛɛ

(Luukɩ 6:29-30)

38Ɩ ziꞌa -kaa a, *Zezii ꞌde-e -bhla dɩꞌa kpɛ: A ꞌwɩn -ɩ ꞌbɔ na ꞌꞌyri -ke ꞌꞌyri ꞌke bhlu ꞌle ꞌnynɩɛ -ke ꞌnynɩɛ ꞌke bhlu. 39ꞌMna-a ꞌwɩ -ɩ amʋ ꞌꞌyiti, -bho nyɔ nʋ -ɩnmʋ ꞌꞌnyinynidɩ ꞌꞌlruli, -aꞌa -zɛ ꞌɛ kpa -le! -Bho nyɔ -po ꞌle -aꞌa -linaloku ꞌmʋ ꞌkpa, -tɔ nɔ -aꞌa kɩmnaloku ꞌꞌyi ɔ ꞌke ꞌle -po -lrɛɛ. 40-Bho -zigle kpʋn -ɩnmʋ ꞌle ʋn ꞌke -aꞌa -bana ꞌnynɩ ꞌmʋ po a, ꞌꞌdu ɛ -aꞌa ꞌmʋwlayriɛ ꞌꞌkpi ꞌle -ɩn ꞌke ɛ bʋbɔ. 41-Bho ꞌꞌkuiꞌa nyɔ kpʋn -ɩnmʋ -glaka, -ɩn ꞌke ɔ -jeyi kpa, kpɔ ɔ -jeyi ꞌle -ɩn ꞌke ɔ ꞌle nya -nynia. 42Nyɔ-ɔ ꞌybhaꞌa -ɩnmʋ lɛ, -aꞌa -bhle nɔ -le! -Yɔ yiꞌa -ɩnmʋ gbo lɛ -zrɔnamʋ, -aꞌa -bhle nɔ -le -lrɛɛ!

Jɛkamʋꞌa dɩkmɛɛ

(Luukɩ 6:27-28, 32-36)

43*Zezii ꞌkɔ-ɔ ꞌbho wlu -lrɛɛ: A ꞌwɩn -ɩ ꞌbɔ na: -Kma -aꞌa -bonyunyɔꞌɔ dɩ, ꞌle -ɩn ꞌke -aꞌa jɛkayi ꞌmʋꞌnyɛ. 44ꞌMna-a ꞌwɩ -ɩ amʋ ꞌꞌyiti, a -kma aꞌba jɛkamʋꞌa dɩ, ꞌle, nyʋ-ʋ klaꞌa amʋ nyanɩ ꞌmʋ, a ꞌke ꞌwa dɩ -Lagɔ libhade, 45ꞌꞌlemnɩɩ a kɔɔꞌɔ-ɔ aꞌba -tɩta -Lagɔ -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌli. -Lagɔꞌɔ ꞌtɛ ꞌmʋ. ꞌƆ ꞌyrʋ-ʋ fan ꞌnɩ-e ꞌlimʋꞌa wɔnnmɔmʋ -ke ꞌlimʋꞌa wɔnnynimʋ ꞌmʋ, ꞌɔ ꞌꞌni-i lbha ꞌnɩ-e ꞌlimʋꞌa wɔnnmɔmʋ -ke ꞌlimʋꞌa wɔnnynimʋ ꞌmʋ. 46Nyʋ -yʋ -kmaꞌa aꞌba dɩ, -bho a -kma ꞌwa ꞌꞌsɛꞌɛ dɩ ꞌle, lee -ke dɩ a-a fuoꞌo -Lagɔ wɔn aꞌba -zɛgɛꞌɛ dɩꞌa? Nyʋ-ʋ zaꞌa lapoo a ꞌnyɛꞌɛ ꞌmʋꞌa ꞌꞌbhi, ꞌka-a ʋn-ʋ nʋꞌo. 47-Bho a -ka aꞌba ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuuꞌa ꞌꞌsɛ-ɛ ꞌye ꞌle, leelɛ a nʋꞌo -ɛ muꞌo ꞌꞌyri gbɔꞌɔ? Nyʋ-ʋ seꞌa -Lagɔ yibo, -ka -lue ꞌmnɔ ꞌka-a ʋn-ʋ nʋꞌo. 48Dɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, ꞌya ꞌꞌlruyilbhanamʋ ꞌka-a: Aꞌba -tɩta -Lagɔ -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌli, -ka ɔ seꞌa ꞌbɩ liꞌbhle a, a ꞌꞌdu ꞌna ꞌꞌyrili, -bho a -see ꞌꞌma ꞌle a ꞌke ɔ ka -nɩ.

6

ꞌꞌSra ꞌmʋꞌa ꞌjɛ

1*Zezii poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, ɔ na: Aꞌba -Lagɔlbhʋꞌa nʋnʋsʋꞌa damʋ, a ꞌꞌdu aꞌba ꞌꞌbhi ꞌꞌyrili, ꞌle a -kɛɛ ɛ ꞌbho nyʋ ꞌꞌweꞌa ꞌꞌyigbeyi -nʋ -nɩ, ꞌle nyʋ -kaa amʋ ꞌꞌyrili-ya. -Bho a nʋ -kaa ꞌya a, ꞌꞌlemnɩɩ a -see lɛ ꞌye yi ꞌbho aꞌba -tɩta -Lagɔ -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌli gbo. 2ꞌƐ dɩ, -bho a ꞌke ꞌꞌpʋanlbhamʋ mɔni ꞌꞌnyɩ, aꞌba po weze ꞌbho nyʋꞌa ꞌꞌyigbeyi, aꞌba -tɔ aꞌba ꞌꞌbhi -le! -Ka -lue ꞌmnɔ ꞌka-a -mɩɛ ꞌsɔnꞌɔ ꞌbhlemʋ-ʋ nʋꞌo ꞌle -Lagɔwluꞌa ꞌlicɩaanbidi ꞌli -ke gwlɔꞌɔ -da nyʋ -dieꞌa ꞌꞌyi. Ʋn-ʋ nʋ -ɩꞌo ꞌle nyʋ ꞌke ꞌwa ꞌꞌdɩzɩgɩ kpa. -Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, -zɩgɩ ʋn ꞌka ꞌle -Lagɔ gbo ꞌye, ʋn ꞌye -ɩꞌo see. 3-Ɩnmɔ -yɔɔ, -bho -ɩn ꞌꞌnyɩ ꞌꞌpʋanlbhayi mɔni, nyɔ -ke -ɩn ꞌꞌkʋkɔɔꞌɔ gbo, ꞌɔ ꞌwɩn ɩ ꞌbɔ -le! 4ꞌꞌLemnɩɩ ꞌjɛ -ɩn nʋꞌa -sieꞌe-e ꞌle ꞌꞌsra ꞌmʋ, ꞌle, -aꞌa -tɩta -Lagɔ -yɔ ꞌyeꞌa ꞌle lɩ ꞌweeꞌa ꞌꞌsra ꞌmʋ ti, ɔ ꞌke -ɩnmʋ -zɛgɛ ꞌꞌlrulinʋ -lrɛɛ.

-Tɔtɔɔ ꞌbho *-Lagɔꞌɔ wɔngbopoɛꞌɛ ꞌꞌkpi

(Luukɩ 11:2-4)

5A -gblee, -bho a -ka *-Lagɔ wɔn gbo-o po, aꞌba nʋ -mɩɛ ꞌsɔnꞌɔ ꞌbhlemʋꞌa ka -le! -Bho ʋn -kɔ ɔ wɔn gbo-o po, ʋn-ʋ ꞌnyna-a yayi ti ꞌle *ꞌɔ wluꞌa ꞌlicɩaanbidi ꞌli -ke gwlɔꞌɔ -da nyʋ-ʋ -dieꞌa ꞌꞌyi, ꞌle nyʋ ꞌwee ꞌke ʋ ꞌyra. -Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, -zɩgɩ ʋn ꞌka ꞌle ɔ gbo ꞌye, ʋn ꞌye -ɩꞌo see. 6-Bho -mnɔɔɔ ꞌke -Lagɔ wɔn gbo po a, pa ꞌle -budu ꞌli, ka ꞌbho, ꞌle, ɔ-bɔ -Lagɔ nyɔꞌɔ ꞌyeꞌa li, -ɩn -ke ɔ ꞌke -wlu. ꞌꞌLemnɩɩ -aꞌa -tɩta ꞌmnɔ-ɔ ꞌyeꞌa ꞌle lɩ ꞌweeꞌa ꞌꞌsra ꞌmʋ ti ꞌke -ɩnmʋ -zɛgɛ ꞌꞌlrulinʋ -lrɛɛ. 7-Bho -ɩn -kɔ ɔ wɔn gbo-o po, -aꞌa tro bhebhetiꞌa -zebhle, nyʋ-ʋ seꞌa ɔ-bɔ -Lagɔzɛgɛ yiboꞌa ka -le! Ʋbʋ na, -bho ʋn -ka wlu tenyɩ, ꞌwa kɔku-u ꞌpo -ʋ -lokui. 8Nyɔꞌɔ -za ꞌwa nyunyutu ꞌꞌbhle -le, -ɛkedɩmaa, lɛ -ɩn seꞌa ꞌbhle, -bho -ɩn -see ɛ ꞌybha ke, -aꞌa -tɩta -Lagɔ yibo nɛ-oꞌo see. 9ꞌƐ dɩ, -ka -ɩn ꞌkɔ ɔ wɔn gbo po, ꞌka-a ꞌka-a:

-Aꞌba -Tɩta, -ɩnmɔ -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌli, -aꞌa ꞌꞌbhuo nʋ ɛ, ꞌle, -ka -ɩn ꞌsaaꞌa li, nyʋ ꞌke ɩ yibo! 10Yi, -ɩn ꞌke nyʋ -kɔ! -Ka -aꞌa ꞌgwlʋdɩ -nʋ-ɛꞌɛ ꞌle yaku ꞌli, ɛ -nʋ-ɛ -kaa ꞌnɔɔgbɛ ꞌbhlʋkpa ꞌꞌkpi! 11ꞌꞌNyɩ -amʋ -aꞌba zɔliliɛ! 12Nyʋ-ʋ nʋꞌa -amʋ ꞌꞌnyinynidɩ ꞌꞌlruli, -ka -a-bʋ ꞌbhɔꞌɔ ꞌwa ꞌꞌnyinynidɩꞌa dɩ, -aꞌba ꞌꞌnyinynidɩ -a nʋꞌa ꞌbho -aꞌa ꞌꞌyigbeyi, ꞌbhɔ -kaa ꞌya dɩ! 13-Aꞌa -za ꞌꞌnyinynidɩꞌa tiyayi ꞌꞌyrili, ꞌɛ -lu -nɩ -amʋ tidɩnlɩ ꞌmʋ tʋ wɔn ꞌmʋ -le, -za -amʋ ꞌꞌnyinynidɩꞌa tiyayiꞌa ꞌmʋtikukuɛ ꞌꞌkpi, [-ɛkedɩmaa -ɩnmɔ kuꞌo wɔn, -aꞌa ꞌnynɩ-ɩ ꞌbhɛꞌɛ ꞌꞌyi, -ɩnmɔ ꞌmo-o nyunyuꞌa -kɔkɔyi. *Ɛ -nɩ -kaa ꞌmʋ ꞌꞌkɔmʋ!]

14-Ziaka, -ɩn -bonyunyɔꞌɔ ꞌꞌnyinynidɩ ɔ nʋꞌa -ɩnmʋ ꞌꞌlruli, -bho -ɩn ꞌbhɔ ꞌya dɩ, ꞌꞌlemnɩɩ -aꞌa -tɩta-a -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌli-i ꞌbhɔ-ɔ -aꞌa nɩꞌa dɩ -lrɛɛ. 15-Ɩn -bonyunyɔꞌɔ ꞌꞌnyinynidɩ ɔ nʋꞌa -ɩnmʋ ꞌꞌlruli, -bho -ɩn se ꞌya dɩ ꞌbhɔ, -aꞌa -tɩta-a -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌli -see -aꞌa ꞌꞌnyinynidɩꞌa dɩ ꞌbhɔ yi ꞌꞌbhalrɛɛke.

-Tɔtɔɔ ꞌbho *-supɛɛꞌɛ ꞌꞌkpi

16*Zezii na: A -gblee, -bho -ɩn pa *su, -aꞌa -kma ꞌꞌyigbeyi -le, -mɩɛ ꞌsɔnꞌɔ ꞌbhlemʋꞌa ka! ꞌWa ꞌꞌyigba-a zɛ-oꞌo ꞌle nyʋ ꞌke yibo -ka ʋn-ʋ paꞌa su. -Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, -zɩgɩ ʋn ꞌka ꞌle -Lagɔ gbo ꞌye, ʋn ꞌye -ɩꞌo see. 17-Bho -mnɔɔɔ -ka su-u pa, ꞌsra ꞌꞌyigbeyi ꞌle -ɩn ꞌke -aꞌa ꞌꞌnɩmnɩ ꞌmʋ ꞌꞌflan. 18ꞌꞌLemnɩɩ nyʋ -see -aꞌa -supadɩ yibo yi. -Bho ɛ -se -aꞌa -tɩta -Lagɔ nyɔꞌɔ ꞌyeꞌa li, ꞌɩnnɔ ꞌke ɩ yibo, ꞌle, -aꞌa -tɩta ꞌmnɔ, -ɔ ꞌyeꞌa ꞌle lɩ ꞌweeꞌa ꞌꞌsra ꞌmʋ ti, ɔ ꞌke -ɩnmʋ -zɛgɛ ꞌꞌlrulinʋ -lrɛɛ.

Yaku ꞌliꞌa ꞌnynɩwlʋɛɛ

(Luukɩ 12:33-34)

19*Zezii poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, -kaa ꞌka-a ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa -lrɛɛ: Nyɔꞌɔ zi ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋꞌa ꞌgagalɩꞌa -zrʋʋ ꞌmʋpodɩ -le! -Ɛkedɩmaa, kokoyrele -ke ꞌꞌglɩ-ɩ pa ꞌnɩ-ɩ gbo, ya-a nyni ꞌnɩ-ɩ wɔn, ꞌle ꞌꞌyrimʋ-ʋ zaꞌa -buduꞌa -kpana glu, ʋn-ʋ ꞌꞌluo ꞌnɩ ꞌmʋ. 20ꞌƐ ꞌzɔ-ɔ ꞌmo-o, nyɔꞌɔ -ma ꞌkmʋ ꞌmʋꞌa lɩ ꞌꞌyi -le! Ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili nyɔ ꞌke ꞌɔ ꞌnynɩwlʋɛɛ ꞌle yaku ꞌliꞌa dɩ zi ꞌle yaku ꞌliꞌa lɩ-ɩ gwleꞌe ꞌmʋ-ɛ ꞌꞌkɔgwlɛka. Nyɔ se ꞌbhɛɛ ɔ ꞌke ɩ wɔn-nyni. 21A po -lokui, -da nyɔꞌɔ ꞌtʋnʋlɛ -nɩꞌa, ꞌbho-o ꞌɔ -pɔlʋ ꞌwlaꞌa ti.

Nyɔ-ɔ -nɩꞌa ꞌle -ziadɩ ꞌmʋ, ɔ -nɩꞌe-e zɔzɛgɛ ꞌꞌyi

(Luukɩ 11:34-36)

22-23*Zezii ꞌpo-o ꞌꞌyi ꞌle ɔ na: -Ka nyɔ-ɔ -nɩꞌa ꞌle -kuyre ꞌmʋ ꞌye -nɩꞌa ꞌꞌnapɛ ꞌmʋ ti, ꞌka-a ꞌꞌyri -nɩꞌo nyunyɔꞌɔ ku -bodɩ. -Bho -aꞌa ꞌꞌyri -ka ti-iꞌye, -aꞌa kuꞌa klɛ ꞌbhle-e zɔ ꞌmʋ. -Bho -aꞌa ꞌꞌyriꞌa ꞌye ti, -aꞌa kuꞌa klɛ -nɩꞌe-e ꞌle -kuyre ꞌmʋ. Ɛ-bɛ ꞌꞌyi ꞌmnɛꞌɛ ꞌzɔ ꞌka-a: Nyɔ-ɔ nʋꞌa -Lagɔꞌɔ ꞌgwlʋdɩ kɔɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyri-i ꞌyeꞌa ti. Nyɔ-ɔ -maꞌa ꞌkmʋꞌa lɩ ꞌꞌyi kɔɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌlɔlɔyi. ꞌƆ nyunyɔtuꞌa -kuyre ꞌku-o wɔn, ɛ ꞌye ꞌꞌlɔyiꞌa nɛ ꞌmʋ-zi.

Mɔni -ke -Lagɔ

(Luukɩ 16:13)

24*Zezii ꞌpo-o ꞌꞌyi -lrɛɛ: Nyɔ -lue se ꞌbhɛɛ ɔ ꞌke nyʋ ꞌsɔn ꞌꞌyi-de. Ɔ-ɔ ꞌnyɛ-ɛ -lue ꞌmʋ ꞌle ɔ-ɔ ybhɛꞌɛ -lrɔɔ ꞌmʋ. ꞌLe ɔ-ɔ ziꞌe -lue gbo, ɔ-ɔ ꞌnyɛꞌɛ -lrɔɔ ꞌmʋ. -Ka -lue ꞌmnɔ ꞌka-a nyɔ se ꞌbhɛɛ ɔ ꞌke -dalue -Lagɔ -ke mɔni kli -ple -nɩ.

-Lagɔꞌɔ ꞌꞌgwlideɛ

(Luukɩ 12:22-31)

25A -gblee, ꞌɩnnɩɩnɩꞌa dɩ ꞌɩn-ɩ wɩ ꞌɩ amʋ ꞌꞌyiti, lililɛ -ke nmɔ a-a ꞌbɔꞌɔ ti ꞌle a ꞌke ti-nɩ a, aꞌba -kple ꞌya dɩ -le! -Banɩ a ꞌka ku ꞌꞌyi ꞌbhaa, aꞌba -kple ꞌya dɩ -le -lrɛɛ! Nyunyɔꞌɔ tinɩɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili ꞌle ɛ ꞌye lililɛ -zi, ꞌle nyunyɔꞌɔ ku -nmɔꞌɔ ꞌꞌyrili ɛ ꞌye -bana -zi. 26A -gblee, nɩkpɩ ꞌweeꞌa po -kɔbʋ, ꞌya cɛ -kɔbʋ, ɩ se ꞌsra ꞌbhle, ꞌle aꞌba -tɩta -Lagɔ -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌli-i ꞌꞌnyɩ ꞌɩ lilia! A -se -kaa-a lɛ ꞌle a se nɩkpɩ -zi? 27Nyɔ se ꞌbhɛɛ ɔ ꞌke ꞌle ꞌɔ ꞌꞌbhuoꞌa -kplekplea ꞌmʋ ꞌɔ ꞌwɩ ꞌꞌkpi ꞌwɩ -lue ꞌtɩn po. 28-Bho a se -bana ꞌbhle, aꞌba -kple -le! ꞌKwla ꞌzɔꞌɔ -sukui-i poꞌa ꞌꞌbowle, a -gbʋ ꞌya mɛmɛɛ ya. ꞌYa nʋ lbhʋ ꞌle ꞌya ꞌꞌpaꞌa -banɩ. 29ꞌƖn-ɩ ꞌwɩ -ɩ amʋ ꞌꞌyiti, *Salomɔɔ ꞌma-a ꞌbhɩɔ, ꞌɔ -bana -ke ꞌꞌbhuo ꞌka ꞌꞌyrili-nmɔ -ɛ ꞌka ꞌꞌbowle ꞌmnɩ ꞌmʋ-zi, ɛ se -nɩ. 30A -gblee, ꞌkwla ꞌzɔꞌɔ -sukui, -bho nyɔ gleꞌa, -bho zɔ zɩ, ɔ-ɔ poꞌa ꞌꞌyri a, -Lagɔ-ɔ bɛ nɩ-oꞌo ꞌle ɩ-ɩ nmɔꞌɔ ꞌle ꞌꞌyri lemʋ ti, ꞌle, -taaflɛ, a-bʋ ꞌma-a *ꞌan -namʋ, ɔ -see amʋ liꞌgbaa yi -cueyiꞌa? -Ka a seꞌa -Lagɔꞌɔ ꞌꞌgwlideɛ ꞌmʋꞌbhle, a -gbʋ -kaa ya! 31ꞌƖnnɛ ꞌbhleꞌe ꞌnynɩꞌa dɩ a, aꞌba nʋ: Leelɛ -a ꞌke li ꞌyaꞌa? Leelɛ -a ꞌke ꞌna ꞌyaꞌa? Leelɛ -a ꞌke ꞌmʋ-pa ꞌyaꞌa? Aꞌba -kple -kaa -le! 32Nyʋ -yʋ seꞌa -Lagɔ yibo, ꞌɩnnʋ ꞌbɩ ꞌɩ -kaa ti ꞌyrɛlɛɛ! -Bho a-bee -mnʋʋ se lɛ ꞌbhle, aꞌba -tɩta -Lagɔ -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌli, -ka a -bɔ ꞌnɛ ꞌmʋ, ɔ yibo nɩ-oꞌo. 33-Lagɔ ꞌke amʋ nyʋ -lrʋʋ ꞌgbaa ꞌle ɔ ꞌke amʋ -kɔ ꞌle a ꞌke ꞌɔ ꞌꞌyisrɛɛpie ꞌmʋ -nɩ, a zi ꞌya dɩ -antanyɩ! ꞌƖnnɩ ɔ-ɔ ꞌbɔꞌɔ amʋ ꞌmʋ ti. ꞌLe, -ɩ -sieꞌa ꞌbho, ɔ ꞌke ɩ ꞌbho po. 34ꞌƖnnɛ ꞌbhleꞌe ꞌnynɩꞌa dɩ, zɔ -yɛ ꞌyeꞌa -zɩ mʋ a, aꞌba -kple ꞌɛ dɩ -le, -ɛkedɩmaa, ꞌɛ ꞌꞌbhuo-o ꞌye-e amʋ ꞌɛ -zɩalɩ -ya -mʋ. ꞌWɩꞌꞌo ꞌwɩ -ke ꞌɛ sɩasɩaa ꞌbhɛɛꞌɛ ꞌmʋ-ɛ.

7

-Aꞌa -tu -ɩn -bonyunyu -zigle -le!

(Luukɩ 6:37-38, 41-42)

1A -gblee, *Zezii ꞌpo-o ꞌꞌyi ꞌle ɔ na: -Aꞌa -tu -ɩn -bonyunyɔ -zigle -le, ꞌle -Lagɔ -kaa -ɩnmʋ -zigle -tu! 2-Ka ɛ -nɩꞌa, -gʋʋʋn ꞌye ɛ ꞌna, ꞌka-a ɛ -nɩꞌo ꞌle -dɩan ꞌwlɛ ꞌɛ ti. 3-Bho aꞌba ꞌꞌbhi nʋ dɩklɩgbɩ, a-a po ꞌnɩ-ɩ ꞌꞌyriti. -Bho ɛ ꞌꞌdu a -bonyunyɔ nʋ dɩtoope, ꞌꞌlemnɩɩ a-a ꞌꞌtɩtra-a li a ꞌke ɔ -zigle -tu. ꞌKa se ꞌꞌyrili-nmɔ. 4-Ɩnmɔ ꞌꞌyri ꞌꞌkanyɩ kpʋnꞌa tenyɩ a, -ɩnmɔ nʋꞌo -ɩn -bonyunyɔ -za ꞌꞌkanyɩ ꞌꞌyri ꞌmʋꞌa? 5-Mɩɛ ꞌsɔnꞌɔ ꞌbhleyi, nmaze -aꞌa ꞌꞌbhuo -tanyɩ ꞌle -ɩn ꞌke -aꞌa -bonyunyɔꞌɔ nɩꞌa ꞌbɩ ꞌye.

6Zezii ꞌpo-o ꞌꞌyi -lrɛɛ, ɔ na: Gbi se ꞌnynɩbhlelɛꞌɛ dɩ ꞌꞌyri yibo ꞌle -ɩn ꞌke ɩ ɛ ꞌꞌnyɩ. -Bho -ɩn nʋ, -ɩn ꞌke ɩ ɛ wɔn ꞌꞌyi -za a, ɩ ꞌbhɛɛꞌo ɩ ꞌke -ɩnmʋ nmu. -Ka -lue ꞌmnɔ ꞌka-a -gwlɔbhee se ꞌnynɩbhlelɛꞌɛ dɩ ꞌꞌyri yibo -lrɛɛ, ꞌle -ɩn ꞌke ɩ ɛ ꞌꞌnyɩ, ya-a na ꞌnɛ-ɛ ꞌꞌkpi. ꞌƐ ꞌzɔ-ɔ ꞌmo-o: ꞌBho lɛꞌꞌo lɛꞌɛ damʋ, ꞌbhle -naagɩ! Lɛ-ɛ ꞌma-a -aꞌa ꞌꞌyisrilɛzɛgɛ, -aꞌa -za ꞌɛ dɩ nyɔꞌꞌo nyɔ -bodɩ ꞌmʋ -le ꞌyrɛlɛɛ!

-Tɔtɔɔ ꞌbho *-Lagɔꞌɔ wɔngbopoɛ ꞌꞌkpi

(Luukɩ 11:9-13)

7A -gblee, *Zezii na: -Bho -ɩn -ka *-Lagɔ wɔn gbo-o po, ꞌkpɩꞌa -wa -ɩnmʋ ꞌꞌyiti -le! -Ka, -bho -ɩn bhɔtɔ ꞌbho -buduwɔn ꞌꞌyi, ʋn-ʋ ꞌyeꞌa ꞌbho kati mʋ a, ꞌka-a, -bho -ɩn ꞌybhaa -Lagɔ lɛ ꞌle ɔ ꞌke ɛ -ɩnmʋ ꞌꞌnyɩ. -Bho -ɩn ꞌbɛ ɛ ti a, -a ꞌye -ɛꞌo. 8A ꞌye li-ɔ, -bho nyɔ ꞌybha lɛ, ꞌle -Lagɔ-ɔ ꞌꞌnyɩ ɔ ɛꞌo. -Bho -ɩn ꞌbɛ ɛ ti, -a ꞌye -ɛꞌo. 9ꞌLe aꞌba ꞌꞌklumʋ, yrɔɔ, -bho -ɔ -ke ꞌꞌyu ꞌybhaꞌa ꞌꞌflɔɔ ɔ, -ɔ zaꞌa ꞌle sʋkpʋ -ɔ ꞌꞌnyɩ ꞌɔ! 10ꞌLe yrɔɔ -ke ꞌꞌyu, -bho -ɔ ꞌybhaa ꞌɔ -tɩta zmi, -ɔ zaꞌa ꞌle sɛn -ɔ ꞌꞌnyɩ ꞌɔ? 11A-bʋ ꞌma-a ꞌlimʋꞌa wɔnnynimʋ, a-bʋ yiboꞌa lɩzɩgɩ a ꞌka aꞌba ꞌꞌyreetɩ ꞌꞌnyɩ a, ꞌle, -taaflɛ, aꞌba -tɩta -Lagɔ -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌli, -bho a ꞌybhaa nɔ lɛ, ɔ -see amʋ -zɛgɛ ꞌꞌnyɩ yiꞌa? 12ꞌƐ dɩ ꞌtɔ ɔ, lɛ a-a ꞌbɔꞌɔ ti nyʋ ꞌke amʋ ꞌꞌlrulinʋ, a nʋ ɛ a -bonyunyu -bodɩ. ꞌYa lɛtu *Moyiizɩ -ke -Lagɔwluꞌa ꞌmʋtizamʋ -lrʋʋ ꞌcnɩꞌo.

-Buduwɔn -nɩꞌa ꞌꞌsʋkʋpɩɩ

(Luukɩ 13:24)

13*Zezii poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, nyunyuꞌa ꞌdigbiꞌa kpɛ ꞌsɔnꞌɔ ꞌꞌkpiꞌa ꞌꞌyi ɔ poꞌo: Nyʋ-ʋ ꞌmɛꞌɛ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi -ke nyʋ-ʋ yiꞌa Zezii -bodɩ, -ʋ ꞌyeꞌa ꞌpʋnpʋan ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. Ɔ na: -Buduwɔn ꞌbhɛꞌɛ ꞌmʋti, ꞌɛ -jolʋ-ʋ ꞌmu-o ꞌꞌmamagwlɔ ꞌmʋ, ꞌle nyʋꞌa -dadudu-u bhlu ɛꞌo. ꞌƐ dɩ a -pa -nɩ ꞌbho -buduwɔn -nɩꞌa ꞌꞌsʋkʋpɩɩ ꞌꞌyi, 14-ɛkedɩmaa, ɛ-bɛ -yɛ -nɩꞌa ꞌꞌsʋkʋpɩɩ ꞌmo-o ꞌꞌyikmujolʋ -ɛ muꞌa ꞌle ꞌꞌkɔgwlɛtinɩɛꞌɛ gwlɔ ꞌmʋ. Nyʋ -yʋ ꞌyeꞌa -jolʋ ꞌmnɛ, ʋn se ꞌꞌyi-die.

Tu -ke ꞌɛ ꞌꞌbhuo

(Luukɩ 6:43-44)

15-Kaa ꞌka-a *Zezii ꞌlɛꞌɛ -lrɛɛ: A ꞌꞌdu aꞌba ꞌꞌbhi ꞌꞌyrili ꞌbho nyʋ-ʋ -seꞌa-a -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizamʋzɩgɩꞌa damʋ. ꞌBho ꞌꞌkpi ti ʋn-ʋ yiꞌe -ɩnmʋ -bodɩ, -mnɔɔɔ na ʋn ꞌyɔɔꞌo *ꞌbhlabhlɛꞌɛ ka, ꞌle ꞌwa -pɔlʋꞌa glu kɔɔꞌɔ -blakpa ꞌmʋ-ʋ ꞌlbhaꞌa -ɛ ꞌbɔꞌɔ lililɛ ti. 16ꞌLe ꞌwa nʋnʋkpli ꞌmʋ, ꞌle-e a ꞌke ʋ yibo -nɩ. Wlu ꞌmnɛꞌɛ ꞌꞌyitigʋgɔlɛ ꞌka-a: Nyɔ se ꞌbhɛɛ ɔ ꞌke ꞌle nnagbakuo ꞌmʋ -nyimiɛbhuo -za, ꞌle nyɔ se ꞌbhɛɛ ɔ ꞌke ꞌle -kikalɩ ya -vajibhuo -za. 17A yiboꞌo-o na tuzɛgɛ-ɛ ꞌpo-o ꞌꞌbhizɩgɩ, ꞌle -kmakmatu-u poꞌo -kmakmabhi. 18ꞌMɩɩmɩɩtu se ꞌbhɛɛ ɛ ꞌke -zɔtuꞌa ꞌꞌbhi -tro, ꞌle -zɔtuꞌa ꞌꞌbhuo se ꞌbhɛɛ ɛ ꞌke ꞌle -sratu ya -nɩ. 19Tu -yɛꞌɛ poꞌa ꞌꞌbhizɩgɩ, ɛ-ɛ ꞌye-e -cɛ -mʋ ꞌle ɛ ꞌke ꞌꞌyri-po-ɛ. 20ꞌKa ꞌmnɔ ꞌka-a, nyʋ-ʋ -seꞌa-a -Lagɔwluꞌa ꞌmʋtizamʋzɩgɩ, ꞌle ꞌwa nʋnʋkpli ꞌmʋ a-a ꞌye ʋ ꞌꞌyiyibo -nɩ mʋ.

*Zezii na: ꞌƖn se amʋ yibo

(Luukɩ 13:25-27)

21A -gblee, ꞌan -tɩta -Lagɔ -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌli, nyɔ-ɔ ꞌbɔꞌɔ ti, ꞌɔ nyʋ ɔ -kɔꞌɔ ꞌꞌklumʋ, ɔ ꞌke ꞌle ꞌbɩ ꞌye, -bho ɔ -ka: ꞌAn -Kɔyi! ꞌAn -Kɔyi! ꞌbho wɔnkpʋ ꞌꞌkpiꞌa ꞌꞌsɛ-ɛ nʋ a, ɔ -see ꞌɔ nyɔtu -kɔ yi. Nyɔ -yɔ nʋꞌa ꞌɔ ꞌgwlʋdɩ, ꞌɩnnɔ ɔ ꞌke -kɔ. 22-Lagɔꞌɔ -zigleꞌa -nɔɔ ti a, nyʋꞌa -dadudu-u ꞌye-e na: -Aꞌba -Kɔyi, -aꞌa ꞌnynɩ ꞌmʋ -a -za -nɩꞌe -Lagɔꞌɔ wlu ꞌmʋti: -aꞌa ꞌnynɩ ꞌmʋ -a -nu -nɩꞌe nyʋ ꞌmʋ ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ti, ꞌle -aꞌa ꞌnynɩ ꞌmʋ -a -nʋ -nɩꞌe *wɔnkulɩꞌa -dadudu. 23ꞌBho-o ꞌɩn-ɩ ꞌye -nʋ -nɩ mʋ: A-bʋ ꞌma-a ꞌꞌnyinynidɩꞌa nʋmʋ a, ꞌɩn se aꞌba -lue komu yibo! A po ꞌɩnmʋ le!

-Bidi ꞌsɔnꞌɔ ꞌꞌkpidɩ

(Luukɩ 6:47-49)

24*Zezii poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, ɔ ꞌpo-o -bidi ꞌꞌkpiꞌa ꞌꞌyi, ɔ na: ꞌAn wlu ꞌɩn -zaꞌa -laa ꞌmʋ, nyɔ -yɔ po ꞌɩ -lokui, -ɔ -de ꞌnɩ ꞌmʋ ti, -aꞌa nyɔtu kɔɔꞌɔ-ɔ -naagɩbhleyi -po -nɩꞌa ꞌɔ lasoobudu ꞌbho trɩ ꞌꞌkpi. 25-Bibie nʋꞌa -kaa, ɛ yi-oꞌo, ꞌꞌni-i lbha-aꞌo, ꞌꞌnisʋɩ ꞌꞌyi-oꞌo. Ɛ -see bhlu, -ɛkedɩmaa, ꞌɛ ꞌkpʋ -po-ɛꞌɛ-ɛ ꞌbho trɩ ꞌꞌkpi glu. 26Ɛ-bɛ wlu ꞌɩn -zaꞌa -laa ꞌmʋ, nyɔ -yɔ ꞌwɩn ꞌɩ ꞌbɔ ɔ, -ɔ -see ꞌɩ ꞌmʋ ti-de, ꞌɔ nyɔtu kɔɔꞌɔ-ɔ nyɔ-ɔ seꞌa -tɔɔ ꞌbhle, -ɔ -po -nɩꞌa ꞌbho -bɩsɩdudu ꞌmʋ -budu. 27-Bibie nʋꞌa -kaa, ɛ yi-oꞌo, ꞌꞌni-i lbha-aꞌo, ꞌꞌnisʋɩ ꞌꞌyi-oꞌo, ꞌle -bibie ꞌye ɛ -bhlua gbligbligbli!, ɛ ꞌye wɔn-nyni ꞌwee.

*Zeziiꞌa wɔnkuɛ

28A -gblee, -da *Zezii gwɛꞌɛ nyʋꞌa -tɔtɔɔ ꞌꞌyi, ꞌɔ -tɔtɔsʋ -maꞌa-a nyʋ ꞌwee wɔnti. 29ꞌƆ nɛ se *-Lagɔꞌɔ gbayibomʋꞌa -tɔtɔɔꞌɔ ka -nɩ. Ɔbɔ-ɔꞌɔ nɛ -ke wɔnkuɛ -naꞌo.

8

*Zezii ꞌpʋʋnꞌo-o *lalʋlibhleyi -lue

(Maakɩ 1:40-45; Luukɩ 5:12-16)

1Ɛ-bɛ nyʋꞌa -tɔtɔɔ ꞌmnɛ gwɛꞌɛ ꞌꞌyi a, *Zezii -nɩ ꞌle trɩ ꞌꞌkpi ꞌwlʋnamʋ, nyʋ ꞌꞌgbu-o ti ꞌle ʋn-ʋ na ꞌnɔ kli. 2Ɔ -ka ꞌle-e gbʋ, *lalʋlibhleyi -lue yi-oꞌo, ɔ ꞌpo-o ꞌkolri glu ꞌbho Zeziiꞌa ꞌꞌyigbeyi ꞌle ɔ na: ꞌAn -Kɔyi, ꞌɩnmɔ bhade -ɩnmʋ li, ꞌɩn yi-oꞌo -ɩn ꞌke ꞌɩnmʋ ꞌpʋʋn. 3Zezii nʋꞌa -kaa, ɔ ꞌsro-o sʋ, ɔ ꞌye ɔ liꞌtʋ ꞌle ɔ na: Kɩn, ꞌɩn ꞌwɔn-oꞌo, ꞌpʋn! ꞌBho -gbaa -lue ꞌmnɛ ꞌmʋ ꞌɔ ꞌwɛ ꞌbhɔ-oꞌo, ɔ ꞌpʋn-oꞌo. 4ꞌLe Zezii ꞌye ɔ ꞌtmʋʋ ꞌle ɔ na: Po -lokui! -Bho -ɩn mu a, nyɔꞌɔ ꞌwɔn ꞌya ꞌꞌdɩ ꞌbɔ -le! Mu ꞌle *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazayi gbo, -ka -ɩn -nɩꞌa, -ɩn ꞌke ɔ ꞌna ꞌꞌyi-tɔ, *ꞌsraga -ke dɩ *Moyiizɩ -za ꞌka ꞌmʋ a, ɔ ꞌke ɛ -za -aꞌa dɩ ꞌle nyʋꞌa klɛ ꞌke yibo na -ɩn ꞌpʋn-oꞌo.

*Zezii ꞌpʋʋnꞌo-o ꞌWlomɛɛꞌɛ ꞌꞌsrojaꞌa -klagbaꞌa lbhʋnʋyi

(Luukɩ 7:1-10)

5Ɩ ziꞌa -kaa a, *Zezii ꞌzi-e ꞌbho li, ɔ -nɩ -gwlɔ ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Kapɛnayiimʋ panamʋ, ꞌWlomɛɛꞌɛ ꞌꞌsrojaꞌa -klagba -lue ꞌnyni -ɔ li. 6Ɔ na: ꞌAn -Kɔyi, ꞌan lbhʋzeyi ꞌpɛꞌɛ ꞌle ꞌꞌbhlegbo ti, ɔ -klɔꞌo ꞌle ɔ-ɔ sɩaꞌo tenyɩ. 7Zezii na: ꞌɩn -ke -a mu-oꞌo, ꞌɩn ꞌke ɔ ꞌpʋʋn. 8ꞌꞌSrojaꞌa -klagba ꞌmnɔ na: ꞌAn -Kɔyi, leelɛ ꞌɩn ꞌꞌduꞌo ꞌle -mnɔɔɔ ꞌke ꞌle ꞌan -budu ꞌli pa? -Bho -ɩn -za wlukpɩan ꞌmʋ, ꞌan lbhʋzeyi-i ꞌye-e ꞌpʋn -mʋ. 9ꞌMna-a ꞌmo-o nyʋꞌa ꞌzɔnɩyi, ꞌle ꞌꞌsroja -lrʋʋ -nɩꞌe ꞌan ꞌꞌlru ꞌzɔ. -Bho ꞌɩn nʋ: -Yɔɔ mu!, ɔ-ɔ mu-oꞌo, ꞌle, -bho ꞌɩn nʋ: -Yɔɔnɔ yi!, ɔ-ɔ yi-oꞌo. -Bho ꞌɩn nʋ: ꞌAn lbhʋzeyi, nʋ ꞌɩnnɛɛnɛ!, ɔ-ɔ nʋ -ɛꞌo.

10Zezii ꞌwɩn ꞌɩ ꞌbɔ ɔ, ɔ -gbʋ ꞌnɔ-ɔ ya, ɔ ꞌlu-o ꞌꞌlru ꞌꞌyi, ꞌle, nyʋ -ke ɔ-ɔ naꞌa, ɔ ꞌye ʋ -kaa ꞌꞌyiꞌlɛ: -Waaa! -Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, ꞌnɔɔ *Izrayɛɛlɩbhlʋkpa ꞌꞌkpi ꞌɩn -see -bhla ꞌꞌgwlideɛ -yɛɛꞌɛ lɛtu ꞌye ke! 11A ꞌye li-ɔ! Nyʋꞌa -dadudu-u ꞌye-e ꞌbhlɩkpɩ ꞌwee ꞌꞌkpiti ꞌwlʋ -mʋ ꞌle ʋn -ke *Ablaamʋ, *Izaakɩ, *Zakɔɔpʋ ꞌke -dalue ꞌbʋbʋa -li -nɩ ꞌle -Lagɔ gbo. 12Nyʋ-ʋ ꞌke ꞌka ꞌle -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa ꞌꞌklumʋ -nɩ, ʋn-ʋ ꞌye-e ꞌle ꞌꞌkɔgwlɛkuyre ꞌmʋ ꞌꞌvuto-ɛ -mʋ, ꞌnɔɔ ꞌꞌvivia -ke ꞌkleyeɛɛ -nɩꞌa. Ɛ-ɛ ꞌtɔ-ɔ ʋn -ke -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyicɩcɛɛ.

13ꞌLe Zezii na ɔ-bɔ ꞌꞌsrojaꞌa -klagba ꞌmnɔ -bodɩ: Mu -ɩn ꞌꞌbhli le! -Ka -ɩn deꞌa ꞌɩnmʋ ꞌꞌgwli, ɩ -nɩ -kaa ꞌmʋ! ꞌBho -gbaa -lue ꞌmʋ ꞌɔ lbhʋzeyi ꞌmnɔ ꞌpʋn-oꞌo.

*Zezii ꞌpʋʋnꞌo-o ꞌꞌgwizimʋꞌa -dadudu

(Maakɩ 1:29-34; Luukɩ 4:38-41)

14Dɩꞌa klɛ ziꞌa -kaa a, *Zezii ꞌmu-o ꞌle *ꞌPiɛlɩ ꞌꞌbhlibhlegbo. Ɔ -ka ꞌbho-o nyni, yakalɩ-ɩ ꞌlbha-a ꞌPiɛlɩꞌa ꞌnynɔꞌɔ ꞌlotʋ, ʋn ꞌpɛ-ɛ ꞌbho ꞌwa ꞌꞌkpitipɛlɛ ꞌꞌkpi ti. 15Ɔ nʋꞌa -kaa, ɔ ꞌkpʋn-o ꞌwa sʋ, ꞌle ꞌbho -gbaa -lue ꞌmʋ ʋn ꞌye ꞌpʋn. ꞌBho-o ʋn -nynaꞌa ti, ʋn ꞌye ɔ lilia ꞌꞌnyɩ.

16-Da ꞌꞌjiazɔ nyniꞌa a, nyʋ ꞌbhle-e ꞌꞌgwizimʋꞌa -dadudu, -lrʋʋ ꞌbhle-e ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌmʋ, ꞌle Zezii-i nʋꞌo wlu, ɔ-ɔ nuꞌo ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu nyʋ ꞌmʋ ti, ꞌle ɔ-ɔ ꞌpʋʋnꞌo ꞌwalɩ -lrɩɩꞌa nyʋ. 17Ɔ nʋ -ɩꞌo, ꞌle, -Lagɔwluꞌa ꞌmʋtizayi *Ezayiiꞌa wlu ɔ -zaꞌa ꞌmʋ see ꞌbho *-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋꞌa damʋ, ꞌɛ ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ ꞌye ꞌwlʋ:

Ɔ ꞌꞌluoꞌo-o -amʋ ꞌmʋ ɔ ꞌye -amʋ -aꞌba -nɩanɩaa -ke -aꞌba ꞌwalɩ ꞌꞌkpi -za.

ꞌKa-a Ezayii ꞌlɛꞌo.

Nyʋ-ʋ ꞌbɔꞌɔ ti ʋn -ke *Zezii ꞌke -na

(Luukɩ 9:57-62)

18A -gblee, *Zezii nʋꞌa -kaa, nyunyuꞌa -dadudu-u ꞌpo -ɔ -die ꞌli ꞌle ɔ na: A-ba -zi ꞌle ꞌꞌnibadaklagbaꞌa ꞌkpʋkpʋ -yɛ ꞌnɩaa ꞌꞌkpi. 19Ɔ ꞌke wlu tiponamʋ mu a, *-Lagɔꞌɔ gbayiboyi -lue ꞌnyni -ɔ li ꞌle ɔ na: ꞌAn -Tɔyi, ꞌɩn ꞌbɔ-ɔ ti ꞌɩn -ke -ɩn ꞌke -na, ꞌɩn -ke -ɩn ꞌke daꞌꞌo da mu. 20ꞌLe Zezii ꞌye ɔ -kaa ꞌꞌyiꞌlɛ: -Toto ꞌꞌwe ꞌbhle-e ꞌlimʋpabhie, ꞌle nɩkpɩ ꞌbhleꞌe ꞌlrʋ. -Da ꞌɩn ꞌka ꞌkpʋ ꞌꞌyi -jra -nɩ, ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu -mnɔɔ se ꞌbho ꞌbhle.

21Ɔ -zaꞌa wlu ꞌmnɛ ꞌmʋ a, ꞌle *ꞌɔ -namʋꞌa -lue na: ꞌAn -Kɔyi, -nyɩɩ, ꞌɩn mu, -bho ꞌɩn nmaze ꞌan -tɩta ti-ɔ ꞌle ꞌɩn ꞌke yi. 22ꞌLe Zezii na: Yi, -a ꞌke mu! Nyʋ-ʋ ꞌmɛꞌɛ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, ꞌꞌtayi nʋ ꞌꞌyiti ʋn ꞌke ꞌwa ꞌmɛmʋ tinmaze.

*Zezii ꞌkaaꞌa-a -bibie ꞌmʋ

(Maakɩ 4:35-41; Luukɩ 8:22-25)

23*Zezii gwɛꞌɛ -wluwlua ꞌꞌyi, ɔ -ke *ꞌɔ -namʋ ꞌkpaꞌa ꞌle-e gɔlʋ ꞌli ʋn ꞌye -jeyi ꞌkpa. 24A -gblee, -bibieklagba -lue cɛꞌɛ yayi, ɛ-ɛ ꞌyi-e ꞌle -badaꞌa ꞌꞌkpi ti, ɛ klu-oꞌo ꞌꞌvuu! ꞌꞌvuu! ꞌLe ꞌꞌniꞌa ꞌꞌtarili-i cɛꞌɛ ꞌplan, ɛ-ɛ ꞌwlaꞌa ꞌle ꞌwa gɔlʋ ꞌli -wou! -wou! Ʋn -ke gɔlʋ -nɩꞌa -kaa vɔnamʋ, Zezii -mnɔɔ-ɔ ꞌmʋ-oꞌo, 25ꞌle ꞌɔ -namʋ ꞌye ɔ linyni, ʋn ꞌye ɔ ꞌꞌnynɔɔ ꞌmʋ -za. ꞌLe ʋn na: -Yeee! -Aꞌba -Kɔyi, ꞌpʋʋn -amʋ, -a ꞌmɛ-ɛꞌo. 26ꞌLe ɔ na: Lee -sɩanyɩ ꞌlbhaꞌa amʋꞌa? A -see ꞌɩnmʋ ꞌꞌgwlide, ꞌmaae? ꞌLe ɔ ꞌye ꞌmʋ-sɔ, ɔ ꞌye -bibie -ke ꞌꞌni ꞌmʋꞌkaa, ꞌle ɔ na: A ꞌbhɔ! Ɩ nʋꞌa -kaa, ɩ ꞌbhɔ-ɔꞌo blenyi! 27ꞌƐ dɩ, nyʋ -yʋ -nɩꞌa ꞌle gɔlʋ ꞌli, wɔn mʋ ꞌʋ ti ꞌle ʋn na: Nyunyɔꞌɔ ꞌcɛ yɛɛ ɔbɔ ꞌꞌduꞌo ꞌle -bibie -ke ꞌꞌni-i ꞌꞌduꞌo ꞌbho ꞌɔ wluꞌa!

*Zezii ꞌpʋʋnꞌo-o nyʋ ꞌsɔn-ɔ ꞌbhleꞌa ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌmʋ

(Maakɩ 5:1-20; Luukɩ 8:26-39)

28*Zezii -ke *ꞌɔ -namʋ cɛꞌɛ ꞌꞌni a, ʋn ꞌnyni-e ꞌle ꞌbhlʋkpa ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Gadaleniɛɛꞌɛ ꞌꞌkpi. Ʋn -ka ꞌle-e gbʋ, nyʋ-ʋ ꞌsɔn ꞌda-a ꞌle zokogwlii ꞌmʋ, ꞌle ʋn ꞌye Zezii -jeyi yi. Ʋ-bʋ nyʋ ꞌsɔn ꞌmnʋ ꞌbhle-e ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌmʋ. ꞌWa ꞌmnamʋnynidɩ, -jolʋ ꞌꞌsiꞌa -da ʋn -nɩꞌa ti, nyʋꞌa bhlu ɛ. 29Ʋ-bʋ -sabhɛkpʋnmʋ ꞌsɔn ꞌmnʋ ꞌyeꞌa Zezii ꞌꞌyri, ʋn ꞌꞌwɔ-oꞌo: -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyu, leedɩ -a -ke -ɩn ꞌbhle? -Nɔɔ -yɛ ꞌꞌdu-ɛ ꞌka a, ɛ -see nyni, -ɩn yi-oꞌo -ɩn ꞌke -amʋ ti-zaꞌa?

30ꞌBho zokogwlii ꞌmnɛ ꞌꞌtroli, -kaa nya -sɛ, ꞌbho-o -gwlɔbheeꞌa -dugbadɔnʋ -nɩꞌo, ɩ-ɩ liꞌe ti. 31ꞌLe ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu-u -nɩꞌa nyʋ ꞌmnʋ ꞌmʋ na: Zezii, -a-bʋ bhade -ɩnmʋ li, -bho -ɩn nu -amʋ ti, ꞌꞌtayi -amʋ ꞌꞌyiti -a ꞌke -bhee-e ꞌnɩaa ꞌmʋ pa. 32Ɔ ꞌwɔn-oꞌo, ꞌle ɔ na: A mu! ꞌLe ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌye nyʋ ꞌmnʋ ꞌmʋ ꞌwlʋ, ɩ ꞌye -bhee ꞌmnɩ ꞌmʋ pa. ꞌBho -gbaa -lue ꞌmʋ, -bhee gbugbluoꞌo, ꞌɩnnɩ ꞌwlʋꞌo ꞌle -gɔgɔ ꞌꞌkpi, -ɩ ꞌkpaꞌa ꞌꞌnukɔ, -ɩ ꞌmɛꞌo ꞌwee.

33Nyʋ -yʋ fuo ꞌnɩ li, ʋn ple-oꞌo, ꞌꞌdɩ ꞌwee ziꞌa ꞌbho -bhee -ke nyukpasi ꞌsɔn-ɔ ꞌbhleꞌa ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌmʋꞌa ꞌꞌkpi, ʋn ꞌye ꞌle gwlɔ ꞌmʋ ꞌya wlu kpa. 34ꞌYa ꞌꞌdɩ nyniꞌa ꞌle a, -gwlɔkɔmʋ -sɔꞌɔ ꞌmʋ-ɛ, ʋn ꞌye Zezii -jeyi mu. Ʋn -ke ɔ ꞌgbʋʋꞌa ꞌle ʋn na: -A-bʋ bhade -ɩnmʋ li, ꞌwlʋ ꞌnɔɔ -aꞌba ꞌbhlʋkpa ꞌꞌkpi!

9

*Zezii ꞌpʋʋnꞌo-o -klɔklɔyi -lue

(Maakɩ 2:1-12; Luukɩ 5:17-26)

1Ɩ ziꞌa -kaa a, *Zezii ꞌkpaꞌa ꞌle-e gɔlʋ ꞌli ɔ ꞌye Kapɛnayiimʋ le mu. 2Ɔ nyniꞌa ꞌbho a, nyʋ -yɔ ꞌɔ-ɔ -klɔklɔyi -lue. Ɔ ꞌpɛ-ɛ ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌkpitipɛlɛ ꞌꞌkpi ti. Zezii ꞌyeꞌa -kaa ꞌɔ ꞌꞌgwlideɛ ꞌle nyʋ ꞌmnʋ ꞌmʋ ꞌli, ꞌle ɔ na -klɔklɔyi -bodɩ: ꞌAn ꞌꞌyu, po ꞌle ꞌkpɩ! -Aꞌa ꞌꞌnyinynidɩ -gwɛꞌɛ-ɛ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi ti. 3Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, ꞌle *-Lagɔꞌɔ gbaꞌa yibomʋ ꞌyeꞌa ꞌɛ da-a wluꞌo -kaa ꞌle ꞌwa -pɔlʋ ꞌzɔ: ꞌƖnnɔɔnɔ -naa, ɔ-ɔ ꞌnyni-e -Lagɔꞌɔ ꞌnynɩ wɔn! 4Zezii -mnɔɔ yiboꞌo-o lɛ wa-a popoꞌa ꞌgwlʋti see, ꞌle ɔ na: Leedɩ a ꞌbhleꞌe -kaa ꞌꞌnyinyninaagɩꞌa? 5ꞌƖn ꞌbhɛɛꞌo ꞌɩn ꞌke amʋ -tɔ na ꞌɩn ꞌbhle-e wɔnkuɛ ꞌle ꞌɩn ꞌke nyʋ -bodɩ nʋ na: -Aꞌa ꞌꞌnyinynidɩ -gwɛꞌɛ-ɛ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi ti. -Bho ꞌɩn nʋ nyɔ -nɔɔ -bodɩ na: -Sɔ ꞌmʋ, ꞌꞌluo -aꞌa ꞌꞌkpitipɛlɛ ꞌmʋ, -ɩn ꞌke -na, ꞌle ɔ ꞌke ɛ nʋ, ꞌɩnnɛ ꞌke -tɔ -ka ꞌɩn ꞌbhleꞌa wɔnkuɛ ꞌle ꞌɩn ꞌke nyɔ -bodɩ nʋ, na: -Aꞌa ꞌꞌnyinynidɩ -gwɛꞌɛ-ɛ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi ti. 6ꞌƖn ꞌybha-oꞌo a ꞌke ɩ yibo -ka ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu ꞌbhleꞌa wɔnkuɛ ꞌnɔɔ ꞌbhlʋkpa ꞌꞌkpi, ꞌɩn ꞌke nyʋꞌa ꞌꞌnyinynidɩꞌa dɩ ꞌbhɔ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, ꞌle ɔ na -klɔklɔyi -bodɩ: -Sɔ ꞌmʋ, ꞌꞌluo -aꞌa ꞌꞌkpitipɛlɛ ꞌmʋ, -ɩn ꞌke -ɩn ꞌꞌbhli mu! 7ꞌLe ɔ ꞌye ꞌmʋ-sɔ, ɔ ꞌye ꞌɔ ꞌꞌkpitipɛlɛ ꞌmʋꞌꞌluo, ɔ ꞌye ꞌɔ ꞌꞌbhli mu. 8Nyʋ ꞌyeꞌa -kaa li ꞌꞌsɛɛ, wɔn ꞌma-a ꞌwa klɛ ti ꞌle ʋn-ʋ ꞌbhɛɛꞌɛ -Lagɔꞌɔ ꞌnynɩ ꞌꞌyi -ka ɔ ꞌꞌnyɩꞌa nyunyu ꞌɛ wɔnkuɛlɛtu.

*Zezii ꞌla-a Matiee -nanadɩ

(Maakɩ 2:13-17; Luukɩ 5:27-32)

9Dɩꞌa klɛ ziꞌa -kaa a, *Zezii ziꞌe ꞌbho-o li. Ɔ -nɩꞌa zinamʋ, ɔ ꞌye-e lapoozayi -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Matiee li, ɔ -deꞌe-e ꞌle -budu -lue ꞌli ti. ꞌBho-o ɔ-ɔ za nɩꞌe zikamʋ mɔni ꞌꞌlrumʋ, ꞌle Zezii na: Matiee! Yi ꞌɩnmʋ ꞌbɩ, ꞌɩn -ke -ɩn ꞌke -na. Matiee nʋꞌa -kaa, ɔ -sɔꞌɔ ꞌmʋ-ɛ, ɔ -ke ɔ ꞌye mu.

10Zɔ -lue ꞌzɔ Zezii ꞌmu-o Matiee ꞌꞌbhlibhlegbo. Ɔ-bɔ Zezii -ke ꞌɔ -namʋ -nɩꞌa ꞌle Matiee ꞌmnɔꞌɔ -budu ꞌli linamʋ a, lapoozamʋ -ke nyʋ -dudu -lrʋʋ Faliziɛɛn-ɛ zrɛ nɩꞌa ꞌꞌnyinynikpliꞌa nʋmʋ ꞌꞌyi ꞌkpa-a ꞌle Zezii -ke ꞌɔ nyʋꞌa ꞌꞌklumʋ ꞌle ɔ -ke ʋn-ʋ liꞌo. 11Faliziɛɛn -gbɩ -nɩꞌa ꞌbho ꞌyeꞌa ꞌna li, ʋn na ꞌɔ -namʋ -bodɩ: Leedɩ aꞌba -tɔyi -ke -kaabonyʋ-ʋ li nɩꞌe -dalueꞌa? ꞌKa se ꞌꞌyrili-nmɔ.

12Zezii ꞌwɔnꞌɔ ꞌwa wlu ꞌmnɛ ꞌbɔ ɔ, ɔ -po ꞌnʋ-ʋ ꞌꞌnna ꞌle ɔ na: ꞌKpayibhleyiꞌa ꞌbɔ ꞌꞌgipoyi ti. Nyɔ -ke ꞌꞌlru-u ꞌbhatiꞌa a, ꞌɩnnɔ ꞌbɔꞌɔ ꞌꞌgipoyi ti. 13A mu a ꞌke wlu -nɛɛꞌɛ ꞌzɔ tiꞌbɔ. Ɛ-bɛ wlu-u ꞌcnɩ-ɛꞌɛ ꞌle -Lagɔbɔgʋ ꞌli, ꞌɩnnɛ ꞌka-a: Nyʋꞌa ngazeyeɛɛ ꞌmna ꞌybhaꞌo ɛ ꞌye nmiꞌa ꞌsraga -zi. A -gblee, nyʋ-ʋ ꞌlaꞌa ꞌwa ꞌꞌbhi kplizɩgɩꞌa nʋmʋ, ꞌɩn -see ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ ꞌwa dɩ yi. ꞌꞌNyinynikpliꞌa nʋmʋꞌa dɩ ꞌɩn yiꞌo ꞌle ʋn ꞌke ꞌwa ꞌꞌnyinynidɩ ꞌꞌyiyibo ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi ꞌle ʋn ꞌke ɔ gbo ꞌꞌbhiti.

*Zezii na nyɔꞌɔ bhete ꞌɔ -tɔtɔlɩ -ke *ꞌZuifʋꞌa -nɩ gbo -le!

(Maakɩ 2:18-22; Luukɩ 5:33-39)

14*Zezii gwɛꞌɛ nyʋtɔɛ ꞌꞌyi a, zɔ -lue ꞌzɔ, *ꞌZaan Batiisɩꞌa -namʋ ꞌyi -ɔ -bodɩ ʋn ꞌye ɔ tidede ꞌle ʋn na: Leedɩ -a-bʋ -ke *Faliziɛɛnꞌɛ -namʋ-ʋ paꞌa *su, ꞌle -mnaaaꞌa nʋꞌa pa suꞌa? ꞌKa se ꞌꞌyrili-nmɔ. 15Ʋn poꞌa wlu ti a, ꞌle ɔ ꞌye ꞌꞌyi po, na: ꞌBho ꞌnynɔkpagɔꞌɔ zɔ nyimiɛ-ɛ ꞌla-a nyʋ. -Bho ɔ -nɩ ꞌbho ꞌle, ꞌgwlʋ ꞌbhɛɛꞌɛ ɛ ꞌke nyʋ ꞌmnʋ li-nyni ꞌle ʋn ꞌke -lɔlɔ ꞌsɩnꞌa? -Gba, -bho ɔ -nɩ ꞌbho a, ꞌgwlʋ -see ʋ li-nyni yi, ʋn-ʋ ꞌye-e -li -mʋ ꞌle ꞌbʋbʋa ꞌmʋ. -Nɔɔ -lrɛɛ-ɛ ꞌye-e -nyni -mʋ, nyimiɛ ꞌmnɔ-ɔ ꞌye-e ꞌwa ꞌꞌklumʋ ꞌwlʋ -mʋ, ꞌbho-o ʋn-ʋ ꞌye -lɔlɔ ꞌsɩn -nɩ mʋ.

16Ɔ ꞌpo-o ꞌꞌyi -lrɛɛ, ɔ na: Nyɔ se ꞌbhɛɛ ɔ ꞌke -banasʋaꞌa -da -cnaꞌa ꞌꞌyriɛfɔtɔlre ꞌꞌpa -nɩ. -Bho ɛ -nɩ -kaa a, ꞌꞌyriɛfɔtɔlre-e -geti-e -banasʋa, ꞌle ꞌɛ ꞌbɩ-ɩ ꞌbhɛꞌɛ ꞌmʋti. 17A -gblee, -ka -lue ꞌmnɔ ɔ, ꞌka-a nyɔ se ꞌbhɛɛ, ꞌtokogbalu ʋn ꞌꞌpa -nɩꞌa -drutɛn, ɔ ꞌke ꞌle ꞌɛ ꞌlimʋ nmɔlre po. -Bho ɛ -nɩ -kaa a, nmɔlre-e ꞌwa-a ꞌtoko, ꞌle nmɔ -ke ꞌtoko-o nyniꞌe wɔn. ꞌƐ dɩ nyɔ-ɔ poꞌo nmɔlre ꞌle ꞌtokolre ꞌli ꞌle ꞌya ꞌwee maꞌa ꞌꞌyi -ka -zɛgɛka.

ꞌNynaakpʋdraa *Zezii -zaꞌa ꞌmɛnynɔɔ ꞌmʋ -ke ꞌnynaakpʋ-ʋ ꞌtʋꞌa Zeziiꞌa -bana li

(Maakɩ 5:21-43; Luukɩ 8:40-56)

18A -gblee, -da *Zezii -nɩꞌa -wlunamʋ a, ꞌle nyɔ -lue ꞌye yi. *-Lagɔwluꞌa ꞌlicɩaanbudu ꞌliꞌa -klagba moꞌo. ꞌƖnnɔ -gbleꞌe Zezii bhɩ gbɔ, ɔ na: ꞌAn ꞌꞌyunynaakpʋdraa ꞌmɛ-oꞌo, ʋn -kaaa ꞌmɛ, ɛ -see ꞌmʋ-gwle ke. ꞌƖnmɔ bhade -ɩnmʋ li, yi -ɩn ꞌke ʋ *kwa ꞌꞌlru tide ʋn ꞌke ꞌmɛnynɔɔ ꞌmʋ -sɔ, ʋn ꞌke ꞌpʋn! 19Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, Zezii -ke *ꞌɔ -namʋ -sɔꞌɔ ꞌmʋ-ɛ, ʋn ꞌye ɔ kli mu.

20-21A -gblee, ꞌle nyʋꞌa ꞌꞌklumʋ ꞌnynaakpʋ -lue-e -nɩꞌe ꞌle, ꞌle -zʋɩn -bue ꞌyɔ ꞌsɔn ꞌli ʋn se ꞌkpa ꞌꞌyiꞌbhle, -gɛnplʋ ꞌlbhʋ ʋꞌo. Ʋn ꞌwɔnꞌɔ ꞌbɔ Zezii-i ꞌpʋʋnꞌo nyʋ a, ꞌle ʋn ꞌye -kaa ꞌwa ꞌꞌbhuoꞌa -pɔlʋ ꞌzɔ bhaga: -Bho ꞌɩn mu, ꞌle ꞌɩn ꞌke ꞌɔ -bana liꞌtʋ fɔfʋyiti a, ꞌɩn-ɩ ꞌye-e ꞌpʋn -mʋ. ꞌƐ dɩ ʋn nyni ꞌɔ li, ʋn ꞌye ꞌɔ -bana lemʋ liꞌtʋ -nɩ. 22Ɔ nʋꞌa -kaa, ɔ popoꞌo-o le. Ɔ ꞌye ꞌʋ li a, ꞌle ɔ na: ꞌAn ꞌꞌyu, a po ꞌle ꞌkpɩ! A ꞌde-e ꞌɩnmʋ ꞌꞌgwliꞌa dɩ, a ꞌpʋnꞌo. ꞌBho -gbaa -lue ꞌmnɛ ꞌmʋ ꞌnynaakpʋ ꞌmnʋ ꞌpʋn-oꞌo.

23Ɔ ziꞌa ꞌbho li a, ɔ ꞌnyni-e -Lagɔꞌɔ nyɔklagba ꞌmnɔ ꞌꞌbhlibhlegbo. Bhlemʋ yiꞌa ꞌbho guzɔ -ke nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌꞌvinamʋ, -da ɔ ꞌye ꞌʋ li a, 24ɔ ꞌpa-a ꞌle -budu ꞌli, ɔ na: A ꞌda! Ʋ-bʋ ꞌnynaakpʋ ꞌmnʋ -see ꞌmɛ, ʋn-ʋ ꞌmʋ-oꞌo. Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, -glalaa! ʋn ꞌcɩsɛ nɔ-oꞌo. 25ꞌLe ɔ na: A ꞌda ꞌwee! Ʋn ꞌdaꞌa a, ɔ ꞌpa-a ꞌle -buduyu -ke ꞌli ꞌꞌku -nɩꞌa, ɔ ꞌye ꞌwa sʋ kpʋn, ꞌle ʋn ꞌye ꞌmʋ-sɔ. 26ꞌƆ ꞌꞌdɩ nʋꞌa -kaa, ɩ -waꞌa-a ꞌle ꞌbhlʋkpa ꞌmnɛ ꞌꞌkpi ti.

*Zezii ꞌpʋʋnꞌo-o ꞌꞌlɔmʋ

27Dɩꞌa ꞌwee ziꞌa -kaa a, *Zezii ꞌzi-e ꞌbho li. Ɔ -nɩ munamʋ ꞌle ꞌꞌlɔlɔmʋ ꞌsɔn ꞌple -ɔ kli, ꞌle ʋn-ʋ ꞌꞌwɔꞌo: ꞌBhlʋkpayowli *Daviidɩꞌa ꞌꞌnayu, ꞌye -aꞌba ngaze, -ɩn ꞌke -amʋ ꞌpʋʋn! 28Ɔ nʋꞌa -kaa, ɔ ꞌnyni-e ꞌbho ꞌꞌbhlegbo. -Da ɔ nyniꞌa ꞌbho ꞌꞌbhlegbo a, ꞌꞌlɔmʋ ꞌmnʋ ꞌnyni -ɔ li, ꞌle ɔ ꞌye ʋ tidede: A ꞌde-e ꞌɩnmʋ ꞌꞌgwli ꞌɩn ꞌbhɛɛꞌo ꞌɩn ꞌke amʋ ꞌpʋʋnꞌa? ꞌLe ʋn na: Kɩn. 29A -gblee, ꞌle ɔ ꞌye ꞌwa ꞌꞌyri liꞌtʋ, ꞌle ɔ na: -Ka a deꞌa ꞌɩnmʋ ꞌꞌgwli, ɛ -nɩ -kaa ꞌmʋ! 30ꞌBho -gbaa -lue ꞌmʋ, ʋn ꞌye-e ti, ꞌle ɔ na: -Bho a mu a, nyɔꞌɔ ꞌwɔn ꞌya ꞌꞌdɩ ꞌbɔ -leꞌꞌa! 31Ʋn muꞌa a, ʋn -see ꞌbho ꞌɔ wlu ꞌmnɛ ꞌꞌdu. Ʋn -zaꞌa-a ꞌɔ ꞌꞌdɩ, ɩ ꞌye ꞌle ꞌbhlʋkpa ꞌꞌkpi ti-wa.

*Zezii ꞌpʋʋnꞌo-o bobonyɔ -lue

32*Zezii gwɛꞌɛ ꞌwa ꞌpʋʋnpʋan ꞌꞌyi a, ʋn -nɩ munamʋ, nyʋ ꞌbhle-e ꞌꞌgwizinyɔ -lue -lrɔɔ -ɔꞌɔ -wluꞌa wɔn. ꞌꞌNyinynidɩꞌa -zuzu ꞌkpʋn -ɔ wɔn ꞌꞌyiꞌa dɩ, ʋn -yɔ ꞌɔ Zezii ɔ ꞌke ɔ ꞌpʋʋn, ꞌle ɔ ꞌye ɔ ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌmʋ tinu. 33-Da ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌwlʋ -nɩ ꞌnɔ ꞌmʋ ꞌꞌgamʋ, ɔ-bɔ nyɔ ꞌmnɔ-ɔ wlu-oꞌo. Nyʋ-ʋ ꞌyeꞌa ꞌya da, wɔn ꞌmʋ -ʋ ti ꞌle ʋn na: -A -see -bhla -yɛɛ ꞌye ke ꞌnɔɔ *Izrayɛɛlɩbhlʋkpa ꞌꞌkpi! 34*Faliziɛɛn -gbɩ -nɩꞌa ꞌbho a, ʋn na: ꞌꞌNyinynidɩꞌa -zuzu ꞌꞌweꞌa -kɔyi ꞌꞌnyɩ ꞌɔ wɔnkuɛ ꞌle ɔ-ɔ nuꞌo ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ti.

*Zezii ꞌye-e nyunyuꞌa ngaze

35Ɩ ziꞌa -kaa, *Zezii -sɔꞌɔ ꞌmʋ-ɛ, ɔ-ɔ ꞌple-e -gwlɛklɩgbɩ -ke -gwlɛtoope ꞌꞌkpi ti, ꞌle *-Lagɔwluꞌa ꞌlicɩaanbidi ꞌli ɔ-ɔ za nɩꞌe wlu-u ꞌwlʋꞌa ꞌle -Lagɔ gbo ꞌmʋ -lue -lue, ꞌle ɔ-ɔ zaꞌa -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔꞌɔ ꞌꞌdɩzɩgɩ ꞌmʋ, ɔ-ɔ ꞌpʋʋnꞌo ꞌꞌgwizimʋꞌa -dadudu-u ꞌbhleꞌa ꞌwɛꞌꞌo ꞌwɛ ꞌmʋ. 36Nyʋ-ʋ ꞌꞌgbuꞌa ti, -ʋ sɩaꞌa, ꞌkpɩ -waꞌa ꞌꞌyiti, -ʋ yi ꞌɔ -bodɩ, -bho ɔ -gbʋ nʋ ya, ngaze-e ꞌlbhɔ -ɔꞌo. Ʋn kɔɔꞌɔ-ɔ *ꞌbhlabhlɩ-ɩ seꞌa ka ꞌꞌyriliduyi ꞌbhle; ꞌwa -klɩgbɩꞌa -tɔ nʋ -Lagɔꞌɔ -jolʋꞌa dɩ moꞌo. 37ꞌBhlɩkpɩ ꞌꞌkpiꞌa nyʋ-ʋ -flɔꞌɔ -pɔlʋ wɔn, -ʋ ꞌka -Lagɔꞌɔ ꞌꞌdɩzɩgɩ ꞌwɔɔn, -ka nyɔ ꞌkɩ ɩ ʋ -bodɩ ꞌmʋ-za a, ꞌya ꞌꞌyi Zezii poꞌo ꞌle ɔ na: ꞌAn -namʋ-a, lee -ke -kpaa ꞌbhɛꞌɛ -kaa ꞌꞌyigbeyi ti, -ɛ -ke cɛmʋ se -kaa ꞌꞌyi-die ꞌya-a! 38ꞌƐ dɩ, a bhade -kpaayowli li ꞌle ɔ ꞌke ꞌɛ cɛmʋ -dudu -ya, ʋn ꞌke ɛ cɛ, ʋn ꞌke ɛ ꞌꞌglo.

10

*Zeziiꞌa -namʋ -bue ꞌyɔ ꞌsɔn

(Maakɩ 3:13-19; Luukɩ 6:12-16)

1*Zezii poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, ɔ ꞌla-a *ꞌɔ -namʋ -bue ꞌyɔ ꞌsɔn, ꞌle ɔ ꞌye ʋ wɔnkuɛ ꞌꞌnyɩ, ʋn ꞌke ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu nyʋ ꞌmʋ tinu, ꞌle ʋn ꞌke ꞌꞌgwizimʋ -ke ꞌwalɩ ꞌweeꞌa ꞌmʋbhlemʋ ꞌpʋʋn. 2Ʋ-bʋ ꞌɔ -namʋ -bue ꞌyɔ ꞌsɔn ꞌmnʋ, ꞌwa ꞌnynɩ ꞌka-a: Simɔɔ Zezii ꞌꞌduuꞌa ꞌnynɩ ɔ-ɔ ꞌlaꞌa *ꞌPiɛlɩ -ke ꞌɔ ꞌlotʋꞌa ꞌꞌyu Andree-e, Zaakɩ -ke ꞌɔ leyi *ꞌZaan-e, -ʋ ꞌma-a Zebedeeꞌa ꞌꞌyreetɩ; 3ʋn -ke Filiipʋ -ke Batelemii-e; Tomaa -ke Matiee -ɔ ꞌma-a *lapoomɔniꞌa -zayi; nyɔ -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Alifee, ꞌɔ ꞌꞌyu Zaakɩ -ke Tadɩ; 4ʋn -ke Simɔɔ -ɔ ꞌma-a ꞌbhlʋkpaꞌa ꞌꞌkpiticɛyi -ke Zidaa Isikaliyoo -ɔ ꞌyeꞌa -laa Zezii ꞌɔ tʋꞌa nyʋ -jeyi ꞌꞌnyɩ mʋ.

*Zezii ꞌlbho-o *ꞌɔ -namʋ -bue ꞌyɔ ꞌsɔn

(Maakɩ 6:7-13; Luukɩ 9:1-6)

5A -gblee, ꞌɩnnʋ *Zezii ꞌꞌduꞌo ꞌꞌdɩ ꞌmʋ ꞌle ɔ ꞌke ʋ lbho, ɔ na: -Bho a mu a, -gwlɛ -ke ꞌmʋꞌa nyʋ-ʋ -seꞌa-a *ꞌZuifʋ, aꞌba -pa -nɩ ꞌbho -le! Aꞌba -pa -nɩ ꞌbho *Samaliikɔmʋꞌa ꞌꞌgbe ꞌli -le! 6A mu ꞌle *Izrayɛɛlɩkɔmʋ gbo. Ʋn kɔɔꞌɔ-ɔ *ꞌbhlabhlɩ-ɩ ꞌꞌmaꞌa, -ʋ seꞌa ꞌꞌyriliduyi ꞌbhle, -ɛkedɩmaa, ꞌwa -klɩgbɩꞌa -tɔ nʋ -Lagɔꞌɔ -jolʋ. 7-Bho a -ka mu, a -tɔ nyʋ na -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔ ꞌꞌkɔɔꞌɔ-ɔ gbo. 8A ꞌpʋʋn ꞌꞌgwizimʋ -ke ꞌmɛmʋ ꞌle ʋn ꞌke ti-nɩ -lrɛɛ! A ꞌpʋʋn *lalʋlibhlemʋ! A nu nyʋ ꞌmʋ ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ti. Lɛ -Lagɔ ꞌꞌnyɩꞌa amʋ, ɛ-ɛ ꞌmo-o ꞌjɛ, ɔ ꞌye ɛ amʋ -bodɩ nʋ. ꞌƐ dɩ, a ꞌꞌnyɩ ɛ nyʋ bhebhe -lrɛɛke! 9Aꞌba ꞌbhle mɔni gbɔli -le! 10Aꞌba ꞌbhle badu -le! Aꞌba ꞌbhle -banɩꞌa ꞌsɔnnɛ -le! Aꞌba ꞌbhle -bhopɩmʋpalɩ -le! Aꞌba ꞌbhle -kɔɔtu -le, -ɛkedɩmaa, lbhʋzeyi -nmɔꞌɔ-ɔ lililɛ ꞌꞌyiti.

11-Gwlɔ -ke ꞌmʋ a-a ꞌyeꞌa -nyni mʋ, a dede ti, ꞌle, nyɔ ʋn-ʋ ꞌyeꞌa amʋ da -tɔ mʋ, ɔ-bɔ nyɔ ꞌmnɔ, -bho ɔ ꞌcrɛ amʋ ꞌꞌyriti, -bho ɔ -za amʋ -jeyi, a -de ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌbhlibhlegbo ti ꞌle aꞌba mumunɔɔ ꞌke nyni. 12-Bho a nyni, -budu -ke ꞌli a-a ꞌyeꞌa -pa mʋ, a na: -Lagɔꞌɔ wɔnlipɩpɛɛ -sie amʋ gbo! 13-Bho -budu ꞌmnɛ ꞌliꞌa nyʋ kpʋn amʋ, aꞌba wɔnlipɩpɛɛꞌɛ ꞌyeyea ꞌmnɛ -nɩ nʋ ꞌꞌkpi! -Bho ʋn -see ꞌwɔn ʋn ꞌke amʋ kpʋn, ꞌꞌlemnɩɩ aꞌba wɔnlipɩpɛɛ ꞌmnɛ ꞌyi-e amʋ -bodɩ le ꞌle a -ke ɛ ꞌke ꞌbho lizi. 14-Bho ɛ ꞌꞌdu gwlɔ ꞌmʋꞌa nyʋ, ꞌle ɛ ꞌke -budu ꞌliꞌa nyʋ ꞌꞌdu, -bho ʋn -see ꞌwɔn ʋn ꞌke aꞌba ꞌlɩkpʋ kpʋn ꞌle ʋn ꞌke amʋ -lokuipo, a -sɔ ꞌbho ꞌmʋ! -Bho a -ka mu, a ꞌgbɔtɔ ꞌbhoꞌa ꞌꞌpiplee-e -nɩꞌa aꞌba -bhopɩ li. ꞌƖnnɛ ꞌke ʋ -tɔ na ʋn -ke -Lagɔ ꞌbhle -ɩꞌo. 15-Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, ꞌbho -Lagɔꞌɔ -zigleꞌa zɔ, gwlɔ ꞌmnɛꞌɛ nyʋꞌa ꞌkleyeɛɛ-ɛ ꞌye-e wɔn-ku -mʋ ꞌle ɛ ꞌke *Sodɔɔmʋgwlɔ -ke *Gomɔɔgwlɔꞌɔ ꞌkleyeɛɛ ꞌmʋ-zi.

ꞌKleyeɛɛ-ɛ -nɩꞌa yinamʋ

(Maakɩ 13:9-13; Luukɩ 21:12-17)

16ꞌBho dɩ ꞌmnɩꞌa ꞌꞌkpi, *Zezii na: -Ka ꞌbhlabhlɩ-ɩ -nɩꞌa ꞌle -bhlakpɩꞌa ꞌꞌklumʋ, ꞌka-a ꞌɩn-ɩ lbhoꞌo amʋ ꞌle nyʋ-ʋ seꞌa -Lagɔ yiboꞌa ꞌꞌklumʋ. ꞌƐ dɩ, a ꞌbhle ꞌꞌklɩklɩ, nyɔ-ɔ ꞌyɔɔꞌɔ ꞌle -ɔ ꞌꞌsiꞌa ꞌbho -ɔ ꞌsrɛɛꞌɛ ꞌꞌyi, ꞌle a ꞌke ꞌɔ ka -nɩ! 17A ꞌꞌdu aꞌba ꞌꞌbhiꞌa dɩ gba ꞌmʋ! Aꞌba ꞌwlaa nyʋ wɔn ti -le! ꞌƖn na, ʋn-ʋ ꞌye-e amʋ -zigle -tu -mʋ. ꞌLe *-Lagɔwluꞌa ꞌlicɩaanbidi ꞌli ʋn-ʋ ꞌye amʋ ꞌꞌsɛɛn mʋ. 18ꞌAn dɩ ʋn-ʋ ꞌye-e amʋ -kpʋn -mʋ ꞌle ʋn ꞌke amʋ ꞌbhlɩkpɩyowli -ke ꞌbhɩɔ ꞌꞌweꞌa wɔnyi kpa ꞌle ʋn ꞌke amʋ -zigle -tu. ꞌBho ꞌwa ꞌꞌyigbeyi -ke ꞌle ꞌwa nyʋꞌa ꞌꞌyigbeyi ꞌan ꞌꞌdɩ a-a ꞌye -za mʋ. 19-20-Bho a nyni ꞌle -zigle ꞌmʋ ti a, ꞌbho dɩ a ꞌka ꞌmʋ-za, ꞌya ꞌꞌkpi, ꞌle, -ka a ꞌkɩ ɩ ꞌmʋ-za, ꞌya damʋ, nymɔꞌɔ ꞌꞌsi amʋ ꞌgwlʋ -le, -ɛkedɩmaa, ꞌbho ꞌmnɔ, dɩ a-a ꞌyeꞌa ꞌmʋ-za mʋ, aꞌba -tɩta *-Lagɔꞌɔ Lisaazuzu ꞌye ɛ amʋ -tɔ mʋ ꞌle a ꞌke ɛ ꞌmʋ-za.

21Nyʋ -lrʋʋ, -bho koo ɛ ꞌꞌdu ꞌwa ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu, ꞌle ɛ ꞌke ꞌwa ꞌꞌyreetɩ ꞌꞌdu, ʋn-ʋ ꞌye -ʋ tʋ wɔn-po -mʋ ꞌle nyʋ ꞌke ʋ ꞌlbha ʋn ꞌke ꞌmɛ. ꞌLe -lrʋʋ ꞌke ꞌwa -kɔkɔmʋ tʋ wɔnpo ꞌle nyʋ ꞌke ʋ ꞌlbha ʋn ꞌke ꞌmɛ. 22A-bʋ -yʋʋ, ꞌan ꞌnynɩ a ꞌbhleꞌe ꞌꞌkpiꞌa dɩ, nyʋ ꞌwee-e ꞌye-e amʋ ꞌmʋꞌnyɛ -mʋ. ꞌKa-a ɩ-ɩ ꞌye ꞌmʋ-nɩ mʋ. Nyɔ -yɔ ꞌyeꞌa ꞌkpa ꞌꞌyi -ku mʋ, -ɔ ꞌyeꞌa ꞌɩnmʋ ꞌꞌsrii mʋ ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ, ꞌɩnnɔ ꞌye ꞌpʋn mʋ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. 23-Gwlɔ -ke ꞌmʋ a -nɩꞌa, -bho ʋn -ka ꞌbho amʋ nyanɩ ꞌmʋ-ʋ kla, a ple a ꞌke -gwlɔ -lrɛɛ ꞌmʋ mu. -Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, a -see *Izrayɛɛlɩꞌa gwlɛ ꞌꞌyiti-gwɛ yi ꞌle ɛ ꞌke ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYuꞌa leyinɔɔ ꞌꞌkpi bhla.

24A yibo na, nyɔꞌɔ ꞌzɔꞌɔ ꞌcɩaanyi se ꞌꞌyiꞌbhɛ ɔ se ꞌɔ -tɔyi -zi ꞌle lbhʋzeyi se ꞌꞌyiꞌbhɛ ɔ se ꞌɔ -kɔyi -zi -lrɛɛ. 25Lɛ ʋn-ʋ nʋꞌa nyʋꞌa -tɔyi ꞌꞌlruli, ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili ʋn ꞌke ɛ ꞌɔ ꞌzɔꞌɔ ꞌcɩaanmʋ ꞌꞌlrulinʋ -lrɛɛ, ꞌle, lɛ ʋn-ʋ nʋꞌa nyʋꞌa -kɔyi ꞌꞌlruli, ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili ʋn ꞌke ɛ ꞌɔ lbhʋzemʋ ꞌꞌlrulinʋ -lrɛɛ. A -gblee, ꞌɩnmɔ kɔɔꞌɔ ꞌꞌbhlegboyowli, -bho ʋn ꞌla ꞌɩnmʋ ꞌꞌnyinynidɩꞌa tiyayi *Beɛzebilɩ, ꞌle, -taaflɛ, a-bʋ -yʋ ꞌma-a ꞌꞌbhlegboꞌa nyʋ, ʋn -see amʋ ꞌꞌnyinyninynɩ ꞌꞌduu yiꞌa?

Nyɔ -yɔ ʋn ꞌka ple

(Luukɩ 12:2-7)

26A -gblee, aꞌba ple nyunyuꞌa -fanʋ -le! Lɩ-ɩ ꞌꞌzizeꞌa, ɩ-ɩ ꞌye-e ꞌꞌpiemʋ tiꞌpɛ -mʋ ꞌle lɩ -yɩ -nɩ ꞌka ꞌꞌzizekwla ꞌmʋ-ʋ ꞌye-e yibo-ɛ -mʋ. 27Lɛ ꞌɩn -ke a-a cɛꞌɛ kpɔ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, a -zɛ ɛ ꞌmʋti ꞌbho nyʋ ꞌweeꞌa ꞌꞌyigbeyi, ꞌle, lɛ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ ꞌle ꞌꞌsra ꞌmʋ, a -wa nɩ ꞌgba ꞌmʋ ti. 28Nyʋ -yʋ ꞌka ku ꞌlbha, -ʋ seꞌa -zuzu ꞌbhɛɛ, aꞌba ple ʋ -le! -Lagɔ ꞌbhɛɛꞌɛ ɔ ꞌke ku -ke -zuzu ꞌkleyeɛɛ wɔnpo ꞌle ꞌꞌkɔgwlɛnɛ ꞌmʋ, ꞌɩnnɔ nyɔ ꞌke ple. 29ꞌLe *Zezii ꞌye ꞌꞌyi -lue po, ɔ na: Nyɔ-ɔ ꞌkpʋn-o nɩkpɩyreetɩ ꞌsɔn ꞌle -a po ꞌnɩ mɔniyʋɛ gbɛ ꞌmʋ ꞌpɛlʋ. -Bho -Lagɔ -see ꞌwɔn, ꞌya -lueꞌa ꞌꞌbhuo yi tiꞌga mʋ ꞌnɩ? 30-Lagɔ yiboꞌo-o ꞌꞌnɩmnɩ ꞌdiɛ -ke ꞌꞌbhi -nɩꞌa ꞌle aꞌba ꞌꞌlru ꞌli. 31A ꞌꞌdu-o lɛ, a ꞌye ꞌꞌyidienɩkpɩyreetɩ -zi. ꞌƐ dɩ ꞌtɔ ɔ, -sɩanyɩꞌa ꞌlbha amʋ -le!

*Zeziiꞌa ꞌwɔɔnwɔɔn -ke ꞌɔ ꞌꞌyidepoɛ

(Luukɩ 12:8-9)

32ꞌKa-a ɩ -nɩꞌe ꞌmʋꞌa dɩ a, nyɔ -yɔ nʋꞌa ꞌbho nyʋ ꞌweeꞌa ꞌꞌyigbeyi ꞌan nɔ ɔ ꞌꞌduꞌo, ꞌmna-a ꞌye -ɔ ꞌan -tɩta-a -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌli ꞌꞌyi-tɔ -mʋ -lrɛɛ ꞌan nyɔꞌɔ kamʋ. 33Nyɔ -yɔ nʋꞌa ꞌbho nyʋꞌa klɛꞌɛ ꞌꞌyigbeyi ɔ se ꞌɩnmʋ yibo, ꞌbho ꞌan -tɩta-a -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌliꞌa ꞌꞌyigbeyi ꞌɩn-ɩ ꞌye -ɔ ꞌꞌyidepo -mʋ ꞌle ꞌɩn ꞌke na ꞌɩn se ɔ yibo nʋ.

-Pɔlʋꞌa bhlubhlua -ko, ɛ-ɛ ꞌmo-o ꞌꞌyicɩcɛɛ

(Luukɩ 12:51-53; 14:26-27)

34A -gblee, aꞌba de ꞌꞌgwli -le na ꞌɩn ꞌyi-e ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ ꞌle ꞌɩn ꞌke -pɔlʋꞌa bhlubhlua -ya. ꞌꞌYicɩcɛɛ ꞌmna-a yaꞌa ꞌnɔɔ. 35ꞌƖn-ɩ ꞌya-a ꞌꞌyicɩcɛɛ ꞌbho ꞌꞌyu -ke ꞌɔ -tɩtaꞌa ꞌnynɩmʋ, ꞌꞌyunynaakpʋ -ke ꞌwa ꞌlotʋꞌa ꞌnynɩmʋ, ꞌle ꞌbho ꞌꞌyuꞌa ꞌnynɔ -ke ꞌwa nyimiɛꞌɛ ꞌlotʋꞌa ꞌnynɩmʋ -lrɛɛ, 36ꞌle nyɔꞌɔ ꞌꞌbhuoꞌa ꞌꞌbhlegboꞌa nyʋ ꞌke ꞌɔ jɛkamʋ ꞌꞌdu. 37-Bho ɛ ꞌꞌdu -aꞌa -tɩta, ꞌle ɛ ꞌke -aꞌa ꞌlotʋ ꞌꞌdu, -bho -ɩn -kma ꞌwa ꞌꞌklumʋꞌa nyɔꞌɔ dɩ, ɛ ꞌke ꞌɩnmʋ -zi, -ɩn se ꞌan nyɔꞌɔ ꞌꞌdudua ꞌꞌyiti-nmɔ. -Bho ɛ ꞌꞌdu -aꞌa ꞌꞌyunyukpasu ꞌle ɛ ꞌke -aꞌa ꞌꞌyunynaakpʋ ꞌꞌdu, -bho -ɩn -kma ꞌwa ꞌꞌklumʋꞌa nyɔꞌɔ dɩ, ɛ ꞌke ꞌɩnmʋ -zi, -ɩn se ꞌan nyɔꞌɔ ꞌꞌdudua ꞌꞌyiti-nmɔ. 38Nyɔ -yɔ -seeꞌa tiꞌbɔ ɔ ꞌke ꞌɩnmʋ ꞌꞌsrii ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ, -ɔ -seeꞌa ꞌybha ɔ ꞌke ꞌkle ꞌye kplokplo ꞌan dɩ ꞌle ɛ-bɛ ꞌkleyeɛɛ ꞌmnɛ ꞌmʋ ɛ ꞌbhɛɛꞌɛ nyʋ ꞌke ɔ ꞌlbha ɔ ꞌke ꞌmɛ ꞌle ɛ ꞌke ngazemɛmɛɛꞌɛ ꞌꞌbhuoka ꞌꞌdu, ꞌɔ nyɔtu se ꞌan nyɔꞌɔ ꞌꞌdudua ꞌꞌyiti-nmɔ. 39Nyɔ -yɔꞌɔ ziꞌa ꞌɔ ꞌꞌbhuoꞌa tinɩɛꞌɛ dɩ, -ɔ sɩaꞌa ꞌan dɩ kplokplo ꞌle ɛ ꞌyeꞌa ꞌɔ ꞌmɛnamʋ nyni, ꞌɔ nyɔtu ꞌke ꞌpʋn ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. Nyɔ -yɔ ziꞌa ꞌɔ ꞌꞌbhuoꞌa tinɩɛꞌɛ dɩ ꞌle ꞌkmʋ ꞌmʋꞌa lɩ ꞌli, ꞌɔ nyɔtu ꞌke ꞌmɛ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi.

-Zɛgɛ-ɛ -nɩꞌa ꞌle -Lagɔ gbo

(Maakɩ 9:41)

40A ꞌye li-ɔ, a-bʋ ꞌmo-o ꞌan -nʋꞌa dɩ, nyɔ -yɔ kpʋnꞌa amʋ -gli, ꞌɩnmɔ ɔ kpʋnꞌo ꞌle ɔ ꞌꞌsiꞌe ꞌbho, ɔ kpʋnꞌo -Lagɔ -yɔ lbhoꞌa ꞌɩnmʋ. 41Nyɔ -yɔ kpʋnꞌa -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi -gli, -ɔ ꞌyeeꞌa ꞌɔ dɩ -ziadɩ ꞌmʋ -Lagɔꞌɔ kamʋ, -zɛgɛ -Lagɔ-ɔ ꞌyeꞌa ꞌɔ nyʋ ꞌꞌlruli-nʋ mʋ, ꞌɔ nyɔtu -see ɛ ꞌmʋ-bɔ yi. Nyɔ-ɔ ꞌsrɛɛꞌɛ ꞌꞌyi ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, nyɔ -yɔ kpʋn ꞌɔ -gli, -ɔ ꞌyeeꞌa ꞌɔ dɩ -ziadɩ ꞌmʋ ꞌɔ ꞌꞌyisrɛɛɛꞌɛ kamʋ, -zɛgɛ -Lagɔ-ɔ ꞌyeꞌa ꞌꞌyisrɛɛyi ꞌmnɔ ꞌꞌlruli-nʋ mʋ, ꞌɔ nyɔtu -see ɛ ꞌmʋ-bɔ yi. 42Nyɔ -yɔ -ke ꞌꞌbhuo ꞌꞌnyɩꞌa *ꞌan -namʋꞌa ꞌꞌklumʋꞌa ꞌzɔnyɔtoope ꞌnananikpɩan ꞌan -nanaaꞌa kamʋ, -ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, ꞌɔ nyɔtu, -zɛgɛ -Lagɔ-ɔ ꞌye ꞌɔ ꞌꞌlruli-nʋ mʋ, ɔ -see ꞌɛ -lue komu ꞌmʋ-bɔ yi!

11

*ꞌZaan Batiisɩꞌa lbhomʋ

(Luukɩ 7:18-35)

1A -gblee, *Zezii gwɛꞌɛ *ꞌɔ -namʋ -bue ꞌyɔ ꞌsɔnꞌɔ -tɔtɔɔ ꞌꞌyi, ɔ -sɔꞌɔ ꞌmʋ-ɛ, ɔ ꞌye ꞌbho ꞌbhlʋkpa ꞌmnɛꞌɛ ꞌꞌkpiꞌa gwlɛ ꞌmʋ mu ɔ ꞌke -Lagɔꞌɔ wlu ꞌmʋ-za. 2ꞌNɔɔ *ꞌZaan Batiisɩ -nɩꞌa -jie ꞌmʋ ɔ ꞌwɔn-ɔ Zezii *Kliisɩꞌa lbhʋꞌa ꞌꞌdɩ ꞌbɔ, ꞌle ɔ ꞌye ꞌle ɔ gbo ꞌɔ -namʋ -yɔ gbɩ lbho ʋn ꞌke ɔ tidede: 3*-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ, -ɔ -ke dɩ -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizamʋ ꞌcnɩꞌa see -ɔ ꞌka yi, -a -nɩꞌa wɔnfuonamʋ, ꞌɩnnɔ -ɩn ꞌꞌduꞌa? -Ale -a ꞌke ɔ -bhla wɔn-fuo maꞌa? 4ꞌLe Zezii na: -Bho a mu, lɩ a-a ꞌyeꞌa li -ke lɩ a-a ꞌwɔnꞌɔ ꞌbɔ ɔ, a ꞌtmʋʋ nɩ ꞌZaan! 5ꞌꞌLɔmʋ-ʋ ꞌye-e ti, topomʋ-ʋ na-oꞌo kpleyikpleyi, *lalʋlibhlemʋ ꞌpʋn-oꞌo, ꞌꞌsumʋ-ʋ ꞌwɔn-ɔ ti, ꞌmɛmʋ-ʋ ꞌsɔ-ɔ ꞌmɛnynɔɔ ꞌmʋ, dɩnnʋmʋ-ʋ ꞌwɔn-ɔ -Lagɔꞌɔ ꞌꞌdɩzɩgɩ ꞌbɔ. 6Nyɔ-ɔ -seeꞌa ꞌan ꞌꞌgwlideɛ -pɔlʋ ꞌꞌyi -za, ɔ ꞌwa-a ti!

7A ꞌye li-ɔ, ꞌZaanꞌa lbhomʋ nʋꞌa -kaa, ʋn ꞌmu-o le. Ʋn -nɩ munamʋ, Zezii ꞌye ꞌbho ꞌkpa ꞌle ɔ-ɔ zaꞌa ꞌZaanꞌa ꞌꞌkpiꞌa dɩ nyʋ -bodɩ ꞌmʋ, ɔ-ɔ nʋꞌo na: Lbheedɩ a muꞌo ꞌle ꞌꞌmusa ꞌꞌkpiꞌa? ꞌꞌYripleyi a muꞌo ꞌyenamʋꞌa? -Gba. 8Nyɔ -lue-e paꞌa ꞌꞌyrilinmɔbanɩ ꞌmʋ, ꞌɩnnɔ a muꞌo ꞌyenamʋꞌa? -Gba. A-a ꞌye-e liꞌa, nyʋ -yʋ ꞌbhleꞌa ꞌꞌyrilinmɔbanɩ ꞌmʋ, -mnʋʋ -nɩꞌe-e ꞌle ꞌbhɩɔꞌɔ -denamʋ. 9-Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi a muꞌo ꞌyenamʋꞌa? Kɩn, ꞌɩn-ɩ ꞌtmʋʋꞌo amʋ-ɛ, ɔbɔ ꞌbhɛ-ɛ ꞌꞌyi tenyɩ ɔ ꞌye -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizamʋ -lrʋʋ -zi. 10ꞌZaan ꞌmo-o nyɔ -yɔ -ke dɩ -Lagɔ -zi -nɩꞌa ꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi ꞌmʋ ꞌle ɔ ꞌyeꞌa na: ꞌAn wlukpayi ꞌɩn-ɩ lbhoꞌo ꞌle -aꞌa nya, ꞌle ɔ ꞌke -aꞌa -jolʋ po, ꞌle, wlu ɔ-ɔ ꞌyeꞌa ꞌmʋ-za mʋ a, ɛ ꞌke nyunyuꞌa -pɔlʋ ꞌzɔ nmaze, ꞌɩnnɔ moꞌo.

11-Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, -ɛ -sɔꞌɔ -tanyɩnyunyu ꞌꞌkpi, ɛ ꞌyeꞌa ꞌZaan ꞌꞌkpi bhla, nyɔ-ɔ ꞌka ꞌꞌyiꞌbhɛ -ɔ ꞌkɔ ɔ -zi, ɔ se -nɩ. ꞌBho ꞌɛ lemʋ, nyʋ -Lagɔ-ɔ ꞌyeꞌa -kɔ mʋ ꞌle ꞌwa ꞌꞌklumʋꞌa nyɔ ꞌwa ꞌlaꞌa lɛ, ɔ ꞌbhɛ-ɛ ꞌꞌyi, ɔ ꞌye ꞌZaan -zi. 12A-a ꞌye-e liꞌa, -ɛ ꞌnyaaꞌa -nɔɔ -ke ti ꞌZaan Batiisɩ-ɩ za nɩꞌa -Lagɔwlu ꞌmʋ ꞌle ɛ ꞌyeꞌa -zɩan ꞌꞌkpi bhla, -ka tikumʋ kpaꞌa nyʋ tʋ gbo ꞌle wa-a kpʋnꞌa ꞌwa ꞌbhlʋkpa ꞌmnɛ -glaka, ꞌka ꞌmnɔ ꞌka-a, nyʋ -ke -pɔlʋ -gwɛꞌɛ ti ꞌbho -Lagɔꞌɔ damʋ, ʋn ꞌbɔꞌɔ ti ꞌwa -pɔlʋꞌa klɛ ti -Lagɔ ꞌke ʋ -kɔ. 13Dɩ *Moyiizɩ -ke -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizamʋ -lrʋʋ ꞌcnɩꞌa see, ꞌya ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ -nɩꞌe-e ꞌbho ꞌZaan ꞌꞌkpi ꞌwlʋ -nɩnamʋ, 14ꞌle, -bho a ꞌwɔn a ꞌke ɩ ꞌꞌgwlide a, -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi *Elii -ke ꞌꞌkpidɩ ʋn ꞌcnɩꞌa see -ɔ ꞌyeꞌa le -yi mʋ, ɔ-bɔ ꞌZaan ꞌmnɔ, ꞌɩnnɔ moꞌo. 15-Bho a ꞌbɔ ti a ꞌke ɩ ꞌmʋtiꞌwɔn, a popo ꞌgwlʋti -ziaka!

16-Ka ꞌtraamʋꞌa nyʋ -nɩꞌa, ꞌɛ ꞌꞌyi ꞌɩn ꞌke po. Ʋn kɔɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyreetɩkɔni-i cɛꞌɛ -pligbele lɛꞌꞌo lɛꞌɛ kpʋnꞌa ꞌgwlʋ ꞌle ꞌwa bhʋbhladu ꞌmʋ -ʋ ꞌꞌwʋwɔꞌɔ ꞌꞌlruli: 17-A bhleꞌa ꞌtraamʋ -Aluku, a-bee -see lete! ꞌle ʋn-ʋ nʋꞌo ꞌꞌbhalrɛɛke: -Gwɩan liꞌa -aꞌba -kɔbʋ, a-bee -see yi ꞌle a ꞌke -kpleꞌa! 18A -gblee, ꞌZaan yiꞌa ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ a, lɩ -lrɩɩ nyʋ-ʋ liꞌa, ꞌɔ li, ꞌɔ ꞌna nmɔ, ꞌle nyʋ-ʋ nʋꞌo: Ɔ ꞌbhle-e ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌmʋ! 19ꞌLe ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu -mnɔɔ ꞌye yi, ꞌle ꞌɩn-ɩ liꞌe lililɛ, ꞌɩn-ɩ ꞌnaꞌa nmɔ nyʋ ꞌweeꞌa ka, ꞌle nyʋ-ʋ nʋꞌo: -Oooo! A ꞌye-e liliyi -ke nmɔꞌɔ ꞌnayi ꞌmnɔ liꞌa! Ɔ -ke lapoozamʋ -ke ꞌꞌnyinynikpliꞌa nʋmʋ -lrʋʋ ꞌpo-o bha! Ɩ -nɩꞌa -kaa, ꞌle -Lagɔꞌɔ -naagɩ-ɩ nʋꞌo ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ lbhʋ ꞌle nyʋ ꞌbhɛɛꞌo ʋn ꞌke ɛ ꞌꞌyiyibo ꞌle ꞌɩn -ke ꞌZaanꞌa ꞌꞌyisrɛɛkpli ꞌmʋ.

-Gwlɛ -ke ꞌmʋꞌa nyʋ-ʋ -seeꞌa tiꞌbɔ ʋn ꞌke ꞌꞌgwlide

(Luukɩ 10:13-15)

20*Zezii poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, -gwlɛ -ke ꞌmʋ ɔ -nʋ -nɩꞌa *wɔnkulɩꞌa -dadudu, ꞌya -da ɔ-ɔ wluꞌo ꞌꞌyikmaka, -ɛkedɩmaa, ꞌbho ɩ-bɩ gwlɛ ꞌmnɩꞌa ꞌlimʋꞌa nyʋ -see ꞌwa ꞌꞌnyinynidɩ ꞌꞌyiyibo, ʋn -see -Lagɔ gbo ꞌꞌbhiti, 21ꞌle ɔ na: -Yeee! Ngazedɩ! Kolazɛɛnkɔmʋ-a! -Yeee! Ngazedɩ! Bɛsayidaakɔmʋ-a! A-a ꞌye-e ꞌkle ꞌye -mʋ tenyɩ ꞌꞌsɛ, -ɛkedɩmaa, wɔnkulɩ ꞌɩn -nʋ -nɩꞌa ꞌbho a gbo, -bho ɛ ꞌꞌdu ꞌkɩ Tiilɩ -ke Sidɔɔgwlɛ ꞌmʋ, -nɔɔ -a ꞌbhleꞌa -laa kwa, ꞌbhoꞌa nyʋ yibo ꞌkɩ ꞌwa ꞌꞌnyinynidɩ ꞌꞌyi, ʋn ꞌꞌbhiti -Lagɔ gbo-ɔ! ꞌLe ʋn -crɛ ꞌkɩ -bhɛcɛzʋɩn ꞌle ʋn ꞌwla ꞌkɩ ꞌꞌtutɔni ꞌꞌlru-ɔ! ꞌƖnnɛ tɔꞌo -ka ʋn yiboꞌa ꞌwa ꞌꞌnyinynidɩ ꞌꞌyi -ziaka, ꞌle ʋn ꞌye -Lagɔ gbo ꞌꞌbhiti. 22ꞌƖnnɩ ꞌbhleꞌe ꞌnynɩꞌa dɩ ꞌɩn ꞌtmʋʋꞌo amʋ, ꞌbho -Lagɔꞌɔ -zigleꞌa zɔ, aꞌba ꞌkleyeɛɛ-ɛ ꞌye-e wɔn-ku -mʋ ꞌle ɛ ꞌke Tiilɩ -ke Sidɔɔ ꞌmʋ-zi. 23A-bʋ, Kapɛnayiimʋkɔmʋ, a ꞌde-e ꞌꞌgwli na ꞌɩn -nɩꞌe-e -daa aꞌba ꞌꞌklumʋꞌa dɩ, -Lagɔ-ɔ ꞌye amʋ ꞌnynɩ ꞌꞌkpi -po mʋꞌa? -Gba. Ɔ-ɔ ꞌye-e amʋ dɩn ꞌꞌyi ꞌlbhaa -mʋ ꞌle ꞌꞌkɔgwlɛnɛ ꞌmʋ, -ɛkedɩmaa, wɔnkulɩ -nʋ-ɛꞌɛ ꞌbho a ꞌꞌbhli, ꞌle ɩ ꞌke ꞌkɩ ꞌbho *Sodɔɔmʋ -nʋ-ɛ -nɩ see a, ꞌꞌyri -nɛɛ ꞌꞌyi ꞌɛ -gwlɔtu -nɩ ꞌko-o ti. 24ꞌƐ dɩ ꞌɩn-ɩ zɩ ꞌɩ ꞌmʋ -lrɛɛ, -Lagɔꞌɔ -zigleꞌa zɔ, aꞌba ꞌkleyeɛɛ-ɛ ꞌye-e wɔn-ku -mʋ ꞌle ɛ ꞌke Sodɔɔmʋꞌa nɛ -zi.

A yi ꞌɩnmʋ -bodɩ a ꞌke -pɔlʋꞌa bhlubhlua ꞌye

(Luukɩ 10:21-22)

25Ɛ-bɛ -nɔɔ ꞌmnɛ ti *Zezii na: ꞌAn -Tɩta, yaku -ke ꞌbhlʋkpaꞌa -Kɔyi, ꞌɩn-ɩ ꞌpo-o -ɩnmʋ ꞌsɛɛ -ka -ɩn -zaꞌa -aꞌa ꞌꞌdɩzɩgɩ ꞌꞌyiglu, -aꞌa nyʋ-ʋ ꞌyɔɔꞌɔ ꞌwa ꞌlaꞌa lɛ, -ɩn ꞌye ʋ ɩ -tɔ ɔ; -ka -ɩn ꞌꞌzize ꞌnɩ ꞌnynɩbhlemʋ ꞌma-a ꞌꞌbɔgʋyibomʋklɩgbɩ -ke -naagɩbhlemʋ -lrʋʋ ꞌꞌyrili, ꞌya dɩ ꞌɩn-ɩ poꞌo -ɩnmʋ ꞌsɛɛ. 26Kɩn, ꞌan -Tɩta, -ka -aꞌa ꞌgwlʋ ꞌbɔꞌɔ ti, ꞌka-a ɛ -nɩꞌe ꞌmʋ. ꞌƐ dɩ ꞌɩn-ɩ poꞌo -ɩnmʋ ꞌsɛɛ. 27ꞌLe ɔ na nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho -bodɩ: ꞌAn -tɩta -Lagɔ ꞌꞌnyɩ-e ꞌɩnmʋ ꞌɔ wɔnkuɛ -jeyi, ꞌle nyɔ se ꞌɩnmɔ ꞌɔ ꞌꞌyu yibo -ziaka, -bho ɛ -se ꞌan -tɩta, ꞌle nyɔ se ꞌan -tɩta yibo -ziaka, -bho ɛ -se ꞌɩnmɔ ꞌɔ ꞌꞌyu -ke nyʋ ꞌɩn ꞌbɔꞌɔ ti ꞌɩn ꞌke ꞌꞌyri kati ꞌle ꞌɩn ꞌke ʋ ɔ -tɔ ꞌle ʋn ꞌke ɔ yibo -ziaka -lrɛɛ. 28Ɔ poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, ɔ na: A-bʋ sɩaꞌa -ke a-bʋ seꞌa -pɔlʋꞌa bhlubhlua ꞌbhle, a yi ꞌɩnmʋ -bodɩ ꞌle ꞌmna ꞌke amʋ -pɔlʋꞌa bhlubhlua ꞌꞌnyɩ. 29A ꞌꞌtayi aꞌba ꞌꞌbhi ꞌꞌyiti ꞌle ꞌɩn ꞌke amʋ -kɔ, a ꞌwɔn a ꞌke ꞌan -tɔtɔlɩ kpʋn ꞌle a ꞌke ɩ ꞌmʋ ti-de. A -gblee, ꞌɩnmɔ a-a ꞌyeꞌa -laa li, ꞌan -pɔlʋ ꞌyɔɔꞌo ꞌle ꞌan ꞌbhɛɛ ꞌan ꞌꞌbhuo ꞌꞌyi ꞌle a ꞌke -pɔlʋꞌa lipɩpɛɛ ꞌye. 30ꞌAn nyʋꞌa ꞌbhlebhlesʋ ꞌɩn ꞌbhleꞌa nyʋ, ꞌɛ -sɩa -nɩ nʋ.

12

*Zezii ꞌbhle-e wɔnkuɛ ꞌbho *lifɔzɔ ꞌꞌkpi

(Maakɩ 2:23-28; Luukɩ 6:1-5)

1-Nɔɔ gbɛ ziꞌa a, *ꞌZuifʋꞌa lifɔzɔ, *Zezii -ke *ꞌɔ -namʋ-ʋ yi ꞌnɩ-e ꞌle -kpɩɩ ꞌmʋ. Lɩ-ɩ -ke -kɔbʋ gʋgɔꞌɔ, ʋn-ʋ ꞌlaꞌa ꞌblee, ꞌya -kpɩɩ moꞌo. ꞌMʋ nʋꞌa -kaa, ɛ-ɛ ꞌlbha-a ꞌɔ -namʋ, ꞌle ʋn-ʋ cɛꞌɛ ꞌya -flei ꞌle ʋn-ʋ liꞌe ꞌya ꞌyɔ. 2*Faliziɛɛn ꞌꞌwe ꞌye ꞌʋ li, ʋn dedeꞌe-e Zezii ti ʋn na: -Gbʋ ꞌnɔɔ! Lɛ nyɔ -seeꞌa -nʋ yi -aꞌba lifɔzɔ, ꞌɩnnɛ -aꞌa -namʋ-ʋ nʋꞌa?

3ꞌLe ɔ na: ꞌꞌDɩ-ɩ -zɛꞌɛ ꞌmʋ ꞌle -Lagɔꞌɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli, a ꞌmate nɩ-aꞌa-ae? -Aꞌba ꞌꞌna *Daviidɩ, -da ꞌmʋ-ʋ ꞌlbhɔ ꞌɔ -ke ꞌɔ -namʋ, koo ʋn -nynaꞌa? 4Ʋn paꞌa ꞌle -Lagɔbudu ꞌli, ꞌꞌflɔɔ ʋn -zaꞌa *ꞌsraga ꞌmʋ, ʋn ꞌꞌnyɩꞌa -Lagɔ, ꞌɩnnɩ ʋn liꞌo. Ɩ-bɩ ꞌꞌflɔɔ ꞌmnɩ, ꞌle -aꞌba gba ꞌli, ꞌɔ ꞌsragazamʋꞌa ꞌꞌsɛ-ɛ ꞌke ɩ li. 5*Gbawlu *Moyiizɩ ꞌcnɩꞌa see ꞌle -Lagɔbɔgʋ ꞌli, a -see ɩ zrɛꞌɛ? -Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋ -nɩꞌa lbhʋ -nʋnamʋ ꞌle *-Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegbo, ʋn ꞌcɛ-ɛ lifɔzɔꞌɔ gba ꞌmʋ ꞌle ɛ -se ꞌwa ꞌꞌyikpadɩ -ko. 6ꞌƐ dɩ a, ꞌɩn-ɩ ꞌtmʋʋꞌo amʋ, nyɔ-ɔ ꞌbhɛꞌɛ ꞌꞌyi, -ɔ -ziꞌa -Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegbo, ɔ -nɩꞌe-e -dagbɛ. 7Nyunyuꞌa ngazeyeɛɛ ꞌɩn ꞌbɔꞌɔ ti, ɛ -se nmisragazɛɛ -ko. -Bho a ꞌwɔn ꞌkɩ -Lagɔꞌɔ wlu -nɛɛꞌɛ ꞌzɔ ꞌmʋti a, nyʋ-ʋ -seeꞌa dɩꞌa da ꞌye, a -see ꞌkɩ ʋ dɩ ꞌꞌyi-kpa yi. 8ꞌƖnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu, ꞌɩnmɔ ꞌbhleꞌe wɔnkuɛ ꞌbho lifɔzɔꞌɔ ꞌꞌbhuo ꞌꞌkpi. ꞌƐ dɩ ɩ-bɩ dɩ ꞌmnɩ -nɩꞌe -kaa ꞌmʋ.

*Zezii ꞌpʋʋnꞌo-o nyɔ -ke sʋ-ʋ ꞌmɛꞌɛ

(Maakɩ 3:1-6; Luukɩ 6:6-11)

9*Zezii poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, ɔ mu-oꞌo. *Faliziɛɛn -ke ɔ depoꞌa a, ɔ ꞌye ꞌle ꞌwa *-Lagɔwluꞌa ꞌlicɩaanbudu -lue ꞌli pa. 10ꞌLe-e ɔ -yɛꞌɛ nyɔ -lue -ke sʋ-ʋ ꞌmɛꞌɛ. Nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌle ꞌbɔ-ɔ ti ʋn ꞌke Zezii dɩ -kpʋn. ꞌƐ dɩ ʋn dede ꞌnɔ ti: ꞌBho *lifɔzɔꞌɔ zɔ nyɔ ꞌbhɛɛꞌɛ ɔ ꞌke nyɔ ꞌpʋʋnꞌa? 11ꞌLe ɔ ꞌye ʋ -kaa ꞌꞌyiꞌlɛ: -Bho nyɔ ꞌbhle ꞌbhlabhlɩ, ꞌle ꞌya ꞌꞌklumʋꞌa -lue ꞌke ꞌmʋtɛbhie ꞌli ꞌkpa -aꞌba lifɔzɔꞌɔ zɔ, ɔ se ꞌbhɛɛ ɔ ꞌke ɛ ꞌle -za? 12Nyunyɔ se -kaa ꞌbhlabhlɛ -zi? ꞌꞌLemnɩɩ ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili -a ꞌke -zɛgɛ nʋ ꞌbho -aꞌba lifɔzɔꞌɔ zɔ. 13Ɔ poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, ꞌle ɔ na nyukpasu ꞌmnɔ -bodɩ: Sro sʋ! ꞌLe ɔ ꞌye ɛ sro, ɛ ꞌye ꞌpʋn -nalo. 14Ɔ gwɛꞌɛ ꞌꞌyi a, Faliziɛɛn -nɩꞌa ꞌbho ꞌdaꞌa ꞌle-e -Lagɔwluꞌa ꞌlicɩaanbudu ꞌli, ʋn mu-oꞌo ʋn ꞌye ꞌꞌlruꞌgbʋʋ. -Ka ʋn ꞌka -nyna ꞌle ʋn ꞌkɔ ɔ ꞌlbha ɔ ꞌke ꞌmɛ, ʋn ꞌke ꞌna bhaga.

-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi

15*Zezii yiboꞌo-o na *Faliziɛɛn-ɛ ꞌye -ɔ fɛ ꞌzɔ -pa -mʋ. ꞌƐ dɩ ɔ ꞌwlʋꞌo ꞌbho. ꞌNɔɔ ɔ muꞌa a, nyʋ ꞌꞌgbu-o ti, ʋn -ke ɔ ꞌye mu ꞌle ɔ ꞌye ꞌwa ꞌꞌklumʋꞌa ꞌꞌgwizimʋ ꞌwee ꞌpʋʋn, 16ꞌle ɔ-ɔ ꞌlʋ ꞌʋ -kaa ꞌꞌyi: Aꞌba ꞌꞌsi nyɔ -yɔ ꞌɩn ꞌꞌduꞌa ꞌnynɩ -leꞌꞌa! 17ꞌƐ lɛtu -nʋ-ɛꞌo, ꞌle, wlu -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi *Ezayii -za ꞌka ꞌmʋ, ꞌɛ ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ ꞌke ꞌwlʋ. -Ka Ezayii ꞌlɛꞌɛ, ꞌkla-a ꞌka-a:

18-Lagɔ na: ꞌAn lbhʋzeyi ꞌɩn -zaꞌa ꞌbho, ꞌɩnnɔ ꞌka-a. ꞌƆ dɩ ꞌɩn -kmaꞌo, ꞌle ɔ ꞌmʋ ꞌɩn-ɩ poꞌo ꞌan ꞌbʋbʋaꞌa klɛ. ꞌƖn-ɩ ꞌye -ɔ *ꞌan Lisaazuzu ꞌmʋ -po -mʋ, -ka ꞌɩn-ɩ ꞌyeꞌa nyʋ ꞌꞌyiꞌsrɛɛ mʋ ꞌbho ꞌan ꞌꞌyigbeyi, ꞌle ɔ ꞌke ɩ-bɩ dɩ ꞌmnɩ ꞌbhlɩkpɩ -bodɩ ꞌmʋ-za. 19Ɔ -ke nyɔ -see -jɛ yi, ꞌle ɔ -see zrɛ -po yi, ɔ -see ꞌyrɛlɛɛ -wlu yi ꞌle ɔ -kaa ꞌɔ ꞌꞌbhuo nyʋ ꞌꞌyi-tɔ. 20Nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌmɛnamʋ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, ɔ -see ʋ ꞌꞌkpi-tbhɛ yi. Nyʋ -ke -Lagɔꞌɔ ꞌꞌgwlideɛ-ɛ ꞌfɩɩnꞌa ꞌmʋ tenyɩ, ɔ -see ʋ ꞌɛ -dɩɩ ꞌꞌyriti-cɛ yi. ꞌKla ꞌmnɔ ꞌka-a ɔ-ɔ ꞌye -nʋ mʋ ꞌle ꞌɔ nyʋꞌa ꞌꞌyisrɛɛɛꞌɛ ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ ꞌke ꞌwlʋ, 21ꞌle ꞌbhlɩkpɩꞌa klɛ ꞌke ɔ ꞌꞌgwlide.

ꞌKa-a Ezayii ꞌlɛꞌo.

*Zezii ꞌꞌdu-o *Faliziɛɛnꞌɛ wlu ꞌꞌkpi

(Maakɩ 3:22-30; Luukɩ 11:14-23)

22Ɛ-bɛ -nɔɔ ꞌmnɛ ti a, nyʋ ꞌbhle-e ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzuꞌa ꞌmʋbhleyi -lue. ꞌƆ -wlu wɔn ꞌle ꞌɔ ꞌyeꞌe ti -lrɛɛ. ꞌƖnnɔ ʋn -yaꞌa *Zezii. Ɔ-bɔ nyukpasu ꞌmnɔ, Zezii ꞌpʋʋn nɔ-ɔꞌo ꞌle ɔ-ɔ wluꞌo ꞌꞌyisrɛɛka ꞌle ɔ-ɔ ꞌyeꞌe ti. 23Nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho, wɔn ꞌmʋ -ʋ ti ꞌle ʋn-ʋ nʋꞌo: ꞌƖnnɔɔnɔ -se ꞌbhlʋkpayowli *Daviidɩꞌa ꞌꞌnayu, -ɔ ꞌma-a *-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ? 24*Faliziɛɛn ꞌꞌwe ꞌwɩn ꞌɩ ꞌbɔ ɔ, ʋn na, ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌꞌweꞌa -kɔyi ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *Beɛzebilɩ, ꞌɩnnɛ ꞌꞌnyɩ ꞌɔ wɔnkuɛꞌɛ dɩ ɔ-ɔ nuꞌo ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌꞌwe ti. 25Ɔ yiboꞌo-o lɛ ʋn-ʋ popoꞌa ꞌgwlʋtiꞌa dɩ ɔ na: -Bho ꞌbhlʋkpa -lue ꞌꞌkpiꞌa nyʋ cɩcɛ ꞌmʋ, ʋn -ka tʋ-ʋ vɔ, ɛ-bɛ ꞌbhlʋkpa ꞌmnɛ-ɛ ꞌmo-o tisɔlɛ. Gwlɔ o, ꞌꞌbhlegbo o, -ɛ -ke ꞌmʋꞌa nyʋ-ʋ cɩcɛꞌɛ ꞌmʋ, -bho ʋn vɔ tʋ, ɛ-bɛ ꞌꞌbhlegbo ꞌmnɛ-ɛ ꞌmo-o ꞌꞌbhlegbo -yɛ ꞌka ti-sɔ -lrɛɛ. 26ꞌKa ꞌmnɔ ꞌka-a, -bho Sataan -ka ꞌkɩ ꞌɛ ꞌꞌbhuo ti-inu a, -bho ꞌɛ ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu -ka ꞌkɩ ꞌmʋ-ʋcɩcɛ ɩ -ka tʋ-ʋ vɔ, ꞌɛ wɔnkuɛ-ɛ ꞌꞌtii ꞌko-o ꞌꞌyi. 27-Bho a nʋ na ꞌɩn-ɩ ꞌnu-o ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ti ꞌle Beɛzebilɩꞌa wɔnkuɛ ꞌmʋ, ꞌle, ꞌꞌlemnɩɩ, aꞌba ꞌꞌbhiꞌa -namʋ -mnʋʋ, doo ʋn-ʋ zaꞌa wɔnkuɛ ꞌle ʋn-ʋ nuꞌo ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu tiꞌa? Ɛ-bɛ -lue ꞌmnɛ-ɛ ꞌꞌnyɩ ꞌʋ wɔnkuɛꞌɛ? ꞌWa ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzuꞌa tinuɛ, ꞌɩnnɛ zaꞌa amʋ ꞌgɩ see. 28-Bho ɩ -see -kaa ꞌmʋ-nɩ, ꞌle ɛ ꞌke ꞌle *-Lagɔꞌɔ Lisaazuzu ꞌmʋ ꞌɩn-ɩ nu nɩꞌe ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ti a, ꞌꞌlemnɩɩ -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔ -yɛꞌɛ amʋ-ɛ.

29Ɩ-bɩ dɩ ꞌmnɩꞌa kamʋ ɔ -zaꞌa ꞌbho *Sataan ꞌꞌkpi ꞌꞌyi ꞌle ɔ ꞌye ɛ po -lrɛɛ, ꞌle ɔ na: -Bho -ɩn -see -glaliyi san ke, -ɩn se ꞌbhɛɛ -ɩn ꞌke ɔ gbo pa ꞌle -ɩn ꞌke ꞌɔ -kɔkɔlɩ ꞌmʋꞌꞌluo. -Bho -ɩn sɔn ɔ, ꞌꞌlemnɩɩ -ɩn -flɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyi ꞌle -a ꞌꞌluoꞌo ꞌtɔ ꞌɔ -kɔkɔlɩ ꞌmʋ ꞌwee. 30A -gblee, nyɔ -ke ꞌɩn seꞌa -na a, ɔ-ɔ ꞌmo-o ꞌan tʋꞌa nyɔ, ꞌle, nyɔ -yɔ -seeꞌa ꞌɩnmʋ -kpa a, -a ꞌke lɩ ꞌꞌlru ꞌꞌdu, ɔ-ɔ ꞌmo-o lɩꞌa yagbayi. 31ꞌƐ dɩ a, ꞌɩn-ɩ wɩ ꞌɩ amʋ ꞌꞌyiti, nyunyuꞌa ꞌꞌnyinynidɩ -ke ꞌꞌnyinyniwluꞌa ꞌwee ʋn-ʋ zaꞌa ꞌmʋ, -Lagɔ-ɔ ꞌye-e ꞌya dɩ ꞌbhɔ -mʋ. Nyɔ -yɔ nyniꞌa -Lagɔꞌɔ Lisaazuzuꞌa ꞌnynɩ wɔn, -Lagɔ -see ꞌɔ ꞌꞌnyinynidɩꞌa dɩ ꞌbhɔ yi. 32-Bho nyɔ nyni ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYuꞌa ꞌnynɩ wɔn ɔ, -Lagɔ-ɔ ꞌbhɔ-ɔ ꞌɔ ꞌꞌnyinynidɩꞌa dɩ. ꞌBho ꞌɛ lemʋ ꞌtɔ, nyɔ -yɔ nyniꞌa -Lagɔꞌɔ Lisaazuzuꞌa ꞌnynɩ wɔn, -Lagɔꞌɔ ꞌbhɔ ꞌɔ ꞌꞌnyinynidɩꞌa dɩ ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ! Ɩ -nɩ ꞌnɔ-ɔ ꞌꞌkpi ꞌꞌkɔgwlɛka.

Tu -ke ꞌɛ ꞌꞌbhi

(Luukɩ 6:43-45)

33*Zezii poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, ɔ -po ꞌnʋ-ʋ ꞌꞌyi -lue, ɔ na: Tuzɛgɛbhleyi ꞌyeꞌe wɔnnmɔbhi. Nyɔ-ɔ ꞌbhleꞌa -kmakmatu, ɔ-ɔ ꞌye-e -kmakmabhi, -ɛkedɩmaa, ꞌle tuꞌa ꞌꞌbhi ꞌmʋ, ꞌle-e nyɔ yibo -nɩ ꞌnɛ ꞌꞌyi, -bho ɛ ꞌꞌdu -zɛgɛ ꞌle -bho ɛ -se -zɛgɛ. 34ꞌꞌYrabhabhlemʋ-a! A-bʋ -yʋ -seꞌa-a -zɩgɩ, koo a ꞌke ꞌtɔ -ziadɩ ꞌmʋ-zaꞌa? ꞌKla ꞌmnɔ, lɩ-ɩ ꞌꞌyiꞌa ꞌle -pɔlʋ ꞌzɔ, ꞌɩnnɩ nyɔ-ɔ poꞌo ꞌꞌpiemʋ. 35Nyɔzɛgɛ-ɛ ꞌza-a dɩzɩgɩ-ɩ ꞌwlʋꞌa ꞌle ꞌɔ -pɔlʋzɛgɛ gbo ꞌmʋ, ꞌle nyɔ -ke dɩ -nyniꞌa ꞌꞌyrili-i zaꞌa ꞌꞌnyinynidɩ -nɩꞌa ꞌle ꞌɔ ꞌꞌnyinynipɔlʋ gbo ꞌmʋ. 36ꞌƖn-ɩ ꞌwɩ -ɩ amʋ ꞌꞌyiti, -Lagɔꞌɔ -zigleꞌa zɔ nyɔꞌꞌo nyɔꞌɔ bhebhewlu ꞌwee ɔ -zaꞌa ꞌmʋ, ɔ-ɔ ꞌye-e ꞌya kuna -po -mʋ, 37-ɛkedɩmaa, nyunyɔꞌɔ ꞌꞌbhuoꞌa wlu ꞌke ɔ dɩ li-za. Ɛ-bɛ wlu ꞌmnɛ, ꞌɩnnɛ ꞌke ɔ dɩ -kpʋn -lrɛɛ.

ꞌTraamʋꞌa nyʋ ꞌybha-a wɔnkulɛ

(Maakɩ 8:11-12; Luukɩ 11:29-32)

38*Zezii poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, *-Lagɔꞌɔ gbayibomʋ -ke *Faliziɛɛn gbɩ na: Zezii, -aꞌba -Tɔyi, -a ꞌbɔ-ɔ ti -a ꞌke -ɩnmʋ ya-gbʋ, -ɩn ꞌke *wɔnkulɛ nʋ. 39ꞌBho ꞌwa wlu ꞌꞌkpi ɔ na: ꞌTraamʋꞌa nyʋ-ʋ ꞌma-a ꞌꞌnyinynidɩꞌa nʋmʋ -ʋ seꞌa ꞌꞌyikpʋn -Lagɔꞌɔ damʋ, ʋn ꞌybha-a wɔnkulɛ ꞌle ꞌɛ -lue komu -see -nʋ-ɛ yi, -bho ɛ -se ꞌtɔ-ɔ -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi *Zonaasɩꞌa nɛꞌɛ ꞌꞌsɛ. 40-Ka Zonaasɩ nʋꞌa ꞌwɩ ꞌsɔn ꞌle zmiklagbaꞌa ꞌlimʋ, ꞌɛ tanzɔ ꞌle zmi ꞌye ꞌɔ gwla, ɔ -seeꞌa ꞌmɛ ɛ, ꞌkla ꞌmnɔ ꞌka-a ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu-u ꞌye ꞌwɩ ꞌsɔn ꞌle glu -nʋ mʋ, ꞌɛ tanzɔ ꞌle ꞌɩn ꞌke glu -sɔ, ꞌɩn ꞌke ti-nɩ -lrɛɛ.

41ꞌBho -Lagɔꞌɔ -zigleꞌa zɔ *Niniivʋkɔmʋ-ʋ ꞌye-e ꞌtraamʋꞌa nyʋ dɩ ꞌꞌyi-kpa -mʋ, -ɛkedɩmaa, -da Zonaasɩ -za -nɩ nʋꞌa -Lagɔwlu -bodɩ ꞌmʋ, ꞌbho-o Niniivʋkɔmʋ ꞌmnʋ yibo -nɩꞌe ꞌwa ꞌꞌnyinynidɩ ꞌꞌyi ꞌle ʋn ꞌye -Lagɔ gbo ꞌꞌbhiti, ꞌle, nyɔ -yɔ ꞌbhɛꞌɛ ꞌꞌyi -ɔ -ziꞌa Zonaasɩ, ɔ -nɩꞌe -dagbɛ aꞌba ꞌꞌklumʋ ꞌle aꞌba ꞌꞌduꞌo ꞌbho ꞌɔ wluꞌa! 42-Lagɔꞌɔ -zigleꞌa zɔ, ꞌbhlʋkpa ʋn-ʋ ꞌla-a Sebaa, ꞌɛ -yowlinynaakpʋ-ʋ ꞌye-e ꞌtraamʋꞌa nyʋ dɩ ꞌꞌyi-kpa -mʋ, -ɛkedɩmaa, *Izrayɛɛlɩꞌa ꞌbhlʋkpayowli *Salomɔɔꞌɔ -naagɩwluꞌa dɩ ʋn ꞌꞌduꞌo ꞌle ʋn ꞌye ꞌle ꞌwa ꞌbhlʋkpa -nɩꞌa ꞌle nya ꞌmʋ-sɔ. Nyɔ -yɔ ꞌbhɛꞌɛ ꞌꞌyi -ɔ -ziꞌa Salomɔɔ, ɔ -nɩꞌe-e -dagbɛ aꞌba ꞌꞌklumʋ ꞌle aꞌba ꞌꞌduꞌo ꞌbho ꞌɔ wluꞌa!

ꞌꞌNyinynidɩꞌa -zuzuꞌa leyiɛ

(Luukɩ 11:24-26)

43Ɩ ziꞌa -kaa a, *Zezii ꞌpo-o ꞌꞌyi, ɔ na: -Bho ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌda nyɔ ꞌmʋ, ɛ-ɛ mu-oꞌo ꞌle ɛ-ɛ ꞌyeyeꞌe ꞌle ꞌꞌmusa ꞌꞌkpi ti, ɛ-ɛ ꞌbɔ-ɔ -dena -lrɛɛ ti ꞌle ꞌɛ ꞌye ꞌɛ. 44-Bho ɛ -see -dena ꞌye a, ꞌle ɛ-ɛ nʋꞌo na: ꞌƖn-ɩ ꞌye-e ꞌle ꞌan -budu ꞌli le -mu -mʋ, ꞌle, -bho ɛ -ka le-e yi, ꞌle lɛ se ꞌle -nɩ, ꞌle -budu ꞌli ꞌke tiwopo-ɛ, ꞌle ꞌle ꞌke -bɛ, 45ɛ-ɛ sɔꞌɔ ꞌmʋ-ɛ, ꞌle, ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu -mɛɛsɔn -lrɩɩ -yɩ -nyniꞌa ꞌmna ꞌmʋ, -ɩ -ziꞌa ɛbɛ ɛ, ɛ-ɛ muꞌo ꞌya dɩ ꞌle ɛ -ke ɩ-ɩ yiꞌo ꞌle ɩ-ɩ deꞌo. Nyɔ Zezii ꞌlaꞌa -budu, ꞌle, ɔ-bɔ nyɔ ꞌmnɔ, ꞌɔ lɛ-ɛ ziꞌe ꞌtɔ ꞌꞌka ꞌꞌyi. -Ka -lue ꞌmnɔ, ꞌka-a ꞌtraamʋꞌa nyʋ-ʋ ꞌbhleꞌa nyanɩꞌa -dedekpli-i ꞌye ꞌmʋ-nɩ mʋ.

*Zeziiꞌa ꞌlotʋ -ke ꞌɔ ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu

(Maakɩ 3:31-35; Luukɩ 8:19-21)

46A -gblee, *Zezii -nɩ nyʋꞌa -dadudu -tɔnamʋ, ɔ ꞌbhle-e wlu wɔn ꞌmʋ ꞌle ꞌɔ ꞌlotʋ -ke ꞌɔ ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu ꞌye yi. Ʋn -nynaꞌa-a ꞌbho ꞌꞌpiemʋ ti, ʋn ꞌbɔ-ɔ ti ʋn ꞌke ɔ ꞌtmʋʋ. 47ꞌLe nyɔ -lue ꞌye ɔ linyni, ɔ na: Po -lokui! -Aꞌa ꞌlotʋ -ke -aꞌa ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu -nɩꞌe-e ꞌbho ꞌꞌpiemʋ. Ʋn na ʋn ꞌbɔ-ɔ ti ʋn ꞌke -ɩnmʋ ꞌtmʋʋ. 48Ɔ na ɔ-bɔ nyɔ ꞌmnɔ -bodɩ: Yrʋʋ -ke ꞌꞌbhi -nɩꞌe bho, -ʋ ꞌmo-o ꞌan ꞌlotʋ -ke ꞌan ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu -ziakaꞌa? 49ꞌLe ɔ ꞌye *ꞌɔ -namʋ -jiɛ ꞌꞌyi-tɔ na: ꞌAn ꞌlotʋ -ke ꞌan ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu ꞌka-a! 50-Gblee, ꞌan -tɩta -Lagɔ -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌli, nyʋ -yʋ nʋꞌa ꞌɔ ꞌgwlʋdɩ, ꞌɩnnʋ ꞌmo-o ꞌan ꞌlotʋ -ke ꞌan ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuuzɩgɩ.

13

ꞌBhlʋkpaꞌa ꞌdigbi nyiɛꞌɛ ꞌꞌyi

(Maakɩ 4:1-9; Luukɩ 8:4-8)

1Zɔ -lue ꞌmnɛ ꞌzɔ, Zezii -sɔꞌɔ ꞌmʋ-ɛ, -budu -ke ꞌli ɔ -nɩꞌa, ɔ ꞌye ꞌle ꞌda, ɔ ꞌye ꞌle -badaklagba wɔnli mu, ɔ ꞌye ti-de ꞌle ɔ ꞌke nyʋ -tɔ. 2Nyʋꞌa -dadudu ꞌgbʋʋꞌo-o ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌtroli. ꞌWa ꞌꞌyidieɛꞌɛ dɩ ɔ ꞌkpaꞌa gɔlʋ -lue ꞌli, ɔ ꞌtɛ-ɛ ꞌkɩka gbo -sɛ ꞌle ɔ ꞌye ti-de. Nyʋꞌa klɛ yiꞌa a, ʋn -nɩꞌe-e ꞌbho ꞌꞌni wɔnli. 3Ɔ-ɔ tɔ ꞌnʋ-ʋ lɩꞌa -dadudu ꞌle ꞌꞌyi ꞌmʋ, na:

A -gblee, nyɔ -lue -sɔꞌɔ ꞌmʋ-ɛ, ɔ ꞌye ꞌɔ -jolʋgle -klunamʋ mu. 4Ɔ -nɩꞌa lɩ ꞌle gle ꞌmʋ -gbanamʋ, ꞌya ꞌyɔtɔlʋ ꞌkpa-a ꞌbho -jolʋkpa ꞌꞌyi. Nɩkpɩ nʋꞌa -kaa, ɩ yi-oꞌo, ɩ ꞌye ɩ li, 5ꞌle ꞌya ꞌyɔtɔlʋ ꞌye ꞌbho kpɩan ꞌꞌkpi ꞌkpa, -da -ke ꞌbhlʋkpa seꞌa ꞌmʋku. Ɩ nʋꞌa -kaa, ɩ mɛ-oꞌo -nalo. 6ꞌYrʋ fanꞌa a, ɩ sin-oꞌo, ɩ ꞌye ꞌmɛ, -ɛkedɩmaa, ꞌya ꞌsɩsɩanyɩ -see glu nyni. 7ꞌLe -lrɩɩ ꞌye nnagbakuoꞌa -gbɔtɩꞌa ꞌbhlʋkpa ꞌmʋ ꞌkpa. Ɩ-bɩ ꞌꞌwi ꞌmnɩ mɛꞌɛ ɛ, ɩ -poꞌo-o ꞌya -kɔni -popo ꞌꞌlru. ꞌƐ dɩ ɩ nɛsrɛꞌo ꞌle ɩ -see ꞌyɔ po. 8ꞌYɔ -lrɩɩ nʋꞌa -kaa, ɩ ꞌkpa-a ꞌbhlʋkpazɛgɛ ꞌmʋ, ꞌle ɩ ꞌye mɛ, ɩ ꞌye -nɩgblɩɩ ꞌbhle. Ɩ waꞌa a, ɩ -tɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyri. -Lueꞌa ꞌyɔ ɛ poꞌa a, ɩ ꞌbhɛɛꞌɛ-ɛ ꞌyɔꞌɔ -gwlʋ -lue ꞌyɔ -bue; ꞌplan -lrɛɛ ꞌꞌklumʋꞌa -lue ꞌbhɛɛꞌɛ-ɛ ꞌyɔꞌɔ -gwlɩ tan ꞌle -yɩ -nɩꞌa ꞌbhoꞌa -lue poꞌo ꞌyɔꞌɔ -gwlɩ -muu. 9Zezii gwɛꞌɛ -wluwlua ꞌꞌyi, ɔ na: -Bho a ꞌbɔ ti a ꞌke ɩ ꞌmʋtiꞌwɔn ɔ, a popo ꞌgwlʋti -ziaka.

Lee -ke dɩ *Zezii-i poꞌo ꞌꞌyiꞌa?

(Maakɩ 4:10-12; Luukɩ 8:9-10)

10A -gblee, *Zezii gwɛꞌɛ -wluwlua ꞌꞌyi a, *ɔ -namʋ ꞌnyni -ɔ li ꞌle ʋn na: Leedɩ -a poꞌo ꞌꞌyiꞌa? 11ꞌLe ɔ na: A-bʋ -yʋʋ, -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔꞌɔ dɩ ɔ ꞌꞌzizeꞌa nyʋ -lrʋʋ ꞌꞌyrili, ɔ zɩza ꞌnɩ-ɩ gbɔ, ɔ ꞌye amʋ -tɔ, a ꞌke ɩ yibo. Ʋ-bee -mnʋʋꞌa nɛ se -kaa ꞌmʋ-nɩ. 12A ꞌye li-ɔ, nyɔ -yɔ ꞌbhleꞌa lɛ, -ɔ nʋ ꞌnɛ lbhʋ, -Lagɔ-ɔ ꞌꞌnyɩ -ɔ -lrɛɛ, ꞌle ɩ-ɩ ꞌkpaꞌa ꞌꞌkpi. -Yɔ ꞌbhleꞌa -toope, -ɔ de ꞌɛ ti, ɔ-ɔ ꞌzɛ -ɛ ɔ kwa ꞌmʋ ꞌwee. 13ꞌƖnnɛ ꞌbhleꞌe ꞌnynɩꞌa dɩ, ꞌɩn-ɩ ꞌtmʋʋ ꞌnɩ nʋꞌo ꞌꞌyi ꞌmʋ, -ɛkedɩmaa, -bho koo ʋn ꞌyra ꞌɩnmʋ, ꞌwa -pɔlʋ ꞌzɔ -see ꞌɩnmʋ ꞌꞌyrili-gwɛ yi -Bho koo ʋn po ꞌɩnmʋ -lokui, ʋn -see tiꞌwɔn yi, ꞌle ʋn -see ɩ ꞌmʋtiꞌwɔn yi. 14-Ka -Lagɔwluꞌa ꞌmʋtizayi *Ezayii ꞌlɛ ꞌka ꞌbho ꞌwa ꞌꞌkpi, ꞌɛ ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ-ɩ ꞌwlʋꞌo -laa, ɔ na: -Lagɔ na:

A-a ꞌye-e ꞌan wlu ꞌbʋꞌwɔn -mʋ -kpɩɩn, ꞌle a -see ɛ ꞌmʋtiꞌwɔn yi. A-a ꞌye-e ꞌɩnmʋ ya-gbʋ -mʋ -kpɩɩn, ꞌle a -see ꞌɩnmʋ ꞌꞌyrili-gwɛ yi. 15Ʋ-bʋ nyʋ ꞌmnʋ, ꞌwa -pɔlʋ ꞌꞌkplekuꞌo, ꞌle ɛ -kaa ꞌɩnmʋ ꞌꞌyrili-gwɛ, ꞌwa -lokui ꞌbhlu-o -jidɔ ꞌle ɩ -kaa tiꞌwɔn. Ʋn ꞌpo-o ꞌwa ꞌꞌyri kuku ꞌꞌkpi, ꞌle ɩ -kaa tiꞌye. Ʋn nʋ -ɩꞌo ꞌle ʋn -kaa kpli ꞌꞌyizizia. -Bho ʋn zizia ꞌkɩ kpli ꞌꞌyi a, ꞌꞌlemnɩɩ ꞌɩn-ɩ ꞌpʋʋn nʋ ꞌko-oꞌo ꞌbho ꞌan ꞌꞌyigbeyi.

ꞌKa-a -Lagɔ ꞌlɛꞌo. 16Ɔ poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, ꞌle ɔ na: A-bʋ -yʋʋ, aꞌba ꞌꞌyri-i ꞌye-e ti ꞌle aꞌba -lokui-i ꞌwɔnꞌɔ tiꞌa dɩ, a waꞌa ti! 17-Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, -Lagɔwluꞌa ꞌmʋtizamʋ -ke -Lagɔꞌɔ nyʋ -lrʋʋ-ʋ ꞌsrɛɛꞌɛ ꞌꞌyi, -ʋ -nɩꞌa ti -bɛnyɩ, ꞌwa -dadudu ꞌbɔ-ɔ ti, lɩ a-a ꞌyeꞌa li a, ʋn ꞌke ɩ liꞌye, ꞌle ʋn -see ɩ liꞌye. Lɩ a-a ꞌwɔnꞌɔ ꞌbɔ, ʋn ꞌbɔ-ɔ ti ʋn ꞌke ɩ ꞌbʋꞌwɔn ꞌle ʋn -see ɩ ꞌbʋꞌwɔn.

*Zezii zɩzaꞌa-a ꞌbhlʋkpaꞌa ꞌdigbi nyiɛꞌɛ ꞌꞌyi gbɔ

(Maakɩ 4:13-20; Luukɩ 8:11-15)

18*Zezii poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, ɔ na: ꞌBhlʋkpaꞌa ꞌdigbi nyiɛꞌɛ ꞌꞌyiꞌa ꞌzɔ ꞌka-a: 19(Lɩgbayi ꞌmo-o -Lagɔwluꞌa ꞌmʋzayi, lɩꞌa ꞌyɔ-ɔ ꞌmo-o -Lagɔꞌɔ wlu, ꞌbhlʋkpa ꞌmo-o nyʋ-ʋ po ꞌɛ -lokui, ꞌwa -pɔlʋ.) Nyʋ -yʋ ꞌwɔnꞌɔ -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔꞌɔ ꞌꞌdɩ ꞌbɔ, ʋn se ꞌɩ ꞌmʋtiꞌwɔn, ʋn kɔɔꞌɔ-ɔ -jolʋkpa ꞌꞌyiꞌa ꞌbhlʋkpa. ꞌꞌNyinynidɩꞌa tiyayi yi-oꞌo ꞌle ɛ-ɛ zɩ ꞌɩ ꞌle ꞌwa -pɔlʋ ꞌzɔ ꞌle ʋn-ʋ ꞌmateꞌe ɩ-bɩ ꞌꞌdɩ ꞌmnɩ. 20Nyʋ -lrʋʋ kɔɔꞌɔ-ɔ kpɩan -ke ꞌꞌkpi lɩyɔ ꞌkpaꞌa. Ʋn ꞌwɔnꞌɔ -Lagɔwlu ꞌbɔ -nalo, ʋn-ʋ kpʋn -ɛꞌo ꞌle ꞌbʋbʋa ꞌmʋ. 21ꞌLe ꞌwa -de nɛ -pɔlʋ ti -ziaka, ʋn-ʋ ꞌkpʋn -ɛ ti -daan. -Lagɔꞌɔ wluꞌa dɩ, -bho ꞌkleyeɛɛ -ke nyʋꞌa nyanɩꞌa ꞌmʋklɛɛ bhlʋ ʋ ꞌꞌkpi, ꞌwa ꞌꞌgwlideɛ-ɛ ꞌꞌtii-oꞌo. 22Nyʋ -lrʋʋ kɔɔꞌɔ-ɔ nnagbakuoꞌa -gbɔtɩꞌa ꞌbhlʋkpa. Ʋn ꞌwɔnꞌɔ -Lagɔꞌɔ wlu ꞌbɔ ɔ, ꞌnɔɔ ꞌkmʋꞌa -nɔɔ -ke ꞌli -a -nɩꞌa -laa ꞌtraamʋ, ꞌya lɩ-ɩ sɩa nɩ nʋ-oꞌo. ꞌYewlilɩ -ɩn ꞌke ꞌga -ke ꞌkmʋꞌa lɩ -lrɩɩꞌa ꞌtʋ-ʋ ꞌꞌsu-o ꞌwa -pɔlʋ ꞌꞌyi, ꞌle ʋn-ʋ ꞌmateꞌe -Lagɔꞌɔ wlu. ꞌƐ dɩ ʋn se ꞌbhɛɛ ʋn ꞌke ɛ ꞌbho ꞌꞌdu ꞌle ʋn ꞌke kpli ꞌꞌyizizia. 23ꞌLe nyʋ -yʋ -nɩꞌa ꞌbho kɔɔꞌɔ ꞌbhlʋkpazɛgɛ. ꞌƐ -lololɩ waꞌa a, ɩ -tɔꞌɔ ꞌꞌyri a, -lueꞌa ꞌyɔ ɛ poꞌa a, ɩ ꞌbhɛɛꞌɛ-ɛ ꞌyɔꞌɔ -gwlʋ -lue ꞌyɔ -bue; ꞌplan -lrɛɛ ꞌꞌklumʋꞌa -lue ꞌbhɛɛꞌɛ-ɛ ꞌyɔꞌɔ -gwlɩ tan ꞌle -yɩ -nɩꞌa ꞌbhoꞌa -lue poꞌo ꞌyɔꞌɔ -gwlɩ -muu. Ʋ-bʋ nyʋ ꞌmnʋ ꞌwɔnꞌɔ -Lagɔwlu ꞌbɔ ɔ, ʋn ꞌwɩn ꞌɩ ꞌmʋti, ꞌle, -ka ɛ ꞌlɛꞌɛ ɛ, ʋn-ʋ nʋꞌo -kaa. Ɩ-bɩ ꞌꞌyi ꞌmnɩ, ꞌya ꞌzɔꞌɔ ꞌꞌtiinamʋ ꞌka-a.

-Sukui ꞌꞌkpiꞌa ꞌꞌyi

24A -gblee, *Zezii -po ꞌnʋ-ʋ ꞌꞌyi -lrɛɛ, ɔ na: Lɛ -ke -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔ gʋgɔꞌɔ ꞌꞌyiti, ꞌɩnnɛ ꞌka-a: Nyɔ -lue ꞌgba-a lɩꞌa ꞌyɔ -ke -kɔbʋ gʋgɔꞌɔ ꞌle ꞌɔ -kpaa ꞌmʋ. 25ꞌꞌMatʋ -lue, -da nyʋ ꞌwee -nɩꞌa ꞌmʋnamʋ, -sukui -ke ɩ-bɩ -lololɩ ꞌmnɩ gʋgɔꞌɔ, nyɔ ꞌmnɔꞌɔ jɛkayi yi-oꞌo ɔ ꞌye ꞌya ꞌyɔ ꞌle -kpaa -lue ꞌmnɛ ꞌmʋ -lo ꞌle ɔ ꞌye mu. 26ꞌLe ɩ-bɩ -lololɩ ꞌmnɩ ꞌye mɛ. ꞌYa wawaanɔɔ muꞌa -nyni mʋ a, -sukui ꞌmnɩ ꞌda-oꞌo -lrɛɛ. 27-Kpaayowliꞌa lbhʋzemʋ na: -Aꞌba -Kɔyi, -ɩn -see -lololɩzɩgɩ ꞌle -aꞌa -kpaa ꞌmʋ -lo? Doo -sukui ꞌwlʋꞌa? 28ꞌLe ɔ na: Jɛkayi -lue-e nʋꞌo -kaa. ꞌLe ꞌɔ lbhʋzemʋ ꞌmnʋ ꞌye ɔ tidede: -Ɩn ꞌbɔ-ɔ ti -a ꞌke mu -a ꞌke -sukui ꞌmnɩ ꞌle -lololɩ ꞌmʋ -zaꞌa? 29ꞌLe ɔ na: -Gba. -Bho a ꞌke ɩ ꞌle ɩ ꞌmʋ -za a, a -kɩɩ ɩ -lololɩzɩgɩ ꞌgbaa. 30A ꞌꞌtayi nɩ ꞌꞌyiti. -Bho -lololɩzɩgɩ zaan a, ꞌle ꞌɩn ꞌke ꞌꞌba ꞌla ꞌle ʋn ꞌke ɩ gbobhete, ʋn ꞌke ɩ tiꞌwla ꞌle ʋn ꞌke ɩ ꞌmʋzɩza, ʋn ꞌke ꞌya -pʋpɩ lisan, ʋn ꞌke ɩ ꞌꞌyripo ꞌle ʋn ꞌke -lololɩzɩgɩ ꞌmʋꞌtɛ, ʋn ꞌke ɩ ꞌsra wɔnyi ꞌꞌdu.

Tuꞌa ꞌyʋɛꞌɛ ꞌꞌkpiꞌa ꞌꞌyi

(Maakɩ 4:30-32; Luukɩ 13:18-19)

31A -gblee, *Zezii ꞌpo-o ꞌꞌyi -lrɛɛ, ɔ na: -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔ kɔɔꞌɔ-ɔ tu -lueꞌa ꞌyʋɛ. ꞌƖnnɛ nyukpasu -lue -loꞌo ꞌle ꞌɔ -kpaa ꞌmʋ. 32Lɩꞌa ꞌyɔ ꞌbhɛ-ɛ ꞌꞌyi, ꞌya ꞌwee ꞌye ɛ ꞌmʋ-zi. -Bho ɛ mɛ, ɛ-ɛ ꞌbhʋa-aꞌo ꞌle ɛ-ɛ ꞌbhɛꞌɛ ꞌꞌyi ꞌle ɛ-ɛ ziꞌe tui ꞌwee ꞌmʋ, ꞌle ɛ-ɛ ꞌꞌduꞌo tu -ke ꞌꞌklei -ke ya nɩkpɩ-ɩ po nɩꞌa ꞌlrʋ.

ꞌꞌFlɔɔꞌɔ ꞌꞌbuubuulɛꞌɛ ꞌꞌkpiꞌa ꞌꞌyi

(Luukɩ 13:20-21)

33*Zezii poꞌa ꞌꞌyi ꞌmnɛ ɛ, ɔ ꞌkɔ-ɔ ꞌbho -lrɛɛ: -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔ ꞌɩn ꞌke ꞌꞌflɔɔꞌɔ ꞌꞌbuubuulɛ likpʋkpa -nɩ. Lɩꞌa ꞌpʋn ʋn-ʋ ꞌlaꞌa faliinɩ, -bho ꞌnynaakpʋ -lue ꞌꞌpli ɛ -buaan, ꞌle ɛ ꞌke kwa ꞌgbaa, ꞌle ʋn bhete ꞌnɛ ꞌꞌflɔɔꞌɔ ꞌꞌbuubuulɛ ꞌmnɛ gbo. -Bho ɛ lele ꞌle ɛ ꞌke ɛ pa, ꞌꞌlemnɩɩ ɛ-ɛ ꞌꞌbu-oꞌo. (Ɩ-bɩ ꞌꞌyi ꞌsɔn ꞌmnɩ, ꞌya ꞌzɔ ꞌka-a: -Ka tuꞌa ꞌyʋɛtoope ꞌbhʋaꞌa ꞌle ɛ ꞌꞌduꞌa tuklagba, ꞌle, -ka ꞌꞌflɔɔꞌɔ ꞌꞌbuubuulɛ ꞌꞌbuu -nɩꞌa faliinɩ, ꞌka ꞌmnɔ ꞌka-a nyʋ-ʋ ꞌwɔɔnꞌɔ -Lagɔwlu, ꞌbho ꞌɛ ꞌnyaanamʋ ʋn se ꞌꞌyi-die. -Bho ɛ nyni ꞌle nya ti ꞌle nyʋ -lrʋʋ-ʋ ꞌkpʋ ꞌʋ ꞌꞌkpi.)

*Zezii ꞌde-e ꞌꞌyiꞌa kpɛ

(Maakɩ 4:33-34)

34*Zezii -za -nɩꞌe-e ꞌya klɛ ꞌꞌyiꞌa -dadudu nyʋ -bodɩ ꞌmʋ. Wlu ɔ ꞌka ꞌmʋ-za kpɩanmʋti, ɛ se -nɩ, -bho ɛ -se ꞌꞌyiꞌa ꞌꞌsɛ. 35ꞌKla ꞌmnɔ ꞌka-a ɔ-ɔ nʋꞌo, ꞌle, lɛ -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi -lue -za ꞌka ꞌmʋ see, ꞌɛ ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ ꞌke ꞌye-ɛ:

ꞌLe ꞌꞌyi ꞌmʋ ꞌɩn-ɩ ꞌye ʋ ꞌtmʋʋ -nɩ mʋ. ꞌBho ꞌbhlʋkpaꞌa tiyanamʋ lɩ-ɩ ꞌꞌzize ꞌka a, ꞌɩn-ɩ ꞌye -ʋ -bodɩ ꞌmʋ-za -mʋ.

*Zezii zɩzaꞌa-a -sukuiꞌa ꞌꞌyi gbɔ

36Zezii gwɛꞌɛ -tɔtɔɔ ꞌꞌyi a, ɔ ꞌꞌtayiꞌe-e nyʋ ꞌꞌyiti ɔ -ke ʋn ꞌye lisʋsɔ ꞌle ɔ ꞌye ꞌꞌbhlegbo mu, ꞌle *ꞌɔ -namʋ ꞌye ɔ linyni ꞌle ʋn na: Zɩza -kpaa ꞌmʋꞌa -sukuiꞌa ꞌꞌyi gbɔ! 37ꞌLe ɔ na: -Lololɩzɩgɩꞌa -loyi ꞌmo-o ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu. 38-Kpaa-a ꞌmo-o ꞌkmʋ; -lololɩzɩgɩ-ɩ ꞌmo-o nyʋ-ʋ ꞌwɔɔnꞌɔ -Lagɔ, ɔ ꞌke ʋ -kɔ. -Sukui-i ꞌmo-o nyʋ-ʋ ꞌꞌduꞌa ꞌbho ꞌꞌnyinynidɩꞌa tiyayiꞌa wlu. 39Jɛkayi -loꞌa -sukuiꞌa ꞌyɔ-ɔ ꞌmo-o ꞌꞌnyinynidɩꞌa tiyayi. -Lololɩzɩgɩꞌa cɛcɛɛ-ɛ ꞌmo-o ꞌkmʋꞌa ꞌꞌyitiinamʋ. ꞌYa cɛmʋ ꞌmo-o -Lagɔ gboꞌa -dalbhomʋ. 40A -gblee, -ka nyɔ-ɔ ꞌkɩkleꞌa -sukui ꞌmnɩꞌa -pʋpɩ ꞌꞌlruli ꞌle ɔ-ɔ po ꞌɩ ꞌꞌyri, ꞌkla ꞌmnɔ ꞌka-a ɛ-ɛ ꞌye ꞌmʋ-nɩ mʋ ꞌkmʋꞌa ꞌꞌyitiinamʋ. 41ꞌƖnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu-u ꞌye-e ꞌan -dalbhomʋ ꞌnɔɔ -lbho -mʋ, nyʋ-ʋ poꞌa ꞌwa -bonyunyu ꞌꞌnyinynidɩ ꞌmʋ -ke nyʋ-ʋ nʋꞌa ꞌꞌnyinynidɩ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, ꞌle ʋn ꞌke ʋ ꞌmʋꞌtɛ, 42ꞌle ʋn ꞌke ʋ ꞌle ꞌꞌkɔgwlɛnɛ ꞌmʋ ꞌꞌvuto, ꞌle-e ꞌꞌvivia -ke ꞌkleyeɛɛ -nɩꞌo. 43ꞌBho ꞌɛ ꞌꞌkpi, nyʋ -yʋ ꞌwɔɔnꞌɔ -Lagɔ ꞌke ʋ -kɔ, ꞌle ɔ-bɔ, ꞌwa -tɩtaꞌa -denamʋ, nyʋ ꞌmnʋ, ꞌle ꞌɔ ꞌnynɩꞌa ꞌꞌyibhɛɛɛꞌɛ -vlavlɩ ꞌmʋ ʋn-ʋ ꞌye -vlan -nɩ mʋ ꞌyrʋꞌa ka. A -na nɩ -tɔɔ ti -ziaka ꞌle a ꞌke ɩ ꞌmʋtiꞌwɔn!

Tiduwlilɛꞌɛ ꞌꞌyi

44*Zezii poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, ɔ na: -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔ kɔɔꞌɔ-ɔ ꞌnynɩbhlewlilɛ -ɛ ꞌꞌdu-ɛꞌɛ ꞌle -kpaa ꞌmʋ ti. Nyɔ -lue dide ꞌnɛ-ɛ ꞌꞌlru, ɔ ꞌꞌluo ꞌnɛ ꞌmʋ, ɔ ꞌꞌdu -ɛ ti. ꞌBʋbʋa ꞌlbhɔ -ɔꞌo, ɔ ꞌye mu, ɔ ꞌye ꞌɔ -kɔkɔlɩ ꞌwee ꞌpɛlʋ -po ꞌle ɔ ꞌye -kpaa ꞌmnɛ de.

ꞌWɛnwɛnlɛꞌɛ ꞌꞌyi

45A -gblee, *Zezii ꞌpo-o ꞌꞌyi -lrɛɛ, ɔ na: -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔ kɔɔꞌɔ-ɔ lɛkpikpɛɛ ꞌpɛlʋpoyi -lue ꞌbɔꞌɔ ti. 46-Da ɔ -bhla -nɩꞌa ꞌwɛnwɛnlɛ ꞌmnɛ ꞌꞌkpi a, ɔ mu-oꞌo ɔ ꞌye ꞌɔ -kɔkɔlɩꞌa klɛ ꞌpɛlʋ po ꞌle ɔ ꞌye ɛ de.

ꞌꞌPilo ꞌꞌkpiꞌa ꞌꞌyi

47*Zezii na -lrɛɛ: -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔ kɔɔꞌɔ-ɔ zmiꞌꞌo zmi, -bho nyɔ -poꞌa ꞌꞌpilo, -ɩ kpʋn ꞌɛ wɔn ꞌmʋ. 48Zmi tʋtro nɛ-oꞌo. -Bho ɩ -die ꞌꞌyi, ꞌꞌlemnɩɩ ꞌꞌnizemʋ ꞌmnʋ-ʋ ꞌjri-e ꞌꞌpilo ꞌle -koko wɔnli, ꞌle ʋn-ʋ deꞌe ti, ʋn-ʋ zaꞌa zmi ꞌꞌpilo wɔn, ꞌle ʋn-ʋ po ꞌɩ -taa ꞌli, ꞌle ʋn-ʋ poꞌo ꞌle ꞌꞌnukɔ bhebhelɩ le. 49ꞌBho ꞌkmʋꞌa ꞌꞌyitiinamʋ, ꞌkla ꞌmnɔ ꞌka-a lɩ-ɩ ꞌye -nɩ mʋ. -Lagɔ gboꞌa -dalbhomʋ-ʋ ꞌye-e -yi -mʋ ꞌle ʋn ꞌke ꞌꞌyisrɛɛmʋ -ke ꞌꞌnyinynidɩꞌa nʋmʋ ꞌmʋzɩza. 50ꞌLe ꞌꞌkɔgwlɛnɛ ꞌmʋ ʋn-ʋ ꞌye ꞌꞌnyinynidɩꞌa nʋmʋ ꞌꞌvuto mʋ. ꞌLe-e ꞌꞌvivia -ke ꞌkleyeɛɛ -nɩꞌo.

ꞌNynɩbhlelɩlre -ke ꞌsʋa

51*Zezii na: A ꞌwɔn ꞌya ꞌwee ꞌmʋti ꞌnɩ -ziaka? ꞌLe ʋn na: Kɩn. 52ꞌLe ɔ na: *-Lagɔꞌɔ gbaꞌa yiboyi -ɔ -ke -Lagɔ-ɔ naꞌa, ꞌle -ɔ ꞌwɔnꞌɔ ꞌle ꞌɔ tinɩɛ ꞌmʋ -Lagɔ ꞌke ɔ -kɔ ɔ, yrɔɔ ꞌɩn ꞌke ɔ likpʋkpa -nɩꞌa? Ɔ kɔɔꞌɔ-ɔ -glɩgbayowli-i ꞌꞌluoꞌa ꞌɔ ꞌnynɩbhlelɩlre ꞌmʋ -ɔ po ꞌɩ ꞌsʋa ꞌꞌkpi.

Nazalɛɛtɩkɔmʋ -see Zezii ꞌꞌgwlide

(Maakɩ 6:1-6; Luukɩ 4:16-30)

53*Zezii gwɛꞌɛ ꞌꞌyi ꞌmnɩꞌa ꞌwee ꞌꞌyi a, ɔ ꞌzi-e ꞌbho li, 54ɔ -ke *ꞌɔ -namʋ ꞌye ꞌɔ ꞌꞌbhligwlɔ ꞌmʋ mu, ʋn ꞌye nyni. A -gblee, ɔ ꞌpa-a ꞌbhoꞌa *-Lagɔwluꞌa ꞌlicɩaanbudu ꞌli. Ɔ -nɩꞌa nyʋ -Lagɔwlu -tɔnamʋ, nyʋ-ʋ ꞌyeꞌa ꞌɛ da, wɔn ꞌmʋ -ʋ ti ꞌle ʋn-ʋ dedeꞌe -dede ti: Doo ɔ -zaꞌa -naagɩ -yɛɛꞌɛ? Doo ꞌmʋtikukuɛ ɔ-ɔ nʋ nɩꞌa *wɔnkulɩ -nɩɩ ꞌwlʋꞌa? 55ꞌƖnnɔɔnɔ -naa -se -kaa tuibayi *ꞌZɩzɛɛfʋꞌa ꞌꞌyu? -Ɔ ꞌma-a *Maliiꞌa ꞌꞌyu -lrɛɛ? Zaakɩ-e ꞌZʋʋzɩ-e Ziidɩ -ke Simɔɔꞌɔ vɛnyɩ? 56-Ɔ -ke lenynuubʋnynʋkpakpɩ -nɩꞌa -laa gwlɔ ꞌmʋ -ko? Doo wɔnkuɛ -yɛɛ ꞌwlʋꞌa? 57ꞌƐ dɩ, ꞌwa ꞌlɔ ꞌɔ lɛ, ꞌle Zezii na: -Da ꞌwee -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi-i ꞌmu-o ꞌnynɩ, -bho ɛ -se ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌbhligwlɔ ꞌmʋ, ꞌɔ -glɩgbawɔnyi, ꞌɔ nyʋꞌa ꞌꞌklumʋ, ꞌbhoꞌa ꞌꞌsɛ, ꞌbho-o ꞌwa ꞌlɔ ꞌɔ lɛ. 58Nyʋ ꞌmnʋ -see Zezii ꞌꞌgwlideꞌa dɩ, ɔ -see ꞌbho *wɔnkulɩꞌa -dadudu -nʋ -nɩ.

14

Nyʋ ꞌlbha-a *ꞌZaan Batiisɩ, ɔ ꞌye ꞌmɛ

(Maakɩ 6:14-29; Luukɩ 9:7-9)

1A -gblee, ɛ-bɛ -nɔɔ ꞌmnɛ ꞌli, Galileeꞌa ꞌbhlʋkpayowli ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *Elɔɔdɩ ꞌwɔnꞌɔ *Zeziiꞌa ꞌꞌdɩ ꞌbɔ ɔ, 2ɔ na ꞌɔ -namʋ -bodɩ: -Ɩɩn! *ꞌZaan Batiisɩ -nɩ ꞌka a, ꞌɩnnɔ maꞌa? ꞌƖnnɔ -sɔꞌɔ glu, -ɔ yiꞌe ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ leꞌa? ꞌƐ dɩ ɔ-ɔ nʋꞌo *wɔnkulɩꞌa!

3-4A ꞌye li-ɔ, ꞌZaan Batiisɩꞌa ꞌmɛmɛɛ ꞌtbha-a -da. Zɔ -lue ꞌzɔ Elɔɔdɩ ꞌkpa-a ꞌnynɔ, ꞌɩnnʋ ꞌmo-o Elodiadɩ. ꞌƆ ꞌlotʋꞌa ꞌꞌyu ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Filiipʋ, ꞌɔ ꞌnynɔ moꞌo, ꞌɩnnʋ Elɔɔdɩ -zɔ ꞌɔ li. Ɔ-bɔ ꞌZaan Batiisɩ ꞌmnɔ ꞌwɩn ꞌɩ ꞌbɔ ɔ, ɔ mu-oꞌo ɔ ꞌye ɔ ꞌbho -yɛ ꞌle ɔ na: Elɔɔdɩ, ɛ se ꞌꞌyrili-nmɔ -ɩn ꞌke -aꞌa ꞌlotʋꞌa ꞌꞌyu ꞌnynɔ li-za. Ɛ-bɛ wlu ꞌmnɛ -see Elɔɔdɩ ꞌtʋ nʋꞌa dɩ, ɔ ꞌnyɛꞌɛ ꞌZaan Batiisɩ ꞌmʋ. ꞌƖnnɩ ꞌbhleꞌe ꞌnynɩꞌa dɩ, ɔ -poꞌo ꞌZaan Batiisɩ nyʋ ꞌsrʋ ʋn ꞌye ɔ kpʋn, ʋn ꞌye ɔ san, ꞌle ʋn ꞌye ɔ -jie ꞌmʋ po. Elodiadɩ ꞌmnʋꞌa dɩ, ɔ nʋꞌo ꞌZaan Batiisɩ kpli -nɩɩ ꞌꞌlruli. 5Ɔ ꞌbɔ ꞌko-o ti ɔ ꞌke ꞌZaan Batiisɩ ꞌlbha ɔ ꞌke ꞌmɛ. *ꞌZuifʋꞌa klɛ-ɛ ꞌꞌdu-o ꞌbho ꞌZaan Batiisɩ, -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizɛɛꞌɛ kamʋ. Ʋ-bʋ nyʋ ꞌmnʋꞌa -fanʋ ɔ ꞌbhleꞌe ku ꞌmʋtiꞌa dɩ, ɔ se ꞌZaan Batiisɩꞌa -nynaka ꞌbhle.

6A -gblee, Elɔɔdɩꞌa ꞌwlʋwlʋgɔꞌɔ zɔ-ɔ nyniꞌo, ꞌle ɔ ꞌye nyʋklɩgbɩ ꞌla. Elodiadɩꞌa ꞌꞌyunynaakpʋ nʋꞌa -kaa, ʋn-ʋ leteꞌo ꞌbho nyʋ ꞌweeꞌa ꞌꞌyigbeyi. ꞌWa letebhʋ ꞌpa-a Elɔɔdɩ ꞌmʋ, 7ɔ ꞌye ꞌbho ꞌkpa ɔ ꞌye ꞌꞌpli, ɔ ꞌye -zrɛ ꞌle ɔ na: Lɛ a ꞌbɔꞌɔ ti, a ꞌꞌsi ɛ ꞌnynɩ, ꞌɩn ꞌke ɛ amʋ ꞌꞌnyɩ. 8ꞌBho ꞌꞌyuyigbɛꞌɛ ꞌlotʋꞌa wɔnmʋpowlu ꞌꞌkpi, ʋn na: ꞌƖn ꞌybha-a ꞌZaan Batiisɩꞌa ꞌꞌlru. De ɛ ꞌle ꞌꞌbo ꞌli ti, -ɩn ꞌke ɛ ꞌɩnmʋ ꞌꞌnyɩ. 9Elɔɔdɩ nʋꞌa -kaa, ɔ ꞌꞌzru-oꞌo! -Ɛkedɩmaa, ꞌbho nyʋ ꞌweeꞌa ꞌꞌyigbeyi ɔ -zrɛ -nɩꞌo. 10ꞌLe ɔ ꞌye ꞌꞌsrojayi -lue ꞌsrʋ po ꞌle ɔ na: Mu, cɛ ꞌbho ꞌZaanꞌa ꞌꞌlru, de ɛ ꞌle ꞌꞌbo ꞌli ti, -ɩn -ke ɛ ꞌke yi. ꞌLe ɔ ꞌye ꞌle -jie ꞌmʋ mu, ɔ ꞌye ꞌZaan Batiisɩ ꞌꞌlru ꞌꞌyicɛ, 11ɔ ꞌye ꞌɔ ꞌꞌlru ꞌꞌbo ꞌli tide, ɔ ꞌye ɛ ʋ -ya, ꞌle ꞌnynaakpʋdraa ꞌye ɛ ꞌle -za ʋn ꞌye ɛ ꞌwa ꞌlotʋ -jeyi ꞌꞌnyɩ.

12ꞌZaan Batiisɩꞌa -namʋ ꞌwɔnꞌɔ ꞌɔ ꞌmɛmɛdɩ ꞌbɔ ɔ, ꞌle ʋn ꞌye yi, ꞌle ʋn ꞌye ꞌɔ ꞌꞌku ꞌmʋꞌꞌluo, ʋn ꞌye ɛ tinmaze. ꞌLe lɩ ꞌwee ziꞌa a, ʋn ꞌye ꞌya ꞌꞌdɩ Zezii kpa. -Kagbɛ ɛ, ꞌka-a ꞌZaanꞌa ꞌmɛmɛdɩ ziꞌo. ꞌƐ dɩ Elɔɔdɩ nʋꞌo: Zezii ꞌmo-o ꞌZaan Batiisɩ -sɔꞌɔ glu.

Nyunyuꞌa ꞌꞌdui -bue ꞌꞌdui ꞌsɔnꞌɔ -gwlɩ -bue *Zezii ꞌꞌnyɩꞌe lilia

(Maakɩ 6:30-44; Luukɩ 9:1-17; ꞌZaan 6:1-14)

13*Zezii ꞌwɔnꞌɔ ꞌꞌdɩ ꞌmnɩ ꞌbɔ ɔ, ɔ -ke *ꞌɔ -namʋ -sɔꞌɔ ꞌmʋ-ɛ, ʋn ꞌye gɔlʋ ꞌli ꞌkpa, ʋn ꞌye -da cɛꞌɛ kpɔ mu. Nyʋ ꞌwɩn ꞌɩ ꞌbɔ ɔ, ʋn ꞌwlʋ-o -gwlɛ gwlɛ ꞌmʋ ꞌle ʋn ꞌye ꞌꞌni wɔnli tiple ʋn ꞌye ʋ kli mu. 14Ɔ -ke ʋn ꞌwlʋꞌa ꞌle gɔlʋ ꞌli, ʋn ꞌye-e nyʋꞌa -dadudu li. ʋ-bʋ nyʋ ꞌmnʋꞌa ngaze ꞌlbhɔ -ɔꞌo, ꞌle ɔ-ɔ ꞌpʋʋnꞌo ꞌwa ꞌꞌgwizimʋ.

15ꞌꞌJiazɔ nyniꞌa a, ꞌɔ -namʋ ꞌnyni -ɔ li ꞌle ʋn na: ꞌYrʋ -nɩꞌe-e tikpanamʋ ꞌle ꞌnɔɔ cɛꞌɛ kpɔ. ꞌTmʋʋ nyʋ ꞌmnʋ, ʋn ꞌke gwlɔ ꞌmʋ mu, ʋn ꞌke lilia tiꞌbɔ. 16Ɔ na: Ɛ se -kaa ti-nmɔ ʋn ꞌke le mu. Aꞌba ꞌꞌbhi ꞌꞌnyɩ ʋ lilia! 17ꞌLe ʋn na: -A ꞌbhleꞌa -laa ꞌꞌklenyɩ, ɩ-ɩ ꞌmo-o ꞌꞌflɛɛ -muu -ke zmi ꞌsɔn! 18Zezii na: A -yɩ ɩ ꞌɩnmʋ!

19Ʋn -ke ɩ yiꞌa a, ꞌle ɔ na: Nyʋ ꞌwee bhla ꞌbho -sukui ꞌꞌkpi gbɔ ti! ꞌLe ɔ ꞌye ꞌꞌflɛɛ -muu -ke zmi ꞌsɔn ꞌmʋꞌꞌluo. Ɔ popoꞌo-o ꞌle yaku ꞌꞌyi, ɔ ꞌye -Lagɔ ꞌsɛɛ po, ꞌle ɔ ꞌye ꞌꞌflɛɛ -ke zmi -jiɛ ꞌꞌyi ticɩcɛ -nɩ. ꞌƖnnɩ ɔ ꞌꞌnyɩꞌe ꞌɔ -namʋ, ʋn ꞌgbleeꞌe nyʋ ꞌꞌyiti. 20ꞌWa ꞌwee li-oꞌo ʋn ꞌye lbho, lililɩ ꞌye ti-sie. ꞌꞌFlɛɛ -ke zmiꞌa ꞌꞌdi-i -sieꞌa ti, ʋn ꞌtɩtɛ ꞌnɩ ti a, ɩ ꞌpo-o -cɩcɩ -bue ꞌyɔ ꞌsɔn. 21Ʋ-bʋ nyʋꞌa ꞌwee liꞌa, -bho nyɔ -za ꞌbho ꞌꞌyreetɩ -ke ꞌnynʋkpakpɩ, ꞌwa ꞌꞌklumʋꞌa nyukpasiꞌa ꞌꞌsɛsɛ ꞌbhɛɛꞌɛ-ɛ ꞌꞌdui -bue ꞌꞌdui ꞌsɔn -gwlɩ -bue.

*Zezii -naꞌa-a ꞌbho ꞌꞌni ꞌꞌyigbeyi

(Maakɩ 6:46-52; ꞌZaan 6:15-21)

22Ɩ ziꞌa -kaa a, *Zezii na *ꞌɔ -namʋ -bodɩ: A ꞌkpa ꞌle gɔlʋ ꞌli. A -kɔ ꞌan nya, a ꞌke ꞌꞌni cɛ. -Bho ꞌɩn ꞌꞌnyɩ nyʋ -jolʋ ꞌle ꞌɩn ꞌke yi. 23Ɔ gwɛꞌɛ nyʋꞌa -jolʋnyɩɛɛ ꞌꞌyi a, ɔ -nɩ -lue, ɔ ꞌye ꞌle -gɔgɔ -lue ꞌꞌkpi ꞌya, ɔ ꞌye *-Lagɔ wɔn gbo po. -Da -kʋtamnɩ -nɩꞌa ꞌmʋtikpenamʋ, ɔ -nɩ -lue, ɔ ꞌye li-cɛ. 24Ɛ-bɛ -nɔɔ ꞌmnɛ ꞌli ꞌɔ -namʋꞌa gɔlʋ -flaꞌa-a -jolʋ ꞌmʋ see. Ɛ -tɛꞌɛ-ɛ ꞌkɩka gbo. -Bibie nʋꞌa -kaa, ɛ yi-oꞌo. Ʋn -ke ɛ-ɛ dede-e ꞌꞌyi ꞌle ꞌꞌtariliꞌa ꞌwɔnꞌɔ gɔlʋ ꞌke -na. 25Zɔꞌɔ ꞌꞌyri muꞌa le -yi mʋ a, Zezii-i ꞌna-a ꞌbho ꞌꞌni ꞌꞌyigbeyi ꞌle ɔ-ɔ muꞌo ꞌɔ -namʋ ꞌꞌyi. 26A -gblee, -da ʋn ꞌye ꞌɔ li, ɔ -nɩꞌa ꞌbho ꞌꞌni ꞌꞌyigbeyi -nanamʋ a, ꞌꞌlri pʋ -ʋꞌo -sɩanyɩꞌa dɩ, ꞌle ʋn ꞌye ꞌꞌwɔ, ʋn na: ꞌꞌKuzuzu moꞌo! 27ꞌBho -gbaa -lue ꞌmʋ, ɔ na: A -ku -pɔlʋ ti, -sɩanyɩꞌa -lbha amʋ -le, ꞌɩnmɔ Zezii moꞌo! 28*ꞌPiɛlɩ na: ꞌAn -Kɔyi, -bho ɛ ꞌꞌdu -ɩnmʋ -ziaka, ꞌwɔn ꞌɩn ꞌke -ɩnmʋ -jeyi yi ꞌbho ꞌꞌni ꞌꞌyigbeyi. 29Ɔ na: Yi! ꞌPiɛlɩ ꞌwlʋꞌa ꞌle gɔlʋ ꞌli, ɔ ꞌkpa-a ꞌbho ꞌꞌni ꞌꞌyigbeyi ꞌle ɔ-ɔ muꞌo Zezii ꞌꞌyi. 30Ɔ -gbʋꞌa -bibie ya, -sɩanyɩ ꞌlbhɔ -ɔꞌo, ɔ ꞌꞌbhlu-o ꞌꞌnidu, ꞌle ɔ ꞌye ꞌꞌwɔ: ꞌAn -Kɔyi, ꞌpʋʋn ꞌɩnmʋ! 31Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, Zezii ꞌsro-o sʋ -nalo, ɔ ꞌye ɔ kpʋn ꞌle ɔ na: -Ɩn -see ꞌɩnmʋ ꞌꞌgwlide ke! Leedɩ -aꞌa -pɔlʋ ꞌkɔlʋꞌa? 32Ʋn -nɩ ꞌsɔn nʋꞌa -kaa, ʋn ꞌya-a ꞌle gɔlʋ ꞌli. ꞌBho -gbaa -lue ꞌmʋ, blenyi, -bibie ꞌbhɔ-ɔꞌo. 33ꞌBho ꞌmnɔ ꞌɔ -namʋ -nɩꞌa ꞌle gɔlʋ ꞌli ꞌwee ꞌpo -ɔ ꞌkolri wɔnyi glu ꞌle ʋn na: -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyu -ɩn ꞌꞌduꞌo -ziaka.

*Zezii ꞌpʋʋnꞌo-o Genɩzalɛɛtɩꞌa ꞌꞌgwizimʋ

(Maakɩ 6:53-56)

34Ʋn cɛꞌɛ ꞌꞌni, ꞌbhlʋkpa ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Genɩzalɛɛtɩ, ꞌle-e ꞌwa gɔlʋ -kpʋn -nɩꞌe ꞌkpʋkpʋ. 35Ʋn nyniꞌa -nalo, nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌle ꞌfɔ ꞌmnɛ ꞌꞌkpi yiboꞌo-o *Zezii ꞌꞌyi ꞌle ʋn ꞌye ꞌɔ yiyidɩ ꞌle ꞌwa ꞌbhlʋkpa ꞌꞌkpi ti-wa, ꞌle ʋn-ʋ yɔ ꞌɔ ꞌꞌgwizimʋ ꞌwee. 36Nyʋ bhade ꞌnɔ-ɔ li ꞌꞌgwizimʋ ꞌke ꞌɔ -bana liꞌtʋ fɔfʋyiti, ꞌle, ꞌꞌgwizimʋ-ʋ ꞌtʋꞌa ꞌɔ -bana li, -Lagɔ-ɔ ꞌpʋʋn nʋꞌo.

15

ꞌꞌNa ꞌꞌweꞌa ꞌbhosiewlu-ae, -ale -Lagɔꞌɔ -nɛ?

(Maakɩ 7:1-13)

1ꞌBho ɛ-bɛ -nɔɔ ꞌmnɛ ti, *Faliziɛɛnyɔ gbɩ -ke *-Lagɔꞌɔ gbayibomʋtɔlʋ ꞌwlʋ-o Zelizalɛɛmʋ, ʋn ꞌye *Zezii -bodɩ yi ꞌle ʋn ꞌye ɔ tidede, 2ʋn na: *-Aꞌa -namʋ ꞌcɛ-ɛ -aꞌba ꞌꞌna ꞌꞌweꞌa gba ꞌmʋ. ꞌɩnnɛ ꞌmo-o, -ka nyɔ-ɔ lreꞌa kwa ꞌle -a ꞌsaaꞌa li ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, ꞌwa nʋ -kaa ꞌle ʋn-ʋ liꞌo. Leedɩ ʋn-ʋ nʋꞌo ꞌnaꞌa? 3Ɔ na: ꞌLe aꞌba ꞌꞌbhi ꞌle, a -see -Lagɔꞌɔ gba ꞌmʋcɛꞌɛ? ꞌMna na, aꞌba ꞌꞌbhiꞌa gba a-a kpʋnꞌo ꞌꞌyi tenyɩ. 4-Lagɔ na: ꞌꞌDu ꞌbho -aꞌa -tɩta -ke -aꞌa ꞌlotʋꞌa wlu. -Kaa ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa -lrɛɛ: -Yɔ nʋꞌa ꞌɔ -tɩta -ke ꞌɔ ꞌlotʋ ꞌꞌweꞌa -lue ꞌꞌnyinynidɩ ꞌꞌlruli, ɔbɔ ꞌke ꞌlbhɛ-ɛ ɔ ꞌke ꞌmɛ moꞌo. 5-6-Lagɔ ꞌlɛ-ɛ -kaa see, ꞌɛ dɩ, a-bʋ -yʋʋ, a-a tbhɛꞌɛ ɩ-bɩ -Lagɔꞌɔ gba ꞌmnɩ ꞌꞌkpi ꞌle a-a tɔꞌɔ -kaa nyʋ. -Bho dɩ kpʋn -aꞌa -tɩta -ke -aꞌa ꞌlotʋ ꞌle ʋn ꞌke -ɩnmʋ -bodɩ yi, -ɩn ꞌke ʋ -kpa ꞌle -ɩn ꞌke na: ꞌƖn ꞌwɩn -ɩ ꞌbɔ, lɩ ꞌɩn ꞌke ꞌka amʋ ꞌꞌnyɩ, ꞌɩn ꞌꞌnyɩ -ɩ -Lagɔ -bonyaa ꞌmʋ, -bho -ɩn ꞌlɛ -kaa, -aꞌa nyɔtu se ꞌtɔ ꞌbhɛɛ -ɩn ꞌke ʋ -kpa. ꞌKa-a aꞌba ꞌꞌsɛ-ɛ tʋtɔꞌo ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ. -Bho a -ka -kaa-a nʋ, a ꞌpo-o -Lagɔꞌɔ wlu ꞌplʋ ꞌmʋ ti. 7A-a ꞌmo-o -mɩɛ ꞌsɔnꞌɔ ꞌbhlemʋ. -Aaan! Dɩ -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi *Ezayii ꞌcnɩꞌa ꞌle -Lagɔꞌɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli see, aꞌba ꞌꞌkpidɩ -ke damʋ ɔ -zaꞌa -ziadɩ ꞌmʋ, ɔ ꞌbhle-e ꞌgɩꞌa? -Kagbɛ ꞌka-a ɔ ꞌcnɩ ɛꞌo:

8-Lagɔ na: ꞌBho -mɩɛ ꞌꞌyi ʋ-bʋ nyʋ -nʋʋ ꞌbhle -nɩꞌe ꞌan ꞌnynɩ, ꞌwa -pɔlʋ se ꞌɩnmʋ ꞌꞌyi -nɩ -ka -zɛgɛka. 9-Bho koo ʋn bʋbɔ ꞌɩnmʋ kplokplo, bhebhelɩ moꞌo, -ɛkedɩmaa, nyunyuꞌa ꞌliticɛdɩ ʋn-ʋ tɔꞌɔ nyʋ, ꞌɩnnɩ ʋn-ʋ ꞌlaꞌa ꞌan wlu.

Lɩ-ɩ poꞌa nyɔ ꞌꞌnyinyninyɔ

(Maakɩ 7:14-23)

10A -gblee, ꞌkla ꞌmnɔꞌɔ dɩ, *Zezii ꞌla-a nyʋꞌa -dadudu ꞌle ɔ na: Aꞌba ꞌwee, a po ꞌɩnmʋ -lokui, a ꞌke ꞌan wlu ꞌmʋtiꞌwɔn -ka -zɛgɛka. 11Ɔ nʋꞌa -kaa, ɔ ꞌpo-o ꞌꞌyi -lue ꞌle ɔ na: Lililɛ nyɔ-ɔ liꞌa, ꞌɛ po nyɔ ꞌꞌnyinyninyɔ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. Lɛ-ɛ ꞌwlʋꞌa ꞌle nyɔꞌɔ -pɔlʋ ꞌzɔ, ꞌɩnnɛ po ꞌɔ ꞌꞌnyinyninyɔ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. 12Ɔ poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, ꞌle *ꞌɔ -namʋ ꞌye ɔ linyni ꞌle ʋn na: Wlu -ɩn -zaꞌa -laa ꞌmʋ ꞌkpʋn-o *Faliziɛɛn ꞌꞌwe li, -ɩn yibo nɩ ꞌnɩ? 13Ʋn ꞌlɛꞌɛ -kaa, ꞌle ɔ ꞌye ꞌꞌyi -lue po ꞌle ɔ na: -Lololɛ -yɛ ꞌan -tɩta -Lagɔ -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌli -seeꞌa -lo, ɛ-ɛ ꞌye-e glu -zɛ -mʋ. 14A ꞌꞌtayi nʋ ꞌꞌyiti! Ʋn kɔɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌlɔmʋ -yʋ tɔꞌɔ nyʋ -jolʋ. ꞌLe, -bho ꞌꞌlɔyi ꞌbhlee ꞌɔ -bolɔyi -kɔɔtu wɔnyi a, ʋn -nɩ ꞌsɔn, ʋn-ʋ ꞌgaꞌa ꞌle ꞌꞌbhie ꞌli ti.

15Ɔ gwɛꞌɛ ꞌꞌyi -nɛɛ ꞌꞌyi a, *ꞌPiɛlɩ ꞌꞌluoꞌo-o wlu ꞌmʋ, ɔ na: ꞌAn -Kɔyi, zɩza ꞌꞌyi ꞌmnɩ gbɔ! 16ꞌLe Zezii na: A-bʋ -yʋʋ ꞌku-o -loku ꞌmʋ -lrɛɛ? 17A -see -bhla tiꞌwɔn ke? Lɛ nyɔ-ɔ liꞌa, ꞌɛ po nyɔ ꞌꞌnyinyninyɔ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, -ɛkedɩmaa, ɛ-ɛ ꞌmu-o ꞌɔ ꞌlimʋ. -Bho ɔ mu ꞌkwla ꞌꞌkpi ꞌle ɛ-ɛ ꞌwlʋ ꞌɔ ꞌmʋ. 18Lɩ nyɔ-ɔ popoꞌa ꞌgwlʋti, ɔ-ɔ nʋꞌa, ɔ-ɔ zaꞌa ꞌmʋ, ꞌɩnnɩ po ꞌɔ ꞌꞌnyinyninyɔ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. 19ꞌLe nyunyɔꞌɔ -pɔlʋ ꞌzɔ, ꞌle-e ꞌꞌnyinyninaagɩ-ɩ ꞌwlʋꞌo, ꞌɩnnɩ ꞌꞌtuuꞌo nyɔ ꞌle ɔ-ɔ nʋꞌo ꞌꞌnyinynidɩ -nɩɩ: ꞌLe nyɔ-ɔ ꞌlbhaꞌa ꞌꞌku, ꞌle ɔ-ɔ ꞌyeꞌe -yranynɔbha, ɔ-ɔ ꞌꞌwɩlɩꞌo, ꞌle ɔ-ɔ ꞌꞌyriꞌo, ɔ-ɔ cɛꞌɛ sɩn, ɔ-ɔ nyniꞌe nyʋꞌa ꞌnynɩ wɔn. 20A -gblee, lɩ-ɩ poꞌa nyɔ ꞌꞌnyinyninyɔ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, ꞌɩnnɩ ꞌka-a! -Bho -ɩn -see kwa -lre ꞌle -ɩn ꞌke li, ꞌɛ po nyɔ ꞌꞌnyinynidɩ ꞌmʋ.

ꞌLaganynaakpʋ ꞌde-e *Zezii ꞌꞌgwli

(Maakɩ 7:24-30)

21*Zezii poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, ɔ ꞌzi-e ꞌbho li, ɔ ꞌye Tiilɩ -ke Sidɔɔbhlʋkpa ꞌꞌkpi mu. 22Ɔ nyniꞌa ꞌle, Kanaanynaakpʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌle ꞌbhlʋkpa ꞌmnɛꞌɛ ꞌꞌkpi see ꞌyi -ɔ -bodɩ ꞌle ʋn-ʋ ꞌꞌwɔꞌo: ꞌAn -Kɔyi, ꞌbhlʋkpayowli *Daviidɩꞌa ꞌꞌnayu, ꞌye ꞌan ngaze! ꞌAn ꞌꞌyunynaakpʋ se ꞌkpa ꞌꞌyiꞌbhle, ʋn ꞌbhle-e ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌmʋ. 23Ʋn ꞌlɛꞌɛ -kaa a, ɔ ꞌꞌsuu ꞌnʋ ꞌmʋ-ɛ. ꞌƐ dɩ *ꞌɔ -namʋ nyni ꞌɔ li, ʋn na: Lɛ ʋn ꞌbɔꞌɔ ti, nʋ ɛ ʋ -bodɩ ʋn ꞌke mu, ꞌwa wlu ꞌkpʋn-o wɔn, ʋn ꞌke -amʋ kli ꞌwlʋ. 24Ɔ na: *Izrayɛɛlɩkɔmʋꞌa ꞌꞌsɛꞌɛ dɩ ꞌɩn yiꞌo. Ʋn kɔɔꞌɔ-ɔ *ꞌꞌmamabhlabhlɩ. Ʋn se *ꞌꞌyriliduyi ꞌbhle. ꞌWa -klɩgbɩꞌa -tɔ nʋ -Lagɔꞌɔ -jolʋ.

25ꞌNynaakpʋ ꞌmnʋ nʋꞌa -kaa, ʋn ꞌnyni -ɔ li, ʋn ꞌpo -ɔ ꞌkolri wɔnyi glu ꞌle ʋn na: ꞌAn -Kɔyi, -kpa ꞌɩnmʋ! 26A -gblee, ɔ na: Ɛ se ꞌꞌyrili-nmɔ -ɩn ꞌke ꞌꞌyreetɩ lililɛ wɔn ꞌꞌyi -za -ɩn ꞌke ɛ gbi ꞌꞌnyɩ. 27(-Ɛ -ke dɩ ɔ ꞌlʋ ꞌʋ -kaa ꞌꞌyi, ꞌɩnnɛ ꞌmo-o ʋn -se *ꞌZuifʋnynaakpʋ -ko.) ꞌLe ʋn na: Kɩn, ꞌan -Kɔyi, -ziadɩ moꞌo. -Bho ɛ -nɩ -kaa a, -bho gbeꞌa -yowli -ka li, lililɩꞌa kɔtɩ ꞌgaꞌa ti, gbe -mnɛɛ-ɛ li-oꞌo o! 28ꞌLe Zezii na: A ꞌde-e ꞌɩnmʋ ꞌꞌgwli -ziaka. -Ka a ꞌybhaꞌa a, ɛ -nɩ -kaa ꞌmʋ! ꞌBho -gbaa -lue ꞌmnɛ ꞌmʋ ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌwlʋꞌo ꞌwa ꞌꞌyu ꞌmʋ-ɛ. Ʋn ꞌpʋn-oꞌo.

*Zezii ꞌpʋʋnꞌo-o ꞌꞌgwizimʋꞌa -dadudu

29Ɩ ziꞌa -kaa a, *Zezii ziꞌe ꞌbho-o li, ɔ ꞌye Galileeꞌa -badaklagba wɔnli le mu, ɔ ꞌye -gɔgɔ -lue ꞌꞌkpi ꞌya, ɔ ꞌye ti-de. 30-Ka ɔ -nɩꞌa ꞌbho, nyʋ ꞌwɩn ꞌɩ ꞌbɔ ɔ, ʋn ꞌꞌgbu-o ti, ʋn ꞌbhle-e ꞌwa ꞌꞌgwizimʋ. Topomʋ o, -nɩanɩamʋ o, ꞌꞌlɔlɔmʋ o, -yʋ ꞌma-a bobo -ke ꞌwalɩꞌa -dadudu -lrɩɩ, ꞌɩnnʋ ʋn-ʋ yaꞌa Zezii ꞌle ɔ-ɔ ꞌpʋʋn nʋꞌo. 31Nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho a, ʋn ꞌyeꞌa ꞌɛ lɛtu li, wɔn ꞌma-a ꞌwa klɛ ti tenyɩ ꞌle ʋn-ʋ nʋꞌo: -Ɩɩn! Nyʋ-ʋ ꞌma-a bobo, wa-a wlu-oꞌo. Topomʋ-ʋ na-oꞌo. ꞌꞌLɔmʋ ꞌye-e ti; ꞌle ʋn-ʋ ꞌbhɛɛꞌɛ *Izrayɛɛlɩꞌa -Lagɔꞌɔ ꞌnynɩ ꞌꞌyi.

*Zezii ꞌꞌnyɩ-e nyunyuꞌa ꞌꞌdui bue lilia

(Maakɩ 8:1-10)

32A -gblee, *Zezii -ke nyʋ ꞌmnʋ nʋ ꞌbho ꞌwɩ tan ʋn -see lɛ li, ꞌle ɔ ꞌye *ꞌɔ -namʋ ꞌla ꞌle ɔ na: -Yeee! Nyʋ -nʋʋ, ꞌwa dɩ ꞌbhle-e ngaze ꞌmʋ ꞌꞌsɛ, -ɛkedɩmaa, ꞌɩn -ke ʋn ꞌnʋ-o ꞌnɔɔ ꞌwɩ tan, ʋn -see li. ꞌWa -dadudu ꞌwlʋ-o nya. -Bho ʋn -sɔ ꞌmʋ, -bho ʋn -ka ʋ ꞌꞌbhli le-e mu, ʋn-ʋ ꞌye-e -jeyi ꞌkpna -nɩ -mʋ. ꞌƐ dɩ, -bho -a se ʋ lilia ꞌꞌnyɩ, -a se ꞌbhɛɛ -a ꞌke ʋ ꞌꞌyitiꞌꞌtayi ʋn ꞌke mu. 33ꞌLe ꞌɔ -namʋ na: Nyʋ-ʋ -dieꞌa -kaa ꞌmʋ, ꞌnɔɔ -tɛꞌɛ -kaa, ꞌnɔɔ gwlɔ seꞌa -nɩ, ꞌle, doo -a ꞌke lililɛ -za, -a ꞌke ʋ ꞌꞌnyɩꞌa? 34ꞌLe ɔ na: Ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili. ꞌꞌFlɛɛ ꞌdiɛ a ꞌbhleꞌa? ꞌLe ʋn na: -A ꞌbhle-e ꞌꞌflɛɛ -mɛɛsɔn -ke zmiyɔ -gbɩ.

35Ʋn ꞌlɛꞌɛ -kaa ꞌle ɔ na nyʋ ꞌwee bhla gbɔ ti, ꞌle ʋn ꞌye gbɔ tibhla, 36ɔ ꞌye ꞌꞌflɛɛ -mɛɛsɔn -ke zmiyɔ gbɩ ꞌmʋꞌꞌluo, ɔ ꞌye -Lagɔ ꞌsɛɛ po, ɔ ꞌye ɩ -jiɛ ꞌꞌyi ticɩcɛ -nɩ, ɔ ꞌye ɩ ꞌɔ -namʋ ꞌꞌnyɩ, ʋn ꞌye ɩ nyʋ ꞌꞌyitiꞌgblee. 37ꞌWa ꞌwee li-oꞌo, ʋn ꞌye lbho, lililɩ ꞌye ti-sie. ꞌYa kɔtɩ -sieꞌa ti, ʋn ꞌtɩtɛ ꞌnɩ ti, ɩ ꞌpo-o -cɩcɩ -mɛɛsɔn. 38Nyʋ-ʋ liꞌa a, -bho nyɔ -za ꞌbho ꞌnynʋkpakpɩ -ke ꞌꞌyreetɩ, ꞌwa ꞌꞌklumʋꞌa nyukpasiꞌa ꞌꞌsɛꞌɛ ꞌꞌdui -nɩ -bue. 39Ʋn liꞌa a, Zezii ꞌꞌtayi ꞌnʋ-ʋ ꞌꞌyiti, ʋn ꞌye le mu. Ʋn muꞌa a, ꞌle ɔ -ke ꞌɔ -namʋ ꞌye ꞌle gɔlʋ ꞌli le ꞌkpa, ʋn ꞌye Magadaabhlʋkpa ꞌꞌkpi mu.

16

*Faliziɛɛn -ke *Sadiziɛɛn ꞌybha-oꞌo ʋn ꞌke *wɔnkulɛ -lue liꞌye

(Maakɩ 8:11-13; Luukɩ 12:54-56)

1Ɩ ziꞌa -kaa a, *Faliziɛɛn -ke *Sadiziɛɛn ꞌyi-e *Zezii -bodɩ ʋn ꞌye ɔ ꞌbhakʋplʋ le ꞌgbaa -nɩ, ʋn ꞌye ɔ tidede: -Bho ɛ ꞌꞌdu -Lagɔ lbho -ɩnmʋ -ziaka, ꞌɔ ꞌnynɩ ꞌmʋ, nʋ -daa -aꞌba ꞌꞌyigbeyi *wɔnkulɛ -lue -a ꞌke ɛ liꞌye. 2ꞌLe ɔ na: ꞌBho ꞌyrʋꞌa tiganamʋ, ꞌle a ꞌke yaku liꞌye, ꞌle ɛ ꞌke zaan a, a-a ꞌnʋ-o: -Vlii ꞌwla-oꞌo, 3ꞌle ɛ ꞌke -druma ꞌꞌdu a, -bho yayi -nɩ -tukuu, a-a ꞌnʋ-o: ꞌꞌNi-i ꞌye-e -lbha -mʋ. A yiboꞌo-o yaku ꞌꞌyiꞌa lɩ-ɩ ziꞌa ꞌꞌtibheli, ꞌle, -nɔɔ -ke ꞌmʋyibolɩꞌa dɩ a ꞌwɔnꞌɔ ꞌbɔ see, a se ɩ ꞌꞌyiyibo! 4ꞌTraamʋꞌa nyʋ-ʋ seꞌa -Lagɔ ꞌꞌyi-kpʋn, -ʋ seꞌa ꞌꞌyiꞌsrɛɛ ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, ʋn ꞌbɔ-ɔ ti ʋn ꞌke wɔnkulɩ liꞌye. ꞌLe ꞌɛ -lue ꞌtɩn -see -nʋ-ɛ yi, -bho ɛ -se *Zonaasɩꞌa ꞌꞌsɛꞌɛ nɛꞌɛ ꞌꞌyitigʋgɔlɛ ꞌyeꞌa -nʋ-ɛ mʋa ƆFa16 4 -Bho a ꞌke Zonaasɩꞌa wɔnkulɛ ꞌmʋtiꞌwɔn, a -gbʋ ꞌle Mt 12 40.

*Faliziɛɛn -ke *Sadiziɛɛnꞌɛ -tɔtɔlɩ

(Maakɩ 8:14-21)

5Ʋn cɛꞌɛ ꞌꞌni a, ꞌle *ꞌɔ -namʋ ꞌye ꞌgwlʋtipopo -ka ʋn -seeꞌa ꞌꞌyidieflɔɔ ꞌmʋꞌꞌluo. 6ꞌLe *Zezii na: ꞌBho *Faliziɛɛn -ke *Sadiziɛɛn ꞌꞌweꞌa ꞌꞌflɔɔꞌɔ ꞌꞌbuubuulɛꞌɛ damʋ a ꞌꞌdu aꞌba ꞌꞌbhi ꞌꞌyrili! 7ꞌƆ -namʋꞌa ꞌꞌsɛ nʋꞌa -kaa, ʋn-ʋ ꞌkabhaꞌo: -A -ke ꞌꞌyidieflɔɔ -see yiꞌa dɩ ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa lɛ-ɛ! 8Dɩ ʋn -zaꞌa ꞌmʋ, ɔ ꞌwɩn ꞌɩ ꞌbɔ ꞌle ɔ ꞌye ʋ -kaa ꞌꞌyiꞌlɛ: Leedɩ a nʋꞌo -a se ꞌꞌyidieflɔɔ ꞌbhle, ꞌɛ dɩ ɔ ꞌlɛꞌɛ ꞌnaꞌa? A -see -bhla ꞌɩnmʋ ꞌꞌgwlide ke! 9A -see -bhla tiꞌwɔn ke? ꞌꞌFlɛɛ -muu ꞌɩn cɩcɛꞌɛ ti, nyunyuꞌa ꞌꞌdui -bue ꞌꞌdui ꞌsɔn -gwlɩ -bue liꞌa -ɩ -sieꞌa ti, a -see ꞌya dɩ ꞌgwlʋtipopo? Ʋn liꞌa ꞌle, lililɩꞌa -cɩcɩ ꞌdiɛ -sieꞌe tiꞌa? 10ꞌLe ꞌꞌflɛɛ -mɛɛsɔn nyunyuꞌa ꞌꞌdui -bue liꞌa ꞌle ɩ ꞌyeꞌa ti-sie, a -see ꞌya dɩ ꞌgwlʋtipopo? Ʋn liꞌa ꞌle, lililɩꞌa -cɩcɩ ꞌdiɛ -sieꞌe tiꞌa? 11-Ka ꞌɩn -see amʋ ꞌꞌflɛɛꞌɛ dɩ -bodɩ ꞌmʋ-za, lɛ ꞌɩn -zaꞌa ꞌmʋ, aꞌba ꞌwɩn ɩ ꞌmʋti? ꞌBho Faliziɛɛn -ke Sadiziɛɛn ꞌꞌweꞌa ꞌꞌflɔɔꞌɔ ꞌꞌbuubuulɛꞌɛ damʋ, a ꞌꞌdu aꞌba ꞌꞌbhi ꞌꞌyrili! 12Ɔ muꞌa ꞌbho wlu ꞌmnɛꞌɛ da le a, -yrɔzaa! ꞌle ꞌɔ -namʋ ꞌye ɩ ꞌmʋtiꞌwɔn. -Ka ɔ -seeꞌa ka ꞌꞌflɔɔꞌɔ ꞌꞌbuubuulɛzɛgɛ ꞌnynɩ ꞌꞌsi, ꞌle ɔ ꞌꞌsiꞌa ka Faliziɛɛn -ke Sadiziɛɛn ꞌꞌweꞌa -tɔtɔlɩ ꞌnynɩ, ꞌle ʋn ꞌye ɩ yibo.

*ꞌPiɛlɩ na *Zezii ꞌmo-o *-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ

(Maakɩ 8:27-30; Luukɩ 9:18-21)

13*Zezii poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, ɔ -ke *ꞌɔ -namʋ -sɔꞌɔ ꞌmʋ-ɛ, ʋn ꞌye -gwlɔklagba ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Filiipʋꞌa Sezalee -bhoga mu. ꞌBho-o Zezii dede -nɩꞌe ꞌɔ -namʋ ti: ꞌAn -namʋ-a, -bho nyʋ -ka ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYuꞌa ꞌꞌkpidɩ ꞌmʋ-ʋza ꞌle, ʋn na ꞌyɔɔ ꞌɩn ꞌꞌduꞌa? 14ꞌLe ʋn na: Nyʋ na -ɩnmɔ ꞌmo-o *ꞌZaan Batiisɩ, -lrʋʋ na -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizamʋ -nɩꞌa ti -bɛnyɩ, ꞌwa -lue -ɩn ꞌꞌduꞌo, -lrʋʋ na -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi *Elii -ɩn ꞌꞌduꞌo, ꞌle -lrʋʋ na -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi *Zelemii -ɩn ꞌꞌduꞌo. 15ꞌLe ɔ na: -Bho ɛ ꞌꞌdu aꞌba ꞌꞌbhi -bodɩ ꞌle, ꞌyɔɔ ꞌɩn ꞌꞌduꞌa? 16ꞌLe Simɔɔ *ꞌPiɛlɩ na: -Ɩnmɔ ꞌmo-o *-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ, Tinɩlagɔꞌɔ ꞌꞌyu.

17Ɔ poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, ꞌbho-o ɔ -nʋ -nɩꞌe: Zonaasɩꞌa Simɔɔ, -ɩn ꞌwa-a ti, wlu -nɛɛ, ꞌan -tɩta -Lagɔ -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌli, ꞌɩnnɔ po ꞌɛ -ɩnmʋ wɔn ꞌmʋ, nyunyɔ -see -ɩnmʋ -ziadɩ wɔn ꞌmʋ po. 18ꞌɩnmɔ -yɔɔ, ꞌɩn-ɩ ꞌwɩ -ɩ -ɩnmʋ ꞌꞌyiti, trɩ -ke ꞌꞌkpi nyʋ-ʋ -poꞌa -budu a, -ɩn -ke ɛ gʋgɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyiti. -Ka -lue ꞌmnɔ ꞌka-a ꞌɩn ꞌꞌluoꞌo -ɩnmʋ ꞌmʋ -aꞌa lbhʋ ꞌmʋ nyunyuꞌa -dadudu ꞌke ꞌɩnmʋ -bodɩ yi, ꞌle -ɩn ꞌke ꞌwa nyamna ꞌꞌdu. ꞌꞌNyinynidɩꞌa tiyayiꞌa wɔnkuɛ -ke ꞌmɛmɛɛꞌɛ ꞌꞌbhuo -see nyʋ ꞌmnʋ ꞌꞌyi-pa yi. 19Nyʋ -Lagɔ-ɔ ꞌyeꞌa -kɔ mʋ, -ɩnmɔ ꞌye ꞌwa nyamna ꞌꞌdu mʋ ꞌle ꞌɩn ꞌke -ɩnmʋ ꞌan wɔnkuɛ ꞌꞌnyɩ. -Lagɔꞌɔ wɔnkuɛ -ke -ɩn -naꞌa a, ꞌle ɛ ꞌmʋ lɛꞌꞌo lɛ -a ꞌyeꞌa ꞌmʋꞌkaa mʋ ꞌnɔɔ ꞌbhlʋkpa ꞌꞌkpi, -Lagɔ -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌli-i ꞌye -ɛ ꞌmʋꞌkaa -mʋ -lrɛɛ. Lɛꞌꞌo lɛ -a ꞌyeꞌa wɔn ꞌꞌkpiti-cɛ mʋ ꞌnɔɔ ꞌbhlʋkpa ꞌꞌkpi, -Lagɔ -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌli-i ꞌye -ɛ wɔn ꞌꞌkpiti-cɛ -mʋ -lrɛɛ. 20ꞌLe ɔ ꞌye ꞌɔ -namʋ ꞌꞌdɩ ꞌmʋ ꞌꞌdu ꞌle ɔ na: -Ka ꞌɩn ꞌꞌduꞌa -Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ, nyɔꞌɔ ꞌwɔɔn nɩ amʋ wɔn ꞌꞌyi ꞌbɔ -leꞌꞌa!

*Zezii -zaꞌa-a ꞌɔ ꞌmɛmɛdɩ -ke ꞌɔ glusɔdɩ ꞌmʋ

(Maakɩ 8:31–9:1; Luukɩ 9:22-27)

21A -gblee, ɛ-bɛ -nɔɔ -lue ꞌmnɛ ꞌli, *Zezii ꞌkpa-a ꞌbho, lɩ -Lagɔ ꞌwɔnꞌɔ -ɩ ꞌye ꞌɔ -bodɩ -yi mʋ, ꞌɩnnɩ ɔ-ɔ ꞌtmʋʋꞌo *ꞌɔ -namʋ. Ɔ na: ꞌƖn-ɩ ꞌye-e ꞌle Zelizalɛɛmʋ -mu -mʋ ꞌle *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ-e, *ꞌɔ gbaꞌa yibomʋ -ke ꞌZuifʋꞌa -zigletumʋ -lrʋʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho-o ꞌye ꞌɩnmʋ ꞌkleyeɛɛ ꞌꞌkpi -ya mʋ ꞌle ʋn ꞌke ꞌɩnmʋ ꞌlbha ꞌɩn ꞌke ꞌmɛ. -Bho ʋn nmaze ꞌɩnmʋ ti, ꞌan ꞌmɛmɛɛꞌɛ ꞌwɩ ꞌsɔn, ꞌɛ tanzɔ, ꞌle -Lagɔ ꞌke ꞌɩnmʋ glu -za ꞌle ꞌɩn ꞌke ti-nɩ -lrɛɛ. ꞌƖnnɩ ɔ -zaꞌa ꞌmʋ. 22ꞌƆ ꞌꞌyitiflɔwlu ꞌmnɛ -see *ꞌPiɛlɩꞌa -pɔlʋ -bhlua, ꞌɛ dɩ ɔ -ke ɔ -jri-ɛꞌɛ gbɔ ꞌle ɔ na: -Woofoa! ꞌAn -Kɔyi, ꞌya lɛtu -see -ɩnmʋ -bodɩ -yi yi. 23ꞌPiɛlɩ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, Zezii ꞌꞌbhitiꞌe-e ꞌꞌyiti ꞌle ɔ-ɔ wlu ꞌnɔ ꞌꞌlruli, ɔ na: *Sataan! po ꞌɩnmʋ le! Lɩ -ke -Lagɔ seꞌa -ybhɛ, ꞌɩnnɩ -a popoꞌo ꞌgwlʋti. -Ɩn ꞌbɔ-ɔ ti -ɩn ꞌke ꞌɩnmʋ ꞌꞌnyinynidɩ ꞌmʋ po, ꞌle, lɛ -Lagɔ ꞌbɔꞌɔ ti, ꞌɩn ꞌke nʋ, -ɩn ꞌke ɛ ꞌɩnmʋ -pɔlʋ ꞌꞌyi -za, -ɛkedɩmaa, -aꞌa popo -Lagɔꞌɔ ka ꞌgwlʋti, nyunyɔnaagɩ -ɩn ꞌbhleꞌe ꞌmʋ.

24ꞌLe ɔ na ꞌɔ -namʋ -bodɩ: Nyɔ -yɔ ꞌbɔꞌɔ ti ɔ ꞌke ꞌɩnmʋ ꞌꞌsrii ꞌle ꞌɩn -ke ɔ ꞌke -na ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ, -yɩ ꞌma-a ꞌɔ ꞌꞌbhuoꞌa ꞌgwlʋdɩ, ɔ po ɩ ti ꞌle ɔ ꞌke -Lagɔꞌɔ ꞌgwlʋdɩ nʋ. Ɔ ꞌwɔn ɔ ꞌke ꞌkle ꞌye kplokplo, ꞌle ɛ-bɛ ꞌkleyeɛɛ ꞌmʋ ɛ ꞌbhɛɛꞌo nyʋ ꞌke ɔ ꞌlbha ɔ ꞌke ꞌmɛ ꞌle ɛ ꞌke ngazemɛmɛɛꞌɛ ꞌꞌbhuoka ꞌꞌdu. 25Nyɔ -yɔꞌɔ ziꞌa ꞌɔ ꞌꞌbhuoꞌa tinɩɛꞌɛ dɩ, -ɔ sɩaꞌa ꞌan dɩ kplokplo ꞌle ɛ ꞌke ꞌɔ ꞌmɛnamʋ nyni, ꞌɔ nyɔtu ꞌke ꞌpʋn ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. Nyɔ -yɔ ziꞌa ꞌɔ ꞌꞌbhuoꞌa tinɩɛꞌɛ dɩ ꞌle ꞌkmʋ ꞌmʋꞌa lɩ ꞌli, ꞌɔ nyɔtu ꞌke ꞌmɛ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. 26-Gblee, -bho -ɩn ꞌꞌdu ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋꞌa ꞌgagalɩ ꞌweeꞌa ꞌyeyedɩ ꞌle -ɩn ꞌke ꞌmɛ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi ꞌle, leelɛ -ɩn ꞌyeꞌe ꞌtɔ ꞌbhoꞌa? ꞌYa ꞌwee ꞌmo-o bhubhulɩ, -ɛkedɩmaa, ꞌya lɛtu se ꞌbhɛɛ ɩ ꞌke nyɔ ꞌpʋʋn ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. 27-Ziaka, ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu, ꞌɩn-ɩ ꞌye-e ꞌle ꞌan -tɩta -Lagɔ gbo ꞌwlʋ -mʋ ꞌle ꞌɩn -ke ɔ gboꞌa -dalbhomʋ ꞌke ꞌnɔɔ ꞌbhlʋkpa ꞌꞌkpi yi. ꞌLe ꞌɔ ꞌnynɩꞌa ꞌꞌyibhɛɛɛ ꞌmʋ ꞌɩn-ɩ ꞌye -yi -nɩ mʋ. ꞌBho ꞌmnɔ, nyɔꞌꞌo nyɔꞌɔ dɩ ɔ nʋꞌa ꞌle ɔ ꞌke ꞌya ꞌpɛlʋ ꞌye. 28-Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu-u ꞌye-e -yi -mʋ ꞌle nyʋ ꞌke ꞌan nyʋꞌa -kɔkɔɔꞌɔ da ꞌye. A-bʋ -nɩꞌa -laa, aꞌba ꞌꞌklumʋꞌa nyʋ -lrʋʋ -see ꞌmɛ yi, a-a ꞌye-e ꞌɛ da ꞌye -mʋ. ꞌKa-a Zezii ꞌlɛꞌo.

17

*Zeziiꞌa ꞌꞌyigba-a vlan-aꞌo

(Maakɩ 9:2-13; Luukɩ 9:28-36)

1*Zezii -zaꞌa ɩ-bɩ dɩ ꞌmnɩ ꞌmʋ, ɔ nʋ ꞌbho ꞌɛ ꞌꞌkpi ꞌwɩ -mɛɛlo, ꞌle ɔ ꞌye *ꞌPiɛlɩ, Zaakɩ -ke ꞌɔ ꞌlotʋꞌa ꞌꞌyu *ꞌZaan ꞌmʋꞌꞌluo, ɔ -ke ʋn ꞌye ꞌle trɩklagba -lue ꞌꞌkpi ꞌya. ꞌLe-e ɔ -ke ʋn -cɛꞌɛ li. 2Ʋn nyniꞌa ꞌle trɩ ꞌꞌkpi ꞌꞌgamʋ, ꞌwa ꞌꞌyri nʋꞌa -kaa, ɩ katiꞌo, ꞌle, -vlavlɩ ꞌbhɛɛꞌɛ Zeziiꞌa ꞌnynɩ ꞌꞌyi a, ʋn ꞌye ɩ liꞌye. ꞌƆ ꞌꞌyigba -ke ꞌɔ -banɩ ꞌꞌplu-oꞌo ꞌle ɩ-ɩ vlanꞌo tenyɩ, ꞌnɔɔ ꞌkmʋꞌa ꞌꞌpluplulɩ nyɔ ꞌkɩ ɩ likpʋkpa -nɩ, ɩ se -nɩ. 3*ꞌƆ -namʋ tan nʋꞌa -kaa, *Moyiizɩ -ke *Elii ꞌma-a -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizamʋ -bɛnyɩ, ʋn ꞌye -ʋ li ꞌle ʋn -ke Zezii-i wluꞌo. 4Ʋn ꞌye ꞌʋ -kaa li a, ꞌle ꞌPiɛlɩ ꞌye wlu ꞌmʋꞌꞌluo, ɔ na: ꞌAn -Kɔyi, ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili -a ꞌke ꞌnɔɔ -de. -Bho -ɩn ꞌwɔn ɔ, ꞌle -a ꞌke -pepe tan po, -aꞌa -nɛ -lue, Moyiizɩꞌa -nɛ -lue, Eliiꞌa -nɛ -lue. 5Wlu ꞌmnɛ ꞌꞌsri ꞌle ꞌPiɛlɩꞌa wɔn ꞌmʋ, ꞌmʋkudruku-u vlanꞌa ꞌwlʋ-o ꞌle yaku ꞌli, ɛ ꞌye ꞌwa klɛ -zuzu ꞌꞌlruꞌꞌjri. Wlu -lue-e ꞌwlʋꞌa ꞌle -druku ꞌmnɛ ꞌmʋ, ɛ na: ꞌAn ꞌꞌyuꞌa ꞌdɛ -lue -ke dɩ ꞌɩn -kmaꞌa, ꞌɩnnɔ ꞌka-a. Ɔ ꞌmʋ ꞌɩn-ɩ poꞌo ꞌan ꞌbʋbʋaꞌa klɛ. ꞌƖnnɔ ꞌmo-o Zezii. A po ɔ -lokui! 6-Da ꞌɔ -namʋ ꞌwɔnꞌɔ wlu ꞌmnɩ ꞌbɔ, -sɩanyɩ ꞌlbhʋ -ʋꞌo tenyɩ; ʋn ꞌga-a ti; ʋn ꞌpo-o ꞌꞌyigba glu. 7Ɔ ꞌnyni -ʋ li ꞌle ɔ ꞌye ʋ liꞌtʋ, ɔ na: A -sɔ ꞌmʋ, -sɩanyɩꞌa ꞌlbha amʋ -le! 8Ʋn -sɔꞌɔ ꞌmʋ, ʋn gbʋgbʋꞌa ti, ʋn -see nyɔ liꞌye -bho ɛ -se Zeziiꞌa ꞌꞌsɛ, ꞌɩnnɔ -ke ʋn -nɩ ꞌbho.

9Ɩ ziꞌa -kaa a, ʋn-ʋ ꞌwlʋ-o ꞌtɔ ꞌle trɩ ꞌꞌkpi. Ʋn -nɩꞌa ꞌdrenamʋ ꞌle Zezii ꞌye ʋ ꞌꞌdɩ ꞌmʋ ꞌꞌdu: Lɩ-ɩ -ke da a ꞌyeꞌa -laa, aꞌba -zɩ ɩ nyʋ -bodɩ ꞌmʋ -le, ꞌle ɛ ꞌke ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYuꞌa glusɔnɔɔ ꞌꞌkpi bhlaꞌꞌa! 10Ɔ -zaꞌa wlu ꞌmnɛ ꞌmʋ ꞌle ꞌɔ ꞌye ɔ tidede: -Aꞌba -Tɔyi, *-Lagɔꞌɔ gbayibomʋ na Elii ꞌke yi -tanyɩ. ꞌKa-a maꞌa? 11ꞌLe ɔ na: Kɩn, ꞌka-a moꞌo. Elii ꞌke nya -kɔ -ziaka ꞌle ɔ ꞌke lɩ ꞌwee nmaze, ɩ ꞌke ꞌꞌyrili-nmɔ. -Bho ɔ yi-ɔ ɔ, ꞌle *-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ ꞌke yi. 12ꞌƖn-ɩ ꞌtmʋʋꞌo amʋ-ɛ, Elii yi-oꞌo see, nyʋ -see ɔ ꞌꞌyiyibo. Lɛ ʋn ꞌbɔꞌɔ ti, ꞌɩnnɩ ʋn nʋ ꞌɔ ꞌꞌlruli. -Ka -lue ꞌmnɔ ꞌka-a ʋn-ʋ ꞌye ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYuꞌa ꞌꞌbhuo ꞌkleyeɛɛ ꞌꞌkpi -ya mʋ -lrɛɛ. 13-Ka ɔ ꞌꞌsiꞌa ka *ꞌZaan Batiisɩ ꞌnynɩ, ꞌɔ -namʋ ꞌwɩn -ɩ ꞌmʋti ꞌꞌgamʋ.

*Zezii ꞌpʋʋnꞌo-o ꞌꞌdana -lue-e ꞌbhleꞌa ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌmʋ

(Maakɩ 9:14-29; Luukɩ 9:37-43a)

14A -gblee, ʋn -ka ꞌbho trɩ ꞌzɔ-ɔ nyni, nyʋ ꞌgbʋʋꞌo-o ꞌꞌlru, ʋn-ʋ fuo ꞌnʋ-ʋ wɔn. ꞌWa ꞌꞌklumʋꞌa nyɔ -lue ꞌyi-e *Zezii -jeyi, ɔ ꞌye ɔ bhɩ gbɔ -gble. 15Ɔ na: ꞌAn -Kɔyi, ꞌye ꞌan ꞌꞌyuꞌa ngaze! Ɔ se ꞌkpa ꞌꞌyiꞌbhle. Ɔ ꞌbhle-e -sukusuku ꞌmʋ. -Bho ꞌɛ ꞌcʋsasʋ ꞌwlʋ, ꞌwɩ -lrɛɛ ꞌli ɔ-ɔ ꞌkpa-a nɛ ꞌmʋ, ꞌle ꞌwɩ -lrɛɛ ꞌli ɔ-ɔ ꞌkpaꞌa ꞌꞌnukɔ. 16ꞌƖn -yɔ ꞌɔ-ɔ *-aꞌa -namʋ ꞌle ʋn se ꞌɔ ꞌpʋʋnpʋan ꞌbhɛɛ. 17ꞌLe Zezii ꞌye -kaa ꞌɔ -namʋ -ke nyʋ -lrʋʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho ꞌꞌyiꞌlɛ: -Wooo! A-bʋ -pɔlʋꞌa ꞌꞌyikmumʋ -ʋ -ke dɩ -nyniꞌa ꞌꞌyrili, a -see ꞌɩnmʋ ꞌꞌgwlide ke! Bhubhuyitiꞌa dɩ ꞌɩn-ɩ sɩaꞌa -kaa aꞌba dɩ kplokploꞌa? -Bhlaaka a ꞌke ꞌtɔ tiꞌwɔnꞌɔ? Ɛ -nmɔꞌɔ -kaa-a ti, a -ya ꞌɩnmʋ ꞌꞌyuyigbɛ! ꞌLe ʋn -ke ɔ ꞌye yi. 18Ɔ yiꞌa a, Zezii ꞌꞌplaanꞌa-a ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌꞌlruli ꞌꞌyikmaka, ɔ na: ꞌꞌNyinynidɩꞌa -zuzu, ꞌdɔ ɔ ꞌmʋ! ꞌLe ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌye ꞌꞌyuyigbɛ ꞌmʋ ꞌda, ɔ ꞌye ꞌpʋn ꞌbho -gbaa -lue ꞌmʋ.

19Zezii -ke ꞌɔ -namʋ -cɛꞌɛ li, ꞌle ʋn ꞌye ɔ tidede: Leedɩ -a nuꞌo ꞌꞌyuyigbɛ ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌmʋ ti, ꞌle -a se ɛ ꞌbhɛɛꞌɛ? 20Le ɔ na: -Ɛkedɩmaa, a -see ꞌɩnmʋ ꞌꞌgwlide. -Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, -bho a de ꞌkɩ ꞌɩnmʋ ꞌꞌgwli -toope a, lɛ-ɛ -kmuꞌa ꞌꞌyi ꞌbho nyʋ ꞌweeꞌa ꞌꞌyigbeyi -see amʋ wɔn ꞌꞌyi ti-nyna yi, lɛꞌꞌo lɛ-ɛ ꞌye-e amʋ ꞌmʋꞌwɔɔn -mʋ. [ 21ꞌLe -Lagɔꞌɔ libhadeɛ -ke -supɛɛ ꞌmʋ, ꞌle-e nyɔ-ɔ nʋ nɩꞌe ꞌya ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzutu ti.]

*Zezii -zaꞌa-a ꞌɔ ꞌmɛmɛdɩ -ke ꞌɔ glusɔdɩ ꞌmʋ -lrɛɛ

(Maakɩ 9:30-32; Luukɩ 9:36-45)

22Ɩ ziꞌa -kaa a, zɔ -lue ꞌzɔ *Zeziiꞌa -namʋ -ke ɔ ꞌgbʋʋꞌo-o ꞌbho Galilee ꞌꞌlru, ꞌle, dɩ-ɩ ꞌye ꞌɔ -bodɩ -yi mʋ, ɔ ꞌye ɩ ꞌmʋ-za -lrɛɛ: ꞌƖnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu, ʋn-ʋ ꞌye-e ꞌɩnmʋ nyʋ -jeyi ꞌꞌnyɩ -mʋ, 23ꞌle ʋn ꞌke ꞌɩnmʋ ꞌlbha ꞌɩn ꞌke ꞌmɛ. -Bho ꞌɩn nmaze-ɛ ti, ꞌan ꞌmɛwɩꞌa tanzɔ ꞌle ꞌɩn ꞌke glu -sɔ, ꞌɩn ꞌke ti-nɩ -lrɛɛ. Wlu ꞌmnɛ -nyniꞌe-e ꞌɔ -namʋ ꞌgwlʋ li.

*-Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegboꞌa zʋn ꞌliꞌa lapoo *Zezii ꞌꞌpɛleꞌo.

24*Zezii poꞌa wlu ꞌmnɛ ti, ɔ -ke *ꞌɔ -namʋ ꞌmu-o Kapɛnayiimʋ. Ʋn nyniꞌa, nyʋ-ʋ zaꞌa *-Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegboꞌa lapoo ꞌye-e *ꞌPiɛlɩ li, ꞌle ʋn ꞌye ɔ tidede: Aꞌba -tɔyi -ke a -naꞌa, ꞌɔ ꞌꞌpɛle lapoo? 25ꞌPiɛlɩ na: Leedɩꞌa, ɔ-ɔ ꞌꞌpɛle nɛ-oꞌo. Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, ɔbɔ-e Zezii -ke ꞌɔ -namʋ -lrʋʋ ꞌnyni-e -budu -lue wɔnyi. Ʋn paꞌa a, ꞌle Zezii ꞌye wlu ꞌmʋꞌꞌluo -antanyɩ ꞌle ɔ na: Simɔɔ, koo -a popoꞌo ꞌgwlʋtiꞌa? -Mnɔɔɔ -bodɩ ꞌle, ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ yɔɔ ꞌꞌpɛleꞌe lapoo, ɔ ꞌꞌnyɩꞌe ꞌbhlʋkpayowliklagba, ꞌɔ nyʋ-ae -ale ꞌlɩkpʋ? 26Ɔ na: ꞌLɩkpʋ moꞌo. Zezii na: -Ka -lue ꞌmnɔ, -yʋ ꞌma-a ꞌbhlʋkpayowliklagbaꞌa nyʋ, ʋn se ꞌbhɛɛ ʋn ꞌke lapoo ꞌꞌpɛle. 27-Lagɔꞌɔ ꞌꞌyu ꞌmna ꞌꞌduꞌo, ꞌɩn se ꞌkɩ ꞌbhɛɛ ꞌɩn ꞌke ɩ ꞌꞌpɛle, ꞌle ɛ ꞌye -kaa ꞌmʋ-nɩꞌa dɩ, -abʋ -see nyʋ dɩ li-kpʋn yi ꞌle ʋn -kaa ꞌcɛ po. ꞌƐ dɩ, mu ꞌle -badaklagba kɔ, po ꞌle gwɛ. -Antanyɩzmi -a ꞌyeꞌa ꞌꞌfla mʋ, ꞌbhɛ ɛ wɔn ꞌmʋ, -a ꞌye-e ꞌle nɛtɛmɔni ꞌyee -mʋ. ꞌꞌPɛle -nɩ nɛ -a -nɩ ꞌsɔn ꞌꞌlrumʋꞌa lapoo.

18

*Zeziiꞌa -namʋ na: Yɔɔ ꞌmo-o -klagbaꞌa?

(Maakɩ 9:33-37; Luukɩ 9:46-48)

1A -gblee, zɔ -lue ꞌzɔ, *Zeziiꞌa -namʋ ꞌnyni -ɔ li, ʋn ꞌye ɔ tidede: -Bho -aꞌa nyʋꞌa -kɔkɔɔꞌɔ -nɔɔ nyni ꞌle, yɔɔ ꞌmo-o -klagbaꞌa? 2Ʋn poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, ɔ ꞌla-a ꞌꞌyuyigbɛ -lue ꞌle ɔ ꞌye ɔ ꞌbho ꞌwa ꞌꞌyigbeyi ti-nyna ꞌle ɔ na: 3-Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, -ka a-a popoꞌa ꞌgwlʋti, -bho a se ꞌna ꞌꞌyizizia ꞌle a ꞌke ꞌyɔɔ -ka ꞌꞌyuyigbɛ, ꞌꞌlemnɩɩ ꞌmna se ꞌbhɛɛ ꞌɩn ꞌke aꞌba -kɔyi ꞌꞌdu. 4ꞌAn nyʋ ꞌɩn-ɩ ꞌyeꞌa -kɔ mʋꞌa ꞌꞌklumʋꞌa -klagba-a ꞌmo-o nyɔ-ɔ yaꞌa ꞌɔ ꞌꞌbhuo ꞌzɔ, -ɔꞌɔ ꞌnɛꞌɛ dɩ ꞌmʋti ꞌꞌdanaka. 5ꞌƆ nyɔtu, nyɔ -yɔ ꞌꞌduꞌa ꞌan dɩ -ɔ kpʋn ꞌɔ -gli, de ꞌꞌgwli ꞌɩnmɔ -ɩn kpʋnꞌo.

*Zezii na: A -ke ꞌꞌnyinynidɩ cɩcɛ ꞌꞌyi

(Maakɩ 9:42-48; Luukɩ 17:1-2)

6ꞌƖn-ɩ ꞌtmʋʋꞌo amʋ-ɛ, nyɔ -yɔ deꞌa ꞌɩnmʋ ꞌꞌgwli ꞌwa ꞌlaꞌa lɛ -ka ꞌꞌdana, -bho nyɔ -lrɔɔ ꞌbɔ ti ɔ ꞌke ɔ dɩ ꞌꞌyriliꞌꞌmaa ꞌle ʋn ꞌke ꞌan ꞌꞌgwlidedɩ ꞌbhɔ ɔ, -bhladɩ ɔ -see ꞌɛ nʋ ke, ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili, ꞌɔ nyunyɔtu, ʋn ꞌke ɔ sʋkpʋmua -bluu ꞌzɔ tisɩsan ꞌle ʋn ꞌke ɔ ꞌtɔnni kɔ po. 7Ngazedɩꞌa ꞌyɛɛ ꞌkaaꞌa? Lɩꞌa -dadudu-u ꞌꞌtuuꞌo nyʋ ꞌꞌnyinynidɩꞌa nʋnamʋ, ɛ-ɛ ꞌmo-o ꞌkmʋ -yɛ -ke ꞌꞌkpi ꞌya lɩtuꞌa ꞌwlʋ-aꞌo! ꞌYa lɩtu -see ꞌnɔɔ -bɔ yi. -Yɔ ꞌꞌtuuꞌa nyʋ ꞌya lɛtuꞌa nʋnamʋ, ꞌɔ dɩ-ɩ ꞌye-e ngaze ꞌmʋꞌbhle -mʋ ꞌꞌsɛ!

8*Zezii ꞌpo-o ꞌꞌyi ꞌle ɔ na: -Bho ɛ ꞌꞌdu -aꞌa sʋ ꞌle ɛ ꞌke -aꞌa bhʋ ꞌꞌdu, -bho ɛ ꞌꞌtuu -ɩnmʋ ꞌꞌnyinynidɩꞌa nʋnamʋ, -bhladɩ -ɩn -see ꞌɛ nʋ ke, cɛ ɛ ꞌbho, -ɩn ꞌke ɛ ꞌle nya ꞌꞌvuto, ɛ ꞌke -ɩnmʋ gbo-tɛ. Ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili -ɩn ꞌke sʋgbɔdie ꞌbhle ꞌle -ɩn ꞌke bhʋgbɔdie ꞌbhle ꞌle -ɩn ꞌke ꞌꞌkɔgwlɛtinɩɛ ꞌye. -Bho -ɩn se ɛ ꞌbho cɛ ɛ, -ɩn -ke -aꞌa sʋɩ -ke bhɩ ꞌsɔn-ɔ ꞌye-e ꞌle ꞌꞌkɔgwlɛnɛ ꞌmʋ -mu -mʋ. 9ꞌLe, -bho ɛ ꞌꞌdu -aꞌa ꞌꞌyri-i ꞌꞌtuu -ɩnmʋ ꞌꞌnyinynidɩꞌa nʋnamʋ -lrɛɛ, -bhladɩ -ɩn -see ꞌɛ nʋ ke, ꞌꞌtru ɛ ꞌle, ꞌꞌvuto nɛ ꞌle nya ɛ ꞌke -ɩnmʋ gbo-tɛ. Ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili -ɩn ꞌke ꞌꞌyriyʋɛ -lue ꞌbhle ꞌle -ɩn ꞌke ꞌꞌkɔgwlɛtinɩɛ ꞌye. -Bho -ɩn se ɛ ꞌle ꞌꞌtru a, -ɩn -ke -aꞌa ꞌꞌyriyɔ ꞌsɔn-ɔ ꞌye-e ꞌle nɛ ꞌmʋ -mu -mʋ, ꞌnɔɔ ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Geɛɛnɩ.

ꞌꞌMamabhlabhlɛꞌɛ ꞌꞌkpiꞌa ꞌꞌyi

(Luukɩ 15:3-7)

10*Zezii poꞌa ɛ-bɛ wlu ꞌmnɛ ti a, ɔ na: A ꞌꞌdu aꞌba ꞌꞌbhiꞌa dɩ gba ꞌmʋ, -klaabonyʋ -yʋ deꞌa ꞌɩnmʋ ꞌꞌgwli, ꞌwa ꞌlaꞌa lɛ ꞌꞌdanaka, ꞌle a -kaa ꞌwa -lue ꞌꞌyiꞌꞌpli. ꞌƖn-ɩ ꞌtmʋʋꞌo amʋ-ɛ -ziaka, -Lagɔ gboꞌa -dalbhomʋ ꞌꞌdu ꞌʋ ꞌꞌyrili. ꞌAn -tɩta -Lagɔ -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌliꞌa ꞌꞌyri -nɩ ꞌnʋ-ʋ ꞌꞌkpi ꞌꞌkɔmʋ. [ 11A -gblee, ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu yi-oꞌo ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ, nyʋ-ʋ ꞌmɛꞌɛ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, ꞌɩn ꞌke ʋ ꞌpʋʋn.]

12Zeziiꞌa ꞌꞌgwlidemʋ ꞌmnʋꞌa dɩ ɔ poꞌo ꞌbhlabhlɛꞌɛ ꞌꞌyi, ꞌle ɔ na: Koo a-a popoꞌo ꞌgwlʋtiꞌa? -Bho nyɔ ꞌbhle ꞌbhlabhlɩꞌa -gwlɩ -muu ꞌle ꞌya ꞌꞌklumʋꞌa -lue ꞌke ꞌꞌma ꞌle, ɔ -see -mu yi ɔ ꞌke ꞌbhlabhlɩꞌa -gwlɩ nyiɛ ꞌbhlabhlɩ -bue ꞌyɔ -mɛɛnyiɛ ꞌbho ꞌꞌko ꞌꞌkpi sie ꞌle ɔ ꞌke ɛ tiꞌbɔꞌɔ? 13-Bho ɔ ꞌye ɛ, ꞌɩn-ɩ ꞌtmʋʋꞌo amʋ-ɛ, ɛbɛ-ɛꞌɛ ꞌꞌkpiꞌa ꞌbʋbʋa-a ꞌye-e ꞌꞌyi-die -mʋ ꞌle ɛ ꞌke -gwlɩ nyiɛ ꞌbhlabhlɩ -bue ꞌyɔ -mɛɛnyiɛ -yɩ -seeꞌa ꞌꞌma ꞌmʋ-zi. 14-Ka -lue ꞌmnɔ ꞌka-a, aꞌba -tɩta -Lagɔ -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌli -see ꞌybha ꞌle nyʋ-ʋ deꞌa ꞌɩnmʋ ꞌꞌgwliꞌa -lue ꞌtɩn ꞌke ꞌan dɩ ꞌꞌyriliꞌꞌmaa ꞌle ɔ ꞌke ꞌɔ ꞌꞌnyinynidɩ ꞌmʋ ꞌmɛ -nɩ.

ꞌLotʋꞌa ꞌꞌyu-u nʋꞌa ꞌꞌnyinynidɩ

15A -gblee, *Zezii ꞌꞌdu-o *ꞌɔ -namʋ ꞌꞌsrɩn ꞌmʋ, ɔ na: -Bho -aꞌa ꞌlotʋꞌa ꞌꞌyu nʋ ꞌꞌnyinynidɩ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, mu, -ɩn ꞌke ɔ ꞌbho -yɛ, ꞌle -ɩn -ke ɔ ꞌke li-cɛ. Lɛ ɔ nʋꞌa, -ɩn ꞌke ɔ ꞌꞌyi-tɔ ꞌle ɔ ꞌke ɛ ꞌꞌyiꞌwɔɔn ɔ, ꞌꞌlemnɩɩ -ɩn -yɔ ꞌɔ-ɔ ꞌbho -Lagɔꞌɔ -jolʋzɛgɛ ꞌꞌyi le. 16Lɛ ɔ nʋꞌa ꞌbho, -bho ɔ -see ɛ ꞌꞌyiyibo, mu, ꞌla nyɔ -lue -ke ꞌsɔn ꞌle a ꞌke ꞌsɔn -nɩ, ꞌle a ꞌke tan -nɩ, ꞌbho aꞌba ꞌꞌyigbeyi ꞌle a ꞌke ɔ tidede -lrɛɛ, ꞌle a ꞌke ɔ ꞌkpa ꞌꞌyi po ꞌle ɔ ꞌke ɛ ꞌꞌyiyibo. -Bho a nʋ -kaa a, ꞌꞌlemnɩɩ, -ka ɛ ꞌcnɩ-ɛꞌɛ ꞌle -Lagɔwlu ꞌli, ꞌka-a a-a nʋꞌo, ꞌle, lɛꞌꞌo lɛ a-a ꞌyeꞌa ꞌmʋ-za mʋ, a-bʋ ꞌke ɛ ꞌꞌkpi ꞌꞌdu, a-bʋ ꞌmo-o ꞌɛ ꞌꞌdɩꞌa -dayemʋ. 17ꞌꞌNyinynidɩ ɔ nʋꞌa, -bho ɔ -see ɛ ꞌꞌyiyibo, ꞌan -glɩgbawɔnyi -ɩn -nɩꞌa a, mu -ɩn ꞌke ꞌbhoꞌa nyʋ -lrʋʋ wlu kpa. -Bho ɔ -see ɛ ꞌtɔ ꞌꞌyiyibo ꞌbho ꞌwa ꞌweeꞌa ꞌꞌyigbeyi, ꞌꞌlemnɩɩ ꞌan -glɩgbawɔnyiꞌa nyʋ -zɔ ɔ ꞌle ꞌwa ꞌꞌklumʋ, ꞌle, ꞌꞌsesinyɔ -ke ʋn seꞌa lɛ -lue ꞌmʋ-plɛ, ʋn ꞌke ɔ ꞌꞌyi-zrɛ -nɩ.

ꞌMʋkaalɛ -ke wɔnkpiticɛlɛ

18A po -lokui, -ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, ꞌan wɔnkuɛ ꞌɩn ꞌꞌnyɩꞌa amʋ, ꞌle ɛ ꞌmʋ lɛꞌꞌo lɛ a-a ꞌyeꞌa ꞌmʋꞌkaa mʋ ꞌnɔɔ ꞌbhlʋkpa ꞌꞌkpi, -Lagɔ-ɔ ꞌye -ɛ ꞌmʋꞌkaa -mʋ ꞌle yaku ꞌli -lrɛɛ, lɛꞌꞌo lɛ a-a ꞌyeꞌa wɔn ꞌꞌkpiti-cɛ mʋ ꞌnɔɔ ꞌbhlʋkpa ꞌꞌkpi, -Lagɔ-ɔ ꞌye -ɛ wɔn ꞌꞌkpiti-cɛ -mʋ ꞌle yaku ꞌli -lrɛɛ. 19ꞌBho ꞌɛ lemʋ -lrɛɛ, ꞌnɔɔgbɛ ꞌbhlʋkpa ꞌꞌkpi, -bho aꞌba ꞌꞌklumʋꞌa ꞌsɔn bhete gbo ꞌle -pɔlʋ -lue ꞌmʋ, ꞌle ʋn ꞌke lɛ ꞌybha a, ꞌan -tɩta -Lagɔ -nɩꞌa ꞌle yaku li-i ꞌꞌnyɩ ꞌɛ amʋ-ɛ. 20A -gblee, -bho ɛ ꞌꞌdu nyʋ ꞌsɔn, nyʋ tan, -da ʋn ꞌgbʋʋꞌa ꞌꞌlru ꞌan ꞌnynɩ ꞌmʋ, ꞌɩn -nɩꞌe-e ꞌbho ꞌwa ꞌꞌklumʋ.

Nyanɩbhleyi -lue

21*Zezii poꞌa wlu ꞌmnɛ ti, *ꞌPiɛlɩ ꞌnyni -ɔ li ꞌle ɔ ꞌye ɔ tidede: ꞌAn -Kɔyi, -bho ꞌan -bonyunyɔ -ka ꞌɩnmʋ ꞌꞌnyinynidɩ ꞌꞌlruli-inʋ -zɔɔ, ꞌɩn ꞌke ꞌya dɩ ꞌbhɔ ꞌle ɔ ꞌke mu ɛ ꞌke kpɛ -mɛɛsɔn ꞌꞌkpi bhla maꞌa? 22Ɔ na: -Gbaan! Kpɛ -dadudu moꞌo, ɛ -see ꞌꞌtiinamʋ ꞌbhle yi.

23A -gblee, lɛ -ke -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔ gʋgɔꞌɔ ꞌꞌyiti, ꞌɩnnɛ ꞌka-a: ꞌBhlʋkpayowliklagba -lue ꞌbɔ-ɔ ti ɔ -ke ꞌɔ lbhʋzemʋ ꞌke ꞌɔ ꞌꞌwlilɩꞌa sɩkpɩ ꞌtɛ. 24Ɔ ꞌꞌdu-o ꞌya zrɛzrɛɛ wɔn, ꞌle, nyɔ -lue mɔni -dudududududu -bhlu -nɩꞌa ꞌꞌkpi, ɔ ꞌye ɔ ꞌla ꞌle ʋn ꞌye ɔ -ya. 25-Da ɔ ꞌka mɔni ꞌmnɩ -za ꞌle ɔ ꞌke ɩ ꞌkwla-za, ɔ se ꞌbho ꞌbhle. ꞌLe ꞌɔ -kɔyi na: ꞌƖn-ɩ ꞌye-e -ɩnmʋ ꞌdʋdɔ ꞌmʋ -sie -mʋ, -ɩn -ke -aꞌa ꞌnynɔ-e ꞌꞌyreetɩ-e -kɔkɔlɩꞌa klɛ ꞌle ꞌan kpa ꞌke -ɩnmʋ ꞌꞌkpi ti-gwɛ. 26Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, ꞌɔ lbhʋzeyi-i ꞌna-a ꞌkoji ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, ɔ ꞌye ɔ libhade, ɔ na: -Ku ꞌlimʋ ti ꞌɩn -bodɩ, -ɩn ꞌke ꞌan ngaze ꞌye, ꞌya ꞌwee ꞌɩn-ɩ ꞌye ꞌkwla-za mʋ. 27ꞌƆ -kɔyi nʋꞌa -kaa, ɔ ꞌye-e ꞌɔ ngaze ꞌle ɔ ꞌye kpa-a -nɩ ꞌnɔ ꞌꞌkpiꞌa dɩ ꞌbhɔ ꞌle ɔ ꞌye ɔ ꞌꞌyitiꞌꞌtayi ɔ ꞌye mu.

28Ɔ-bɔ lbhʋzeyi ꞌmnɔ ꞌdaꞌa ꞌbho ꞌꞌpiemʋ, ꞌɔ -bonyunyɔ -ke ɔ -nɩꞌa lbhʋ -lue ꞌmʋ -ɔ ꞌbhleꞌa ꞌɔ mɔniyɔɔsɩꞌa kpa, ꞌɩnnɔ ɔ ꞌyeꞌo ꞌle ɔ ꞌye ɔ -bluu ꞌzɔ kpʋn ꞌle -fukafuka ꞌye ɔ wɔn ꞌꞌsuu, ɔ na: ꞌAn mɔni -ɩn ꞌbhleꞌa, -zɛ ɛ ꞌkwla! 29ꞌLe kpabhleyi ꞌye ɔ bhɩ gbɔ -gble, ɔ ꞌye ɔ libhade: -Ku ꞌꞌgwli, -ɩn ꞌke ꞌan ngaze ꞌye, ꞌɩn-ɩ ꞌye -ɩ ꞌkwla-za -mʋ. 30Ɔ -see ꞌwɔn, ɔ ꞌye ɔ -jie ꞌmʋ po ꞌle nyukpasu ꞌmnɔ ꞌye ɔ kpa -za -kpayɩ-ɔ, ꞌle ɔ ꞌye ɔ ꞌꞌyitiꞌꞌtayi.

31nyʋ -ke ɔ-ɔ nʋꞌa lbhʋ -lue, ʋn ꞌye ꞌɔ zagbɩꞌa da, ɩ -see ʋ ꞌtʋ nʋ, ʋn mu-oꞌo ʋn ꞌye ꞌwa -klagba wlu kpa. -Ka ꞌya ꞌwee ziꞌa, ʋn ꞌye ɔ -kaa ꞌtmʋʋ, 32ꞌle ꞌwa -kɔyi ꞌye ɔ ꞌla, ɔ na: Nyanɩbhleyi! -Ɩn ꞌbhleꞌa ꞌan kpa ꞌle -ɩn ꞌye ꞌɩnmʋ libhade. ꞌƐ dɩ ꞌɩn ꞌbhɔꞌɔ -aꞌa kpa ꞌweeꞌa dɩ. 33-Ka ꞌmna ꞌyeꞌa -aꞌa ngaze, ꞌka ꞌmnɔ, ꞌka-a -ɩn ꞌke ꞌkɩ -ɩn -bonyunyɔꞌɔ ngaze ꞌye. 34ꞌWa -kɔyi ꞌye ɩ ꞌcɛ ꞌꞌyi -po -nɩ ꞌle ɔ ꞌye ɔ -jie ꞌmʋ po ꞌle ʋn ꞌke ɔ nyanɩ ꞌmʋ kla ꞌle ɔ ꞌke mɔni ꞌmnɩ ꞌkwla-za. -Bho ɩ -gwɛ nɔ ꞌꞌkpi ti ꞌle ɔ ꞌke ꞌda.

35ꞌLe Zezii ꞌye ɩ wlu ꞌꞌkpi ꞌꞌdu, ɔ na: -Ka -lue ꞌmnɔ ɔ, aꞌba nyɔ -yɔ -seeꞌa ꞌɔ -bonyunyɔꞌɔ ꞌꞌnyinynidɩꞌa dɩ ꞌbhɔ ꞌɔ -pɔlʋꞌa klɛ ti, ꞌan -tɩta -Lagɔ -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌli, ꞌka-a ɔ-ɔ ꞌye ɩ amʋ ꞌꞌlruli-nʋ mʋ -lrɛɛ.

19

ꞌBho ꞌnynɔꞌɔ ꞌkwlazɛɛ ꞌꞌkpi *Zezii -tɔꞌo

(Maakɩ 10:1-12)

1A -gblee, *Zezii gwɛꞌɛ nyʋꞌa -tɔtɔɔ ꞌꞌyi, ɔ -ke *ꞌɔ -namʋ -sɔꞌɔ-ɔ Galilee, ʋn ꞌye ꞌle Zudɛɛnꞌɛ lemʋ Zideebhlʋkpa ꞌꞌkpi mu. 2Nyʋꞌa -dadudu ꞌꞌgbu-o ti ʋn ꞌye ɔ kli mu, ʋn ꞌye ɔ ꞌle -yɛ ꞌle ɔ ꞌye ꞌwa ꞌꞌgwizimʋ ꞌpʋʋn. 3*Faliziɛɛn -gbɩ -nɩꞌa ꞌbho ꞌnyni -ɔ li, ʋn ꞌgbaa ꞌnɔ-ɔ ꞌbhakʋplʋ le, ʋn ꞌke ɔ dɩ -kpʋn -nɩ. Ʋn na: Ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ -kaa ti lɛꞌꞌo lɛ ꞌnynaakpʋ-ʋ nʋꞌa ꞌɔ nyimiɛ ꞌꞌlruli, ɔ ꞌbhɛɛꞌɛ ɔ ꞌke ꞌɛ dɩ ꞌꞌdu ɔ ꞌke ʋ ꞌkwla-zaꞌa? 4ꞌLe ɔbɔ ꞌye ʋ -kaa tidede -lrɛɛ: -Ka -Lagɔꞌɔ wlu ꞌlɛꞌɛ, a se ꞌna yibo? ꞌBho lɩ ꞌweeꞌa ꞌnyaanamʋ -Lagɔ -yaꞌa-a nyunyu ti, nyukpasu -ke ꞌnynaakpʋ. 5ꞌƖnnɩ ꞌbhleꞌe ꞌnynɩꞌa dɩ nyukpasu -ke ꞌɔ ꞌnynɔ -nɩ ꞌsɔn ꞌke ꞌwa -tɩta -ke ꞌwa ꞌlotʋ ꞌꞌyiꞌwlʋ ꞌle ʋn ꞌke ꞌwa ꞌꞌbhiꞌa da pa, ꞌle ʋn ꞌke nyɔ -lue ꞌtɩn ꞌꞌdu. 6ꞌƐ ꞌzɔ-ɔ ꞌmo-o nyukpasu -ke ꞌɔ ꞌnynɔ -se ꞌtɔ-ɔ nyʋ ꞌsɔn -ko ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. ꞌBho ꞌmnɔ nyɔ -lue ʋn ꞌꞌduꞌo. ꞌƐ dɩ, -bho -Lagɔ nʋ nyukpasu -ke ꞌɔ nynɔ -lue ꞌtɩn ꞌmʋ, ꞌle ɛ ꞌse -kaa ti-nmɔ nyɔ -lrɔɔ ꞌke ʋ lizɩza.

7ꞌLe Faliziɛɛn ꞌꞌwe na: ꞌLe leedɩ *Moyiizɩ nʋꞌo: -Bho nyɔ ꞌke ꞌɔ ꞌnynɔ ꞌkwla-za a, ɔ ꞌcnɩ ꞌꞌbɔgʋ -ɛ nʋꞌa na: -Ɛ ꞌwlʋꞌa -laa -zɩan ꞌɩn -zaꞌa amʋ ꞌkwla. ꞌLe -ɩn ꞌke ʋ ꞌꞌbɔgʋ ꞌmnɛ ꞌꞌnyɩ ʋn ꞌke mu. Leedɩ maꞌa? 8Zezii na: Ɛ se ꞌkɩ -kaa ꞌmʋ-nɩ ꞌbho lɩ ꞌweeꞌa ꞌnyaanamʋ. A ꞌku-o -loku ꞌmʋꞌa dɩ Moyiizɩ nʋꞌo a ꞌbhɛɛꞌo a ꞌke ꞌnynɔ ꞌkwla-za. 9A -gblee, ꞌɩn-ɩ ꞌtmʋʋꞌo amʋ-ɛ, -bho nyɔ -za ꞌɔ ꞌꞌyikpʋnnynaakpʋ ꞌkwla a, ꞌle ɔ ꞌke -lrʋʋ kpa a, ɔ ꞌye-e -yranynɔbha.

10ꞌLe Zeziiꞌa -namʋ na: -Bho ꞌnynɔkpadɩ -nɩ -kaa ꞌmʋ, ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili nyɔ ꞌke nyɩfa ꞌmʋ -sie. 11ꞌLe Zezii na: Nyʋ ꞌwee se ꞌɛ lɛtu wɔnyiꞌbhɛɛ. Nyʋ -Lagɔ ꞌꞌnyɩꞌa wɔnkuɛ, ꞌwa ꞌꞌsɛ-ɛ ꞌbhɛɛ nɛꞌo. 12A -gblee, lɩꞌa -dadudu ꞌꞌdu-o nyʋ -lrʋʋ -taniɛ ꞌmʋ ꞌle ꞌwa kpaꞌa ꞌnynɔ ꞌle ꞌnynaakpʋꞌa kpaꞌa nyimiɛ -lrɛɛ. Nyʋ -lrʋʋ ꞌka ꞌwlʋ see, ʋn se nyukpasu nɩ ꞌmʋ-nɩ ꞌle ꞌnynaakpʋ se ꞌnynaakpʋ nɩ ꞌmʋ-nɩ -lrɛɛ. Nyʋ -lrʋʋ -wɛꞌo, -lrʋʋ ꞌma-a ꞌꞌyi ꞌle ꞌwa kpaꞌa ꞌnynɔ ꞌle ꞌnynaakpʋꞌa kpaꞌa nyimiɛ ꞌle ʋn ꞌke ꞌꞌyi-flɔ ʋn ꞌke -Lagɔꞌɔ nyʋkɔɛꞌɛ lbhʋ nʋ ꞌwa -pɔlʋꞌa klɛ ti. Nyɔ -yɔ ꞌbhɛɛꞌɛ ꞌɛ lɛtu wɔnyi, ɔ nʋ ɛ!

*Zezii -wʋnnaꞌa-a ꞌꞌyreetɩ ꞌꞌniti

(Maakɩ 10:13-16; Luukɩ 18:15-17)

13Ɩ ziꞌa -kaa a, nyʋ ꞌbhle-e ꞌwa ꞌꞌyreetɩ, ꞌɩnnʋ ʋn -yaꞌa *Zezii ɔ ꞌke ʋ *kwa ꞌꞌlru tide ꞌle ɔ ꞌke ʋ ꞌꞌniti-wʋnna. A -gblee, nyʋ ꞌmnʋ -ke ꞌwa ꞌꞌyreetɩ-ɩ yiꞌa -kaa a, *ꞌɔ -namʋ kɩka ꞌnʋ-ʋ ꞌꞌyiti ꞌle ʋn-ʋ nʋꞌo: A -ke aꞌba ꞌꞌyreetɩ po le! 14ꞌLe ɔ na: A ꞌꞌtayi ꞌꞌyreetɩ ꞌꞌyiti ʋn ꞌke ꞌɩnmʋ -bodɩ yi! Aꞌba ꞌꞌtaa nʋ ꞌle -le! A -gblee, nyɔ-ɔ -ke ꞌlimʋꞌa -pɔlʋ ꞌyɔɔꞌɔ -ka ꞌꞌdanaꞌa -pɔlʋ, ꞌɔ nyɔtu -Lagɔ ꞌbhɛɛꞌɛ ɔ ꞌke -kɔ. 15Ɔ nʋꞌa -kaa, ɔ ꞌde -ʋ kwa ꞌꞌlru ti; ɔ -wʋnna ꞌnʋ ꞌꞌniti ꞌle ɔ ꞌye ꞌbho lizi.

ꞌGaganyukpasudraa -lueꞌa ꞌꞌkpidɩ

(Maakɩ 10:17-31; Luukɩ 18:18-30)

16A -gblee, *Zezii -ka ꞌle-e gbʋ nyukpasudraa -lue ꞌnyni -ɔ li ꞌle ɔ ꞌye ɔ tidede: ꞌAn -Tɔyi, leelɛ ꞌmo-o -zɛgɛ ꞌɩn ꞌke nʋ, ꞌle, tinɩɛzɛgɛ-ɛ seꞌa ꞌꞌtiinamʋ ꞌbhle, ꞌɩn ꞌke ɛ ꞌyeꞌa? 17ꞌLe ɔ na: Leelɛ -ke dɩ a dedeꞌe ꞌɩnmʋ lɛ-ɛ ꞌma-a -zɛgɛ ꞌꞌkpi tiꞌa? Lɛ-ɛ ꞌka -zɛgɛ ꞌꞌdu, ɛ se -nɩ, -bho ɛ -se -Lagɔ -nɩ -lue ꞌtɩn. ꞌBho ꞌɛ ꞌꞌkpi, -bho -ɩn ꞌbɔ ti -ɩn ꞌke ꞌꞌkɔgwlɛtinɩɛ ꞌye, -kpʋn *-Lagɔꞌɔ gba ꞌꞌyi. 18ꞌLe ɔ ꞌye tidede: Yrɩɩ maꞌa? ꞌLe Zezii na: -Lagɔꞌɔ gba nyɔ ꞌka ꞌꞌyi-kpʋn, ꞌɩnnɩ ꞌka-a: -Aꞌa ꞌlbha ꞌꞌku -le! -Aꞌa ꞌye -yranynɔbha -le! -Aꞌa ꞌꞌyri -le! -Aꞌa -cɛ -ɩn -bonyunyɔ sɩn li -le! 19ꞌꞌDu ꞌbho -aꞌa -tɩta -ke -aꞌa ꞌlotʋꞌa wlu! -Ka -ɩn -kmaꞌa -aꞌa ꞌꞌbhuoꞌa dɩ, -kma -kaa -ɩn -bonyunyɔꞌɔ dɩ! 20Nyukpasudraa ꞌmnɔ na: Gba -nɩɩ, ꞌɩn -kpʋn ꞌnɩ-ɩ ꞌꞌyi ꞌwee. Leelɛ ꞌɩn ꞌke nʋ -lrɛɛꞌɛ? 21ꞌLe Zezii na: -Bho -ɩn ꞌbɔ ti, -ɩn ꞌke ꞌɛ ꞌꞌtiinamʋ nyni, -aꞌa ꞌgagalɩ -ɩn ꞌbhleꞌa, -aꞌa -pɔlʋ kpʋnꞌa ti a, mu, po ꞌya ꞌwee ꞌpɛlʋ ꞌle -ɩn ꞌke ꞌya mɔni ꞌꞌpʋanmʋ ꞌꞌyitiꞌgblee. -Bho -ɩn nʋ -kaa a, ꞌꞌlemnɩɩ -a ꞌye-e ꞌꞌkɔgwlɛtinɩɛ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌtroli. Ɛbɛ ꞌmnɛ, ꞌɩnnɛ bhleꞌe ꞌnynɩ, -ɛ -ziꞌe ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋꞌa ꞌgagalɩꞌa klɛ. -Bho -ɩn -po nɩ ꞌpɛlʋ a, yi ꞌɩn -ke -ɩn ꞌke -na.

22Nyukpasudraa ꞌmnɔ ꞌwɔnꞌɔ wlu ꞌmnɛ ꞌbɔ ɔ, ꞌgwlʋ -nyni ꞌnɔ-ɔ li, ɔ -kmaꞌa-a ꞌꞌyigbeyi, ɔ ꞌye mu, -ɛkedɩmaa, ɔ ꞌga-oꞌo tenyɩ. 23Ɔ muꞌa a, ꞌle Zezii na *ꞌɔ -namʋ -bodɩ: -Yeee! -Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, nyɔ-ɔ ꞌbhleꞌa ꞌgagalɩꞌa -dadudu -ɔ -ke -pɔlʋ kpʋn ꞌɩ ti, -Lagɔ ꞌke ɔ -kɔ, ɛ ku -kaa wɔn ꞌya! 24ꞌƖn-ɩ ꞌtmʋʋꞌo amʋ-ɛ -lrɛɛ, nmiklagba ꞌke ꞌbho ꞌꞌbhietoope ꞌꞌyi -zi -nɩ, ɛ ꞌku-o wɔn. ꞌGagayiꞌa -pɔlʋ ꞌke ꞌɔ ꞌgagalɩ ꞌꞌyi-sɔ ꞌle -Lagɔ ꞌke ɔ -kɔ ɔ, ɛ ꞌku-o wɔn tenyɩ -lrɛɛ, ɛ ꞌye nmiklagbaꞌa ꞌbho ꞌꞌbhietoopeꞌa ꞌꞌyizinɩɛ -zi. 25ꞌƆ -namʋ ꞌwɔnꞌɔ wlu ꞌmnɛ ꞌbɔ ɔ, wɔn ꞌmʋ -ʋ ti ꞌle ʋn na: -Bho ɛ -nɩ -kaa ꞌmʋ ꞌle, ꞌꞌlemnɩɩ nyɔ yɔɔ ꞌke ꞌpʋn ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyiꞌa? 26Ɔ -gbʋ ꞌnʋ ya, ɔ na: ꞌƖnnɛɛnɛ -nɛɛ, nyunyɔ -bodɩ ɛ kuꞌo wɔn. ꞌBho -Lagɔ -bodɩ ɛ se wɔnku. ꞌBho -Lagɔ -bodɩ lɛ-ɛ ꞌka wɔnku, ꞌɛ lɛtu se -nɩ.

27Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa ꞌle *ꞌPiɛlɩ ꞌye wlu ꞌmʋꞌꞌluo ꞌle ɔ na: Zezii, -ɩn ꞌye li-ɔ, -aꞌa dɩ -a ꞌꞌtayiꞌe -aꞌba lɩꞌa klɛ ꞌꞌyiti ꞌle -a -ke -a naꞌo. Koo -abʋ-aꞌa dɩ ꞌke ꞌmʋtinɩnɩꞌa? 28ꞌLe ɔ na: -Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, ꞌle ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYuꞌa ꞌnynɩꞌa ꞌꞌyibhɛɛɛ ꞌmʋ, -nɔɔ -ke ti ꞌɩn-ɩ ꞌyeꞌa ꞌkmʋlre ꞌliꞌa lɩꞌa klɛ -kɔ mʋ, ꞌbho ꞌmnɔ, -ka a -nɩꞌa -bue ꞌyɔ ꞌsɔn ꞌɩn -ke a -na a, ꞌka-a abʋ-ʋ ꞌye ꞌnynɩ ꞌwlʋ mʋ -lue -lue ꞌle ꞌɩn -ke a ꞌke lɩ -kɔ ꞌle a ꞌke *Izrayɛɛlɩꞌa ꞌcɛ -bue ꞌyɔ ꞌsɔn -zigle -tu. 29ꞌLe nyɔ -yɔ ꞌꞌtayiꞌa ꞌɔ ꞌꞌbhlegbo -ke ꞌɔ -kpɩɩ ꞌꞌyiti, -ɔ sieꞌa ꞌɔ -glɩgbawɔnyiꞌa nyʋ, ꞌɔ ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu o, -tɩta o, ꞌɔ ꞌlotʋ -ke ꞌɔ ꞌꞌyreetɩ o, -bho ɔ -tbhɛ lɩ -nɩɩ -ke nyʋ -nʋʋ ꞌꞌkpi ꞌan dɩ, -zɛgɛ -Lagɔ-ɔ ꞌye ꞌɔ ꞌꞌlruli-nʋ mʋ, ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili, ɛ ꞌye lɩ -yɩ ɔ -tbhɛꞌɛ ꞌꞌkpi -zi, ꞌle ɔ ꞌke ꞌbho ꞌꞌsi, tinɩɛzɛgɛ-ɛ seꞌa ꞌꞌtiinamʋ ꞌbhle, ɔ ꞌke ɛ ꞌye. 30Nyʋ -yʋ ꞌma-a ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ ꞌnynɩbhlemʋklɩgbɩ, ꞌle nya ꞌwla ꞌwa -dadudu-u ꞌye-e ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi bhubhunyʋ ꞌꞌdu -mʋ. ꞌLe, nyʋ -yʋ ma ꞌka-a bhubhunyʋ, ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌtroli, ꞌwa -dadudu ꞌke ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌyigbeyi ꞌnynɩbhlemʋklɩgbɩ ꞌꞌdu.

20

-Kpaalbhʋzemʋ

1*Zezii poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, ɔ ꞌpo-o ꞌꞌyi -lue ꞌbho lbhʋnʋmʋ ꞌꞌkpi ꞌle ɔ na: Lɛ -ke -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔ gʋgɔꞌɔ ꞌꞌyiti, ꞌɩnnɛ ꞌka-a: -Kpaayowli -lue ꞌda-oꞌo zɔwɔnyi, ɔ ꞌye lbhʋnʋmʋ tibɔnamʋ mu, ʋn ꞌke ꞌɔ -lololɩ ꞌzɔti ꞌbhɩsɛ. 2Ɔ ꞌye ꞌʋ a, ɔ -ke ʋn bhagaꞌo zɔ -lue ꞌzɔꞌɔ mɔni ꞌꞌkpi. Wlu ꞌbhɛɛꞌɛ ꞌmʋ ꞌle ɔ ꞌye ʋ ꞌle lbhʋ ꞌꞌyi kpa. 3-Drumayrʋvlaan ꞌmʋ ɔ -ka mu ꞌbho lbhʋtibɔmʋꞌa ꞌꞌlrugbʋʋnamʋ, nyʋ -lrʋʋ -nɩꞌe-e ꞌbho, ʋn se lɛ nʋnamʋ -nɩ. 4Ɔ na: A mu a ꞌke ꞌle ꞌan -kpaa ꞌmʋ lbhʋ nʋ ꞌle ꞌɩn ꞌke amʋ -ka -zɛgɛka ꞌꞌpɛle, ꞌle ʋn ꞌye mu. 5ꞌYrʋ nyniꞌa ꞌꞌduu ꞌmʋ -kpaayowli ꞌmnɔ ꞌda-aꞌo ɔ ꞌye -kaa nʋ -lrɛɛ. ꞌLe ꞌꞌjiazɔyrʋklagba ꞌmʋ ɔ ꞌnʋ-o -kaa -lrɛɛ. 6ꞌꞌJiazɔyrʋ muꞌa ꞌꞌyitiꞌtepo mʋ, ꞌka-a ɔ nʋꞌo -lrɛɛ, ɔ ꞌye gbɔmʋbhɔɔmʋ -yɛ. Ɔ dede ꞌnʋ-ʋ ti: Leedɩ a -see lbhʋ nʋ ꞌle glu-u gwɛꞌɛ? 7ꞌLe ʋn na: Nyɔ -see -amʋ lbhʋ ꞌꞌnyɩꞌa dɩ moꞌo. ꞌLe ɔ na: A mu ꞌle ꞌan -kpaa ꞌmʋ a ꞌke lbhʋ nʋ.

8ꞌꞌJiazɔyrʋꞌa -gbɔtʋ -cɛꞌɛ ꞌbho, -kpaayowli ꞌmnɔ ꞌla-a ꞌɔ ꞌꞌbɔgʋyiboyi -ɔ ꞌꞌpɛleꞌa nyʋ-ʋ nʋꞌa lbhʋ, ɔ na: ꞌLa lbhʋzemʋ ꞌle -ɩn ꞌke ʋ ꞌꞌpɛle. Nyʋ-ʋ ꞌbhɔɔꞌɔ gbɔ ꞌmʋ, ꞌnyaa nʋ ꞌmʋ, ꞌle, -yʋ ꞌnyaaꞌa ꞌbho, -ɩn ꞌke ʋ ꞌꞌkpi ꞌꞌyi-gwɛ -nɩ. 9ꞌꞌJiazɔyrʋ ꞌtepoꞌa ꞌꞌyiti, nyʋ-ʋ yiꞌa ꞌye-e ꞌwa zɔ -lue ꞌmʋ mɔni. 10Nyʋ -yʋ yiꞌa lbhʋ ꞌmʋ see ꞌyeꞌa nyʋ ꞌmnʋ li, ʋbʋ na ʋn-ʋ ꞌye ꞌko-o ꞌꞌyidiemɔni ꞌye -mʋ. Ʋn muꞌa ꞌle -gbʋ mʋ, -ka -lue ꞌmnɔ ꞌka-a ʋn ꞌyeꞌo -lrɛɛ. 11ꞌBho mɔni ꞌmnɩꞌa kpʋnnamʋ nyʋ-ʋ -gwɛꞌɛ glu ꞌkpa-a -kpaayowli dɩ ꞌꞌyi, na: 12-A-bʋ sɩaꞌa ꞌyrʋwɔn ꞌmʋ, leedɩ -a -ke nyʋ-ʋ yiꞌa ꞌtraamʋ ꞌbhɛɛꞌɛ mɔni ꞌmʋꞌa? 13ꞌLe -kpaayowli ꞌye -kaa ꞌwa -lue ꞌꞌyiꞌlɛ: ꞌƖn bha, ꞌɩn -see -ɩnmʋ ꞌꞌyrabha ꞌli -po. -Ɩn ꞌka lbhʋ ꞌꞌyi kpa, mɔni -aꞌa ꞌꞌbhuo ꞌwɔɔnꞌɔ ꞌꞌyi, ꞌɩnnɛ ꞌɩn ꞌꞌnyɩꞌe -ɩnmʋ, ꞌkla -ko? 14ꞌꞌLuo -aꞌa mɔni ꞌmʋ, -ɩn ꞌke mu. Nyɔ -yɔ yiꞌa -laa -lreeka a, -ka -ɩn ꞌyeꞌa, ꞌka-a ɔ ꞌke ꞌye. 15ꞌAn ꞌꞌbhuoꞌa ꞌꞌyiglɛmɔni, -ka ꞌɩn ꞌbɔꞌɔ ti, ꞌka-a ꞌɩn ꞌke ɛ nʋ -ko? ꞌAn dɩꞌa ꞌꞌyrilinmɔɛꞌɛ ꞌꞌmʋnynɩ -a nʋꞌa?

16ꞌLe Zezii na: A -gblee, -ka ɛ ziꞌa ꞌbho nyʋ ꞌmnʋꞌa ꞌꞌkpi, -ka -lue ꞌmnɔ, ꞌbho -Lagɔꞌɔ damʋ, ꞌka-a ɛ ꞌye ꞌmʋ-nɩ mʋ. -Klagba -ke -toope -see -nɩ yi. Ɛ -se ꞌbho ꞌwa lbhʋꞌa ꞌꞌyigwlekamʋ, -zɛgɛ -Lagɔ ꞌkʋ ʋ ꞌꞌlrulinʋ, ɛ ꞌke ꞌꞌyiꞌbhɛ ꞌle ɛ ꞌke gbɔmʋbhɔɔmʋꞌa nɛ ꞌmʋ-zi -ko, ꞌle ɛ -se ꞌwa gbɔmʋbhɔɔkamʋ ɔ ꞌke ꞌwa -zɛgɛ ꞌꞌyiꞌꞌpli -ko -lrɛɛ.

*Zeziiꞌa ꞌmɛmɛɛ -ke ꞌɔ glusɔɛꞌɛ dɩꞌa ꞌmʋzɛɛꞌɛ kpɛ tannɛ ꞌka-a

(Maakɩ 10:32-34; Luukɩ 18:31-34)

17Ɩ ziꞌa -kaa a, *Zezii -ke *ꞌɔ -namʋ ꞌkpa-a -jeyi, ʋn-ʋ ꞌmu-o Zelizalɛɛmʋ. Ʋn -nɩ munamʋ, ɔ -ke ꞌɔ -namʋ -cɛꞌɛ li. Ʋn -nɩ -nanamʋ ꞌle ɔ-ɔ ꞌtmʋʋ nʋꞌo: 18A -gblee, ꞌle Zelizalɛɛmʋ ꞌnɔɔ -a -nɩꞌa munamʋ, ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu, ꞌle ꞌmnɔ ꞌle-e ʋn-ʋ ꞌye ꞌɩnmʋ nyʋ -jeyi ꞌꞌnyɩ -nɩ mʋ, *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ -ke *ꞌɔ gbaꞌa yibomʋ ꞌꞌwe ʋn-ʋ ꞌye ꞌɩnmʋ -jeyi ꞌꞌnyɩ mʋ. Ʋn-ʋ ꞌye-e ꞌɩnmʋ dɩ ꞌꞌkpi ꞌꞌduu -mʋ ꞌle ʋn ꞌke -kaa ꞌlɛ: Ɔ ꞌke ꞌmɛ moꞌo! 19ꞌLɩkpʋ -ʋ -nɩꞌa Zelizalɛɛmʋ, -ʋ seꞌa -Lagɔ yibo, ꞌɩnnʋ ʋn-ʋ ꞌye ꞌɩnmʋ -jeyi ꞌꞌnyɩ mʋ. Ʋbʋ ꞌmnʋ-ʋ ꞌye-e ꞌɩnmʋ ꞌcɩsɛ -mʋ, ʋn-ʋ ꞌye-e ꞌɩnmʋ ꞌꞌsɛɛn -mʋ, ꞌle, tu -ke ꞌꞌyri ʋn-ʋ ꞌlbha nɩꞌa ꞌꞌku, ʋn ꞌke ꞌɩnmʋ ꞌbho kɔ ꞌle ꞌɩn ꞌke ꞌmɛ. -Bho ꞌɩn ꞌmɛ, -bho ʋn nmaze ꞌɩnmʋ ti, ꞌan ꞌmɛwɩ tanꞌa zɔ -Lagɔ ꞌke ꞌɩnmʋ glu -za, ꞌɩn ꞌke ti-nɩ -lrɛɛ. ꞌKa-a Zezii ꞌlʋ ꞌʋ ꞌꞌyi.

Zaakɩ -ke *ꞌZaanꞌa ꞌlotʋꞌa bhadewlu

(Maakɩ 10:35-45)

20ꞌBho ꞌmnɔ ɔ, Zebedeeꞌa ꞌꞌyreetɩ, Zaakɩ -ke *ꞌZaan -ke ꞌwa ꞌlotʋ ꞌnyni-e *Zezii li, ʋn ꞌyi-e ꞌzɔ ꞌbho ꞌɔ wɔnyi ꞌle ꞌwa ꞌlotʋ ꞌke ɔ lɛ ꞌybhaa. 21Ɔ na: Leelɛ a ꞌybhaꞌa? ꞌLe ʋn na: -Bho -aꞌa nyʋꞌa -kɔkɔɔnɔɔ nyni a, ꞌwɔn ꞌan ꞌꞌyreetɩ ꞌsɔn -nʋʋ, ꞌbho -aꞌa ꞌzɔnyʋklɩgbɩ -ʋ ꞌka -ɩnmʋ ꞌꞌyi kɔ ɔ, ʋn ꞌke ʋ ꞌꞌdu ꞌle ʋn -ke -ɩn ꞌke nyʋ -kɔ. 22ꞌLe ɔ na: Lɛ a-a ꞌybhaꞌa, a yibo ꞌɛ ꞌzɔ ꞌnɩ? ꞌLe ɔ ꞌye ꞌwa ꞌꞌyreetɩ gbo ꞌꞌbhiti, ɔ na: ꞌƖn-ɩ dede-e amʋ ti, -ka ꞌɩn-ɩ ꞌyeꞌa ꞌkleyeɛɛ ꞌmʋ -zi -nɩ mʋ ꞌle ꞌɩn ꞌke ꞌmɛ, a ꞌbhɛɛ nɛ ꞌnɩ? Ʋn -nɩ ꞌsɔn na: -A ꞌbhɛɛ nɛ-oꞌo! 23ꞌLe ɔ na: -Ka ꞌɩn ꞌka ꞌkleyeɛɛ ꞌmʋ -zi -nɩ ꞌle ꞌɩn ꞌke ꞌmɛ, ꞌka-a a ꞌke ɛ ꞌmʋ -zi -nɩ ꞌle a ꞌke ꞌmɛ. Ɛ -nɩꞌa -kaa ꞌmʋ a, ꞌbho lɛ -yɛ a ꞌybhaꞌa -laaꞌa damʋ, ꞌɩn se ꞌbho ꞌɛ ꞌꞌkpi wlu ꞌbhle, -bho ɛ -se -Lagɔ -nɩ -lue ꞌtɩn. ꞌAn ꞌzɔꞌɔ nyʋklɩgbɩ -ʋ ꞌka ꞌɩnmʋ ꞌꞌyi kɔ ɔ, ꞌle ꞌɩn -ke ʋn ꞌke nyʋ -kɔ ɔ, ɔ -zʋ ꞌʋ-ʋ ꞌbho see.

24*Zeziiꞌa -namʋ -bue -yʋ -sieꞌa ꞌbho ꞌwɔnꞌɔ wlu ꞌmnɛ ꞌbɔ ɔ, ʋn -poꞌo-o ʋ-bʋ ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu ꞌsɔn ꞌmnʋ ꞌcɛ -kwa, 25ꞌle ɔ ꞌye ꞌwa ꞌwee ꞌla ɔ ꞌke ʋ ꞌtmʋʋ ꞌle ɔ na: A yiboꞌo-o ꞌbhlɩkpɩꞌa -yowli ꞌꞌwe ꞌbhle-e nyʋ ꞌwa wɔnzika ꞌle ꞌwa nyʋklɩgbɩ-ɩ nʋ nɩꞌe ꞌbho nyʋ ꞌꞌkpi wɔnkuɛ. 26A-bʋ -yʋʋ, ꞌle aꞌba ꞌꞌklumʋ ꞌɛ lɛtuꞌa -nʋ-ɛ -le! ꞌLe aꞌba ꞌꞌklumʋ nyɔ -yɔ ꞌbɔꞌɔ ti ɔ ꞌke aꞌba -klagba ꞌꞌdu, ɔ ꞌꞌdu ꞌbho aꞌba klɛ kplokplo ꞌle ɔ ꞌke aꞌba ꞌzɔꞌɔ lbhʋnʋyi ꞌꞌdu. 27-Yɔ ꞌbɔꞌɔ ti ꞌle aꞌba ꞌꞌklumʋ -lrɛɛ ɔ ꞌke amʋ -kɔ ɔ, ɔ -ya ꞌɔ ꞌꞌbhuo ꞌzɔ ɔ ꞌke aꞌba klɛꞌɛ ꞌgeyikpaan ꞌꞌdu. 28ꞌƖnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu, ꞌka-a ꞌɩn -nɩꞌo -lrɛɛ. Ɛ -se nyʋ ꞌke ꞌɩnmʋ lbhʋ -bodɩ nʋ, ꞌɛ dɩ ꞌɩn yi ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ -ko; ꞌɩn yi-oꞌo ꞌɩn ꞌke nyʋ lbhʋ -bodɩ nʋ ꞌle ꞌɩn ꞌke nyʋ ꞌꞌweꞌa -zɛgɛꞌɛ dɩ ꞌmɛ. -Bho ꞌɩn ꞌmɛ ɛ, ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi ꞌꞌnyinynidɩ kpʋn ꞌʋ ꞌgeyiɛ ꞌmʋ, ꞌɩn ꞌke ʋ ꞌle ɩ ꞌmʋ zetie. ꞌƐ dɩ ꞌɩn yiꞌe ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ.

*Zezii ꞌpʋʋnꞌo-o ꞌꞌlɔmʋ ꞌsɔn

(Maakɩ 10:46-52; Luukɩ 18:35-43)

29A -gblee, *Zezii -ke *ꞌɔ -namʋ -nɩ -gwlɔ ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Zelikoo ꞌmʋcɛnamʋ ꞌle nyʋꞌa -dadudu-u na ꞌnɔ kli. Ʋn muꞌa gwlɔ ti-gwɛ mʋ, 30ꞌꞌlɔmʋ ꞌsɔn -deꞌe-e ꞌbho -jolʋwɔnli ti. Ʋn ꞌwɔnꞌɔ ꞌbɔ Zezii -nɩꞌe zinamʋ, ʋn -nɩ ꞌsɔn ꞌꞌwɔ -nɩꞌe-e -dalue ꞌle ʋn na: -Aꞌba -Kɔyi Zeziiꞌɔ! ꞌBhlʋkpayowli *Daviidɩꞌa ꞌꞌnayuꞌɔ! ꞌYe -aꞌba ngaze ɔɔ! 31ꞌLe nyʋ -ʋ -dieꞌa -kaa ꞌmʋ -ʋ -nɩꞌa ꞌbho -nanamʋ-ʋ ꞌkaa ꞌnʋ ꞌmʋ: -Ɔɔ! A ꞌbhɔ zrɛ ke! ꞌLe ʋn ꞌye ꞌbho ꞌkpa -lrɛɛ ʋn ꞌye ꞌꞌwɔ tenyɩ: -Aꞌba -Kɔyi Zeziiꞌɔ! ꞌBhlʋkpayowli *Daviidɩꞌa ꞌꞌnayuꞌɔ! -Alele! ꞌYe -aꞌba ngaze ɔɔ! 32Zezii ꞌwɔnꞌɔ ꞌwa wlu ꞌbɔ ɔ, ɔ -nynaꞌa-a ti ꞌle ɔ ꞌye ʋ ꞌla: A yi! Ʋn yiꞌa a, ꞌle ɔ ꞌye ʋ tidede: Leelɛ a ꞌybhaꞌa ꞌɩn ꞌke amʋ -bodɩ nʋꞌa? 33ꞌꞌLɔmʋ ꞌsɔn ꞌmnʋ na: -Aꞌba -Kɔyi, -a ꞌybha-oꞌo -aꞌba ꞌꞌyri ꞌke kati. 34Ɔ -gbʋ ꞌnʋ ya, ngaze ꞌlbhɔ -ɔꞌo tenyɩ ꞌle ɔ ꞌye ꞌwa ꞌꞌyri liꞌtʋ ʋn ꞌke tiꞌye. ꞌBho -gbaa -lue ꞌmʋ nyʋ ꞌsɔn ꞌmnʋ ꞌpʋn-oꞌo ꞌle ʋn ꞌye ꞌbho ꞌkpa ʋn-ʋ na ꞌnɔ kli.

21

*Zezii ꞌnyni-e Zelizalɛɛmʋ

(Maakɩ 11:1-11; Luukɩ 19:28-40; ꞌZaan 12:12-19)

1*Zezii -ke *ꞌɔ -namʋ -nɩꞌe-e -bhla ꞌle Zelizalɛɛmʋ -jeyi. -Bho nyɔ ꞌke Zelizalɛɛmʋ mu, -gwlɔ -lue -a ziꞌe li. Gwlɔ ꞌmnɛꞌɛ ꞌnynɩ-ɩ ꞌmo-o ꞌBɛtɩfazee. -Gɔgɔ ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Olivieeꞌa -gɔgɔ, ꞌle ꞌɛ ꞌꞌtroli -bhoga, ꞌle-e ɛ-bɛ gwlɔ ꞌmnɛ -nɩꞌo. -Da Zezii -ke ꞌɔ -namʋ -nɩꞌa ꞌle nyninamʋ ꞌle ɔ ꞌye ꞌɔ -namʋꞌa ꞌꞌklumʋꞌa nyʋ ꞌsɔn ꞌtmʋʋ, ɔ na: 2A mu ꞌbho -gwlɔ -nɩꞌa ꞌbho -aꞌba nya ꞌmʋ. -Bho a -ka ꞌbho panamʋ-ʋ mu, a-a ꞌye ꞌbho-o -sokofalegbuda -lue -ke ꞌɛ ꞌlotʋ -yɛ -mʋ. -Bho a nyni ɩ li, a bɔti nɩ ti, a ꞌke ɩ ꞌɩnmʋ -ya. 3-Bho nyɔ dede amʋ ti ꞌle ɔ ꞌke -kaa ꞌlɛ: Koo a ꞌke ɩ -nyna -ɛ -ke dɩ a-a bɔti ꞌnɩ tiꞌa?, a na: -Aꞌba -Kɔyi Zezii ꞌybhɩ ɩꞌo. -Bho ɔ gwɛ ꞌꞌyi ꞌle ɩ ꞌke le -yɛ. ꞌLe ɔ ꞌke amʋ ꞌꞌyitiꞌꞌtayi a -ke ɩ ꞌke yi. 4(ꞌBho-o, wlu -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Zakalii ꞌcnɩꞌa see, ꞌɛ ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ ꞌwlʋ -nɩꞌo, ɔ na:

5A ꞌtmʋʋ *Siɔnkɔmʋ (Zelizalɛɛmʋkɔmʋ): A -gblee, aꞌba ꞌbhlʋkpayowliklagba ꞌyi-e amʋ -bodɩ ꞌyɔɔyɔɔka, ɔ ꞌya-a ꞌbho -sokofale ꞌꞌkpi, ɔ ꞌya-a ꞌbho -sokofalegbudaꞌa ꞌꞌkpi.)

6A -gblee, Zeziiꞌa -namʋ nʋꞌa -kaa, ʋn mu-oꞌo. -Ka ɔ ꞌlʋ ꞌʋ ꞌꞌyi ꞌtɩn, ꞌka-a ʋn nʋꞌo, 7ꞌle ʋn -ke -sokofalenʋ-e ꞌɛ ꞌꞌyu ꞌye yi, ꞌle ʋn ꞌye ꞌbho ꞌya ꞌꞌkpi ꞌwa ꞌꞌyrii tisro ꞌle Zezii ꞌye ꞌbho -sokofaleꞌa ꞌꞌyu ꞌꞌkpi ti-de. 8Nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho, ꞌwa -dadudu ꞌsro-o ꞌwa ꞌꞌyrii ꞌbho -jolʋkpa ꞌꞌyi ti ꞌle -lrʋʋ-ʋ cɛꞌɛ tuiꞌa titivan ꞌle ʋn-ʋ popo ꞌnɩ -jeyi ti. Ʋn-ʋ nʋ -ɩꞌo Zeziiꞌa ꞌꞌyibhɛɛɛꞌɛ kamʋ. 9ꞌLe, nyʋꞌa ꞌplan-a naꞌa ꞌle ꞌɔ nya -ke -yʋ naꞌa ꞌɔ le, ʋn-ʋ poꞌo wlu yayi ꞌle ʋn-ʋ ꞌlɛꞌɛ -kaa:

ꞌBhlʋkpayowli *Daviidɩꞌa ꞌꞌnayuꞌa ꞌnynɩ ꞌbhɛ ꞌꞌyiꞌɔ! *-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ, ꞌɩnnɔ -nɩꞌe yinamʋ. -Lagɔ -wʋnna nɔ ꞌꞌniti ɔ! -Lagɔ -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌliꞌa ꞌnynɩ ꞌbhɛ ꞌꞌyiꞌɔ!

10Zezii nʋꞌa -muaa! ɔ paꞌa Zelizalɛɛmʋgwlɔ, gwlɔꞌɔ ꞌwee -nynaꞌa-a yayi ti. ꞌLe nyʋ-ʋ dedeꞌe -dede ti: Nyɔ yɔɔ maꞌa? 11Nyʋ -ke Zezii naꞌa na: -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi Zezii, Galileebhlʋkpa ꞌꞌkpiꞌa -gwlɔ ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Nazalɛɛtɩꞌa -deyi moꞌo.

*Zezii ꞌpa-a *-Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegbo

(Maakɩ 11:15-19; Luukɩ 19:45-48; ꞌZaan 2:13-22)

12A -gblee, *Zezii ꞌmu-o ꞌle *-Lagɔꞌɔ bʋbɔblegbo. Ɔ -ka ꞌle-e nyni, nyʋ -nɩꞌe-e ꞌle ꞌpɛlʋ -po -nɩnamʋ. Ʋ-bʋ nyʋ ꞌmnʋ, ʋn -ke nyʋ-ʋ deꞌa lɩ, ꞌle ɔ ꞌye ʋ tinu. Nyʋ-ʋ ziziaꞌa ꞌWlomɛɛꞌɛ mɔni *ꞌZuifʋꞌa nɛ ꞌꞌyi, ɔ ꞌye ꞌwa -klugbɩ ꞌcɛti, nyʋ-ʋ poꞌa -kpakpɩ ꞌpɛlʋ, ɔ ꞌye ꞌwa kpi tipopo, 13ɔ ꞌye ꞌwa klɛ ꞌtmʋʋ ꞌle ɔ na: ꞌLe -Lagɔꞌɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli -kaa -Lagɔ ꞌlɛꞌo: ꞌAn -budu-u ꞌmo-o -budu -yɛ -ke ꞌli nyʋ ꞌka yi ʋn ꞌke ꞌɩnmʋ *wɔn gbo po. A-bʋ -yʋʋ, ꞌle-e a-a yiꞌo, a-a ꞌlbha nɩꞌe nyʋ ꞌꞌyrabha ꞌmʋ, a-a ꞌꞌyriꞌe ꞌwa mɔniꞌa!

14Ɩ ziꞌa -kaa a, ꞌꞌlɔmʋ -ke topomʋ ꞌnyni-e Zezii li ꞌbho -Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegbo ꞌle ɔ ꞌye ʋ ꞌpʋʋn. 15Ɔ ꞌpʋʋnꞌa ꞌꞌgwizimʋ ꞌmnʋ, ꞌꞌyreetɩ-ɩ -nɩꞌa ꞌbho ꞌꞌwɔ-oꞌo, ʋn-ʋ ꞌnʋ-o: ꞌBhlʋkpayowli *Daviidɩꞌa ꞌꞌnayu, *-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi Zeziiꞌa ꞌnynɩ ꞌbhɛ ꞌꞌyiꞌɔ! -Da *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ -ke *ꞌɔ gbayibomʋ ꞌyeꞌa *wɔnkulɩ ɔ nʋꞌa li ꞌle ʋn ꞌwɔnꞌɔ ꞌꞌyreetɩꞌa ꞌꞌwɔwɔwlu ꞌmnɩ ꞌbɔ ɔ, ʋn ꞌkpa-a ꞌcɛ ꞌmʋ. 16Ʋn na: Zezii, -ka ꞌꞌyreetɩ ꞌmnʋ ꞌlɛꞌɛ, -a ꞌwɩn -ɩ ꞌbɔꞌɔ? Ɔ na: Kɩn. Wlu -ɛ ꞌcnɩ-ɛꞌɛ ꞌle -Lagɔꞌɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli -ɛ nʋꞌa -ɩnmɔ -zaꞌa ꞌꞌyreetɩ -ke ꞌꞌyreetɩbliin ꞌnynɩꞌa ꞌꞌyibhɛɛwlu ꞌmʋ, ꞌle ɛ-ɛ yi nɩꞌe ꞌwa wɔn ꞌmʋꞌa?, ɛ-bɛ wlu ꞌmnɛ, a -see ɛ zrɛ ke? 17ꞌLe ɔ ꞌye ʋ ꞌꞌkpi-tbhɛ ꞌle ɔ ꞌye ꞌda, ɔ -ke ꞌɔ -namʋ ꞌye -gwlɔ wa-a ꞌlaꞌa Bɛtanii mu. ꞌBho-o ʋn ꞌmʋʋꞌo.

*Zezii ꞌbhla-a figieetu -lue gbo

(Maakɩ 11:12-14, 20-24)

18Zɔ zɩꞌa a, -drumasrɩn *Zezii -ke *ꞌɔ -namʋ -sɔꞌɔ-ɔ Bɛtanii. Ʋn -nɩꞌa Zelizalɛɛmʋ le -munamʋ, ꞌmʋ ꞌlbhɔ -ɔꞌo. 19Ɔ -gbʋꞌa ꞌbho -jolʋ wɔnli, tu -ke ꞌꞌbhi ʋn-ʋ liꞌa a, ʋn-ʋ ꞌlaꞌa figiee, ɔ ꞌye -ɛ li. Ɔ nʋꞌa -kaa, ɔ -pa -nɩꞌe-e ꞌbho ꞌɛ ꞌzɔ, ɔ ꞌke ꞌbho -gbʋ, -bho ɔ ꞌbhɛɛ ɔ ꞌke ɛ ꞌꞌbhiꞌa ꞌdigbi gbɩ ya ꞌyee. Ɔ popoꞌa ꞌle ꞌɛ ya, ɔ -see ꞌle ꞌꞌbhuo -lue ꞌtɩn ꞌyee, wʋɩnꞌa ꞌꞌsɛ-ɛ bhlɛꞌɛ ti -lukuluku!, ꞌle ɔ ꞌye tu ꞌmnɛ gbobhla, ɔ na: -Aꞌa -tro ꞌtɔ ꞌꞌbhi -le ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ! -Nɔɔtoope ziꞌa a, tu ꞌmnɛ -ke ꞌɛ wʋɩn bheteꞌe gbo, ɩ yɛ-oꞌo.

20ꞌƆ -namʋ ꞌyeꞌa ꞌna li, wɔn ꞌmʋ -ʋ ti, ꞌle ʋn-ʋ nʋꞌo: Zezii, -a ꞌye-e liꞌa! Tu -ɩn bhlaꞌa gbo, ꞌbho -nynayiza ɛ ꞌmɛ -nɩꞌo. 21ꞌLe ɔ na: -Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, -bho aꞌba -pɔlʋ se ꞌkɔlʋ, ꞌle a ꞌke -Lagɔ ꞌꞌgwlide, -yɛ ꞌɩn nʋꞌa -laa figieetu ꞌꞌlruli, ɛ -se ꞌɛ -klaabolɛꞌɛ ꞌꞌsɛ a ꞌke nʋ -ko. Lɛ-ɛ -kmuꞌa ꞌꞌyi ꞌbho nyʋ ꞌweeꞌa ꞌꞌyigbeyi, a-a ꞌye -ɛ -nʋ -mʋ, ɛ -see amʋ wɔnyi ti-nyna yi, lɛꞌꞌo lɛ-ɛ ꞌye-e amʋ ꞌwɔɔn -mʋ. 22-Bho -ɩn po *-Lagɔ wɔn gbo ꞌle -ɩn ꞌke ɔ lɛ ꞌybhaa, de ꞌꞌgwli na ɔ ꞌwɔn-oꞌo ɔ ꞌke ɛ -ɩnmʋ ꞌꞌnyɩ, ꞌle ɔ-ɔ ꞌꞌnyɩ ꞌɛ -ɩnmʋ -ziaka.

Doo *Zeziiꞌa wɔnkuɛ ꞌwlʋꞌa?

(Maakɩ 11:27-33; Luukɩ 20:1-8)

23A -gblee, *Zezii -ke *ꞌɔ -namʋ ꞌnyni-e Zelizalɛɛmʋ ꞌle ɔ -ke ʋn ꞌye ꞌbho *-Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegbo pa. Ɔ nʋꞌa -kaa, ɔ ꞌkpaꞌa ꞌbho-ɛ ɔ-ɔ tɔꞌɔ nyʋ. *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ -ke *ꞌZuifʋꞌa -zigletumʋ -lrʋʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho ꞌnyni -ɔ li, ʋn ꞌye ɔ tidede, ʋn na: Yɔɔ -ke ꞌꞌbhuo-o ꞌꞌnyɩꞌe -ɩnmʋ ꞌꞌyiflɔɛ ꞌle -a sɩa nɩꞌe -kaa nyʋꞌa? Yɔɔ lbhoꞌo -ɩnmʋꞌa?

24ꞌLe ɔ na: Ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili. ꞌƖn-ɩ dede-e amʋ dɩ -lue ti: -Bho abʋ ꞌꞌdu ɛ ꞌꞌkpi a, ꞌꞌlemnɩɩ nyɔ-ɔ -ke ꞌnynɩ ꞌmʋ ꞌɩn-ɩ nʋꞌa -kaa a, ꞌmna-a ꞌꞌsi -ɔ ꞌnynɩ. 25ꞌƖn na, *ꞌZaan Batiisɩ -nɔɔ ꞌle, yɔɔ -ke ꞌꞌbhuo-o lbho ꞌɔ ꞌle ɔ-ɔ *batizeeꞌe nyʋꞌa? -Lagɔe, -ale nyunyu? ꞌƆ wlu ꞌmnɛ crʋ -ʋꞌo, ꞌle ʋn-ʋ ꞌkabhaꞌo, ʋn-ʋ nʋꞌo: Koo -a ꞌke ꞌlɛ ꞌya-a? -Bho -a nʋ -Lagɔ lbho ɔꞌo, ɔ-ɔ ꞌye-e: ꞌꞌLemnɩɩ ꞌan ꞌꞌkpidɩ ɔ -zaꞌa ꞌmʋ, leedɩ a -see ɩ ꞌꞌgwlide ꞌya? -nʋ -mʋ. 26-Bho -a nʋ: Nyunyu lbho ꞌɔ ɔ, ɛ -see nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho ꞌtʋ -nʋ yi, -ɛkedɩmaa, ꞌwa klɛ ꞌde-e ꞌꞌgwli ꞌZaan Batiisɩ ꞌmo-o -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi -ziaka. ꞌLe koo -a ꞌke -nynaꞌa? 27ꞌLe ʋn ꞌye ɔ -kaa ꞌꞌyiꞌlɛ, ʋn na: -Yɔ ꞌma-a ꞌZaan Batiisɩ, -ɔ lbho ꞌɔ, -a se ɔ yibo. ꞌLe ɔ na: Ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili, -bho ɛ -nɩ -kaa ꞌmʋ, ꞌꞌlemnɩɩ, -ɔ lbhoꞌa ꞌɩnmʋ, ꞌmna -see ɔ ꞌnynɩ ꞌꞌsi yi.

ꞌꞌYreetɩ ꞌsɔn ꞌꞌkpiꞌa ꞌꞌyi

28*Zezii poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, ɔ ꞌpo-o ꞌꞌyi -lue, ɔ na: Koo a-a popoꞌo dɩ -nɛɛ ꞌꞌkpi ꞌgwlʋtiꞌa? Nyukpasu -lue ꞌbhle-e ꞌꞌyreetɩnyukpasi ꞌsɔn. ɔ na ꞌwa -lue -bodɩ: Mu ꞌle ꞌan -kpaa ꞌmʋ -ɩn ꞌke lbhʋ nʋ. 29ꞌꞌYu ꞌmnɔ na ꞌɔ -tɩta -bodɩ: ꞌƖn se ꞌle ꞌbhɛɛ. Ɔ -nɩꞌa ꞌbho -daan, ɔ popoꞌa ꞌgwlʋti ɔ -sɔꞌɔ ꞌmʋ-ɛ ꞌle ɔ ꞌye lbhʋ ꞌmʋ mu ꞌle ꞌɔ -tɩtaꞌa -kpaa ꞌmʋ, 30ꞌle nyukpasu ꞌmnɔ ꞌye ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌyuꞌa ꞌsɔnnɔ -yɛ ꞌle ɔ na: ꞌAn ꞌꞌyu, mu ꞌle ꞌan -kpaa ꞌmʋ, -ɩn ꞌke lbhʋ nʋ. Ɔbɔ na: -Ao! Ɔ ꞌwɔn-oꞌo bhebhe ɔ -see da mu. 31ꞌBho ʋn -nɩ ꞌsɔnꞌɔ ꞌꞌklumʋ ꞌle, yɔɔ nʋꞌo ꞌɔ -tɩtaꞌa ꞌgwlʋdɩꞌa? Nyʋ ꞌmnʋ na: -Ɔ nʋꞌa: ꞌꞌKɩɩɩn, ꞌle ɔ ꞌyeꞌa mu, ꞌɩnnɔ moꞌo. ꞌLe Zezii na: -Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, ꞌꞌnyinynidɩꞌa nʋmʋ *lapoozamʋ -ke ꞌꞌwɩlɩmʋ-ʋ ꞌye-e amʋ ꞌꞌyi-zi -mʋ ꞌle -Lagɔ ꞌke ʋ -kɔ. 32A -gblee, *ꞌZaan ꞌyi-e amʋ -bodɩ ꞌle ɔ ꞌye amʋ -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyisrɛɛjolʋ da -tɔ ꞌle a -see ɔ ꞌꞌgwlide. ꞌꞌNyinynidɩꞌa nʋmʋ lapoozamʋ -ke ꞌꞌwɩlɩmʋ de ꞌɔ ꞌꞌgwli. A ꞌyeꞌa -kaa lɩꞌa klɛ li, ꞌle a -see aꞌba ꞌꞌnyinynidɩ ꞌꞌyiyibo, a -see -Lagɔ gbo ꞌꞌbhiti a ꞌke ɔ ꞌꞌgwlideꞌa!

*Zezii na *ꞌZuifʋꞌa -klɩgbɩ ꞌmo-o lbhʋzemʋ ꞌbhleꞌa nyanɩ

(Maakɩ 12:1-12; Luukɩ 20:9-19)

33A -gblee, *Zezii na: A po ꞌꞌyi -lue -lrɛɛ -lokui! -Kpaaduyi -lue-e ꞌꞌduꞌo ꞌɔ -kpaa. Tui-i troꞌa ꞌꞌbhi ʋn-ʋ ꞌlaꞌa lezɛɛn, ꞌɩnnɩ ɔ -loꞌo. ꞌYa ꞌꞌbhi nyʋ-ʋ nʋꞌo duvɛɛn ꞌmʋ. -Kpaa ꞌmnɛ, ɔ -po ꞌnɛ-ɛ -gbatɩ ꞌꞌyrili, ꞌle ɔ ꞌye -dedeyibhie cɛ, ɔ ꞌye ɛ lasoo tri ꞌle ʋn ꞌke ꞌle ꞌɛ ꞌlimʋ ꞌya ꞌꞌbhi vlɔtɔ -nɩ ꞌle ʋn ꞌke ɩ ꞌꞌni ꞌmʋ -za. Ɔ ꞌpo-o ꞌbho ꞌtide ꞌꞌlru -popo ꞌle ʋn ꞌke ꞌbho -kpaa li-fuo -nɩ. Ɔ nʋꞌa -kaa a, ꞌle ɔ ꞌye ɛ lbhʋnʋmʋ lisie, -bho ʋn -zɛ ɛ, ꞌle ɔ -ke ʋn ꞌke ꞌgble, ꞌle ɔ ꞌye ꞌmʋ-sɔ, ɔ ꞌye ꞌle nya ꞌlaga ꞌmʋ mu. 34ꞌYa -zazanɔɔ nyniꞌa a, ɔ ꞌlbho-o ꞌle lbhʋnʋmʋ ꞌmnʋ gbo ꞌɔ ꞌgbaplemʋ ʋn ꞌke ꞌɔ nɩ ꞌꞌnyɩ, ʋn ꞌke ɩ ꞌle ɔ gbo kpa, ꞌle ʋn ꞌye mu. 35Ʋn nyniꞌa a, ꞌɩnnʋ ʋn kpʋnꞌo kwa ꞌmʋ ti, ʋn ꞌlbhaꞌo. Ʋn ꞌꞌsɛɛnꞌɛ -lue, -lue ꞌmɛ-ɛꞌo ɔ -sieꞌe-e -gwlii ꞌmʋ ꞌle ʋn ꞌye tannɔ -digbi ꞌmʋ ꞌlbha ɔ ꞌye ꞌmɛ. 36Ɩ ziꞌa -kaa a, ꞌle -kpaayowli ꞌmnɔ ꞌye ꞌɔ ꞌgbaplemʋ -lrʋʋ-ʋ -dieꞌa ꞌꞌyi lbho. Lɛ ʋn nʋꞌa -tanyɩnyʋ ꞌꞌlruli ꞌtɩn, ꞌɩnnɛ ʋn nʋꞌo -lrɛɛ.

37ꞌƆ ꞌgbaplemʋꞌa klɛ -gwɛꞌɛ ꞌbho ti, -kaa ɔ-ɔ popoꞌo -kaa ꞌgwlʋti: -Bho ɛ ꞌꞌdu ꞌan ꞌꞌbhuokaꞌa ꞌꞌyu, ʋn-ʋ ꞌye -ɔ ꞌbho ꞌꞌdu -mʋ. ꞌƐ dɩ, ꞌbho gbɔ ꞌmʋ ꞌbhɔɔnamʋ, ꞌɔ ꞌꞌyuꞌa ꞌdɛ -lue -ke dɩ ɔ -kmaꞌa, ɔ ꞌye ɔ lbho, 38ꞌle ɔ ꞌye mu, ɔ ꞌye nyni. Ʋn ꞌye ꞌɔ ꞌꞌyri a, -kagbɛ ꞌwa ꞌꞌsɛ bhagaꞌo: ꞌLe nyaka ꞌwla -ɔ ꞌyeꞌa ꞌɔ -tɩtaꞌa -kpaaꞌa ꞌꞌkpi -zi mʋ, ꞌɩnnɔ ꞌka-a. ꞌƐ dɩ a-ba ꞌlbhɔ ɔ ɔ ꞌke ꞌmɛ, ꞌꞌlemnɩɩ -kpaa ꞌmnɛ ɛ, -a-bʋ ꞌye ɛ ꞌtɔ -kɔ mʋ. 39Ɔ-bɔ ꞌꞌyu ꞌmnɔ, ꞌɩnnɔ ʋn kpʋnꞌo kwa ꞌmʋ ti, ʋn -ke ɔ ꞌye -kpaa ꞌmnɛ le po ꞌle ʋn ꞌye ɔ ꞌlbha ɔ ꞌye mɛ.

40ꞌBho wlu ꞌmnɛꞌɛ ꞌꞌkpi, nyʋ-ʋ po ꞌɔ -lokui, Zezii dede -nɩ ꞌnʋ ti: -Bho -kpaayowli yi ꞌle, koo ɔ ꞌke nyʋ ꞌmnʋ -nynaꞌa? 41ꞌLe nyʋ ɔ poꞌa dɩ gbo na: -Kpaayowli -see ꞌwa ngaze ꞌye yi, ɔ-ɔ ꞌye-e nyanɩbhlemʋ ꞌmnʋ ꞌlbha -mʋ ʋn ꞌke ꞌmɛ, ꞌle ɔ ꞌke ꞌɔ -kpaa nyʋ -lrʋʋ lisie. -Bho lezɛɛnbhiꞌa -zazanɔɔ nyni, -ʋ ꞌkɔ ɔ ꞌɔ nɛ ꞌꞌnyɩ, ꞌɩnnʋ ɔ ꞌke ɛ lisie. 42Zezii na: Wludie -gbɛ -ɛ ꞌcnɩ-ɛꞌɛ ꞌle -Lagɔꞌɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli, a -see ɛ zrɛ? Ɛ ꞌlɛ-ɛ -kaa na:

Sʋkpʋ -budupomʋ -baꞌa, ʋn nʋꞌa ɛ se ꞌꞌyrili-nmɔ ʋn poꞌa ti, ꞌɛ ꞌbɩ-ɩ ꞌye-ɛꞌo na ꞌɩnnɛ -nmɔꞌɔ ꞌꞌyrili, -ɛ -ziꞌe sɩkpɩ ꞌwee. Ɛbɛ ꞌmnɛ, ꞌɩnnɛ -aꞌba -Kɔyi -Lagɔ nʋꞌo -ɛ -nmɔꞌɔ ꞌꞌyri ꞌꞌkpi ti ꞌbho -aꞌba ꞌꞌyigbeyi.

43Zezii ꞌlɛꞌɛ -kaa: ꞌƐ dɩ ꞌɩn-ɩ wɩ ꞌɩ amʋ ꞌꞌyiti. -Bho a se aꞌba ꞌꞌnyinynidɩ ꞌꞌyiyibo ꞌle a ꞌke -Lagɔ gbo ꞌꞌbhiti a, ɔ -see amʋ -kɔ yi. ꞌꞌSesinyʋ ꞌkɔ ɔ ꞌbho ꞌꞌdu, ꞌɩnnʋ ɔ-ɔ ꞌye -kɔ mʋ. [ 44ꞌLe ɔ ꞌye ꞌbho wlu -lrɛɛ kɔ, ɔ ꞌye ꞌꞌyi po, ɔ na: ꞌƖn kɔɔꞌɔ-ɔ sʋkpʋmuaklagba -lrɛɛ: Nyɔ-ɔ ꞌgaꞌa ꞌbho sʋkpʋmua ꞌꞌyriti, ɔ ꞌjra-a li. ꞌLe, -bho ɛbɛ ꞌgɔ ɔ ꞌꞌkpi ti, ɛ-ɛ wa ꞌnɔ ti.]

45A -gblee, *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ -ke *Faliziɛɛn ꞌwɔn-ɔ ꞌɔ ꞌꞌyi ꞌmʋti, ꞌle ʋn yiboꞌo -ka ɔ ꞌꞌsi ꞌʋ ꞌnynɩ. 46ꞌƖnnɩ ꞌbhleꞌe ꞌnynɩꞌa dɩ ʋn ꞌybhaꞌo ʋn ꞌke ɔ kpʋn. Nyʋ-ʋ zi ꞌɔ gbo ꞌɔ -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizɛɛꞌɛ kamʋ, ʋn -dieꞌe-e ꞌꞌyi. Nyʋ ꞌmnʋꞌa ꞌꞌyidieɛꞌɛ -fanʋ ꞌlbhʋ ʋꞌo, ʋn ꞌye ɔ ꞌꞌyitiꞌꞌtayi.

22

ꞌNynɔkpagɔꞌɔ ꞌꞌkpiꞌa ꞌꞌyi

(Luukɩ 14:15-24)

1A -gblee, *Zezii ꞌkpa-a ꞌbho -lrɛɛ ꞌle ꞌꞌyi ꞌmʋ, ɔ-ɔ ꞌtmʋʋ nɩꞌe nyʋ-ʋ po ꞌɔ -lokui, ɔ na: 2Lɛ -ke -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔ gʋgɔꞌɔ ꞌꞌyiti, ꞌɩnnɛ ꞌka-a: ꞌBhlʋkpayowliklagba -lue ꞌꞌdu-o ꞌɔ ꞌꞌyu-u kpaꞌa ꞌnynɔ gɔ ꞌꞌyi. 3Ɔ gwɛꞌɛ pipia ꞌꞌyi, ꞌle, nyʋ ɔ ꞌlaꞌa, ɔ ꞌye ꞌle ʋ gbo ꞌɔ lbhʋnʋmʋ lbho ʋn ꞌke linamʋ yi. (A ꞌye li-ɔ, -budu -ke ꞌli nyʋ ꞌmnʋ-ʋ ꞌyeꞌa -li -nɩ mʋ, gɔbanɩꞌa -dadudu ɔ deꞌe ꞌbho ꞌɛ wɔnyi ti. -Bho nyɔ ꞌke ꞌle pa, ꞌle ɔ-ɔ zaꞌa ꞌbho, ɔ-ɔ paꞌa ꞌmʋ.) A -gblee, -ka ʋn -dieꞌa ꞌmʋ ʋn -see yidɩ ꞌwɔɔn. ꞌƆ lbhʋnʋmʋ ꞌmnʋ nʋꞌa -kaa, ʋn ꞌyi-e le ꞌle ʋn ꞌye ꞌwa -kɔyi wlu -ya, 4ꞌle ɔ ꞌye lbhʋnʋmʋ -lrʋʋ lbho ɔ na: -Bho a mu, a na nyʋ ꞌɩn ꞌlaꞌa -bodɩ: -Aꞌba ꞌbhleyi ꞌlbha-a ꞌɔ ꞌꞌnalɩ ꞌbhleꞌa ꞌcna, lililɩ -gwɛꞌɛ-ɛ ꞌꞌyi, a mu a ꞌke li. 5Ʋ-bʋ nyʋ ʋn kpaꞌa wlu, ꞌwa dɩ se lililɩ ꞌꞌkpi -nɩ. Ʋn -sɔꞌɔ ꞌmʋ-ɛ, ʋn ꞌmu-o ꞌwa ꞌꞌbhiꞌa dɩ gbo. -Lue -sɔꞌɔ ꞌmʋ, ɔ ꞌmu-o ꞌɔ -kpaa ꞌmʋ, -lrɔɔ -sɔꞌɔ ꞌmʋ, ɔ ꞌmu-o ꞌɔ ꞌpɛlʋpolɩꞌa -da. 6-Yʋ -sieꞌa ꞌbho ꞌkpʋn-o ꞌɔ lbhʋnʋmʋ ꞌmnʋ kwa ꞌmʋ ti, ʋn ꞌye ʋ nyanɩ ꞌmʋ kla ʋn ꞌye ʋ ꞌlbha, ʋn ꞌye ꞌmɛ.

7ꞌBhlʋkpayowli ꞌmnɔ ꞌwɔnꞌɔ dɩ ꞌmnɩ ꞌbɔ, ɔ ꞌpo-o ꞌcɛ, ɔ na: ꞌꞌSroja, a mu, a ꞌke ꞌꞌkulbhamʋ ꞌmnʋ ti-za ꞌle a ꞌke ꞌwa gwlɔ ꞌꞌyripo. ꞌLe ʋn ꞌye ꞌna nʋ -ziaka, ʋn ꞌye yi. 8ꞌBho zɔ -lue ꞌtɩn ꞌmnɛ ꞌli ɔ na ꞌɔ lbhʋnʋmʋ -lrʋʋ-ʋ -sieꞌa ꞌbho -bodɩ: Lililɩ -pi-ɛꞌo ꞌle nyʋ ꞌɩn ꞌlaꞌa, ʋn -see ꞌtɔ lililɩ ꞌmnɩꞌa ꞌlimʋ ꞌꞌyigɔꞌɔ dɩ, 9a mu ꞌle -jolʋgblɩ -ke -jolʋtɩ ꞌꞌyi, nyɔꞌꞌo nyɔ a-a ꞌyeꞌa ꞌye mʋ, a ꞌlɔ ɔ, a -ke ɔ ꞌke yi. 10ꞌNɔɔ ɔ lbho ꞌʋ a, ꞌɔ lbhʋnʋmʋ ꞌye ꞌle mu, ʋn ꞌye-e dɩꞌa ꞌꞌnyinynimʋ -ke dɩꞌa ꞌꞌyrilinmɔmʋ, ꞌɩnnʋ ʋn ꞌgbʋʋꞌo ꞌꞌlru, ʋn -ke ʋn ꞌye yi, -srɩnɩ! -budu ꞌye nyunyu ꞌꞌyi.

11Ʋn -nɩꞌa linamʋ, ꞌbhlʋkpayowli ꞌpa-a ꞌle, ɔ ꞌke nyʋ-ʋ yiꞌa ꞌye. Ɔ -ka ꞌle-e gbʋ, nyɔ -lue se gɔbana ꞌmʋꞌbhle. 12ꞌLe ɔ na: ꞌƖn bha, koo -mnɔɔɔ pʋpaꞌa ꞌmʋti ꞌle -ɩn se gɔbana ꞌmʋꞌbhleꞌa? Ɔ-bɔ nyɔ ꞌmnɔ ꞌnʋ-o blenyi, ɔ -see wɔn -wlu. 13ꞌBhlʋkpayowli na: A kpʋn ɔ, a san ꞌɔ bhɩ -ke sʋɩ, a ꞌke ɔ ꞌle ꞌꞌpiemʋ ꞌnɔɔ -kuyre -nɩꞌa ꞌꞌvuto. Lɛ -ke ɛ gʋgɔꞌɔ ꞌꞌyiti, ꞌɛ ꞌzɔ ꞌka-a: Nyʋ-ʋ -seeꞌa ꞌwɔn -Lagɔ ꞌke ʋ -kɔ, ɔ-ɔ ꞌye -ʋ ꞌle ꞌꞌkɔgwlɛkuyre ꞌmʋ ꞌꞌvuto -mʋ, ꞌnɔɔ ꞌkleyeɛɛ -ke ꞌꞌvivia -nɩꞌa. 14A -gblee, nyʋ ɔ-ɔ ꞌlaꞌa ɔ ꞌke ʋ -kɔ, ʋn -se -sɛ. ꞌLe ꞌwa ꞌꞌklumʋꞌa -yʋ ꞌwɔnꞌɔ ɔ, ɔ -zaꞌa ꞌbho, ʋn se ꞌꞌyi-die.

Lapooꞌa ꞌꞌpɛleɛ

(Maakɩ 12:13-17; Luukɩ 20:20-26)

15Ɩ ziꞌa -kaa a, zɔ -lue ꞌzɔ ɔ, *Faliziɛɛn ꞌꞌwe ꞌpa-a ꞌꞌsra, -ka ʋn ꞌka -nyna ꞌle ʋn ꞌka *Zezii dɩ -kpʋn ʋn ꞌke ꞌna bhaga. 16Ʋn gwɛꞌɛ ꞌꞌyi, ꞌwa -namʋ gbɩ -ke *Elɔɔdɩꞌa -namʋtɔlʋ -sɔꞌɔ ꞌmʋ-ɛ ʋn ꞌye ɔ tidedenamʋ mu, ʋn na: -Aꞌba -Tɔyi, -a yiboꞌo-o ꞌꞌyisrɛɛyi -ɩn ꞌꞌduꞌo. -Ka -Lagɔ nʋꞌa nyɔ -na ꞌtɩn, ꞌka-a -a tɔꞌɔ nyʋ. -Bho koo nyɔ ꞌꞌdu nyɔklagba, -aꞌa ple ꞌɔ ꞌꞌyri. ꞌBho nyʋꞌa ꞌꞌyigbeyi, -bho -ɩn -ka wlu, -aꞌa ꞌkɩkle wlu ꞌꞌyi. 17ꞌƐ dɩ -a dedeꞌe -ɩnmʋ ti, ꞌWlomɛɛꞌɛ ꞌbhlʋkpayowliklagba na: -A ꞌꞌpɛle lapoo. Ɛ -nmɔꞌɔ -kaa-a ti -a ꞌke ɛ nʋꞌa? -A ꞌꞌpɛle nɛ-ee -ale -aꞌba ꞌꞌpɛle nɛ -le? Koo -a popoꞌo ꞌgwlʋtiꞌa? ꞌTmʋʋ -amʋ. 18Ɔ yiboꞌo-o ꞌwa nyanɩꞌa dɩ ꞌle ɔ na: -Mɩɛ ꞌsɔn wɔn ꞌmʋ ꞌbhlemʋ-a, -ka a ꞌlɛꞌɛ -laa, ɛ -se ꞌka-a a-a popo ꞌgwlʋti -ko. A-a ꞌbi-e ꞌɩnmʋ lemʋ ti a ꞌke ꞌɩnmʋ dɩ -kpʋn. ꞌƐ dɩ ꞌɩn ꞌwɩn ꞌɩ ꞌbɔ. 19A -ya ꞌɩnmʋ mɔniyʋɛ ꞌmʋ ꞌɩn ꞌke ɛ ꞌye ꞌle ꞌɩn ꞌke ɛ wlu ꞌꞌkpi ꞌꞌdu. 20ꞌLe ʋn -ke ɛ ꞌye yi. Ɔ na; Nyunyɔlru -ke ꞌnynɩ-ɩ -nɩꞌa -laa mɔniyʋɛ ꞌꞌkpi, yɔɔ -kɔ nɩꞌa? 21Ʋn na: ꞌBhlʋkpayowliklagba moꞌo. ꞌLe ɔ na: Kɩn. -Bho ɛ ꞌꞌdu ꞌbhlʋkpayowliꞌa ꞌbhoduɛɛꞌɛ dɩ, a ꞌꞌdu ɔ ꞌbho ꞌle a ꞌke lapoo ꞌꞌpɛle! -Bho ɛ ꞌꞌdu -Lagɔꞌɔ ꞌbhoduɛɛꞌɛ dɩ, a ꞌꞌdu ɔ ꞌbho -lrɛɛ ꞌle a ꞌke ꞌɔ ꞌgwlʋdɩ nʋ! 22Ʋn ꞌwɔnꞌɔ Zeziiꞌa wlu ꞌmnɛ ꞌbɔ ɔ, wɔn ꞌmʋ -ʋ ti ꞌle ʋn ꞌye ɔ ꞌbho sie, ʋn ꞌye mu.

ꞌBho ꞌmɛmʋꞌa glusɔɛꞌɛ ꞌꞌkpiꞌa tidedewlu

(Maakɩ 12:18-27; Luukɩ 20:27-40)

23A -gblee, ꞌle Zelizalɛɛmʋ, nyʋꞌa ꞌplan-a -nɩꞌa ꞌle -lrɛɛ, ꞌɩnnʋ ꞌmo-o *Sadiziɛɛn. -Kaa ʋn-ʋ tɔꞌɔ -kaa nyʋ na: -Bho nyɔ ꞌmɛ ɛ, ꞌɔ -sɔ glu. Zɔ -lue ꞌmnɛ ꞌzɔ, ʋ-bʋ nyʋ ꞌmnʋ, ꞌwa -lrʋʋ -yɛꞌɛ-ɛ *Zezii ꞌle ʋn na: 24-Aꞌba -Tɔyi, -aꞌba ꞌꞌna *Moyiizɩ poꞌo gba, ɔ na: -Bho nyɔ ꞌbhle ꞌnynɔ ꞌle ɔ -ke ʋn -see ꞌꞌyu ꞌwlʋ ꞌle ɔ ꞌke ꞌmɛ ɛ, ꞌle ɔ ꞌke ꞌlotʋꞌa ꞌꞌyunyukpasu ꞌbhle a, ꞌɩnnɔ kpaꞌa ꞌɔ -dɩgbanynɔ ꞌle ɔ -ke ʋn ꞌke ꞌɔ ꞌlotʋꞌa ꞌꞌyuꞌa ꞌnynɩ ꞌmʋ ꞌꞌyu ꞌwlʋ -nɩ. 25ꞌBho-o ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu -mɛɛsɔn -nɩꞌo. Zɔ -lue ꞌzɔ ꞌwa ꞌꞌklumʋꞌa -lue ꞌkpa-a ꞌnynɔ, ɔ -ke ʋn -see ꞌꞌyu ꞌwlʋ ɔ ꞌye ꞌmɛ, ꞌle ꞌɔ ꞌlotʋꞌa ꞌꞌyu ꞌye ꞌɔ -dɩgbanynɔ kpa. 26Ɔbɔ -ke ʋn -see ꞌꞌyu ꞌwlʋ ɔ ꞌye ꞌmɛ -lrɛɛ. ꞌKa ꞌmnɔ ɔ, ʋn -sieꞌa ꞌbho ʋn ꞌꞌluoꞌo -dɩgbanynɔ ꞌmnʋ ꞌmʋ -lue -lue, ʋn -ke ʋn -see ꞌꞌyu ꞌwlʋ, ʋn ꞌye ꞌmɛ. 27-Dɩgbanynaakpʋ paꞌa ꞌle, ʋn ꞌmɛ-ɛꞌo -lrɛɛ. 28ꞌƐ dɩ, -bho -ɩn na, ꞌle ꞌwɩ -lrɛɛ ꞌli ꞌmɛmʋ-ʋ ꞌye-e glu -sɔ mʋ a, ʋ-bʋ ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu -mɛɛsɔn ꞌmnʋ ꞌle, koo ꞌwa ꞌꞌkpidɩ ꞌye ꞌmʋ-nɩ mʋ ꞌbho ꞌnynaakpʋ ꞌmnʋꞌa damʋꞌa? ꞌWa ꞌwee kpʋ ʋ ꞌko-oꞌo. -Bho ʋn -sɔ glu, ꞌbho ꞌwa ꞌꞌklumʋ ꞌle, yɔɔ -ke ꞌnynɔ ʋn ꞌke ꞌꞌduꞌa? ꞌTmʋʋ -amʋ!

29ꞌLe Zezii na: -Yɛ ꞌma-a ꞌmɛmʋꞌa glusɔɛꞌɛ dɩ, a -see ꞌɛ -lue ꞌtɩn ꞌmʋtiꞌwɔn. A-a ꞌꞌmaa-a aꞌba ꞌꞌbhi, -ɛkedɩmaa, a se -Lagɔꞌɔ wlu yibo ꞌle a ꞌse ꞌɔ wɔnkuɛ yibo -lrɛɛ. 30ꞌƖn-ɩ ꞌtmʋʋꞌo amʋ-ɛ, -da ꞌmɛmʋ-ʋ ꞌyeꞌa glu -sɔ -nɩ mʋ, kpʋkpɛɛ -see ti-nɩ yi. -Lagɔ gboꞌa -dalbhomʋ -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌli, -ka ꞌwa tinɩɛ -nɩꞌa a, ꞌka-a nyunyuꞌa nɛ-ɛ ꞌye -nɩ mʋ. 31-Bho a na ꞌmɛmʋ -see glu -sɔ yi a, a ꞌꞌmaa-a aꞌba ꞌꞌbhi. Dɩ -Lagɔ ꞌtmʋʋꞌa Moyiizɩ ɔ ꞌcnɩꞌa ꞌle -Lagɔꞌɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli, a -see ɩ -bhla ꞌbʋꞌwɔn ke? 32-Kaa ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa: Aꞌba ꞌꞌnaklɩgbɩ ꞌꞌwe, *Ablaamʋ, *Izaakɩ -ke *Zakɔɔpʋ, ꞌɩnmɔ -Lagɔ, ꞌɩnmɔ -ke ʋn bhlaꞌa *-ybhɛybhɛtite, ꞌɩnmɔ ꞌka-a! ꞌKa-a -Lagɔ ꞌtmʋʋꞌo Moyiizɩ. Ɩ-bɩ wlu ꞌmnɩ, ꞌya ꞌzɔ -tɛꞌɛ ꞌmʋ-ɛ. ꞌLe ɛ ꞌmʋ Ablaamʋ, Izaakɩ -ke Zakɔɔpʋ ꞌꞌwe ꞌmnʋ, ʋn ꞌmɛ-oꞌo see. ꞌLe, -bho -Lagɔ na: ꞌƖnmɔ -ke ʋn bhlaꞌa -ybhɛybhɛtite, ɛ-ɛ tɔꞌɔ na ʋn -nɩꞌe-e -bhla ti ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, -bho ꞌwla a, ꞌle ɔ ꞌke ʋ glu -za. A -gblee, -kaabonyʋ -ke -Lagɔ -naꞌa, ꞌka-a ꞌwa ꞌwee -nɩꞌo ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. Lɛ aꞌba ꞌwɔnꞌɔ ꞌmʋti, ꞌɩnnɛ ꞌka-a! ꞌƐ dɩ ꞌɩn nʋꞌo na: A-a ꞌꞌmaa-a aꞌba ꞌꞌbhi. ꞌKa-a Zezii ꞌlɛꞌo. 33Nyʋꞌa -dadudu-u ꞌwɔnꞌɔ ꞌɔ -tɔtɔwlu ꞌmnɛ ꞌbɔ ɔ, wɔn ꞌmʋ -ʋ ti.

-Lagɔꞌɔ gbaklagba -ɛ kuꞌa wɔn

(Maakɩ 12:28-34; Luukɩ 10:25-28)

34-Ka *Zezii -ke *Sadiziɛɛn ꞌꞌwe depoꞌa a, ꞌɔ wlu kpʋn ꞌʋ a, *Faliziɛɛn ꞌwɔnꞌɔ ꞌna ꞌbɔ ɔ, ʋn ꞌgbʋʋꞌo-o ꞌꞌlru. 35ꞌWa ꞌꞌklumʋꞌa *-Lagɔꞌɔ gbayiboyi -lue ꞌbɔ-ɔ ti ɔ ꞌke Zezii dɩ -kpʋn -nɩ ꞌle ɔ ꞌye tidede, ɔ na: 36ꞌAn -Tɔyi, ꞌle *-Lagɔꞌɔ gbaꞌa ꞌꞌklumʋ ꞌle, gba yɛɛ kuꞌo wɔn -a ꞌke ꞌꞌyi-kpʋn -ɛ -ziꞌe ꞌya ꞌwee ꞌmʋꞌa? 37-38Ɔ na: -Lagɔꞌɔ gba -ɛ kuꞌa wɔn tenyɩ, ꞌɩnnɛ ꞌka-a: -Kma -aꞌa -Kɔyi, -Lagɔꞌɔ dɩ! -Ɩn ꞌke ɔ -aꞌa -pɔlʋꞌa klɛ -jeyi ꞌꞌnyɩ ꞌle -aꞌa ꞌgwlʋtipopoɛꞌɛ klɛ ti -ɩn ꞌke ꞌɔ ꞌnynɩ ꞌꞌyiꞌbhɛɛ. Lɩ ꞌwee -a nʋꞌa -ɩn ꞌke ɩ nʋ ꞌɔ dɩ. -Kaa ꞌka-a -ɩn ꞌke ꞌɔ dɩ -kma. 39-Lagɔ ꞌmnɔꞌɔ gbaꞌa ꞌsɔnnɛ, -ɛ kuꞌa wɔn -a ꞌka ꞌꞌyi-kpʋn -lrɛɛ, ꞌɩnnɛ ꞌka-a: -Ka -ɩn -kmaꞌa -aꞌa ꞌꞌbhuoꞌa dɩ, -kma -kaa -ɩn -bonyunyɔꞌɔ dɩ! 40Ɩ-bɩ gba ꞌsɔn -nɩɩ, -Lagɔꞌɔ gba -lrɩɩ ɔ ꞌꞌnyɩꞌa Moyiizɩ -aꞌba dɩ -ke -Lagɔꞌɔ wluꞌa mʋtizamʋ -lrʋʋꞌa -tɔtɔlɩ, ɩ ꞌkɩ -ɩ wɔn.

*-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ-ʋ ꞌmo-o *Daviidɩꞌa -kɔyi

(Maakɩ 12:35-37; Luukɩ 20:41-44)

41A -gblee, *Faliziɛɛn ꞌꞌwe -nɩꞌa -bhla ꞌbho nyʋꞌa ꞌꞌklumʋ ʋn -see mu ke ꞌle *Zezii na: 42ꞌMna-a dede-e amʋ ti -lrɛɛ, -bho a-bee popo ꞌgwlʋti ꞌle, *-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ, -ɔ ꞌka yi, yɔɔ -ke -gluuwɔnyiꞌa ꞌꞌyu maꞌa? Ʋn na: *Daviidɩꞌa ꞌꞌnayu moꞌo. 43Ɔ na: ꞌLe ɛ-bɛ wlu ꞌmnɛꞌɛ ꞌzɔꞌɔ ꞌnynɩ -mɛꞌɛ? Ɔ-bɔ Daviidɩ ꞌmnɔꞌɔ ꞌꞌbhuo *-Lagɔꞌɔ Lisaazuzu ꞌtmʋʋ nɔ-oꞌo, ɔ ꞌye wlu -nɛɛ ꞌcnɩ:

44ꞌAn -Kɔyi -Lagɔ ꞌtmʋʋꞌo -kaa ꞌan -Kɔyi: -Zi -laa ꞌan ꞌꞌtroli -ɩn ꞌke ti-de ꞌle ꞌɩn ꞌke -aꞌa tʋꞌa nyʋ wɔn-zi.

45-Bho Daviidɩ ꞌlɛ -kaa a, ꞌꞌlemnɩɩ, -Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ, ꞌɩnnɔ ɔ-ɔ ꞌꞌsiꞌe ꞌnynɩ ɔ-ɔ ꞌlaꞌa ꞌɔ -Kɔyi. Ɔ-bɔ ꞌma-a Daviidɩꞌa ꞌꞌnayu, -bho Daviidɩ -kɔ ɔ ꞌɔ -Kɔyi-i ꞌla, koo ꞌɛ ꞌzɔ -nɩꞌe ꞌmʋꞌa? 46Zezii ꞌlɛꞌɛ -kaa a, nyɔ-ɔ ꞌka ꞌtɔ ꞌɔ wlu ꞌꞌkpiduɛɛ ꞌbhɛɛ, ɔ se -nɩ. -Ɛ ꞌwlʋꞌa ꞌbho zɔ ꞌmnɛ ꞌli -alibi, nyʋ-ʋ ꞌbɔꞌɔ ti ʋn ꞌke ɔ dɩ -kpʋn, ꞌwa nyɔ -see ꞌtɔ ꞌybha ɔ ꞌke ɔ dɩ -lrɩɩ tidede.

23

*Faliziɛɛn -ke *-Lagɔꞌɔ gbayibomʋꞌa nʋnʋkpliꞌa damʋ a ꞌꞌdu aꞌba ꞌꞌbhi ꞌꞌyrili

(Maakɩ 12:38-39; Luukɩ 11:43-46; 20:45-46)

1Ɩ ziꞌa -kaa a, *Zezii na *ꞌɔ -namʋ -ke nyʋ-ʋ po ꞌɔ -lokui -bodɩ: 2*-Lagɔꞌɔ gbayibomʋ -ke *Faliziɛɛn-ɛ ꞌmo-o *gba -Lagɔ ꞌꞌnyɩꞌa *Moyiizɩꞌa gbɔzɩzamʋ. 3Lɩ ʋn-ʋ tɔꞌɔ amʋ, a ꞌꞌdu ɩ ꞌbho a ꞌke ɩ nʋ. A ꞌꞌdu aꞌba ꞌꞌbhi ꞌꞌyrili! Ʋ-bʋ nyʋ ꞌmnʋ, lɩ wa-a tɔꞌɔ, ꞌwa -de nɩ ꞌmʋ ti. ꞌWa kpli ʋn-ʋ nʋꞌa a, aꞌba -gbʋ nɩ ya, aꞌba nʋ ɩ -le! 4Wɔnkugbɩ ʋn-ʋ poꞌo nyʋ. ꞌLe ꞌwa ꞌꞌbhiꞌa ꞌbɔ ti ʋn ꞌke ɩ ꞌmʋ ti-de ꞌle ʋn ꞌke ʋ ꞌle ꞌɛ -lue ꞌtɩn ꞌmʋ -kpa -nɩ ꞌle ʋn ꞌke ɩ ꞌꞌyi-kpʋn -lrɛɛ. 5Ʋn-ʋ ꞌnʋ-o lɛꞌꞌo lɛ-ɛ ꞌkʋ ʋ ꞌꞌyrili-ya. Lɩtɔlʋ ʋn-ʋ nʋꞌa, ꞌɩnnɩ ꞌka-a: -Bɔtɔ -ke ꞌlimʋ -Lagɔwludidi -nɩꞌa ʋn-ʋ poꞌa sʋ ꞌmʋ -ke ꞌꞌyigbeyi ti, ʋn-ʋ ꞌbhɛɛ ꞌnɩ-ɩ ꞌꞌyi. ꞌLe ʋn-ʋ tɛꞌɛ ꞌwa -vilɔbanɩꞌa wɔndrɩꞌa -wlawlɩ ti ꞌle ʋ-beeꞌa nɩ -ke nyʋ -lrʋʋꞌa nɩ -kaa gʋgɔ ꞌle nyʋ ꞌke ʋ ꞌyra. 6-Bho nyʋklɩgbɩ ꞌꞌdu gɔ ɔ, ꞌle ʋn ꞌke ʋ ꞌla a, ʋn ꞌybha-oꞌo ʋn ꞌke ꞌnynɩbhlekpi ꞌꞌkpi -de, ꞌle *-Lagɔwluꞌa ꞌlicɩaanbudu ꞌli ʋn ꞌybha-oꞌo ʋn ꞌke kpizɩgɩ ꞌꞌkpi -de ꞌle nyʋ ꞌke ʋ ꞌyra -lrɛɛ. 7-Bho -die -gwɛ ꞌle ʋn ꞌybha-oꞌo nyʋ ꞌke ʋ ꞌbho ꞌꞌdu ʋn -ke ʋn ꞌke ꞌyɩye ꞌle ʋn ꞌke ʋ ꞌwa -tɔmʋklɩgbɩ ꞌla.

8A-bʋ -yʋʋ, aꞌba ꞌbɔ -klagba ti -le ꞌle nyʋ -kaa amʋ ꞌwa -tɔmʋklɩgbɩ ꞌla! -Ka a -dieꞌa ꞌmʋ a-a ꞌmo-o ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu, aꞌba -tɔyiklagba -nɩꞌe-e -lue ꞌtɩn. ꞌƖnnɔ ꞌmo-o -Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ. 9ꞌNɔɔgbɛ ꞌbhlʋkpa ꞌꞌkpi nyʋ-ʋ ꞌbɔꞌɔ ti ʋn ꞌke -tɩtaꞌa ꞌnynɩ ꞌbhle ꞌle nyʋ ꞌke ʋ ꞌyra ʋn ꞌke ʋ ꞌbho ꞌꞌdu, ꞌwa nyunyɔtu -ke nyɔꞌꞌo nyɔ, aꞌba ꞌlaa nʋ ꞌmʋ -le! Aꞌba -tɩta -nɩꞌe-e -lue ꞌtɩn, ꞌɩnnɔ ꞌmo-o -Lagɔ -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌli. 10Aꞌba ꞌbɔ -klagba ti -le, ꞌle nyʋ -kaa amʋ ꞌwa -klagba ꞌla. -Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ -nɩꞌe-e -lue ꞌtɩn, ꞌɩnnɔ ꞌmo-o aꞌba -klagba. 11A -gblee, nyɔ-ɔ ꞌbɔꞌɔ ti ꞌle aꞌba ꞌꞌklumʋ ɔ ꞌke -klagba ꞌꞌdu, ɔ -ya ꞌɔ ꞌꞌbhuo ya ꞌle ɔ ꞌke aꞌba ꞌweeꞌa lbhʋnʋyi ꞌꞌdu! 12Nyɔ-ɔ ꞌbhɛɛꞌɛ ꞌɔ ꞌꞌbhuo ꞌꞌyi, -Lagɔ-ɔ ꞌyɔ -ɔ ꞌzɔ, nyɔ -yɔ yaꞌa ꞌɔ ꞌꞌbhuo ya, -Lagɔ-ɔ ꞌbhɛɛ ꞌnɔ-ɔ ꞌꞌyi.

*Faliziɛɛn ꞌꞌweꞌa ngazemʋbhlenʋnʋdɩ

(Maakɩ 12:40; Luukɩ 11:39-42, 44, 52; 20:47)

13*Zezii poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, ɔ na: A-bʋ *-Lagɔꞌɔ gbayibomʋ -ke *Faliziɛɛn, a-a ꞌmo-o -mɩɛ ꞌsɔn wɔn ꞌmʋ ꞌbhlemʋ, -ɛkedɩmaa, -ka a-a ꞌlɛꞌɛ, aꞌba nʋ -kaa. -Yeee! Ngazedɩ! Abʋ -see tiꞌbɔ -Lagɔ ꞌke amʋ -kɔ, ꞌle, nyʋ-ʋ ꞌbɔꞌɔ ti -Lagɔ ꞌke ʋ -kɔ, a-bʋ ka ꞌnʋ -budu le. ꞌƐ dɩ, a-a ꞌye ꞌkle ꞌye mʋ tenyɩ. [ 14A-bʋ -Lagɔꞌɔ gbayibomʋ -ke Faliziɛɛn, a-a ꞌmo-o -mɩɛ ꞌsɔnꞌɔ ꞌbhlemʋ. -Bho a -ka *-Lagɔ wɔn gbo-o po, nyʋ ꞌke amʋ ꞌbho ꞌꞌduꞌa dɩ, ꞌka-a a ꞌbhle ɛꞌo kplokplo! A-a ꞌnʋ-o -bhla -kaa, ꞌle a-a ꞌlbhaꞌa -dɩgbanynʋkpakpɩ ꞌꞌyrabha ꞌmʋ, a-a zʋ ꞌʋ lɩ ꞌwee kwa ꞌmʋ. -Yeee! Ngazedɩ! ꞌKla ꞌmnɔꞌɔ dɩ, -Lagɔ-ɔ ꞌye amʋ -zigle -tu mʋ tenyɩ.]

15-Lagɔꞌɔ gbayibomʋ -ke Faliziɛɛn, a-a ꞌmo-o -mɩɛ ꞌsɔnꞌɔ ꞌbhlemʋ. -Ka a-a ꞌlɛꞌɛ, aꞌba -na -kaa. ꞌNɔɔ ꞌbhlʋkpa ꞌꞌkpi a-a ꞌmu-o -da ꞌwee ꞌle a-a ꞌyeꞌe -pɔlʋꞌa ꞌꞌyitibhitiyi -lue a -ke ɔ -naꞌo. -Yeee! Ngazedɩ! -Bho a ꞌye ɔ -kaa, ꞌle ꞌɔ ꞌmʋtiyɛɛɛ ꞌmʋ, ꞌꞌkɔgwlɛnɛ -ke ꞌmʋ aꞌba ꞌꞌbhi ꞌka mu, ꞌle-e a-a ꞌꞌnyɩnyɩɛ ꞌnɔ ti. ꞌƐ dɩ a-a ꞌye ꞌkle ꞌye mʋ tenyɩ.

16A-bʋ ꞌma-a -naagɩꞌa ꞌꞌyisumʋ -ʋ poꞌa nyʋ ꞌꞌyisrɛɛjolʋ gbo, -yeee! Ngazedɩ! A-a ꞌgbʋ-o nyʋ ꞌꞌyrili na, -bho nyɔ -zrɛ -nɩ *-Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegboꞌa lisaabudu ꞌmʋ, ꞌɔ wlu -see ꞌꞌyitiꞌꞌsi. -Bho ɛ ꞌꞌdu -budu ꞌmnɛꞌɛ sanu, ꞌꞌlemnɩɩ ɛ ꞌꞌsi-e ꞌꞌyiti. ꞌƐ dɩ a-a ꞌye ꞌkle ꞌye mʋ tenyɩ. 17-Naagɩꞌa ꞌꞌyisumʋ-a, a-bʋ seꞌa -naagɩ ꞌbhle a, -Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegboꞌa lisaabuduꞌa damʋ sanu nyɔ-ɔ ꞌꞌnyɩꞌa -Lagɔ ꞌꞌdu-o lɛ. ꞌƐ dɩ ꞌbho ꞌya ꞌꞌklumʋ yɛɛ ꞌꞌyri kpʋnꞌo tiꞌa? Sanu-ae -ale -Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegboꞌa lisaabudu? 18ꞌLe a-a nʋꞌo -lrɛɛ: -Gbagbʋ -ke ꞌꞌkpi ʋn-ʋ za nɩꞌa -Lagɔꞌɔ *ꞌsraga, -bho nyɔ -zrɛ -nɩ nɛ ꞌmʋ, ꞌɔ wlu -see ꞌꞌyitiꞌꞌsi, ꞌle ɔ ꞌke ꞌsraganmi ꞌmʋ -zrɛ -nɩ a, ꞌɔ wlu ꞌꞌsi-e ꞌꞌyiti. 19-Naagɩꞌa ꞌꞌyisumʋ-a! ꞌSragagbagbʋꞌa damʋ, nmi nyɔ-ɔ ꞌꞌnyɩꞌa -Lagɔ ꞌꞌdu-o lɛ. ꞌƐ dɩ ꞌbho ꞌya ꞌꞌklumʋ yɛɛ ꞌꞌyri kpʋnꞌo tiꞌa? ꞌsraganmi-ae -ale ꞌsragagbagbʋ? 20Nyɔ -yɔ -zrɛ -nɩꞌa ꞌsragagbagbʋ ꞌmʋ, ɔ-ɔ zrɛ ꞌnɩ-e lɛꞌꞌo lɛ-ɛ -nɩꞌa ꞌbho ꞌɛ ꞌꞌkpi ꞌmʋ -lrɛɛ. 21Nyɔ -yɔ -zrɛ -nɩꞌa -Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegboꞌa lisaabudu ꞌmʋ, ɔ-ɔ zrɛ nɩꞌe -Lagɔ -nɩꞌa ꞌle ꞌɛ ꞌlimʋ ꞌmʋ-ɛ -lrɛɛ. 22Nyɔ -yɔ -zrɛ -nɩꞌa yaku ꞌmʋ, ɔ-ɔ zrɛ ꞌnɩ-e -Lagɔꞌɔ -dena ꞌmʋ -da ɔ -kɔꞌɔ ɔ, ꞌle ɔ ꞌꞌsiꞌe ꞌbho, -Lagɔ -kɔꞌɔ ꞌbho, ꞌɩnnɔ ɔ-ɔ zrɛ nɩꞌe ꞌmʋ -lrɛɛ.

23A-bʋ -Lagɔꞌɔ gbayibomʋ -ke Faliziɛɛn, a-a ꞌmo-o -mɩɛ ꞌsɔnꞌɔ ꞌbhlemʋ. -Yeee! Ngazedɩ! Aꞌba -kpɩɩ ꞌmʋꞌa -lololɩ -srɩɩnꞌa -buenɛ, a-bʋ ꞌbhɛɛꞌɛ ꞌya -Lagɔꞌɔ ꞌꞌnyɩnyɩa, ꞌle, *gba -Lagɔ ꞌꞌnyɩꞌa *Moyiizɩ, ꞌya -tɔtɔlɩzɩgɩ -nɩɩ: ꞌꞌyisrɛɛdɩ-e ngazebhleɛɛ -ke ꞌmʋtiyɛɛɛ, a-a kpʋn ꞌnɩ ꞌplʋ. ꞌƐ dɩ a-a ꞌye ꞌkle ꞌye mʋ tenyɩ. 24-Naagɩꞌa ꞌꞌyisumʋ-a, a-bʋ poꞌa nyʋ ꞌꞌyisrɛɛjolʋ gbo, a-bʋ kukuꞌa ꞌmʋti ꞌbho lɩtoopeꞌa damʋ ꞌle a-a kpʋn nɩꞌe lɩzɩgɩ ꞌplʋ.

25A-bʋ -Lagɔꞌɔ gbayibomʋ -ke Faliziɛɛn, a-a ꞌmo-o -mɩɛ ꞌsɔnꞌɔ ꞌbhlemʋ. -Ka aꞌba gba ꞌlɛꞌɛ, ꞌka-a a-a wɔtɔꞌɔ aꞌba ꞌꞌkɔpɩ -ke aꞌba ꞌꞌbe li. -Yeee! Ngazedɩ! -Ɛkedɩmaa, ꞌꞌyriyrinaagɩ -ke ꞌꞌnyinyninaagɩ -lrɩɩ-ɩ ꞌꞌtuuꞌa amʋ -ɩ -ke ꞌmʋ a-a zi nɩꞌa ꞌle a-a ꞌyeꞌa nmɔ-e lililɩ, ꞌɩnnɩ a-a kpʋnꞌo ꞌplʋ. ꞌƐ dɩ a-a ꞌye ꞌkle ꞌye mʋ tenyɩ. 26Faliziɛɛn -ke -naagɩ ꞌꞌlɔꞌɔ, a zi ɩ-bɩ ꞌꞌnyinynidɩ ꞌmnɩꞌa dɩ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi -tanyɩ ꞌle -Lagɔ ꞌke ꞌya dɩ ꞌbhɔ ꞌle aꞌba kpli ꞌke ꞌꞌyiꞌsrɛɛ.

27A-bʋ -Lagɔꞌɔ gbayibomʋ -ke Faliziɛɛn, a-a ꞌmo-o -mɩɛ ꞌsɔnꞌɔ ꞌbhlemʋ. -Yeee! Ngazedɩ! A kɔɔꞌɔ-ɔ tritrizokoeplu. ꞌYa ꞌꞌkpi -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili ꞌle ꞌya ꞌlimʋ ꞌzɔnꞌo -plɔnkɩn, ꞌle ꞌꞌkuꞌa ꞌkpɩ ꞌwlaꞌa ꞌle ti. ꞌƐ dɩ a-a ꞌye ꞌkle ꞌye mʋ tenyɩ. 28-Ka -lue ꞌmnɔ, ꞌbho ꞌꞌkpiti a ꞌꞌdu-o -zɩgɩ ꞌbho nyʋꞌa ꞌꞌyigbeyi, ꞌle aꞌba ꞌlimʋ ꞌꞌyrabha -ke ꞌꞌnyinynidɩ -lrɩɩ ꞌꞌyiꞌe ꞌle.

ꞌKle-e ꞌyeꞌa nyʋ ꞌꞌkpi -yi mʋ, ꞌɩnnɩ *Zezii -zaꞌa ꞌmʋ

(Luukɩ 11:47-51)

29A -gblee, *Zezii ꞌlʋ -ʋ -kaa ꞌꞌyi -lrɛɛ: -Yeee! Ngazedɩ! A-bʋ *-Lagɔꞌɔ gbayibomʋ -ke *Faliziɛɛn, a-a ꞌmo-o -mɩɛ ꞌsɔn wɔn ꞌmʋ ꞌbhlemʋ. A -nmɔꞌɔ-ɔ -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizamʋ -ke ꞌꞌyisrɛɛmʋ -lrʋʋꞌa zokoe kwa ꞌmʋ ti. 30ꞌLe a-a nʋꞌo: -Bho -abʋ -nɩ ꞌkɩ ti -aꞌba ꞌꞌnaꞌa -nɔɔ ꞌꞌyi a, -abʋ -ke ʋn -see ꞌkɩ -naagɩ -lue ꞌmʋ-plɛ yi -a ꞌke -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizamʋ ꞌlbha ʋn ꞌke ꞌmɛ. 31Ɩ -nɩꞌa -kaa ꞌmʋ a, nyʋ-ʋ ꞌlbhaꞌa -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizamʋ ʋn ꞌyeꞌa ꞌmɛ, -ka a ꞌꞌduꞌa ka ꞌwa ꞌꞌnynuuꞌa ꞌꞌnynuu, aꞌba ꞌꞌbhiꞌa wlu ꞌlɛꞌɛ ꞌna. 32ꞌMna yiboꞌo-o, lɛ aꞌba ꞌꞌna ꞌꞌwe nʋꞌa ꞌbho, a -see ꞌɛ dɩ ꞌbhɔ yi! ꞌƐ dɩ a-a ꞌye ꞌkle ꞌye mʋ tenyɩ. 33ꞌꞌYrabhabhlemʋ-a! -Zigle -ɛ ꞌyeꞌa amʋ -kpʋn mʋ ꞌle a ꞌke ꞌꞌkɔgwlɛkle ꞌye, koo a ꞌke ɛ wɔn ꞌmʋ cɛꞌɛ? 34ꞌƐ dɩ, a po -lokui! -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizamʋ-e nyʋ -Lagɔ ꞌꞌnyɩꞌa ꞌꞌyisrɛɛnaagɩ -ke -Lagɔꞌɔ wluꞌa yibomʋ, ꞌɩn-ɩ ꞌye -ʋ amʋ -jeyi -po -mʋ ꞌle a ꞌke tɔlʋ ꞌlbha ʋn ꞌke ꞌmɛ, ꞌle a ꞌke -lrʋʋ ꞌbho nyʋyrilbhaatu ꞌꞌyri kɔ ꞌle a ꞌke -lrʋʋ ꞌle aꞌba *-Lagɔwluꞌa ꞌlicɩaanbidi ꞌli ꞌꞌsɛɛn -nɩ, ꞌle, -yʋ -sieꞌa ꞌbho -ʋ ꞌyeꞌa -ple mʋ, a ꞌke ʋ kli ple ꞌle gwlɛ ꞌꞌkpi ti -lue -lue. 35-36Nyʋ-ʋ -seeꞌa ꞌꞌnyinynidɩ nʋ aꞌba ꞌꞌna ꞌlbhaꞌa ꞌbho ʋn ꞌyeꞌa ꞌmɛ, ʋn -dieꞌe-e ꞌꞌyi. Ɛ ꞌnyaaꞌa-a ꞌbho ꞌꞌyisrɛɛyi *Abɛlɩꞌa ꞌꞌkpi, ꞌle, Balakiiꞌa ꞌꞌyu, Zakalii a ꞌlbhaꞌa see ꞌbho *-Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegboꞌa *ꞌsragagbagbʋ -ke ꞌɛ lisaabuduꞌa gwia ꞌmʋ, ɔ ꞌyeꞌa ꞌmɛ, ɛ ꞌye ɔ -yɛ. A-a ꞌye-e -Lagɔꞌɔ nyʋ nyanɩ ꞌmʋ -kla -mʋ -lrɛɛꞌɛ dɩ, -ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, ʋ-bʋ nyʋ ꞌmnʋ ꞌwee aꞌba ꞌꞌna ꞌlbhaꞌa ꞌbho ʋn ꞌyeꞌa ꞌmɛꞌɛ dɩ, ꞌkleyeɛɛꞌɛ -belu -Lagɔ-ɔ ꞌyeꞌa -ya mʋ, a-bʋ ꞌtraamʋꞌa nyʋ ɛ-ɛ ꞌye ꞌꞌkpitiꞌga mʋ!

*Zezii -ke Zelizalɛɛmʋꞌa ꞌꞌgbe

(Luukɩ 13:34-35)

37*Zezii poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, ɔ na: Zelizalɛɛmʋkɔmʋ-a, Zelizalɛɛmʋkɔmʋ-a! -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizamʋ ɔ poꞌa amʋ -jeyi, a-bʋ ꞌlbhʋ -ʋꞌo ʋn ꞌye ꞌmɛ. A -gblee, -ka -gbanynɔsʋʋn ꞌkɩkleꞌa ꞌɛ ꞌꞌyreetɩ ꞌꞌlruli ꞌbho ꞌɛ -kpakpɩ ꞌzɔ, -ka -lue ꞌmnɔ ꞌka-a ꞌɩn ꞌbɔꞌɔ ti sese ꞌɩn ꞌke amʋ ꞌꞌlruliꞌkɩkle ꞌbho ꞌan ꞌꞌtroli ꞌɩn -ke a ꞌke -na ꞌle aꞌba ꞌwɔnꞌo! 38ꞌƐ dɩ ꞌtraamʋ ꞌtɔ ꞌɩn-ɩ ꞌwlʋ-o amʋ ꞌꞌyrili. A -gblee, wlu -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi *Ezayii -za ꞌka ꞌmʋ see, ꞌɛ ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩꞌa ꞌwlʋwlʋnɔɔ ꞌꞌkɔɔꞌɔ-ɔ gbo. Ɔ na Zelizalɛɛmʋgwlɔ-ɔ ꞌye-e ti-sɔ -mʋ ꞌle ɛ ꞌke wɔn -zɛ. 39ꞌƖn-ɩ ꞌwɩ -ɩ amʋ ꞌꞌyiti, -ɛ ꞌwlʋꞌa -laa, a -see ꞌɩnmʋ ꞌye yi kplokplo, ꞌle, -nɔɔ -ke ꞌli a-a ꞌyeꞌa -nʋ mʋ, na: *-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ, ꞌɩnnɔ -nɩꞌe yinamʋ, -Lagɔ -wʋnna nɔ ꞌꞌniti ɔ! ɛ ꞌke ɛ ꞌꞌkpi bhla.

24

*-Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegboꞌa tisɔɛꞌɛ ꞌꞌkpidɩ *Zezii -zaꞌa ꞌmʋ

(Maakɩ 13:1-2; Luukɩ 21:5-6)

1A -gblee, *Zezii ꞌda-a ꞌle *-Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegbo. Ɔ -nɩ munamʋ ꞌle *ꞌɔ -namʋ ꞌye ɔ linyni ꞌle ʋn ꞌke ɔ -Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegbo ꞌmnɛ ꞌꞌyi-tɔ. Ʋn na: -Gbʋ -bidi -nɩɩ ya, -ka ɩ -nmɔꞌɔ ꞌꞌyrili, ꞌya gʋgɔbolɛ se -nɩ. 2ꞌLe ɔ na: A-a ꞌye ꞌya ꞌwee liꞌa? -Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, a -gblee, -bidi -nɩɩ, ʋn-ʋ ꞌye -ɩ -wa -mʋ ꞌwee ꞌle ʋn ꞌke ɩ ti-za. ꞌYa lɛ -lue komu -see ꞌbho -sie yi.

ꞌKmʋꞌa ꞌꞌyitiinɔɔ ꞌꞌyiꞌa ngaze ꞌyeꞌa -yi mʋ

(Maakɩ 13:3-23; Luukɩ 21:7-24)

3*Zezii poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, ɔ ꞌmu-o ꞌle Olivieegɔgɔ ꞌꞌkpi, ɔ ꞌye ti-de. *ꞌƆ -namʋ ꞌnyni -ɔ li ʋn ꞌye ɔ tidede, ʋn na: *-Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegboꞌa ꞌꞌkpidɩ -ɩn -zaꞌa ꞌmʋ ꞌtraamʋ, ʋn-ʋ ꞌyeꞌa -wa mʋ ꞌle, -bhlaaka ꞌɛ -nɔɔ ꞌke nyniꞌa? -Bho -aꞌa leyiɛ -ke ꞌkmʋꞌa ꞌꞌyitiinamʋꞌa -nɔɔ -ka nyni ꞌle, leelɛ -a ꞌke ɛ ꞌmʋyibo -nɩꞌa? ꞌTmʋʋ -amʋ!

4ꞌLe ɔ ꞌye ʋ ꞌꞌdɩ ꞌmʋ ꞌꞌdu, ɔ na: A ꞌꞌdu aꞌba ꞌꞌbhi ꞌꞌyrili ꞌle nyɔ -kaa amʋ -tɔɔ ꞌꞌyriliꞌꞌmaa. 5A -gblee, nyʋꞌa -dadudu-u ꞌye-e -yi -mʋ ꞌle ʋn ꞌke ꞌan ꞌnynɩ ꞌmʋꞌꞌluo, ʋn ꞌke -kaa ꞌlɛ -lue -lue: ꞌƖnmɔ *-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ, ꞌɩnmɔ ꞌka-a! ꞌKa-a ʋn-ʋ ꞌye ꞌlɛ mʋ ꞌle ʋn ꞌke nyʋꞌa -dadudu dɩ ꞌꞌyriliꞌꞌmaa. 6ꞌBho ꞌmnɔ, -bho tʋɩ -ka ꞌle a ꞌꞌbhli-i vɔɛ, -sɩanyɩꞌa ꞌlbha amʋ -le! -Bho a ꞌwɔn ꞌle ꞌbhlɩkpɩ -lrɩɩ ꞌꞌkpiꞌa tʋꞌa vɔvɔɔꞌɔ ꞌꞌdɩ ꞌbɔ, -sɩanyɩꞌa ꞌlbha amʋ -le -lrɛɛ! Tʋɩ ꞌmnɩ-ɩ ꞌye-e -vɔ-ɛ mʋ, ɛ -se -bhla ꞌkmʋꞌa ꞌꞌyitiinɔɔ -ko. 7ꞌBhlʋkpa -lrɛɛꞌɛ nyʋ -ke ꞌbhlʋkpa -lrɛɛꞌɛ nyʋ-ʋ ꞌye-e tʋ -vɔ -mʋ ꞌle ꞌbhɩɔ -lue -lrɔɔꞌɔ nyʋ -ke ꞌbhɩɔ -lrɔɔꞌɔ nyʋ ꞌke vɔ. ꞌMʋ-ʋ ꞌye-e ꞌle ꞌbhlɩkpɩꞌa -dadudu ꞌꞌkpi ti-yi -mʋ, ꞌle ꞌbhlɩkpɩꞌa -dadudu ꞌꞌkpi ꞌbhlʋkpa-a ꞌye-e -trɛ -mʋ! 8ꞌYa ꞌwee-e ꞌmo-o ꞌkleyeɛɛ ꞌmʋ ꞌnyaanamʋ.

9ꞌAn ꞌnynɩ a ꞌbhleꞌe ꞌꞌkpiꞌa dɩ nyʋ-ʋ ꞌye amʋ -kpʋn mʋ ꞌle ʋn ꞌke amʋ nyanɩ ꞌmʋ kla ꞌle ʋn ꞌke amʋ ꞌlbha a ꞌke ꞌmɛ. ꞌBhlɩkpɩ ꞌꞌkpiꞌa nyʋ ꞌwee-e ꞌye-e amʋ ꞌmʋꞌnyɛ -mʋ. 10ꞌBho -nɔɔ ꞌmnɛ ti nyʋꞌa -dadudu-u deꞌa ꞌɩnmʋ ꞌꞌgwli, ꞌwa ꞌꞌgwlideɛ-ɛ ꞌye-e -denɩ ꞌmʋ-sɔ -mʋ ꞌle ʋn ꞌke gbɔzɩza ꞌle ʋn ꞌke ꞌwa jɛkamʋ kwa ꞌmʋ ꞌkpa ꞌle ʋn ꞌke ꞌmʋꞌnyɩnyɛ -lrɛɛ. 11Nyʋ-ʋ ꞌye-e ꞌmʋ-sɔ -mʋ ꞌle ʋn ꞌke -kaa ꞌlɛ: -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizamʋ -a ꞌꞌduꞌo. Ʋn -se -Lagɔꞌɔ lbhʋnʋmʋzɩgɩ -ko. Ʋbʋ ꞌmnʋ-ʋ ꞌye-e nyʋꞌa -dadudu -tɔɔ ꞌꞌyriliꞌꞌmaa -mʋ. 12ꞌꞌNyinynidɩ-ɩ ꞌye-e ꞌkmʋ ꞌꞌkpi ꞌpɩple -mʋ. ꞌƐ -nɔɔ ti dɩkɩkmɛɛ-ɛ ꞌye-e pɩpɛ -mʋ ꞌle ꞌan nyʋꞌa -dadudu ꞌmʋ. 13nyɔ -yɔ ꞌyeꞌa ꞌkpa ꞌꞌyi -ku mʋ -ɔ ꞌyeꞌa ꞌɩnmʋ ꞌꞌsrii mʋ ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ, ꞌɩnnɔ ꞌye ꞌpʋn mʋ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. 14-Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔꞌɔ ꞌꞌdɩzɩgɩ -nɩɩ, ꞌbhlɩkpɩ ꞌwee ꞌꞌkpiꞌa nyʋ ꞌke ꞌya -ziadɩ ꞌbʋꞌwɔn ꞌle ɩ ꞌke ꞌan dɩ ꞌmʋ-za ke-ɔ ꞌle ꞌkmʋꞌa ꞌꞌyitiinɔɔ ꞌke nyni moꞌo.

15A -gblee, -ka -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Daniɛlɩ ꞌlɛꞌɛ see, lɛ ʋn-ʋ ꞌlaꞌa ꞌꞌnyinynilɛ, -ɛ nyniꞌa ꞌbhlʋkpa wɔn, ꞌɩnnɛ ꞌye -yi mʋ, ꞌle, ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi -da ꞌsaaꞌa li ɛ seꞌa ti-nmɔ ɔ, ɛ ꞌke ꞌbho -nɩ. (Wlu -nɩɩ, ɩ ꞌbhle-e ꞌzɔ. Nyɔ -yɔ zrɩ ꞌɩ a, ɔ -de nɩ -pɔlʋ ti ꞌle ɔ ꞌke ɩ ꞌmʋtiꞌwɔn!) 16-Nɔɔ -ke ti lɛ ꞌmnɛ-ɛ ꞌyeꞌa -yi mʋ a, nyʋ -yʋ ꞌma-a Zideekɔmʋ a, ʋn ple ʋn ꞌke ꞌle trɩ ꞌꞌkpi mu. 17ꞌꞌBhlegboꞌa -da nyʋ-ʋ po nɩꞌa ꞌꞌzrɔ ꞌꞌjiazɔ ɔ, nyɔ-ɔ ꞌyeꞌa ꞌbho -nɩ mʋ, -bho ꞌɛ -nɔɔ nyni a, ꞌɔ pa ꞌle ꞌɔ -budu ꞌli, ꞌɔ ꞌꞌluo ꞌɔ -kɔkɔlɛ ꞌmʋ -le! Ɔ -cɛ -nɩ ꞌle ɔ ꞌke ple -nalo! 18Nyɔ -yɔ ꞌyeꞌa -kpaa ꞌmʋ -nɩ mʋ, ꞌɔ yi gwlɔ ꞌmʋ, ꞌɔ pa ꞌle ꞌɔ ꞌꞌbhlegbo, ꞌɔ ꞌꞌluo ꞌɔ ꞌꞌyriɛ ꞌmʋ -le! Ɔ -cɛ -nɩ ꞌle ɔ ꞌke ple -nalo! 19-Yeee! Ngazedɩ! ꞌƐ -nɔɔ ti ꞌnynʋkpakpɩ-ɩ ꞌyeꞌa -nɩgblɩɩ ꞌbhle mʋ -ke -yʋ ꞌyeꞌa ꞌnyanyayreetɩ ꞌꞌkpiꞌbhle mʋ, ʋn-ʋ ꞌye-e -sɩa -mʋ tenyɩ ꞌꞌsɛ! 20ꞌƐ dɩ a bhade -Lagɔ li ꞌle aꞌba pleplenɔɔ -kaa ꞌꞌgudabhla -ke *-aꞌba lifɔzɔa ƆFa24 20 ꞌLe ꞌZuifʋ ꞌꞌweꞌa ꞌbhlʋkpa ꞌꞌkpi, lifɔzɔꞌɔ bhla a, ꞌꞌgbeꞌa wɔɛn -kɛꞌo ꞌle nyɔ se ꞌbhɛɛ ɔ ꞌke -na. 21A -gblee. ꞌɛ -nɔɔ tiꞌa ꞌkleyeɛɛ ꞌsɔnnɛ -see -nɩ yi. Ɛ-ɛ ꞌye-e wɔn-ku -mʋ tenyɩ. -Da -Lagɔ -yaꞌa ꞌkmʋ ti, ɛ -kaa -zɩan ꞌꞌkpi-i bhla, nyʋ -see ꞌɛ ꞌkleyeɛɛlɛtu ꞌye ke -bhla. Ɛbɛ ꞌmnɛ, -bho ɛ zi, nyɔ see ꞌtɔ ꞌɛ -lrɛɛ ꞌye yi ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ. 22-Lagɔ -see ꞌybha nyunyuꞌa ꞌwee ꞌke -gwɛ. ꞌƐ dɩ ɔ ꞌybhaꞌo ɔ ꞌke ɛ-bɛ ꞌkleyeɛɛ ꞌmnɛꞌɛ ꞌwɩ ꞌꞌyiꞌꞌpli. ꞌƆ nyʋ ɔ -zaꞌa ꞌbhoꞌa dɩ, ɔ-ɔ ꞌye ꞌwɩ ꞌꞌyiꞌꞌpli mʋ ꞌle ʋn ꞌke ꞌkleyeɛɛ wɔn ꞌmʋ cɛ.

23Ɛ-bɛ -nɔɔ ꞌmnɛ ti, -bho nyɔ nʋ na: *-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ, ꞌɩnnɔ -nɩꞌe -laa, nʋ a, aꞌba de ꞌɔ wlu ꞌꞌgwli -le! 24Nyʋ-ʋ ꞌye-e ꞌmʋ-sɔ -mʋ ꞌle ʋn ꞌke ꞌwa ꞌꞌbhi -Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ ꞌla. Ʋn-ʋ ꞌye-e -kaa ꞌlɛ -mʋ, ɛ -se -Lagɔ -zʋ ʋ ꞌbho -ko. -Lrʋʋ-ʋ ꞌye-e -kaa ꞌlɛ -mʋ: -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizamʋ -a ꞌꞌduꞌo. Ɛ -se -Lagɔ lbho ʋbʋ -ko -lrɛɛ. Ʋbʋ ꞌmnʋ, *wɔnkulɩ ꞌka -tɔ na -Lagɔꞌɔ -nʋ ʋn ꞌꞌduꞌo, ʋn-ʋ ꞌye -ɩ -nʋ -mʋ. ꞌKa-a ʋn-ʋ ꞌye -nʋ mʋ, ꞌle, -yʋ -ke ꞌꞌbhi ꞌma-a -Lagɔꞌɔ -nʋ ɔ -zaꞌa ꞌbho, ʋn ꞌke ʋ -tɔɔ ꞌꞌmaa. 25A-a ꞌye-e liꞌa! -Nɔɔ ꞌꞌsri ꞌle nya see, ꞌle ꞌɩn-ɩ zɩ ꞌɩ amʋ -bodɩ ꞌmʋ. 26ꞌƐ dɩ, -bho nyɔ na: -Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ -nɩꞌe-e ꞌle ꞌꞌmusa ꞌꞌkpi, aꞌba mu ꞌle -le! -Bho nyɔ nʋ: -Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ-ʋ ꞌꞌzize-e -dagbɛ, aꞌba ꞌlɩ ɩ -ziadɩ -le! 27-Ka, -bho ꞌꞌni ꞌwla ꞌꞌyri ya, ꞌɛ -wlewle-e cɛꞌɛ yaku -kpoo ꞌꞌkpi, ꞌkla ꞌmnɔ ꞌka-a ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYuꞌa leyiɛ-ɛ ꞌye ꞌmʋ-nɩ mʋ. 28-Ka -bho ꞌwope ꞌyeꞌa nmiꞌa ꞌꞌku li, ꞌle ɩ-ɩ ꞌꞌcrii ꞌnɛ ꞌꞌkpi a, -ka -lue ꞌmnɔ, ꞌbho ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYuꞌa leyinamʋ, nyunyuꞌa ꞌwee-e ꞌye-e ꞌɛ da ꞌye -mʋ.

*Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYuꞌa leyinɔɔ

(Maakɩ 13:24-27; Luukɩ 21:25-28)

29A -gblee, -bho ꞌkleyenɔɔ ꞌmnɛ zi a, ꞌyrʋ-ʋ ꞌye-e -kpe -mʋ ꞌle -kuyre ꞌke kpʋn ꞌle ꞌcʋ -see -fan yi ꞌle ꞌcʋdrɩ ꞌke ꞌle yaku ꞌꞌyi ꞌwlʋ ɩ ꞌke ꞌzɔ ꞌkpa ꞌle lɩ ꞌwee -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌꞌyi ꞌke gbugbluo. 30-Bho lɩꞌa klɛ ꞌmnɩ zi ꞌtɔ -kaa a, ꞌbho-o ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYuꞌa leyiɛꞌɛ ꞌmʋyibolɛ ꞌke ꞌle yaku ꞌꞌyi ꞌda. A -gblee, ꞌbhlɩkpɩ ꞌwee ꞌꞌkpiꞌa nyʋ-ʋ ꞌye-e -kple -mʋ ꞌle ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu ꞌke ꞌle yakuꞌa -druku ꞌmʋ -yi -nɩ. Wɔnkuɛklagba -Lagɔ ꞌꞌnyɩꞌa ꞌɩnmʋ, ꞌle ɛ ꞌmʋ ꞌɩn-ɩ ꞌye -yi -nɩ mʋ ꞌɩn ꞌke nyʋ -kɔ. -Ka ꞌyrʋꞌa -vlavlɩ -nɩꞌa a, ꞌka-a ꞌɩn-ɩ ꞌye -nɩ mʋ ꞌle ʋ-bʋ ꞌbhlɩkpɩ ꞌꞌkpiꞌa nyʋ ꞌmnʋ ꞌke ꞌɩnmʋ liꞌye. 31Lɛglɩ-ɩ ꞌye-e -wlu -mʋ ꞌle ꞌɩn ꞌke -Lagɔ gboꞌa -dalbhomʋ ꞌbhlɩkpɩꞌa ꞌꞌkete ꞌwee ꞌꞌyi lbho ʋn ꞌke mu, ꞌɔ -nʋ -yʋ ɔ -zaꞌa bho, ꞌle ʋn ꞌke ꞌwa klɛ ꞌla ʋn ꞌke ʋ ꞌꞌlruꞌgbʋʋ.

ꞌBho figieetu ꞌꞌkpiꞌa -tɔtɔlɛ

(Maakɩ 13:28-31; Luukɩ 21:29-33)

32A -gblee, tu ʋn-ʋ ꞌlaꞌa figieeꞌa ꞌmʋyibolɛ ɛ-ɛ tɔꞌɔ amʋ a, a ꞌwɛn ɛ ꞌmʋti -ka -zɛgɛka! Tu ꞌmnɛ, -bho ɛ -ka tɔpɔ ɔ, ꞌꞌlemnɩɩ ꞌɛ -trotronɔɔ -nɩꞌe-e nyninamʋ. 33-Ka -lue ꞌmnɔ ɔ, dɩ ꞌɩn -zaꞌa -laa ꞌmʋ, -bho ꞌya ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ -ka ꞌwlʋ a, -ka ꞌan leyinɔɔ ꞌꞌkɔɔꞌɔ gbo, a yibo ꞌna! 34-Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌtraamʋ ti, ꞌwa ꞌꞌklumʋꞌa nyʋtɔlʋ -see ꞌmɛ yi ꞌle ɩbɩ ꞌmnɩꞌa ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ ꞌke ꞌwlʋ. 35ꞌƖn na, -bho koo yaku -ke ꞌbhlʋkpa -sɔ ti, ꞌan wɔn ꞌmʋꞌa wlu ꞌmo-o -ziadɩ, ɛ -see ꞌplʋ ꞌkpa yi ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ.

ꞌKmʋꞌa ꞌꞌyitiinɔɔ -Lagɔꞌɔ ꞌꞌsɛ-ɛ yibo nɛꞌo

(Maakɩ 13:32-37; Luukɩ 17:26-30)

36Ɩ ziꞌa -kaa, *Zezii ꞌꞌdu-o *ꞌɔ -namʋ ꞌꞌdɩ ꞌmʋ, ɔ na: -Nɔɔ -ke ti ɛbɛ ꞌmnɛꞌɛ ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ-ɩ ꞌyeꞌa ꞌwlʋ -nɩ mʋ, nyʋ se ɩ yibo. -Lagɔ gboꞌa -dalbhomʋ -nɩꞌa ꞌle yaku ꞌliꞌa ꞌꞌbhi se ɛ yibo, ꞌɩnmɔ, -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyuꞌa ꞌꞌbhuo, se ɛ yibo. ꞌAn -tɩta -Lagɔ -nɩ -lue ꞌtɩn, ꞌɩnnɔ yibo nɛꞌo. 37-Lagɔꞌɔ lbhʋnʋyi ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *Nʋe, lɛ-ɛ ziꞌa ꞌbho ꞌɔ -nɔɔ ꞌꞌyi, ꞌɩnnɛ ꞌye -zi mʋ ꞌbho ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYuꞌa leyinɔɔ ꞌꞌyi. A -gblee, -ka ɛ ziꞌa a, ꞌkla-a ꞌka-a: 38-Nɔɔ -ke ti ꞌꞌni -seeꞌa -bhla ꞌbhlʋkpa -za ke, nyʋ-ʋ li ꞌle ʋn-ʋ kpa ꞌnynʋkpakpɩ, tɔlʋ-ʋ ꞌꞌdu ꞌwa ꞌꞌyreetɩnynʋkpakpɩ nyna; ꞌka-a ʋn-ʋ nʋꞌo ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ ꞌle ɛ ꞌye Nʋeꞌa batooꞌa ꞌlikpanɔɔ ꞌꞌkpi bhla. 39Ɩ ziꞌa -kaa, ꞌwa dɩ se ɩ ꞌꞌkpi -nɩ, ꞌle, ꞌꞌni -zaꞌa ꞌbhlʋkpa, ɛ ꞌye ʋ ꞌlbha ꞌꞌfɩa ꞌwee, ɛ ꞌye ʋ ti-za. -Ka -lue ꞌmnɔ ꞌkla-a ɛ-ɛ ꞌye ꞌmʋ-nɩ mʋ ꞌbho ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYuꞌa leyinɔɔ ꞌli. 40A -gblee, nyʋ ꞌsɔn-ɔ ꞌye-e ꞌbho -kpaa ꞌmʋ -plɛ -mʋ, -lue -yɔ deꞌa ꞌɩnmʋ ꞌꞌgwli-i ꞌye-e ꞌmʋꞌꞌluo-ɛ -mʋ ꞌle -yɔ -seeꞌa ꞌɩnmʋ ꞌꞌgwlide ꞌke ꞌbho -sie. 41ꞌNynʋkpakpɩ ꞌsɔn-ɔ ꞌye-e ꞌbho pinamʋ -plɛ -mʋ. -Yʋ deꞌa ꞌɩnmʋ ꞌꞌgwli-i ꞌye-e ꞌmʋꞌꞌluo-ɛ -mʋ ꞌle -yʋ -seeꞌa ꞌɩnmʋ ꞌꞌgwlide ꞌke ꞌbho -sie. 42A ꞌꞌdu aꞌba ꞌꞌbhi ꞌꞌyrili, -nɔɔ -ke ti ꞌɩnmɔ aꞌba -Kɔyi-i ꞌyeꞌa -yi -nɩ mʋ, a se ꞌbho yibo.

43ꞌƆ leyiɛꞌɛ ꞌꞌyi ɔ poꞌo, ɔ na: -Nɔɔ -ke ti ꞌꞌyriyi ꞌka -buduꞌa -yowli gbo pa, ꞌle ɔ ꞌke ɛ yibo a, ɔ-ɔ ꞌye-e yra -de -mʋ ꞌle ɔ -kɔɔ ɔ ꞌꞌyitiꞌꞌtayi ɔ -kɔɔ ɔ gbo pa. 44-Nɔɔ -ke ti ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu-u ꞌyeꞌa le -yi mʋ, a se ꞌbho yibo. ꞌƐ dɩ aꞌba -boti -le, ꞌɩn -kaa amʋ ꞌzɔꞌdaa.

Yrɔɔ ꞌke lbhʋnʋyizɛgɛ ꞌꞌduꞌa?

(Luukɩ 12:41-48)

45A -gblee, *Zezii ꞌpo-o ꞌꞌyi -lrɛɛ, ɔ na: Yɔɔ ꞌmo-o ꞌꞌyisrɛɛlbhʋzeyi -ɔ ꞌbhleꞌe -naagɩꞌa? ꞌƆ nyɔtu ꞌmo-o nyɔ -yɔ -ke -kɔyi -kaa ꞌlɩkpada-a mu, ɔ-ɔ sieꞌa ꞌɔ -bolbhʋnʋmʋ li ꞌle ɔ-ɔ ꞌꞌdu ꞌʋ ꞌꞌyrili, ꞌle ɔ-ɔ ꞌꞌnyɩ ꞌʋ lilia. 46-Bho ꞌɔ -kɔyi -ka le-e yi, ɔ-ɔ yɛ ꞌnɔ ɛ kwa ꞌmʋ a, ꞌɔ nyɔtu ꞌwa-a ti! 47-Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, ꞌꞌbhlegboꞌa -yowli ꞌmnɔ, lɩ ꞌwee ɔ ꞌbhleꞌa a, ɔ ꞌꞌnyɩ -ɔꞌo ꞌle ɔ-ɔ ꞌꞌdu ꞌɩ ꞌꞌyrili. 48-Bho ꞌɔ lbhʋnʋyi ꞌbhle nyanɩ, ɔ-ɔ popo-o -kaa ꞌgwlʋti: ꞌAn -kɔyi -see -yi yi -susueyi, 49ꞌle, ɔ -bonyunyu -ke ɔ -plɛꞌɛ lbhʋ -lue ꞌꞌyi, ɔ ꞌke ʋ ꞌlbha, ꞌle ɔ -ke nmɔnamʋ ꞌke gbɔ-po ꞌle ʋn ꞌke -dalue -li -nɩ ꞌle ʋn ꞌke nmɛ ꞌna. 50ꞌꞌBhlegboꞌa lifuoyi ꞌmnɔ -ka ꞌle-e gbʋ, zɔ -lue ꞌzɔ, -da ɔ -seeꞌa ꞌɔ -kɔyiꞌa leyiɛ ꞌꞌgwlide, ꞌbho-o ɔ -yi -nɩꞌo ꞌle ɔ ꞌke ɔ ꞌzɔꞌdaa. 51-Bho ɔ -yɛ nɔ ꞌbho, ɔ-ɔ ꞌkpʋn-o nyɔ ꞌmnɔ ꞌle ɔ-ɔ klɔ ꞌɔ nyanɩ ꞌmʋ tenyɩ. -Ka -lue ꞌmnɔ nyɔ-ɔ -seeꞌa ꞌbho -Lagɔꞌɔ wlu ꞌꞌdu, -Lagɔ-ɔ ꞌye -ɔ nyanɩ ꞌmʋ -kla -mʋ tenyɩ ꞌle ɔ -ke ꞌꞌnyinynidɩꞌa nʋmʋ -lrʋʋ ꞌke ꞌꞌkɔgwlɛnɛmʋmuɛ ꞌmʋꞌbhɛɛ, ꞌnɔɔ ꞌꞌvivia -ke ꞌkleyeɛɛ -nɩꞌa!

25

ꞌBhle -aꞌa yaayaanapɛ

1*Zezii ꞌpo-o ꞌnynɔkpayi -lueꞌa ꞌꞌyi, ɔ na: Lɛ -ke -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔ gʋgɔꞌɔ ꞌꞌyiti, ꞌɩnnɛ ꞌmo-o: Nyukpasu -lue ꞌnynʋkpakpɩyreetɩ bueꞌa bha-a ꞌyeꞌa -kpa mʋ, ꞌɩnnɔ ʋn muꞌo -jeyi. Ʋn ꞌka mu, ꞌꞌjiazɔ ka, -ka ʋn -dieꞌa ꞌmʋ ʋn ꞌbhle-e ꞌꞌnapɩ. 2ꞌLe ꞌwa ꞌꞌklumʋ -muu ꞌbhleꞌe -tɔɔ, -muu se -tɔɔ ꞌbhle. 3-Muu -yʋ seꞌa -tɔɔ ꞌbhle, ʋn poꞌa ꞌwa ꞌꞌnapɛ ꞌli ꞌꞌni, ʋn -see -lrɛɛ ꞌle kpanɩ ꞌli po. 4-Tɔɔbhlemʋ -mnʋʋ-ʋ ꞌꞌyiꞌa ꞌwa ꞌꞌnapɩ, ʋn ꞌpo-o ꞌꞌnapɛꞌɛ ꞌꞌni ꞌle kpanɩ ꞌli ꞌle ʋn -ke ɩ ꞌye mu. 5Nyukpasu ꞌmnɔ -see yi -susueyi. Glu gwɛꞌɛ ɛ, ꞌꞌnynɔɔ kpʋn -ʋꞌo, ʋn ꞌye ꞌmʋ ꞌwee ꞌle ꞌwa ꞌꞌnapɩ-ɩ wanꞌo ꞌbho ꞌwa ꞌꞌtroli -lue -lue. 6Dodogwia, ʋn ꞌwɔn-ɔ wezewlu ꞌbɔ: Nyɔ a-a fuoꞌa wɔn-ɔ yi-oꞌo o! A ꞌda a ꞌke ɔ -jeyi mu! 7ꞌNynʋkpakpɩyreetɩ bue ꞌmnʋ gbugbluoꞌo-o ꞌꞌnynɔɔ ꞌmʋ ti, ʋn ꞌye ꞌwa ꞌꞌnapɩ nmaze. 8-Yʋ seꞌa ꞌꞌnapɛꞌɛ ꞌꞌni kuklo, ʋn na -yʋ ꞌbhleꞌa -tɔɔ, ʋn kukloꞌa -bodɩ: -Aꞌba ꞌꞌnapɩ -nɩꞌe-e ꞌmʋnamʋ. A ꞌꞌnyɩ -amʋ ꞌꞌni gbɛ! 9Ʋ-bee ꞌmnʋ na: A mu a ꞌke -lrɛɛ de, -yɛɛ -mnɛɛ se ꞌmʋgbleɛɛ ꞌbhɛɛ. 10Ʋ-bʋ -muu ꞌmnʋ ꞌye ꞌꞌnapɛꞌɛ ꞌꞌni tibɔnamʋ mu. Ʋn -ma ꞌle nyɔ ꞌmnɔ ꞌye nyni, ꞌle, -budu -ke ꞌli ʋn-ʋ ꞌꞌdu nɩꞌa ꞌnynɔkpagɔ, ꞌle -yʋ -ke ꞌꞌnapɩ ꞌbhleꞌa ꞌꞌni ꞌli, ɔ -ke ʋn ꞌye ꞌle pa ꞌle nyʋ ꞌye ꞌbho ꞌꞌsapɛ po.

11Ʋn -ka ꞌle-e gbʋ, -yrɔzaa, -muu -yʋ mu ꞌka ꞌꞌnapɛꞌɛ ꞌꞌni denamʋ yi-oꞌo. Ʋn ꞌbhla-a ꞌbho -buduwɔn ꞌꞌyi, ʋn na: -Aꞌba -Kɔyi, -aꞌba -Kɔyi, kati ꞌbho! 12ꞌLe ɔ-bɔ ꞌnynɔkpayi ꞌmnɔ ꞌye ʋ ꞌꞌyrili-gbʋ na: -ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, ꞌɩn se amʋ yibo. 13ꞌƐ dɩ ꞌɩn-ɩ nʋꞌo: A yaa ꞌmʋti ꞌle a ꞌke ꞌɩnmʋ wɔn-fuo, -ɛkedɩmaa, -nɔɔ -ke ti ꞌɩn ꞌka yi, a se ꞌbho yibo.

Yiflɔlbhʋꞌa ꞌꞌyiglɛɛ

(Luukɩ 19:11-27)

14A -gblee, *Zezii ꞌkɔ-ɔ ꞌbho ꞌꞌyi -lrɛɛ, ɔ na: -Ka nyukpasu -lue ꞌka ꞌlɩkpa ꞌmʋ mu, ɔ ꞌye ꞌɔ lbhʋnʋmʋ mɔni ꞌꞌyitiꞌgblee, ꞌka-a -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔ -nɩꞌo. 15ꞌƆ lbhʋnʋmʋ -nɩ tan, ɔ ꞌꞌnyɩ -lue nɛtɛmɔniꞌa -gwlɩ -muu, ɔ ꞌꞌnyɩ -yɔ kɔꞌɔ ꞌꞌyi nɛtɛmɔniꞌa -gwlɩ ꞌsɔn, ɔ ꞌꞌnyɩ tannɔ nɛtɛmɔniꞌa -gwlʋ -lue. -Ka nyɔꞌꞌo nyɔ ꞌbhɛɛꞌɛ, ꞌka-a ɔ ꞌꞌnyɩ ʋꞌo, ꞌle ɔ ꞌye mu. 16-Yɔ ꞌyeꞌa nɛtɛmɔniꞌa -gwlɩ -muu, ɔ -nʋ ꞌnɩ-ɩ lbhʋ ꞌle ɔ ꞌye ꞌbho -gwlɩ -muu -lrɩɩ ꞌꞌkpi ꞌyee. 17-Yɔ kɔꞌɔ ꞌꞌyi, -ka -lue ꞌmnɔ ꞌka-a ɔ nʋꞌo ꞌle ɔbɔ ꞌye ꞌbho ꞌsɔn -lrɩɩ ꞌꞌkpi ꞌyee. 18-Yɔ ꞌyeꞌa -gwlʋ -lue mu-oꞌo, ɔ ꞌye ꞌꞌbhie ꞌꞌbhlu, ɔ ꞌye ꞌle mɔni ꞌmnɩ tiꞌꞌdu.

19Ɛ -gwleꞌa ꞌmʋ kplokplokplo, lbhʋnʋmʋ tan ꞌmnʋꞌa -klagba ꞌyi-e le, ꞌle ɔ na: A yi, -a ꞌke mɔni ꞌɩn -sieꞌa amʋ liꞌa sɩkpɩ ꞌtɛ, ꞌle ʋn ꞌye yi. 20Lbhʋnʋyi ꞌyeꞌa -gwlɩ -muu na: ꞌAn -Kɔyi, -ɩn ꞌꞌnyɩꞌa ꞌɩnmʋ, ꞌbho ꞌya ꞌꞌkpi ꞌɩn ꞌye-e ꞌbho -gwlɩ -muu -lrɩɩ. ꞌɩnnɩ ꞌka-a! 21ꞌƆ -klagba na: -Aꞌa -sɛ! Lbhʋzeyiꞌa -zɛgɛnɔ, ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili. ꞌBho lɛtoopeꞌa damʋ -ɩn ꞌsrɛɛꞌɛ-ɛ ꞌꞌyi. ꞌƐ dɩ lɩ-ɩ ꞌbhleꞌa ꞌnynɩ, ꞌɩnnɩ ꞌɩn-ɩ ꞌye -ɩnmʋ ꞌꞌnyɩ mʋ. Yi, -a ꞌke ꞌbʋbʋa li!

22ꞌƆ lbhʋnʋyi -yɔ ꞌyeꞌa nɛtɛmɔniꞌa -gwlɩ ꞌsɔn na: ꞌAn -Kɔyi, mɔni -ɩn ꞌꞌnyɩꞌa ꞌɩnmʋ, ꞌbho ꞌya ꞌꞌkpi, ꞌɩn ꞌye-e ꞌbho -gwlɩ ꞌsɔn -lrɩɩ. ꞌƖnnɩ ꞌka-a! 23ꞌƆ -klagba na: -Aꞌa -sɛ! Lbhʋzeyiꞌa -zɛgɛnɔ, ɛ -nmɔꞌɔ-ɔ ꞌꞌyrili. ꞌBho lɛtoopeꞌa damʋ -ɩn ꞌsrɛɛꞌɛ-ɛ ꞌꞌyi. ꞌƐ dɩ lɩ-ɩ ꞌbhleꞌa ꞌnynɩ, ꞌɩnnɩ ꞌɩn-ɩ ꞌye -ɩnmʋ ꞌꞌnyɩ mʋ. Yi, -a ꞌke ꞌbʋbʋa li!

24ꞌBho -lebhɔɔnamʋ ꞌɔ lbhʋnʋyi -yɔ ꞌyeꞌa nɛtɛmɔniꞌa -gwlʋ -lue na: ꞌAn -Kɔyi, ꞌɩn yiboꞌo-o -aꞌa dɩ, -a ꞌnɛ-ɛ dɩ ꞌmʋti ꞌle -ɩn ꞌbhleꞌe satɛ; 25-bho ꞌɩn -nʋ -nɩ mɔni ꞌmnɛ lbhʋ, ꞌɩn -see lɛ ꞌye yi, ꞌɛ -sɩanyɩ ꞌlbhaꞌa ꞌɩnmʋ. ꞌƐ dɩ, ꞌɩn ꞌꞌbhluꞌo glu ꞌɩn ꞌye ɛ ꞌle tiꞌꞌdu. -Aꞌa lɛ ꞌmnɛ, ꞌɩnnɛ ꞌka-a! 26ꞌLe ꞌɔ -klagba na: Nyanɩ-e vlanvlanlbhʋzeyi, -mnɔɔɔ na ꞌɩn ꞌbhle-e satɛ ꞌle ꞌɩn-ɩ ꞌnɛꞌɛ dɩ ꞌmʋti. 27ꞌƐ dɩ -ɩn ꞌbhɛɛ ꞌko-oꞌo, -budu -ke ꞌli nyʋ-ʋ deꞌa mɔni ti, -ɩn ꞌke ɛ ꞌle kpa, ꞌle, -bho ꞌɩn -ka yi, ɛ ꞌke ꞌꞌkpiꞌkpa. 28ꞌLe -ɩn -see ꞌtɔ ꞌna nʋꞌa dɩ a -za ɔ ꞌbhleꞌa kwa ꞌmʋ, a ꞌke ɛ -yɔ ꞌbhleꞌa -gwlɩ -muu ꞌꞌnyɩ.

29ꞌƐ dɩꞌa kpɛ Zezii deꞌo ꞌle ɔ na: -Yɔ ꞌbhleꞌa lɛ, -ɔ nʋ ꞌnɛ lbhʋ, ʋn-ʋ ꞌꞌnyɩ -ɔ -lrɛɛ, ꞌle ꞌɔ lɩ-ɩ ꞌpɩpleꞌe ti. -Yɔ ꞌbhleꞌa -toope, -ɔ de ꞌɛ ti, ʋn-ʋ ꞌzɛ -ɛ ɔ kwa ꞌmʋ ꞌwee ꞌle ɔ-ɔ bɔꞌo. 30Nyɔ -yɔ nʋꞌa bhebhetiꞌa lbhʋnʋyi ꞌmnɔ ka a, ʋn-ʋ ꞌye -ɔ -kpʋn -mʋ ʋn ꞌke ɔ ꞌle ꞌꞌkɔgwlɛkuyre ꞌmʋ ꞌꞌvuto, ꞌnɔɔ ꞌkleyeɛɛ -ke ꞌꞌvivia -nɩꞌa.

-Lagɔ-ɔ ꞌye-e nyʋ ꞌwee ꞌɔ -lebhɔɔzigle -tu -nɩ -mʋ

31A -gblee, -nɔɔ -ke ti ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu -ke -Lagɔ gboꞌa -dalbhomʋ ꞌwee-e ꞌyeꞌa ꞌnɔɔ ꞌbhlʋkpa ꞌꞌkpi -yi mʋ, ꞌle ꞌan ꞌnynɩꞌa ꞌꞌyibhɛɛɛ ꞌmʋ ꞌɩn-ɩ ꞌye -yi -nɩ mʋ. ꞌBho ꞌmnɔ, ꞌbho-o ꞌɩn-ɩ ꞌye lɩꞌa klɛ -kɔ mʋ ꞌle ꞌan ꞌnynɩ ꞌke ꞌꞌyiꞌbhɛ. 32-33-Ka wliyriliduyi-i zɩza ꞌka ꞌɔ wli ꞌmʋ ꞌle ɔ poꞌa ꞌbhlabhlɩ -lina gbo ꞌle ɔ poꞌa -vakɩ kɩmna gbo, -ka -lue ꞌmnɔ ꞌka-a ꞌbhlɩkpɩ ꞌweeꞌa nyʋ-ʋ ꞌye ꞌbho ꞌan ꞌꞌyigbeyi ꞌgbʋʋ mʋ ꞌle ꞌɩn ke ʋ ꞌmʋzɩza, 34ꞌle ꞌɩn ꞌke -kaa -yʋ -nɩꞌa ꞌle ꞌan -linasʋ gbo ꞌꞌyiꞌlɛ: A-bʋ ꞌan -tɩta -Lagɔ -wʋnnaꞌa ꞌꞌniti, a yi a ꞌke ꞌle ꞌɔ -kɔmʋꞌa ꞌꞌklumʋ ꞌkpa. Ɔ ꞌka ꞌbhlʋkpa ti-ya, ɔ ꞌtɛ-ɛ aꞌba -kɔkɔɔꞌɔ -gɔlɩ see. 35A -gblee, ꞌmʋ -nɩꞌa ꞌɩnmʋ ꞌlbhanamʋ, a ꞌꞌnyɩ-e ꞌɩnmʋ lilia; ꞌꞌnitʋ-ʋ ꞌlbhaꞌa ꞌɩnmʋ, a ꞌꞌnyɩ-e ꞌɩnmʋ ꞌꞌni ꞌɩn ꞌye ꞌna; ꞌɩn ꞌꞌduꞌa ꞌlɩkpayi ꞌɩn yiꞌa amʋ ꞌꞌbhli, a kpʋnꞌo ꞌɩnmʋ-ɛ -gli: 36ꞌɩn seꞌa lɛ ku li ꞌbhle, a -paꞌa ꞌɩnmʋ -bana ꞌmʋ: ꞌan ꞌꞌlru -nɩꞌa ꞌbhatinamʋ, a ꞌꞌgipoꞌo ꞌɩnmʋ-ɛ: ꞌɩn -nɩꞌa -jie ꞌmʋ, a dedeꞌe-e ꞌɩnmʋ ꞌꞌyi.

37ꞌBho-o nyʋ-ʋ ꞌsrɛɛꞌɛ ꞌꞌyi ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi ꞌmnʋ-ʋ ꞌye ꞌɩnmʋ tidede -nɩ mʋ: -Aꞌba -Kɔyi, -bhlaaka ꞌmʋ -ke ꞌꞌnitʋ-ʋ ꞌlbhaꞌa -ɩnmʋ, ꞌle a-bʋ ꞌye -ɩnmʋ ꞌꞌni -ke lilia ꞌꞌnyɩꞌa? 38-Bhlaaka -ɩn se lɛ ꞌmʋꞌbhle -a ꞌye -ɩnmʋ -bana ꞌmʋ -paꞌa? -Bhlaaka -ɩn yiꞌe ꞌlɩkpa ꞌmʋ, ꞌle -a ꞌye -ɩnmʋ kpʋn -gliꞌa? 39-Bhlaaka -aꞌa ꞌꞌlru ꞌbhatiꞌo ꞌle -ɩn -nɩꞌe -jie ꞌmʋ ꞌle -a ꞌye -aꞌa dɩ ziꞌa? 40ꞌLe ꞌɩn ꞌke na: -Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, ꞌan ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu ꞌꞌsriiꞌa ꞌɩnmʋꞌa ꞌꞌklumʋꞌa -lue -ke ꞌꞌbhuo ꞌwa ꞌlaꞌa lɛ, -bho a nʋ ɛ ɔ ꞌꞌlruli, ꞌɩnmɔ a nʋ ꞌɛ -bodɩ.

41ꞌLe ꞌɩn ꞌke nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌle ꞌan kɩmna gbo -kaa ꞌꞌyiꞌlɛ: A-bʋ -Lagɔ -bhlaꞌa tu ti, a po ꞌɩnmʋ le! ꞌꞌKɔgwlɛnɛ -nʋ-ɛꞌɛ lɛ ꞌꞌnyinynidɩꞌa tiyayi -ke ꞌɛ -dalbhomʋꞌa dɩ, a mu ꞌle ɛ ꞌmʋ! 42A -gblee, ꞌmʋ -nɩꞌa ꞌɩnmʋ ꞌlbhanamʋ, a -see ꞌɩnmʋ lilia ꞌꞌnyɩ; ꞌꞌnitʋ -nɩꞌa ꞌɩnmʋ ꞌlbhanamʋ, a -bhleꞌe-e ꞌɩnmʋ ꞌꞌni. 43ꞌƖn yiꞌa amʋ ꞌꞌbhli ꞌlɩkpa ꞌmʋ, a -see ꞌɩnmʋ -gli kpʋn; ꞌɩn seꞌa lɛ ꞌmʋꞌbhle, a -bhleꞌe-e ꞌɩnmʋ -bana. ꞌAn ꞌꞌlru ꞌbhatiꞌo ꞌle ꞌɩn -nɩꞌe -jie ꞌmʋ ꞌle a -see ꞌan dɩ zi.

44ꞌBho-o nyʋ ꞌmnʋ-ʋ ꞌye ꞌɩnmʋ tidede -nɩ mʋ: -Aꞌba -Kɔyi, -bhlaaka -a ꞌyeꞌe ꞌɩnmʋ ꞌle -ɩn ꞌye kpli -yɩɩ ti-nɩ ꞌle -a -see -aꞌa dɩ zi, -a -see -ɩnmʋ -kpaꞌa? 45ꞌLe ꞌɩn ꞌke na: -Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, ꞌan ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu ꞌꞌsriiꞌa ꞌɩnmʋꞌa ꞌꞌklumʋꞌa -lue -ke ꞌꞌbhuo ꞌwa ꞌlaꞌa lɛ, -bho a -see ꞌɛ lɛtu ɔ ꞌꞌlrulinʋ, ꞌɩnmɔ a -see ɛ ꞌꞌlrulinʋ -lrɛɛke. 46ꞌWa nyʋtu ꞌke ꞌꞌkɔgwlɛkle ꞌye ꞌle nyʋ-ʋ ꞌsrɛɛꞌɛ ꞌꞌyi ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi ꞌke ꞌꞌkɔgwlɛtinɩɛ ꞌye.

26

Nyʋklɩgbɩ ꞌpa-a *Zezii fɛ ꞌzɔ

(Maakɩ 14:1-2; Luukɩ 22:1-2; ꞌZaan 11:45-53)

1Ɩ ziꞌa -kaa a, *Zezii ꞌgwɛ-ɛ ꞌɔ -tɔtɔlɩ ꞌꞌyi. ꞌLe, *ꞌZuifʋ ꞌꞌweꞌa zʋn ꞌliꞌa gɔklagba ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *ꞌPaakɩ, ꞌɛ ꞌwɩ -nɩꞌe nyninamʋ. 2Ɔ na *ꞌɔ -namʋ -bodɩ: ꞌPaakɩꞌa ꞌwɩ ꞌsɔn-ɔ -sieꞌe ꞌbho ꞌle ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu ꞌke nyʋ -jeyi ꞌꞌnyɩ-ɛ ꞌɩn ꞌke ꞌbho nyʋyrilbhaatu ꞌꞌyri -kɔ-ɛ.

3-Nɔɔ -ke ꞌli ɔ ꞌlɛ -nɩꞌa -kaa a, *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazayiklagba ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Kayifʋ, ꞌle ꞌɔ ꞌꞌbhlibudu ꞌli -Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ -ke ꞌbhoꞌa ꞌZuifʋꞌa -zigletumʋ -lrʋʋ ꞌgbʋʋꞌo ꞌꞌlru. 4ꞌWa ꞌwee ꞌpo-o wlu -dalue ʋn ꞌke ɔ ꞌsrɛ ꞌli -po ꞌle ʋn ꞌke ɔ kpʋn, ʋn ꞌke ɔ ꞌlbha ɔ ꞌke ꞌmɛ. 5Nyʋ ꞌmnʋ na: -Aꞌba kpʋn ɔ ꞌbho gɔꞌɔ zɔ -le! ꞌBho ꞌmnɔ ɔ, nyunyu -dieꞌe-e ꞌꞌyi, ʋn -kaa -amʋ tʋ gbo -ya.

ꞌNynaakpʋ -lue ꞌpo-o *Zezii ꞌcna ꞌꞌlru ꞌli

(Maakɩ 14:3-9; ꞌZaan 12:1-8)

6A -gblee, ɛ-bɛ -nɔɔ -lue ꞌmnɛ ꞌli, *Zezii -nɩꞌe-e ꞌbho Bɛtanii. Nyɔ -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Simɔɔ, -ɔ ꞌpʋnꞌa *lalʋ wɔn ꞌmʋ, ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌbhlegbo ɔ -nɩꞌo. 7Zezii -nɩ linamʋ ꞌle ꞌnynaakpʋ -lue nʋꞌa -kaa, ʋn ꞌnyni -ɔ li: ʋn ꞌbhle-e kpanatoope -lue -kwa. Sʋkpʋ ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *alɩbaatɩ, ꞌɛ kpana moꞌo. ꞌCna -lue -gbɛ -nɩꞌe ꞌle ꞌɛ ꞌlimʋ. Ɛ-bɛ ꞌcna ꞌmnɛ, ɛ-ɛ ꞌpo-o ngnɛzɛgɛ ꞌle ꞌɛ ꞌpɛlʋ -kmuꞌo ꞌꞌyi tenyɩ. Kpana ꞌmnɛ, ꞌɩnnɛ ʋn ꞌbhleꞌe kwa ʋn ꞌye yi. Ʋn nyni ꞌɔ li, ꞌɛ ꞌlimʋꞌa ꞌcna -nɩꞌa ꞌle, ꞌɩnnɛ ʋn ꞌwlɔ ꞌɔ ꞌꞌlru. 8*ꞌƆ -namʋ ꞌyeꞌa ꞌna li, ɛ -see ʋ ꞌtʋ nʋ ꞌle ʋn-ʋ ꞌꞌwʋnwanꞌo ꞌle ʋn-ʋ ꞌlɛꞌɛ -kaa: -Ɔɔ! A -gblee, ꞌcna -ɛ -ke ꞌpɛlʋ-ʋ -kmuꞌa ꞌꞌyi, ꞌɩnnɛ ʋn lʋkwlaꞌa ti. ꞌKla se ꞌꞌyrili-nmɔ. 9-Bho ɛ -po-ɛ ꞌkɩ ꞌpɛlʋ, ɛ ꞌbhɛɛꞌo ɛ ꞌke mɔni -dudu ꞌye ꞌle ɛ ꞌke ꞌꞌpʋanlbhamʋ ꞌꞌyitiꞌgble-ɛ.

10Ɔ ꞌwɩn ꞌɩ ꞌbɔ ɔ, ɔ na: Leedɩ a sɩa nɩ nʋꞌa? Aꞌba nʋ -kaa -le! Lɛzɛgɛ ʋn nʋꞌo ꞌɩnmʋ ꞌꞌlruli. 11-Yʋ ꞌma-a ꞌꞌpʋanmʋ a, a -ke ʋn -nɩꞌe-e ꞌnɔɔ ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ. -Bho a ꞌybha a ꞌbhɛɛꞌɛ a ꞌke ʋ -zɩgɩ ꞌꞌlrulinʋ. ꞌLe ꞌɩnmɔ -yɔɔ, ꞌɩn-ɩ ꞌye-e ꞌle aꞌba ꞌꞌklumʋ ꞌwlʋ -mʋ ꞌɩn ꞌke ꞌmɛ! 12-Bho ꞌɩn ꞌmɛ, -bho ʋn -ka ꞌɩnmʋ ti-inmaze, ꞌcna ʋn ꞌka ꞌɩnmʋ ꞌꞌlru ꞌwla, ꞌɩnnɛ ʋn ꞌwlaꞌa -laa ꞌɩnmʋ ꞌꞌlru -nalo. 13-Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, ʋ-bʋ ꞌnynaakpʋ ꞌmnʋ, lɛ ʋn nʋꞌa, nyʋ-ʋ ꞌye-e ꞌɛ ꞌꞌdɩ -za -mʋ ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ. ꞌNɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ, -da ꞌwee ʋn-ʋ ꞌyeꞌa -Lagɔꞌɔ ꞌꞌdɩzɩgɩ -kpa mʋ, ʋn-ʋ ꞌye-e ꞌwa ꞌꞌkpidɩ ꞌmʋ-za -mʋ.

Zidaa ꞌpo-o Zezii ꞌꞌyrabha li

(Maakɩ 14:10-11; Luukɩ 22:3-6)

14*Zezii poꞌa wlu ꞌmnɛ ti a, *ꞌɔ -namʋ -bue ꞌyɔ ꞌsɔnꞌɔ ꞌꞌklumʋꞌa -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Zidaa Isikaliyoo -sɔꞌɔ ꞌmʋ-ɛ, ɔ ꞌye mu, ɔ ꞌye *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ ꞌꞌwe -yɛ, 15ꞌle ɔ na: -Bho ꞌɩn ꞌꞌnyɩ amʋ Zezii, leelɛ a ꞌke ꞌɩnmʋ ꞌꞌnyɩꞌa? Ʋn na: Mɔni moꞌo. ꞌLe ʋn ꞌye ɔ nɛtɛmɔniꞌa -gwlʋ -lue ꞌyɔ bue zrɛ, ʋn ꞌye ɔ ꞌꞌnyɩ ꞌle ɔ ꞌye mu. 16-Ɛ ꞌwlʋꞌa ꞌbho ꞌmnɔ ɔ, -ka ɔ ꞌka -nyna ꞌle ɔ ꞌkʋ ʋ Zezii -jeyi ꞌꞌnyɩ, ꞌka-a ɔ-ɔ ꞌbɔꞌɔ ti!

*Zezii -ke *ꞌɔ -namʋ ꞌli-e gɔlilɩ

(Maakɩ 14:12-26; Luukɩ 22:7-20; ꞌZaan 13:21-30; 1 Kɔ 11:23-25)

17A -gblee, ꞌle, *ꞌZuifʋ ꞌꞌweꞌa zʋn ꞌliꞌa gɔklagba ꞌmnɛ, ꞌɛ ꞌwɩ ꞌye nyni. -Bho ꞌɛ -nɔɔ nyni a, *ꞌꞌflɔɔ seꞌa ꞌꞌflɔɔbuulɛ gboꞌbhle, ꞌɩnnɛ ʋn-ʋ liꞌo. ꞌWa li ꞌꞌflɔɔ -lrɛɛ. ꞌBho gɔ ꞌmnɛꞌɛ -antanyɩzɔ *Zeziiꞌa -namʋ dede ꞌnɔ-ɔ ti, ʋn na: -Aꞌba -Tɔyi, -bho -a -ka ꞌPaakɩꞌa gɔ-ɔ ꞌꞌdu, lililɩ -a ꞌka li, doo -ɩn ꞌybhaꞌa -a ꞌke mu -a ꞌke ɩ -pi -nɩꞌa? 18ꞌLe ɔ na: A mu Zelizalɛɛmʋ, nyukpasu -lue-e -nɩꞌe ꞌbho, a ꞌlɔ ɔ -kaa ꞌꞌyi: -Aꞌba -tɔyi na ꞌɔ -nɔɔ nyni-oꞌo: -da -ɩn ꞌꞌbhli ɔ -ke ꞌɔ -namʋ ꞌke ꞌPaakɩ -po -nɩ! 19Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa, ꞌle ꞌɔ -namʋ ꞌye ꞌmʋ-sɔ, ʋn ꞌye mu. Ʋn muꞌa, -ka ɔ ꞌlʋ ꞌʋ ꞌꞌyi ꞌtɩn, ꞌka-a ʋn nʋꞌo ꞌle ʋn ꞌye ꞌbho gɔlilɩ -pi -nɩ.

20ꞌꞌJiazɔ nyniꞌa, ɔ -ke ꞌɔ -namʋ -bue ꞌyɔ ꞌsɔn ꞌye linamʋ mu! 21Ʋn -nɩ linamʋ ꞌle ɔ ꞌye ʋ -kaa ꞌꞌyiꞌlɛ: -Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, aꞌba ꞌꞌklumʋꞌa nyɔ -lue, ꞌɩnnɔ ꞌye ꞌɩnmʋ ꞌan tʋꞌa nyʋ -jeyi ꞌꞌnyɩ mʋ. 22Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, ꞌgwlʋ -nyniꞌe-e ꞌɔ -namʋꞌa ꞌwee li. ꞌLe ʋn-ʋ ꞌlɔ ꞌɔ -kaa ꞌꞌyi zikezikezike: -Aꞌba -Kɔyi, ꞌɩnmɔ ꞌmaae? -Aꞌba -Kɔyi, ꞌɩnmɔ ꞌmaae? -Aꞌba -Kɔyi, ꞌɩnmɔ ꞌmaae? 23ꞌLe ɔ na: Nyɔ -ke ꞌɩn -nɩꞌa -laa -zapʋ -lue kɔ lililɛ ꞌsmanamʋ, ꞌɩnnɔ moꞌo. 24Kɩn, -ziadɩ moꞌo, ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu-u ꞌye-e ꞌmɛ -mʋ. ꞌKa-a ꞌan ꞌꞌkpidɩ ꞌcnɩ-ɛꞌo ꞌle -Lagɔꞌɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli. -Yeee! Ngazedɩ! Nyɔ-ɔ ꞌyeꞌa ꞌɩnmʋ ꞌan tʋꞌa nyʋ -jeyi ꞌꞌnyɩ mʋ, ꞌɔ ꞌkleyeɛɛ-ɛ ꞌye-e wɔn-ku -mʋ tenyɩ ꞌꞌsɛ! Ɔ-bɔ nyɔ ꞌmnɔ, -bho ɔ se ꞌkɩ ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ yi a, ɛ -nmɔ ꞌko-o ꞌꞌyrili! ꞌKa-a *Zezii ꞌlʋ ꞌʋ ꞌꞌyi! 25Zidaa -ɔ ꞌye ꞌɔ ꞌɔ tʋꞌa nyʋ -jeyi ꞌꞌnyɩ mʋ dede ꞌnɔ-ɔ ti: -Aꞌba -Tɔyi, ꞌɩnmɔ ꞌmaae? ꞌLe ɔ na: -Aꞌa ꞌꞌbhuo moꞌo ꞌtɩn!

26Ʋn -nɩꞌa -bhla linamʋ Zezii ꞌꞌluoꞌo-o ꞌꞌflɔɔ ꞌmʋ, ɔ ꞌye ꞌɛ dɩ -Lagɔ ꞌsɛɛ po, ɔ ꞌye ɛ -jiɛ ꞌꞌyi ticɩcɛ -nɩ, ɔ ꞌye ɛ ꞌɔ -namʋ ꞌꞌnyɩ ꞌle ɔ na: A kpʋn a ꞌke li! Ɛ-bɛ ꞌꞌflɔɔ -nɛɛ, ꞌɩnmɔ moꞌo, ꞌan ku moꞌo. 27ꞌLe ɔ ꞌye duvɛɛnꞌɛ ꞌꞌkɔpʋ ꞌmʋꞌꞌluo, ɔ ꞌye ꞌɛ dɩ -Lagɔ ꞌsɛɛ po, ɔ ꞌye ʋ ɛ ꞌꞌnyɩ, ɔ na: A ꞌna ꞌwee! 28A -gblee, duvɛɛn a-a ꞌnaꞌa -laa, ꞌan nymɔ moꞌo. ꞌAn nymɔ ꞌmnɛ, nyʋ ꞌweeꞌa -zɛgɛꞌɛ dɩ ɛ-ɛ ꞌye tiꞌwla mʋ ꞌle ʋn ꞌke ꞌpʋn ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. -Lagɔ -ke nyunyu ꞌke -ybhɛybhɛtite bhla ꞌle ɔ ꞌke ꞌwa ꞌꞌnyinynidɩꞌa dɩ ꞌbhɔ ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, ꞌɛ ꞌmʋyibolɛꞌɛ nmɔ moꞌo. 29-Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, -ɛ ꞌwlʋꞌa -laa -zɩan ꞌɩn -see ꞌtɔ ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ duvɛɛn ꞌna yi. -Da ꞌan -tɩta -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -kɔkɔɔꞌɔ ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ-ɩ ꞌyeꞌa ꞌwlʋ -nɩ mʋ a, ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌtroli, ꞌbho-o ꞌɩn -ke a-a ꞌye duvɛɛn -lrɛɛ ꞌna -nɩ mʋ. 30Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa, ꞌPaakɩꞌa ꞌlʋɩ-ɩ ꞌbhɛɛꞌɛ -Lagɔꞌɔ ꞌnynɩ ꞌꞌyi, ꞌle ʋn ꞌye ɩ bhle. Ʋn gwɛꞌɛ bhlebhlea ꞌꞌyi ꞌle ʋn ꞌye ꞌle ꞌwlʋ, ʋn ꞌye ꞌle Olivieegɔgɔ ꞌꞌkpi -bhoga mu.

*Zezii na *ꞌPiɛlɩ ꞌye ɔ ꞌꞌyidepo mʋ

(Maakɩ 14:17-31; Luukɩ 22:31-34; ꞌZaan 13:36-38)

31Ʋn -nɩ munamʋ ꞌle *Zezii ꞌye -kaa *ꞌɔ -namʋ ꞌꞌyiꞌlɛ: A -gblee, -zɩan ꞌꞌmatʋꞌa ꞌꞌbhuo, aꞌba ꞌwee, a-a ꞌye-e ꞌan dɩ -pɔlʋ ꞌꞌyi -za -mʋ ꞌle a ꞌke ꞌɩnmʋ kli ꞌwlʋ. -Kaa ɩ ꞌcnɩ-ɛꞌɛ -kaa ꞌle -Lagɔꞌɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli, ɔ na:

ꞌƖn-ɩ ꞌye-e *ꞌbhlabhlɩꞌa ꞌꞌyriliduyi ꞌlbha -mʋ ɔ ꞌke ꞌmɛ ꞌle ꞌɔ *ꞌbhlabhlɩ ꞌke tibʋba.

32ꞌKa-a ɩ ꞌcnɩ-ɛꞌɛ ꞌle -Lagɔꞌɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli. ꞌƐ dɩ ꞌɩn na: -Bho ꞌɩn ꞌmɛ ꞌle -Lagɔ ꞌke ꞌɩnmʋ glu -za, ꞌle ꞌɩn ꞌke ti-nɩ -lrɛɛ ɛ, ꞌɩn-ɩ ꞌye-e ꞌle Galileebhlʋkpa ꞌꞌkpi -nyni -mʋ -tanyɩ ꞌle a ꞌke ꞌle ꞌɩnmʋ -yɛ.

33*ꞌPiɛlɩ na: -Bho ʋ-bee -yʋʋ -za -aꞌa dɩ -pɔlʋ ꞌꞌyi ꞌle ʋn ꞌke -ɩnmʋ kli ꞌwlʋ, ꞌɛ dɩ ꞌɩnmɔ -yɔɔ, ꞌɩn -see -aꞌa dɩ -pɔlʋ ꞌꞌyi -za yi ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ. 34Zezii na: -Ziadɩ ꞌɩn-ɩ zaꞌa amʋ -bodɩ ꞌmʋ, -zɩan ꞌꞌmatʋꞌa ꞌꞌbhuo -bhladɩ zɔꞌɔ ꞌꞌyri -ka ꞌle-e yi, ꞌle -sʋʋn ꞌke zro, -ɩnmɔ ꞌPiɛlɩ, kpɛ tan -a ꞌye ꞌɩnmʋ ꞌꞌyidepo -nɩ mʋ -tanyɩ ꞌle -ɩn ꞌke -kaa ꞌlɛ: Zezii a-a ꞌꞌsiꞌa -laa ꞌnynɩ, ꞌɩn se ɔ yibo. 35Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa, ꞌPiɛlɩꞌa -pɔlʋ -see bhlu ꞌle ɔ na: -Ɩn na, leelɛ! -Aꞌa ꞌlɛ -kaa -le! ꞌƖn ꞌke -ɩnmʋ ꞌꞌyidepo ꞌle ꞌɩn ꞌke na ꞌɩn se -ɩnmʋ yibo, nʋ, -gba, ꞌɩn se ɛ ꞌbhɛɛ. -Bho ɛ ꞌꞌdu -aꞌa ꞌmɛnamʋ ꞌɩn -ke -ɩn -nɩ ꞌsɔn, -a ꞌke -dalue -pa -nɩ moꞌo. ꞌKa ꞌmnɔ ꞌka-a Zeziiꞌa -namʋ ꞌwee ꞌlɛꞌo.

ꞌBho Gɛsɩmanee *Zezii ꞌcɛ-ɛ kpɔ ꞌle ɔ-ɔ poꞌo *-Lagɔ wɔn gbo

(Maakɩ 14:32-42; Luukɩ 22:39-46)

36A -gblee, *Zezii -ke *ꞌɔ -namʋ nʋꞌa -kaa, ʋn ꞌnyni-e -da -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Gɛsɩmanee. Ʋn nyniꞌa ꞌbho ꞌle Zezii na: A -de -bhla -laa ti a ꞌke ꞌɩnmʋ -fuo. ꞌƖn-ɩ mu-oꞌo ꞌɩn ꞌke *-Lagɔ wɔn gbo po, ꞌɩn ꞌke le yi. 37ꞌLe ɔ ꞌye ꞌle ꞌwa ꞌꞌklumʋ nyʋ tan -za. *ꞌPiɛlɩ -ke Zebedeeꞌa ꞌꞌyreetɩ ꞌsɔn, ꞌɩnnʋ -ke ɔ muꞌo. Ɔ -ke ʋn -nɩꞌa munamʋ, ꞌgwlʋꞌa linyniɛ gbutaꞌa-a ꞌɔ -pɔlʋ ꞌle ꞌɔ ꞌkpɩ-ɩ mɛꞌɛ li, 38ꞌle ɔ ꞌye ʋ -kaa ꞌtmʋʋ: ꞌGwlʋꞌa linyniɛ gbutaꞌa-a ꞌan -pɔlʋ. A -fuo -laa ꞌɩnmʋ. ꞌƖn-ɩ mu-oꞌo ꞌɩn ꞌke -Lagɔ wɔn gbo po. A de yra, aꞌba ꞌmʋ -leꞌꞌa! 39ꞌLe ɔ ꞌye ꞌbho nya tinyni -sɛ, ɔ ꞌye ꞌɔ ꞌꞌbhuo ꞌbhlʋgbɔ tisro, ɔ ꞌye ꞌbho ꞌbhlʋkpa ꞌꞌyi ꞌꞌkwla ꞌꞌjri ꞌle ɔ ꞌye -Lagɔ wɔn gbo po, ɔ na: ꞌAn -tɩta -Lagɔ, -bho -ɩn ꞌybha ꞌle -ɩn ꞌke ꞌɩnmʋ ꞌkleyeɛɛ gbo-tɛ, -yɛ ꞌma-a -aꞌa ꞌgwlʋdɩ, ꞌɩnnɛ ꞌke -nʋ-ɛ, ɛ se ꞌan nɛ -ko.

40Ɔ bhadeꞌa -kaa a, ɔ ꞌmu-o ꞌle ꞌɔ -namʋ tanꞌa ꞌꞌtroli le. Ɔ -ka nyni, ʋn-ʋ ꞌmʋ-oꞌo ꞌle ɔ ꞌye ʋ ꞌꞌnynɔɔ ꞌmʋ -za ꞌle ɔ ꞌye -kaa ꞌPiɛlɩ ꞌꞌyiꞌlɛ: -Ɩɩn! A -see -dagbɛ -gwle ke -a ꞌmʋ ꞌko-aꞌa? 41ꞌƐ dɩ a de yra, aꞌba ꞌmʋ -le, a ꞌke -Lagɔ libhade. -Bho ꞌꞌnyinynidɩꞌa tiyayi *Sataan ꞌdɩn amʋ ti, -yɛ ꞌma-a ꞌꞌnyinynidɩ ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi, a -kɩɩ ɩ nʋ, -ɛkedɩmaa, nyunyɔpɔlʋ -mnɛɛ, ɛ ꞌbhɛɛꞌɛ ɛ ꞌke -zɩgɩ nʋ, nyunyɔ -mnɔɔꞌɔ ꞌꞌbhuo-o ꞌfɩɩnꞌe ꞌmʋꞌa dɩ moꞌo.

42ꞌLe ɔ ꞌye ʋ le po -lrɛɛ ɔ ꞌye -Lagɔ libhade, ꞌle ɔ na: ꞌAn -tɩta -Lagɔ, -bho -ɩn ꞌbɔ ti ꞌɩn ꞌke ꞌkleyeɛɛ ꞌmʋ -zi -nɩ, -aꞌa ꞌgwlʋdɩ -nʋ-ɛ! 43ꞌLe ɔ ꞌye ꞌꞌyitiꞌꞌbhiti ɔ ꞌye ꞌbho ꞌɔ -namʋ ꞌꞌtroli le mu. Ɔ -ka le-e nyni, ʋn-ʋ ꞌmʋ-oꞌo -lrɛɛ, ʋn se yradeɛ ꞌbhɛɛ, ꞌwa ꞌꞌyri ꞌku-o -kwa ꞌꞌnynɔɔꞌɔ dɩ.

44ꞌƐ kpɛ tannɛ ɔ ꞌpo -ʋ le. -Ka ɔ bhade ꞌka ꞌtraamʋ, ɔ ꞌye ꞌna -Lagɔ libhade, 45ꞌle ɔ ꞌye ꞌɔ -namʋ ꞌꞌtroli le mu, ɔ ꞌye ʋ ꞌꞌnynɔɔ ꞌmʋ -za, ɔ ꞌye ʋ -kaa ꞌꞌyiꞌlɛ: ꞌMʋmʋaꞌa ꞌꞌsɛꞌɛ lbhʋ a ꞌbhleꞌo ꞌle a -deꞌe ti bhubhuyitiꞌa? Ɛ -gwɛꞌɛ-ɛ ꞌꞌyi, ꞌan -nɔɔ nyni-oꞌo. A -gblee, ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu, ꞌtraamʋꞌa ꞌꞌbhuo ʋn-ʋ ꞌye-e ꞌɩnmʋ ꞌꞌnyinynidɩꞌa nʋmʋ -jeyi ꞌꞌnyɩ -mʋ. 46ꞌƐ dɩ, a -sɔ ꞌmʋ -a ꞌke ʋ -jeyi mu. A -gblee, nyɔ-ɔ ꞌye ꞌʋ ꞌɩnmʋ -jeyi ꞌꞌnyɩ mʋ, ɔ -nɩꞌe-e yinamʋ.

Nyʋ ꞌkpʋn-o *Zezii

(Maakɩ 14:43-50; Luukɩ 22:47-53; ꞌZaan 18:3-12)

47Wlu ꞌꞌsri ꞌle *Zeziiꞌa wɔn ꞌmʋ, *ꞌɔ -namʋ -bue ꞌyɔ ꞌsɔnꞌɔ -lue, Zidaa nʋꞌa -kaa, ɔ -yɛ ꞌnʋ ꞌbho-ɛ. Nyʋꞌa -dadudu -ke ɔ -naꞌo, ʋbʋ ꞌmnʋ, ʋn ꞌbhle-e -blajrɩɩ -ke gbatui. *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ -ke ꞌZuifʋꞌa -zigletumʋ -lrʋʋ, ꞌɩnnʋ lbho ʋꞌo. 48Zidaa -yʋ ꞌʋ -jeyi ʋn ꞌke Zezii kpʋn, ɔ -ke ʋn ꞌka yi, -kaa ɔ ꞌlʋ ꞌʋ -kaa ꞌꞌyi: -Bho -a mu, nyɔ ꞌɩn-ɩ ꞌyeꞌa -gble mʋ, ꞌɩnnɔ moꞌo. A kpʋn ɔ, a -ke ɔ ꞌke mu. 49Ʋn nyniꞌa ꞌbho -nalo, ɔ ꞌnyni-e Zezii li, ɔ ꞌye ɔ -gble ꞌle ɔ na: -Ɩɩɩn! -Aꞌba -Tɔyi, -a gbɩgble, -a -tuu! 50ꞌLe Zezii na: ꞌƖn bha, lɛ -mnɔɔɔ yiꞌa nʋnamʋ, nʋ ɛ! ꞌBho -gbaa -lue ꞌmʋ, nyʋ ꞌmnʋ ꞌnyni-e Zezii li, ʋn ꞌye ɔ kwa ꞌmʋ tikpʋn.

51Ʋn kpʋn ꞌɔ, ꞌɔ -nayi -lue-e -nɩꞌa ꞌbho jriꞌe ꞌle-e -blajrɛɛ ɔ ꞌye -Lagɔꞌɔ ꞌsragazayiklagbaꞌa lbhʋnʋyi -loku ꞌꞌlru cɛ. 52Zezii na: ꞌꞌDuu -aꞌa -jrɛɛ ꞌle ꞌɛ kpla ꞌli le! Nyɔ-ɔ -kmaꞌa -gbaaꞌa dɩ, ɔ -ke ɛ-ɛ ꞌnɛ-oꞌo. 53-Ɩn se yibo -bho ꞌɩn nʋ ꞌan -tɩta -Lagɔ: Yi -ɩn ꞌke ꞌɩnmʋ -kpa, ꞌbho -gbaa -lue ꞌmʋ ɔ ꞌpo-o ꞌɩnmʋ ꞌɔ ꞌꞌsrojaꞌa -dadudu -jeyi? 54-Bho ɛ -nɩ -kaa ꞌmʋ ꞌle, koo ꞌan dɩ ꞌke ꞌmʋ-nɩꞌa? Ɩ ꞌka -kaa ꞌmʋ-nɩ, ɛ -se bhubhuyiti -ko. ꞌAn ꞌꞌkpidɩ ꞌcnɩ-ɛꞌɛ ꞌle -Lagɔꞌɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli, ꞌya ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ ꞌke ꞌwlʋꞌa dɩ moꞌo. 55ꞌLe Zezii na nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho -bodɩ: -Blajrɩɩ -ke gbatui a ꞌbhleꞌo a-a yiꞌe ꞌɩnmʋ kpʋnnamʋ -ka nyɔ-ɔ yiꞌa ka ꞌgbokobhleyi kpʋnnamʋꞌa! ꞌLe *-Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegbo ꞌɩn -gwleꞌe-e ꞌle aꞌba ꞌꞌklumʋ nyʋ -tɔnamʋ, a -see ꞌle ꞌɩnmʋ -kpʋn -nɩ. 56ꞌYa ꞌwee -nɩꞌe -kaa ꞌmʋ-ɛ ꞌle ꞌan ꞌꞌkpidɩ -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizamʋ ꞌcnɩꞌa see, ꞌle -Lagɔꞌɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli, wlu ꞌmnɩꞌa ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ ꞌke ꞌwlʋ. Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa -nalo, ꞌɔ -namʋꞌa klɛ ꞌwlʋ -ɔ kli, ʋn ꞌye ple.

*Zezii -nynaꞌa-a ꞌbho *ꞌZuifʋꞌa -zigletumʋ wɔnyi ti

(Maakɩ 14:53-65; Luukɩ 22:54-55; ꞌZaan 18:13-14, 19-24)

57Ɛ-bɛ -nɔɔ ꞌmnɛ ti, yɔ ꞌma-a *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazayiklagba Kayifʋ, ꞌle ɔ ꞌꞌbhli, nyʋ-ʋ kpʋnꞌa *Zezii, ꞌle-e ʋn kpɔ ɔꞌo, ꞌle, -Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ-e *ꞌɔ gbaꞌa yibomʋ -ke ꞌZuifʋꞌa -zigletumʋ -lrʋʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho, ꞌwa klɛ ꞌye ꞌle ꞌꞌlruꞌgbʋʋ. 58ꞌKa-a *ꞌPiɛlɩ-ɩ na ꞌnʋ ꞌbɩ -wɔɔ! ꞌle ɔ ꞌye ꞌle -Lagɔꞌɔ ꞌsragazayiklagba ꞌmnɔꞌɔ ꞌꞌbhlegbo pa. Nyʋ-ʋ fuoꞌa ꞌꞌbhlegbo liꞌa ꞌꞌklumʋ ɔ paꞌo, ꞌle, -ka Zeziiꞌa dɩ ꞌmnɩ-ɩ ꞌyeꞌa ꞌmʋtizizi mʋ, ɔ ꞌke ꞌna ꞌye.

59ꞌBho -da -lue ꞌmnɔ, ʋn -nɩꞌe-e Zezii -zigle -tunamʋ. ꞌZuifʋꞌa -zigletumʋꞌa klɛ -nɩꞌe ꞌbho-ɛ. Wlu -ɩ ꞌkɔ ɔ kpʋn, ꞌɩnnɛ -Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ -ke ꞌZuifʋꞌa -zigletumʋ -lrʋʋ-ʋ ꞌbɔꞌɔ ti ꞌle ʋn ꞌke ɔ wɔn ꞌꞌkpiticɛ nyʋ ꞌke ɔ ꞌlbha ɔ ꞌke ꞌmɛ. 60ꞌƐ dɩ nyʋꞌa -dadudu ꞌꞌduu ꞌnɔ dɩ ꞌꞌkpi. Ʋn nʋꞌa -kaa, wlu -ɩ ꞌkɔ ɔ kpʋn, ʋn -see ɩ ꞌye. ꞌLe ꞌɛ ꞌꞌlruyijranamʋ, nyukpasi ꞌsɔn-ɔ ꞌkɔ ɔ dɩ ꞌꞌkpi ꞌꞌduu, ʋn -sɔꞌɔ ꞌmʋ, -kaa ʋn ꞌlɛꞌɛ -kaa: 61Ɔ-bɔ Zezii -nɔɔ, ɔ na ɔ ꞌbhɛɛꞌo ɔ ꞌke *-Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegboꞌa lisaabudu wa. -Bho ɔ wɛ ɛ, ꞌle ɔ ꞌke -lreenɛ ꞌwɩ tan ti -po -nɩ. ꞌKa-a ɔ ꞌlɛꞌo. 62ꞌLe -Lagɔꞌɔ ꞌsragazayiklagba ꞌye ꞌmʋ-sɔ, ꞌle ɔ na: Zezii, -aꞌa ꞌꞌkpidɩ nyʋ -nʋʋ-ʋ zaꞌa -laa ꞌmʋ, -ɩn se ꞌbhɛɛ -ɩn ꞌke -aꞌa nɩ lizɩza? 63Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, Zezii ꞌꞌmu-o wɔn blenyi! ꞌLe ɔ na: ꞌLe Tinɩlagɔꞌɔ ꞌnynɩ ꞌmʋ ꞌɩn-ɩ dede ꞌnɩ-e -ɩnmʋ ti: -Za -ziadɩ ꞌmʋ! -Ɩnmɔ ꞌmo-o *-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋꞌa? -Ɩnmɔ ꞌmo-o -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyuꞌa? 64ꞌLe Zezii na: Kɩn, ꞌɩnnɔ ꞌɩn ꞌꞌduꞌo. ꞌTraamʋ ꞌtɔ ɔ, ꞌɩnmɔ *Nyunyɔꞌɔ ꞌꞌYu, ꞌɩn-ɩ ꞌye-e ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌtroli ti-de -mʋ ꞌle ꞌɩn -ke ɔ ꞌke lɩꞌa klɛ -kɔ. ꞌƖn-ɩ ꞌye-e le -yi -mʋ. -Bho ꞌɩn -ka le-e yi, ꞌle yakuꞌa -druku ꞌmʋ ꞌɩn-ɩ ꞌye -yi -nɩ mʋ ꞌle a ꞌke ꞌɩnmʋ liꞌye!

65Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, -Lagɔꞌɔ ꞌsragazayiklagba -cnaꞌa-a ꞌɔ ꞌꞌbhuoꞌa -banɩ. Ɛ-ɛ ꞌtɔ-ɔ nyʋ -ka Zezii nʋꞌa ꞌꞌnyinynidɩ ꞌbho -Lagɔꞌɔ damʋ, ꞌle ɔ ꞌye -kaa nyʋ ꞌꞌyiꞌlɛ: -Ka ɔ -nyniꞌa -Lagɔꞌɔ ꞌnynɩ wɔn ꞌtraamʋ, a ꞌwɔnꞌɔ ꞌna-a ꞌbɔ. Wlu -ɛ ꞌkɔ ɔ kpʋn, -aꞌba ꞌbɛ ɛ ꞌtɔ ti -le! 66ꞌƐ dɩ koo a-a ꞌlɛꞌɛ? Lee -a ꞌke ꞌtɔ nʋꞌa? ꞌLe ꞌwa ꞌwee na: Wlu -nɛɛ, ɛ kpʋn -ɔꞌo. Ɔ ꞌke ꞌlbhɛ-ɛ ɔ ꞌke ꞌmɛ moꞌo. 67Ʋn nʋꞌa kaa, ꞌle ʋn ꞌye ɔ ꞌꞌyigbeyi san, ʋn ꞌye ɔ -tʋtrɔ ꞌꞌyriwʋnna ꞌle ʋn-ʋ po ꞌnɔ -kpikpiin, ʋn-ʋ po ꞌɔ ꞌkpɩ wɔn ꞌmʋ, ʋn-ʋ nʋꞌo: 68-Ɩnmɔ *-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ, nyɔ-ɔ -poꞌa -aꞌa da a, ꞌꞌsi ɔ ꞌnynɩ!

*ꞌPiɛlɩ depoꞌo-o *Zezii ꞌꞌyi

(Maakɩ 14:66-72; Luukɩ 22:56-62; ꞌZaan 18:15-27)

69Ʋn -nɩꞌa *Zezii -zigle -tunamʋ, *ꞌPiɛlɩ -nɩꞌe-e -bhla ꞌbho ꞌꞌbhlegbo ꞌle lbhʋnʋnynaakpʋ -lue ꞌye yi. Ʋbʋ ꞌmnʋ yiꞌa, ʋn ꞌye-e ꞌPiɛlɩ li, ʋn ꞌnyni -ɔ li ꞌle ʋn na: -Ɩnmɔ -naa, -ɩnmɔ -ke Galileeyi ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Zezii, -ɩnmɔ -ke ɔ-ɔ naꞌo. 70ꞌLe ɔ ꞌye ꞌbho nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbhoꞌa ꞌꞌyigbeyi depo -nɩ, ɔ na: -Gbaa! ꞌƖn se ɔ yibo. Dɩ a-a zaꞌa -laa ꞌmʋꞌa ꞌꞌbhuo, ꞌɩn se ꞌɛ -lue komu yibo.

71Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, ꞌle ɔ ꞌye ꞌbho ꞌwlʋ, ɔ ꞌye ꞌbho ꞌgbewɔn ꞌꞌyi mu. ꞌNynaakpʋ -lrʋʋ nʋꞌa -kaa, ʋn -yɛ ꞌnɔ ꞌbho-ɛ, ʋn ꞌye nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho -kaa ꞌꞌyiꞌlɛ: Nyɔ -nɔɔ -ke Nazalɛɛtɩyi ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Zezii-i na-oꞌo. 72ꞌLe ɔ ꞌye depo -lrɛɛ, ɔ na: ꞌƖn-ɩ zrɛ-oꞌo, nyɔ a-a ꞌꞌsiꞌa -laa ꞌnynɩ, ꞌɩn se ɔ yibo.

73Ɔ -fɔꞌɔ -daan, nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho, ʋn ꞌnyni -ɔ li, ʋn na: -Ziadɩ moꞌo, Zeziiꞌa -nayi -ɩn ꞌꞌduꞌo. Galileekɔyi -ɩn ꞌꞌduꞌo -lrɛɛ. -Aꞌa -wluwlu ꞌtmʋʋꞌo -amʋ. 74ꞌLe ɔ na: -Bho ꞌɩn cɛ sɩn, -Lagɔ ꞌlbha ꞌɩnmʋ! ꞌƖn-ɩ zrɛ-oꞌo. Nyɔ a-a ꞌꞌsiꞌa -laa ꞌnynɩ, ꞌɩn se ɔ yibo.

ꞌBho -gbaa -lue ꞌmʋ -sʋʋn zro-oꞌo. 75-Yrɔzaa! ꞌle ꞌPiɛlɩ ꞌye ꞌgwlʋtipopo ɔ na: ꞌꞌWii! Wlu Zezii -za ꞌka ꞌmʋ, ɔ ꞌyeꞌa na: -Bhladɩ -sʋʋn -ka zro, kpɛ tan -a ꞌye ꞌɩnmʋ ꞌꞌyidepo -nɩ mʋ -tanyɩ ꞌle -ɩn ꞌke -kaa ꞌlɛ: Zezii a-a ꞌꞌsiꞌa -laa ꞌnynɩ, ꞌɩn se ɔ yibo, wlu ꞌmnɛ, ꞌɛ ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ-ɩ ꞌwlʋꞌo -laaꞌa! Ɔ popoꞌa wlu ꞌmnɛ ꞌgwlʋti ꞌle ɔ ꞌye ꞌda, ɔ ꞌye ꞌꞌvi ngazeka.

27

Nyʋ ꞌkpa-a *Zezii *Pilaatɩ wɔnyi

(Maakɩ 15:1; Luukɩ 23:1-2; ꞌZaan 18:18-32)

1A -gblee, zɔ zɩꞌa, ꞌɛ -drumasrɩn ꞌle *ꞌZuifʋꞌa -zigletumʋ ꞌꞌwe ꞌye ꞌꞌlruꞌgbʋʋ. *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ -ke ꞌZuifʋꞌa -zigletumʋ -lrʋʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho, ꞌɩnnʋ bheteꞌe gbo, ꞌle, -ka ʋn ꞌka -nyna ʋn ꞌka *Zezii ꞌlbha ɔ ꞌke ꞌmɛ, ʋn ꞌye ꞌna bhaga. 2Ʋn ꞌgbʋʋꞌa ꞌꞌlru, nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho, ꞌle ʋn ꞌye ʋ -kaa ꞌtmʋʋ: A sɔn ɔ! Ʋn sɔn ꞌɔ, ꞌWlomɛɛyi -lue -ɔ -kɔꞌɔ ꞌwa ꞌbhlʋkpa ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *Pilaatɩ, ꞌle ɔ gbo ʋn -ke ʋn kpaꞌa Zezii ꞌle ʋn ꞌye ɔ ɔ -jeyi ꞌꞌnyɩ.

Zidaaꞌa ꞌmɛmɛɛ

(Kpli 1:18-19)

3Ɛ-bɛ -nɔɔ ꞌmnɛ ti a, Zidaa -yɔ -poꞌa *Zezii ꞌpɛlʋ, ɔ ꞌyeꞌa li ʋn ꞌpo-o Zezii dɩ ꞌꞌkpi ꞌle ʋn ꞌke ɔ ꞌlbha ɔ ꞌke ꞌmɛ ɛ, -pɔlʋ ꞌkpɩkple ꞌnɔ-ɔ li ꞌle ɔ ꞌye nɛtɛmɔniꞌa -gwlʋ -lue ꞌyɔ -bue ꞌle *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ -ke *ꞌZuifʋꞌa -zigletumʋ -lrʋʋ gbo le -ya. 4ꞌLe ɔ na: Nyɔ-ɔ seꞌa ꞌꞌnyinynidɩ ꞌꞌkpiꞌbhle, ꞌɩnnɔ ꞌɩn -poꞌo ꞌpɛlʋ. ꞌƖn ꞌnʋ-o ꞌꞌnyinynidɩ. Ʋ-bʋ nyʋ ꞌmnʋ na: -Aꞌba dɩ se ꞌbho -nɩ. -Aꞌa ꞌꞌbhuokaꞌa dɩ moꞌo. 5Ʋn ꞌlɛꞌɛ -kaa a, mɔni -ke ɔ yiꞌa, ꞌɩnnɩ ɔ ꞌꞌvutoꞌo ꞌle *-Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegboꞌa lisaabudu ꞌli ꞌle ɔ ꞌye mu, ɔ ꞌye ꞌɔ ꞌꞌbhuo ꞌꞌbhluku -bluu ꞌzɔ -po, ɔ ꞌye ꞌmɛ. 6-Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ ꞌtɛ-ɛ mɔni ꞌmnɩ ti ꞌle ʋn na: ꞌLe -aꞌba gba ꞌli, mɔni -nɩɩ, nyɔ se ꞌbhɛɛ ɔ ꞌke ɩ -Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegboꞌa mɔni ꞌꞌkpibhete, ꞌya mɔnitu ꞌmo-o nymɔmɔni. (ꞌƐ ꞌzɔ-ɔ ꞌmo-o mɔni ʋn deꞌa nyɔ ꞌmʋ ꞌle ʋn ꞌke ɔ ꞌlbha ɔ ꞌke ꞌmɛ). 7ꞌWa ꞌꞌsɛ bhagaꞌo, ꞌle ʋn ꞌye mɔni ꞌmnɩ ꞌmʋꞌꞌluo, ꞌbhlʋkpaꞌa -da lɩmayi cɛꞌɛ mɛ, ʋn ꞌye ꞌbhlʋkpa ꞌmnɛ de, ꞌle ʋn ꞌye ɛ ꞌlɩkpʋꞌa zokogwlii ꞌmʋ nʋ. 8-Nɔɔ -ke ꞌli -a -nɩꞌa ꞌtraamʋ, ɛ-bɛ mɔni ꞌmnɩꞌa dɩ ʋn-ʋ ꞌlaꞌa ꞌbhlʋkpa ꞌmnɛ nymɔkpaa. 9A -gblee, -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi *Zelemiiꞌa wlu ɔ ꞌcnɩꞌa ꞌle -Lagɔbɔgʋ ꞌli see, ꞌbho-o ꞌɛ ꞌꞌyriꞌa ꞌbɩ ꞌwlʋ -nɩꞌo.

Ɔ na: Nɛtɛmɔniꞌa -gwlʋ -lue ꞌyɔ -bue, nyɔ-ɔ -ke ꞌpɛlʋ-ʋ ꞌbhɛꞌɛ ꞌꞌyi, ɛ -ziꞌa lɩ ꞌwee wɔn ꞌmʋti, ꞌɩnnɩ *Izrayɛɛlɩkɔmʋtɔlʋ ꞌbhɩbhɛ -nɩ ꞌnɔ ꞌꞌyi. 10Nɛtɛmɔniꞌa -gwlʋ -lue ꞌyɔ bue ꞌmnɩ, ꞌɩnnɩ ʋn po -nɩ ꞌnɔ ꞌpɛlʋ. Leyamɔni ꞌmnɩ, ꞌbhlʋkpaꞌa -da lɩmayi cɛꞌɛ mɛ, ꞌɩnnɩ ʋn deꞌe ꞌbhlʋkpa ꞌmnɛ ꞌmʋ. ꞌKa-a ꞌan -Kɔyi -Lagɔ ꞌlɛꞌɛ ꞌɩnmʋ ꞌꞌyi ꞌle ɩ ꞌke -nʋ-ɛ.

ꞌKa-a Zelemii ꞌlɛꞌo.

*Pilaatɩ ꞌcrɛ-ɛ *Zezii ti

(Maakɩ 15:2-5; Luukɩ 23:3-5; ꞌZaan 18:33-38)

11A -gblee, nyʋ-ʋ kpʋnꞌa *Zezii, ʋn -ke ɔ nyniꞌa ꞌbho ꞌbhlʋkpayowli *Pilaatɩ gbo, ʋn -nyna ꞌnɔ-ɔ ꞌbho Pilaatɩꞌa ꞌꞌyigbeyi ti ꞌle ɔ ꞌye ɔ tiꞌcrɛ, ɔ na: -Ɩnmɔ ꞌmo-o *ꞌZuifʋꞌa ꞌbhlʋkpayowliꞌa? ꞌLe ɔ na: -Ka -ɩn ꞌlɛꞌɛ -laa ꞌtɩn, ꞌka-a ɩ -nɩꞌe ꞌmʋ. 12ꞌBho wlu ꞌmnɛꞌɛ ꞌꞌkpi *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ -ke ꞌZuifʋꞌa -zigletumʋ -lrʋʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho ꞌꞌklɔ -ɔꞌo ꞌle ʋn-ʋ ꞌꞌduu ꞌnɔ dɩ ꞌꞌkpi, ɔ -see wɔn -wlu. 13ꞌLe Pilaatɩ na: Zezii, nyʋ-ʋ ꞌꞌklaꞌa -laa -ɩnmʋ, -aꞌa ꞌꞌkpidɩ ʋn-ʋ zaꞌa ꞌmʋ, -a ꞌwɩn -ɩ ꞌbɔ, -ɩn se ꞌbhɛɛ -ɩn ꞌke -aꞌa nɩ lizɩza? 14Ɔ -see ɔ ꞌꞌdapo, ɔ ꞌꞌmu-o wɔn blenyi! ꞌƐ dɩ wɔn maꞌa Pilaatɩ ti tenyɩ.

*Pilaatɩ ꞌcɛ-ɛ *Zezii wlu ꞌꞌkpiti ɔ ꞌke ꞌmɛ

(Maakɩ 15:6-15; Luukɩ 23:13-25; ꞌZaan 18:39–19:16)

15ꞌLe zʋɩnꞌa klɛ ꞌli, -bho *ꞌZuifʋꞌa gɔklagba ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *Paakɩ nyni, *Pilaatɩ-ɩ ꞌꞌsii-e -jiekɔyi -lue ti. Nyɔ -yɔ ꞌwa ꞌwee cɛꞌɛ wɔn ꞌꞌkpiti, ꞌɩnnɔ ɔ-ɔ ꞌꞌsiiꞌe ti. 16Ɛ-bɛ -zʋn -lue ꞌmnɛ ti, ɔ ꞌpo-o nyʋ -lrʋʋ -jie ꞌmʋ. Ʋ-bʋ nyʋ ꞌmnʋꞌa ꞌꞌklumʋꞌa nyɔ -lue ꞌmo-o Balabaasɩ. Nyʋ ꞌwee ꞌwɔn-ɔ ꞌɔ ꞌꞌnyinynikpliꞌa ꞌnynɩ ꞌbɔ. 17Pilaatɩ dedeꞌe-e nyʋ ꞌwee -nɩꞌa ꞌbho ti, ɔ na: Yɔɔ a ꞌbɔꞌɔ ti ꞌɩn ꞌke tiꞌꞌsiiꞌa? Balabaasɩ-ae -ale *Zezii ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ? 18Ɔ ꞌka -kaa ꞌlɛ, ɛ -se bhubhuyiti -ko, -ɛkedɩmaa, *ꞌZuifʋꞌa -klɩgbɩ ꞌbhleeꞌe-e Zezii ꞌliti: ꞌɛ dɩ ʋn ꞌꞌnyɩ ꞌɔ ɔ -jeyi.

19Pilaatɩ ꞌꞌsri Zezii -zigle -tunamʋ ꞌle ꞌɔ ꞌnynɔ ꞌye ɔ wlu -jeyi po, ʋn na: Nyukpasu ꞌmnɔ, ɔ -see ꞌꞌnyinynilɛ nʋ. -Zɩanꞌa ꞌꞌmatʋ ꞌɩn sɩa-oꞌo ꞌle ya ꞌmʋ ꞌɔ dɩ. ꞌƐ dɩ -za ꞌɔ dɩ wɔn ꞌꞌkpi! 20Pilaatɩ dedeꞌa -kaa nyʋ ti a, *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ -ke ꞌZuifʋꞌa -zigletumʋ -lrʋʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho ꞌꞌduuꞌo-o nyʋ wɔn ꞌle ʋn ꞌke nʋ: ꞌLbha Zezii ɔ ꞌke ꞌmɛ! ꞌꞌSii Balabaasɩ ti. 21ꞌLe ꞌbhlʋkpayowli Pilaatɩ ꞌye ʋ tidede -lrɛɛ: Yɔɔ a ꞌbɔꞌɔ ti ꞌɩn ꞌke tiꞌꞌsiiꞌa? ꞌLe ꞌwa ꞌwee na: Balabaasɩ moꞌo. 22ꞌLe ɔ na: Zezii ʋn-ʋ ꞌlaꞌa -Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ, ꞌbho ꞌɔ damʋ, leelɛ ꞌɩn ꞌke nʋꞌa? ꞌLe ʋn ꞌye -dalue ꞌꞌwɔ -nɩ, ʋn na: Ɔ -kɔ-ɛ ꞌbho nyʋyrilbhaatu ꞌꞌyri ɔ ꞌke ꞌmɛ ɔ, -ɔ -ke -mɛ-ɔ, ɔ ꞌke ꞌmɛ ɔ! 23ꞌLe ɔ na: ꞌꞌNyinynidɩꞌa ꞌcɛ yɛɛ -ke ꞌꞌbhuo ɔ nʋꞌa? Ʋn ꞌye -dalue ꞌꞌwɔ -nɩ tenyɩ -lrɛɛ ꞌle ʋn na: Ɔ -kɔ-ɛ ꞌbho tu ꞌꞌyri ɔ ꞌke ꞌmɛ ɔ, -ɔ -ke -mɛ-ɔ, ɔ ꞌke ꞌmɛ ɔ!

24Pilaatɩ ꞌyeꞌa li ʋn -see ꞌɔ wlu ꞌwɔɔn, ʋn-ʋ ꞌꞌwʋwɔꞌɔ ꞌmʋti, ɛ -see ꞌbhɛɛ yi, ꞌle ɔ ꞌye ꞌꞌni ꞌmʋꞌꞌluo ꞌle ɔ ꞌye kwa po ꞌbho nyʋ ꞌweeꞌa ꞌꞌyigbeyi ꞌle ɔ na: ꞌLe a ꞌke nyukpasu -nɔɔ ꞌlbha ɔ ꞌke ꞌmɛ ɛ, ꞌɩn se ꞌle aꞌba zagbɩ ꞌmnɩ ꞌli -nɩ. 25ꞌWa ꞌwee na: ꞌƆ ꞌmɛmɛɛ ꞌꞌdu -aꞌba ꞌꞌbhi -ke -aꞌba ꞌꞌnynuuꞌa ꞌꞌnynuuꞌa ꞌꞌlruyidɩ! 26Ʋn ꞌlɛꞌɛ -kaa, ꞌle Pilaatɩ ꞌye Balabaasɩ tiꞌꞌsii, ꞌle ɔ ꞌye -kaa ꞌꞌsroja ꞌtmʋʋ: A ꞌꞌsɛɛn Zezii ꞌle a -ke ɔ ꞌke mu, a ꞌke ɔ ꞌbho tu ꞌꞌyri kɔ ɔ ꞌke ꞌmɛ.

ꞌꞌSroja -drɩꞌe-e *Zezii ꞌnynɩ

(Maakɩ 15:16-20; ꞌZaan 19:2-3)

27*Pilaatɩ cɛꞌɛ *Zezii wɔn ꞌꞌkpiti ꞌꞌgamʋ, ꞌɔ ꞌꞌsroja -ke Zezii ꞌmu-o ꞌle ꞌbhlʋkpayowli ꞌmnɔꞌɔ -buduklagba ꞌli ꞌle ʋn ꞌye ꞌꞌsroja -lrʋʋ ꞌꞌwe ꞌla, ʋn ꞌye ɔ ꞌꞌlruꞌgbʋʋ. 28Ʋn -zaꞌa-a Zezii ꞌɔ -banɩ ꞌmʋ ꞌle ʋn ꞌye ɔ -vilɔbanazana ꞌmʋ -pa, 29ꞌle ʋn ꞌye ꞌꞌwiꞌa -kwloo lbha ʋn ꞌye ɔ ꞌꞌlru de, ꞌle ʋn ꞌye ꞌle ꞌɔ -linakʋtagwlʋ -kɔɔtu ꞌꞌdu ꞌle ʋn ꞌye ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌyigbeyi ꞌkolri glu po, -ka nyɔ-ɔ ꞌꞌduꞌa ka ꞌbho ꞌbhlʋkpayowli ꞌle ʋn-ʋ ꞌlɛꞌɛ -kaa: -Ɩɩɩn! *ꞌZuifʋꞌa ꞌbhlʋkpayowli, -gwle ꞌmʋ ꞌꞌkɔgwlɛka! 30ꞌLe ʋn-ʋ wʋnnɔ ꞌɔ -tʋtrɔ ꞌꞌyri, ꞌle ʋn-ʋ po ꞌɔ -kɔɔtu ꞌmnɛ ꞌꞌlru. 31ꞌKa-a ʋn ꞌcɩsɛ ꞌnɔ kplokplo ꞌle ʋn ꞌye ɔ -vilɔbana ꞌmʋ -za ꞌle ʋn ꞌye ɔ ꞌɔ ꞌꞌbhuoꞌa -banɩ ꞌmʋ -pa. Ʋn -ke ɔ ꞌye ꞌle ꞌwlʋ ꞌle ʋn -ke ɔ ꞌye mu ʋn ꞌke ɔ ꞌbho tu ꞌꞌyri kɔ.

Nyʋ-ʋ ꞌkɔ-ɔ *Zezii ꞌbho nyʋyrilbhaatu ꞌꞌyri

(Maakɩ 15:21-32; Luukɩ 22:26-43; ꞌZaan 19:17-27)

32A -gblee, ʋn -ke *Zezii -nɩ munamʋ ꞌle ʋn -ke nyɔ -lue ꞌye ꞌgbʋʋ. Ɔ-bɔ nyɔ ꞌmnɔꞌɔ ꞌnynɩ ꞌmo-o Simɔɔ. -Gwlɔ -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Silɛɛnɩ, ꞌleꞌa ꞌꞌyiyi moꞌo. ꞌƖnnɔ ꞌꞌsroja kpʋnꞌo -glaka, ɔ ꞌke Zeziiꞌa ꞌꞌyrilbhaatu ꞌmʋꞌꞌluo ɔ ꞌke ɛ ꞌbhle, 33ꞌle ʋn -ke Zezii ꞌye -da -lue nyni. ꞌBho-o ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Gɔgɔtaa. ꞌƐ ꞌzɔ-ɔ ꞌmo-o ꞌꞌlrukpaan. 34Ʋn nyniꞌa ꞌbho ꞌle ʋn ꞌye Zezii duvɛɛn ꞌꞌnyɩ ɔ ꞌke ꞌna. Duvɛɛn ꞌmnɛ, ꞌꞌnynɔɔmʋpokɔku ʋn-ʋ ꞌlaꞌa biilɩ, ꞌɩnnɛ ʋn zizia nɛꞌo. ꞌƖnnɛ ʋn ꞌꞌnyɩ ɔꞌo ɔ ꞌke ꞌna. Ɔ ꞌye ꞌɛ wɔn, ɔ -see ꞌwɔn ɔ ꞌke ɛ ꞌna, 35ꞌle ʋn ꞌye ɔ ꞌbho tu ꞌꞌyri kɔ, ʋn ꞌye ꞌɔ -banɩ -nɩgbɩ ꞌmʋ po, ʋn ꞌye ɩ ꞌgble. 36ꞌLe ꞌꞌsroja -nɩꞌe ꞌbho, ꞌle ʋn-ʋ fuo ꞌnɔ li. 37ꞌBho tu -ke ꞌꞌyri ʋn kɔ ꞌɔ, wlu-u ꞌcnɩ-ɛꞌɛ ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌlru gbo, ꞌɩnnɛ ꞌmo-o: ꞌƖnnɔɔnɔ ꞌmo-o *ꞌZuifʋꞌa ꞌbhlʋkpayowli Zezii. -Ka ɔ -nynaꞌa -ɛ -ke dɩ ʋn nʋꞌa ʋn ꞌke ɔ ꞌlbha ɔ ꞌke ꞌmɛ, wlu ꞌmnɩ, ꞌɩnnɩ ꞌtmʋʋ nɩꞌe nyʋ. 38Ʋn kɔ ꞌɔ ꞌbho tu ꞌꞌyri a, ʋn ꞌkɔ-ɔ ꞌgbokobhlemʋ ꞌsɔn ꞌbho tui -lrɩɩ ꞌꞌyri -lrɛɛ. -Lue -nɩ ꞌle ꞌɔ -linasʋ gbo ꞌle -lue -nɩꞌe ꞌɔ kɩmnasʋ gbo. 39Nyʋ-ʋ zi nɩꞌa ꞌbho, ʋn ꞌye ꞌɔ li, ʋn-ʋ ꞌlu-o ꞌꞌlru ꞌꞌyi ꞌle ʋn-ʋ ꞌꞌjree nɔꞌo. 40Ʋn na: -Ɛɛɛ! -Ɩnmɔ -naa, -ɩn see -ɩn ꞌke -Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegboꞌa lisaabudu wa, ꞌwɩ tan ti -ɩn ꞌke -lreenɛ po, nʋ! ꞌƐ dɩ, -bho -ɩn ꞌꞌdu -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyu -ziaka a, ꞌwlʋ ꞌbho tu ꞌꞌyri -ɩn ꞌke tiꞌꞌsi, -ɩn ꞌke -aꞌa ꞌꞌbhuo ꞌpʋʋn.

41-Ka -lue ꞌmnɔ ꞌka-a *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ-e *ꞌɔ gbaꞌa yibomʋ -ke *ꞌZuifʋꞌa -zigletumʋ -lrʋʋ-ʋ ꞌcɩsɛꞌɛ Zezii ꞌle ʋn na: 42-Yʋ ꞌma-a ꞌɔ ꞌꞌbhlimʋ, ɔ ꞌpʋʋnꞌo-o ꞌwa -dadudu, ꞌle, -ka ɔ ꞌka -nyna ɔ ꞌka ꞌɔ ꞌꞌbhuo ꞌpʋʋn, ɔ se ꞌna yibo! ꞌƖnnɔɔnɔ ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *Izrayɛɛlɩꞌa ꞌbhlʋkpayowliklagba, ɔ ꞌwlʋ ꞌtraamʋ ꞌbho tu ꞌꞌyri ɔ ꞌke tiꞌꞌsi -a ꞌke ɔ liꞌye ꞌle -a ꞌke ɔ ꞌꞌgwlide! 43Ɔ ꞌde-e -Lagɔ ꞌꞌgwli ꞌle ɔ ꞌye na: ꞌɩnmɔ ꞌmo-o -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyu, nʋ. ꞌƐ dɩ, -bho -Lagɔ zi ꞌɔ dɩ -ziaka, -a -gbʋ ꞌbho, -bho ɔ ꞌke ɔ ꞌtraamʋ ꞌpʋʋn. 44A -gblee, ꞌgbokobhlemʋ ꞌsɔn ʋn kɔꞌɔ tui -lrɩɩ ꞌꞌyri ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌtroli, ʋn-ʋ ꞌꞌjree nɔ-oꞌo -lrɛɛ.

*Zeziiꞌa ꞌmɛmɛɛ

(Maakɩ 15:33-41; Luukɩ 23:44-49; ꞌZaan 19:28-30)

45A -gblee, ꞌYrʋ -nɩ ꞌꞌduu ꞌmʋ, -kuyre ꞌye ꞌle ꞌbhlʋkpaꞌa ꞌwee ꞌꞌkpi tikpʋn, ɛ ꞌye ꞌꞌjiazɔyrʋklagba(ꞌa ꞌꞌyri tan) ꞌꞌkpi bhla. 46Ɛ ziꞌa -toope a, *Zezii nʋꞌa kaa, ɔ ꞌꞌwɔ-oꞌo ꞌle ɔ na: Elii, Elii, lema sabatanii? ꞌƐ ꞌzɔ-ɔ ꞌmo-o, ꞌan -tɩta -Lagɔ, ꞌan -tɩta -Lagɔ, koo -ɩn -nynaꞌa -ɩn ꞌye ꞌɩnmʋ ꞌꞌyrilijraꞌa? 47Nyʋ-ʋ -nɩꞌa ꞌbho, ꞌwa ꞌꞌklumʋꞌa nyʋ -lrʋʋ ꞌwɔn -ɩ -nɩɩ ꞌbɔ ɔ, ʋn na: A po -lokui, ɔ-ɔ ꞌla-a -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi, *Elii! 48ꞌBho -gbaa -lue ꞌmʋ ꞌwa ꞌꞌklumʋꞌa nyɔ -lue ꞌye ple ɔ ꞌye mu, ɔ ꞌye -fuuꞌa -tuto ꞌmʋꞌꞌluo, ɔ ꞌye ɛ ꞌle -geponmɔ kɔ ꞌsma ꞌle ɔ ꞌye ɛ -kɔɔtu ꞌꞌyitisɩsan, ɔ ꞌye yi, ɔ ꞌye -kɔɔtu ꞌmnɛ Zezii ꞌꞌyi-tɔ ꞌle ɔ ꞌke -fuuꞌa -tuto ꞌmnɛ ꞌmʋꞌnyɔ ɔ ꞌke ꞌna. 49ꞌLe nyʋ -lrʋʋ na: A -nyna ti, -a ꞌke ꞌtɔ ꞌbho -gbʋ, -bho Elii ꞌke yi ɔ ꞌke ɔ tu ꞌꞌyri -za. 50ꞌLe Zezii ꞌye ꞌꞌwɔ -lrɛɛ ꞌle ꞌɔ -fɩfɛ ꞌye ꞌbho -cɛ.

51A -gblee, ꞌle -Lagɔꞌɔ bʋbɔbhlegboꞌa lisaabudu ꞌli, -da -lue-e -nɩꞌe ꞌle, nyɔꞌɔ pa ꞌle: ꞌꞌyriɛklagba -lue-e bezeꞌe ꞌbho ꞌɛ wɔn ꞌꞌyi, ꞌɩnnɛ ꞌꞌzizeꞌe ꞌle ꞌꞌyi. Zeziiꞌa -fɩfɛ -cɛꞌɛ ꞌbho, ɛ-bɛ ꞌꞌyriɛ ꞌmnɛ gwia ꞌmʋ -waꞌa ꞌmʋ-ɛ -bhaoooo! Ɛ ꞌkpaaꞌa-a ꞌle yayi ɛ ꞌye ꞌzɔ ꞌdre, ꞌle ꞌbhlʋkpa ꞌye -trɛ, trɩꞌa -dadudu ꞌye ꞌmʋ-wa. 52Zokoe katiꞌe-e wɔn ꞌle -Lagɔꞌɔ nyʋꞌa -dadudu-u ꞌmɛꞌɛ ꞌye glu -sɔ. 53A -gblee, ʋn ꞌdaꞌa zokoe ꞌli, Zezii -sɔꞌɔ glu ꞌle ꞌmɛmʋꞌa ꞌꞌklumʋ, ɔ -nɩꞌa ti -lrɛɛ, ꞌle Zelizalɛɛmʋ, -gwlɔ -Lagɔ -zaꞌa ꞌbho, ʋn ꞌye ꞌbho ꞌɛ ꞌli pa ꞌle nyʋ ꞌwee ꞌye ʋ ꞌye.

54ꞌꞌSrojaꞌa -klagba -ke ꞌɔ ꞌꞌsroja-a fuoꞌa Zezii li ꞌye-e ꞌbhlʋkpaꞌa -trɛna -ke lɩ ꞌwee ziꞌa ꞌbho. Ʋn ꞌyeꞌa -kaa ꞌya da, -sɩanyɩ ꞌlbhʋ ʋꞌo tenyɩ ꞌle ʋn na: Nyɔ -nɔɔ, -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyu moꞌo -ziaka.

55ꞌNynʋkpakpɩꞌa -dadudu-u -nɩꞌe ꞌbho -lrɛɛ. Ʋn -nynaꞌa ꞌle-e nya ti ꞌle ʋn-ʋ ꞌyraꞌa ꞌle. Ʋ-bʋ ꞌnynʋkpakpɩ ꞌmnʋ, -nɔɔ -ke ti Zezii -nɩꞌa -bhla ꞌle Galileebhlʋkpa ꞌꞌkpi, ʋn -ke ɔ-ɔ naꞌo ꞌle ʋn-ʋ piꞌe ꞌɔ lililɩ. 56ꞌWa ꞌꞌklumʋ ꞌnynaakpʋ -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Malii -ʋ -sɔꞌɔ -gwlɔ ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Madalaa-e Malii -ʋ ꞌma-a Zaakɩ -ke ꞌZɩzɛɛfʋꞌa ꞌlotʋ -ke Zebedeeꞌa ꞌꞌyreetɩꞌa ꞌlotʋ, ꞌle-e ʋn -nɩꞌo.

*ꞌZɩzɛɛfʋ nmazeꞌe-e *Zezii ti

(Maakɩ 15:42-47; Luukɩ 23:50-56; ꞌZaan 19:38-42)

57A -gblee, zɔ -ke ti *Zezii ꞌmɛꞌɛ, ꞌɛ ꞌꞌjiazɔ nyniꞌa ꞌle ꞌgagayi -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *ꞌZɩzɛɛfʋ, ɔ ꞌye ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌkuꞌa da yi. Ɔbɔ ꞌmnɔ, -gwlɔ ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Alimatee, ꞌleꞌa ꞌꞌyiyi moꞌo ꞌle ɔ -ke Zezii-i naꞌo -lrɛɛ. 58Ɔbɔ ꞌmnɔ, ꞌɩnnɔ muꞌo ꞌle *Pilaatɩ gbo. Ɔ -yɛ ꞌnɔ ꞌle a, ꞌle ɔ ꞌye ɔ -kaa libhade: ꞌƖnmɔ bhade -ɩnmʋ li, ꞌɩn ꞌke Zeziiꞌa ꞌꞌkuꞌa dɩ mu. Ɔ na: Mu -ɩn ꞌke Zeziiꞌa ꞌꞌku ꞌmʋꞌꞌluo. 59Ɔ muꞌa, ɔ ꞌꞌluo ꞌnɔ-ɔ ꞌmʋ, ɔ ꞌye ꞌꞌku ꞌꞌyriɛplulre liꞌfɩfɩan, 60ꞌle ɔ ꞌye ɛ tinmaze. ꞌƆ zokolre ʋn cɛꞌɛ ꞌle trɩ ꞌli, -ka -buduyu, ꞌle-e ɔ ꞌꞌdu ɔꞌo, ɔ ꞌye sʋkpʋmuaklagba -lue tiklikpe, ɔ ꞌye ꞌbho ka, ɔ ꞌye mu. 61Ɔ -nɩ ꞌɔ tinmazenamʋ, Madalaaꞌa *Malii -ke *Malii -lrʋʋ -nɩꞌe ꞌbho-ɛ, ʋn-ʋ ꞌde-e ꞌbho zoko wɔnyi ti -daan ꞌle ʋn ꞌye ꞌbho ꞌwlʋ.

ꞌꞌSroja -fuoꞌo-o *Zeziiꞌa zoko li

62*ꞌZuifʋꞌa lifɔzɔ nyniꞌa, *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ -ke *Faliziɛɛn ꞌꞌwe mu-oꞌo ʋn ꞌye *Pilaatɩ -yɛ ꞌle ʋn na: 63-Aꞌba -Kɔyi, -a yi-oꞌo -a ꞌke -ɩnmʋ ꞌtmʋʋ. -Gblee, sɩnbhleyi ꞌmnɔ, -a -see ꞌɔ wlu gboꞌmate. -Da, ɔ -nɩꞌa ti, ɔ nʋ ꞌko-o ꞌbho ꞌɔ ꞌmɛwɩ tanꞌa zɔ ɔ-ɔ ꞌye-e glu -sɔ -mʋꞌa dɩ, 64ꞌtmʋʋ -aꞌa ꞌꞌsroja ʋn ꞌke ꞌɔ zoko li-fuo ꞌle ɛ ꞌke ꞌwɩ ꞌmnɩ ꞌꞌkpi bhla, ꞌle *ꞌɔ -namʋ -kaa yi, ʋn -kaa ꞌɔ ꞌꞌku ꞌꞌyri, ʋn -kaa: *Zezii -sɔꞌɔ-ɔ glu, nʋ. -Bho ɛ -se -mnɛɛ ɛ, ꞌꞌlemnɩɩ, ꞌɛ sɩntu-u ꞌye-e ti-wa -mʋ, ꞌle, -yɛ ɔ nʋ ꞌka a ɔbɔ ꞌmo-o *-Lagɔꞌɔ ꞌBhozayi -ɔ ꞌpʋʋnꞌa nyʋ, ɛ ꞌke ɛ ꞌmʋ-zi. 65Ɔ na: ꞌꞌSroja ꞌka-a, ʋn ꞌke ꞌɔ zoko li-fuo. A mu! -Ka a ꞌbhɛɛꞌɛ ꞌle a ꞌke -kaa zoko ꞌꞌyriliꞌꞌdu, a nʋ -kaa -ka -zɛgɛka! 66Ʋn muꞌa, ʋn nyniꞌa bho zokoꞌa da, sʋkpʋmuaklagba -ɛ -teꞌa ꞌbho zokobhie wɔnyi, ꞌɩnnɛ ʋn sɩsanꞌa ꞌbho ti, ʋn triꞌe ꞌɛ wɔnyi ꞌle ʋn ꞌye ꞌbho ꞌꞌsroja sie. ꞌKa-a ʋn ꞌꞌduꞌo zoko ꞌmnɛ ꞌꞌyrili.

28

*Zezii -sɔꞌɔ-ɔ glu

(Maakɩ 16:1-10; Luukɩ 24:1-12; ꞌZaan 20:1-10)

1A -gblee, *ꞌZuifʋꞌa lifɔzɔ ziꞌa a, ꞌɛ zɔbhibhi ꞌmʋ, Malii ꞌsɔn ꞌmnʋ-ʋ ꞌmu-o ꞌbho *Zeziiꞌa zokoꞌa da ꞌyenamʋ. 2Ʋn -nɩ ꞌbho nyninamʋ ꞌle ꞌbhlʋkpa ꞌye -trɛ tenyɩ, ꞌle -Lagɔ gboꞌa -dalbhoyi -lue ꞌye ꞌle yaku ꞌli ꞌwlʋ, ɔ ꞌye ꞌdre, ꞌle, sʋkpʋmuaklagba-a -nɩꞌa ꞌbho zokowɔn ꞌꞌyi, ɔ ꞌye ɛ tiklikpe ꞌle ɔ ꞌye ꞌbho ꞌɛ ꞌꞌkpi -zi, ɔ ꞌye ti-de. 3Ɔ -nɩꞌe-e ngaa -ka ꞌꞌni ꞌwlaꞌa ꞌꞌyri ya, ꞌle ꞌɔ -banɩ ꞌꞌpluꞌo ꞌꞌbuu! 4ꞌꞌSroja-a fuoꞌa ꞌɔ zokowɔn, ʋn ꞌye ꞌɔ li a, -sɩanyɩ -ke ꞌꞌbhuo ꞌlbhʋ ꞌʋ a, ɛ tɩtrɛ ꞌnʋ-ʋ li ꞌle ꞌwa nmi ꞌye ꞌꞌyicɩcɛ.

5-Lagɔ gboꞌa -dalbhoyi ꞌmnɔ na: A-bʋ ꞌnynʋkpakpɩ -yʋʋ, -sɩanyɩꞌa ꞌlbha amʋ -le! Zezii ʋn kɔꞌɔ ꞌbho tu ꞌꞌyri, -ka a-a ꞌbɔ ꞌɔ ti, ꞌɩn yibo nɩ-oꞌo. 6-Ka ɔ ꞌlɛꞌɛ, -Lagɔ -zɔ ꞌɔ-ɔ glu ꞌle ꞌmɛmʋꞌa ꞌꞌklumʋ, ɔ -nɩꞌe-e ti -lrɛɛ: ꞌɛ dɩ ɔ se ꞌnɔɔ -nɩ. A yi, -da ɔ ꞌpɛ ꞌka ti, a ꞌke ꞌbho ꞌye. 7A mu -susueyi, a ꞌke *ꞌɔ -namʋ wlu kpa. Ɔ -sɔꞌɔ-ɔ glu ꞌle ꞌmɛmʋꞌa ꞌꞌklumʋ, ɔ ꞌye ti-nɩ -lrɛɛ. Ɔ ꞌzi-e ꞌle Galilee, ꞌle-e a ꞌke ɔ -yɛ. Lɛ ꞌɩn ꞌke amʋ -bodɩ ꞌmʋ-za, ꞌɩnnɛ ꞌka-a!

8Ʋ-bʋ ꞌnynʋkpakpɩ ꞌmnʋ nʋꞌa -kaa, ʋn ꞌbhle pleplea, ꞌle ʋn ꞌye ꞌle zokowɔn ꞌꞌyi ꞌwlʋ. ꞌBʋbʋaklagba -ke -sɩanyɩ ꞌꞌyi ꞌʋ ꞌmʋ ꞌle ʋn-ʋ muꞌo Zeziiꞌa -namʋ wlu kpanamʋ.

9Ʋn -nɩ munamʋ ꞌle Zezii-i yiꞌe ꞌle ꞌwa nya. Ɔ -ke ʋn ꞌgbʋʋꞌa, ɔ na: ꞌƖnmɔ ꞌyeꞌe amʋ! ꞌLe ʋn ꞌye ɔ linyni, ʋn ꞌye ꞌɔ bhɩ tikpʋn, ʋn ꞌye ɔ bʋbɔ. 10Ʋn nʋꞌa -kaa a, ꞌle Zezii na: -Sɩanyɩꞌa ꞌlbha amʋ -le! A mu, a ꞌke ꞌan ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu wlu kpa ʋn ꞌke Galilee mu, ꞌle-e ʋn-ʋ ꞌye ꞌɩnmʋ -yɛ mʋ.

ꞌꞌSrojaꞌa -zazadɩ

11A -gblee, ꞌnynʋkpakpɩ-ɩ -nɩꞌa wlu kpanamʋ munamʋ, ʋn -nɩ -jeyi, ꞌle ꞌꞌsrojatɔlʋ fuoꞌa ꞌɔ zoko li ꞌye Zelizalɛɛmʋgwlɔ ꞌmʋ mu, ʋn ꞌye *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ wlu kpa. Lɛ-ɛ ziꞌa ꞌbho ꞌwee, ʋn ꞌye ꞌɛ kuna po. 12-Lagɔꞌɔ ꞌsragazamʋklɩgbɩ ꞌwɩn ꞌɩ ꞌbɔ ɔ, ʋn -ke *ꞌZuifʋꞌa -zigletumʋ -lrʋʋ ꞌye ꞌꞌlruꞌgbʋʋ, ʋn ꞌye wlu ꞌmʋꞌbhɛɛ, ʋn ꞌye ꞌꞌsroja mɔni ꞌꞌnyɩ. 13ꞌLe ʋn na: -Bho a mu, a na: -A -nɩ ꞌmʋnamʋ *Zeziiꞌa -namʋ ꞌye yi, ʋn ꞌye ꞌɔ ꞌꞌku ꞌꞌyri ꞌꞌmatʋ. 14-Bho ꞌbhlʋkpayowli ꞌwɩn ɩ ꞌbɔ, lɛ -a ꞌka nʋ -a ꞌke ɔ ꞌgate a, ꞌle -a ꞌke amʋ dɩ ꞌꞌkpi -za, -a yibo nɛ-oꞌo. 15ꞌꞌSroja ꞌmnʋ ꞌꞌluoꞌo-o mɔni ꞌmʋ. Ʋn muꞌa, wɔnmʋpowlu ꞌmnɛ ꞌtɩn, ꞌɩnnɛ ʋn kpaꞌo. ꞌWa ꞌꞌdɩ ꞌmnɩ, ꞌɩnnɩ -waꞌa ꞌle ꞌZuifʋꞌa ꞌꞌklumʋ ti ꞌle ɛ ꞌye -zɩan ꞌꞌkpi bhla.

*Zezii -tɔꞌɔ-ɔ ꞌɔ ꞌꞌbhuo *ꞌɔ -namʋ ꞌꞌyi

(Maakɩ 16:14-18; Luukɩ 24:36-49; ꞌZaan 20:19-23; Kpli 1:6-8)

16Ɩ ziꞌa -kaa ꞌwee a, ꞌle, ꞌbho -gɔgɔ -ke ꞌꞌkpi *Zezii -tɔꞌɔ *ꞌɔ -namʋ -bue ꞌyʋɛ -lue, ʋn ꞌye ꞌbho mu. 17ꞌBho-o ʋn -yɛ nɔꞌo. Ʋn ꞌye ꞌɔ ɔ, ʋn bʋbɔ nɔ-oꞌo. ꞌLe, nyʋtɔlʋ -nɩꞌa ꞌle ꞌwa ꞌꞌklumʋ, ꞌwa -pɔlʋ-ʋ ꞌkɔlʋꞌo. 18Ɔ ꞌnyni -ʋ li ꞌle ɔ na: ꞌƖn ꞌbhle-e wɔnkuɛ ꞌwee ꞌle yaku ꞌli -ke ꞌnɔɔ ꞌbhlʋkpa ꞌꞌyi. 19A mu, a kpa ꞌan ꞌꞌdɩzɩgɩ ꞌle ꞌbhlɩkpɩ ꞌwee ꞌꞌkpi ꞌle a ꞌke nyunyu *ꞌan -namʋ ꞌmʋ nʋ. A *batizee nʋ ꞌle ꞌan -tɩta -Lagɔ-e ꞌɩnmɔ ꞌɔ ꞌꞌyu -ke *ꞌɔ Lisaazuzuꞌa ꞌnynɩ ꞌmʋ. 20ꞌLe ꞌan ꞌꞌdɩzɩgɩ ꞌwee ꞌɩn-ɩ sieꞌa amʋ li a, a ꞌke ʋ ꞌya ꞌbhoduɛɛ -tɔ. A yibo na ꞌɩn -ke a-a naꞌo ꞌꞌkɔmʋkɔmʋ ꞌle ꞌkmʋ ꞌmʋꞌa ꞌꞌyitiinɔɔ ꞌke nyni! -Bho ɛ nyni a, -nɔɔ -yɛ kɔꞌɔ ꞌbho, ꞌɩn -ke a-a ꞌye-e -de -mʋ ꞌꞌkɔmʋ. ꞌƐ lɛtu -see ꞌꞌtiinamʋ ꞌbhle yi ꞌbho le. ꞌKa-a Zezii ꞌlɛꞌo.