Pɔɔl Tɔne gyaŋgbate keŋ ɔ be ŋmarase yelee Korintotena nɛ

1

1Tɔne kei lee maŋ Pɔɔl ŋon Wurubuarɛ be baake lee ɔ kegyaebii man nyi me kaa yɛɛ ɔ kpilale nɛ, na de dɔɔ Sositene gyaŋ. 2Dɛɛ ŋmarase ke dee yelee ɛmɛɛ Kristotena dikpii keŋ ɛ kyaa Korinto donɔɔ man, na baŋ pou be kyaa yenaŋ kamasɛ te bɛɛ som de Gbeŋgyoo Yesu Kristo ŋon ɔ yɛɛ daa na wɔ pou Gbeŋgyoo e nɛ. Wurubuarɛ te tɛɛ Kristo Yesu dɔɔ baake ŋon te ɔ gberaa ayimɛɛ lee ɛ wose man te ɔ desina ŋon see fa ɔ wose.

3De kya Wurubuarɛ na de Gbeŋgyoo Yesu Kristo baa mo be bɛrɛɛ boele ŋon, na baa fa ŋon wosefɛɛreŋ. 4Debaŋ kamasɛ keŋ mɛɛ fane na, mɛɛ fa Wurubuarɛ karaŋ lee mena keŋ ɔ be tɛɛ de Gbeŋgyoo Kristo Yesu dɔɔ mo ɔ bɛrɛɛ boele ŋon nɛ dɔɔ. 5Lee mena keŋ ɛmɛɛ na Kristo be yɛɛ nɔɔdokoloŋ dɔɔ, Wurubuarɛ te hiraa ŋon gbɛɛ kamasɛ man. Ɔ te yeli ɛ ta gyeŋ kekolosi te ɛ nyiŋa nyansa mɔ kpu. 6Nawolo nyi Kristo nombia ŋan dee kolosi te ɛ be nyii nɛ, ta gyoo ɛ man nideli. 7Mena dɔɔ debaŋ kei keŋ ɛ kyaa ɛ ne daa de Gbeŋgyoo Yesu kabese kɔŋ na sibiiyam nɛ, Wurubuarɛ feliŋ kolo anefaŋ daale be kyaa keŋ ɛ te nyiŋa ta ya. 8Ŋon gbagba waa yela ɛ ka seŋ keŋkeŋ kelii ɔto, keŋ nyi nombiikum kamasɛ be gyae ke doo ɛ man ya kelii wee keŋ de Gbeŋgyoo Yesu Kristo waa bese kɔŋ. 9Wurubuarɛ ŋon ɔ bɛɛ lee ɔ nombia wɔle ya nɛ baake na ŋon nyi ɛ kaa yɛɛ nɔɔdokoloŋ na ɔ bu Yesu Kristo ŋon ɔ yɛɛ de Gbeŋgyoo e nɛ.

Kristotena ne kale na dɔŋa

10Me tebia Kristotena, me ta mo de Gbeŋgyoo Yesu Kristo yele mee doo ŋon teree nyiaa, ɛ popou ɛ yako nombii sɛɛ dɔŋa na kekpase be kɔŋ ɛ man ya. Ɛ yɛɛ nɔɔdokoloŋ lee ɛ nyeeman nombia na ɛ kekolosi pou man. 11Me tebia, balaŋ baale ta lee Koloe dekpaŋalaŋ man kaa yako maŋ nyi kale doo ya nsana. 12Nombii keŋ doo yɛna nyi ɛ be dana nɔɔdokoloŋ ya. Nawolo nyi ɛ man baale kpa, “Be silana Pɔɔl bo,” te baale mɔ kpa, “Be silana Apolo bo,” te baale mɔ kpa, “Be silana Pita bo.” Mena mɔ te baale mɔ kpa, “Kristo te be silana.” 13Mɛɛ bɔɔse ŋon baa nyiaa, dɛɛ tale kpase Kristo? Pɔɔl te be gyɔɔwɔ sakaa ɔpaŋdaŋ dɔɔ fa ŋon? Yaa maŋ Pɔɔl yele maŋ te be sɔɔ ŋon Wurubuarɛ loŋ? 14Mɛɛ do Wurubuarɛ nɔɔ nyi lee Krispuse na Gayose wɔle na, ma te sɔ ŋolo Wurubuarɛ loŋ ya. 15Lee mena dɔɔ ŋolo be tale yako nyi, be sɔɔ e Wurubuarɛ loŋ bo lee ma yele man ya. 16Mɛɛ tɔɔse mɔ nyi me sɔɔ Setefanase na ɔ dekpaŋalaŋmantena Wurubuarɛ loŋ. Lee kɛwɔ wɔle na, mɔɔ ne tɔɔse nyi me sɔɔ ŋolo Wurubuarɛ loŋ bela ya. 17Nawolo nyi Kristo te kpila maŋ nyi me kaa sɔ balaŋ Wurubuarɛ loŋ ya. Mɔna ɔ kpila maŋ bo nyi me kaa kolosi ɔ nombia kpaakpaa ŋan. Me ta mo denibalaŋ nyansa kolosi nombia kpaakpaa ŋenaŋ ya. Nyi meŋ moo denibalaŋ nyansa kolosi nombia kpaakpaa ŋenaŋ nɛ, nafɔ Kristo yeŋ keŋ ɔ ba yem ɔpaŋdaŋ dɔɔ nɛ wose man nombia be gyae ke yɛɛ nɔɔdoŋ ya.

Kristo yɛna Wurubuarɛ doŋ na ɔ nyansa

18Kristo ɔpaŋdaŋ dɔɔ yeŋ keŋ nombia yɛɛ diyiŋ nombia ŋa fa balaŋ baŋ bɛɛ yoo Wurubuarɛ gbɛɛ man nɛ, mɔna daa baŋ Wurubuarɛ ne lɛɛ da nyee nɛ dɔɔ ŋe yɛɛ Wurubuarɛ doŋ ke fa daa. 19Nawolo nyi Wurubuarɛ nombia aŋmaraseŋ see ŋan ne yako nyiaa,

“Maa yela nyansatena baŋ nyansa ke yɛɛ yakaa,

na maa yela baŋ be sia be kare nɛ,

mɔ sia kekara keŋ ke yɛɛ yakaa.”

20Nyi akpaa nnɛ te doo na, kenaŋ na tɛɛle kei dɔɔ nyansatena na tɔne gyeŋara na nombia gyeŋara baŋ daseŋae yɛna aleŋ Wurubuarɛ siaman? Wurubuarɛ ta lese wola nyi tɛɛle kei dɔɔ nyansa yɛɛ diyiŋ nombia ŋa ɔ siaman. 21Nawolo nyi Wurubuarɛ nyansa man na, ɔ yɛɛ ke nyi balaŋ be gyae baa tale mo baŋ gbagba be nyansa gyeŋ e ya. Mena dɔɔ ke yɛɛ Wurubuarɛ kegyaebii nyi waa ta na nombia kpaakpaa ŋan dee kolosi te balaŋ kpa ŋe yɛɛ diyiŋ nombia ŋa nɛ dɔɔ lɛɛ balaŋ baŋ baa lɛɛ ŋa di nɛ nyee. 22Gyudatena ne gyae gyakoloŋ nombia bo baa naa, te Girikitena mɔ ne gyae nyansa nombia bo baa nyii. 23Mɔna daa ne kolosi Kristo ŋon bɔɔ gyɔ e sakaa ɔpaŋdaŋ dɔɔ nɛ wose man nombia bo. Mena nombia ŋenaŋ yɛɛ baŋ nombia ŋa fa Gyudatena, te ŋe yɛɛ diyiŋ nombia ŋa fa balaŋ baŋ ba te yɛɛ Gyudatenawɔ ya nɛ. 24Te balaŋ baŋ pou Wurubuarɛ be baake nɛ dɔɔ, be yɛɛ Gyudatenawɔ o, yaa ba te yɛɛ Gyudatenawɔ ya nɛ, Kristo yɛna Wurubuarɛ doŋ na ɔ nyansa fa wɔ. 25Nawolo nyi Wurubuarɛ nyansa keŋ deniwalaŋ bee bu ke ya nɛ, keŋ kela na deniwalaŋ nyansa, te ɔ doŋ keŋ deniwalaŋ bee bu ke ya nɛ, keŋ kela na deniwalaŋ doŋ. 26Me tebia, ɛ tɔɔse mena keŋ ɛ doo pɛte Wurubuarɛ be baake ŋon nɛ. Nawolo nyi debaŋ kenaŋ na, na ɛ popou yɛna siakaralatena balaŋ siaman ya, te na ɛ popou mɔ yɛna balaŋ dinaana balaŋ siaman ya, te na ɛ popou mɔ yɛna gyoorobia ya. 27Mɔna balaŋ baŋ tɛɛle kei dɔɔ balaŋ ne kɛɛ wɔ nyi be yɛɛ ayiŋtenawɔ nɛ, baŋ te Wurubuarɛ lesewɔ te ɔ moo wɔ do siakaralatena desɛŋ. Mena mɔ te balaŋ baŋ tɛɛle kei dɔɔ balaŋ ne kɛɛ wɔ nyi bɔɔ dana doŋ ya nɛ, baŋ te Wurubuarɛ lesewɔ te ɔ moo wɔ do baŋ be dana doŋ nɛ desɛŋ. 28Balaŋ baŋ tɛɛle kei dɔɔ balaŋ ne kɛɛ wɔ nyi ba tekaboena ya, yaa bɔɔ taŋ tɔnɔɔ ya, te bɔɔ ne kala wɔ mɔ do kolo man ya nɛ, baŋ te Wurubuarɛ lesewɔ. Ɔ te yɛɛ mena yela balaŋ baŋ tɛɛle kei dɔɔ balaŋ ne bu wɔ nyi baŋ yɛna balaŋ nɛ, te yɛɛ yakaa. 29Ɔ yɛɛwɔ mena na ka wola nyi, ŋolo be tale gyina ɔ wose adido Wurubuarɛ siaman ya. 30Nawolo nyi ŋon Wurubuarɛ yele la te daa na Kristo Yesu yɛɛ dokoloŋ. Te de nyansa pou lee ŋon Kristo gyaŋ. Ŋon yele la te de gbɛɛneŋ teneewɔ Wurubuarɛ siaman, te da bese balaŋ baŋ ɔ be tɔ da nyeeman kom te ɔ gberaa da ayimɛɛ pou lee da wose man. 31Mena dɔɔ ŋgba mena keŋ Wurubuarɛ nombia aŋmaraseŋ see ne yako nɛ nyiaa, “Nyaŋ walaŋ ŋon nyaŋ ke gyɔ n konɔɔ lee kolo dɔɔ na, kaboena nyi nya gyɔ n konɔɔ lee kpene keŋ Wurubuarɛ be yɛɛ fa neŋ nɛ dɔɔ.”

2

1Me tebia, debaŋ keŋ mɔɔ kɔŋ ɛ gyaŋ kaa di Wurubuarɛ nombia ŋan wose man adansɛɛ fa ŋon nɛ, ma te kɔŋ kaa wola nyi ma gyeŋ kekolosi yaa ma gyeŋ nyansa kela ɛ man ŋolo ya. 2Debaŋ keŋ me kyaa ɛ gyaŋ nɛ, ma te gyae nyi maa gyeŋ kolo kpu na Yesu Kristo na ɔ yeŋ keŋ ɔ ba yem ɔpaŋdaŋ dɔɔ nɛ ya. 3Mena dɔɔ ma moo wose keyɔkɔse na gyakoloŋ na wose keseree kyaa ɛ gyaŋ. 4Ma kekolosi na me kawola ta lee deniwalaŋ agyueŋ na adao gbɛɛneŋ man ya, mɔna kɛɛ lese doŋ keŋ doo Wurubuarɛ feliŋ ŋon man nɛ debɔɔ bo. 5Na ɛ be nyiŋ mo ɛ kelɛɛdi gyakaa deniwalaŋ nyansa dɔɔ ya, mɔna ɛ ka mo gyakaa Wurubuarɛ doŋ keŋ dɔɔ.

Wurubuarɛ nyansa

6Dɛɛ mo nyansa bo kolosi fa Kristotena baŋ bɔɔ bee Kristo ɔsom keŋ man nɛ. Na tɛɛle kei dɔɔ nyansa na gyooneŋ baŋ be doŋ pou ne gyu kɔ ɔto nɛ nyansa yaa de dana dee kolosi ya. 7Wurubuarɛ nyansa keŋ ka weesɛɛ, te ɔ ba mo ke weese nyi waa mo lese de gyoorobiiri wola pɛte ɔ be yɛɛ kpene kamasɛ nɛ, keŋ te dɛɛ mo kolosi. 8Tɛɛle kei dɔɔ gyooneŋ baŋ man ŋolo na ŋolo te nyii nyansa kei man ya. Nyi beŋ nyii ke man na, nafɔ beŋ te gyɔ gyoorobiiri Gbeŋgyoo ŋon sakaa ɔpaŋdaŋ dɔɔ ya. 9Mɔna ke yɛɛ kpene keŋ bɔɔ ŋmarase do Wurubuarɛ nombia aŋmaraseŋ see ŋan man. Be ŋmarasewɔ nyiaa,

“Kpene keŋ sibii te naa ta see ya,

na keŋ deŋele te nyii ta see ya,

na kpene keŋ deniwalaŋ agyueŋ te gyakaa ta ke dɔɔ see ya nɛ,

keŋ te Wurubuarɛ desinawɔ see fa baŋ bɛɛ gyae e nɛ.”

10Nawolo nyi Wurubuarɛ te tɛɛ ɔ feliŋ ŋon dɔɔ lese ɔ nombia aweeseŋ ŋan wola daa. Wurubuarɛ feliŋ ŋonaŋ ne kɛola kpene kamasɛ man, te ɔ gyeŋ Wurubuarɛ nombia dinaana ŋan mɔ man. 11Amɔte gyeŋa na deniwalaŋ nyeeman nombia kpu na feliŋ ŋon doo ɔtenate man nɛ? Mena mɔ te walaŋ be kyaa keŋ ɔ gyeŋ Wurubuarɛ nyeeman nombia kpu na Wurubuarɛ feliŋ ŋon ya. 12Daa dɔɔ, na tɛɛle kei dɔɔ nyansa te Wurubuarɛ faa daa ya, mɔna ɔ feliŋ ŋon te ɔ faa daa na dee nyiŋ nyii Wurubuarɛ nombia dinaana ŋan ɔ ba mo fa daa nɛ man. 13Mena dɔɔ na mena keŋ deniwalaŋ nyansa na wolo nɛ te dɛɛ mo kolosi ya, mɔna nyansa keŋ Wurubuarɛ feliŋ na wolo nɛ, te dɛɛ mo kolosi nombia ŋan fa balaŋ baŋ Wurubuarɛ feliŋ doo be man nɛ. 14Walaŋ ŋon Wurubuarɛ feliŋ be doo ɔ man ya na, ɔ bɛɛ tale lɛɛ nombia ŋan Wurubuarɛ feliŋ ne yako nɛ do ya. Nawolo nyi nombia ŋenaŋ yɛɛ diyiŋ nombia ŋa fa e, te ɔ be gyae waa tale nyii ŋe man ya. Nawolo nyi Wurubuarɛ feliŋ ŋon waageŋ kooŋ ne tale la yela balaŋ ne nyii Wurubuarɛ nombia ŋan man. 15Walaŋ ŋon Wurubuarɛ feliŋ doo ɔ man nɛ, ɔ ne tale gyeŋ abɔɔ pou man, mɔna walaŋ kamasɛ bɛɛ tale gyeŋ ɔtenate nombia man ya. 16Wurubuarɛ nombia aŋmaraseŋ see ne yako nyiaa,

“Amɔte gyeŋa na de Gbeŋgyoo Wurubuarɛ nyeeman,

na waa wola e nombia?”

Mɔna daa gyeŋ nombia kɛŋa pou man, nawolo nyi de dana Kristo agyueŋ.

3

Wurubuarɛ tewulɛɛ

1Me tebia, debaŋ keŋ me kyaa ɛ gyaŋ nɛ, ma te tale kolosi fa ŋon ŋgba balaŋ baŋ Wurubuarɛ feliŋ doo be man nideli nɛ ya, mɔna me kolosiwɔ fa ŋon bo ŋgba balaŋ baŋ be sia gyakaa tɛɛle kei dɔɔ abɔɔ dɔɔ nɛ, yaa balaŋ baŋ be sɛɛ be yɛɛ kyokyoosewɔ Kristo man nɛ. 2Yɛɛ yaa ŋgba dide loŋ te ma moowɔ fa ŋon nɛ. Ŋa te yɛɛ weenɛɛ doŋ nyiŋan ya, nawolo nyi na ɛ ta bee ta na weenɛɛ doŋ nyiŋan ke di ya. Kaa lii na gyɛŋ wee kei koraŋ nɛ, ɛ ta bee ta na ŋe ke di ya. 3Ɛ sɛɛ ɛ yɛɛ ŋgba balaŋ baŋ be loo gyakaa tɛɛle kei dɔɔ abɔɔ dɔɔ nɛ. Nawolo nyi daaworo na aŋmaareŋ na kale nombia doo ɛ man. Kenaŋ na ŋgba ɛ sɛɛ ɛ yɛɛ ŋgba balaŋ baŋ be loo gyakaa tɛɛle kei dɔɔ abɔɔ dɔɔ nɛ baa? 4Akpaa ŋolo de yako nyi, “Me silana Pɔɔl bo” te ŋolo mɔ kpa “Me silana Apolo bo” na, ŋgba ɛ sɛɛ ɛ yɛɛ baa ŋgba tɛɛle kei dɔɔ balaŋ nɛ?

5Ke gbagba na, amɔte yɛna Apolo te amɔte yɛna maŋ Pɔɔl mɔ. De popou yɛɛ de kya Wurubuarɛ tewulɛɛ baŋ ɛ be tɛɛ de dɔɔ lɛɛ nyeedoŋ nombia ŋan di nɛ wɔ. Te de man walaŋ kamasɛ dana tom keŋ de Gbeŋgyoo Yesu be fa e nyi waa yɛɛ. 6Wurubuarɛ nombia ŋan dee kolosi nɛ, yɛɛ yaa ŋgba kolo keŋ bɔɔ duu nɛ. Maŋ Pɔɔl duu la, te Apolo mɔ doo ke loŋ, mɔna Wurubuarɛ yele la te ka beewɔ. 7Mena dɔɔ na walaŋ ŋon ɔ be duu, yaa ŋon ɔ ba do ke loŋ nɛ danaana yele ya, mɔna Wurubuarɛ ŋon ɔ be yeli kɔɔ bee nɛ danaana yele. 8Walaŋ ŋon ɔ be duu na ŋon ɔ ba do ke loŋ nɛ, be popou loo gyakaa bo kolo dokoloŋ dɔɔ. Te Wurubuarɛ waa tɔ walaŋ kamasɛ kom lee ɔ tom keŋ ɔ be yɛɛ nɛ dɔɔ. 9Nawolo nyi daa na Wurubuarɛ bom la dɛɛ yɛɛ ɔ tom keŋ. Ɛ yɛɛ ŋgba Wurubuarɛ wɔɔ keŋ ɔ ne fare yaa ɔ deni keŋ ɔ ne maa nɛ.

10Lee Wurubuarɛ bɛrɛɛ keŋ ɔ ba mo boele maŋ dɔɔ nɛ, me ta see deni keŋ mokɔɔ ŋgba deni maare kpaakpaate ŋon ɔ gyeŋ ɔ tom nɛ. Keŋte baale mɔ kaŋawɔ bɛɛ maa gyakaa ke dɔɔ. Mɔna kaboena nyi walaŋ kamasɛ waa kɛɛ mena keŋ ɔ ne maa gyakaa nɛ nideli. 11Yesu Kristo te Wurubuarɛ moowɔ see deni kei mokɔɔ. Mena dɔɔ ŋolo be gyae waa tale see mokɔɔ wɔle kpu na keŋ bɔɔ wulaa see nɛ ya. 12Nyi akpaa ŋolo da mo kɔba yayam yaa kɔba wolom yaa boya ŋan ŋe dana koya doŋ yaa daase yaa kaase ma gyakaa mokɔɔ kasee gyaŋgbate keŋ dɔɔ nɛ, 13wee dinaa keŋ Kristo waa bese kɔŋ na, baa lese kpene kamasɛ debɔɔ na walaŋ kamasɛ tom keŋ ɔ be yɛɛ nɛ ka lee debɔɔ. Nawolo nyi boalaŋ te baa mo lese kpene kamasɛ debɔɔ. Boalaŋ kenaŋ ne gyaela ka lese tom keŋ walaŋ kamasɛ be yɛɛ nɛ dinɔɔ wola. 14Akpaa nyi ŋolo wui abɔɔ ŋan ɔ ba mo ma nɛ te kpaa boalaŋ kenaŋ man ya na, Wurubuarɛ waa tɔ e kom nideli. 15Mɔna akpaa ŋolo wui de kpaa na, ɔ te yɛɛ tom leki. Walaŋ ŋonaŋ gbagba dɔɔ Wurubuarɛ waa lɛɛ e, mɔna gyae ke yɛɛ bo ŋgba ɔ kɔlee e bo lee boalaŋ man nɛ.

16Ɛ ba gyeŋ nyi ɛmɛɛ gbagba yɛna Wurubuarɛ ɔsom deni dinaa keŋ, te ɔ feliŋ ŋon doo ɛ man yee? 17Mena dɔɔ akpaa ŋolo de wɔlɛɛ Wurubuarɛ ɔsom deni dinaa keŋ nɛ, Wurubuarɛ waa wɔlɛɛ ɔtenate mɔ. Nawolo nyi Wurubuarɛ desinaa ɔ deni dinaa keŋ bo see fa ɔ wose, te ɛmɛɛ yɛna ɔ deni dinaa kenaŋ.

18Ɛ na beo ɛ wose ya. Akpaa ŋolo doo ɛ man te ɔ ne kɛɛ ɔ wose nyi ɔ yɛɛ siakaralate e tɛɛle kei dɔɔ na, kaboena nyi waa besena ɔ wose yɛɛ diyiŋte na waa nyiŋ bese siakaralate gbagba. 19Nawolo nyi tɛɛle kei dɔɔ nyansa yɛɛ diyiŋ nombia ŋa Wurubuarɛ siaman. Wurubuarɛ nombia aŋmaraseŋ see ne yako nyiaa, “Siakaralatena adao man te Wurubuarɛ na mo kyaŋ wɔ.” 20Te ba besewɔ ŋmarase see nyiaa, “De Gbeŋgyoo Wurubuarɛ gyeŋ nyi siakaralatena konɔɔ man nombia be dana tɔnɔɔ ya.”

21Mena dɔɔ ŋolo na mo ɔ sia gyakaa deniwalaŋ dɔɔ, na waa gyina ɔ wose adido ya, nawolo nyi kpene kamasɛ yɛɛ ɛ wui. 22Pɔɔl o Apolo o Pita o tɛɛle kei o nyeedoŋ o yeŋ o debaŋ kei o wee daale o, ŋe popou yɛɛ ɛ wui. 23Ɛmɛɛ mɔ yɛɛ Kristo wui, te Kristo mɔ yɛɛ Wurubuarɛ wui.

4

Kristo kpilala

1Mena dɔɔ kaboena nyi walaŋ kamasɛ waa lɛɛ daa do nyi de yɛɛ Kristo kpilalawɔ, te de yɛɛ balaŋ baŋ Wurubuarɛ ba mo ɔ nombia dinaana aweeseŋ ŋan do de nyiŋmaa man. 2Walaŋ ŋon ɔ ne kɛɛ ŋolo kolo dɔɔ nɛ, kpene keŋ kaboena nyi waa yɛɛ yɛna nyi, waa di anokoare fa ɔ gbeŋgyoo ŋon. 3Te maŋ dɔɔ akpaa nyi ɛ man baale yaa balaŋ wɔlɛɛ baale de bu maŋ fɔɔ na, bɛɛ takaa maŋ ya. Maŋ gbagba koraŋ bee bu ma wose fɔɔ ya. 4Me konɔɔ man nombia bee bu maŋ fɔɔ ya, mɔna kei bɛɛ wolo nyi nombiikum daale be doo me man ya. De Gbeŋgyoo Yesu yɛna ŋon ɔ ne di me nombia. 5Mena dɔɔ ɛ na barase bu ŋolo fɔɔ pɛte de Gbeŋgyoo Yesu kekɔŋ keŋ kelii ya. Ŋon ne gyae la ɔ kaa lese kpene kamasɛ keŋ weesɛɛ nɛ debɔɔ, na waa lese walaŋ konɔɔ man nombia pou debɔɔ. Debaŋ kenaŋ te Wurubuarɛ waa kɛlɛɛ walaŋ kamasɛ lee ɔ tom wa ayɛɛŋ dɔɔ.

6Me tebia, ɛmɛɛ dɔɔ te mɛɛ yako nombia kɛŋa te ma moo ma wose mɛɛ maa na Apolo wola ŋon, na ke yela ɛ ka gyeŋ Wurubuarɛ nombia aŋmaraseŋ see ŋan man. Nombia ŋenaŋ yɛna nyiaa, ɛ na gbaa nombia ŋan bɔɔ ŋmarase see nɛ dɔɔ ke yɛɛ kolo wɔle ya. Nyi akpaa ɛ yɛɛ mena na, ɛ be gyae ɛ ke kɛɛ ŋolo nyi ɔ dei kela ɔ dɔɔ ya. 7Amɔte yako na ŋon nyi ɛ kela ɛ tebia? Woŋ te ɛ dana keŋ nyi na Wurubuarɛ faa na ŋon ya? Te akpaa Wurubuarɛ faa na ŋon na, weera te ɛ ne gyina ɛ wose adido ŋgba na ŋon faa na ŋon ya nɛ?

8Ɛ gyeŋ nyi ɛ taŋ ke wulaa nyiŋ kpene kamasɛ keŋ ne hia ŋon? Te ɛ gyeŋ nyi ɛ taŋ wulaa nyiŋ ɛ wose? Ɛ gyeŋ nyi ɛ taŋ lee de wɔle di gyoori keŋ daa sɛɛ de yɛɛ balaŋ yakaa nyibaŋwɔ? Nafɔ me gyaewɔ nyi yaa bese gyooneŋ, na daa mɔ ke di gyoori kpu na ŋon. 9Nawolo nyi ne yɛɛ maŋ ŋgba Wurubuarɛ ta mo daa Kristo kpilala baŋ see wɔle wɔle, ŋgba balaŋ baŋ bɔɔ doo daale man ya, te bɔɔ lese wɔ see nyi baa ko balaŋ man nɛ. De ta bese kpene keŋ tɛɛle kei dɔɔ balaŋ na Wurubuarɛ kpilala baŋ be kyaa adido nɛ pou ne kɛɛ. 10Lee Kristo dɔɔ daa yɛɛ ayiŋtenawɔ, mɔna ɛmɛɛ te tɛɛ Kristo dɔɔ bese siakaralatena. Daa be dana doŋ ya, mɔna ɛmɛɛ dana doŋ. Balaŋ ne bu ŋon, mɔna daa dɔɔ bɔɔ ne bu daa ya. 11Mo kaa lii naŋ gyɛŋ kei nɛ, de dɔŋ na de tanam na da loŋboaneŋ! De doo abɔɔ akyekpɛɛ man, te bee tuku daa yeŋ yeŋ te daa gbagba mɔ be dana dekyae ya. 12Dɛɛ mo daa gbagba nyiŋmaase yɛɛ tom nideli. Akpaa balaŋ de falaa daa na, daa na sola Wurubuarɛ bɛrɛɛ bo fa wɔ. Akpaa be naase daa diyem na, dɛɛ yɛɛ kakyeŋ seŋ kelii ɔto. 13Akpaa be wɔlɛɛ da yele na, dɛɛ mo nɔɔwoya kpaakpaa nyiŋan tiranɔɔ fa wɔ. Kaa lii naŋ gyɛŋ wee kei nɛ, de ta bese tɛɛle kei dɔɔ abɔɔ ayimɛɛ nyiŋan, na walaŋ kamasɛ dufuŋ.

14Mɔɔ ne ŋmarase nombia kɛŋa na maa mo do ŋon desɛŋ ya, mɔna mɛɛ faree ŋon bo ŋgba me bia kpaakpaa nɛ. 15Akpaa de kɔŋ nyi ɛ dana balaŋ baŋ baa kɛɛ ɛ dɔɔ Kristo man ŋgba balaŋ kakpoŋse kufu (10,000) koraŋ na, ɛ be dana kyaɔ burum mena ya. Nawolo nyi Kristo man dɔɔ me ta bese ɛ kya lee debaŋ keŋ mɔɔ yako ŋon nombia kpaakpaa ŋan nɛ. 16Mena dɔɔ mɛɛ sola ŋon nideli nyi yaa kasee me dinɔɔ. 17Kei dɔɔ te mee kpila me bu Timoti ŋon mɛɛ gyae e, te ɔ ne di anokoare Kristo man nɛ ɛ gyaŋ. Ŋon ne gyae la ɔ kaa tɔɔse ŋon me gbɛɛneŋ ŋan mɛɛ mo sila Kristo Yesu te mɛɛ mo wola Kristotena akpiise ŋan man yenaŋ kamasɛ nɛ.

18Ɛ man baale ne yɛɛ konɔɔyuŋ ŋgba mɔɔ gyae maa tekaa bese kɔŋ ɛ gyaŋ bo ya nɛ. 19Mɔna akpaa de Gbeŋgyoo de sɛɛ na, be gyae ke kyare ya maa bese kɔŋ ɛ gyaŋ. Balaŋ baŋ bɛɛ yɛɛ konɔɔyuŋ nɛ, na be nombia ŋan bee kolosi nɛ ŋaageŋ te mɛɛ gyae me kaa nyii ya, mɔna mɛɛ gyae me kaa naa doŋ keŋ be dana bɛɛ yɛɛ mena nombia kɛŋa nɛ. 20Nawolo nyi Wurubuarɛ gyoorobiiri keŋ nombia ba seŋɛɛ kekolosi yaa nɔɔwoya ŋaageŋ dɔɔ ya, mɔna ka seŋae Wurubuarɛ doŋ keŋ dɔɔ. 21Woŋti te ɛ ne gyae? Ɛ ne gyae nyi maa mo dambila kɔŋ ɛ gyaŋ yaa, maa mo balaŋ kegyae na konɔɔ kefɛɛ bo kɔŋ.

5

Kristotena baale ne yɛɛ kewɔlɛɛ nombia

1Balaŋ te yeli me te nyii nyi kafoŋ kum daale dinɔɔ ta gyoo ɛ man, keŋ ɛ man baale gba ne doo na be kyaɔ wɛɛla. Mena dinɔɔ kum kei be doo banɛɛ somra man gba koraŋ ya. 2Mɔna ke dana ŋon gyoŋ te ɛ ne gyina ɛ wose adido. Nafɔ kaboena bo nyi nombia ŋenaŋ dɛɛ takaa ŋon na ke yɛɛ ŋon desɛŋ, na ɛ ka lese walaŋ ŋon ɔ be yɛɛ mena nombia ŋenaŋ dinɔɔ nɛ lee ɛ dikpii keŋ man. 3Doo nyi maŋ gbagba be kyaa ɛ gyaŋ koraŋ ya nɛ, me konɔɔ man na me kyaa ɛ gyaŋ. Mena dɔɔ me taŋ ke wulaa bu walaŋ ŋon ɔ be yɛɛ mena nombia nkaraŋkaraŋ ŋenaŋ nɛ fɔɔ lee de Gbeŋgyoo Yesu yele man, ŋgba maŋ gbagba kyaa ɛ gyaŋ bo nɛ. 4Debaŋ keŋ ɛmɛɛ Kristotena ɛ gyaŋee de Gbeŋgyoo Yesu yele man, te me konɔɔ man na me kyaa ɛ gyaŋ, te de Gbeŋgyoo Yesu doŋ keŋ doo ɛ man nɛ, 5ɛ mo mena walaŋ ŋonaŋ do ɔbɔnsam nyiŋmaa man, na waa naase ɔ wosenaane diyem, na Wurubuarɛ kenyiŋ lɛɛ ɔ nyee de Gbeŋgyoo wee ɔtomante keŋ man.

6Mena keŋ ɛ na wola ɛ wose nɛ be dei ya. Ɛ ba gyeŋ nyi bodobodo tee kyomii ne yele la te bodobodo na koro yee? 7Mena dɔɔ ɛ lese bodobodo tee keŋ seŋɛɛ fa dukum nɛ lee ɛ wose man, na ɛ ka bese bodobodo biliŋ keŋ tee be doo ke man ya nɛ. Dinɔɔ kei kaboela na ŋon. Nawolo nyi be ta mo Kristo ŋon ɔ yɛɛ da nyeekelɛɛ nambu e nɛ deesi. 8Mena dɔɔ tekaboena nyi dɛɛ mo bodobodo keŋ tee doo ke man nɛ, di da nyeekelɛɛwee dinaa keŋ ya. Tee keŋ ne yeli bodobodo na koro nɛ, seŋɛɛ fa nombiakumɛɛ na akpanyaŋnyaŋ keyɛɛ. Mɔna ɛ yela dɛɛ mo bodobodo keŋ tee be doo ke man ya nɛ, di da nyeekelɛɛwee dinaa keŋ. Bodobodo kei mɔ seŋɛɛ fa nombia kpaakpaa na anokoare keŋ.

9Me te wulaa ŋmarase tɔne yelee ŋon nyi, ɛ na mo ɛ wose do na balaŋ kafoŋtena ya. 10Mɔna na tɛɛle kei dɔɔ balaŋ baŋ bɛɛ yɛɛ kafoŋ, na baŋ be dana sibii, na ŋmɛɛlatena na banɛɛ somra yaa me dana ya. Nyi akpaa mena balaŋ kɛwɔ yaa me dana na, kenaŋ na nafɔ kaboena nyi yaa lese ɛ wose lee tɛɛle kei dɔɔ pou. 11Mɔna kpene keŋ mɔɔ ŋmarase yelee ŋon yɛna nyi, akpaa ŋolo ne baake ɔ wose nyi Kristo walaŋ, te ɔ sɛɛ ɔ ne yɛɛ kewɔlɛɛ nombia, yaa ɔ dana sibii yaa ɔ na som bane yaa ɔ ne wɔlɛɛ balaŋ yele, yaa ɔ yɛɛ soloŋnyɔɔre e, yaa ɔ yɛɛ ŋmɛɛlate e na, ɛ wɔŋ ɛ wose lee mena walaŋ ŋonaŋ man. Ɛ na dii bom na mena walaŋ ŋonaŋ koraŋ gba ya.

12Me woŋ faa la keŋ nyi maa di balaŋ baŋ ba te yɛɛ Kristotenawɔ ya nɛ nombia? Mɔna ɛmɛɛ Kristotena dɔɔ, kaboena nyi yaa di dɔŋa nombia. 13Baŋ ba te yɛɛ Kristotenawɔ ya nɛ dɔɔ, Wurubuarɛ ne gyae la waa di be nombia. Mɔna kaboena nyi yaa yɛɛ ŋgba mena keŋ Wurubuarɛ nombia ŋan ne yako nɛ. Nombia ŋenaŋ yɛna nyiaa, ɛ lese walaŋkum ŋon lee ɛ dikpii keŋ man.

6

Mena keŋ kaboena nyi Kristotena baa desina dɔŋa nsana

1Nyi akpaa ɛmɛɛ Kristotena wolɛɛwolɛɛ de nyiŋ nombia na, weera dɔɔ te ɛ na mo gyu balaŋ yakaa nyibaŋ gyaŋ, te ɛ bɛɛ mo gyu ɛ tebia Kristotena gyaŋ ya? 2Ɛ ba gyeŋ nyi ɛmɛɛ Wurubuarɛ balaŋ ne gyae la ɛ ke di tɛɛle kei dɔɔ balaŋ nombia yee? Akpaa nyi ɛmɛɛ ne gyae la ɛ ke di tɛɛle kei dɔɔ balaŋ nombia na, weera dɔɔ te ɛ be tale di ɛmɛɛ gbagba nsana nombia buruburu kɛŋa ya? 3Ɛ ba gyeŋ nyi daa Kristotena ne gyae la dee di Wurubuarɛ kpilala nombia yee? Akpaa nyi daa ne gyae la dee di Wurubuarɛ kpilala nombia na, kenaŋ na dɔɔ tale di da kekyaabii kei man nombia yee? 4Akpaa nyi mena nombia kɛŋa doo ya nsana na, woŋ dɔɔ te ɛ na lese balaŋ baŋ bɔɔ dana daseŋae Kristotena siaman ya nɛ nyi baa di ɛ nombia? 5Nombii kei dana desɛŋ! Mena dɔɔ ɛ be dana siakaralate ŋolo ɛ man keŋ waa tale di ɛ nombia fa ŋon yee? 6Mɔna ɛmɛɛ dɔɔ, ɛ ne tale ke samenaa dɔŋa fa walaŋ ŋon ɔ te yɛɛ Kristo baale e ya nɛ nyi waa di ɛ nombia.

7Ɛ kɛɛ samenaa dɔŋa kei nawolo baa nyi ɛ te yale ɛ kelɛɛdi keŋ man. Akpaa ŋolo de yɛɛ nombiikum tia neŋ na, woŋ dɔɔ te n bee nyiŋ konɔɔ fa e ya? Yaa akpaa ŋolo da ŋere neŋ do na, woŋ dɔɔ te n bee nyiŋ konɔɔ fa e ya? 8Ɛmɛɛ gbagba koraŋ ne yɛɛ nombiakumɛɛ tia ɛ tebia Kristotena, te ɛ na ŋere dɔŋa do.

9Mena dɔɔ ɛ ba gyeŋ nyi nombiakumɛɛyɛɛra be gyae baa nyiŋ gbɛɛ gyoo Wurubuarɛ gyoori keŋ man yee? Ɛ na yeli baa beo ŋon ya, nawolo nyi balaŋ baŋ bɛɛ yɛɛ kafoŋ, na baŋ bɛɛ som banɛɛ na baŋ bɛɛ lee be baala yaa be wɛɛla wɔle, na baala baŋ bee doo na dɔŋa, 10na ŋmɛɛlatena na baŋ be dana sibii na soloŋ nyɔɔra na balaŋ baŋ bɛɛ wɔlɛɛ balaŋ na balaŋ baŋ bɛɛ mo doŋ lɛo balaŋ abɔɔ nɛ, be gyae baa nyiŋ gbɛɛ gyoo Wurubuarɛ gyoori keŋ man ya. 11Nafɔ na mena te ɛ man baale mɔ doo. Mɔna Wurubuarɛ baake na ŋon, te ɔ faafo ŋon te ɔ desina ŋon see fa ɔ wose. Nɛnɛɛ Wurubuarɛ te lɛɛ ŋon do nyi ɛ gbɛɛneŋ tenɛɛ ɔ siaman lee de Gbeŋgyoo Yesu Kristo na Wurubuarɛ feliŋ ŋon yele man.

Tekaboena nyi Kristotena baa yɛɛ kafoŋ ya

12“Me dana gbɛɛ nyi maa tale yɛɛ kpene kamasɛ, mɔna na ŋe popou deila fa maŋ ya. Me dana gbɛɛ nyi maa tale yɛɛ kpene kamasɛ, mɔna mɔɔ gyae maa fa kpene kamasɛ gbɛɛ na ke kedi gyoori me dɔɔ ya.” 13Weenɛɛ doo bo fa dubulu, te dubulu mɔ doo bo fa weenɛɛ. Mɔna Wurubuarɛ waa kɔŋ kaa wɔlɛɛ kɛŋa pou. Ba te yɛɛ wosenaane bo fa kafoŋ nombia ya, mɔna be yɛɛ ke bo nyi dɛɛ mo som de Gbeŋgyoo Wurubuarɛ. De Gbeŋgyoo Wurubuarɛ tee wosenaane keŋ. 14Wurubuarɛ tɛɛwɔ ɔ doŋ keŋ dɔɔ gyuusu de Gbeŋgyoo Yesu lee yeŋ man, mena ke te waa ta ɔ doŋ kenaŋ dɔɔ gyuusu daa mɔ lee yeŋ man.

15Ɛ ba gyeŋ nyi ɛ wosenaane yɛɛ Kristo gbagba wosenaane yenaŋ daale ke yee? Kaboena nyi maa mo Kristo wosenaane yenaŋ daale ke tina kafoŋte? Korakora, be kɔŋ mena ya. 16Ɛ ba gyeŋ nyi walaŋ ŋon ɔ mo ɔ wose tina kafoŋte na, ŋon na e ta bese wosenaane dokoloŋ yee? Nawolo nyi Wurubuarɛ nombia aŋmaraseŋ see ne yako nyiaa, “Alo na ɔ baale baa bese walaŋ dokoloŋ.”

17Mɔna walaŋ ŋon ɔ mo ɔ wose fa de Gbeŋgyoo Yesu na, ŋon na e ta bese walaŋ dokoloŋ.

18Ɛ lese ɛ wose lee kafoŋ nombia man. Nombii kamasɛ be kyaa keŋ ne yɛɛ walaŋ wosenaane ayimɛɛ ŋgba kafoŋ nombia nɛ ya. Nawolo nyi walaŋ kamasɛ ŋon ɔ ne yɛɛ kafoŋ nombia na, ɔ ne yɛɛ dukum bo tia ŋon gbagba wosenaane. 19Wurubuarɛ feliŋ ŋon ɔ ba mo fa ŋon te ɔ doo ɛ man nɛ, ɛ ba gyeŋ nyi ɛ wosenaane yɛna ɔ deni dinaa yee? Ɛ be kyaa fa ɛ wose ya. 20Nawolo nyi Wurubuarɛ lɛɛ ŋon bo na koya doŋ, mena dɔɔ ɛ mo wosenaane lese ŋon Wurubuarɛ yele.

7

Yale wose man nombia

1Nɛnɛɛ lee nombia ŋan ɛ be ŋmarase kaa bɔɔse maŋ nɛ, keŋ me dana maa yako ŋon yɛna nyi, nafɔ dei nyi ŋolo na yale ya. 2Mɔna lee kafoŋ kum dɔɔ nɛ, kaboena nyi baale kamasɛ waa nyiŋ ɔ wose dɔɔ alo, na alo kamasɛ mɔ ke nyiŋ ŋon gbagba ɔ wose dɔɔ baale. 3Kaboena nyi baale kamasɛ waa yɛɛ kpene keŋ kaboena nyi waa yɛɛ yale keŋ tɛɛ nɛ fa ɔ wɛɛle, na alo kamasɛ mɔ ke yɛɛ mena fa ɔ baale. 4Alo yalale be kyaa ɔ wose dɔɔ ya, mɔna ɔ kyaa bo fa ɔ baale. Mena mɔ te baale yalale kamasɛ be kyaa ŋon gbagba ɔ wose dɔɔ ya, mɔna ɔ kyaa bo fa ɔ wɛɛle. 5Alo na ɔ baale na bɛɛse dɔŋa dedoi ya, gyisɛ be bala pou be sɛɛ yɛɛ nɔɔdokoloŋ nyi baa kyaa weeya akalansɛɛ ŋaale na baa nyiŋ debaŋ fane. Mɔna kenaŋ wɔle na kaboena nyi baa bese kɔŋ dɔŋa gyaŋ bileŋ, na ɔbɔnsam be nyiŋ gbɛɛ kaa kɛɛse wɔ, nyi keŋ bɔɔ tale kyaŋ ba wose dɔɔ ya.

6Mɛɛ yako ŋon nombia kɛŋa baa ŋgba kpene keŋ doo na ke gbɛɛ nɛ, mɔna ka te yɛɛ mmaraa te mɛɛ fa ŋon ya. 7Nyi balaŋ pou deŋ doo ŋgba maŋ nɛ nafɔ me gyae, mɔna walaŋ kamasɛ dana kpene keŋ Wurubuarɛ be fa e. Ŋolo dana kei, te ŋolo mɔ wui yɛɛ kpoo.

8Dayarase na liala dɔɔ nɛ, nyi beŋ kyaa ŋgba maŋ nɛ keŋ nyi bɔɔ yale ya na nafɔ me gyae. 9Mɔna akpaa nyi bɔɔ gyae baa tale kyaŋ ba wose ya na, dei nyi baa yala. Nawolo nyi be yale na dei kela keŋ baa kyaa na ba wose ke kyaŋ wɔ.

10Ala na baala yalala baŋ dɔɔ mɛɛ yako ŋon nyi, alo na bɛɛ ɔ baale ya. Na maŋ ne yako na nombii kei ya, mɔna ka lee de Gbeŋgyoo Wurubuarɛ gyaŋ. 11Akpaa alo de bɛɛ ɔ baale na, kaboena nyi waa kyaa mena. Te akpaa ɔ be gyae waa tale kyaa ya na, kaboena nyi waa bese gyu ɔ baale ŋon gyaŋ na ŋon na e kabese bom. Mena mɔ te tekaboena nyi baale waa bɛɛ ɔ wɛɛle ya.

12Te balaŋ akaŋ baŋ mɔ nɛ mɛɛ yako wɔ nyiaa, kei ta lee de Gbeŋgyoo Yesu gyaŋ ya mɔna ka lee me gyaŋ, akpaa Kristo baale ŋolo yala na alo ŋon ɔ te yɛɛ Kristo alo e ya, te alo ŋon de sɛɛ nyi waa kyaa ɔ gyaŋ na ɔ na bɛɛ e ya. 13Mena mɔ te akpaa Kristo alo ŋolo yala na baale ŋon ɔ te yɛɛ Kristo baale e ya, te baale ŋon de sɛɛ nyi ŋon na alo ŋon baa kyaa na, alo ŋon na bɛɛ e ya. 14Nawolo nyi lee Kristo alo ŋon dɔɔ nɛ, Wurubuarɛ te lɛɛ baale ŋon do. Mena mɔ te lee Kristo baale ŋon dɔɔ nɛ, Wurubuarɛ te lɛɛ alo ŋon do. Na mena ya na, nafɔ ɛ bia baŋ baa yɛɛ balaŋ baŋ ba wose dana ayimɛɛ Wurubuarɛ siaman. Te nɛnɛɛ dɔɔ Wurubuarɛ te lɛɛ wɔ do.

15Mɔna akpaa ŋon ɔ bɛɛ lɛɛ Kristo di ya nɛ de bɛɛ nyi ɔ be kyaa yale keŋ tɛɛ ya na, yela e waa ta. Kolo be kyaa keŋ ne tɔ Kristo alo yaa Kristo baale gbɛɛ lee mena nombia kɛŋa man ya. Nawolo nyi Wurubuarɛ baake daa bo nyi de kaa kyaa wosefɛɛreŋ man. 16Alo yalale, sena te nyaŋ ke tale gyeŋ nyi mberem lee nyaŋ dɔɔ na, n baale ŋon waa kaa lɛɛ Kristo di na waa nyiŋ nyeedoŋ kekpaa? Yaa baale yalale sena te nyaŋ ke tale gyeŋ nyi mberem lee nyaŋ dɔɔ na, n wɛɛle waa kaa lɛɛ Kristo di na waa nyiŋ nyeedoŋ kekpaa?

17Mena dɔɔ kaboena nyi walaŋ kamasɛ waa kyaŋ kpene keŋ de Gbeŋgyoo Yesu ba mo boele e nɛ man, na waa kyaa ŋgba mena keŋ nafɔ ɔ kyaa pɛte Wurubuarɛ be baake e nɛ. Kei yɛna mmaraa keŋ mɛɛ mo fa Kristotena pou yenaŋ kamasɛ keŋ mee gyu nɛ. 18Nyi akpaa ŋolo kara ɔ baala wose pɛte Wurubuarɛ baake e te ɔ kaa lɛɛ Kristo di na, kaboena nyi waa kyaa mena. Mena mɔ te akpaa ŋolo te kara ɔ baala wose ya te Wurubuarɛ baake te ɔ kaa lɛɛ Kristo di na, ŋon mɔ waa kyaa mena. 19Nawolo nyi n kara n baala wose o, n te kare ya o, keŋ bee hia ya. Kpene keŋ ne hia yɛna nyi walaŋ kamasɛ waa di Wurubuarɛ mmaraase ŋan dɔɔ. 20Kaboena nyi walaŋ kamasɛ waa kyaa ɔ kekyaabii keŋ man ɔ kyaa pɛte Wurubuarɛ be baake e nɛ. 21Nyi akpaa n yɛɛ gbeŋi e pɛte Wurubuarɛ baake neŋ na, na yeli ke takaa neŋ ya. Mɔna akpaa nyi n ke tale nyiŋ gbɛɛ, keŋ n ka mo lese n wose lee gbeŋiri keŋ man na, yela n sia keyɛɛ. 22Nawolo nyi walaŋ ŋon ɔ yɛɛ gbeŋi e pɛte Wurubuarɛ be baake e nɛ, ɔ ta bese gyooro bu Kristo man. Mena mɔ te walaŋ ŋon ɔ ba lee gbeŋiri man pɛte Kristo be baake e na, ɔ ta bese Kristo gbeŋi. 23Wurubuarɛ lɛɛ ŋon bo na koya doŋ, mena dɔɔ ɛ na mo ɛ wose bese balaŋ gbeŋa ya. 24Me tebia, mena keŋ walaŋ kamasɛ doo pɛte Wurubuarɛ be baake e nɛ, kaboena nyi waa kyaa mena fa Wurubuarɛ.

25Dayarase dɔɔ, ma te lɛɛ ta mmaraa daale lee de Gbeŋgyoo Yesu gyaŋ fa wɔ ya. Mɔna mee kolosi bo fa wɔ lee maŋ gbagba me nyansa man, ŋgba walaŋ ŋon de Gbeŋgyoo Wurubuarɛ be wii me waraŋase, te ɔ be yeli ɛ ne lɛɛ maŋ di nɛ.

26Mo lee gyɛŋ wee kei tɛɛle nombia kedoo dɔɔ nɛ, kpene keŋ mɛɛ gyueŋ yɛna nyi walaŋ kamasɛ waa kyaa ɔ kekyaabii. 27Akpaa n te yale na, na bɛɛ yale keŋ ya. Te akpaa n te yala ta ya na, na gyae yale gbɛɛ ya. 28Mɔna akpaa nyi n yale na, ka te yɛɛ dukum ke ya. Te akpaa alebu mɔ de yale na, ka te yɛɛ dukum ke ya. Mɔna baŋ bɔɔ yale nɛ, baa naa diyem ba kekyaa man. Mena dɔɔ te mɛɛ gyae maa lese ŋon lee ke man.

29Me tebia, kpene keŋ mɛɛ gyae maa yako ŋon yɛna nyiaa, dɔɔ gyae dɛɛ kyaa tɛɛle kei dɔɔ kyare ya, mena dɔɔ lee gyɛŋ ne gyu nɛ, ɛmɛɛ baŋ ɛ be yale na, ɛ kyaa ŋgba ɛ te yala ta ya nɛ. 30Balaŋ baŋ bee di walaŋsa nɛ, baa kyaa ŋgba balaŋ baŋ bɔɔ ne di walaŋsa ya nɛ. Balaŋ baŋ bee di gyoŋ nɛ, baa kyaa ŋgba balaŋ baŋ bɔɔ ne di gyoŋ ya nɛ. Te balaŋ baŋ bɛɛ lɛɛ abɔɔ nɛ, baa kyaa ŋgba abɔɔ ŋan bɛɛ lɛɛ nɛ te yɛɛ be wui ya nɛ. 31Balaŋ baŋ bɔɔ mo be sia gyakaa tɛɛle kei dɔɔ abɔɔ keyɛɛ dɔɔ nɛ, baa kyaa ŋgba balaŋ baŋ ba agyueŋ be gyakaa tɛɛle kei dɔɔ abɔɔ kɛŋa dɔɔ ya nɛ. Nawolo nyi tɛɛle kei, na ka abɔɔ pou ne gyu ɔto baa.

32Mɛɛ gyae nyi nafɔ yaa lee ɛ kayeyɛɛ pou man. Baale ŋon ɔ be dana alo ya na, wa agyueŋ pou gyakaa bo de Gbeŋgyoo Yesu Kristo tom keyɛɛ dɔɔ, lee mena keŋ waa yɛɛ na ɔ nombia ka gyoo de Gbeŋgyoo sia. 33Mɔna baale ŋon ɔ be yale dɔɔ, wa agyueŋ gyakaa bo tɛɛle kei abɔɔ dɔɔ, lee mena keŋ waa yɛɛ na ɔ nombia ka gyoo ɔ wɛɛle sia. 34Lee mena dɔɔ wa agyueŋ te kpase ala. Mena mɔ te alo yaa alebu keteŋ ŋon ɔ te yala ta ya na, wa agyueŋ gyakaa bo de Gbeŋgyoo Yesu tom keyɛɛ dɔɔ. Lee mena keŋ waa mo ɔ wose pou fa de Gbeŋgyoo, na ayimɛɛ be doo ɔ man ya. Mɔna alo yalale dɔɔ, wa agyueŋ pou gyakaa bo tɛɛle kei abɔɔ dɔɔ, lee mena keŋ waa yɛɛ na ɔ nombia ka gyoo ɔ baale sia.

35Ɛmɛɛ gbagba ɛ deeli dɔɔ te mɛɛ yako nombia kɛŋa, te yɛɛ nyi mɛɛ tɔ ŋon kolo gbɛɛ bo ya. Mɔna mɛɛ gyae ɛ ke kyaa na ɛ ke yɛɛ kpene keŋ kaboena, na ɛ ka mo ɛ konɔɔ pou fa de Gbeŋgyoo Yesu kekpaa. 36Nyi akpaa baale ŋolo de kɛɛ nyi, ɔ be gyae waa tale kyaŋ ɔ wose kyaa daa alebu ŋon ŋon na e be bake see nyi baa yala dɔŋa ya, te ɔ kɛɛ nyi alebu ŋon ne ŋmɛɛ na, ɛ yela waa kpeo alo ŋon bileŋ. Kei te yɛɛ nombiikum ya. 37Mɔna walaŋ ŋon ŋon gbagba de yako ɔ konɔɔ man nyi waa tale kyaŋ ɔ wose keŋ ŋolo ta ŋere e ya, te ŋon gbagba ne tale di ɔ wose dɔɔ, te ɔ yɛɛ wa agyueŋ nyi ɔ be gyae waa yala alebu keteŋ ŋon ya na, ŋon mɔ te yɛɛ ke nideli. 38Mena dɔɔ walaŋ ŋon ɔ yala alebu keteŋ ŋon na, ɔ te yɛɛ ke nideli. Te ŋon mɔ ɔ bɛɛ ɔ te yala alebu keteŋ ŋon ya na, ŋon mɔ ta bese yɛɛ gbaa.

39Akpaa alo yalale baale kyaa na ɔ sia keŋ ɔ ta yeŋa ta ya na, yale mmaraa keŋ ne bake alo ŋon. Mɔna akpaa ɔ baale ŋon da yem na, gbɛɛ doo nyi waa tale yala baale ŋon ŋon gbagba ne gyae. Mɔna waa kɛɛ nyi baale ŋonaŋ yɛɛ Kristo walaŋ e. 40Maŋ ma agyueŋ man na, akpaa ɔ kyaa mena ɔ te yale bela ya na, waa di gyoŋ nideli kela, te ma gyeŋ mɔ nyi Wurubuarɛ feliŋ ŋon doo maŋ mɔ man.

8

Bane weenɛɛ

1Nɛnɛɛ mɛɛ gyae maa kolosi fa ŋon lee bane weenɛɛ wose man. Ke yɛɛ ampaŋ ke nyi walaŋ kamasɛ gyeŋ nombia, mɔna mena nombia kagyeŋ kei ne yeli walaŋ ne gyɔ ɔ konɔɔ wola ɔ wose bo, te balaŋ kegyae ne yele la Kristotena ne tale kyɔ dɔŋa na baa seŋ nideli ba kelɛɛdi man. 2Akpaa walaŋ na gyueŋ nyi ɔ gyeŋ nombia nɛ, ɔtenate ba gyeŋ kolo ya. Nawolo nyi ɔ ba gyeŋ ŋgba mena keŋ kaboena nyi waa gyeŋ nɛ ya. 3Mɔna walaŋ ŋon ɔ ne gyae Wurubuarɛ na, ŋon mɔ te Wurubuarɛ gyeŋ.

4Mena dɔɔ lee bane weenɛɛ kedi wose man nɛ, da gyeŋ nyi bane te yɛɛ kolo ke tɛɛle kei dɔɔ ya, te da gyeŋ mɔ nyi Wurubuarɛ dokoloŋ kyaa la. 5Doo nyi bɛɛneŋ na gbeŋgyoona burum kyaa. Nyi akpaa bɛɛneŋ baŋ balaŋ ne baake wɔ nyi be gbeŋgyoona nɛ kyaa adido bo o, yaa be kyaa tɛɛle kei dɔɔ bo o nɛ, 6daa dɔɔ Wurubuarɛ dokoloŋ kooŋ te de dana. Ŋon yɛna de kya ŋon kpene kamasɛ ba lee ɔ gyaŋ, te ŋon mɔ dɔɔ te de dana nyeedoŋ. Gbeŋgyoo dokoloŋ kooŋ mɔ te de dana, ŋon yɛna Yesu Kristo. Ɔ dɔɔ te Wurubuarɛ tɛɛwɔ yɛɛ kpene kamasɛ, te ŋon mɔ dɔɔ te de dana nyeedoŋ.

7Mɔna na balaŋ pou gyeŋa na mena nombii kei ya. Nawolo nyi bane nombia ta gyoo be man nideli keŋ nyi akpaa be di mena weenɛɛ kɛŋa na, ne yɛɛ wɔ nyi be te di bane weenɛɛ. Te keŋ ba kelɛɛdi taŋ doŋ dɔɔ ya nɛ, na ne yɛɛ wɔ nyi be ta mo ayimɛɛ tina ba wose. 8Mɔna weenɛɛ be gyae ke tale mo daa benaa na Wurubuarɛ ya. Akpaa de di ŋa o, yaa de te di ŋa ya nɛ, ŋe bɛɛ wɔlɛɛ daa na Wurubuarɛ nsana ya.

9Mɔna ɛ kɛɛ ke nideli nyi gbɛɛ keŋ ɛ dana nyi ɛ ke tale di mena weenɛɛ ŋenaŋ nɛ, na bese kateesa fa walaŋ ŋon ɔ kelɛɛdi taŋ doŋ nɛ ya. 10Akpaa walaŋ ŋon ɔ kelɛɛdi taŋ doŋ ya nɛ de naa nyi nyaŋ ŋon n gyeŋ nombia kɛŋa kyaa bane deni man n ne dii na, ŋgba n na wola e gbɛɛ baa nyi waa ta di bane dɛɛ weenɛɛ? 11Mena dɔɔ n nombia kagyeŋ beiŋ gyae ke yela n dɔɔ ŋon ɔ kelɛɛdi taŋ doŋ ya, te Kristo ba yem lɛɛ ɔ nyee nɛ, waa yo Wurubuarɛ gbɛɛ man. 12Nyi akpaa n yɛɛ dukum kei dinɔɔ tia n dɔɔ ŋon ɔ kelɛɛdi taŋ doŋ ya, te n yeli ɔ konɔɔ man nombia de yɔkɔse lee ɔ kelɛɛdi man nɛ, na n te yɛɛ dukum tia Kristo.

13Mena dɔɔ akpaa nyi bane weenɛɛ ŋan maa di, ne gyae la ke yela me dɔɔ ke yala gyoo dukum man yeyɛɛ na, kenaŋ na mɔɔ gyae maa di ŋa korakora bela ya. Nawolo nyi mɔɔ ne gyae nyi me dɔɔ ke yala gyoo dukum man yeyɛɛ ya.

9

Abɔɔ ŋan kaboena na Yesu kpilale

1Ɛ ne kɛɛ maŋ nɛ ma te yɛɛ Kristo kpilale e yee? Me doo ŋolo tɛɛ? Ma te yɛɛ walaŋ ŋon mɔɔ naa de Gbeŋgyoo Yesu Kristo na me sia yee? Na ma tom keŋ mɔɔ yɛɛ ɛ man nɛ, yele la te ɛ lɛɛ de Gbeŋgyoo Yesu di yee? 2Akpaa nyi baale bɛɛ lɛɛ maŋ do nyi me yɛɛ Kristo kpilale e ya na, ɛmɛɛ dɔɔ ɛ te lɛɛ maŋ do. Nawolo nyi mena keŋ ɛ be lɛɛ Kristo di te ɛ ɛmɛɛ na e be yɛɛ dokoloŋ nɛ, na lese la wola nyi me yɛɛ Kristo kpilale e.

3Nombia kɛŋa te mɛɛ mo tiranɔɔ fa baŋ bɛɛ yako nyi ma te yɛɛ Kristo kpilale e ya nɛ. 4Mena dɔɔ tekaboena nyi baa fa daa weenɛɛ na loŋ yee? 5Mena dɔɔ tekaboena nyi daa mɔ dɛɛ yala ala baŋ be yɛɛ Kristotenawɔ, na baa ta sila daa ŋgba mena keŋ bee sila Pita na Kristo kpilala akaŋ baŋ, na de Gbeŋgyoo Yesu ɔ naabia baŋ nɛ yee? 6Yaa daa na Banabase daageŋ te kaboena nyi dɛɛ yɛɛ tom, na dɛɛ mo kɛɛ da wose dɔɔ?

7Yoonɔɔte woŋti ne gyuu na yoo, te ŋon gbagba ne tɔ ɔ wose kom? Yaa wɔɔfarale woŋti kyaa la keŋ ɔ ne fara wɔɔ, te ɔ bee dii lee wɔɔ kenaŋ man ya? Wonembia kɛɛlere woŋti kyaa la, keŋ ɔ ne kɛɛle wonembia te ɔ bee di be naane ya?

8Denibalaŋ agyueŋ yaa me dana mee kolosi nombia kɛŋa yaa? Koa, Wurubuarɛ mmaraase ŋan mɔ na wolo mena. 9Nawolo nyi be ŋmarasewɔ do mmaraase ŋan Wurubuarɛ ba mo fa Mosesi nɛ man nyiaa, “Na bake nunkyue ŋon ɔ ne yɛɛ tom wɔɔman nɛ nɔɔ, na ɔ be nyiŋ di weenɛɛ ŋan ŋaale ya.” Mena dɔɔ ɛ gyeŋ nyi nunkyue waraŋase yaa Wurubuarɛ ne wii nɛ? 10Na daa te Wurubuarɛ ne yako mena nombia kɛŋa fa yee? Ayi, daa te be ŋmarase ŋa fa. Nawolo nyi walaŋ ŋon ɔ na boolaa wɔɔ na ŋon ɔ ne gbee weenɛɛ nɛ, be popou loo gyakaa nyi baa nyiŋ kolo lee wɔɔ keŋ man. 11Wurubuarɛ nombia ŋan dɔɔ kolosi fa ŋon nɛ, ŋe yɛɛ yaa ŋgba abɔɔ ŋan dɔɔ duu ɛ man nɛ. Mena dɔɔ akpaa ɛmɛɛ mɔ ɛ fa daa tɛɛle kei dɔɔ abɔɔ na, ta kela ŋon? 12Akpaa nyi ɛ ne kyɔ baale lee gbɛɛ kei man na, tekaboena nyi yaa kyɔ daa kela wɔ yee? Mɔna daa ta mo mena gbɛɛ kei dɔɔ ŋere ŋon ya. De kyaŋa da wose te da seŋawɔ keŋkeŋ nombia kɛŋa pou man, na dɔɔ nyiŋ tɔ Kristo nombia kpaakpaa ŋan gbɛɛ ya. 13Mena dɔɔ ɛ ba gyeŋ nyi balaŋ baŋ bɛɛ yɛɛ tom Wurubuarɛ ɔsom deni dinaa keŋ man nɛ, bee nyiŋ be weenɛɛ bo lee botɔɔ yee? Te na botɔɔ keŋ bee deesi fa Wurubuarɛ nɛ, te somra baŋ mɔ na nyiŋ be weenɛɛ lee yee? 14Mena ke te de Gbeŋgyoo mɔ yakowɔ nyiaa, balaŋ baŋ bee kolosi nombia kpaakpaa ŋan nɛ, kaboena nyi baa nyiŋ be weenɛɛ lee nombia kpaakpaa ŋan kekolosi man.

15Mɔna me ta mo mena gbɛɛ keŋ me dana nɛ, yɛɛ kolo ya. Te mɔɔ ne ŋmarase nombia kɛŋa fa ŋon, na ke yela ɛ ke yɛɛ mena abɔɔ kɛŋa fa maŋ ya. Nyi ma yem gba na dei kela nyi ŋolo ke fa maŋ kolo, keŋ gyae ketɔ maŋ gbɛɛ na mɔɔ nyiŋ gyɔ me konɔɔ wola ma wose lee tom keŋ mɛɛ yɛɛ nɛ man ya. 16Mɔna gbɛɛ be doo nyi maa wola ma wose lee nombia kpaakpaa kɛŋa kekolosi dɔɔ ya, nawolo nyi me gyae o, ma te gyae ya o, ke yɛɛ kpene keŋ ke taŋ doo nyi maa kolosi nombia kpaakpaa ŋenaŋ. Akpaa ma te yako nombia ŋenaŋ ya na, maa laako. 17Nyi akpaa maŋ gbagba kegyaebii man te mee kolosi nombia kpaakpaa kɛŋa na, maa nyiŋ kom ketɔ. Mɔna akpaa te yɛɛ maŋ gbagba kegyaebii man ya na, kenaŋ na mɛɛ yɛɛ tom keŋ de Gbeŋgyoo Yesu ba mo fa maŋ nyi kaboena nyi maa yɛɛ nɛ bo. 18Woŋ yɛna kom keŋ baa tɔ maŋ? Keŋ yɛna nyi maa yako nombia kpaakpaa ŋan fa balaŋ keŋ nyi me na lɛɛ kolo ya. Te mɔɔ gyae maa mo gbɛɛ keŋ me dana nombia kpaakpaa kɛŋa keyako man nɛ, mo gyae kolo fa ma wose ya.

19Doo nyi me kyae ma wose dɔɔ keŋ ma te yɛɛ ŋolo gbeŋi e koraŋ ya nɛ, me ta mo ma wose besena gbeŋi fa balaŋ pou, na maa nyiŋ yela be man balaŋ burum kekɔŋ Kristo gyaŋ. 20Akpaa me gyu Gyudatena gyaŋ na, mɛɛ yɛɛ ma wose ŋgba Gyuda baale nɛ, na maa nyiŋ yela be man balaŋ burum kekɔŋ Kristo gyaŋ. Te akpaa me gyu balaŋ baŋ be doo Mosesi mmaraa keŋ tɛɛ na, mɛɛ yɛɛ ma wose ŋgba walaŋ ŋon ɔ doo mmaraa keŋ tɛɛ nɛ, mɔna mɔɔ doo ke tɛɛ ya. Mɛɛ yɛɛ mena na maa nyiŋ yela be man balaŋ burum kekɔŋ Kristo gyaŋ. 21Mena mɔ te akpaa me gyu balaŋ baŋ bɔɔ doo Gyudatena mmaraa keŋ tɛɛ ya nɛ gyaŋ na, mɛɛ yɛɛ ma wose ŋgba walaŋ ŋon ɔ be doo mmaraa kenaŋ tɛɛ ya nɛ. Mɔna ma te yɛɛ walaŋ ŋon mɔɔ doo Wurubuarɛ mmaraa tɛɛ ya. Me doo Kristo mmaraa tɛɛ. Mɛɛ yɛɛ mena na maa nyiŋ yela be man balaŋ burum baŋ bɔɔ doo mmaraa kenaŋ tɛɛ ya nɛ kekɔŋ Kristo gyaŋ. 22Akpaa me lii balaŋ baŋ ba kelɛɛdi taŋ doŋ ya nɛ gyaŋ na, mɛɛ yɛɛ ma wose ŋgba baŋ nɛ, na maa nyiŋ yela be man balaŋ burum kekɔŋ Kristo gyaŋ. Me ta mo ma wose yɛɛ kpene kamasɛ fa balaŋ pou, na maa yɛɛ mena keŋ maa tale nɛ, na maa nyiŋ yela be man balaŋ burum kekɔŋ Kristo gyaŋ. 23Wurubuarɛ nombia kpaakpaa ŋan dɔɔ te mɛɛ yɛɛ kɛŋa pou, na maŋ mɔ kenyiŋ abɔɔ kpaakpaa ŋan gyae ka lee ŋe man kɔŋ nɛ.

24Ɛ ba gyeŋ nyi balaŋ burum ne yeu baa lɛɛ yele na, be popou ne yeu mɔna walaŋ dokoloŋ ne lɛɛ na yele yee? Mena dɔɔ ɛmɛɛ mɔ ɛ kyaŋ ɛ wose na ɛ ke yeu nideli, na ɛ ke nyiŋ yele keyeu keŋ man. 25Walaŋ kamasɛ ŋon ɔ ne desina ɔ wose fa keyeu na, ɔ ne di keyeu mmaraase ŋan pou dɔɔ. Ɔ ne yɛɛ kɛŋa pou bo fa yele keŋ be gyae ke kyare ya nɛ. Mɔna daa ne yɛɛ Kristo tom keŋ dɛɛ mo nyiŋ yele keŋ gyae ke doo kekpaakekpaa nɛ bo. 26Mena dɔɔ mɔɔ ne yeu ŋgba walaŋ ŋon ɔ ba gyeŋ keŋ dɔɔ te ɔ ne yeu nɛ ya, te mɔɔ ne yoo mɔ ŋgba walaŋ ŋon ɔ ne fuŋii wa akɔta do feliŋ man yakaa yakaa nɛ ya. 27Mɔna maŋ dɔɔ mɛɛ naase ma wose diyem, te mɛɛ yɛɛ ke ŋgba me gbeŋi nɛ. Na wee daale dekɔŋ nyi ma kekolosi Kristo nombia ŋan fa balaŋ taŋ wɔle nɛ, na bɔɔ lese maŋ see yenaŋ keŋ mɔɔ nyiŋ yele ya.

10

Ɛ na kasee Gyudatena dinɔɔ ya

1Me tebia, mɛɛ gyae ɛ ke tɔɔse kpene keŋ be tuŋ de naanaɔ baŋ bɔɔ sila Mosesi nɛ. Wurubuarɛ moo ɔ debuŋta wuu wɔ, te ɔ yela ba gyoowɔ ɛpo yayam keŋ man lee. 2Wurubuarɛ ka mo ɔ debuŋta keŋ wuu wɔ, na ɔ ke yela be ka gyoo ɛpo yayam keŋ man lee nɛ, nawolo baa nyi be sɔɔ wɔ Wurubuarɛ loŋ baa te ba bese Mosesi silala. 3Be popou dii weenɛɛ ŋan ba lee Wurubuarɛ gyaŋ kaa yala nɛ, 4te be popou nyɔɔ loŋ keŋ Wurubuarɛ be yeli kɔɔ lee boe keŋ man nɛ. Mena boe kenaŋ yɛna Kristo gbagba, ŋon na ɔ kpuɛ na wɔ ba keta man nɛ. 5Mɔna be man balaŋ burum nombia ta gyoo Wurubuarɛ sia ya, mena dɔɔ ba yekeewɔ leki depampaa dinaa keŋ man.

6Be nombia kɛŋa pou yɛɛ kpene keŋ dɛɛ kɛɛ na dɛɛ kasee, na dɔɔ yɛɛ nombiakumɛɛ ŋgba baŋ nɛ ya. 7Ɛ na som bɛɛneŋ ŋgba mena keŋ be man baale be yɛɛ nɛ ya. Wurubuarɛ nombia aŋmaraseŋ see yakowɔ nyiaa, “Balaŋ baŋ tisiwɔ kyakee na bee dii na bɛɛ nyɔɔ, te ba korowɔ bɛɛ yɛɛ nombia nkaraŋkaraŋ.” 8Mena dɔɔ ɛ na yɛɛ kafoŋ ŋgba mena keŋ bɔɔ yɛɛ kafoŋ nombia, te be man balaŋ kakpoŋse saobatooro (23,000) ba yem wee dokoloŋ nɛ ya. 9Tekaboena nyi dɛɛ teese Wurubuarɛ nɔɔman, ŋgba mena keŋ be man baale be yɛɛ te ɔ be yeli doma be kaa koe wɔ nɛ ya. 10Tekaboena nyi dɛɛ toroŋ ŋgba mena keŋ be man baale ba toroŋ, te Wurubuarɛ be yeli ɔ kpilale ŋon ɔ na koe balaŋ nɛ be kaa koe wɔ nɛ ya.

11Mena nombia kɛŋa pou kɔŋae be dɔɔ na balaŋ ka mo kasee kolo. Te be ŋmarase ŋa bo see na baa mo faree daa, nawolo nyi de kyaa debaŋ keŋ tɛɛle kei ne gyu kɔ ɔto nɛ man. 12Mena dɔɔ nyaŋ walaŋ ŋon ne yɛɛ neŋ nyi n seŋɛɛ keŋkeŋ nɛ, kɛɛ n wose nideli keŋ nyi n ba lee yala ya. 13Kekɛɛsekɛɛ daale te kɔŋa ta ɛ dɔɔ, keŋ nyi ke dinɔɔ te kɔŋa ta ŋolo dɔɔ see ya. Mɔna Wurubuarɛ ne di ɔ nombia dɔɔ, mena dɔɔ ɔ be gyae waa yela kekɛɛsekɛɛ keŋ kela ŋon nɛ kekɔŋ ɛ dɔɔ ya. Te akpaa nyi kekɛɛsekɛɛ de kɔŋ ɛ dɔɔ na, waa wola ŋon gbɛɛ keŋ ɛ ka mo seŋ keŋkeŋ na ɛ ke tale di ke dɔɔ.

14Mena dɔɔ me gyoona kpaakpaa, ɛ lese ɛ wose lee bɛɛneŋ ɔsom man. 15Mee kolosi baa fa ɛmɛɛ nyansatena. Ɛmɛɛ gbagba ɛ gyoo me nombia ŋan man na ɛ ke kɛɛ kpene keŋ mɛɛ yako nɛ. 16Debaŋ keŋ dee di de Gbeŋgyoo weenɛɛ ŋan ɔ kpa dee di na dɛɛ mo tɔɔse e nɛ, leenɔɔ keŋ dɛɛ sola Wurubuarɛ wosefɛɛreŋ gyakaa ke dɔɔ pɛte dɛɛ nyɔɔ lee ke man nɛ, nawolo baa nyi daa na Kristo te yɛɛ dokoloŋ lee ɔ fatabo keŋ dɔɔ. Mena mɔ te bodobodo keŋ dɛɛ kpɛlɛɛ fa dɔŋa nɛ, nawolo baa nyi daa na Kristo te yɛɛ dokoloŋ lee ɔ wosenaane man. 17Bodobodo dokoloŋ te dɛɛ mo kpala fa dɔŋa, mena dɔɔ daa balaŋ burum baŋ pou ta bese walaŋ dokoloŋ. Nawolo nyi bodobodo dokoloŋ kenaŋ te de popou diiwɔ.

18Ɛ mo kɛɛ Iseraetena. Balaŋ baŋ bee di weenɛɛ ŋan bɔɔ mo deesi fa Wurubuarɛ nɛ, baŋ na Wurubuarɛ na bese na walaŋ dokoloŋ. 19Mena dɔɔ sena yaa me nombia kɛŋa na wolo baa? Bane yɛɛ kolo ke, yaa weenɛɛ ŋan bɛɛ mo deesi fa bane nɛ yɛna kolo? 20Koa, kpene keŋ mɛɛ wolo yɛna nyiaa, weenɛɛ ŋan bane somra na mo deesi fa banɛɛ nɛ, te yɛɛ nyi Wurubuarɛ te bɛɛ mo deesi fa ya. Feliŋkumɛɛ te bee deesi fa, mena dɔɔ mɔɔ ne gyae nyi ɛmɛɛ na feliŋkumɛɛ ke yɛɛ dokoloŋ ya. 21Ɛ be gyae ɛ ke tale mo de Gbeŋgyoo Kristo leenɔɔ nyɔɔ, na ɛ ka bese mo feliŋkumɛɛ mɔ leenɔɔ nyɔɔ ya. Te be gyae ke de nyi ɛ ke di de Gbeŋgyoo Kristo nyefale man, na ɛ ka bese ke di feliŋkumɛɛ mɔ nyefale man ya. 22Dɛɛ gyae baa nyi de Gbeŋgyoo Wurubuarɛ ka gyeŋ baŋ? Yaa dɛɛ kɛɛ da wose baa nyi de dana doŋ kela e?

23“Gbɛɛ doo nyi dɛɛ yɛɛ kpene kamasɛ” mɔna na ŋe popou danaana tɔnɔɔ ya. “Gbɛɛ doo nyi dɛɛ yɛɛ kpene kamasɛ” mɔna na ŋe popou ne gyae la ke yela dɛɛ bee ya. 24Ŋolo na gyae ŋon gbagba wui deeli ya, mɔna waa gyae ɔ tebia wui deeli bo.

25Naane kamasɛ keŋ bɛɛ yɔɔ kebu man nɛ ɛ ke tale lɛɛ di, mɔna na bɔɔse naane keŋ dalee na ke yela ŋolo konɔɔ man nombia ke yɔkɔse e ya. 26Nawolo nyi Wurubuarɛ nombia aŋmaraseŋ see ne yako nyiaa “Tɛɛle kei na kpene kamasɛ keŋ doo ke man nɛ pou, yɛɛ de Gbeŋgyoo Wurubuarɛ wui.”

27Akpaa walaŋ ŋon ɔ te yɛɛ Kristo baale e ya de baake ŋon nyi ɛ kaa di, te ke yɛɛ keŋ ɛ ke di na, ɛ gyu ke di mɔna ɛ na bɔɔse weenɛɛ ŋan dalee na ŋolo konɔɔ man nombia ke yɔkɔse e ya. 28Mɔna akpaa ŋolo de yako ŋon nyi, “Weenɛɛ kɛŋa yɛɛ bane dɛɛ weenɛɛ ŋa na,” lee walaŋ ŋon ɔ be yako ŋon nɛ, na balaŋ akaŋ baŋ konɔɔ man nombia dɔɔ ɛ na di ŋa ya. 29Na ɛmɛɛ gbagba konɔɔ man nombia dɔɔ ya, mɔna walaŋ ŋon ɔ be yako ŋon nɛ konɔɔ man nombia dɔɔ. Nawolo nyi ŋolo konɔɔ man nombia be gyae ke tale tɔ maŋ gbɛɛ, nyi me na yɛɛ kpene keŋ me dana gbɛɛ nyi maa yɛɛ nɛ ya. 30Mɔna akpaa me fane fa Wurubuarɛ karaŋ te me di weenɛɛ kɛŋa na, woŋ dɔɔ te ŋolo waa bu maŋ fɔɔ lee weenɛɛ kɛŋa kedi dɔɔ?

31Mena dɔɔ kpene kamasɛ keŋ ɛ ne dii yaa ɛ ne nyɔɔ, yaa kpene kamasɛ keŋ ɛ ne yɛɛ na, ɛ yɛɛ ŋe popou mo lese Wurubuarɛ yele. 32Ɛ na yeli ɛ nombia ayɛɛsa ke tɔ Gyuda baale, yaa Giriki baale yaa Kristo walaŋ kamasɛ gbɛɛ ya. 33Mena mɔ te mɛɛ yɛɛ kakyeŋ maa yɛɛ kpene kamasɛ, na ka gyoo walaŋ kamasɛ sia lee gbɛɛ kamasɛ man. Nawolo nyi mɔɔ ne gyae maŋ gbagba me deeli ya, mɔna balaŋ pou deeli te mɛɛ gyae, na de Gbeŋgyoo Yesu Kristo ke nyiŋ lɛɛ ba nyee.

11

Mena keŋ kaboena nyi ala baa yɛɛ Wurubuarɛ ɔsom man

1Ɛ kasee me dinɔɔ ŋgba mena keŋ maŋ mɔ ne kasee Kristo dinɔɔ nɛ. 2Mɛɛ kɛlɛɛ ŋon ŋgba mena keŋ ɛ ne tɔɔse maŋ ɛ nombia pou man, te ɛ dana me nombia ŋan mɔɔ wola ŋon man nideli nɛ. 3Mɔna mɛɛ gyae ɛ ka gyeŋ nyi baale kamasɛ nyee yɛna Kristo, te alo mɔ nyee yɛna ɔ baale te Kristo mɔ nyee yɛna Wurubuarɛ. 4Mena dɔɔ baale kamasɛ ŋon ɔ ne fane yaa ɔ ne kolosi Wurubuarɛ nombia balaŋ man, te ɔ mo kolo wu ɔ nyee na ɔ ta do ɔ nyee desɛŋ. 5Mena mɔ te alo kamasɛ ŋon ɔ ne fane yaa ɔ ne kolosi Wurubuarɛ nombia balaŋ man, te ɔ ta mo kolo wu ɔ nyee ya na ɔ ta do ɔ nyee desɛŋ. Na yɛɛ yaa ŋgba ɔ gbee ɔ nyee baa nɛ. 6Nyi akpaa alo bɛɛ gyae nyi waa mo kolo wu ɔ nyee ya na, kenaŋ na kaboena nyi waa tisi ɔ nyee. Te akpaa desɛŋ dana alo ŋon nyi waa tisi ɔ nyee yaa ɔ be tale gbee ɔ nyee ya nɛ, kenaŋ na kaboena nyi waa mo kolo wu ɔ nyee. 7Tekaboena nyi baale waa mo kolo wu ɔ nyee ya, nawolo nyi Wurubuarɛ yɛɛ baale bo ŋon gbagba dinɔɔ man na waa mo lese ŋon Wurubuarɛ gyoorobiiri wola. Mɔna alo dɔɔ ɔ na lese baale gyoorobiiri bo wola. 8Nawolo nyi na baale te Wurubuarɛ lesewɔ lee alo man ya, mɔna alo te ɔ lesewɔ lee baale man. 9Na alo dɔɔ te Wurubuarɛ yɛɛ baale ya, mɔna baale dɔɔ te Wurubuarɛ yɛɛ alo. 10Nombia kɛŋa na Wurubuarɛ kpilala baŋ mɔ dɔɔ nɛ, kaboena nyi alo waa mo kolo wu ɔ nyee na ka wola nyi ɔ doe ɔ baale tɛɛ.

11De Gbeŋgyoo Yesu siaman na alo be kyaa ɔ wose dɔɔ ya, te baale mɔ be kyaa ɔ wose dɔɔ ya. Be popou kyaa bo fa dɔŋa. 12Nawolo nyi ŋgba mena keŋ alo ba lee baale man nɛ, mena mɔ te alo na lolana baale. Te kpene kamasɛ mɔ na lee bo Wurubuarɛ gyaŋ. 13Ɛmɛɛ gbagba ɛ gyoo nombia kɛŋa man kɛɛ. Dei nyi alo waa fane fa Wurubuarɛ keŋ nyi ɔ na mo kolo wu ɔ nyee yee? 14Daa gbagba de nombia ayɛɛsa bɛɛ wola daa nyi akpaa baale de tina ɔ nyeenyɔɔse yela te da gyoo kusuu na, ke yɛɛ desɛŋ ke yee? 15Mɔna akpaa alo dana nyeenyɔɔse burum na, ne yeli ɔ ne yɛɛ kyeo. Nawolo nyi Wurubuarɛ faa e nyeenyɔɔse dɔɔloŋ bo nyi ŋe dee wu ɔ nyee. 16Akpaa ŋolo ne gyae waa lɛɛ nombia kɛŋa aŋmaareŋ na, daa na Kristotena akaŋ baŋ pou nombia ayɛɛsa bɛɛ wolo nyi dɛɛ lɛɛ nombia kɛŋa aŋmaareŋ ya.

De Gbeŋgyoo weenɛɛ ŋan ɔ kpa dee di na dɛɛ mo tɔɔse e nɛ

17Nɛnɛɛ lee nombia ŋan mɛɛ gyae maa kolosi fa ŋon debokeiman nɛ dɔɔ, mɔɔ ne kɛlɛɛ ŋon ya. Nawolo nyi ɛ gyaŋee ɛ ka som na, bɛɛ mo kolo kpaakpaa kɔŋ ya. Na bese wɔlɛɛ abɔɔ bo kpu. 18Nombii gyaŋgbate yɛna nyi, mee nyii nyi ɛmɛɛ Kristotena dikpii keŋ de gyaŋee na ɛ ne kpase kpookpoo, te mɛɛ lɛɛ nombia kɛŋa ŋaale di. 19Nawolo nyi kaboena nyi kekpase kpookpoo kei dɛɛ kɔŋ ɛ man, na ke nyiŋ lese baŋ be gbɛɛneŋ tenɛɛ Wurubuarɛ siaman nɛ wola. 20Ɛ kyaa gyaŋee ɛ ke di na, te yɛɛ de Gbeŋgyoo weenɛɛ te ɛ ne dii ya. 21Nawolo nyi ɛ gyaŋee ɛ ke di nɛ, walaŋ kamasɛ ne di ɔ wui weenɛɛ bo keŋ ɛ bɛɛ kyaa daa dɔŋa ya. Tanam na ko baale, te baale mɔ ne dii baa dɛɛse. 22Ɛ ne yako baa nyi ɛmɛɛ gbagba be dana akpaŋalaŋse ŋan man ɛ ke di na ɛ ke nyɔɔ yee? Yaa ɛ ne gyae ɛ ke fulu Kristotena dikpii keŋ, na ɛ ka do balaŋ baŋ bɔɔ dana kolo ya nɛ desɛŋ? Woŋ nombia yaa ɛ ne gyae maa yako ŋon baa? Ɛ ne gyae nyi maa kɛlɛɛ ŋon? Koa, kɛŋa man dɔɔ mɔɔ gyae maa kɛlɛɛ ŋon ya.

23Nawolo nyi kpene keŋ mɔɔ kasee lee de Gbeŋgyoo Yesu gyaŋ nɛ, keŋ yaa maŋ mɔ moowɔ mɛɛ wola ŋon nɛ. Nelim keŋ baa lese de Gbeŋgyoo Yesu fa nɛ ɔ moo bodobodo, 24te ɔ kefane fa Wurubuarɛ karaŋ taŋ nɛ ɔ kɛrɛɛ ke te ɔ yakowɔ nyiaa, “Kei yɛna ma wosenaane keŋ Wurubuarɛ ba mo fa ŋon nɛ. Ɛ kyaa yɛɛ kei na ɛ ka mo tɔɔse maŋ.” 25Mena mɔ te be ke di weenɛɛ ŋan taŋ nɛ, ɔ moo leenɔɔ na soloŋ keŋ te ɔ yakowɔ nyiaa, “Kei yɛna me fatabo keŋ Wurubuarɛ ba mo yɛɛ nɔɔkebakesee wɔle. Ɛ kyaa yɛɛ kei debaŋ kamasɛ keŋ ɛ ke nyɔɔ ke nɛ, na ɛ ka mo tɔɔse maŋ.” 26Kei nawolo nyi debaŋ kamasɛ keŋ ɛ ke di bodobodo kei na ɛ ke nyɔɔ lee leenɔɔ kei man na, ɛ ne di de Gbeŋgyoo yeŋ keŋ adansɛɛ baa kelii wee keŋ waa bese kɔŋ.

27Mena dɔɔ walaŋ kamasɛ ŋon ɔ ta mo gbɛɛ kpaakpaa di bodobodo kei, na waa nyɔɔ lee de Gbeŋgyoo leenɔɔ kei man ya nɛ, na ɔtenate te yɛɛ dukum baa. Nawolo nyi ɔ te bu de Gbeŋgyoo wosenaane na ɔ fatabo keŋ ya. 28Mena dɔɔ kaboena nyi walaŋ kamasɛ waa gyoo ɔ wose man nideli, pɛna waa di bodobodo kei na waa nyɔɔ lee de Gbeŋgyoo leenɔɔ kei man. 29Nawolo nyi walaŋ kamasɛ ŋon ɔ dii te ɔ nyɔɔ, te ɔ te lɛɛ do nyi de Gbeŋgyoo Yesu wosenaane na ɔ fatabo kenaŋ ya nɛ, na ɔtenate falaa ɔ wose baa. 30Lee mena dɔɔ te ɛ man balaŋ burum baale wose yɔkɔsewɔ, te baale mɔ gyoo kaweese te baale mɔ yekeewɔ nɛ. 31Mɔna nyi akpaa da gyoo da wose man nideli pɛte de di de Gbeŋgyoo weenɛɛ ŋan na, Wurubuarɛ be gyae waa bu daa fɔɔ ya. 32Akpaa de Gbeŋgyoo de bu daa fɔɔ na ɔ ne wɔŋ da deŋele bo, na bɔɔ nyiŋ wɔlɛɛ daa kpu na tɛɛle kei dɔɔ balaŋ akaŋ baŋ ya.

33Mena dɔɔ me tebia, akpaa ɛ kɔŋ kaa gyaŋee ɛ ke di na ɛ kyaa daa dɔŋa. 34Mɔna akpaa nyi tanam na ko ŋolo na waa di lee ɔ dɛɛ pɛna waa kɔŋ, na ɛ kɔŋ kaa gyaŋee na bɔɔ nyiŋ bu ŋolo fɔɔ ya. Nyi akpaa me kɔŋ na, maa kaa wola ŋon nombia akaŋ ŋan man kpu.

12

Wurubuarɛ feliŋ abɔɔ anefaŋ

1Me tebia, mɔɔ ne gyae ɛ ke kyaa keŋ nyi ɛ ba gyeŋ kolo lee Wurubuarɛ feliŋ abɔɔ anefaŋ ŋan wose man ya. 2Ɛ gyeŋ nyi debaŋ keŋ ɛ doo wiase man keŋ ɛ te lɛɛ ta Wurubuarɛ di ya nɛ, ɛ yela ba beo ŋon gyu bɛɛneŋ gyaŋ. Bɛɛneŋ kɛwɔ mɔ bɛɛ fa nyeedoŋ ya. 3Mena dɔɔ mɛɛ gyae ɛ ka gyeŋ nyi walaŋ ŋon Wurubuarɛ feliŋ doo ɔ man nɛ, ɔ be gyae waa tale yako mmusuo nombia gyakaa Yesu dɔɔ ya. Te ŋolo mɔ be kyaa waa tale yako nyi Yesu yɛna ɔ Gbeŋgyoo, keŋ nyi Wurubuarɛ feliŋ be doo ɔtenate man ya.

4Wurubuarɛ feliŋ ŋon abɔɔ anefaŋ kyaa kpookpoo, mɔna ŋe popou lee Wurubuarɛ feliŋ dokoloŋ ŋonaŋ gyaŋ. 5Wurubuarɛ ɔsom tomse kpookpoo kyaa, mɔna de Gbeŋgyoo dokoloŋ ŋonaŋ yaa dɛɛ yɛɛ fa. 6Tomse kpookpoo mɔ kyaa, mɔna Wurubuarɛ dokoloŋ ŋonaŋ ne faa na ɔ balaŋ doŋ te bɛɛ mo yɛɛ ŋe popou.

7Wurubuarɛ feliŋ ŋon ne faa na Kristo walaŋ kamasɛ doŋ daale dinɔɔ, na waa mo yɛɛ tom Kristotena dikpii keŋ man na ke de fa be popou. 8Wurubuarɛ feliŋ ŋonaŋ ne fa ŋolo nyansa keŋ waa mo kolosi nombia, te ɔ ne fa ŋolo mɔ nombia kagyeŋ. 9Mena Wurubuarɛ feliŋ dokoloŋ ŋonaŋ ne yele la ŋolo Wurubuarɛ kelɛɛdi ne yɛɛ doŋ, te ɔ ne fa ŋolo mɔ doŋ keŋ waa mo kyɔ kaweese. 10Wurubuarɛ feliŋ ŋonaŋ ne faa na ŋolo doŋ keŋ waa mo yɛɛ gyakoloŋ nombia, te ɔ ne fa ŋolo mɔ doŋ keŋ waa mo kolosi Wurubuarɛ nombia. Ŋon ne yele la ŋolo ne tale gyeŋ nyi nombii daale lee Wurubuarɛ gyaŋ yaa ke ta lee Wurubuarɛ gyaŋ ya. Ŋon ne faa na ŋolo deise kpookpoo kekolosi, te ŋon ke ne faa na ŋolo mɔ deise kpookpoo man kalese. 11Mena abɔɔ kɛŋa pou yɛɛ Wurubuarɛ feliŋ dokoloŋ ŋonaŋ tom ke, te ɔ ne fa walaŋ kamasɛ lee ŋon feliŋ ŋonaŋ gbagba kegyaebii man.

12Deniwalaŋ wose yɛɛ dokoloŋ, mɔna ke dana yenaase kpookpoo burum. Doo nyi ke dana yenaase kpookpoo burum koraŋ nɛ, ŋe popou ne bom la yɛɛ deniwalaŋ wosenaane dokoloŋ. Mena ke te Kristo mɔ doo. 13Daa Kristotena pou na Gyudatena na Girikitena na gbeŋa na baŋ be kyaa ba wose dɔɔ nɛ pou, Wurubuarɛ feliŋ dokoloŋ ŋonaŋ te ba moowɔ sɔ de popou Wurubuarɛ loŋ. Ŋon moona daa bom te de popou bese Kristo wosenaane dokoloŋ keŋ. Keŋte de nyiŋa feliŋ dokoloŋ ŋonaŋ, te ɔ ne yɛɛ tom de popou man.

14Na yenaŋ dokoloŋ ne yɛɛ na deniwalaŋ wose keŋ pou ya, mɔna yenaase kpookpoo ŋan pou bom la yɛɛ wosenaane dokoloŋ. 15Akpaa nae de yako nyi, “Ma te yɛɛ nyiŋmaa ya mena dɔɔ mɔɔ kpuɛ wosenaane keŋ man ya na,” kei gyae ke tale lese nae keŋ lee wosenaane kenaŋ man? 16Te akpaa deŋele de yako nyi, “Na maŋ yɛna sibii ya mena dɔɔ mɔɔ kpuɛ wosenaane keŋ man ya na,” keŋ nawolo baa nyi kɔɔ kpuɛ wosenaane keŋ man yee? Kei gyae ke tale lese deŋele kenaŋ lee wosenaane man? 17Nyi akpaa wosenaane keŋ pou deŋ yɛɛ sibii ke na, sena te wosenaane keŋ gyae ke yɛɛ na ke nyii kolo? Te akpaa wosenaane keŋ pou deŋ yɛɛ deŋele ke na, sena te wosenaane keŋ gyae ke yɛɛ na ke wɔŋ nyii? 18Mɔ n kɛɛ na, Wurubuarɛ moo wosenaane kpookpoo ŋan pou bo bom yɛɛ wosenaane dokoloŋ, lee ŋon gbagba kegyaebii man. 19Nyi wosenaane yenaase kpookpoo ŋan pou deŋ yɛɛ wosenaane yenaŋ dokoloŋ na, nafɔ ke gyae ke yɛɛ gyakoloŋ. 20Mɔna ŋgba mena keŋ ke doo nɛ, wosenaane yenaase ŋan pou boe mɔna wosenaane keŋ pou yɛɛ dokoloŋ.

21Sibii be gyae ke tale yako nyiŋmaa nyi, “N be dana tɔnɔɔ fa maŋ ya,” te nyee mɔ be gyae ke tale yako nae nyi, “N be dana tɔnɔɔ fa maŋ ya.” 22Mɔna wosenaane yenaase ŋan dɛɛ kɛɛ nyi ŋe taŋ doŋ ya nɛ, nyi ŋɔɔ doo wosenaane man ya nɛ nafɔ wosenaane be gyae ke tale yɛɛ kolo ya. 23Te wosenaane yenaŋ keŋ de bee bu ke ya nɛ, keŋ gba te dɛɛ ko da wose na ke. Wosenaane yenaŋ keŋ daa ne kɛɛ nyi ke bee hia nideli ya nɛ, keŋ gba te dɛɛ kɛɛ ke dɔɔ nideli. 24Da wosenaane yenaase ŋan dɛɛ kɛɛ nyi ŋe dana kyeo nɛ, be doo nyi dɛɛ kɛɛ ŋe dɔɔ mena ya. Mɔna Wurubuarɛ ta mo wosenaane yenaase ŋan pou towaa, te ɔ moo obuo fa ŋan nafɔ ŋɔɔ taŋ obuo ya nɛ. 25Ɔ yɛɛ ke mena na kekpase be nyiŋ doo wosenaane yenaase kpookpoo ŋan man ya, mɔna wosenaane yenaŋ kamasɛ dɛɛ kɛɛ ke dɔɔ dɔɔ nideli. 26Akpaa de kɔŋ nyi wosenaane yenaŋ daale ne naa diyem na, akaŋ ŋan pou mɔ ne naa diyem kpu na ke. Mɔna akpaa de kɔŋ nyi wosenaane yenaŋ daale de nyiŋ yele na, ne yɛɛ yenaase akaŋ ŋan mɔ pou gyoŋ.

27Nɛnɛɛ ɛ popou bom la yɛɛ Kristo wosenaane keŋ, te ɛ man walaŋ kamasɛ yɛɛ ɔ yenaŋ daale ke. 28Kristotena dikpii keŋ man nɛ, Wurubuarɛ ta see dibiase ŋaale. Gyaŋgba nyibaŋ yɛna Kristo kpilala baŋ. Baŋ be gyakaa balate yɛna Wurubuarɛ akpeŋkpeŋgyɔɔra, te baŋ be gyakaa batoorote yɛna baŋ bɛɛ wola Wurubuarɛ nombia ŋan nɛ. Baale mɔ yɛna baŋ bɛɛ yɛɛ gyakoloŋ nombia, te baale mɔ yɛna baŋ bɛɛ kyɔ kaweese, te baale mɔ yɛna baŋ bɛɛ kyɔ be tebia. Baale mɔ yɛna siamantena baŋ bɛɛ kɛɛ nyi nombia ŋan pou bɛɛ yɛɛ nɛ ne gyu nideli. Te akaŋ baŋ yɛna baŋ bee kolosi deise kpookpoo nɛ. 29N kɛɛ na, na be popou yɛna Kristo kpilala ya. Na be popou yɛna Wurubuarɛ akpeŋkpeŋgyɔɔra ya. Na be popou yɛna wolala ya. Na be popou ne yɛɛ na gyakoloŋ nombia ya. 30Na be popou ne kyɔɔna kaweese ya. Na be popou ne kolosina deise kpookpoo ya. Na be popou mɔ na lesena deise kpookpoo man ya. 31Mɔna ɛ yela ɛ sia keyase Wurubuarɛ abɔɔ anefaŋ dinaana ŋan ŋa kela kɛŋa nɛ dɔɔ. Nɛnɛɛ maa wola ŋon nombia kpaakpaa ŋan ŋa kela kɛŋa nɛ pou.

13

Kegyae

1Nyi akpaa mɛɛ tale kolosi deise wɔlɛɛ kpookpoo yaa Wurubuarɛ kpilala dei, te balaŋ kegyae be doo me man ya na, kenaŋ na ma kekolosi pou yɛɛ ŋgba dowuro yaa akpaakpaase ŋan ŋɛɛ yɛɛ yeesa yakaa bo nɛ. 2Akpaa me yɛɛ Wurubuarɛ dekpeŋkpeŋgyɔɔre e, te maa tale naa Wurubuarɛ nombia aweeseŋ ŋan na maa yako, te ma gyeŋ nombia pou te me dana kelɛɛdi kpaakpaate keŋ maa tale mo kulii bulase, te balaŋ kegyae be doo me man ya na me yɛɛ yakaa. 3Mena mɔ te akpaa ma mo abɔɔ ŋan pou me dana nɛ fa ayematena, te ma mo ma wosenaane fa nyi baa too, te balaŋ kegyae be doo me man ya na ŋan pou mɔɔ yɛɛ nɛ yɛɛ yakaa.

4Nyi n ne gyae walaŋ na n ne nyiŋ konɔɔ fa e, te n ne wii ɔ waraŋase mɔ. Ɔ kolo bɛɛ bere n sia ya te n bɛɛ wola n wose ya, te n bɛɛ kɛɛ n wose nyi n kela e ya. 5Nyi akpaa n ne gyae walaŋ na, n bɛɛ yɛɛ e abɔɔ ŋan tekaboena nɛ ya, te n bɛɛ gyae nyi nyaŋ nyaageŋ wui ke de na ŋon wui ke wɔlɛɛ ya. N bɛɛ gyeŋ baŋ bileŋbileŋ na e ya, te n bɛɛ mo ɔ nombia do n tɔɔman ya. 6Nyi n ne gyae walaŋ nɛ ɔ yɛɛ nombiikum na bɛɛ yɛɛ neŋ gyoŋ ya, mɔna akpaa ɔ yɛɛ nombii kpaakpaa na ne yɛɛ neŋ gyoŋ. 7Nyi akpaa balaŋ kegyae doo n man nɛ, debaŋ kamasɛ na n ne tale seŋ keŋkeŋ abɔɔ pou man, te ne yeli n kelɛɛdi na sem nideli. N ne nyiŋ konɔɔ abɔɔ pou man, te ne yeli n ne tale seŋ keŋkeŋ abɔɔ ŋan n loo gyakaa ŋe dɔɔ nɛ man, te n ne yɛɛ kakyeŋ seŋ keŋkeŋ abɔɔ pou man.

8Nombia ŋan Wurubuarɛ akpeŋkpeŋgyɔɔra ne kolosi see, na deise kpookpoo kekolosi na nombia kagyeŋ pou gyae ke gyu ɔto. Mɔna balaŋ kegyae dɔɔ kɔɔ taŋ ɔto ya. 9De nombia kagyeŋ na doŋ keŋ Wurubuarɛ ba mo fa daa te dɛɛ tale kolosi ɔ nombia nɛ yɛɛ yaale yaale. 10Mɔna akpaa nyi kpene keŋ ke yɛɛ debiliŋ nɛ de kɔŋ na, ŋan ŋe yɛɛ yaale yaale nɛ gyae ke ŋaalaa. 11Debaŋ keŋ me yɛɛ bu e na mee kolosi bo ŋgba biikyaabii nɛ, te mɛɛ gyueŋ mɔ ŋgba biikyaabii nɛ, te me yɛɛ ma kpene kamasɛ mɔ bo ŋgba biikyaabii nɛ. Mɔna me ka bee kei nɛ, me te tina biatɛɛ nombia ŋan pou yela. 12Wurubuarɛ nombia ŋan dɛɛ naa debokeiman nɛ, dɔɔ ne naa ŋa nideli ya. Ŋe yɛɛ fulaa de siaman ŋgba mena keŋ n ne kɛɛ kolo diiku bene man te n bɛɛ naa ke nideli ya. Mɔna debaŋ daale gyae kelii keŋ dɛɛ naa de Gbeŋgyoo Wurubuarɛ na de sia fonɛɛ, na waa yela dɛɛ gyeŋ ɔ nombia ŋan man nideli. Debaŋ kei mɔ nɛ me nombia kagyeŋ yɛɛ kyomii nɛ, mɔna debaŋ daale gyae kelii na, maa gyeŋ nombia nideli ŋgba mena keŋ Wurubuarɛ gyeŋ maŋ nideli nɛ.

13Abɔɔ kɛŋa pou man nɛ nombia atooro kyaa la keŋ ŋɔɔ taŋ ɔto ya. Ŋan yɛna kelɛɛdi na lookegyakaa na kegyae. Mɔna ŋe popou man na, kegyae yɛna ŋa nyee.

14

Pɔɔl kabese kolosi lee Wurubuarɛ feliŋ abɔɔ anefaŋ ŋan wose man

1Ɛ yɛɛ kakyeŋ na ɛ ke gyae dɔŋa, na ɛ ke yase ɛ sia gyae Wurubuarɛ feliŋ abɔɔ anefaŋ ŋan gbɛɛ. Tuturu na, ɛ yase ɛ sia gyae keŋ Wurubuarɛ waa ta ɛ dɔɔ kolosi nɛ gbɛɛ. 2Nawolo nyi walaŋ ŋon ɔ ne kolosi deise wɔlɛɛ kpookpoo nɛ, ɔ bɛɛ kolosi fa denibalaŋ ya mɔna ɔ ne kolosi bo fa Wurubuarɛ. N kɛɛ na ŋolo bee nyii ɔ nombia ŋan man ya, nawolo nyi Wurubuarɛ feliŋ ŋon ne tɛɛ la ɔ dɔɔ kolosi nombia aweeseŋ ŋenaŋ. 3Mɔna walaŋ ŋon Wurubuarɛ ne tɛɛ ɔ dɔɔ kolosi nɛ, ɔ nombia ŋan na do balaŋ doŋ na kakyeŋ te ne yeli bɛɛ tale kyaŋ ba wose. 4Walaŋ ŋon ɔ ne kolosi deise wɔlɛɛ kpookpoo nɛ, ŋon waageŋ te nombia ŋan ɔ ne kolosi nɛ dana tɔnɔɔ fa. Mɔna ŋon Wurubuarɛ ne tɛɛ ɔ dɔɔ kolosi nɛ, ɔ nombia ŋan ɔ ne kolosi nɛ dana tɔnɔɔ fa Kristotena dikpii keŋ pou.

5Nafɔ ma kegyae yɛna nyi ɛ popou yaa kolosi deise wɔlɛɛ kpookpoo, mɔna keŋ mɛɛ gyae kela yɛna nyi, Wurubuarɛ ke ta ɛ dɔɔ kolosi. Nawolo nyi walaŋ ŋon Wurubuarɛ ne tɛɛ ɔ dɔɔ kolosi na, ɔ kela walaŋ ŋon ɔ ne kolosi deise kpookpoo. Gyisɛ ŋolo kyaa botɔɔ keŋ ɔ ne tale lese deise wɔlɛɛ kpookpoo ŋan man, na kekyɔ Kristotena dikpii keŋ pou, na baa bee bɔ ɔsom keŋ man.

6Me tebia, nyi akpaa me kɔŋ ɛ gyaŋ te me kolosi deise wɔlɛɛ kpookpoo na, woŋ tɔnɔɔ yaa ɛ ke nyiŋ lee ŋe man? Mɔna akpaa me kaa yako ŋon nombia ŋan Wurubuarɛ ba lese wola man, yaa nombia kagyeŋ wose man nombia, yaa nombia ŋan Wurubuarɛ ba mo fa maŋ nyi me kaa yako ŋon, yaa me kaa wola ŋon nombia na, na kɛŋa be dana tɔnɔɔ fa ŋon yee? 7Mena mɔ te abɔɔ ŋan nyeedoŋ be doo ŋe man ya ŋgba kefereese na kaberɛse nɛ, akpaa be ta wola ŋa nideli ya na amɔte ne gyae la waa nyii ŋe man? 8Te akpaa yoonɔɔte ŋon ta wola ɔ kaberɛ nideli ya na, sena te ŋolo waa nyii ke man na waa koro desina ɔ wose fa yoo? 9Mena te doo fa ɛmɛɛ mɔ. Akpaa ŋolo de kolosi dei wɔle kpoo daale, te ŋolo te nyii ke man ya na sena te ŋolo waa yɛɛ na waa tale nyii nombia ŋan ɔ ne yako nɛ man? Dekɔŋ mena na, ɔ ne kolosi bo do feliŋ man yakaa. 10Deise kpookpoo burum kyaa tɛɛle kei dɔɔ, mɔna dei daale be kyaa keŋ ŋolo bee nyii ke man ya. 11Akpaa nyi mɔɔ ne nyii dei keŋ ŋolo ne kolosi ya na me yɛɛ ŋɔɔle e ɔ siaman, te mena mɔ te ŋon mɔ yɛɛ ŋɔɔle e me siaman. 12Mena te doo fa ɛmɛɛ mɔ. Debaŋ keŋ ɛ sia be yɛɛ ɛ ne kɛo Wurubuarɛ feliŋ abɔɔ anefaŋ ŋan nɛ, ɛ yɛɛ kakyeŋ kɛo keŋ gyae ke yela Kristotena dikpii keŋ ka bee bɔ ɔsom keŋ man nɛ.

13Mena dɔɔ akpaa nyi ŋolo ne kolosi dei wɔle kpoo daale na, kaboena nyi waa fane na waa nyiŋ tale lese ke man. 14Nawolo nyi akpaa me fane dei kpoo man na, feliŋ ŋon ɔ doo me man nɛ ne fane la, mɔna ma agyueŋ be doo botɔɔ ya. 15Mena dɔɔ sena yaa maa yɛɛ? Maa mo feliŋ ŋon ɔ doo me man nɛ fane, na maa mo ma agyueŋ mɔ fane. Maa mo feliŋ ŋon ɔ doo me man nɛ kpee nɔɔneŋ, na maa mo ma agyueŋ mɔ kpee nɔɔneŋ. 16Nyi ɛ gyaŋee ɛ ne fane te n mo dei daale kpoo n na lese Wurubuarɛ yele, te walaŋ yakaa ŋolo kyaa ɛ man keŋ ɔ bee nyii n dei keŋ man ya na, sena te waa tale sɛɛ neŋ nyi, “Dɛɛkɔŋ Mena,” keŋ nyi ɔ te nyii kpene keŋ n be yako nɛ man ya? 17Mberem na n fanewɔ nideli lese Wurubuarɛ yele, mɔna ke taŋ tɔnɔɔ fa n balate ŋon ya.

18Mɛɛ fa Wurubuarɛ karaŋ ŋgba mɛɛ tale kolosi deise kpookpoo kela ɛ man walaŋ kamasɛ nɛ. 19Mɔna akpaa me kpuɛ Kristotena dikpii keŋ man na, mɛɛ gyae nyi maa kolosi nyansa nombia kyomii bo mo wola balaŋ nombia, kela keŋ nyi maa kolosi nombia burum deise kpookpoo man keŋ bɔɔ gyae baa nyii ŋe man ya.

20Me tebia, ɛ na gyueŋ ŋgba bia nɛ ya. Lee dukum keyɛɛ man na, ɛ yɛɛ ɛ wose ŋgba kyokyoosebia baŋ bɔɔ gyeŋ dukum ya nɛ. Mɔna lee ɛ kɛɛ gyueŋ man na, ɛ gyueŋ ŋgba balaŋ baŋ bɔɔ bee Wurubuarɛ nombia man nɛ. 21Wurubuarɛ nombia aŋmaraseŋ see ne yako nyiaa, Wurubuarɛ kpa,

“Maa ta balaŋ baŋ bee kolosi deise kpookpoo nɛ

dɔɔ kolosi fa me balaŋ.

Maa ta ŋɔɔla dɔɔ kolosi fa me balaŋ.

Mɔna kɛŋa wɔle koraŋ na,

bɔɔ gyae baa nyii me dei ya.”

22Deise kpookpoo kekolosi te yɛɛ kpene keŋ Kristotena na mo gyeŋ Wurubuarɛ doŋ ya, mɔna baŋ ba te lɛɛ ta Kristo di ya nɛ, bɛɛ mo ke gyene Wurubuarɛ doŋ. Wurubuarɛ nombia keyako see yɛɛ kpene keŋ ke dana tɔnɔɔ fa baŋ bɔɔ lɛɛ Kristo di nɛ. Te baŋ ba te lɛɛ ta Kristo di ya nɛ dɔɔ, ka be dana tɔnɔɔ fa wɔ ya.

23Mena dɔɔ akpaa Kristotena dikpii keŋ de gyaŋee te walaŋ kamasɛ ne kolosi deise wɔlɛɛ kpookpoo, te akpaa balaŋ wɔlɛɛ yaa baŋ ba te yɛɛ Kristotenawɔ ya nɛ de kɔŋ botɔɔ na, bɔɔ gyae baa yako nyi ba nyeeya ne wɔlɛɛ baa yee? 24Mɔna nyi akpaa Wurubuarɛ de tɛɛ ɛ popou dɔɔ ɔ ne kolosi, te walaŋ yakaate yaa ŋon ɔ te yɛɛ Kristo walaŋ e ya nɛ de kaa gyoo ɛ man na, nombia ŋan ɔ ne nyii nɛ gyae ka lese ɔ dukum keyɛɛ debɔɔ, na ke yela waa gyeŋ nyi ɔ yɛɛ dukumyɛɛre e. 25Nombia ŋenaŋ gyae ka lese ɔ konɔɔ man nombia ŋan pou weesɛɛ nɛ debɔɔ, na waa buŋ som Wurubuarɛ na waa yako nyiaa, “Ampaŋ Wurubuarɛ kpuɛ ɛ man.”

Kristotena kegyaŋee mmaraase

26Me tebia, nombia ŋan mɛɛ yako nɛ mɛɛ wolo baa nyi akpaa ɛ kɔŋ kaa gyaŋee nɛ, mberem na ŋolo dana nɔɔneŋ keŋ waa kpee na ŋolo mɔ dana kolo waa wola, yaa ŋolo mɔ dana nombii keŋ Wurubuarɛ ba lese wola e. Mberem na ŋolo mɔ ne gyae waa mo deise wɔlɛɛ kpookpoo kolosi, yaa ŋolo mɔ kyaa keŋ waa lese dei wɔle kei man nɛ, kaboena nyi yaa yɛɛ kɛŋa pou na ɛ ka mo do Kristotena baŋ kakyeŋ.

27Akpaa ɛ man baale baa kolosi deise wɔlɛɛ kpookpoo na, baa yɛɛ balaŋ bala te ba boo paa na baa yɛɛ balaŋ batooro. Mɔna kaboena nyi baa kolosi dokoloŋ dokoloŋ, na ŋolo mɔ ka lese ŋe man. 28Nyi akpaa ŋolo be kyaa keŋ waa lese nombia ŋan man ya nɛ, kenaŋ na ŋon ɔ ne kolosi ŋa nɛ waa kyaŋ ɔ nɔɔ wu Kristotena dikpii keŋ man, na waa kolosi fa Wurubuarɛ na ŋon gbagba.

29Ɛ yela Wurubuarɛ akpeŋkpeŋgyɔɔra bala yaa batooro kekolosi, na balaŋ akaŋ baŋ ka gyoo be nombia ŋan bee kolosi nɛ man nideli. 30Te akpaa ŋolo kyaa te Wurubuarɛ da lese nombia ŋaale wola e nɛ, ɛ yela walaŋ ŋon ɔ be taŋgbɛɛ ɔ ne kolosi nɛ ke tina kekolosi yela. 31Nawolo nyi ɛ yɛɛ mena na Wurubuarɛ waa tale ta ɛ dɔɔ dokoloŋ dokoloŋ kolosi, na ke yela ɛ popou ke kasee kolo lee ke man na ka do ŋon kakyeŋ. 32Walaŋ kamasɛ ŋon Wurubuarɛ ne tɛɛ ɔ dɔɔ kolosi nɛ, kaboena nyi waa tale kyaŋ ɔ wose lee ɔ kekolosi keŋ man. 33Nawolo nyi Wurubuarɛ te yɛɛ walaŋ ŋon ɔ ne yɛɛ abɔɔ basabasa ya, mɔna ɔ yɛɛ Wurubuarɛ ŋon ɔ ne yɛɛ wa abɔɔ na ŋe gbɛɛ.

34Ŋgba mena keŋ doo Kristotena akpiise ŋan pou man nɛ, kaboena nyi ala baa wu be nɔɔ. Be gyaŋee ɔsom man na gbɛɛ be doo nyi baa kolosi ya, mɔna kaboena nyi baa yɔkɔse ba wose ŋgba mena keŋ Mosesi mmaraa keŋ na wolo nɛ. 35Nyi akpaa bɛɛ gyae baa nyii nombii daale man nideli na, kaboena nyi baa bɔɔse be baala deni man. Nawolo nyi ke yɛɛ desɛŋ ke nyi alo ke yɛɛ nɔɔdoŋ Kristotena dɛɛgyaŋee man.

36Mena dɔɔ ɛ na wolo baa nyi ɛ gyaŋ te Wurubuarɛ nombia ŋan leewɔ kɔŋ, yaa ɛmɛɛ yaageŋ nyii na ŋa?

37Akpaa ŋolo ne baake ɔ wose nyi ɔ yɛɛ Wurubuarɛ dekpeŋkpeŋgyɔɔre e, yaa ɔ ne kɛɛ ɔ wose nyi ɔ dana Wurubuarɛ feliŋ abɔɔ anefaŋ ŋan na, kaboena waa gyeŋ nyi me nombia ŋan mee kolosi nɛ pou lee Wurubuarɛ gyaŋ. 38Te akpaa nyi ŋolo te lɛɛ me nombia kɛŋa di ya nɛ, ɛmɛɛ mɔ ɛ na mo e yɛɛ kolo ya.

39Mena dɔɔ me tebia, ɛ yase ɛ sia na Wurubuarɛ ke ta ɛ dɔɔ kolosi, mɔ ɛ na tɔ baŋ bee kolosi deise wɔlɛɛ kpookpoo nɛ gbɛɛ ya. 40Mɔna kaboena nyi yaa yɛɛ nombia pou na ŋe gbɛɛ, ŋgba mena keŋ kaboena nɛ.

15

Kristo kefoŋ lee yeŋ man

1Me tebia, nɛnɛɛ mɛɛ gyae maa tɔɔse ŋon nyeedoŋ nombia ŋan mɔɔ yako ŋon te ɛ be lɛɛ di te ɛ seŋɛɛ ŋe man keŋkeŋ nɛ. 2Akpaa ɛ kyaŋ nombia ŋan mɔɔ yako ŋon nɛ man keŋkeŋ na, Wurubuarɛ waa ta ŋe dɔɔ lɛɛ ɛ nyee. Mɔna akpaa ɛ te kyaŋ ŋa keŋkeŋ ya na ɛ kelɛɛdi keŋ yɛɛ yakaa.

3Nawolo nyi kpene keŋ de Gbeŋgyoo Yesu ba wola maŋ te ke dana tɔnɔɔ kela kpene kamasɛ nɛ, keŋ yaa ma moowɔ mɛɛ wola ŋon nɛ. Nombia ŋenaŋ yɛna nyi,

De nombiakumɛɛ dɔɔ te Kristo kaa yeŋawɔ,

ŋgba mena keŋ Wurubuarɛ nombia aŋmaraseŋ see ŋan ne yako nɛ.

4Be wuu e te weeya atoorote keŋ na

Wurubuarɛ gyuusu e lee yeŋ man,

ŋgba mena keŋ Wurubuarɛ nombia aŋmaraseŋ see ŋan ne yako nɛ.

5Ɔ lese ɔ wose wola Pita.

Kenaŋ wɔle na te ɔ lese ɔ wose wola ɔ kpilala kufu bala baŋ mɔ.

6Kenaŋ wɔle nɛ ɔ besewɔ lese ɔ wose wola

ɔ kaseela baŋ be yaanɔɔle kela balaŋ

sɔŋonoŋ akpeŋ anoŋ (500) nɛ debaŋ dokoloŋ man.

Be man balaŋ burum sɛɛ be kyaa na be sia te baale mɔ ta yekee. 7Keŋte ɔ lese ɔ wose wola Gyemisi, te ɔ besewɔ lese ɔ wose wola kpilala baŋ pou. 8Wɔle wɔle nɛ, ɔ kaa lese ɔ wose wola maŋ Pɔɔl ŋon nafɔ ŋolo te gyakaa loo nyi maa kaa bese Kristo walaŋ ya nɛ.

9Maŋ yɛna Kristo kpilala baŋ pou man kemaasa, te ma tekaboena gba nyi nafɔ baa baake maŋ nyi Kristo kpilale ya. Nawolo nyi me naase Kristotena baŋ diyem nideli. 10Mɔna lee Wurubuarɛ bɛrɛɛ dɔɔ te gyɛŋ me kaa bese walaŋ nɛ. Ɔ bɛrɛɛ keŋ ɔ ba mo boele maŋ nɛ te yɛɛ yakaa ya, nawolo nyi me yɛɛ tom kela Kristo kpilala akaŋ baŋ pou. Mɔna na maŋ gbagba doŋ te ma moowɔ yɛɛ ya, Wurubuarɛ bɛrɛɛ keŋ ɔ ba mo boele maŋ nɛ yɛɛ la. 11Mena dɔɔ Kristo nombia kɛŋa lee me gyaŋ o ŋa lee be gyaŋ bo o, ŋan te de popou ne kolosi te ŋan mɔ te ɛ lɛɛwɔ di.

Kefoŋ lee yeŋ man

12Mɔna akpaa dee kolosi nyeekelɛɛ nombia ŋan nyi Kristo yeŋawɔ te Wurubuarɛ gyuusu e lee yeŋ man na, woŋ dɔɔ te ɛmɛɛ baale ne yako nyi kefoŋ lee yeŋ man be kyaa ya? 13Nyi akpaa kefoŋ lee yeŋ man be kyaa ya na, kenaŋ na nawolo baa nyi Wurubuarɛ te gyuusu Kristo lee yeŋ man ya. 14Te akpaa Wurubuarɛ te gyuusu Kristo lee yeŋ man ya na, kenaŋ na Wurubuarɛ nombia ŋan dee kolosi na ɛ kelɛɛdi keŋ mɔ yɛɛ yakaa. 15Nyi akpaa be doo mena ya na kenaŋ na daa Kristo kpilala baŋ te di dekara gyakaa Wurubuarɛ dɔɔ, nawolo nyi dɛɛ yako nyi Wurubuarɛ gyuusu Kristo lee yeŋ man. Nyi akpaa woya be gyae baa foŋ lee yeŋ man ya na, kenaŋ na Wurubuarɛ te gyuusu Kristo lee yeŋ man ya. 16Mɔ akpaa kefoŋ lee yeŋ man be kyaa ya na, kenaŋ na Wurubuarɛ te gyuusu Kristo lee yeŋ man ya. 17Te akpaa nyi Wurubuarɛ te gyuusu Kristo lee yeŋ man ya nɛ, kenaŋ na ɛ kelɛɛdi keŋ yɛɛ yakaa te ɛ sɛɛ ɛ doo ɛ nombiakumɛɛ man. 18Kenaŋ na Kristotena baŋ mɔ bɔɔ yekee nɛ ta yekee leki. 19Akpaa nyi tɛɛle kei dɔɔ kaageŋ kekyaa dɔɔ te de loo gyakaa Kristo dɔɔ na, kenaŋ na de nombia dana waraŋase kela walaŋ kamasɛ.

20Mɔna anokoare keŋ doo ke man yɛna nyiaa, Wurubuarɛ gyuusu Kristo lee yeŋ man. Ŋon Kristo yɛna woya baŋ pou Wurubuarɛ waa kaa gyuusu wɔ nɛ be gyaŋgbate. 21Nawolo nyi mena keŋ yeŋ be tɛɛ walaŋ dokoloŋ dɔɔ kɔŋ tɛɛle kei dɔɔ nɛ, mena mɔ te kefoŋ lee yeŋ man mɔ tɛɛwɔ walaŋ dokoloŋ dɔɔ kɔŋ tɛɛle kei dɔɔ. 22Ŋgba mena keŋ balaŋ pou ba lee Adam man te ɔ nombiakumɛɛ dɔɔ bɛɛ yekee nɛ, mena mɔ te balaŋ baŋ pou be yɛɛ Kristo wui nɛ baa nyiŋ nyeedoŋ kekpaa lee Kristo yeŋ keŋ man.

23Mɔna walaŋ kamasɛ dana ɔ debaŋ keŋ Wurubuarɛ waa gyuusu e lee yeŋ man. Kristo taŋgbɛɛ la foŋ lee yeŋ man, te wee keŋ waa bese kɔŋ na balaŋ baŋ be yɛɛ ɔ wui nɛ mɔ baa foŋ lee yeŋ man. 24Kei wɔle na kpene kamasɛ gyae ke kɔŋ kɔ ɔto. Debaŋ kenaŋ te Kristo waa di doŋse pou na gyooneŋ na ŋe gyoorobiiri pou dɔɔ, na waa mo gyoori keŋ do ɔ kya Wurubuarɛ nyiŋmaa man.

25Nawolo nyi kaboena nyi Kristo waa di gyoori, kelii debaŋ keŋ Wurubuarɛ waa mo ɔ kɔlala pou do ɔ nawɔɔ tɛɛ. 26Te kɔlare ɔtomante ŋon Wurubuarɛ waa wɔlɛɛ e nɛ yɛna yeŋ. 27Nawolo nyi Wurubuarɛ nombia aŋmaraseŋ see ne yako lee Kristo wose man nyiaa, “Wurubuarɛ ta mo kpene kamasɛ do Kristo tɛɛ.” Mɔna keŋ Wurubuarɛ be yako nyi ɔ ta mo kpene kamasɛ do ɔ tɛɛ nɛ, keŋ bɛɛ wolo nyi ŋon Wurubuarɛ gbagba mɔ doo ɔ tɛɛ ya. Nawolo nyi ŋon Wurubuarɛ moona kpene kamasɛ do Kristo tɛɛ. 28Debaŋ keŋ Wurubuarɛ da mo abɔɔ kɛŋa pou do ɔ bu ŋon tɛɛ taŋ nɛ, ɔ bu ŋon mɔ waa mo ɔ wose do ɔ kya Wurubuarɛ ŋon ɔ ba mo kpene kamasɛ do ɔ tɛɛ nɛ tɛɛ. Na balaŋ pou kena nyi Wurubuarɛ yɛna kpene kamasɛ nyee.

29Te akpaa kefoŋ lee yeŋ man be kyaa ya na, woŋ dɔɔ yaa balaŋ baŋ bɛɛ lɛɛ ba woya nɔɔ seŋ nyi baa sɔ wɔ Wurubuarɛ loŋ nɛ loo gyakaa? Yaa akpaa nyi bɔɔ gyae baa gyuusu balaŋ lee yeŋ man korakora ya na, weera te baale ne lɛɛ ba loŋtona baŋ bɔɔ yekee nɛ nɔɔ seŋ nyi baa sɔ wɔ Wurubuarɛ loŋ fa wɔ? 30Te daa gbagba mɔ de? Nyi akpaa kefoŋ lee yeŋ man be kyaa ya na, woŋ dɔɔ te wee kamasɛ dɛɛ mo da wose fa yeŋ? 31Me tebia, mɛɛ yako ŋon nyi yeŋ nombia ne tuŋ maŋ wee kamasɛ. Lee mena keŋ daa na ŋon na Kristo yɛɛ dokoloŋ dɔɔ, mɛɛ tale mo ŋon kyɔ poaa. Mena dɔɔ te mee kolosi nombii kei. 32Nyi tɛɛle kei dɔɔ nombia dɔɔ te daa na balaŋ baŋ be yɛɛ ŋgba wonembia baŋ bɛɛ kyaŋ balaŋ nɛ yoo yoo dinaa kei Efeso donɔɔ man na, woŋ tɔnɔɔ yaa maa nyiŋ lee ke man? Akpaa nyi kefoŋ lee yeŋ man be kyaa ya na, ɛ yela dɛɛ yɛɛ ŋgba mena keŋ dudu daale ne yako nɛ nyiaa,

“Ɛ yela dee di na dɛɛ nyɔɔ,

nawolo nyi kyoo kaageŋ na de ta yem.”

33Ɛ na yeli ŋolo ka beo ŋon ya, “Nawolo nyi dɔɔre kum ne wɔlɛɛ dinɔɔ kpaakpaate.” 34Ɛ bese gyoo ɛ wose man nideli na ɛ ke tina nombiakumɛɛ keyɛɛ yela. Nawolo nyi dana desɛŋ ŋgba ɛ man baale sɛɛ ɛ ba gyeŋ Wurubuarɛ nombia korakora ya nɛ.

Kefoŋ lee yeŋ man na ka wosenaane wɔle

35Mberem na ŋolo waa bɔɔse nyiaa, “Sena te woya baa tale foŋ lee yeŋ man bela, te wosenaane woŋti yaa baa nyiŋ?” 36Diyiŋ nombia kebɔɔse yaa kei. Nawolo nyi kpene kamasɛ keŋ n duu tɛɛle man nɛ, kɛɛ daale pɛte kolo wɔle ne tuu lee ke man. 37Akpaa n duu kolo bii nɛ, keŋ n ba mo duu na keŋ nyaŋ ke kɔ nɛ te yɛɛ kyɛɛkyɛɛ ya. 38Mɔna Wurubuarɛ ne faa na ke ke dinɔɔ, ŋgba mena keŋ ŋon gbagba ne gyae nɛ. Kpene kamasɛ keŋ n duu na, Wurubuarɛ ne yeli kɛɛ bee nyiŋ ke dinɔɔ.

39Wosenaane pou te yɛɛ dokoloŋ ya. Denibalaŋ wui kpoo te wonembia wui kpoo te gyebuse wui kpoo te kpebia mɔ wui kpoo. 40Mena mɔ te abɔɔ ŋan pou Wurubuarɛ be yɛɛ nɛ, ŋan ŋe kyaa adido nɛ ŋa kyeo kpoo te ŋan ŋe kyaa tɛɛle kei dɔɔ mɔ nɛ kyeo kpoo. 41Weese kɛɛ ŋalakee kpoo te gyaalaŋ mɔ wui keŋalakee kpoo te kyolobiise mɔ kɛɛ ŋalakee kpoo. Kyolobii kamasɛ mɔ dana mena keŋ ɔ ne ŋalakee.

42Mena ke te gyae ke yɛɛ debaŋ keŋ balaŋ baa foŋ lee yeŋ man nɛ. Akpaa be wuu walaŋ na waa dala, mɔna Wurubuarɛ de gyuusu e na waa fa e wosenaane wɔle keŋ be gyae ke dala ya. 43Nyi akpaa be wuu ke na kɔɔ dana tɔnɔɔ bela ya, mɔna akpaa be gyuusu ke lee yeŋ man na ke dana obuo. Nyi be wuu ke na kɔɔ dana doŋ ya, mɔna akpaa be gyuusu ke na ke dana doŋ. 44Deniwalaŋ wosenaane keŋ bɛɛ mo wuu nɛ, ke yɛɛ tɛɛle kei dɔɔ wosenaane ke. Mɔna akpaa Wurubuarɛ de gyuusu ke na ke ta bese Wurubuarɛ man wosenaane. Tɛɛle kei dɔɔ wosenaane kyaa, mena dɔɔ kaboena nyi Wurubuarɛ man wosenaane mɔ dɛɛ kyaa.

45Wurubuarɛ nombia aŋmaraseŋ see yakowɔ nyiaa, “Wurubuarɛ moo ɔ feliŋ do Adam gyaŋgbate ŋon man te ɔ nyiŋa nyeedoŋ. Mɔna Yesu Kristo ŋon bɛɛ baake e nyi Adam balate ŋon nɛ, ŋon yɛna Wurubuarɛ feliŋ ŋon ɔ ne fa nyeedoŋ kekpaa.” 46Na ŋon ɔ yɛɛ Wurubuarɛ feliŋ e nɛ taŋgbɛɛ la kɔŋ ya, mɔna ŋon ɔ yɛɛ deniwalaŋ e nɛ taŋgbɛɛ la kɔŋ. Kenaŋ wɔle na pɛte ŋon ɔ yɛɛ Wurubuarɛ feliŋ e nɛ kɔŋawɔ. 47Adam gyaŋgbate ŋon lee tɛɛle kei dɔɔ nawolo nyi tɛɛle te Wurubuarɛ moowɔ yɛɛ e, mɔna Adam balate ŋon dɔɔ ŋon lee Wurubuarɛ man adido. 48Mena keŋ Adam ŋon ɔ ba lee tɛɛle kei dɔɔ doo nɛ, mena mɔ te tɛɛle kei dɔɔ balaŋ doo. Te mena keŋ Adam ŋon ɔ ba lee Wurubuarɛ man doo nɛ, mena mɔ te Wurubuarɛ man balaŋ doo. 49Mena keŋ walaŋ ŋon bɔɔ mo tɛɛle ma e dinɔɔ doo de man nɛ, mena mɔ te walaŋ ŋon ɔ ba lee adido nɛ dinɔɔ gyae ke doo de man.

50Me tebia, mɛɛ gyae ɛ ka gyeŋ nyi kpene keŋ ke yɛɛ wosenaane na fatabo ke nɛ, be gyae ke tale gyoo Wurubuarɛ gyoori keŋ man ya. Mena mɔ te wosenaane kei keŋ gyae ke dala nɛ, be gyae ke kyaa kekpaakekpaa ya.

51Ɛ see deŋele na ɛ ke tei nombia aweeseŋ kɛŋa. Nombia ŋenaŋ yɛna nyiaa, na de popou ne gyae la dɛɛ yeŋ ya. Mɔna debaŋ keŋ ba wola kaberɛ ɔtomante keŋ na, Wurubuarɛ waa kyɛɛkee de popou karatetee dokoloŋ ŋgba mena keŋ ɔga ne ŋmaale nɛ. 52Ba wola kaberɛ ɔtomante keŋ na Wurubuarɛ waa kyɛɛkee de popou, te baŋ bɔɔ yekee nɛ baa foŋ lee yeŋ man keŋ bɔɔ gyae baa yeŋ bela ya. 53Nawolo nyi Wurubuarɛ waa besena wosenaane keŋ kɛɛ dale nɛ yɛɛ wosenaane keŋ ke bɛɛ dale ya. Na waa besena wosenaane keŋ kɛɛ yem nɛ yɛɛ wosenaane keŋ ke bɛɛ yem ya. 54Akpaa wosenaane keŋ kɛɛ dale nɛ da bese wosenaane keŋ ke bɛɛ dale ya, te wosenaane keŋ kɛɛ yem nɛ da bese wosenaane keŋ ke bɛɛ yem ya nɛ, kenaŋ na Wurubuarɛ nombia ŋan bɔɔ ŋmarase see nɛ te kɔŋ mena. Nombia ŋenaŋ yɛna nyiaa, “Da te yoo di yeŋ dɔɔ. Yeŋ be taŋ doŋ de dɔɔ bela ya.”

55“Yeŋ, n doŋ keŋ n dana n ne di balaŋ dɔɔ nɛ doo aleŋ?

Yeŋ, n doŋ keŋ n dana n na mo do balaŋ kayeyɛɛ nɛ doo aleŋ?”

56Yeŋ doŋ keŋ ɔ dana ɔ na do balaŋ kayeyɛɛ nɛ yɛna dukum, te mmaraa mɔ ne yele la dukum ne nyiŋ doŋ. 57Mɔna dɛɛ do Wurubuarɛ nɔɔ, nawolo nyi ŋon yele la te de tɛɛwɔ de Gbeŋgyoo Yesu Kristo dɔɔ di kpene kamasɛ dɔɔ. 58Mena dɔɔ me tebia kpaakpaa ɛ seŋ keŋkeŋ, ɛ na yeli kolo ke wosi ŋon ya. Te debaŋ kamasɛ na, ɛ mo ɛ wose pou do de Gbeŋgyoo Yesu tom keŋ man. Nawolo nyi ɛ gyeŋ nyi tom keŋ ɛ ne yɛɛ lee de Gbeŋgyoo Yesu doŋ dɔɔ nɛ be gyae ke yɛɛ yakaa ya.

16

Kristotena toto kado fa be tebia

1Nɛnɛɛ toto keŋ ɛ ka do na baa mo kyɔ Wurubuarɛ balaŋ baŋ be kyaa Gyudia tɛɛle man nɛ, ɛ yɛɛ ŋgba mena keŋ mɔɔ wola Kristotena akpiise ŋan kya Galatia tɛɛle man nɛ. 2Kosida kamasɛ keŋ ɛ gyaŋee nɛ, kɔba keŋ walaŋ kamasɛ be yɛɛ tom Kosida kenaŋ man te ɔ be nyim nɛ, waa lese ke man ɔ doŋ ketalebii see yenaŋ. Na kɔbase ŋan pou kegyaŋee pɛna maa kɔŋ. 3Na akpaa me kaa gyoo ɛ gyaŋ na, ɛ ka mo ya abɔɔ ŋan do balaŋ baŋ ɛmɛɛ gbagba ba lese wɔ nɛ nyiŋmaa man, na maa ŋmarase me nyiŋmaa man tɔne kpu na ya abɔɔ ŋan fa wɔ, na baa mo gyina Kristotena baŋ be kyaa Gyerusalɛm donɔɔ man nɛ. 4Te akpaa de kɔŋ nyi maŋ gbagba maa gyu na, maa kpu na wɔ na de popou ke gyu.

5Nyi akpaa ma lee Masedonia tɛɛle man na maa kɔŋ ɛ gyaŋ, nawolo nyi ma te yɛɛ ma agyueŋ nyi maa mo na Masedonia tɛɛle man pɛ maa kɔŋ ɛ gyaŋ. 6Me kɔŋ na, mberem maa di weeya ala ŋaale ɛ gyaŋ, yaa maa kyaa kelii waare tɛɛ na ɛ ke nyiŋ kyɔ maŋ me gbɛɛneŋ ŋan maa gyu nɛ man. 7Me gbɛɛ kei man dɔɔ, mɔɔ ne gyae nyi maa kpase kɔŋ kaa do ŋon nɔɔ yakaa na maa bese ya, mɔna akpaa Wurubuarɛ de sɛɛ na, maa kaa di weeya akalansɛɛ ŋaale ɛ gyaŋ. 8Mɔna maa kyaa Efeso donɔɔ man kɛbo kelii Pentekosite wee keŋ. 9Doo nyi balaŋ burum ta koro seŋ tia maŋ, mɔna ma te naa nyi Wurubuarɛ ta toro gbɛɛ dinaa daale fa maŋ, nyi maa yɛɛ tom keŋ ke gyae ke yɛɛ tɔnɔɔ nɛ kɛbo.

10Akpaa Timoti de kɔŋ ɛ gyaŋ na ɛ lɛɛ e nideli na ɔ wɔe ke fɛɛ e, nawolo nyi ŋon mɔ ne yɛɛ de Gbeŋgyoo Yesu tom bo ŋgba maŋ nɛ. 11Ɛ man ŋolo na ŋolo na bɛɛ nyi ɔ be lɛɛ e ya, mɔna ɛ lɔ e gbɛɛ wosefɛɛreŋ man na waa nyiŋ bese kɔŋ me gyaŋ. Mɛɛ kɛɛ ɔ gbɛɛ nyi de tebia Kristotena baale baa kpu na e na baa kɔŋ.

12De gyoo Apolo dɔɔ ma doo e kakyeŋ nideli nyi waa kpu na de tebia Kristotena akaŋ baŋ na baa kɔŋ ɛ gyaŋ, mɔna ɔ te sɛɛ nyi waa kɔŋ ɛ gyaŋ debokeiman ya. Akpaa Wurubuarɛ de fa e gbɛɛ na, waa kɔŋ ɛ gyaŋ.

13Ɛ na wolee ɛ wose ya. Ɛ kyaŋ ɛ kelɛɛdi keŋ man keŋkeŋ. Ɛ seŋ ŋgba baala nɛ, na ɛ ke yɛɛ doŋ. 14Ɛ yɛɛ kpene kamasɛ dɔŋa kegyae man.

15-16Setefanase dɔɔ ɛmɛɛ gbagba gyeŋ nyi ŋon na ɔ dekpaŋalaŋmantena yɛna balaŋ baŋ bɔɔ taŋgbɛɛ lɛɛ Kristo di Akaya tɛɛle man. Be ta mo ba wose fa ɔsom keŋ, te bɛɛ kyɔ Kristotena baŋ nideli. Me tebia, mɛɛ waase ŋon bo nyi ɛ yɔkɔse ɛ wose fa mena balaŋ kɛwɔ dinɔɔ, na baŋ mɔ bɛɛ yɛɛ mena tom kei nɛ. 17Setefanase na Fɔtunatuse na Akayakuse ke kɔŋ me gyaŋ nɛ yɛɛ maŋ gyoŋ nideli. Nawolo nyi baŋ kɔŋala kaa seŋ ɛ nawɔɔ man. 18Nawolo nyi ba te yeli ma nyee man nombia te yɛɛ maŋ dokoloŋ, ŋgba mena keŋ ɛmɛɛ mɔ wui be yɛɛ ŋon dokoloŋ nɛ. Kaboena nyi dɛɛ lese mena balaŋ kɛwɔ dinɔɔ yele.

Nɔɔkado ɔtomante

19Kristotena akpiise ŋan kyaa Esia tɛɛle man nɛ na do ŋon nɔɔ. Akuila na Pirisila na Kristotena dikpii keŋ ne gyaŋee be dɛɛ nɛ, na do ŋon nɔɔ nideli lee de Gbeŋgyoo Yesu yele man. 20De tebia Kristotena baŋ pou be kyaa kɛbo nɛ na do ŋon nɔɔ. Ɛ do dɔŋa nɔɔ gyoŋ man.

21Maŋ Pɔɔl gbagba moona me nyiŋmaa ŋmarase nɔɔkado tɔne kei.

22Akpaa nyi ŋolo bɛɛ gyae de Gbeŋgyoo Yesu nombia ya na, Wurubuarɛ waa falaa e. Maranata (ka asɛɛ yɛna nyi, de Gbeŋgyoo Yesu kɔŋ).

23De Gbeŋgyoo Yesu waa mo ɔ bɛrɛɛ boele ŋon, na waa seŋ ɛ wɔle.

24Mɛɛ gyae ɛ popou, te mɛɛ do ŋon nɔɔ de Gbeŋgyoo Yesu Kristo yele man. Amɛn.