Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ sagɩ tə,
Likə
nə pʋ́pʋ́nɩ́
Likə sagɩ tə yuu wa sʋgʋ
Lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə
Likə nan dwíí don yofwamɩnan wa, tə mʋ̀ də Matiə də Marəkə də Zwan ba dwíí tə yofwamɩnan tə nə tà nədʋ. Likə tətə tà Zwifə, ʋ ga jì *Kərisə lìù. Kʋ nə twá nətʋ tə, ba nə kàrɩ̀ wá də ʋ ləzwənyiri tə nə yɩ nətʋ, ʋ yɩ lìù tə, ʋ nə pɩ̀à yənu. Yá ʋ ga swə yìə̀n tə nə tʋn, tə lɛ. Nə zə́n nə yə̀ə́ də, ʋ yɩ dɩmʋtʋrʋ.
Lɩ̀à tə duən tə, ba nə pʋ́pʋ́nɩ́ sʋywáŋán tə, yà yɩ lɩ̀à tə, ba nə nɩ tə yìə̀n tə də ba yɩ́á. Likə mʋ̀ yà wà tə nɩ də ʋ yɩ́á. Ʋ yɩ ʋ bwe tə yìə̀n tə nɛɛ nə zəni zəni, lɩ̀à tə con, ba nə nɩ tə də ba yɩ́á. Ʋ sóní nətʋ, ba nə lʋrɩ Zwezi tə də yoo.
Ʋ mʋ̀ də *tʋntʋnʋ Polə ken duən, ba va bwálá, máŋá tə wa, Polə nə vəli, sə ʋ swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə, ʋ bɩrɩ lɩ̀à tə, ba nə tà *Zwifə-ba nə.
Likə pʋ́pʋ́nɩ́ saga bələ. Ʋ sagɩ tə don yɩ sʋywáŋʋ́ sagɩ kʋ tə, kʋ don tə də yɩ tʋntʋna tʋtʋnan sagɩ tə.
Lɩ̀à tə nə, Likə nə pʋ́pʋ́nɩ́
Likə yɩ ʋ pɩ̀à, ʋ swɩ̀n Zwezi sʋywáŋʋ́ tə, ʋ bɩrɩ lɩ̀à tə nə, ba nə tà *Zwifə-ba tə. Ba lɩ̀à təntə swɩ̀n *Gərɛkə-ba sʋgʋ, ba ga tə̀lə́ *Yɩzərayɛlə lʋʋ nii wa. Ʋ gwin Zwifə-ba sʋ̀ràn tə, tə də̀ń niun nə cà, də Zwifə-ba yofwamɩnan tə, ba nə yə̀rì, ʋ bɩrɩ ba. Yá kʋ dàń pɩn lɩ̀à tə, ba nə tà Zwifə-ba lʋʋ mama wa wàá ba lwarɩ də, Zwezi yɩ lìù tə, ʋ nə jon ba.
Sagɩ tə wa sʋgʋ
Likə bɩrɩ də, Zwezi yɩ lìù tə, ʋ joŋə lɩ̀à ba cʋna wa, ʋ ga yɩ *Yuu-Tiu. Zwezi swə lɩ̀à tə, ba nə muŋə ba: Kʋ mʋ̀ nə yɩ cʋna lɩ̀à, də bìsɩ́ná də zʋra də yayɩŋa.
1Likə bɩrɩ ʋ sagɩ tə nətən
1-3À yáá tíú Teofilə, yìə̀n tə, tə nə tʋn nə pwərə wa, lɩ̀à zənzən də́də́n, sə ba pʋ́pʋ́nɩ́ tə, ba tún. Ba tún yìə̀n təntə, ndə tə tɩ̀án tə nə nɩ tə, kʋ máŋá tə wa, tə nə tʋn. Kʋ ga ya ba yuu zɩlɩ, sə ba swɩ̀n Yɩɩ sʋgʋ tə. Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, kʋ nə yí à də, à də ma bwe zəni yìə̀n tə yuu wa, tə nə tʋn, kʋ máŋá tə nə. Yá kʋ ya ziən, kʋ pa à mʋ̀ nə, sə à pʋ́pʋ́nɩ́ tə à pa aba, ndə kʋ nə zɩgɩ nətʋ. 4À fwa kʋ nətʋ tə, sə n ma wànɩ́ n lwarɩ kàrà tə cɩ́gá tə, n nə nɩ tə.
Malɩka swɩ̀n Zwan-Batisə lʋrʋ tə yoo
5Máŋá tə wa, *Erodə nə yɩ Zwide nagwanaa tə wa pɩ̀ʋ́, Yɩɩ *joŋwanʋ don yà yɩ lá, ba ma boŋə Zakari. Ʋ də yɩ Abɩa púlí tə wa Yɩɩ joŋwanʋ don. Ʋ kan yɩrɩ nə Elizabɛtə. Ʋ ya *Arɔn Yɩɩ joŋwanʋ nəkwɩa dwíí tə wa bʋ̀á. 6Ba mɛ bələ yà yɩ cɩ́gá tɩ̀án Yɩɩ yáá con, ba ga zìlí yìə̀n tə mama, Yɩɩ nə nə pɩn ʋ *nii tə yuu wa zəni. Ba ba yoo jə, ba nə wá caga ba nii nə kʋ yɩrɩ. 7Elizabɛtə yà yɩ kadɩŋʋ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba yà ba bìú jə, yá ba mɛ bələ tə də ga kwɩn.
8Dɩɩn don nə, kʋ yà twi kʋ yí Zakari dwíí púlí tə, sə ba tʋn Yɩɩ tʋtʋŋɩ tə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Zakari yà wulə *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa, ʋ fwa kʋ tʋtʋŋɩ tə, 9ndə kʋ nə yɩ Yɩɩ joŋwana tə yofwamɩʋ nə. Kʋ tʋa Zakari yuu wa, sə ʋ zʋ bwálɩ́ tə wa, kʋ nə yɩ Yɩɩ nyiən nə, ʋ sʋrɩ tɩralɩ ʋ pa Yɩɩ nə. 10Máŋá tə wa, ʋ nə wulə ʋ sʋrɩ tɩralɩ tə, lalʋʋ tə mama yà zɩga kàrá wa, ba jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ.
11*Yuu-Tiu *malɩka twi, ka nan Zakari nə. Ka twi ka zɩga *joŋi kúrí tə jɩzən nə. 12Máŋá tə, Zakari nə nɩ ka, ʋ bɩcan dɩŋɩ, ʋ ga zəzəgə. 13Yá malɩka tə dàń swɩ̀n ʋ con, ka wʋ́: «Dàn ká pa fən ja mʋ́, Zakari. Yɩɩ nì n yɩlori tə: N kan Elizabɛtə wá lʋrɩ bibɛɛ ʋ pa mʋ́, n ga wá kə ʋ yɩrɩ Zwan. 14Ʋ wá yà pupwən nəfarʋ, ʋ pa mʋ́. Yá lɩ̀à zənzən də ga wá jwɛ ʋ lʋrɩ tə yɩrɩ. 15Ʋ wá yà ləzwənfarʋ Yuu-Tiu yáá nə. Ʋ bá nyʋ divɛn, nə à yə̀ə́ swana yiri mama. Ʋ wá sú də Yɩɩ-*Siŋu tə, də ʋ tə wulə ʋ nuu pùə́ wa. 16Ʋ wá van *Yɩzərayɛlə lɩ̀à zənzən, ʋ ja bà Yuu-Tiu tə con, ʋ nə yɩ ba Yɩɩ. 17Ʋ tətə nə wá va ʋ tɩ̀àn nə, Yɩɩ yáá nə, də Yɩɩ-Siŋu dɩ̀àn tə, tə nə yɩ də Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Eli. Ʋ wá pa nyɩna də bɩa kə duən nə. Ʋ wá ja ba tə, ba nə vɩ nii, ʋ ja bà cɩ́gá tɩ̀án tə, ba nə jə wʋbʋŋa con. Ʋ wá tanɩ lɩ̀à tə, ʋ pa ba ma dɩ̀àn Yuu-Tiu».
18Zakari dàń ma swɩ̀n malɩka tə con, ʋ wʋ́: «À wá twá nətə à ma lwarɩ də, kʋ yɩ cɩ́gá? À də à kan mama nə kwɩn». 19Malɩka tə ma le wá, ka wʋ́: «À yɩrɩ nə ya Gabəriyɛlə. À mʋ̀ nə wulə Yɩɩ yáá nə, à tʋŋa à pɩn wá. Ʋ tʋn nə, sə à swɩ̀n n con, sə à ga pa mʋ́ sʋywáŋʋ́ kʋ tə. 20Yá n wà à sʋ̀ràn tə cɩ́gá pɩn, tə nii ga wá sú, də tə máŋá nə yí. Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə̀ń n wá jì bəru, n bá wànɩ́ n swɩ̀n, kʋ ja va dɩɩn tə, tə yìə̀n tə nii nə wá sú».
21Kʋ máŋá təntə wa, kʋ gwárɩ́ lalʋʋ tə, kʋ yà nə dànɩ̀ Zakari kàrá wa, ʋ dánʋ́ tə yɩrɩ Yɩɩ dìə̀ tə wa. 22Yá ʋ nə nan máŋá tə wa, ʋ yà kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ də ba ʋ swɩ̀n. Lɩ̀à tə dàń ma lwarɩ də, kʋ ya ʋ nɩ won, kʋ nə nan Yɩɩ, Yɩɩ dìə̀ tə wa. Ʋ jɩ̀àn nə, ʋ ma swɩ̀n ba con, ʋ nii ga də̀ŋə̀.
23Zakari dàń tʋn Yɩɩ dìə̀ tə wa ʋ zwɛ̀e, ʋ pìí ʋ va ʋ sàń. 24Kʋ nə twi kʋ bà, kʋ dánɩ́ kwa nə, ʋ kan Elizabɛtə jɩn pùə́, yá ʋ dàń yɩ dìə̀ wa cànɩ̀ bonu. Kʋ máŋá tə wa, ʋ swɩ̀n ʋ tɩ̀àn con, ʋ wʋ́: 25«Nə̀ń kʋ tə, Yuu-Tiu nə pɩ̀à, sə ʋ fwa ʋ pa nə: Sɩ́ʋ́n nə ʋ pɩ̀à, sə ʋ lɩ nə, kʋ tə wa, kʋ nə yɩ nə kana cavɩra lɩ̀à yáá con».
Malɩka swɩ̀n Zwezi lʋrʋ tə yoo
26Elizabɛtə pùə́ tə janʋ cànɩ̀ bardʋ máŋá wa, Yɩɩ tʋn *malɩka Gabəriyɛlə Galile nagwanaa tɩʋ don nə, ba nə boŋə ‹*Nazarɛtə›. 27Ʋ tʋn wá kacɩɩn don con, ʋ tə nə yə̀rì bɛɛ, ʋ yɩrɩ nə yɩ Mari. Ʋ yɩ Zwʋzɛfə bwàlʋ́, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ swe. Zwʋzɛfə tə nan pɩ̀ʋ́ *Davidə dwíí tə wa.
28Malɩka tə yí, ka swɩ̀n Mari con, ka wʋ́: «Ya pupwən wa, Yɩɩ fwa pubwanʋ n yɩra. *Yuu-Tiu wulə də mʋ́». 29Tə yìə̀n tə wʋwalɩ Mari zənzən, ʋ ga bwe ʋ tɩ̀àn yoo tə, kʋ mʋ̀ jʋnʋ təntə nə pɩ̀à kʋ swɩ̀n ʋ con. 30Malɩka tə dàń swɩ̀n ʋ con, ka wʋ́: «Mari, dàn ká pa fən ja mʋ́. Yɩɩ fwa pubwanʋ n yɩra. 31Nə̀ń n wá ja pùə́, n ga wá lʋra bìú, n wá kə ʋ yɩrɩ Zwezi. 32Ʋ wá yà ləzwənfarʋ, ba ga wá bon wá ‹Yɩɩ tə, ʋ nə wulə tə mɛ yuu wa, bìú›. Yuu-Tiu Yɩɩ wá pa ʋ jì pɩ̀ʋ́, ndə ʋ nɩbɛɛ Davidə nə. 33Yá ʋ ga wá tɩnɩ də pàrɩ̀ *Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə yuu wa máŋá mama. Ʋ pàrɩ̀ tə bá zwɛ̀e də mama».
34Mari ma swɩ̀n malɩka tə con, ʋ wʋ́: «Kʋ nətʋ tə ya kʋ wá zɩgɩ nətə, sə à nə yə̀rì bɛɛ?» 35Malɩka tə ma le Mari, ka wʋ́: «Yɩɩ-*Siŋu tə wá bà n yuu wa. Yá Yɩɩ tə, ʋ nə wulə tə mɛ yuu wa, dɩ̀àn tə wá pú n yuu nə, ndə ywárɩ́ nə. Mə kʋ mʋ̀ nə wá pa bisɩmaa tə, n nə wá lʋra tə, ya Yɩɩ nə tɩ, ba ga wá bon wá Yɩɩ-Biu. 36Elizabɛtə, ʋ nə yɩ n dwíí tíú, də wá lʋra bìú tə don, də ʋ kazʋnɩ tə mama. Ba yà wʋ́, ʋ wàrɩ̀ bìú ʋ lʋrɩ, yá sɩ́ʋ́n nə, ʋ wulə ʋ pùə́ cànɩ̀ bardʋ wa. 37Won tə̀lə́, Yɩɩ nə wàrɩ̀ ʋ fwa». 38Mari dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Nə̀ń à yɩ Yuu-Tiu tʋtʋnbʋa, sə kʋ fwa nətʋ, ndə n nə swɩ̀n kʋ». Malɩka tə dàń ma kɛ̀eń ka yá wá.
Mari vəli, sə ʋ na Elizabɛtə
39Kʋ kwa nə, Mari bɩbarɩ, ʋ zàn ʋ zʋ cwəŋə, ʋ ma vələ lala tɩʋ don nə, kʋ nə wulə Zwide nagwanaa vàn tə con, kʋ nə jə pɛɛn tə. 40Ʋ vəli ʋ yí, ʋ zʋ Zakari dìə̀ wa, ʋ jʋn ʋ kan Elizabɛtə. 41Máŋá tə wa, Elizabɛtə nə nì Mari jʋ̀nà tə, Elizabɛtə bisɩmaa tə lulugu ʋ pùə́ wa. Elizabɛtə ga sú də Yɩɩ-*Siŋu tə, 42ʋ bubwi ʋ kə yɩɩ nə, ʋ ga wʋ́: «Yɩɩ fwa zəni n yɩra, n duən kana wa. Yɩɩ wá fwa zəni n bisɩmaa tə yɩra, n nə wá lʋra! 43À mʋ̀ də nə yɩ wàà, *Yuu-Tiu nuu ma bà à sàń? 44Nə̀ń máŋá tə, à nə nì n jʋ̀nà tə, à bisɩmaa tə lulugu də pupwən à pùə́ wa. 45N pɩn cɩ́gá kʋ tə, nə Yuu-Tiu nə pɩn, ba swɩ̀n n con də, kʋ nii tə wà sú. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, n yɩ pupwən tíú».
Mari bʋ̀à Yɩɩ nə
46Mari dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́:
«À bwɩ *Yuu-Tiu nə. 47À pùə́ poli, Yɩɩ nə jon nə à cʋna tə wa yɩrɩ. 48Yɩɩ bʋ́n à də nyiən don yoo, ndə ʋ tʋtʋnbʋa nə. Cɩ́gá, sɩ́ʋ́n dàń nə, lʋʋ ləzwənə dwíí mama wá swɩ̀n də, à mʋ̀ yɩ pupwən tíú. 49Yɩɩ tə, ʋ nə wulə tə mɛ yuu wa, fwa yìə̀n, tə nə ziən zəni, ʋ pa nə. Ʋ yɩrɩ ziən, kʋ ba don ja. 50Ʋ wá dəri lɩ̀à tə nə zìlí wá yinəgə zənzən, máŋá də máŋá, kʋ nə ba zwɛ̀e. 51Ʋ tʋn yìə̀n nəfaran, ʋ ma bɩrɩ ʋ dɩ̀àn tə. Ʋ dɩŋɩ ləzoni tə, ba nə jə fwiə, ba dəri ba jén duən yáá nə. 52Ʋ zɩ̀n pɛ̀egá tə nə jə dɩ̀àn, ba padaran yuu ʋ dɩ, ʋ ga zɩ̀n ba tə, ba nə mun ba tɩ̀àn, ʋ kə yɩɩ nə. 53Ʋ pɩn wiən zənzən, ba tə nə, ba nə ba jə ba də́. Ʋ pɩn, jɩjə tɩ̀án pìí ba vìí də jɩkʋrɩkɛ. 54Ʋ twi, sə ʋ san *Yɩzərayɛlə lɩ̀à nə, ba nə yɩ ʋ tʋtʋnbɩa. Ʋ lìí máŋá mama, sə ʋ dəri ba yinəgə zənzən. 55Ʋ kàn nii nə nɩbara-ba con də, kʋ wá yà nətʋ máŋá mama. Ʋ kàn kʋ mʋ̀ nii təntə, ʋ pa *Abərahamə də ʋ dwíí nə».
56Mari fwa ndə cànɩ̀ batwa nə Elizabɛtə con. Kʋ kwa nə, ʋ ma pìí, ʋ va ʋ sàń.
Zwan-Batisə lʋrʋ tə yoo
(Likə 1.13-17; 2.25-32; 3.4-9)
57Elizabɛtə lʋrʋ máŋá nə yí, ʋ twi ʋ bà, ʋ lʋrɩ bibɛɛ. 58Elizabɛtə yɩra lɩ̀à də ʋ dwíí tɩ̀án nì də, *Yuu-Tiu dəri ʋ yinəgə zənzən. Ba də pùə́ dàń ma poli də wá, kʋ yoo tə yɩrɩ.
59Ba *goŋi bìsɩ̀ná tə, ʋ dɩan nana dɩɩn nə. Kʋ máŋá tə wa, ba yà pɩ̀à, sə ba pa wá ʋ nyɩna Zakari yɩrɩ. 60Ʋ nuu dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Ɔn ɔn! À wà sɛ̀e. Ʋ yɩrɩ wá yà Zwan». 61Ba ma swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Lìù mama tə̀lə́ n dwíí tə wa, ʋ nə jə kʋ mʋ̀ yɩrɩ təntə». 62Ba dàń ma bwe ʋ nyɩna də jɩ̀àn, sə ba jə́n, bɛ̀eɛ̀e yɩrɩ nə ʋ wá pa ʋ bìú tə nə. 63Zakari ma lòrì ba, sə ba pa wá pʋ́pʋ́nʋ́ daborubiə, ʋ dàń ma pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ yuu wa, ʋ wʋ́: «Ʋ yɩrɩ nə yɩ Zwan». Kʋ gwárɩ́ ba mama mɩ́ámɩ́án. 64Kʋ máŋá tə wa, Zakari nii kʋ́ʋ̀ pórí, kʋ wàá yìə̀n kʋ́ʋ̀ swɩ̀n. Ʋ súrí ʋ nii ʋ kə yɩɩ nə, ʋ ma bwɩ Yɩɩ nə.
65Kʋ dɩ̀gà lɩ̀à tə mama yuu, ba nə bwələ lá. Zwide nagwanaa pɛɛn yuu lɩ̀à tə mama yà swɩ̀n tə mʋ̀ yìə̀n təntə yoo. 66Ba tə mɛ, ba nə nə̀ń tə yìə̀n təntə yà dwɩ tə yoo, ba ga bwe ba tɩ̀àn, ba wʋ́: «Kʋ bisɩmaa təntə dàń wá yà nətə?» Yɩɩ dɩ̀àn tə cɩ́gá yà wulə də wá.
Zakari bʋ̀à Yɩɩ nə
67Yɩɩ-*Siŋu tə súə́ bisɩmaa tə nyɩna Zakari, kʋ pa ʋ swɩ̀n Yɩɩ nii sʋ̀ràn tə tə, ʋ wʋ́:
68«À wá bʋ *Yɩzərayɛlə lɩ̀à *Yuu-Tiu Yɩɩ tə nə. Yɩɩ ywàń ba yuu, ʋ ga yə̀ ba ʋ jon. 69Ʋ tʋn lìù, sə ʋ lɩ nəba nə yoo wa mɩ́ámɩ́án. Kʋ mʋ̀ lìù tə, ʋ nə wá lɩ nəba nə yoo tə wa, yɩ ʋ nan ʋ tʋ̀tʋ̀nʋ̀ pɩ̀ʋ́ *Davidə dwíí tə wa, 70ndə ʋ nə twá ʋ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə nə, ʋ ma swɩ̀n, kʋ máŋá nə ba yigə. 71Ʋ yà kàn nii də, ʋ wá lɩ nəba nə dʋŋa də lɩ̀à tə, ba nə culi nəba, jɩɩn wa. 72Yɩɩ lìí ʋ *nimarʋ tə yoo. Ʋ dəri nə nɩbara tə yinəgə zənzən. 73Yɩɩ fwa kʋ nətʋ, ʋ yà nə dùə̀ də nə nɩbɛɛ *Abərahamə də, 74-75ʋ wá jon nəba nə dʋŋa tə dɩ̀àn jɩɩn yɩrɩ. Kʋ nətʋ nə wá wànɩ́ nə bʋ ʋ nə də zìlə́. Kʋ nətʋ tə, sə nə ma wànɩ́ nə yà lɩ̀à tə, nə nə yɩ Yɩɩ nə tɩ, nə ga tə yɩ cɩ́gá tɩ̀án Yɩɩ yáá con, dɩɩn mama, nə mɩɩ tə wa. 76N mʋ̀ con nə, à bìú, n wá va Yuu-Tiu yáá con nə, sə n ma kwɛn ʋ cwəŋə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba wá bon mʋ́ Yɩɩ tə, ʋ nə wulə tə mɛ yuu wa, nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀. 77Yá n mʋ̀, à bìú, n wá bɩrɩ Yɩɩ lɩ̀à tə də, Yɩɩ wá jon ba ba cʋna wa ʋ ga kwɛn tə, ʋ lɩ ʋ mʋ̀ də ba pwərə wa. 78Nə Yɩɩ tə swə nəba zənzən, ʋ ga dəri nə yinəgə zənzən. Ʋ wá pa poni nan yɩɩ, kʋ pɩpɩlɩ nə yuu con ndə yɩcaʋ nə pén. 79Poni tə wá san ba tə nə wulə yɩkunu wa, də ba tə nə wulə tɩan fən wa. Kʋ mʋ̀ poni tə nə wá kə nəba cwəŋə tə wa, kʋ nə jə bɩcan sìə́».
80Bisɩmaa tə bori, yá ʋ pubʋŋa də ga daŋa kʋ súrí lá. Ʋ yɩ kasɔɔ lanworu wa, kʋ ja va dɩɩn tə, ʋ nə bɩrɩ ʋ tɩ̀àn Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə yáá con.
2Mari lʋrɩ ʋ bìú Zwezi
1Kʋ máŋá təntə wa, pafarʋ Ogisətə pɩn nii, sə ba gàlà ʋ lʋʋ ləzoni tə mama. 2Kʋ mʋ̀ təntən lagala tə fwa, də Kirinisə nə ya Siri nagwanaa tə yáá tíú, pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə lɩ ʋ tún. 3Lɩ̀à tə mama vəli, ba pʋ́pʋ́nɩ́ ba tɩ̀àn ba dəkuu bwálɩ́ nə.
4-5Zwʋzɛfə də nan *Nazarɛtə nə, kʋ nə wulə Galile nagwanaa wa, ʋ va Zwide nagwanaa tə wa, pɩ̀ʋ́ *Davidə tɩʋ, ba nə boŋə ‹Bɛtələhɛmə›, ʋ də ʋ bwàlʋ́ Mari. Ba vəli lá, Zwʋzɛfə nə yɩ Davidə nàʋ́ tə yɩrɩ. Mari tə, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ swe Zwʋzɛfə nə, tə pùə́ yí. Ʋ də Zwʋzɛfə vəli lá, sə ba pʋ́pʋ́nɩ́ ba tɩ̀àn. 6Máŋá tə wa, ba nə wulə Bɛtələhɛmə nə, ʋ bìú tə lʋrʋ yí. 7Mari lʋrɩ bibɛɛ, ʋ kacarɩ bìú. Vərə dii tə mama yà súə́. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Mari baa ʋ bìú də ganan, ʋ ga tì wá ʋ tún vàná kurəbori wa.
Malɩka nan lɩ̀à nə cɩ̀ vàná nə
8Kʋ mʋ̀ nagwanaa təntə tətə wa, payɩra yà cɩ̀ ba vàná nə tɩtɩn nə, gaʋ wa. 9*Yuu-Tiu *malɩka twi, ka nan ba nə. Yá Yɩɩ poni tə pɩrɩ ba kʋ kɩkarɩ, fən ga zʋ ba zənzən. 10Yá malɩka tə swɩ̀n ba con, ka wʋ́: «Á dànà ká pa fən ja aba. À ja sʋywáŋʋ́ à bà, sə à pa aba, kʋ nə wá poli *Yɩzərayɛlə lɩ̀à mɛ pwìí zənzən: 11Tɩtɩn kʋ tə nə, ba lʋrɩ lìù tə, ʋ nə wá jon aba á cʋna wa, pɩ̀ʋ́ *Davidə tɩʋ wa. Ʋ mʋ̀ nə yɩ *Kərisə, ʋ nə yɩ Yuu-Tiu. 12Á nəŋə nətʋ tə, á nə wá twá, á ma lwarɩ wá: Á wá na bìsɩ̀ná, ba nə baa wá də ganan, ba tún wá vàná kurəbori wa».
13Naa nədʋ, malɩkɛ kapʋpʋ nan Yɩɩ sàń, tə bà tə súrí ka tə nə, tə bwɩ Yɩɩ nə, tə wʋ́:
14«Dun wulə Yɩɩ con, ʋ nə wulə ʋ *sàń nə, ʋ bɩcan sìə́ tə wá yà tɩa yuu wa ləzoni tə, ʋ mʋ̀ Yɩɩ nə swə, pwərə wa».
Lɩ̀à tə nə cɩ̀ vàná tə nə vəli Bɛtələhɛmə
15Máŋá tə wa, *malɩkɛ tə nə pìí tə dɩ̀ Yɩɩ *sàń nə, payɩra tə swɩ̀n duən con, ba wʋ́: «Nə dàń vələ nə yí Bɛtələhɛmə nə. Kʋ mɛ, sə nə na kʋ tə nə tʋn lá nə, kʋ tə *Yuu-Tiu nə pɩn nə yəni tə». 16Ba twi lala ba yí lá, ba na Mari də Zwʋzɛfə də bìsɩ̀ná tə. Bìsɩ̀ná tə tə́gə́ vàná kurəbori tə wa. 17Ba nə nɩ bìsɩ̀ná tə, ba tún kʋ tə mama, malɩka tə nə swɩ̀n ba con, kʋ bìsɩ̀ná tə yuu wa. 18Kʋ gwárɩ́ ba tə mama, ba nə nì kʋ tə, payɩra tə nə swɩ̀n ba con. 19Ʋ mʋ̀ Mari də jɩn tə yìə̀n təntə mama ʋ waa con, ʋ ga bʋŋa tə nə də ʋ waa mama. 20Kʋ kwa nə, payɩra tə pìí ba vìrí də ba bwɩ Yɩɩ nə, ba ga pɩn wá dun tə tə mama yɩrɩ, ba nə nì ba ga na. Ba bwɩ ʋ nə, yìə̀n tə mama nə fwa nətʋ, ndə malɩka tə nə swɩ̀n ba con, tə yɩrɩ.
Ba pɩn bìsɩ̀ná tə yɩrɩ Zwezi
21Bìsɩ̀ná tə lʋrɩ dɩan nana dɩɩn nə, ba *goŋi wá, ba ga kə ʋ yɩrɩ Zwezi. Mə kʋ yɩrɩ təntə *malɩka tə bɩrɩ də, ʋ nuu tə wà ʋ pùə́ jɩn.
Ba ja Zwezi, ba va Zwifə-ba Yɩɩ dìə̀ wa
22Kʋ kwa nə, máŋá yí, sə Mari də twá kʋ tə nə, Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, nə bɩrɩ, sə kʋ fwa kan nə lʋrɩ kwa nə. Zwʋzɛfə də Mari dàń ma tì bisɩmaa tə, ba ja va *Zwerizalɛmə nə, sə ba pa wá *Yuu-Tiu Yɩɩ nə. 23Kʋ yɩ ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yuu-Tiu nii tə wa nətʋ, kʋ wʋ́: «Lìù mama cárɩ́ bisɩmabara yɩ, ba wá tún vàn nə, sə ʋ ya Yɩɩ cɩcɩ nə tɩ». 24Ba də fwa kʋ *joŋi tə, ndə Yuu-Tiu nii tə nə pɩ̀à nətʋ. Kʋ yɩ kʋ fwa də gunponi bələ, nə à yə̀ə́ nasara gunpobii bələ.
Simeyon bʋ̀à Yɩɩ nə
25Bɛɛ don yà wulə *Zwerizalɛmə wa, ba ma boŋə Simeyon. Kʋ bɛɛ təntə yà yɩ cɩ́gá tíú Yɩɩ yáá con, ʋ twá Yɩɩ cwəŋə tə zəni, ʋ yà ga dànɩ̀ lìù tə, ʋ nə wá zùrì *Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə bɩcanɩ. Yɩɩ-*Siŋu tə yà wulə də Simeyon. 26Kʋ yà pɩn, ʋ yəni də, ʋ bá tɩ, də ʋ nə wà *Kərisə nɩ də ʋ yɩ́á. Kərisə tə, *Yuu-Tiu nə kúrú, sə ʋ tʋn.
27Yɩɩ-Siŋu tə nə pɩn, Simeyon lwarɩ də, ʋ mɛ, sə ʋ va *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa. Máŋá tə, Zwezi nuu də ʋ nyɩna tə nə ja ba bisɩmaa tə, ba ja bà, sə ba ma fwa kʋ tə, Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, nə pɩ̀à. 28Simeyon tì wá, ʋ kə ʋ nyʋnɩ nə, ʋ ga pa dun Yɩɩ nə, ʋ wʋ́:
29-30«Sɩ́ʋ́n nə, kʋ tə Yɩɩ nə swɩ̀n də, kʋ wá tʋn tə jigə: Yuu-Tiu, à nɩ lìù tə, n nə tʋn, sə ʋ jon lɩ̀à ba cʋna wa, də à tətə yɩ́á. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, n dàń wàá n tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə n yá, sə ʋ tɩ də bɩcan sìí. 31N tanɩ lìù təntə lʋʋ ləzoni mɛ yɩ́á yuu. 32Kʋ lìù təntə yɩ ndə poni nə, kʋ nə wá pa lʋʋ dwíə́ tə mama yəni mʋ́. Kʋ ga wá pa dun Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə nə, ba nə yɩ n mʋ̀ lɩ̀à».
33Simeyon yìə̀n tə, ʋ nə swɩ̀n Zwezi yuu wa, yà gwárɩ́ Zwezi nuu də ʋ nyɩna zənzən. 34Simeyon lòrì Yɩɩ, sə ʋ fwa zəni Zwezi də ʋ nuu də ʋ nyɩna yuu wa. Ʋ swɩ̀n Zwezi nuu Mari con, ʋ wʋ́: «Yɩɩ kúrú bisɩmaa ka tə, sə ʋ twá ʋ nə, ʋ ma bʋ̀rɩ̀ Yɩzərayɛlə lʋʋ lɩ̀à zənzən bʋ̀rà, ʋ ga sɛ̀e ba duən də zənzən. Ʋ wá yà lìù tə, ʋ nə wá bɩrɩ də, Yɩɩ tʋŋa ʋ pɩn ləzoni nə, yá ba ga vɩ wá. Bisɩmaa tə wá pa pubʋŋɩ, tə nə wulə waa, nan poni nə. 35Yá n mʋ̀, bìú tə nuu, n wá na càn. Tə càn tə wá cʋ̀gʋ̀ n bɩcan mɩ́ámɩ́án, ndə lagʋrɩ sɩ̀ʋ́ nə pórí won nə. Ʋ wá pa lɩ̀à zənzən swɩ̀n kʋ tə, kʋ cɩ́gá nə wulə ba waa».
Anə, Yɩɩ nii sʋsʋnkana, bʋ̀à Yɩɩ nə
36Yɩɩ nii *sʋsʋnkana don, ʋ yɩrɩ nə yɩ Anə, də yɩ *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ wa. Ʋ yɩ Fanʋwɛlə bʋ̀á, Azɛrə dwíí dəkuu tə wa. Ʋ bɩna yà dáá. Ʋ swe ʋ kacɩɩn máŋá wa, yá bɩna barpɛ nii nə, ʋ barɩ tə tɩga ʋ yá wá. 37Ʋ yà kʋ́ʋ̀ ba barɩ jə. Ʋ bɩna dàń yà dáá, ʋ yà jə bɩna sapwɩnɩa də banɩa. Ʋ yàá va ʋ wulə Yɩɩ dìə̀ tə wa, tɩtɩn də yɩcaʋ, ʋ ma tʋŋa Yɩɩ tʋtʋŋɩ tə. Ʋ vwe ʋ nii, ʋ ga jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ.
38Anə də nə twi, ʋ zʋ Zwifə-ba Yɩɩ dìə̀ tə wa, də Zwezi də ʋ nuu də ʋ nyɩna wulə lá, ʋ də wulə ʋ pɩn dun Yɩɩ nə. Ʋ dàń swɩ̀n bisɩmaa tə yoo lɩ̀à tə mama con, ba yà nə dànɩ̀, sə Yɩɩ yə̀ *Yɩzərayɛlə lɩ̀à ʋ jon.
Zwʋzɛfə-ba pìí ba va Nazarɛtə
39Máŋá tə wa, Zwezi nuu də ʋ nyɩna tə nə tʋn kʋ tə mama, *Yuu-Tiu Yɩɩ *nii tə nə pɩ̀à tə, ba dàń pìí, ba ja wá, ba va ba tɩʋ *Nazarɛtə, kʋ nə wulə Galile nagwanaa tə wa. 40Bisɩmaa tə bori, ʋ wʋbʋŋa ga súrí. Ʋ yà jə wʋbʋŋa zənzən, yá Yɩɩ ga fwa ʋ pubwanʋ tə ʋ yɩra.
Zwezi wulə Zwifə-ba Yɩɩ dìə̀ tə wa
41Bɩnɩ mama Zwezi nuu də ʋ nyɩna yàá va, ba də́ *Pakə cànà tə *Zwerizalɛmə wa. 42Máŋá tə wa, Zwezi nə jə bɩna fugə bələ, ʋ nyɩna-ba jɩn wá, ba ja kə lá, ba va cànà təntə, kʋ nə yɩ ba yofwamɩʋn. 43Cànà tə nə zwɛ̀e, ba pìí ba vìí, yá ba bìú Zwezi mʋ̀ mɛ Zwerizalɛmə nə, ʋ nyɩna-ba yà ga wà kʋ lwarɩ. 44Ba yà bʋŋa də, Zwezi wulə ʋ twaduən tə con, cwəŋə tə yuu. Ba vəli dɩɩn pɩrɩ, ba dàń ga zɩgɩ lá, ba pɩ̀à wá ba nubɩa də ba dabara con. 45Yá ba dàń ba wá na. Ba dàń ma ga ba pìí ba va Zwerizalɛmə, sə ba pɩ̀à wá lá.
46Dɩan batwa nii nə, ba nɩ Zwezi *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ wa, də ʋ jə̀ə́ Zwifə-ba Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə tətəŋi wa. Ʋ wulə ʋ cʋga ba, yá ʋ ga bwe ba yìə̀n. 47Ʋ yənu tə də yìə̀n tə ka le gwárɩ́ ba tə mama, ba yà nə cʋga wá.
48Máŋá tə wa, ʋ nuu də ʋ nyɩna tə nə nɩ wá, kʋ yà gwárɩ́ ba zəni. Ʋ nuu ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «À bìú, bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, n ma fwa nəba nətən? Nə̀ń, n yoo yà jɩn à də n nyɩna zəni, nə ma twá lá, nə pɩ̀à mʋ́». 49Ʋ ma le, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á pɩ̀à nə? Á mɛ, sə á lwarɩ də, à mɛ, sə à ywàń à nyɩna yìə̀n yuu nə». 50Yá ba wà kʋ tə də̀ń nì, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ swɩ̀n ba con nə.
51Zwezi dàń ma pìí, ʋ twá ba nə, ʋ va *Nazarɛtə. Ʋ sɛ̀e ʋ nyɩna-ba tə nii. Ʋ nuu jɩn tə yìə̀n təntə mama ʋ waa nə, ʋ ga lìí tə yoo. 52Zwezi bori ʋ kəni lá, ʋ wʋbʋŋa də ga súrí, ʋ dàń ga pɩn pupoli Yɩɩ də ləzoni nə.
3Zwan-Batisə kàrà tə yoo
(Matiə 3.1-12; Marəkə 1.1-8; Zwan 1.6-8, 19)
1-2Yɩɩ kori tə twi Zakari bìú Zwan con nə, kasɔɔ lanworu tə wa, pafarʋ Tibɛrə pàrɩ̀ tə bɩna fugə də bonu máŋá wa. Kʋ máŋá təntə wa, də Ponsə *Pilatə nə tɩ Zwide nagwanaa, pɩ̀ʋ́ *Erodə də ma tɩ Galile nagwanaa. Yá Erodə zʋnʋ, pɩ̀ʋ́ Filipə də yà tɩ Yitire nagwanaa də Tərakonitə nagwanaa, pɩ̀ʋ́ Lisaniyasə də yà tɩ Abilɛnə nagwanaa. Anə də Kayifə də yà yɩ *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩna. 3Zwan dàń zàn ʋ jijiri Zwurədɛn mʋnaa tə yɩra nagwanaa tə mama wa. Ʋ dàń ma kàrɩ̀ Yɩɩ yoo ʋ bɩrɩ lɩ̀à nə, ʋ wʋ́: «Á vəvərə á kwa á ma sá á cʋna. Á pɩan ba lə aba nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ. Yá Yɩɩ dàń wá kwɛn á cʋna tə, ʋ lɩ á mʋ̀ də ʋ mʋ̀ pwərə wa.
4Mə nətʋ nə, Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ *Ezayi pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ sagɩ tə wa, ʋ wʋ́:
‹Kʋ yɩ bɛɛ don nə bubwi kasɔɔ lanworu wa, ʋ wʋ́: «Á kwɩ̀án *Yuu-Tiu cwəŋə tə, sə á cɛ ʋ cwəmɩnɩ tə, sə tə ya mənə mənə. 5Buu gwàlʋ́ mama wá sùń, pɛɛn də dədwələn mama wá cú, tə mɛ də tɩa, cwəŋə gogwələn tə mama wá kwɩ̀án, cokʋkwɩnan tə mama wá pàrɩ̀, tə mɛ duən. 6Yá lɩ̀à mama wá na nətʋ, Yɩɩ nə wá jon ba ba cʋna wa»›.»
7Lɩ̀à kapʋpʋ yà nə twi Zwan con, sə ʋ lə ba nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ. Ʋ dàń yà swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á mʋ̀ dəkwaa dwíí-ba! Wàà nə bɩrɩ aba də, á wàá á dəri á jén Yɩɩ lɩŋa tə yáá, tə nə bɩ̀àn? 8Kʋ nə yɩ nətʋ, sə á twá á tʋtʋnan nə, á ma bɩrɩ də, á vəvəri á kwa á ma sá á cʋna. Á jə cɩ́gá, sə á swɩ̀n də, *Abərahamə yɩ á nɩbɛɛ, yá kʋ cɩcɩ tə wà yí. À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con də, Yɩɩ wàá kapana tə tə ʋ lwànɩ́ ʋ pɩn, tə jì Abərahamə nɩ̀án. 9Nə wàá kʋ nətʋ tə nə tì, nə ma maŋa ndə dèrí nə manwarɩ kʋ wulə tɩ̀án dəkurən nə. Tɩ̀ʋ́ tə mama, kʋ bɩa nə ba ywán, ba wá goŋi kʋ, ba kə mən nə».
10Lɩ̀à tə dàń ma bwe wá, ba wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə, nə dàń mɛ, sə nə fwa?» 11Ʋ ma le ba, ʋ wʋ́: «Lìù tə, ʋ nə jə ganzʋbii bələ, ʋ mɛ, sə ʋ pa nədʋ ʋ tə nə, ʋ nə ba jə. Yá ʋ tə də, ʋ nə jə wodiu ʋ də́, ʋ də mɛ, sə ʋ fwa nətʋ».
12Lanpolɩna də twi, sə ʋ lə ba də nɩ́á tə wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ tə, ba ga bwe Zwan, ba wʋ́: «Karnyɩna, nə mɛ, sə nə fwa nətə?» 13Ʋ ma le ba, ʋ wʋ́: «Á dànà ká pa ba ŋwɩ́n, ba doni kʋ nii tə, ba nə ŋwɩ́n!»
14Pamana də bwe wá, ba wʋ́: «Nə mʋ̀ dàń yɩ bɛ̀eɛ̀e nə, nə mɛ, sə nə fwa?» Ʋ ma le ba, ʋ wʋ́: «Á dànà ká kálʋ́ lìù, nə à yə̀ə́ á kʋna á kə ʋ nii nə, á ma jon kʋ tíú səbiu də dɩ̀àn. Á dàń pɩan á ŋwɩ́rán tə cɩcɩ nə mɛ aba».
15Lalʋʋ tə yà dànɩ̀ də yala, yá ba lìù də mama yà bʋŋa, ʋ ga bwe ʋ tɩ̀àn, də kʋ nə tà Zwan nə ya *Kərisə. 16Zwan dàń ma swɩ̀n ba mɛ con, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ li aba də nɩ́á, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ, yá lìù don ʋ dɩ̀àn nə dáá, tə doni nə, wá bà. À jɩɩn mùrì, sə à kʋ̀rʋ̀ ʋ nɛɛ natʋra3.16 Zwifə-ba con, ba yàá pa, yoŋu, nə à yə̀ə́ lìù tə, ba nə ba wá dun pɩn, sɩn lìù nɛɛ, sə kʋ bɩrɩ də, ba sɛ̀e wá ndə ba vee nə ba dìə̀ wa, nə à yə̀ə́, sə kʋ bɩrɩ də, ʋ yɩ dun tíú.. Ʋ wá lə aba Yɩɩ-*Siŋu tə wa də mən. 17Ʋ jə ʋ wocəri fɩyaʋ ʋ jɩ̀àn wa, ʋ kwɛn ʋ cə̀rì ʋ wobɩa tə, ʋ pwɛ̀e tə də wopulə tə, ʋ lɩ duən wa. Ʋ pɛ̀e wobɩa tə, ʋ kə ʋ pulu wa, ʋ ga sʋrɩ wasanan tə mən wa, tə nə ba də̀ŋə̀».
18Yá kʋ tə ya, Zwan twá kwìə̀ zənzən nə, ʋ ma swɩ̀n Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə lalʋʋ tə con nə. 19Kʋ máŋá təntə wa, Zwan vəli ʋ caga pɩ̀ʋ́ *Erodə nii nə, ʋ nə jon ʋ zʋnʋ kan Erodɩadə, ʋ ma fwa ʋ kan, tə yɩrɩ, kʋ súrí ʋ nə fwa yokʋkwɩnan duən, də tə nə dáá, yɩrɩ. 20Erodə dàń tə súrí yolwan tə don lá, ʋ pa, ba ja Zwan, ba kə bàń dìə̀ wa.
Zwan-Batisə ləgə Zwezi nɩ́á wa
(Matiə 3.13-17; Marəkə 1.9-11)
21Lalʋʋ tə mama nɩ́á tə liu kwa nə, Zwan ləgə Zwezi də nɩ́á tə wa. Kʋ kwa nə, ʋ nə wulə ʋ jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ, lanworu tə súrí. 22Yá Yɩɩ-*Siŋu tə cúə́ ʋ yuu wa, ndə won nə, kʋ nə ja yɩra, ndə gunpwənə nə. Yá kori dàń ga nan Yɩɩ *sàń nə, kʋ wʋ́: «N yɩ à biswənə tə, ʋ nə poli à pùə́.»
Zwezi nɩbara dəkuu
23Zwezi dɩga ʋ tʋtʋŋɩ tə də̀ń, də ʋ jə ndə bɩna fɩtwa nə. Ʋ yà ya ndə ba nə bʋŋa tə, Zwʋzɛfə bìú.
Zwʋzɛfə tə, ʋ nə yɩ Eli bìú,
24ʋ nə yɩ Matatə bìú,
ʋ nə yɩ Levi bìú,
ʋ nə yɩ Mɛləki bìú,
ʋ nə yɩ Yanayi bìú,
ʋ nə yɩ Zwʋzɛfə bìú,
25ʋ nə yɩ Matatɩasə bìú,
ʋ nə yɩ Amosə bìú,
ʋ nə yɩ Nahumə bìú,
ʋ nə yɩ Esəli bìú,
ʋ nə yɩ Nagayi bìú,
26ʋ nə yɩ Maatə bìú,
ʋ nə yɩ Matatɩasə bìú,
ʋ nə yɩ Səmeyin bìú,
ʋ nə yɩ Yoze bìú,
ʋ nə yɩ Yoda bìú,
27ʋ nə yɩ Yʋanan bìú,
ʋ nə yɩ Reza bìú,
ʋ nə yɩ Zorobabɛlə bìú,
ʋ nə yɩ Swɩalətɩɛlə bìú,
ʋ nə yɩ Neri bìú,
28ʋ nə yɩ Mɛləki bìú,
ʋ nə yɩ Adi bìú,
ʋ nə yɩ Kʋzamə bìú,
ʋ nə yɩ Ɛləmadamə bìú,
ʋ nə yɩ Erə bìú,
29ʋ nə yɩ Zwezi bìú,
ʋ nə yɩ Eliezɛrə bìú,
ʋ nə yɩ Yorimə bìú,
ʋ nə yɩ Matatə bìú,
ʋ nə yɩ Levi bìú,
30ʋ nə yɩ Simeyon bìú,
ʋ nə yɩ Zwida bìú,
ʋ nə yɩ Zwʋzɛfə bìú,
ʋ nə yɩ Yonamə bìú,
ʋ nə yɩ Elɩakimə bìú,
31ʋ nə yɩ Meleya bìú,
ʋ nə yɩ Mena bìú,
ʋ nə yɩ Matata bìú,
ʋ nə yɩ Natan bìú,
ʋ nə yɩ *Davidə bìú,
32ʋ nə yɩ Yɩzayi bìú,
ʋ nə yɩ Obɛdə bìú,
ʋ nə yɩ Bozə bìú,
ʋ nə yɩ Saləmon bìú,
ʋ nə yɩ Naasʋn bìú,
33ʋ nə yɩ Amɩnadabə bìú,
ʋ nə yɩ Adəmin bìú,
ʋ nə yɩ Arəni bìú,
ʋ nə yɩ Esərʋmə bìú,
ʋ nə yɩ Pere bìú,
ʋ nə yɩ Zwida bìú,
34ʋ nə yɩ *Zwakɔbə bìú,
ʋ nə yɩ *Yɩzakə bìú,
ʋ nə yɩ *Abərahamə bìú,
ʋ nə yɩ Tera bìú,
ʋ nə yɩ Nahɔrə bìú,
35ʋ nə yɩ Sərugə bìú,
ʋ nə yɩ Rehu bìú,
ʋ nə yɩ Pelɛgə bìú,
ʋ nə yɩ Ebɛrə bìú,
ʋ nə yɩ Swila bìú,
36ʋ nə yɩ Kayinamə bìú,
ʋ nə yɩ Arəfakəzadə bìú,
ʋ nə yɩ Sɛmə bìú,
ʋ nə yɩ Nowe bìú,
ʋ nə yɩ Lemɛkə bìú,
37ʋ nə yɩ Matɩsalɛmə bìú,
ʋ nə yɩ Enokə bìú,
ʋ nə yɩ Yerɛdə bìú,
ʋ nə yɩ Malelɩɛlə bìú,
ʋ nə yɩ Kenamə bìú,
38ʋ nə yɩ Enosə bìú,
ʋ nə yɩ Sɛtə bìú,
ʋ nə yɩ Adamə bìú,
ʋ nə yɩ Yɩɩ bìú.
4Sɩtana də́də́n Zwezi
(Matiə 4.1-11; Marəkə 1.12-13)
1Kʋ máŋá tə wa, Zwezi nə súə́ də Yɩɩ-*Siŋu tə, ʋ nan Zwurədɛn mʋnaa tə con nə, də Yɩɩ-*Siŋu tə, kʋ nə wulə də wá. Kʋ jɩn wá, kʋ va kasɔɔ lanworu wa. 2*Sɩtana də́də́n, sə ʋ yigu wá, ʋ pa ʋ tʋn yokʋkwɩʋn lá dɩan sapwilə. Tə dɩan təntə mama nə, ʋ wà wodiu dí. Yá tə dàń nə zwɛ̀e kwa nə, niən dàń jɩn wá. 3Sɩtana dàń swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Də n nə ya Yɩɩ-Biu cɩ́gá mama, sə n pa nii kapan kʋ tə nə, sə kʋ jì wodiu». 4Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: ‹Kʋ tà wodiu cɩcɩ nə wàá mɩɩ kʋ pɩn lìù nə!› »
5Sɩtana ma ja wá, ʋ va ban ʋ súrí lá, ʋ pa ʋ ywàń tɩa yuu pàrɩ̀ tə mama, naa nədʋ, 6-7ʋ ga swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Ba pɩn nə tə wiən tə mama, à ga wàá tə à pɩn lìù tə nə, à nə pɩ̀à. N nə sɛ̀e, sə n tʋ à yáá con, n pa dun nə, à wá pa mʋ́ dɩ̀àn tə tə mama, də tə pàrɩ̀ tə dun tə». 8Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: ‹Pa dun n *Yuu-Tiu Yɩɩ tə nə, sə n dàn ká tʋn won don, də kʋ nə tà kʋ tà cɩcɩ, ʋ nə swə›.»
9Sɩtana ma kʋ́ʋ̀ ja wá ʋ va *Zwerizalɛmə, ʋ tún *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə yuu wa, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Də n nə yɩ Yɩɩ-Biu cɩ́gá mama, sə n zɩgɩ yəbə, n fan n tʋ tɩa. 10Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: ‹Yɩɩ wá pa nii ʋ *malɩkɛ nə n yɩrɩ, sə tə cɩ̀ n nə. 11Yá tə wá tì mʋ́ tə jɩ̀àn wa, sə n naa dàn ká mà kapan nə›.» 12Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: ‹Dàn ká də́də́n Yuu-Tiu tə, ʋ nə yɩ n Yɩɩ, sə n yigu, ka pa ʋ tʋn yokʋkwɩʋn!› »
13Ʋ nə də́də́n Zwezi yigu yiri mama, sə ʋ yigu, kʋ pa ʋ tʋn yokʋkwɩʋn ʋ zwɛ̀e, Sɩtana kɛ̀eń ʋ vìí ʋ yá wá, də kʋ ma kʋ́ʋ̀ vəli máŋá don, kʋ nə wá tʋ kʋ mɛ.
Zwezi wulə ʋ tʋtʋŋɩ tə wa Galile nagwanaa tə wa
(Matiə 4.12-17; Marəkə 1.14-15)
14Zwezi pìí ʋ va Galile nagwanaa tə wa də Yɩɩ-*Siŋu tə dɩ̀àn tə. Ba dàń ma zàn, ba swɩ̀n ʋ yoo, kʋ nagwanaa təntə mama wa. 15Ʋ yà kàrɩ̀ *Zwifə-ba *jə́rə́ dii tə wa nə, yá lɩ̀à tə mɛ yà wulə ba pɩn wá dun.
Ba vɩga Zwezi Nazarɛtə nə
(Matiə 13.53-58; Marəkə 6.1-6)
16Zwezi vəli *Nazarɛtə. Mə kʋ bwálɩ́ tə nə nə, ʋ bori. *Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn nə, ʋ zʋa ba *jə́rə́ dìə̀ wa, ndə kʋ nə ya ʋ yofwamɩʋn nə. Ʋ zàn yɩɩ nə, sə ʋ kàrɩ̀ Yɩɩ sagɩ tə. 17Ba dàń ma tì Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ *Ezayi sagɩ tə, ba pa wá. Ʋ ja sagɩ tə ʋ súrí, ʋ dàń ga kàrɩ̀ bwálɩ́ tə, kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́, kʋ wʋ́:
18«*Yuu-Tiu Yɩɩ-*Siŋu tə wulə à yuu wa. Kʋ kúrú nə, sə à pa sʋywáŋʋ́ tə zʋra nə. Ʋ tʋn nə, sə à swɩ̀n bàń dìə̀ lɩ̀à tə con də, Yɩɩ wá jon ba, sə à ga swɩ̀n lilirən con, də ba wá na lá, sə à swɩ̀n lɩ̀à tə, ba nə wulə càn wa, də Yɩɩ wá jon ba, 19sə à swɩ̀n máŋá tə, Yuu-Tiu nə kúrí, sə ʋ ma fwa pubwanʋ ba yɩra».
20Kʋ kwa nə, Zwezi púə́ sagɩ tə, ʋ tì ʋ pa jə́rə́ dìə̀ tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə nə, ʋ ga jə̀ə́. Lɩ̀à tə mama, ba nə wulə jə́rə́ dìə̀ tə wa, zɩ̀n ba yɩ́á, ba kə ʋ yuu. 21Ʋ dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Kʋ tə ba tə, Yɩɩ nə swɩ̀n kʋ bwálɩ́ təntə wa, à nə kàrɩ̀ də á nə nì tə, nii dàń súə́ zə̀n kʋ tə, máŋá kʋ tə tətə wa, á nə nì kʋ».
22Ba mama dàń ga bwɩ Zwezi nə, ʋ pubwanʋ sʋ̀ràn tə yɩrɩ, ʋ nə swɩ̀n, tə yà ga gwárɩ́ ba. Ba swɩ̀n, ba wʋ́: «Kʋ tà ʋ mʋ̀ nə yɩ Zwʋzɛfə bìú tə naaa?». 23Zwezi ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «À yə̀ə́ də, á wá swɩ̀n zwansɩsarɩ ka tə à con nə: ‹Dɩmʋtʋrʋ, zwɛ̀e n tətə yayɩgʋ tə!› Á tə kʋ́ʋ̀ wá swɩ̀n à con, á wʋ́: ‹Nə nì kʋ tə, n nə fwa Kapɛrənayimə tɩʋ tə wa. Fwa tə mʋ̀ yìə̀n təntə də yəbə n tɩʋ tə wa›.»
24Ʋ ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ʋ súrí lá, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nʋ̀ tə̀lə́, ba nə sɛ̀e wá ʋ təntɩan tɩʋ wa. 25À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con, kʋ yɩ cɩ́gá: Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Eli máŋá tə wa, dwà wà nɩ̀, bɩna batwa də cànɩ̀ bardʋ. Kʋ dàń yà dɩga niən nəfarʋ *Yɩzərayɛlə lʋʋ nii tə wa. Kʋ máŋá tə wa, kadənə yà dáá zənzən lá nə. 26Yá Yɩɩ wà Eli tʋn ba ladʋa con, də kʋ nə tà kadənu tə con, ʋ nə wulə Sarɛpəta tɩʋ wa, kʋ nə wulə Sidon nagwanaa tə wa. 27Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Elize máŋá tə wa, dayaran də zənzən yà wulə Yɩzərayɛlə lʋʋ nii tə wa. Yá ba wa ladʋa dayan wá zwɛ̀e, də ʋ jì ləzwənzəŋu, də kʋ nə tà Naman cɩcɩ, ʋ nə nan Siri nagwanaa wa».
28Lɩ̀à tə mɛ Zwifə-ba jə́rə́ dìə̀ tə wa nə nì tə yìə̀n təntə tì lɩŋa zənzən. 29Ba zàn ba van Zwezi, ba ja nan tɩʋ tə wa, kʋ yà nə lwə̀ paan don yuu wa, sə ba lɩ wá paan tə yuu, ba dɩlɩ tɩa. 30Ʋ dàń ma twá ba tətəŋi wa, ʋ nan ʋ vìí.
Bɛɛ don zini nə wʋwalɩ wá
(Matiə 4.13-16; Marəkə 1.21-28)
31Zwezi vəli Kapɛrənayimə tɩʋ Galile nagwanaa wa. Yá ʋ dàń ma wulə ba ʋ kàrɩ̀ *Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn nə. 32Ʋ yà swɩ̀n də dɩ̀àn, kʋ mʋ̀ nə pɩn, kʋ gwárɩ́ lɩ̀à tə zənzən də ʋ kàrà təntə yiri.
33Zwifə-ba *jə́rə́ dìə̀ tə wa, bɛɛ don yà wulə lá, *zini yà nə wʋwalɩ wá. Ʋ mà nii zənzən, ʋ wʋ́: 34«Aa! Bɛ̀eɛ̀e nə n pɩ̀à fwa nə yɩra, *Nazarɛtə Zwezi? Nə yə̀ə́ də, kʋ ya n twi, sə n cʋ̀gʋ̀ nəba. À yə̀ə́ zəni lìù tə, n nə yɩ. N yɩ lìù, ʋ nə lɩ ʋ tún Yɩɩ cɩcɩ yɩrɩ».
35Zwezi dàń caga zini nii nə, ʋ wʋ́: «Pú n nii, n ga nan n yá bɛɛ tə!» Zini tə dɩlɩ wá tɩa, lɩ̀à tə mɛ yáá nə, kʋ ga nan, kʋ yá wá, kʋ wà wá lwanɩ fwa. 36Kʋ dɩ̀gà ba mama yuu zənzən, yá ba dàń ga swɩ̀n duən con, ba wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e sʋgʋ nə yɩ kʋ mʋ̀ təntə? Kʋ mʋ̀ bɛɛ təntə yàá baa də dɩ̀àn, ʋ ga pɩn zinə zìlí ʋ nii wa, tə ga naŋa də».
37Yá ba dàń swɩ̀n Zwezi yoo, bwálɩ́ mama kʋ nagwanaa təntə wa.
Zwezi zwɛ̀e lɩ̀à zənzən yayɩran
(Matiə 8.14-17; Marəkə 1.29-34)
38Zwezi nan *Zwifə-ba *jə́rə́ dìə̀ tə wa, ʋ va Simon sàń. Waran yà ja Simon tɩnkan zənzən. Ba dàń ma lòrì wá, sə ʋ pa wá yazurə. 39Ʋ ma kwá ʋ yuu con. Yá ʋ ga baa ʋ pa nii, sə waran tə zwɛ̀e. Waran tə zwɛ̀e tə yá wá, yá ʋ zàn lala, ʋ wulə ʋ tanɩ, sə ʋ ma lɩ Zwezi vəri.
40Yɩɩ nə zʋa kwa nə, ba jɩn ba tə mama, yayɩran yirə yirə nə ja, ba ja bà Zwezi con. Ʋ tún jɩ̀àn ba lìù mama yuu wa, ʋ zwɛ̀e ba yayɩran. 41Zinə də nan tə yá yayɩŋa zənzən, də tə bubwi, tə wʋ́: «N yɩ Yɩɩ-Biu». Yá Zwezi dàń baa tə nii nə də sʋ̀ràn, tə nə dà. Ʋ pɩ̀à, sə ʋ cɩ̀ tə nə, sə tə dàn ká swɩ̀n, tə mʋ̀ nə yə̀ə́ də, ʋ yɩ *Kərisə tə yɩrɩ.
Zwezi kàrɩ̀ Zwide nagwanaa wa
42Tɩa nə twi ka pʋrʋ, Zwezi nan tɩʋ tə wa, ʋ va kwa con bwálɩ́ tə, lìù nə tə̀lə́. Lalʋʋ dàń twá lá, ba pɩ̀à wá. Máŋá tə, ba nə twi, ba na wá, ba yà kʋ́ʋ̀ vəli, sə ba cɩ̀ ʋ nə, ʋ dàn ká kɛ̀eń ʋ yá ba. 43Yá Zwezi swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «À mɛ, sə à kàrɩ̀ də à swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə tɩan tə duən də wa, à bɩrɩ də, Yɩɩ wá də́ pàrɩ̀ ba yuu wa. Mə kʋ yɩrɩ nə, Yɩɩ tʋn nə». 44Ʋ dàń ma twá lá ʋ kàrɩ̀ Zwide4.44 Pʋ́pʋ́ná duən də bɩrɩ də, kʋ yɩ Galile nagwanaa. nagwanaa tə wa *Zwifə-ba *jə́rə́ dii tə wa.
5Zwezi bon lɩ̀à, sə ba ya ʋ karbɩa
(Matiə 4.18-22; Marəkə 1.16-20; Zwan 21.1-11)
1Dɩɩn don nə, Zwezi yà zɩga Zwenezarɛtə mʋnaa tə nii nə, lalʋʋ tə ga kɩkarɩ wá. Ba yugə duən, sə ba ma cʋgʋ Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə. 2Ʋ nɩ nɩ́á yuu bwərə bələ bəbəru tə nii nə. Fəlijana tə yà nan ba nɩ́á yuu bwərə tə wa, ba cú, sə ba sɩn ba fələ gə̀gə̀lə̀n. 3Zwezi dɩ̀gà nɩ́á yuu bori tə don wa, kʋ tə nə yɩ Simon5.3 Simon yɩ Zwezi karbiu Piyɛrə yɩrɩ don. nyiən, ʋ ga lòrì wá, sə ba fàrʋ́ ba nan bəbəru tə yɩra, ba va yáá mancɩn nɩ́á tə wa. Máŋá tə wa, ʋ nə jə̀ń nɩ́á yuu bori tə wa ʋ zwɛ̀e, ʋ wulə ʋ kàrɩ̀ lɩ̀à tə.
4Ʋ nə kàrɩ̀ ʋ zwɛ̀e, ʋ swɩ̀n Simon con, ʋ wʋ́: «Van nɩ́á yuu bori tə, n ja va naluŋə bwálɩ́ nə. Kʋ kwa nə, sə á dɩlɩ á fələ gə̀gə̀lə̀n tə, sə á ma gwàn». 5Simon ma le wá, ʋ wʋ́: «Karnyɩna, nə tʋn tɩtɩn tə mama, nə ga wà won nɩ. Yá à wá twá n nii tə nə, à dɩlɩ fələ gə̀gə̀lə̀n tə».
6Ba dàń ma dɩlɩ tə, yá ba jɩn fələ zənzən. Kʋ pa ba gə̀gə̀lə̀n tə wulə tə kàrɩ́. 7Ba dàń ma gwɛn ba twaduən tə, ba nə wulə nɩ́á yuu bori tə don wa, sə ba bà ba san ba. Ba nə twi, ba kòrí fələ, ba sú ba nɩ́á yuu bwərə tə mɛ bələ. Tə ga tə pɩ̀à, sə tə mʋrɩ nɩ́á tə wa.
8-9Máŋá tə wa, Simon Piyɛrə nə nɩ də, fələ tə nə dáá zənzən nətʋ, ba nə jɩn, kʋ dɩ̀gà ʋ yuu zənzən, də ba tə mɛ, ba nə yɩn də wá. Ʋ dàń tʋa ʋ nadwana nii nə Zwezi yáá con, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Nan kwa, n ga yá nə, *Yuu-Tiu, à nə ya cʋna lìù yɩrɩ».
10Kʋ yɩn nətʋ də Simon tʋtʋnduən tə, ba nə yɩ Zebede bɩa, ba nə boŋə Zwakə də Zwan. Yá Zwezi dàń swɩ̀n Simon con, ʋ wʋ́: «Dàn ká pa fən ja mʋ́. Kʋ nə zɩgɩ sɩ́ʋ́n nə, n wá pɩ̀à lɩ̀à, sə ba twá à mʋ̀ Zwezi nə».
11Ba dàń ma lɩ ba nɩ́á yuu bwərə tə, ba tún bəbəru yuu nə. Kʋ kwa nə, ba yá tə mɛ lá, ba ga twá Zwezi nə.
Zwezi zwɛ̀e bɛɛ don dayan
(Matiə 8.2-4; Marəkə 1.40-45; Likə 17.12-19)
12Dɩɩn don nə, Zwezi yà nə wulə tɩʋ don nə. Də nə̀ń, bɛɛ don, ʋ nə goŋi dayan, ʋ zwɛ̀e mɩ́ámɩ́án twi ʋ bà, ʋ tʋ Zwezi yáá con, ʋ ga lòrì wá, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu, də n nə swə, n wàá n pɩn à dayan5.12 *Zwifə-ba con, dayan nə jə lìù, ʋ yɩ ba yàá lɩ wá ba dwíí wa. Ʋ dayan tə nə zwɛ̀e də kʋ tə jə *joŋi, ʋ nə mɛ̀e, sə ʋ fwa, sə ʋ ma pìí, ʋ zʋ ʋ dwíí tə wa. tə zwɛ̀e, sə à jì ləzwənzəŋu». 13Zwezi ma te ʋ jɩɩn ʋ nə, ʋ dwen ʋ yɩra, ʋ ga wʋ́: «À swə, sə n dayan tə zwɛ̀e». Lala də dayan tə zwɛ̀e, ka ga yá wá. 14Zwezi ma pa nii kʋ tə wá, ʋ wʋ́: «Dàn ká swɩ̀n kʋ yoo tə lìù mama con. Yá n dàń vəli n bɩrɩ n tɩ̀àn n nə nyɩn nətʋ tə *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwanʋ tə nə. N ga fwa *joŋi tə, ndə Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə bɩrɩ Yɩɩ sagɩ tə wa, sə ba fwa dayaran pa, də ba dayan tə nə zwɛ̀e. Kʋ mʋ̀ nə bɩrɩ wá də, n dayan tə cɩ́gá zwɛ̀e».
15Də kʋ mɛ, Zwezi yɩrɩ tə ga tə súə́ tɩa mama. Lalʋʋ twi, ba kun ʋ yuu nə, sə ba cʋgʋ wá, ba ga pa ʋ zwɛ̀e ba yayɩran. 16Yá Zwezi dàń yà lɩ ʋ tɩ̀àn, ʋ ja va kasɔɔ lanworu wa, ʋ ma jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ.
Zwezi zɩ̀n gwànʋ́ don
17Dɩɩn don nə, Zwezi yà wulə ʋ kàrɩ̀. *Farɩzɩan-ba də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə yà jə̀ə́ ʋ bɩan nə. Ba yà nan Galile nagwanaa tɩan tə mama wa, də Zwide nagwanaa tɩan tə mama wa, də *Zwerizalɛmə tə wa, ba bà. *Yuu-Tiu dɩ̀àn tə yà wulə də Zwezi tə ga pɩn ʋ zwɛ̀e yayɩŋa yayɩran.
18Bara duən zɩn gwànʋ́ don tɩtaʋ wa, ba ja bà ba yí. Ba pɩ̀à, sə ba ja wá, ba zʋ dìə̀ tə wa, ba tún Zwezi yáá con.
19Yá ba yà yə̀rì bwálɩ́ tə, ba nə wá twá, sə ba ja wá ba zʋ, lɩ̀à tə dánɩ́ tə yɩrɩ. Ba dàń ma twá dəyuu wa, ba te wá, ba ga dɩ̀ ba poru dəyuu tə, ba twá lá nə, ba cú gwànʋ́ tə lalʋʋ tə tətəŋi wa Zwezi yáá con. 20Zwezi nə nɩ də, ba ken ba waa ʋ nə, ʋ dàń swɩ̀n yayɩŋʋ tə con, ʋ wʋ́: «À dabɛɛ, à kwɛn n cʋna tə à lɩ n mʋ̀ də Yɩɩ pwərə wa».
21Yɩɩ nii yənu tɩ̀án tə də Farɩzɩan-ba tə wulə, ba bʋŋa ba waa con nə, ba wʋ́: «Wàà nə yɩ kʋ bɛɛ tə, ʋ nə swɩ̀n nətʋ ʋ twɩn Yɩɩ nə? Wàà nə wàá cʋna ʋ kwɛn ʋ lɩ ʋ mʋ̀ də Yɩɩ pwərə wa? Kʋ yɩ Yɩɩ cɩcɩ!» 22Zwezi lwarɩ ba pubʋŋɩ tə, ʋ ga swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á ma jə pubʋŋɩ tə tə yiri á waa nə? 23Də à nə swɩ̀n, à wʋ́: ‹À kwɛn n cʋna à lɩ à mʋ̀ də Yɩɩ pwərə wa›, nə à yə̀ə́, à nə wʋ́: ‹Zàn yɩɩ nə, n va!› - Kʋ kwà nə yɩ mwálɩ́? 24Yá à dàń pɩ̀à, sə á yəni də, Yɩɩ ken dɩ̀àn *Ləzwənə-Biu5.24 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n. jɩɩn wa tɩa yuu wa, sə ʋ kwɛn cʋna ʋ lɩ ʋ mʋ̀ də Yɩɩ pwərə wa». Zwezi dàń ga swɩ̀n sʋ̀ràn tətə gwànʋ́ tə con, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ n con nə: Zàn n tì n tɩtaʋ, n va n sàń!» 25Lala bɛɛ tə zàn lɩ̀à tə mɛ yáá con, ʋ tì ʋ tɩtaʋ tə, ʋ yà nə tə́gə́ kʋ yuu wa tə, ʋ ja kɛ̀eń ʋ sàń, də ʋ bwɩ Yɩɩ nə.
26Kʋ gwárɩ́ ba mama zənzən. Kʋ də dɩ̀gà ba mama yuu wa, ba dàń ga bwɩ Yɩɩ nə, ba wʋ́: «Nə zə̀n nɩ yogwaran nə, tə nə wà nɩ abada».
Zwezi bon Levi, sə ʋ twà ʋ nə
(Matiə 9.9-13; Marəkə 2.13-17)
27Kʋ kwa nə, Zwezi nan, ʋ ga na lanpolɩnʋ. Ʋ yɩrɩ nə yɩ Levi, də ʋ jə̀ə́ ʋ joŋə lanpoo. Zwezi ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Zàn n bà, n twá à nə!» 28Levi ma zàn, ʋ yá ʋ wiən mama, ʋ ga twá ʋ nə.
29Kʋ kwa nə, Levi bon Zwezi, sə ʋ də́ ʋ dìə̀ wa. Lanpolɩna zənzən də lɩ̀à duən də twi, yá yà wulə ba də́ də ba. 30*Farɩzɩan-ba də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə, ba nə wulə ba vàn tə yuu tə ŋʋŋwɩn, ba ga swɩ̀n Zwezi karbɩa tə con, ba wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á ma də́ də á nywɩ̀n də lanpolɩna-ba, də cʋna lɩ̀à?» 31Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Lɩ̀à tə, ba yɩra nə zurə, ba dɩmʋtʋrʋ pɩ̀à, kʋ ya yayɩŋa nə pɩ̀à dɩmʋtʋrʋ. 32À wà twi, sə à bon cɩ́gá tɩ̀án. Kʋ ya cʋna lɩ̀à tə, à twí, sə à bon, sə ba vəvəri ba kwa, ba ma sá ba cʋna tə».
Zwezi bɩrɩ kàrà nədʋn nivori yuu wa
(Matiə 9.14-17; Marəkə 2.18-22)
33Lɩ̀à duən swɩ̀n Zwezi con, ba wʋ́: «Zwan5.33 Kʋ mʋ̀ Zwan təntə nə yɩ *Zwan-Batisə, ʋ nə li lɩ̀à nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ. karbɩa tə mʋ̀ yàá vwə ba níə́ nɛɛ kapʋpʋ, ba jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ, ndə *Farɩzɩan-ba fwa nətʋ. Yá n mʋ̀ karbɩa tə mʋ̀ ga də́ də ba nywɩ̀n». 34Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Bɛɛ nə pɩ̀à ʋ vwa ʋ kan fúrú, ʋ dabara yàá bà, sə ba twá ba də́ fúrú tə diŋə tə. Á bʋŋa də, ba wá vwe ba níə́, ba dàn ká də́ wodiu tə, yá fúrú bɛɛ ga wulə də ba? 35Yá máŋá dàń wá bà, fúrú bɛɛ tə nə bá ya lá. Kʋ mʋ̀ máŋá təntə wa, ba dàń wá vwa ba níə́».
36Zwezi dàń ma swɩ̀n zwansɩsara ba con, ʋ wʋ́: «Lìù tə̀lə́, ʋ nə wá cɩrʋ gandʋn, ʋ ma pú gandwan. Kʋ nətʋ tə nə fwa, ʋ wá cʋ̀gʋ̀ gandʋn tə, yá gantwandʋn tə ga bá jə̀ń gandwan tə yuu wa. 37Yá lìù mama ba swana, tə nə wulə tə zaŋa, lwé ʋ kəni purə nədwara wa. Kʋ nətʋ tə nə fwa, tə mʋ̀ swana tə wá pa, purə tə pwin. Swana tə mama wá lwá tɩa, yá purə tə wá va bwàná. 38Kʋ mɛ, sə ba kə swana, tə nə wulə tə zaŋa, purə nədʋra wa. 39Yá lìù tə̀lə́, ʋ nə wá nyʋ swana, tə nə zàn tə zwɛ̀e, ʋ ga pìí ʋ lòrì swana, tə nə wulə tə zaŋa. Cɩ́gá, ba yàá swɩ̀n, ba wʋ́: ‹Swana tə nə zàn tə zwɛ̀e, tə nə ywán5.39 Swana tə, ba nə yàá fwa Yɩzərayɛlə lʋʋ nii tə wa, yɩ divɛn. Tə nə dánɩ́, tə ya ywán, tə doni máŋá tə, ba nə fwa tə.›.»
6Zwezi nə tɩ sìə́ dɩɩn nə
(Matiə 12.1-8; Marəkə 2.23-28)
1*Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn don nə, Zwezi twá kárɩ́ wa ʋ kɛ̀eń, ʋ karbɩa tə kén mɩna yun, tə ba pʋpwaga ba jɩ̀àn wa, ba dɩŋɩ. 2*Farɩzɩan-ba tə duən dàń ma swɩ̀n, ba wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á fwa kʋ tə, kʋ nə wà mɛ, sə ba fwa sìə́ dɩɩn nə?» 3Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Á wà Yɩɩ sagɩ tə kàrɩ̀, á na kʋ tə, pɩ̀ʋ́ *Davidə tətə nə fwa dɩɩn don nə, də ʋ kwa lɩ̀à tə, də niən nə jɩn ba naaa? 4Ʋ zʋa Yɩɩ *dìə̀ tə wa, ʋ tì dipɛn tə, kʋ nə wulə lá nə, ʋ də́ ʋ ga lɩ ʋ pa ʋ lɩ̀à tə nə. Yá nə Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, yà ga pa cwəŋə Yɩɩ *joŋwana tə cɩcɩ nə, sə ba mʋ̀ nə də́ Yɩɩ dìə̀ dipɛn təntə». 5Zwezi tə kʋ́ʋ̀ pìí, ʋ swɩ̀n ba con nə, ʋ wʋ́: «*Ləzwənə-Biu6.5 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n. tə nə tɩ sìə́ dɩɩn tə tətə».
Bɛɛ don ʋ jɩɩn nə tɩga yoo
(Matiə 12.9-14; Marəkə 3.1-6; Likə 14.1-6; 13.10-17)
6*Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn don nə, Zwezi zʋa ba *jə́rə́ dìə̀ don wa, ʋ wulə lá ʋ kàrɩ̀. Bɛɛ don yà wulə lá, ʋ jɩzən vàn tə tɩga. 7Zwifə-ba Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án də *Farɩzɩan-ba tə yà pàlɩ̀ Zwezi, ba ga cʋga ʋ nə, sə ba jə́n, də ʋ nə wá zwɛ̀e lìù yayɩgʋ kʋ sìə́ dɩɩn tə nə. Ba fwa kʋ nətʋ tə, ba yà pɩ̀à cwəŋə, sə ba twá kʋ nə, ba kʋnɩ ba kə ʋ nii nə, ba nə zɩga ʋ nə yɩrɩ. 8Yá Zwezi yà yə̀ə́ ba pubʋŋɩ tə zəni. Ʋ dàń ma swɩ̀n bɛɛ tə con, ʋ jɩɩn tə nə tɩga, ʋ wʋ́: «Zàn yɩɩ nə, n zɩgɩ yəbə lɩ̀à tə mɛ yáá con!» Bɛɛ tə ma zàn ʋ zɩgɩ lá. 9Kʋ kwa nə, Zwezi swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «À bwe aba yoo kʋ tə: Bɛ̀eɛ̀e nə Yɩɩ *nii tə swɩ̀n, sə ba fwa sìə́ dɩɩn nə? Yozəŋu nə à yə̀ə́ yolwan? Kʋ mɛ, sə à jon bɛɛ tə mɩɩ, à kə lʋʋ, nə à yə̀ə́, sə à yá wá, ʋ cʋ̀gʋ̀?» 10Ʋ zɩ̀n ʋ yáá ʋ ywàń ba mɛ tə, ʋ ga swɩ̀n bɛɛ tə con, ʋ wʋ́: «Làrɩ́ n jɩɩn tə à con!» Ʋ ma fwa kʋ, kʋ ga lwàń, kʋ jì jɩɩn nəzəŋu.
11Ba nə nɩ kʋ nətʋ tə, lɩŋa súə́ Yɩɩ nii yənu tɩ̀án tə də Farɩzɩan-ba, ba dàń ga vʋrɩ kʋ tə yuu wa, ba nə wá fwa Zwezi.
Zwezi kúrú ʋ tʋntʋna fugə bələ tə
(Matiə 10.1-4; Marəkə 3.13-19; Tʋtʋnan 1.13)
12Kʋ máŋá təntə wa, Zwezi dɩ̀gà paan yuu wa, ʋ jʋn Yɩɩ wuuu tɩtɩn tə mama, ʋ wà dwɛ̀e. 13Tɩa nə twi ka pʋrɩ, ʋ bon ʋ karbɩa tə, ʋ kúrí ba wa lɩ̀à fugə bələ, ʋ kə ba yɩrɩ *tʋntʋna: 14Simon tə, ʋ nə bon ʋ yɩrɩ don Piyɛrə, də ʋ nubiu Andəre, də Zwakə, də Zwan, də Filipə, də Barətelemi, 15də Matiə, də Toma, də Aləfe bìú Zwakə, də Simon tə, ba nə boŋə ‹*Zelotə›, 16də Zwakə bìú Zwidə, də Zwidasə Yisəkariyɔtə, ʋ tə ʋ nə wá ja Zwezi ʋ pa ʋ dʋŋa nə.
Zwezi kàrɩ̀, ʋ ga zwɛ̀e lɩ̀à yayɩran
17Zwezi nan paan tə yuu ʋ cú, ʋ də ʋ karbɩa fugə bələ tə, ba ga va ba zɩga bwálɩ́ don nə, kʋ nə mɛ duən. Yá ʋ karbɩa zənzən duən də lɩ̀à duən zənzən yà wulə lá. Ba lɩ̀à təntə yà nan Zwide nagwanaa də *Zwerizalɛmə tə wa də Tirə də Sidon mʋʋ nii tɩan tə mama. Ba yà twi, sə ba nì ʋ kori, sə ba ga pa ʋ zwɛ̀e ba yayɩran. 18Ba tə, *zinə nə wʋwalɩ, nɩ yazurə. 19Dɩ̀àn yà naŋa ʋ yɩra, tə zwɛ̀e yayɩran. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, lalʋʋ tə mama kəni dɩ̀àn, sə ba dwen ʋ yɩra.
Pupwən də pucʋnɩ yoo
20Zwezi dàń ma ywàń ʋ karbɩa tə, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́:
«Á yana pupwən wa, á mʋ̀, á nə yɩ zʋra, Yɩɩ nə tɩ aba tə yɩrɩ.
21Á yana pupwən wa, á mʋ̀ niən nə jə sɩ́ʋ́n, á nə wá də́ wodiu á sú tə yɩrɩ.
Á yana pupwən wa, á mʋ̀ lɩ̀à tə, á nə kwi sɩ́ʋ́n, á nə wá mʋn tə yɩrɩ.
22Á yana pupwən wa, á mʋ̀ lɩ̀à tə, ləzoni nə vɩga ba dʋgʋ, ba twɩn aba, ba swɩ̀n tə tə, tə nə ba ywán ba pɩn aba, *Ləzwənə-Biu6.22 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n. tə yɩrɩ.
23Á yana pupwən wa máŋá tə wa, də kʋ nətʋ nə yí, á faŋa də pupwən ŋwɩ́rán nəfarʋ nə dànɩ̀ aba Yɩɩ *sàń nə yɩrɩ. Mə nətʋ nə ba nɩbara ba tə wʋwalɩ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə.
24Lɛɛ nə wá yí á mʋ̀, á nə yɩ wiən tɩ̀án, á nə dí yáá, á na á pupwən tə yɩrɩ.
25Á yana pucʋnɩ wa, á mʋ̀ tə wodiu nə wà mùrì sɩ́ʋ́n nə, niən nə wá ja aba yɩrɩ.
Á yana pucʋnɩ wa, á mʋ̀, á nə mʋŋa, á nə wá yà luə wa, á ga wá kwi tə yɩrɩ.
26Á yana pucʋnɩ wa, də lɩ̀à mama nə bwɩ á nə. Mə kʋ ya nətʋ nə ba nɩbara tə də ba kʋnkʋn sʋ̀sʋ̀nà tə fwa».
Ka sóní dʋŋa kàrà
(Matiə 5.38-48; 7.12; Romə tɩ̀án 12.17-21)
27«À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con, á mʋ̀ tə ba, á nə cʋga nə: Á swənə á dʋŋa! Á fwa zəni ba tə yɩra, ba nə dʋŋa aba! 28Á lòrì Yɩɩ, sə ʋ fwa zəni ba tə yuu wa, ba nə zɩrɩ ba kəni á nə! Á lòrì Yɩɩ á pa lɩ̀à tə nə, ba nə wʋwalɩ aba. 29Də lìù nə mà n pɩpara nədʋ nə, sə n vəvəri kʋ don tə, sə ʋ mà. Də lìù nə tì n gasɔɔ, yá, sə ʋ tì n ganbiə, də ʋ kə lá. 30Pa lìù tə mama nə, ʋ nə lòrì won n con. Yá lìù nə tì kʋ tə, kʋ nə ya n mʋ̀ nyiən, dàn ká bwe wá kʋ yoo nə, sə ʋ kwan kʋ ʋ pa mʋ́.
31Kʋ tə, n də nə pɩ̀à, sə ba tʋn ba pa mʋ́, tʋn kʋ, n pa ba duən tə nə.
32Də á nə swə lɩ̀à tə, ba nə swə aba cɩcɩ, bɛ̀eɛ̀e jwɩan dɩɩn won nə, á wá dɩ̀àn? Ba tə də tətə ba nə yɩ cʋna lɩ̀à, də swə lɩ̀à tə, ba nə swə ba! 33Də á nə fwa zəni ba tə cɩcɩ yɩra, ba də nə fwa á ba zəni, á wá fwa nətʋ, á ma dɩ̀àn jwɩan won? Ba tə də tətə, ba nə yɩ cʋna lɩ̀à də fwa nətʋ! 34Yá də á nə jɩŋɩ á wiən ba tə cɩcɩ, á nə yə̀ə́ də, ba wá pìí ba pa aba kʋ tə, ba nə jɩŋɩ, á dàń wá twá nətə, á ma na kʋ jwɩan won? Ba tə, ba nə yɩ cʋna lɩ̀à, də yàá jɩŋɩ duən də səbiu, ba ga twi ba ŋwɩ́n, ndə nətʋ nə, ba nə jɩŋɩ kʋ. 35Kʋ dàń nə ya á mʋ̀: Á swənə á dʋŋa, á fwa ba zəni! Á jɩŋa á ga lɩ yala á waa də, ba wá ŋwɩ́n aba. Á wá na ŋwɩ́rán tə nə dáá Yɩɩ con, á ga wá yà Yɩɩ tə, ʋ nə wulə tə mɛ yuu wa, bɩa, Yɩɩ nə ywán, ʋ pa ləzwən-yə̀rì-jwɩan də wʋlʋnyɩna-ba nə yɩrɩ. 36Á pɩan á dəri yinəgə zənzən, ndə á nyɩna Yɩɩ də nə dəri yinəgə zənzən nətʋ».
Á dànà ká bʋ̀rɩ̀ duən bʋ̀rà
(Matiə 7.1-5, 15-20; 12.36-37; Zwakə 4.11-12)
37Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á dànà ká bʋ̀rɩ̀ duən bʋ̀rà, sə Yɩɩ də dàn ká bʋ̀rɩ̀ á bʋ̀rà. Á dànà ká kə ba duən tə càn wa, Yɩɩ də bá kə aba càn wa. Á kwɩ̀án ba duən tə yìə̀n tə, á lɩ á mʋ̀ də ba pwərə wa, Yɩɩ də wá kwɛn á cʋna tə, ʋ lɩ á mʋ̀ də wá pwərə wa. 38Á pɩan ba duən nə, Yɩɩ də wá pa aba. Ʋ wá lwá á garwa tə wa maŋʋ tə, kʋ nə ziən, kʋ nə zʋzʋgʋ, kʋ ga sú zəni kʋ pàlɩ́. Yɩɩ wá ywàń á maŋʋ tə, á nə maŋa á pɩn ba duən tə nə, ʋ ma man ʋ pa á də nə».
39Zwezi ma kʋ́ʋ̀ tì zwansɩsara kʋ tə, ʋ sɩsarɩ ba, ʋ wʋ́: «Liliu wàrɩ̀ ʋ don liliu ʋ vaŋa, kʋ ya kʋnkʋn, naaa? Kʋ nə nə yɩn nətʋ, ba mama wá tʋ bʋʋ wa. 40Karbiu tə̀lə́ ʋ nə dwə ʋ karnyɩna, yá ʋ dàń nə kálʋ́ ʋ tɩ̀àn ʋ kàrɩ̀ ʋ zwɛ̀e, ʋ wá yà ndə ʋ karnyɩna nə.
41Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, n ywàŋá gabiu tə, kʋ nə wulə n nubiu yii wa, yá n ga ba baŋa tə na, ka nə wulə n tətə yii tə wa? 42N wá twá nətə, n ma swɩ̀n n nubiu con, n wʋ́: ‹À nubiu, yá, sə à lɩ gabiu kʋ tə, kʋ nə wulə n yii tə wa›, n mʋ̀ ga ba baŋa tə, ka nə wulə n tətə yii tə wa na? Níə́ bələ tíú, dí yáá n lɩ baŋa tə n yii tə wa. Yá n dàń wá na lá zəni, sə n ma lɩ gabiu tə, kʋ nə wulə n nubiu tə yii tə wa».
Tɩzəŋu də tɩkʋkwɩʋn ba duən nyɩn
43Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Tɩzəŋu ba bìú kʋkwɩʋn zɩŋa, yá tɩkʋkwɩʋn ba bìú nəzəŋu zɩŋa. 44Tɩ̀ʋ́ mama yɩ kʋ bìú nə nə, ba yàá ma lwarɩ kʋ. Ba ba lwɛ nə à yə̀ə́ kacan kwe casʋʋ yuu wa. 45Ləzwənzəŋu yàá pɩn yozəŋə naŋa kʋ tə nə súə́ ʋ waa con. Yá ləzwənkʋkwɩʋn də yɩ yokʋkwɩnan nə, ʋ yàá pɩn tə naŋa ʋ waa con. Ləzwənə nii yɩ kʋ tə nə súə́ ʋ waa nə, kʋ swɩ̀n».
Dii bələ tə yoo
(Matiə 7.21-27; Zwakə 1.22-25; 2 Piyɛrə 1.5-10)
46Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á ja nə á boŋə ‹*Yuu-Tiu, Yuu-Tiu›, á ga ba fwa kʋ tə, à nə wʋ́. 47Lìù tə mama, ʋ nə twi à con, ʋ cʋga à sʋ̀ràn tə, yá ʋ ga twá tə nii nə, à wá bɩrɩ aba lìù tə, ʋ də wá nə nyɩn duən. 48Ʋ ya ndə lìù tə nə, ʋ nə wulə ʋ lwè dìə̀. Ʋ kʋa tɩa tə zənzən, kʋ zʋ, yá ʋ ga tún ka dəkuu tə kapataʋ yuu wa. Dwà nɩ́á nə twi, navwə tə mà dìə̀ tə, yá kʋ wà wànɩ́ kʋ gùrì ka, ka nə lwə̀ zəni yɩrɩ. 49Lìù tə, ʋ nə cʋgʋ, ʋ ga wà kʋ nii nə twá yɩ ndə bɛɛ nə, ʋ nə tún ʋ dìə̀ dəkuu tɩtalʋ yuu wa, ʋ ga wà ka də̀ń kwɩ̀. Navwə nə twi kʋ mà ka, ka tʋa mwálɩ́ mwálɩ́, yá ka cʋna bwálɩ́ yɩn dánɩ́».
7Zwezi zwɛ̀e pamana yuu tíú don tʋtʋnbiu yayɩgʋ
(Matiə 8.5-13; 15.21-28; Zwan 4.46-53)
1Máŋá tə wa, Zwezi nə swɩ̀n lalʋʋ tə con, ʋ zwɛ̀e, ʋ kɛ̀eń ʋ va Kapɛrənayimə. 2Kʋ bwálɩ́ tə nə, *Romə-ba pamana bíí yuu tíú don yà jə ʋ tʋtʋnbiu don, ʋ yoo nə cà kʋ pa wá. Kʋ tʋtʋnbiu təntə yà yɩ̀, ʋ pɩ̀à, sə ʋ tɩ. 3Máŋá tə wa, pamana bíí yuu tíú tə nə nì Zwezi ŋwɛn, ʋ tʋn *Zwifə-ba *nəkwɩna duən, sə ba lòrì wá, sə ʋ bà ʋ jon ʋ tʋtʋnbiu tə mɩɩ, ʋ kə lʋʋ wa. 4Ba twi Zwezi con, ba ga lòrì wá pwə pwə, ba wʋ́: «Kʋ bɛɛ tə mɛ, sə n pa wá n saŋʋ. 5Ʋ swə nə lʋʋ lɩ̀à tə, yá ʋ mʋ̀ nə pa, ba lwà nə *jə́rə́ dìə̀ tə».
6Zwezi dàń ma pú ba kwa ʋ kɛ̀eń. Ʋ nə bwələ pamana bíí yuu tíú tə dìə̀ tə, ʋ zwɛ̀e, də pamana bíí yuu tíú tə tʋn ʋ dabara Zwezi con, ba swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «*Yuu-Tiu, dàn ká wʋwalɩ n tɩ̀àn n súrí lá, à jɩɩn nə mùrì, sə n zʋ à dìə̀ wa yɩrɩ. 7Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, à wà nɩ, sə à tətə bà n yáá con. N dàń pa nii cɩcɩ, yá à tʋtʋnbiu tə yayɩgʋ tə wá zwɛ̀e. 8À də tətə yɩ lɩ̀à duən nə tɩ nə, à də ga tɩ pamana duən. À nə swɩ̀n pamana tə don con, à wʋ́: ‹Vəli!› Ʋ wá va. À nə bon wà don, à wʋ́: ‹Bàá!› Ʋ wá bà. Yá à nə swɩ̀n à tʋtʋnbiu con, à wʋ́: ‹Fwa kʋ tə!› Ʋ wá fwa kʋ».
9Máŋá tə nə, Zwezi nə nì tə sʋ̀ràn təntə, tə poli ʋ pùə́. Ʋ pìí ʋ vəvəri, ʋ ga swɩ̀n lalʋʋ tə con, ba nə twá ʋ kwa, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: À tə wà lìù nɩ *Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə wa, ʋ nə keni ʋ waa Yɩɩ nə wuuu, ʋ dwən wà tə».
10Lɩ̀à tə, ʋ nə tʋn tə ma pìí, ba va pamana bíí yuu tíú tə dìə̀ wa, ba na tʋtʋnbiu tə, də ʋ jə̀ə́ də yazurə.
Zwezi bwin kadənu don bìú
11Kʋ kwa nə, Zwezi vəli tɩʋ don, ba nə boŋə ‹Nayɛn›. Ʋ karbɩa tə də lɩ̀à zənzən yà twá də wá. 12Máŋá tə nə, ʋ nə bwələ tɩʋ tə nii, də ba ja tɩgɩ don, ba vələ ləbərə bwálɩ́ wa. Kʋ tɩgɩ tə yɩ kadənu don bidʋa. Tɩʋ tə lɩ̀à yà dáá zənzən, ba nə wulə də kan tə. 13Máŋá tə *Yuu-Tiu nə nɩ kadənu tə, ʋ yinəgə zʋa wá zəni, ʋ ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Dàn ká kwi!» 14Ʋ ma fàrʋ́ ʋ yí, ʋ dwen tɩga tɩtaʋ tə yɩra, lɩ̀à tə nə zɩŋa tɩgɩ tə, ma zɩgɩ. Zwezi ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Bisɩmaa, à pɩn nii mʋ́, zàn yɩɩ nə!» 15Tɩgɩ tə ma kwɩ̀án ʋ zàn, ʋ ga wulə ʋ swɩ̀n. Zwezi ma tì wá, ʋ pa ʋ nuu nə. 16Kʋ gwárɩ́ lɩ̀à tə mama zənzən, ba dàń ga bwɩ Yɩɩ nə, ba wʋ́: «Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ nəfarʋ twi nə pwərə wa! Yá Yɩɩ twi, sə ʋ san ʋ lɩ̀à nə tə nə». 17Yá Zwide nagwanaa də kʋ tɩbii tə mama tə nə kɩkarɩ kʋ lɩ̀à nì kʋ tə, Zwezi nə fwa.
Zwan-Batisə tʋn ʋ karbɩa tə Zwezi con
18Zwan7.18 Kʋ mʋ̀ Zwan təntə nə yɩ *Zwan-Batisə, ʋ nə li lɩ̀à nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ. karbɩa tə swɩ̀n kʋ mama ʋ con. 19Zwan ma bon ba wa lɩ̀à bələ. Ʋ tʋn *Yuu-Tiu con, sə ba bwe wá: «N mʋ̀ nə yɩ lìù tə, Yɩɩ nə swɩ̀n də, ʋ wá bà, nə à yə̀ə́ nə mɛ, sə nə dɩ̀àn ʋ don?» 20Ba nə vəli, ba yí Zwezi yɩra, máŋá tə nə, ba swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Zwan-Batisə tʋn nəba n con nə, sə nə bwe mʋ́, nə jə́n: ‹N mʋ̀ nə yɩ lìù tə, Yɩɩ nə swɩ̀n də, ʋ wá bà tə, nə à yə̀ə́ nə mɛ, sə nə dɩ̀àn ʋ don?› »
21Kʋ máŋá təntə wa, Zwezi zwɛ̀e yayɩŋa zənzən yayɩran də ba nandatɩran. Ʋ lɩ *zinə ba yuu wa, ʋ ga pɩn lilirən zənzən yɩ́á súrí. 22Kʋ kwa nə, ʋ dàń ma le Zwan karbɩa tə, ʋ wʋ́: «Á vələ á man á bɩrɩ Zwan nə kʋ tə, á nə nɩ, á ga nì də à fwa: Lilirən yɩ́á súrí, gwànɩ́ vəli, dayaran dayan zwɛ̀e, ba ga jì ləzwənzəŋə, zɩbʋŋa zɩan súrí, tɩga bwin ba naŋa. Yá zʋra də ga nə̀ń Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə. 23Pupwən lɩ̀à nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə ba nə vɩ nə, ba dʋgʋ kʋ tə yɩrɩ, à nə fwa».
24Máŋá tə wa, Zwan karbɩa tə nə vìí, Zwezi zàn ʋ wulə ʋ swɩ̀n Zwan yoo, ʋ bɩrɩ lalʋʋ tə nə, ʋ wʋ́: «Ləzwənyiri nətə nə á vəli á balɩ kasɔɔ lanworu tə wa? Kʋ tà lìù tə, ʋ nə yɩ ndə mancanɩ nə, vʋʋ nə vuvugə. 25Ləzwənyiri nətə nə á dàń vəli á na? Kʋ tà bɛɛ, ʋ nə zʋa ganmʋla. Lɩ̀à tə, ba nə zwɩ ganmʋla, ba ga wulə ywánɩ́ wa, tà ba wulə pɛ̀egá dii wa, naaa? 26Ləzwənyiri nətə nə á dàń vəli á na? Kʋ tà Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀, naaa? Awo! À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con, də kʋ lìù təntə dwə Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nʋ̀ tətə. 27Kʋ lìù tə yoo pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:
‹Nə̀ń, à mʋ̀ Yɩɩ nə tʋn à tʋntʋnʋ n yáá con, sə ʋ kwɛn n cwəŋə tə, ʋ pa mʋ́›.»
28Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ʋ súrí lá, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Lʋʋ ləzoni wa, ba nə tʋrɩ, lìù wà lá yɩn, ʋ nə doni Zwan. Yá lìù tə, ʋ nə yɩ ləzoni tə mama nəmanbiə Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa, tə dwə wá. 29Lalʋʋ tə mɛ, də lanpolɩna tə yà cʋga wá. Ba lwarɩ də, Yɩɩ nə yɩ cɩ́gá, ba ga pa Zwan lə ba nɩ́á tə wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ. 30Yá *Farɩzɩan-ba tə mʋ̀ də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə mʋ̀ vɩga kʋ tə, Yɩɩ nə dí yáá ʋ tanɩ ʋ tún, sə ʋ pa ba, ba ga vɩ, sə Zwan lə ba nɩ́á tə wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ».
31Zwezi ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Zə̀n ləzoni tə yɩ à wá tì ba, à ma man də bɛ̀eɛ̀e? Ba yɩ ndə wàà nə? 32Ba yɩ ndə bìsɩ́ná nə, ba nə jə̀ə́ yəə kanporu wa, ba nə boŋə duən, ba swɩ̀n, ba wʋ́: ‹Nə wúrú wii nə kə á nə, sə á sa, á ga wà sɛ̀e. Nə nun pucʋnɩ nuŋi, nə pa aba, á ga wà kwi!› Mə zə̀n lɩ̀à tə də yɩ nətʋ. 33Zwan-Batisə nə twi, ʋ ma ba wodinʋnʋ də́, ʋ ga ba swana nywɩ̀n, á swɩ̀n, á wʋ́: ‹Zinə nə jə wá›. 34Kʋ kwa nə, *Ləzwənə-Biu7.34 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n. tə nə twi, ʋ mʋ̀ ma də́ wodiu nəzəŋu, ʋ ga nywɩ̀n swana, á kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, á wʋ́: ‹Nə̀ń, bɛɛ wà tə, ʋ yoyuu nə yɩ ka də́, də ka nyʋ swana ka sú. Ʋ yɩ lanpolɩna tə də cʋna lɩ̀à tə dabɛɛ!› » 35Kʋ twá də ba tə, ba nə sɛ̀e wá, Yɩɩ yənu tə ma bɩrɩ kʋ tɩ̀àn ndə cɩ́gá nə.
Zwezi zʋa Farɩzɩan Simon dìə̀
36Dɩɩn don nə, *Farɩzɩan don bon Zwezi, sə ʋ də́ də wá. Zwezi ma va kʋ bɛɛ tə bwálɩ́ nə, ba jə̀ə́ wodiu tə yuu wa, sə ba də́. 37Kan don dàń yà yɩn tɩʋ tə wa, ʋ yà nə yɩ kan tə, ʋ nə yɩ cʋna kan. Kan təntə nì də, Zwezi jə̀ə́ Farɩzɩan tə bwálɩ́ nə, sə ʋ də́. Ʋ dàń ma ja pɩ̀ʋ̀ kapan kunkoli, ba nə boŋə ‹alɩbatɩrɩ›, ʋ bà. Kʋ nii yà nə súə́ də tɩralɩ nʋga. 38Ʋ zɩga Zwezi kwa con, ʋ nɛɛ7.38 *Zwifə-ba con, ba yàá pəni ganpurə yuu wa, ba ma də́ wodiu. con nə. Ʋ wulə ʋ kwi, ʋ ga lwé ʋ yinɩa ʋ ma tɛ Zwezi nɛɛ, ʋ ja ʋ yukʋran ʋ ma pupugu tə mama. Kʋ kwa nə, ʋ kʋkwalɩ Zwezi nɛɛ tə ʋ lwé tɩralɩ nʋga tə ʋ nɛɛ tə yuu wa.
39Farɩzɩan tə, ʋ nə bon Zwezi, nə nɩ kʋ nətʋ, ʋ dàń swɩ̀n ʋ tɩ̀àn con nə, ʋ wʋ́: «Bɛɛ wà tə yà nə ya Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀, ʋ yà wá yəni kan wà tə nə dwen ʋ yɩra nə ya lìù tə: Kan tə yɩ cʋna kan».
40Zwezi dàń ma swɩ̀n Farɩzɩan tə con, ʋ wʋ́: «Simon, à ja yoo à swɩ̀n n con nə». Simon ma le, ʋ wʋ́: «Swɩ̀n, karnyɩna!» 41Ʋ dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Lìù don jɩŋa yà wulə lɩ̀à bələ yuu wa, ʋ don yà jə cɩnɩa səbikʋlan7.41 Cɩnɩa səbikʋlʋ nədʋ yɩ yɩtʋrɩ nədʋ tʋtʋŋɩ ŋwɩ́rán. biənu, ʋ don də cɩnɩa səbikʋlan finu. 42Ʋ nɩ də, ba lìù mama wàrɩ̀ jɩŋɩ tə ʋ ŋwɩ́n. Ʋ yá tə, ʋ ma ca ba bələ tə. Ba wàà nə wá sóní wá, ʋ doni ʋ don, ba bələ tə wa?» 43Simon ma le wá, ʋ wʋ́: «À bʋŋa də, kʋ wá yà wà tə, ʋ jɩŋɩ tə nə dáá tə tíú». Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «N ja cɩ́gá!»
44Ʋ pìí ʋ vəvəri ʋ yáá ʋ kə kan tə con, ʋ ga swɩ̀n Simon con, ʋ wʋ́: «N na kan wà tə? À zʋa n dìə̀, n ga wà nə à nɛɛ nɩ́á7.44 Zwifə-ba con, ba yàá pa, yoŋu, nə à yə̀ə́ lìù tə, ba nə ba wá dun pɩn, sɩn lìù nɛɛ, sə kʋ bɩrɩ də, ba sɛ̀e wá ndə ba vee nə ba dìə̀ wa, nə à yə̀ə́, sə kʋ bɩrɩ də, ʋ yɩ dun tíú. pɩn. Yá kʋ kan wà tə mʋ̀ ya ʋ yinɩa nə, ʋ ma tɛ à nɛɛ, ʋ ga pupugu tə də ʋ yukʋran. 45N wà nə jə́rí n kʋkwalɩ7.45 Kʋ nətʋ tə yɩ Zwifə-ba yofwamɩʋn, də ba nə jə́rí duən, nə à yə̀ə́ də ba nə vəli duən sàń, sə ba na duən. n kə n nyʋnɩ nə. Kʋ kan wà tə mʋ̀ tə wà sìí də ʋ nə kʋkwalɩ à nɛɛ tə, à nə zʋa tə mama. 46N wà nʋga lwé à yuu wa, yá ʋ mʋ̀ lwá tɩralɩ nʋga à nɛɛ yuu wa! 47Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, à wʋ́: Ʋ sonu nəfarʋ tə, ʋ nə bɩrɩ tə, nə pɩn, də ʋ cʋna tə mɛ, sə tə kwɛn tə nan. Yá lìù tə, ba nə wà ʋ cʋna kwɛn zənzən ba lɩ, ʋ də bá bɩrɩ sonu zənzən».
48Zwezi dàń ma swɩ̀n kan tə con, ʋ wʋ́: «N cʋna tə kwɛn tə nan n mʋ̀ də Yɩɩ pwərə wa». 49Ba tə, ba nə də́ də wá tə wulə ba ŋʋŋwɩn ba tɩ̀àn con nə, ba wʋ́: «Wàà nə yɩ lìù tə, ʋ wàá ʋ kwɛn lɩ̀à cʋna, ʋ lɩ ba mʋ̀ də Yɩɩ pwərə wa?» 50Yá Zwezi dàń swɩ̀n kan tə con nə, ʋ wʋ́: «N keni n waa à nə wuuu, kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ ma jon mʋ́ n cʋna wa. Ve də bɩcan sìə́!»
8Kana tə, ba nə twá Zwezi kwa
1Kʋ kwa nə, Zwezi vəli ʋ twá tɩan tə də tɩbii tə wa, ʋ kàrɩ̀ də ʋ swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə, ʋ bɩrɩ də, Yɩɩ də́ pàrɩ̀ ba yuu wa. Karbɩa fugə bələ tə yà wulə ʋ kwa. 2Kʋ súrí kana duən nə, ba nə jon ba tɩ̀àn *zinə də yayɩran jɩɩn. Kʋ yɩ Mari tə, ba nə boŋə ‹Mari Madəlɛnə›, Zwezi nə lɩ zinə barpɛ ʋ yuu wa, 3də Suza, ʋ nə ywàŋá *Erodə tʋtʋnan tə yuu, kan Zwanə, də Sɩzanə, də kana duən, ba nə dáá. Ba mʋ̀ kana təntə tì ba jɩjə, ba ma san Zwezi də ʋ karbɩa tə nə.
Wodùrú zwansɩsara
4Lɩ̀à tə naŋa tɩan də tɩan, ba twi Zwezi con. Lɩ̀à tə nə twi, ba kun duən nə ba dáá, máŋá tə wa, ʋ tì zwansɩsara kʋ tə ʋ sɩsarɩ ba, ʋ wʋ́: 5«Wodùrú don nə nan, sə ʋ dù wodwii. Ʋ dàń nə wulə ʋ mɩ́ wodwii tə kárá tə wa nə, kʋ vàn don tʋa cwəŋə yuu. Ba nɩŋɩ kʋ yuu ba kɛ̀eń, yá zənbii dí kʋ. 6Kʋ vàn don də tʋa kapataʋ tɩa wa. Yá wobɩa tə nə nan tə zwɛ̀e, tə kʋa, zuni nə wà tə yí yɩrɩ. 7Wobɩa tə vàn don də tʋa casʋran tɩa wa, tə də casʋran tə mɛ twá duən, tə boru, yá casʋran tə dàń púə́ wobii tə yuu nə, tə dàń ga sɩ̀nɩ̀ tə tɩ. 8Yá tə vàn don də tʋa tɩzəŋu wa, wobɩa tə zàn tə bori tə kə yun. Kʋ nədʋ mama zɩn bɩa bíí». Zwezi dàń ma swɩ̀n ʋ kə yɩɩ nə, ʋ wʋ́: «Lìù mama dàń mɛ, sə ʋ kə dɩ̀àn, ʋ súrí ʋ zɩan, ʋ cʋgʋ zəni!»
Yoo tə nə pɩn, Zwezi swɩ̀n də zwansɩsarɩ
(Matiə 13.10-17; Marəkə 4.10-12)
9Zwezi karbɩa tə bwe wá, sə ʋ gwin zwansɩsara tə də̀ń, ʋ bɩrɩ ba. 10Ʋ ma le ba, ʋ wʋ́: «Á mʋ̀ wàá Yɩɩ pàrɩ̀ yìə̀n tə, tə nə sə̀gə̀ tə də̀ń, á nì, á pɩn á tɩ̀àn nə. Lɩ̀à tə duən mʋ̀ con nə, kʋ yɩ zwansɩsarɩ nə, à wá swɩ̀n ba con, ba yɩ́á nə cə̀ lá, ba ga ba na, ba cʋga, yá ba ga ba kʋ də̀ń nə̀ń».
Zwezi gwin wodùrú tə zwansɩsara tə də̀ń
(Matiə 13.18-23; Marəkə 4.13-20)
11Zwezi dàń swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Zwansɩsara tə də̀ń nə nətən: Wodwii tə yɩ ndə ya Yɩɩ sʋgʋ tə nə. 12Lɩ̀à duən yɩ ndə cwəŋə vàn nə, wobɩa nə twɩ lá: Ba nə̀ń, yá *Sɩtana yàá bà, ʋ lɩ sʋgʋ tə ba waa wa, sə ʋ ma cɩ̀ ba nə, sə ba dàn ká kə ba waa Yɩɩ nə, sə ʋ ga jon ba ba cʋna wa. 13Ba duən də yɩ ndə kapataʋ tɩa nə. Ba nə nì Yɩɩ sʋgʋ tə, ba yàá jon kʋ də pupwən. Yá ba ba kʋ yá, ba pɩn kʋ zwɩ ba pubʋŋa wa. Ba yàá ken ba waa Yɩɩ nə, máŋá kukuə wa, yá dədəŋu nə yí ba, máŋá don wa, ba yàá tʋ. 14Wobɩa tə nə tʋa casʋran tə wa, yɩ ndə ba tə nə, ba nə nə̀ń, yá ba ga yá ba pa twara, də ka pɩ̀à jɩjə, də lʋʋ wiən fɩra jə ba, tə dàń ga pú Yɩɩ sʋgʋ tə yuu nə ba waa. Sʋgʋ tə ba bɩa keni, tə nə wá wànɩ́ tə bɩ. 15Wobɩa tə nə tʋa tɩzəŋu tə wa, yɩ ndə ba tə nə, ba nə cʋga Yɩɩ sʋgʋ tə, ba ga twá kʋ nə zəni də ba cɩ́gá mama. Kʋ tɩ̀án tə yàá ja pɩ́nʋ́ wuuu, ba dàn ká pìí ba kə ba kwa, ba tʋŋa zəni, ndə wobɩa nə zɩŋa bɩa nətʋ».
Cànʋ́ yuu wa zwansɩsara
(Marəkə 4.21-26; Likə 11.33-36)
16Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Lìù tə̀lə́, ʋ nə wá sʋrʋ cànʋ́, ʋ tì ʋ pú garwa də̀ń nə, nə à yə̀ə́ ʋ tì ʋ tún gədoo də̀ń. Kʋ yɩ ba yàá tì kʋ ba tún canzɩlʋ yuu, sə lɩ̀à tə mɛ nə zwɩ dìə̀ tə wá na poni. 17Won tə mama nə sə̀gə̀ wá na, yá won tə mama yà nə wulə yikunu wa, wá nan poni nə. Yá lɩ̀à tə mama wá lwarɩ kʋ.
18Á zurə á yɩra, də á cʋgʋ tə yiri tə, á nə cʋga: Ba wá pa ʋ tə nə, ʋ nə jə ba súrí, yá ba wá jon mancɩn tə tətə ʋ tə con, ʋ nə bʋŋa də, ʋ jə».
Zwezi nubɩa tə də ʋ nuu yoo
(Matiə 12.46-50; Marəkə 3.31-35)
19Zwezi nubɩa tə də ʋ nuu twi ba na wá, yá ba ga wàrɩ̀ ʋ yɩra ba yí, lalʋʋ tə nə dáá tə yɩrɩ. 20Ba ma swɩ̀n kʋ Zwezi con nə, ba wʋ́: «N nuu tə də n nubɩa tə zɩga kàrá wa, ba ga pɩ̀à, sə ba na mʋ́». 21Yá Zwezi dàń swɩ̀n ba mɛ con, ʋ wʋ́: «À nuu də à nubɩa nə yɩ ba tə nə cʋga Yɩɩ sʋgʋ tə, ba ga twá kʋ nii nə».
Zwezi pɩn mʋnaa vʋʋ nəfarʋ zɩgɩ
(Matiə 8.23-27; Marəkə 4.33-41)
22Dɩɩn don nə, Zwezi də ʋ karbɩa tə vələ ba zʋa nɩ́á yuu bori wa. Ʋ swɩ̀n ba con nə, ʋ wʋ́: «Nə vələ mʋnaa tə vàn tə don nə». Ba dàń ma vìí. 23Máŋá tə, ba nə wulə nɩ́á tə yuu wa, ba vəli, Zwezi mʋ̀ tə́gə́ ʋ dwɛ̀e. Naa nədʋ, vʋʋ nəfarʋ zàn kʋ fuli mʋnaa tə yuu wa. Nɩ́á yuu bori tə ja kʋ swí. Kʋ dàń yà ga yɩ càn, kʋ pa ba pɩ̀à ba tɩ. 24Karbɩa tə fàrʋ́ ba yí Zwezi yɩra ba zɩ̀n wá, ba ga swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Karnyɩna, karnyɩna! Nə wá tɩ!» Zwezi ma zàn, ʋ baa vʋʋ tə də nakulə tə nii nə, tə ma tʋ. Yá bwálɩ́ tə mɛ zùrì, siii.
25Zwezi ma swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Á ba á waa keni à nə wuuu, naaa?» Yá fən yà jə ba, də kʋ dɩ̀gà ba yuu wa. Ba dàń swɩ̀n duən con, ba wʋ́: «Bɛɛ wà tə tà ndə lɩ̀à mɛ nə. Vʋʋ də nakulə mɛ zìlí ʋ nii!»
Zwezi lɩ zinə bɛɛ don yuu wa
(Matiə 8.28-34; Marəkə 5.1-20)
26Ba yɩ də nɩ́á yuu bori, ba va ba yí Zwerazenɩan-ba nagwanaa wa, kʋ nə wulə mʋnaa tə vàn tə don nə, Galile nagwanaa yáá nə. 27Zwezi nə cúə́ tɩa ʋ zwɛ̀e, tɩʋ tə bɛɛ don twi, ʋ jə́rí wá. *Zinə yà nə vəvəri kʋ bɛɛ təntə yuu. Kʋ nə ba yigə, kʋ bɛɛ təntə yà kʋ́ʋ̀ ba gànʋ̀ zwɩ, ʋ ga ba dìə̀ də zwɩ, ʋ yà yɩ ʋ wulə pɩ̀ràn8.27 Yɩzərayɛlə lʋʋ nii wa, tɩʋ mama jə kʋ kwɩ̀ ləbərə bwálɩ́. Ba kwɩ̀ tə yɩ ba tə pɩ̀ràn wa. bʋran wa, ba nə kʋa, ba ma keni tɩga. 28Kʋ máŋá təntə, bɛɛ təntə nɩ Zwezi, ʋ mà bubwiə, ʋ tʋ ʋ yáá con, ʋ ga zɩ̀n ʋ kori ʋ kə yɩɩ nə, ʋ wʋ́: «Zwezi, Yɩɩ tə, ʋ nə wulə tə mɛ yuu wa, bìú, bɛ̀eɛ̀e nə n pɩ̀à à con nə? À lòrì mʋ́, dàn ká kə nə càn wa!»
29Ʋ swɩ̀n kʋ nətʋ, Zwezi nə baa zini tə nii nə, sə kʋ nan kʋ yá wá yɩrɩ. Kʋ zinə tə yàá dɩ̀ wá nɛɛ kapʋpʋ. Ba dàń yà yàá vwa bɛɛ tə jɩ̀àn də ʋ nɛɛ də banzala də lugu ŋoni, sə ba ma wànɩ́ ba ja wá ba tún. Yá ʋ yàá karʋ banzala tə, zinə tə ga yàá van wá, kʋ ja va kasɔɔ lanworu wa. 30Zwezi ma bwe kʋ, ʋ wʋ́: «N yɩrɩ nə ya bɛ̀eɛ̀e?» Kʋ ma le wá, kʋ wʋ́: «À yɩrɩ nə ya ‹buruburu›.» Kʋ yɩ cɩ́gá, zinə zənzən yà dáá ʋ yuu wa. 31Yá tə zinə təntə yà lòrì Zwezi, sə ʋ dàn ká dɩŋa tə, ʋ kə bʋʋ tə, kʋ də̀ń nə lù zənzən.
32Twərən zənzən yà wulə kʋ bwálɩ́ tə nə, tə pɩ̀à wodiu paan don yuu wa. Zinə tə lòrì Zwezi, sə ʋ pa cwəŋə tə, sə tə va tə zʋ twərən tə yɩra. Ʋ ma pa tə cwəŋə. 33Zinə tə dàń ma nan bɛɛ tə con, tə va tə zʋ twərən tə. Twərən tə mama ma bəbəri tə cú, tə tʋ mʋnaa tə wa, tə gʋ tə tɩ̀àn.
34Máŋá tə wa, lɩ̀à tə, ba nə cɩ̀ twərən tə nə, nə nɩ kʋ mʋ̀ təntə kʋ tʋn, ba dəri ba ja kʋ ŋwɛn təntə, ba va ba swɩ̀n tɩʋ tə də tɩbii tə wa. 35Lɩ̀à tə nan, sə ba jə́n won tə nə fwa. Ba yí Zwezi nii, ba nɩ bɛɛ tə, zinə tə nə nan tə yá. Ʋ jə̀ə́ Zwezi səpuni nə, ʋ zʋ ganan, ʋ ga yə̀ə́ ʋ yáá zəni. Fən ma zʋ ba. 36Ba tə, ba nə nɩ tə mɛ tə, swɩ̀n ba bɩrɩ, kʋ nə fwa nətʋ, zinə tə ma nan bɛɛ tə yuu wa. 37Kʋ nagwanaa tə lɩ̀à tə mama dàń ma lòrì Zwezi, sə ʋ vìí, fən zʋa ba zənzən yɩrɩ. Zwezi ma zʋ nɩ́á yuu bori tə wa, sə ʋ vìí. 38Yá bɛɛ tə, zinə tə nə nan tə yá, twi ʋ lòrì Zwezi, sə ʋ yá ʋ pa ʋ twá ʋ nə. Yá Zwezi pìí wá, ʋ ga wʋ́: 39«Pìí, n va n dìə̀, sə n ga swɩ̀n n bɩrɩ kʋ tə, Yɩɩ nə fwa n yɩra». Bɛɛ tə dàń ma pìí ʋ va, ʋ swɩ̀n tɩʋ tə mɛ wa kʋ tə, Zwezi nə fwa ʋ pa wá.
Zwayirisə bʋ̀á tə də kan tə nə dwen Zwezi gànʋ̀ tə nə yoo
(Matiə 9.18-26; Marəkə 5.21-43; Likə 7.11-17)
40Máŋá tə nə, Zwezi nə pìí ʋ naŋa mʋnaa tə bəbəru tə don nə, ʋ bɩ̀àn, lalʋʋ tə jə́rí wá, ba yà dànɩ̀ wá yɩrɩ. 41Kʋ bwálɩ́ tə nə, bɛɛ don, ba nə boŋə Zwayirisə, ʋ yà nə yɩ *Zwifə-ba *jə́rə́ dìə̀ yuu tíú, twi ʋ bà ʋ tʋ Zwezi nɛɛ nə. Ʋ lòrì Zwezi, sə ʋ bà ʋ sàń nə, 42ʋ yà nə ja bʋ̀á nədʋ, ʋ bɩna nə yí ndə fugə bələ nə, ʋ yà nə wulə ʋ tɩ yɩrɩ.
Zwezi vələ lá máŋá tə wa, lalʋʋ tə púə́ ʋ yuu nə, də ba nɩŋɩ ʋ nɛɛ nə. 43Yá kan don yà wulə ba wa, ʋ tàŋá nə twi ka ba zɩga, kʋ nə yí bɩna fugə bələ. Ʋ yà cʋ̀gʋ̀ ʋ wiən mama dɩmʋtʋra con. Yá lìù mama wà wànɩ́, sə ʋ zwɛ̀e ʋ yayɩgʋ tə. 44Ʋ ma twá Zwezi kwa con, ʋ fàrʋ́ ʋ yí ʋ yɩra, ʋ ga dwen ʋ gànʋ̀ nii nə. Naa nədʋ, də ʋ jana tə lwagʋ tə zɩga. 45Zwezi ma bwe, ʋ wʋ́: «Wàà nə dwen à yɩra?» Ba mama tə wà sɛ̀e də, ba fwa yoo, Piyɛrə dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Karnyɩna, lalʋʋ tə nə púə́ n yuu nə, ba ga nɩŋɩ n nɛɛ nə». 46Yá Zwezi le, ʋ wʋ́: «À nɩ də, dɩ̀àn nan à yɩra. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à yə̀ə́ də, lìù dwen à yɩra». 47Kan tə nə nɩ də, ba jɩn ʋ də̀ń nə, ʋ twi ʋ bà ʋ tʋ Zwezi nɛɛ nə, də ʋ vɩvaga. Ʋ dàń ma tún lɩ̀à tə mɛ yáá con won tə, kʋ nə pɩn, ʋ ma dwen Zwezi yɩra, də kʋ nə twá nətʋ, ʋ yayɩgʋ tə ma zwɛ̀e naa nədʋ. 48Zwezi ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «À nakʋa, n nə keni n waa à mʋ̀ nə tə yɩrɩ, Yɩɩ jon mʋ́. Vəli də bɩcan sìə́!»
49Máŋá tə wa, Zwezi nə wulə ʋ swɩ̀n nətʋ, lìù don nan jə́rə́ dìə̀ yuu tíú tə sàń, ʋ bà ʋ swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «N bʋ̀á tə mɩɩ zwɛ̀e. N kʋ́ʋ̀ dàn ká wʋwalɩ karnyɩna tʋtʋ». 50Zwezi nə nì kʋ tə, ʋ swɩ̀n jə́rə́ dìə̀ yuu tíú tə con, ʋ wʋ́: «Dàn ká pa fən ja mʋ́! N ya kə waa cɩcɩ à mʋ̀ nə wuuu, yá ʋ wá na yazurə».
51Máŋá tə wa, ba nə yí sàń, Zwezi wà sɛ̀e, sə ʋ pa lɩ̀à tə mama twá ʋ nə ʋ bá zʋ, də kʋ nə tà Piyɛrə də Zwan də Zwakə, də bisɩmaa tə nuu də ʋ nyɩna. 52Ba mama tə kwi, də ba zɩra bisɩmaa tə yɩrɩ. Zwezi dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á dànà ká kwi. Ʋ wà tɩ, kʋ yɩ ʋ dwɛ̀e!»
53Ba wulə ba mʋŋa Zwezi, ba nə yə̀ə́ də, bʋ̀á tə yɩ ʋ tɩga yɩrɩ. 54Yá Zwezi jɩn ʋ jɩɩn nə, ʋ ga swɩ̀n ʋ kə yɩɩ nə, ʋ wʋ́: «Bisɩmaa, zàn yɩɩ nə!» 55Ʋ pìí ʋ bwin, ʋ ga zàn naa nədʋ. Zwezi ma pa nii, sə ba pa wá wodiu. 56Kʋ dɩ̀gà ʋ nyɩna-ba yuu zənzən, yá Zwezi swɩ̀n ba con də, ba dàn ká swɩ̀n kʋ tə, kʋ nə tʋn lìù mama con.
9Zwezi tʋn ʋ karbɩa fugə bələ tə
(Matiə 10.5-15; Marəkə 6.7-13; Likə 10.1-16)
1Zwezi ken ʋ karbɩa fugə bələ tə duən nə, ʋ ga pa ba nii də dɩ̀àn, sə ba lɩ *zinə lɩ̀à yuu wa, sə ba ga zwɛ̀e yayɩran. 2Ʋ dàń ma tʋn ba, sə ba va ba kàrɩ̀ ba bɩrɩ də, Yɩɩ də́ ʋ pàrɩ̀ tə lɩ̀à yuu wa, sə ba ga zwɛ̀e yayɩŋa yayɩran. 3Ʋ swɩ̀n ba con nə, ʋ wʋ́: «Á dànà ká tì wiən tətə nətən á ja nan cwəŋə. Tə mʋ̀ nə yɩ: Daduu, də lɔ̀ɔ̀, də wodiu, də səbiu, də ganzwɩran bələ. 4Bwálɩ́ tə mama á nə zʋrɩ, á yana kʋ dìə̀ tə wa, kʋ ja vələ á viru. 5Bwálɩ́ tə mama, ba nə vɩga, sə á zʋ, sə á nan, á yá ba tɩʋ. Á ga zwarɩ9.5 Kʋ nətʋ tə bɩrɩ də, ba yaga lɩ̀à tə yìə̀n mɛ ba yuu wa. á nɛɛ purən, sə kʋ yà ba yuu yoo».
6Karbɩa tə ma vìí, ba vəli tɩan tə mɛ pa wa, ba swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə, ba ga zwɛ̀e yayɩŋa yayɩran.
Erodə twara tə yoo
(Matiə 14.1-12; Marəkə 6.14-29)
7-8Máŋá tə, *Erodə, ʋ nə yɩ Galile nagwanaa tə yáá tíú, nə nì kʋ tə nə wulə kʋ tʋŋa, kʋ gwárɩ́ wá zəni. Lɩ̀à duən yà wʋ́: «Zwan9.7-8 Kʋ mʋ̀ Zwan təntə nə yɩ *Zwan-Batisə, ʋ nə li lɩ̀à nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ. nə pìí, ʋ bwin ʋ nan tɩan wa». Ba duən də wʋ́: «Kʋ ya Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Eli nə pìí ʋ bà». Ba duən də tə kʋ́ʋ̀ wʋ́: «Fuən Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə don nə pìí ʋ bwin». Kʋ mʋ́ nə pɩn, Erodə yàá kʋ́ʋ̀ yə̀rì kʋ tə, ʋ nə wulə kʋ kwa. 9Erodə dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À pɩn ba gwəŋə Zwan yuu. Wàà tətə dàń nə yɩ bɛɛ təntə à nə nə̀ń ʋ ŋwɛn də ba swɩ̀n nətən?» Ʋ dàń yà ga pɩ̀à, sə ʋ na Zwezi.
Zwezi pùlì dipɛn ʋ pa bara mʋ̀rʋ̀ bonu nə
(Matiə 14.13-21; 15.32-38; Marəkə 6.30-44; Zwan 6.1-14)
10Zwezi *tʋntʋna tə pìí ba bà ʋ con, ba man kʋ tə mama, ba nə fwa, ba bɩrɩ wá. Ʋ ma ja ba, ʋ də ba cɩcɩ ma va, ba nan kwa, tɩʋ don nii nə, kʋ yɩrɩ nə yɩ Bɛtəsayɩda. 11Yá lalʋʋ tə lwarɩ kʋ, ba ma zàn ba pú ʋ kwa. Zwezi ma jə́rí ba zəni, ʋ swɩ̀n Yɩɩ pàrɩ̀ tə yoo, ʋ bɩrɩ ba. Ʋ zwɛ̀e ba tə, ba nə pɩ̀à yazurə yayɩran.
12Yɩɩ nə wulə kʋ zwɩ máŋá tə wa, tʋntʋna fugə bələ tə fàrʋ́ ba yí Zwezi yɩra, ba ga wʋ́: «Swɩ̀n lalʋʋ tə con, sə ba va tɩan tə də tɩbii tə wa, tə nə bwələ tɩa lá, ba pɩ̀à ba nii wodiu, də yipaa bwálɩ́. Bwálɩ́ kʋ tə nə nə wulə lá, won mama tə̀lə́ wa». 13Yá Zwezi swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á tətə pɩan ba wodiu, sə ba də́!» Ba ma le wá, ba wʋ́: «Dipɛn bonu də fələ bələ cɩcɩ nə nə jə. Də nə nə pɩ̀à nə pa wodiu lɩ̀à tə mama nə, nə tətə nə mɛ, sə nə va nə yə̀ kʋ wodiu tə».
14Bara mʋ̀rʋ̀ bonu yà nə wulə kʋ bwálɩ́ təntə nə. Zwezi ma swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Á pɩan ba jə̀ń ndə finu finu nə púlí mama wa».
15Karbɩa tə twá ʋ nii nə, ba pa ba mama tə jə̀ń tɩa. 16Zwezi tì dipɛn bonu tə də fələ bələ tə, ʋ zɩ̀n ʋ yáá, ʋ kə yɩɩ nə, ʋ ga kə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e. Ʋ fʋ fʋ dipɛn tə, ʋ pa karbɩa tə nə, sə ba ma tara lalʋʋ tə. 17Ba mama tə dí, ba sú, ba ga pɛ̀e dipɛn tə mumunə ba sú fɩyaran fugə bələ.
Piyɛrə swɩ̀n də, Zwezi nə yɩ Kərisə
(Matiə 16.13-19; Marəkə 8.27-29)
18Dɩɩn don nə, Zwezi nə kwɛn ʋ nan kwa ʋ jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ, ʋ karbɩa tə ga wulə də wá, ʋ bwe ba, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə lɩ̀à tə swɩ̀n à yuu wa?» 19Ba ma le, ba wʋ́: «Lɩ̀à duən wʋ́, n yɩ *Zwan-Batisə, ba duən wʋ́, n yɩ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Eli, ba duən də ga kʋ́ʋ̀ wʋ́, kʋ yɩ Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nʋ̀ tə don nə pìí ʋ bwin ʋ nan». 20Zwezi ma bwe ba, ʋ wʋ́: «Sə á mʋ̀ con nə, wàà nə á wʋ́ à yɩ?» Piyɛrə ma le, ʋ wʋ́: «N yɩ *Kərisə tə, lìù tə, Yɩɩ nə kúrú ʋ tʋn».
Zwezi swɩ̀n ʋ ka tɩ də ʋ ka pìí ka bwin ka nan tə yoo
(Matiə 16.20-28; Marəkə 8.30–9.1)
21Zwezi ma dù súú ba nii nə, sə ba dàn ká swɩ̀n kʋ lìù con. 22Ʋ ga swɩ̀n ʋ súrí lá, ʋ wʋ́: «Kʋ mɛ sə, *Ləzwənə-Biu9.22 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n. tə də́ càn zənzən. *Zwifə-ba *nəkwɩna tə, də Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə wá vɩ wá, ba wá gʋ wá. Yá dɩan batwa nii nə, ʋ wá pìí ʋ bwin ʋ nan».
23Ʋ ma swɩ̀n ba mama tə con, kʋ kwa nə, ʋ wʋ́: «Lìù tə mama nə pɩ̀à, sə ʋ bà ʋ twá à nə, kʋ tíú kʋ́ʋ̀ dàn ká fwa ʋ təntɩan puswənə. Ʋ mɛ, sə ʋ sɛ̀e ʋ twá ʋ də́ càn də nə, dɩɩn mama, kʋ ja vələ ʋ tɩan dagarʋ tə yuu wa. 24Kʋ yɩ cɩ́gá, lìù tə, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ jon ʋ mɩɩ tə, ʋ wá kwɩ̀n kʋ nə. Yá lìù tə, ʋ nə wá dʋgʋ ʋ mɩɩ tə à mʋ̀ yɩrɩ, kʋ tíú wá jon ʋ mɩɩ. 25Kʋ funə wa yə̀n nə, kʋ pa lìù nə, də ʋ nə nɩ tɩa yuu jɩjə tə mama, yá ʋ ga kwɩ̀n mɩɩ tə nə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con, nə à yə̀ə́ ʋ nə cʋ̀gʋ̀. 26Lìù nə dəri à mʋ̀ də à sʋ̀ràn tə cavɩra, *Ləzwənə-Biu tə də wá dəri n cavɩra máŋá tə wa, ʋ nə wá bà ʋ dun tə wa, də ʋ nyɩna Yɩɩ də ʋ *malɩkɛ tə dun tə wa. 27Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Á wa lɩ̀à, ba nə wulə yəbə, mɛ bá tɩ, də ba nə wà Yɩɩ pàrɩ̀ tə nɩ, də kʋ twi».
Zwezi lwàń ʋ tɩ̀àn
(Matiə 17.1-9; Marəkə 9.2-10; Zwan 1.14; 2 Piyɛrə 1.16-18)
28Ʋ swɩ̀n nətʋ ndə dɩan nana kwa nə, Zwezi jɩn Piyɛrə də Zwan də Zwakə, ʋ ja dɩ̀ ʋ con paan don yuu wa, sə ʋ jʋn Yɩɩ. 29Máŋá tə nə, ʋ nə jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ, ʋ yáá lwàń. Yá ʋ ganan jì nəpon tə pɩpɩlɩ. 30Də nə̀ń, lɩ̀à bələ, ba wulə ba ve də Zwezi. Kʋ yɩ *Moyizə də Eli, 31nə nan də Yɩɩ dun tə. Ba wulə ba swɩ̀n də Zwezi, ʋ nə mɛ, sə ʋ tɩ ʋ pìí ʋ nan ʋ va Yɩɩ con, kʋ yoo tə nə mɛ, sə kʋ tʋn nətʋ *Zwerizalɛmə wa. 32Piyɛrə də karbɩa tə duən yà dwɛ̀e tətə, yá ba dàń twi ba zàn, ba ga na Zwezi dun tə, də bara bələ tə, ba nə wulə də wá. 33Ba bara bələ tə dàń nə pìrí, ba vìrí máŋá tə wa, Piyɛrə swɩ̀n Zwezi con nə, ʋ wʋ́: «Karnyɩna, kʋ ziən də, nə wulə yəbə. Nə wá pú gansilə batwa, n mʋ̀ nədʋ, Moyizə nədʋ, Eli də nədʋ». Ʋ yà yə̀rì kʋ tə, ʋ nə swɩ̀n.
34Máŋá tə wa, ba nə wulə ba swɩ̀n nətʋ, bakwan yɩywara púə́ ba yuu nə. Fən zʋa karbɩa tə, də ba nə nɩ bakwan tə, kʋ púə́ ba yuu nə. 35Karbɩa tə nì kori, kʋ nə swɩ̀n bakwan tə wa, kʋ wʋ́: «Wàà tə ya à bìú tə, à nə kúrú. Á cʋga ʋ kori!»
36Kori tə nə swɩ̀n kʋ zwɛ̀e kwa nə, Zwezi cɩcɩ nə ba kʋ́ʋ̀ na lá. Karbɩa tə púə́ ba nii. Kʋ máŋá tə wa, ba ba kʋ tə, ba nə nɩ tə, yoo swɩ̀n lìù con.
Zwezi lɩ bìú don yuu zini
(Matiə 17.14-21; Marəkə 1.23-27; 9.14-29)
37Kʋ tɩkʋnɩ nə, ba nə nan paan tə yuu ba cú máŋá tə, lalʋʋ twi ba jə́rí Zwezi. 38Bɛɛ don bubwi lalʋʋ tə tətəŋi wa, ʋ wʋ́: «Karnyɩna, à lòrì mʋ́, sə n ywàń à bìú tə con! Ʋ mʋ̀ nə yɩ à bidʋa. 39*Zini tə yàá ja wá, naa nədʋ kʋ pa, ʋ mà nii kʋ zʋzʋgʋ wá də dɩ̀àn, ʋ mɩmanpon ga sùrì. Kʋ yàá wʋwalɩ wá, kʋ ga ba naŋa mwálɩ́ mwálɩ́. 40À lòrì n karbɩa tə, sə ba lɩ zini tə ʋ yuu wa, yá ba ga wà wànɩ́».
41Zwezi dàń ma le, ʋ wʋ́: «Á mʋ̀ zə̀n lɩ̀à-ba, á tə nə ba Yɩɩ nii sɛ̀e, á ga fwa yotələn! Dɩan bagalɩ nə à tə wá yà də aba, sə à ga ja pɩ́nʋ́ də aba? Ja n bìú tə n ja bà yəbə».
42Bìú tə nə fàrʋ́, sə ʋ boli Zwezi yɩra, máŋá tə, zini tə jan wá, kʋ taŋʋ tɩa, kʋ ga vʋvʋgʋ wá zənzən. Yá Zwezi dàń caga zini tə nii nə, ʋ wʋ́, kʋ nan kʋ yá bìú tə. Ʋ tì wá, ʋ pa ʋ nyɩna nə. 43Yá Yɩɩ dɩ̀àn nə dáá nə tʋn kʋ mʋ̀ yoo təntə, kʋ dàń gwárɩ́ ba mama zənzən.
Zwezi pìí ʋ swɩ̀n ʋ tɩan tə də ʋ ka pìí ka bwin ka nan tə yoo
(Matiə 17.22-23; Marəkə 9.30-32)
Ndə yìə̀n tə mama Zwezi nə fwa, tə nə gwárɩ́ lìù mama, ʋ swɩ̀n ʋ karbɩa tə con nə, ʋ wʋ́: 44«Á jana kʋ tə, à nə wá swɩ̀n á con, sɩ́ʋ́n nə zəni: Ba wá ja *Ləzwənə-Biu9.44 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n. tə, ba kə ləzoni jɩ̀àn wa, sə ʋ də́ càn». 45Ba wà kʋ sʋgʋ tə də̀ń nì. Kʋ dàń yà sə̀gə̀ ba con nə, sə ba dàn ká wànɩ́ kʋ ba nì, yá ba yà kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀, sə ba bwe Zwezi kʋ sʋgʋ tə də̀ń nə.
Wàà nə wá doni ʋ don?
(Matiə 18.1-5; Marəkə 9.33-37)
46Zwezi karbɩa tə dɩga tʋ́tʋ̀nɩ́, sə ba ma lwarɩ lìù tə, ʋ nə wá yà ba yuu wa. 47Zwezi lwarɩ ba pubʋŋɩ tə. Ʋ dàń ma tì bisɩmaa ʋ kə ʋ yɩra, 48ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Lìù tə, ʋ nə jɩn bisɩmabiə wà tə zəni à mʋ̀ yɩrɩ, kʋ yɩ à mʋ̀ tətə nə kʋ tíú jɩn zəni. Yá lìù tə, ʋ nə jɩn nə zəni, kʋ tíú jɩn lìù tə, ʋ nə tʋn nə zəni. Lìù tə, ʋ nə ya nəmaa á mama wa, kʋ tíú nə ya yuu tíú».
Lìù tə, ʋ nə ba nə nə zɩga yɩ nə lìù
49Zwan ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Karnyɩna, nə nɩ bɛɛ don ʋ ja n yɩrɩ tə, ʋ ma lɩ *zinə. Nə yà swɩ̀n də, ʋ ba cwəŋə jə, sə ʋ fwa kʋ, ʋ nə twá ʋ tà nə wa lìù tə yɩrɩ». 50Yá Zwezi le wá, ʋ wʋ́: «Á dànà ká cɩ̀ ʋ nə, á yaga wá, sə ʋ fwa! Cɩ́gá, lìù tə, ʋ nə ba á nə zɩga, yɩ á lìù».
Samari tɩʋ don lɩ̀à vɩga, sə ba ja Zwezi
51Zwezi ka tɩ də ʋ ka dɩ̀ yɩɩ nə máŋá nə bwələ, ʋ zɩgɩ dɩ̀àn, kʋ máŋá tə wa, sə ʋ va *Zwerizalɛmə tə wa. 52Zwezi dí yáá ʋ tʋn lɩ̀à ʋ yáá nə. Ba dí yáá ba vu ba zʋ Samari nagwanaa tɩʋ don wa, sə ba kwɛn bwálɩ́ lá ba pa wá. 53Yá kʋ tɩʋ tə lɩ̀à vɩga, sə ba sɛ̀e Zwezi, ʋ nə vələ Zwerizalɛmə tə con yɩrɩ. 54Máŋá tə nə, Zwakə də Zwan nə nɩ kʋ nətʋ, ba swɩ̀n, ba wʋ́: «*Yuu-Tiu n pɩ̀à, sə nə lòrì mən, sə tə nan yɩɩ tə cú, tə dí ba naaa?» 55Zwezi ma pìí ʋ vəvəri ʋ caga ba nii nə. 56Ba ma lɛ ba va tɩʋ don nə.
Ba tə ba nə pɩ̀à, sə ba twá Zwezi nə yoo
57Ba wulə cwəŋə yuu, də bɛɛ don swɩ̀n Zwezi con, ʋ wʋ́: «À wá twá n nə, bwálɩ́ mama, n nə vələ». 58Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Ciləcərən jə tə bʋran tə zwɩ, zənbii də ma jə tə pwalan, yá *Ləzwənə-Biu9.58 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n. tə mʋ̀ ba bwálɩ́ ja, ʋ nə wá kə ʋ yuu lá».
59Ʋ ma swɩ̀n bɛɛ don con, ʋ wʋ́: «Twá à nə!» Yá bɛɛ tə swɩ̀n, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu pa nə cwəŋə, sə à də́ yáá à va à gùrì à nyɩna, sə à ga fwa ʋ luə». 60Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Yá, sə tɩga tə tɩ̀án tə, ba nə ba mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con, gùrì ba tɩga. Yá n mʋ̀ n wá va n swɩ̀n Yɩɩ pàrɩ̀ tə yoo n bɩrɩ».
61Bɛɛ don ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Yuu-Tiu, à wá twá n nə, yá n dàń nə yá nə, sə à va à jʋn à dìə̀ lɩ̀à». 62Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Kʋ yɩ ndə lìù tə, ʋ nə wulə ʋ vàrɩ̀ də nɩan varʋ, yá ʋ ga pìí ʋ palɩ ʋ kwa. Kʋ nətʋ bɩrɩ də, kʋ tíú jə pubʋŋɩ bələ. Ʋ mʋ̀ lìù təntə yiri ba wànɩ́ Yɩɩ pàrɩ̀ tə tʋtʋnan tə ʋ tʋn».
10Zwezi tʋn karbɩa sapwɩtwa də fugə də bələ tə
1Kʋ kwa nə, *Yuu-Tiu kúrí bara duən sapwɩtwa10.1 Saga duən wa nə, kʋ yɩ karbɩa sapwɩtwa yoo nə kʋ swɩ̀n. də fugə də bələ, ʋ tʋn bələ bələ ʋ yáá. Ʋ tʋn ba tɩan tə mɛ wa də bwálá tə mɛ, ʋ tətə yà nə mɛ, sə ʋ va lá. 2Ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Kárá tə wiən tə bɩga zənzən, yá wocərə ba dáá, sə ba kə tə dìə̀ wa. Á lorə kárá tə tíú, sə ʋ tʋn wocərə ʋ súrí lá, sə ba kə ʋ wiən tə dìə̀ wa. 3À tʋŋa aba cwəŋə yuu, ndə pabii nə buyurən tətəŋi wa. 4Á dànà ká tì səbiu, nə à yə̀ə́ lɔ̀ɔ̀ nə à yə̀ə́ natʋra! Á dànà ká zɩgɩ cwəŋə yuu, á jʋn lìù. 5Á nə zʋa sàń wa, sə á dí yáá á swɩ̀n, á wʋ́: ‹Yɩɩ bɩcan sìə́ tə wá yà də aba›. 6Də lìù nə wulə sàń təntə wa, ʋ nə pɩ̀à, sə Yɩɩ pa bɩcan sìə́, á bɩcan sìə́ sʋgʋ tə wá yà də kʋ tíú. Kʋ nə tà kʋ mʋ̀, sə á kwɩ̀n á bɩcan sìə́ sʋgʋ tə. 7Sàń tə tɩ̀án nə sɛ̀e aba, á yana kʋ sàń tə wa, á də́, á ga nyʋ kʋ tə, ba nə pɩn aba lá, tʋ̀tʋ̀nʋ̀ nə mɛ, sə ʋ də́ ʋ ŋwɩ́rán tə yɩrɩ. Á dànà ká twá dii wa á va! 8Á nə zʋa tɩʋ wa, ba ga sɛ̀e aba, sə á də́ kʋ tə, ba nə pɩn aba. 9Á zwɩ̀á kʋ tɩʋ tə tɩ̀án yayɩŋa yayɩran, á ga swɩ̀n ba con də, máŋá bwələ, sə Yɩɩ də́ ʋ pàrɩ̀ tə lɩ̀à mama yuu wa. 10Yá máŋá tə, á nə zʋa tɩʋ wa, ba ga wà aba sɛ̀e, á naŋa coŋi yuu, á ga swɩ̀n: 11‹Nə pi10.11 Kʋ yɩ Zwifə-ba mɩmɩnʋ. Ba nə dɩga lìù, ba lɩ ba tɩʋ wa, ʋ yàá pi ʋ nɛɛ pùrú, sə kʋ bɩrɩ də, ʋ lɩ yoo ʋ yuu wa, ʋ kə ba yuu wa. purən tə nə marʋ nə nɛɛ nə, á tɩʋ tə wa, nə kəni á yuu wa. Yá á nə mɛ, sə á lwarɩ zəni də, máŋá boli, sə Yɩɩ də́ ʋ pàrɩ̀ tə á yuu wa›. 12À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con nə də, bʋ̀rà tə bʋ̀rʋ̀ dɩɩn nə, Sodɔmə tɩʋ càn tə bá yí kʋ mʋ̀ tɩʋ təntə».
Tɩan tə, tə lɩ̀à tə nə vɩga Zwezi
13Zwezi ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Yomɩlan tə tə nə fwa á pwərə wa, yiri yà nə fwa Tirə də Sidon tɩan tə wa, tə tɩan təntə lɩ̀à yà wá zʋ pucʋnɩ ganan, ba ga pɩ̀rɩ̀ ba yɩra də tʋ̀nʋ̀. Kʋ nətʋ bɩrɩ də, ba vəvəri ba kwa, ba ma sá ba cʋna. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, càn wá tʋ á mʋ̀ Korazɩn tɩ̀án yuu wa! Kʋ mʋ̀ nə pɩn, càn wá tʋ á mʋ̀ Bɛtəsayɩda tɩ̀án yuu wa! 14Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, bʋ̀rà bʋ̀rʋ̀ dɩɩn nə, Tirə lɩ̀à də Sidon tɩ̀án càn tə ba yí á mʋ̀ tɩ̀án bələ təntə lɩ̀à. 15Sə á mʋ̀ Kapɛrənayimə tɩ̀án, á bʋŋa də, á yuu wá dwen yɩɩ nə, naaa? Abada! Á wá cú á yí tɩga bwálɩ́».
16Ʋ kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Lìù tə, ʋ nə cʋgʋ á sʋgʋ, kʋ tíú cʋgʋ à sʋgʋ. Lìù tə, ʋ nə vɩga aba, kʋ tíú vɩga à də. Yá lìù tə, ʋ nə vɩga nə, kʋ tíú vɩga lìù tə, ʋ nə tʋn nə».
Zwezi karbɩa sapwɩtwa də fugə də bələ tə ka pìí ka bà tə yoo
17Ba karbɩa sapwɩtwa10.17 Saga duən wa nə, kʋ yɩ karbɩa sapwɩtwa yoo nə kʋ swɩ̀n. də fugə də bələ tə, Zwezi nə tʋn tə, pìí ba bà də ba súə́ də pupwən, ba ga swɩ̀n, ba wʋ́: «*Yuu-Tiu, ba *zinə də tətə sɛ̀e nə nii, də nə nə twá n yɩrɩ tə nə, nə ma pɩn tə nii». 18Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «À nɩ *Sɩtana ʋ tʋa tɩa, ndə dwà pɩpɩlʋ nə. 19Á cʋga: À pɩn aba nii, sə á va dɩŋa də nɩŋa yun wa, sə á ga tɩtaga dʋŋʋ tə də ba dɩ̀àn tə mama. Yá won tə̀lə́, kʋ nə wá fwa aba yoo. 20Á yana pupwən wa, á yɩra nə pʋ́pʋ́nɩ́10.20 Kʋ bɩrɩ də, á ja bwálɩ́ Yɩɩ sàń nə. sagɩ tə wa Yɩɩ *sàń nə yɩrɩ. Á nə dànà ká pa, á pwìí poli, zinə nə sɛ̀e á nii yɩrɩ».
Zwezi pupwən tə yoo
21Kʋ máŋá təntə wa, Yɩɩ-*Siŋu tə pɩn Zwezi sú də pupwən, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À nyɩna tə, n nə tɩ lanworu də tɩa. À kəni n lɛ̀eɛ̀e. N bɩrɩ yìə̀n tətə lɩ̀à tə nə, ba nə mun ba tɩ̀àn. Yá n ga sə̀gə̀ tə ba tə nə bʋŋa də, ba yɩ wʋbʋŋa də yənu tɩ̀án yáá nə. À nyɩna, n mʋ̀ cɩ́gá nə swə, sə nətʋ tə tʋn.
22À nyɩna Yɩɩ ken wiən tə mama à jɩɩn wa. Lìù mama yə̀rì Yɩɩ-Biu tə, də kʋ nə tà à nyɩna Yɩɩ tə. Lìù də mama ma yə̀rì à nyɩna Yɩɩ tə, də kʋ nə tà Yɩɩ-Biu tə, də lìù tə, Yɩɩ-Biu tə nə swə, sə ʋ súrí ʋ yɩ́á ʋ bɩrɩ wá».
23Kʋ kwa nə, Zwezi pìí ʋ vəvəri ʋ yáá, ʋ kə ʋ karbɩa tə con, ʋ ma ga swɩ̀n ba cɩcɩ con nə, ʋ wʋ́: «Á mʋ̀ dàń yɩ pupwən lɩ̀à, kʋ tə á nə na yɩrɩ. 24À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con nə də, Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà, ba nə dáá, də pɛ̀egá sóní, sə ba na kʋ tə, á nə na, yá ba ga wà kʋ nɩ. Ba sóní, sə ba nì kʋ tə, á nə nə̀ń. Yá ba ga wà kʋ nì».
Samari tíú don, ʋ nə yɩ bɩcabwanʋ tíú
(Matiə 7.12; Romə tɩ̀án 13.8-10)
25Yɩɩ nii *yənu tíú don dàń ma zàn, ʋ bwe Zwezi yoo don, sə ʋ ma ja ʋ də̀ń nə, ʋ wʋ́: «Karnyɩna, bɛ̀eɛ̀e nə à mɛ, sə à fwa, sə à ma na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con?» 26Zwezi ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə Yɩɩ swɩ̀n ʋ *nii tə wa, ʋ nə pɩn *Moyizə? N nə̀ń kʋ nətə, də n nə kàrɩ̀ kʋ?» 27Ʋ ma le, ʋ wʋ́: «N mɛ, sə n sóní *Yuu-Tiu, ʋ nə yɩ n Yɩɩ, də n waa mama. N sóní kʋ tə nə ziən, kʋ pa Yɩɩ nə. N bʋ́n Yɩɩ yoo máŋá mama. N kə n kajaŋa tə mama n pɩn Yɩɩ nə. Yá n tə mɛ, sə n sóní n yɩra lìù ndə n nə swə n tətə nətʋ». 28Zwezi dàń ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «N le zəni! N nə fwa nətʋ, n wá na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con». 29Yá Yɩɩ nii yənu tíú tə yà tə pɩ̀à, sə ʋ pa cɩ́gá ʋ tɩ̀àn nə. Ʋ dàń ma bwe Zwezi, ʋ wʋ́: «Wàà nə yɩ à yɩra lìù?»
30Zwezi ma le də zwansɩsara, ʋ wʋ́: «Bɛɛ don nan *Zwerizalɛmə, ʋ cwí Zweriko. Máŋá tə wa, ʋ nə wulə cwəŋə tə wa, ʋ vəli, də nə̀ń, ŋwɩ̀nà, ba nə gwɩ lɩ̀à nə, ba fan, ba tʋ ʋ yuu wa, ba vɩra wá, ba lɩ ʋ ganan, ba mà wá, ba ga kɛ̀eń ba yá wá, ʋ bɛlʋ ʋ tə́gə́. 31Kʋ zàn kʋ tʋ kʋ mɛ, də *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwanʋ don də twá cwəŋə təntə ʋ cwí Zweriko. Máŋá tə wa, ʋ nə nɩ bɛɛ tə, ʋ lwə ʋ twá cwəŋə tə vàn nə ʋ lɛ ʋ vìí. 32*Levitə dwíí tə wa lìù don də kʋ́ʋ̀ twí, ʋ bà ʋ yí kʋ bwálɩ́ tə. Ʋ nə nɩ bɛɛ tə ʋ zwɛ̀e, ʋ lwə ʋ twá cwəŋə tə vàn don, ʋ kɛ̀eń ʋ vìí. 33Yá Samari tə wa lìù don, ʋ də nə vələ ʋ cwəŋə, də twá bwálɩ́ təntə ʋ lɛ. Ʋ də ma va ʋ yí bɛɛ tə, ba nə mà tə yɩra. Máŋá tə wa, ʋ nə nɩ wá ʋ yinəgə jɩn wá zənzən. 34Ʋ kwɛn ʋ fàrʋ́ ʋ yí lá, ʋ lwá divɛn də nʋga ʋ nʋran tə yuu wa. Ʋ vwa tə də gantwan. Kʋ kwa nə, ʋ tì wá, ʋ kə ʋ tətə wodɩʋ yuu wa. Ʋ ja vu, ʋ tún vərə yipaa bwálɩ́ nə. Ʋ ywàń ʋ yuu nə. 35Kʋ tɩpʋrʋ nə, ʋ lɩ cɩnɩa səbikʋlan10.35 Cɩnɩa səbikʋlʋ nədʋ yɩ yɩtʋrɩ nədʋ tʋtʋŋɩ ŋwɩ́rán. bələ, ʋ pa yipaa bwálɩ́ tə tíú nə, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹Ywàń, bɛɛ wà tə yuu nə. À nə pìí à bà máŋá tə wa, à wá ŋwɩ́n mʋ́ kʋ tə, n nə cʋ̀gʋ̀ ʋ yɩra à kwa nə›.»
36Zwezi ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «N mʋ̀ waa con, sə ba batwa tə wa lá, wàà nə ya bɛɛ tə, ʋ nə tʋa ŋʋ̀nà tə tətəŋi wa, yɩra lìù?» 37Yɩɩ nii yənu tíú tə ma le, ʋ wʋ́: «Kʋ yɩ lìù tə, ʋ nə dəri bɛɛ tə yinəgə zənzən». Zwezi dàń ma swɩ̀n ʋ con nə, ʋ wʋ́: «Mə n də vəli n tʋn nətʋ!»
Zwezi vəli Marətə də Mari bwálɩ́ nə
(Zwan 11.1-5; 12.1-7; Matiə 6.33)
38Máŋá tə, Zwezi də ʋ karbɩa tə nə pìí ba zʋ cwəŋə, ba vəli ʋ zʋ tɩʋ don wa. Kan, ʋ yɩrɩ nə Marətə ma ja ba zəni ʋ sàń nə. 39Kan tə yà ja nyánʋ́, ba ma boŋə Mari. Mari mʋ̀ yà jə̀ə́ Zwezi nɛɛ nə, ʋ cʋga kʋ tə, ʋ nə kàrɩ̀ ba. 40Yá Marətə mʋ̀ yà wulə ʋ tʋŋa zənzən. Ʋ ma nan, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu, kʋ ba mʋ́ yoo fwa də, à nyánʋ́ tə nə yá à cɩcɩ ʋ pa à tʋŋa tʋtʋnan tə mama? Swɩ̀n ʋ con, sə ʋ zàn ʋ san nə». 41Yuu-Tiu ma le wá, ʋ wʋ́: «Marətə, Marətə, twara ja mʋ́, n ga wʋwalɩ n tɩ̀àn. N wulə yɩɩ nə, n kəkəri wiən nə dáá yɩra. 42Yá won nədʋ nə jə də̀ń. Mari mʋ̀ kúrí kʋ tə, kʋ nə ziən, kʋ nə wàrɩ̀ kʋ joŋə ʋ con».
11Zwezi bɩrɩ yɩjʋnɩ ʋ karbɩa tə nə
(Matiə 6.9-13; 7.7-11; Likə 18.1-8; Zwakə 1.5-7; 1 Zwan 5.14-15)
1Dɩɩn don nə, Zwezi jʋn Yɩɩ bwálɩ́ don nə. Máŋá tə wa, ʋ nə jʋn ʋ zwɛ̀e, ʋ karbiu tə don bwe wá, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu, bɩrɩ nəba nə nə wá jʋn Yɩɩ nətʋ, ndə *Zwan11.1 Kʋ mʋ̀ Zwan təntə nə yɩ *Zwan-Batisə, ʋ nə li lɩ̀à nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ. nə bɩrɩ kʋ ʋ karbɩa tə nə nətʋ». 2Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Máŋá tə nə, á nə jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ, sə á swɩ̀n ndə:
‹Nə Nyɩna Yɩɩ! N yɩrɩ mɛ də dun! Bàá, n də́ n pàrɩ̀ tə tɩa yuu wa. 3Pa nəba nə nii wodiu tə, kʋ nə mɛ nəba, dɩɩn mama. 4Kwɛn nə cʋna n lɩ nə mʋ̀ də n mʋ̀ pwərə wa, ndə nə də nə kwɛn lwanɩ tə, lɩ̀à nə tʋn nə yɩra, nə lɩ nə mʋ̀ də ba pwərə wa. N dàn ká pa yoo yí nəba, kʋ nə wá yigu nəba, kʋ kə yokʋkwɩʋn wa›.»
5-6Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ba con nə, ʋ wʋ́: «Də á wa lìù nə ja ʋ dabɛɛ, ʋ ma zàn ʋ va ʋ con tɩtɩn kwɩʋn nə, ʋ swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: ‹À dabɛɛ don nan cwəŋə ʋ bà, ʋ dɩ̀ à yuu, à ga ba won ja à pɩn wá. Kʋ mʋ̀ nə yɩrɩ nə, à dabɛɛ, jɩŋa nə dipɛn batwa!› 7Də ʋ də nə zɩgɩ ʋ dìə̀ tə wa, ʋ le, ʋ wʋ́: ‹Yá nə sənbwen! Mimii taŋʋ kʋ zwɛ̀e, à də à bɩa tə́gə́ nə zwɛ̀e. À kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ à zaŋa à pɩn mʋ́ dipɛn.› 8Kʋ nətʋ tə! À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con nə də, ʋ wá zàn ʋ pa tə wá. Kʋ nə tà ʋ nə yɩ ʋ dabɛɛ tə cɩcɩ yɩrɩ. Kʋ yɩ ʋ nə ba vìí, ʋ tə nə wá zɩŋɩ lá, ʋ mà mimii tə nə yɩrɩ. Mə kʋ mʋ̀ yɩrɩ ʋ wá zàn, ʋ pa wá kʋ tə mama, ʋ nə pɩ̀à. 9À mʋ̀ ga nə swɩ̀n á con, à wʋ́: Á lorə, yá ba wá pa aba! Á pɩ̀à, á ga wá na! Á mà mimii nə, yá ba wá súrí ba pa á zʋ. 10Lìù mama nə lòrì, ba wá pa wá. Lìù mama nə pɩ̀à, ʋ wá na. Yá ba ga ba wá súrí ba pa lìù tə nə, ʋ nə mà mimii nə. 11Də á wa lìù nə ya nyɩna, ʋ nə wà sɛ̀e, ʋ pa dən ʋ bìú tə nə, də ʋ bìú nə lòrì wá fəli, naaa? 12Nə à yə̀ə́, ʋ wá pa wá nə̀n, də ʋ nə lòrì wá cacalɩ? 13Á mʋ̀ ləzwənwʋlʋnyɩna-ba, á nə yə̀ə́ ka pa wozəŋə á bɩa nə. Kʋ dàń wá yà nətə, kʋ pa á nyɩna Yɩɩ tə nə, ʋ nə wulə Yɩɩ *sàń nə, də á nə lòrì wá won. Ʋ mʋ̀ dàń wá pa aba ʋ *Siŋu tə».
Zwezi le ʋ dʋŋa tə
(Matiə 9.32-34; 12.22-30; Marəkə 3.22-27)
14Dɩɩn don nə, Zwezi wulə ʋ lɩ *zini bɛɛ don yuu wa, kʋ nə pɩn bɛɛ tə nii ba swɩ̀n. Máŋá tə, zinə tə nə nan, bəru tə zàn, ʋ wulə ʋ swɩ̀n. Kʋ dàń gwárɩ́ lalʋʋ tə zənzən. 15Ba wa lɩ̀à swɩ̀n, ba wʋ́: «Kʋ ya Beləzebilə, zinə tə mama pɩ̀ʋ́ tə, nə pɩn wá dɩ̀àn, ʋ ma lɩ zinə lɩ̀à yuu wa».
16Ba duən yà pɩ̀à ba ja ʋ də̀ń nə. Ba ma wʋ́, ʋ fwa yomɩlʋ ʋ bɩrɩ ba, sə ba ma yəni də, ʋ dɩ̀àn tə naŋa Yɩɩ. 17Zwezi yə̀ə́ ba pubʋŋɩ tə, ʋ dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Payuu lɩ̀à nə zɩgɩ duən nə, kʋ payuu tə wá cʋ̀gʋ̀, kʋ dii wá tʋ duən yuu nə. 18Də *Sɩtana nə pwɛ̀e ʋ zɩga ʋ tətə nə, ʋ payuu tə bá wànɩ́ kʋ yà lá. Á wʋ́ Beləzebilə nə pɩn nə dɩ̀àn, à ma lɩ zinə tə. 19Kʋ nə yɩ Beləzebilə nə pɩn nə dɩ̀àn tə, kʋ mʋ̀ nə pɩn, à wàá zinə à lɩ lɩ̀à yuu wa. Sə á bɩa tə də yɩ wàà dɩ̀àn nə, ba ma lɩ zinə tə? Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, á bɩa tə tətə nə wá bʋ̀rɩ̀ á bʋ̀rà. 20Cɩ́gá, kʋ yɩ də Yɩɩ dɩ̀àn nə, à ma lɩ zini tə, kʋ nətʋ tə bɩrɩ də, Yɩɩ də́ ʋ pàrɩ̀ lɩ̀à yuu wa á tətəŋi wa.
21Ladɩa nə cɩ̀ ʋ sàń nə də ʋ kwatara wiən, ʋ jɩjə wiən tə́gə́ tə bwálɩ́ nə, fən ga tə̀lə́. 22Kʋ wàá kʋ yí də lìù don, ʋ də nə kʋ́ʋ̀ yɩ ladɩa, ʋ doni twi. Kʋ tíú wá ja dìə̀ tə tíú də dɩ̀àn, ʋ jon ʋ kwatara wiən tə, ʋ yà nə jə tə dɩ̀àn. Yá ʋ dàń wá wànɩ́ ʋ pɛ̀e ʋ wiən tə ʋ tàrɩ̀. 23Lìù tə, ʋ nə tə̀lə́ à kwa, zɩga à nə. Yá lìù tə, ʋ nə ba nə saŋa, ʋ keni duən nə, kʋ tíú yɩ ʋ làgà».
Zini nə vìí, kʋ ga pìí kʋ bà yoo
24Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Máŋá tə wa, *zini nə nan kʋ yá lìù, kʋ yàá jijiri kasɔɔ lanworu wa, kʋ ma pɩ̀à bwálɩ́, sə kʋ kə kʋ yuu lá. Kʋ nə wà yizwɩa bwálɩ́ nɩ, kʋ yàá swɩ̀n, kʋ wʋ́: ‹À wá pìí, à va à dìə̀ tə wa, à nə nan, à yá.› 25Kʋ pìí kʋ bɩ̀àn, də dìə̀ tə zwarɩ, kʋ kwɛn zəni zəni kʋ tún lá. 26Kʋ dàń wá va, kʋ ja zinə barpɛ duən, tə waa nə lɩŋa tə doni kʋ, kʋ súrí kʋ tɩ̀àn nə, kʋ ja bà kʋ tíú tə nə. Tə dàń wá zʋ tə jə̀ə́, yá ʋ mʋ̀ lìù təntə dí yáá wá kʋkwanɩ ʋ sɩ́ʋ́n».
Cɩ́gá pupwən yoo
27Zwezi swɩ̀n nətʋ, ʋ va ʋ zwɛ̀e, máŋá tə wa, kan don swɩ̀n ʋ con lɩ̀à tə tətəŋi wa, ʋ wʋ́: «Pupwən wulə kan tə nə, ʋ nə lʋrɩ mʋ́, n nə ŋwà ʋ yɩlɩ!» 28Yá Zwezi dàń le, ʋ wʋ́: «Pupwən wa ba tə nə, ba nə cʋga Yɩɩ sʋgʋ tə, ba ga sɛ̀e kʋ nii!»
Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnʋ yoo
29Lalʋʋ tə nə púə́ Zwezi yuu nə, máŋá tə wa, ʋ zàn ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á mʋ̀ zə̀n lɩ̀à ba tə á nə yɩ lakʋkwɩnan, á lòrì Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnʋ. Yá á bá na mɩmɩnʋ nədʋ də tətə, də kʋ nə tà mɩmɩnʋ tə, Yɩɩ nə twá də ʋ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Zwʋnasə ʋ bɩrɩ. 30Kʋ tə Zwʋnasə nə fwa, kʋ yɩ mɩmɩnʋ kʋ pa lɩ̀à nə, ba nə wulə Ninivə11.30 Ninivə yɩ tɩfarʋ, kʋ wa lɩ̀à tə yà yɩ cʋna lɩ̀à zənzən Yɩɩ yáá con. tə wa. Mə nətʋ nə *Ləzwənə-Biu11.30 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n. tə də wá yà mɩmɩnʋ, ʋ pa zə̀n lɩ̀à tə nə. 31Bʋ̀rɩ̀ tə bʋ̀rʋ̀ dɩɩn nə, Etiyopi pakan tə wá zàn ʋ zɩgɩ zə̀n lɩ̀à ba tə nə. Ʋ wá bʋ̀rɩ̀ á bʋ̀rà, sə ba cʋ̀gʋ̀ aba, ʋ mʋ̀ nə nan bwálɩ́ kʋ nə ŋʋ́ná ʋ bà, sə ʋ cʋgʋ pɩ̀ʋ́ *Salʋmʋn yənu sʋ̀ràn tə yɩrɩ. Yá lìù ga wulə yəbə, ʋ nə dwə Salʋmʋn! 32Bʋ̀rà tə bʋ̀rʋ̀ dɩɩn nə, Ninivə tɩ̀án wá zàn ba zɩgɩ zə̀n lɩ̀à ba tə nə. Ba wá bʋ̀rɩ̀ á bʋ̀rà, sə ba cʋ̀gʋ̀ aba, ba mʋ̀ nə sɛ̀e ba vəvəri ba kwa, ba ma sá ba cʋna, Zwʋnasə nə swɩ̀n Yɩɩ sʋgʋ tə ba con nə yɩrɩ. Yá lìù ga wulə yəbə, ʋ nə dwə Zwʋnasə!»
Ləzwənə yɩ́á nə yɩ ʋ cànʋ́
(Matiə 5.15; 6.22-23; Likə 8.16-18)
33Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Ləzwənə bá sɛ̀e ʋ sʋrʋ cànʋ́ ʋ tì ʋ sə̀gə̀, nə à yə̀ə́ ʋ tì ʋ pú garwa də̀ń. Də kʋ nə tà, sə ʋ tì ʋ tún canzɩlʋ yuu, sə ba tə, ba nə zwɩ, sə ba na poni. 34Ləzwənə yɩ́á tə ya ndə n yɩra tə cànʋ́ nə. Də n yɩ́á tə nə zurə, n yɩra tə mama yàá pɩ̀rɩ̀ də poni. Yá də n yɩ́á tə nə ba ziən, n yɩra tə mama ya yikunu wa. 35N dàń nə zùrì n yɩra, sə poni tə nə wulə n yɩra tə dàn ká jì yikunu. 36Də n yɩra tə mama nə wulə poni wa, n bwálɩ́ ga wà gɛ, kʋ nə wulə yikunu wa kʋ mama pɩan wá yà poni wa, ndə cànʋ́ nə pɩ̀rɩ̀ mʋ́ də kʋ poni mɛ pɩan».
Zwezi swɩ̀n ʋ zɩgɩ Farɩzɩan-ba də Yɩɩ nii yənu tɩ̀án tə nə
(Matiə 23.1-36; Marəkə 7.1-16)
37Zwezi nə swɩ̀n ʋ zwɛ̀e, máŋá tə nə, *Farɩzɩan don bon wá, sə ʋ də́ ʋ bwálɩ́ nə. Zwezi ma zʋ ʋ jə̀ə́, sə ʋ də́. 38Kʋ gwárɩ́ Farɩzɩan tə də, ʋ nə nɩ Zwezi, ʋ də́ ʋ ga wà ʋ jɩ̀àn11.38 Kʋ yɩ Zwifə-ba Yɩɩ nii, sə ba ba jɩ̀àn sɩ̀n, ba ga də́ wodiu. sɩ̀n. 39*Yuu-Tiu dàń ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Nə̀ń, á nə ya nətʋ á mʋ̀ Farɩzɩan-ba tə. Á yàá sɩn wùrú zʋŋa tə də zʋŋa tə kwa, yá á waa con súə́ də ŋwɩ̀ràn pubʋŋɩ də wʋlʋŋʋ. 40Á mʋ̀ ləyigi-ba! Yɩɩ tə, ʋ nə fwa kwa tə, ʋ mʋ̀ nə fwa waa tə də. 41Á pɩan zʋra nə mʋ̀, kʋ tə nə wulə á wùrú zʋŋɩ wa də á zʋŋɩ wa. Kʋ máŋá təntə wa, á bɩcanɩ yɩ nəpon Yɩɩ yáá con.
42Càn wulə də aba, á mʋ̀ Farɩzɩan-ba! Á pɩn wiən tə, á nə nɩ fugə nii nyiən, də davʋran yiri tətə mama fugə nii nyiən. Yá á ga ba cɩ́gá də sonu nə keni ndə Yɩɩ nə pɩ̀à nətʋ. Kʋ ga ya mə kʋ mʋ̀ nə á mɛ, sə á fwa, á yà wà mɛ, sə á dʋgʋ kʋ kwa.
43Càn wulə də aba Farɩzɩan-ba! Á swə, sə á jə̀ń yáá gwələ yuu *Zwifə-ba *jə́rə́ dìə̀ wa, á ga swə, sə ba jʋn aba, ba zìlí ba jə́rə́ bwálá wa. 44Càn wulə də aba! Á ya ndə ləbərə nə, ba nə ba na, ba nə yə̀rì ba ga vəli tə yuu».
45Yɩɩ nii *yənu tíú tə don ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Karnyɩna, n nə swɩ̀n nətʋ, kʋ ya nə də nə n twɩn!» 46Zwezi ma le, ʋ wʋ́: «Càn wulə á də Yɩɩ nii yənu tɩ̀án tə yuu wa, á nə zɩŋa lɩ̀à də zɩla, tə nə wàrɩ̀ tə zɩŋa, yá á tətə ba tə yɩra janɩ də á jɩfʋa nədʋ tətə yɩrɩ. 47Càn wulə də aba, á nə wulə á lwè ləbərə nəzəŋə, á pɩn Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə nə. Ba mʋ̀ Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà təntə yɩ á nɩbara ba nə gʋa! 48Á twá nətʋ á ma bɩrɩ də, á də swə kʋ tə, á nɩbara-ba tə nə fwa tə, də pupwən. Ba gʋa Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə, yá á də wulə á lwè ba ləbərə. 49Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ ma twá ʋ wʋbʋŋa tə nə, ʋ ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹À wá tʋn Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà də Yɩɩ *tʋntʋna ba nə. Ba wá gʋ ba wa lɩ̀à duən, ba ga wá wʋwalɩ ba duən də.› 50Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ nə, ba wá bʋ̀rɩ̀ zə̀n lɩ̀à bʋ̀rà Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə mɛ gʋrɩ tə də̀ń nə ba nə gʋa, də jɩjʋ mama. 51Kʋ nə zɩgɩ Abɛlə gʋrɩ nə, kʋ ja va Zakari gʋrɩ tə nə, ba nə gʋa Yɩɩ dəyaa tə də *joŋi kurə tə pwərə wa. Cɩ́gá, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con nə: Ba wá bʋ̀rɩ̀ zə̀n lɩ̀à bʋ̀rà tə mʋ̀ lagʋrɩ təntə mɛ yɩrɩ!
52Càn wulə də aba, Yɩɩ nii yənu tɩ̀án tə. Á lɩ borbiu tə, kʋ nə wàá kʋ pɩn cwəŋə aba, sə á ma súrí yənu mimii. Á tətə ba zwɩ, á ga kʋ cɩ̀gà lɩ̀à tə nə, ba nə pɩ̀à, sə ba zʋ».
53Máŋá tə nə, Zwezi nə vìí kʋ bwálɩ́ tə nə, Yɩɩ nii yənu tɩ̀án tə də Farɩzɩan-ba tə lɩŋa yɩn tə zàn Zwezi yuu wa. Ba dàń zàn, ba bwe wá bwiə mama yoyirə yirə yuu wa, 54sə ba ma kə cɩ́gá, ba twá ʋ nii sʋ̀ràn nə, ba ma ja wá.
12Ka cɩ̀ tɩ̀àn nə də gɩgara yoo
(Matiə 10.12, 26-27; 16.6-12)
1Lɩ̀à tə twi, kʋ máŋá təntə wa, ba tʋ duən nə mʋ̀rʋ̀ də mʋran, ba ga ba vəli duən nɛɛ yun wa. Zwezi ma dí yáá, ʋ swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Á cɩa á tɩ̀àn nə də *Farɩzɩan-ba níə́ bələ tə nə, kʋ nə yɩ ndə sabwarɩ nə, kʋ nə yàá ŋʋ̀nɩ̀.
2Kʋ tə mama, kʋ nə sə̀gə̀, wá nan poni nə. Yá kʋ tə mama, kʋ nə yɩ dìə̀ yoo, wá nan kàrá. 3Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, kʋ tə mɛ, á nə wá swɩ̀n yikunu wa, wá zəzəgi yɩcaʋ wa. Yá kʋ tə á nə wá sʋsʋnɩ lìù zɩɩn nə dìə̀ wa, kʋ nə sùń, wá cə̀rí dəyun wa».
Lìù tə nə mɛ, sə á dəri ʋ fən
4Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ̀: «À swɩ̀n kʋ á con, à dabara-ba: Á dànà ká dəri lɩ̀à tə, ba nə gwɩ yɩra, yá ba ga wàrɩ̀ won don kʋ kwa nə, ba fwa ba súrí lá. 5À wá bɩrɩ aba lìù tə, á nə mɛ, sə á dəri. Á dərə lìù12.5 Kʋ yɩ Yɩɩ. tə, ʋ nə wàá aba, ʋ dɩlɩ mən dìə̀ wa, də ʋ nə gwa aba kwa nə. Cɩ́gá, à swɩ̀n kʋ á con, mə ʋ mʋ̀ nə á mɛ, sə á dəri!
6Ba ba zənbii bonu yoli səbilurən bələ, naaa? Yá Yɩɩ ga ba ka nədʋ nə swɛ̀eé. 7Yá Yɩɩ gàlɩ̀ á yukʋran tə mama á yuu wa. Á dànà ká pa fən ja aba. Á kʋkwa zənbii tə nə dáá!»
Ka twá Zwezi nə yoo
(Matiə 12.32; 10.19-20; 10.32-33)
8Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con nə: Də lìù nə swɩ̀n lɩ̀à yáá con nə, də ʋ yə̀ə́ à mʋ̀ Zwezi, *Ləzwənə-Biu12.8 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n. tə də wá bɩrɩ Yɩɩ *malɩkɛ tə yáá con də, ʋ yɩ ʋ mʋ̀ cɩ́gá nə tɩ wá. 9Yá lìù tə, ʋ nə wá bɩrɩ də, ʋ yə̀rì nə, lɩ̀à yáá con, Ləzwənə-Biu tə də wá bɩrɩ Yɩɩ malɩkɛ tə yáá con, də ʋ yə̀rì wá.
10Lìù tə mɛ, ʋ nə wá swɩ̀n sʋgʋ, ʋ zɩgɩ Ləzwənə-Biu tə nə kʋ tíú wàá ʋ cʋna kwɩʋn ʋ nɩ. Yá lìù tə, ʋ nə wá twɩn Yɩɩ-*Siŋu tə, kʋ tíú wàrɩ̀ ʋ cʋna kwɩʋn ʋ nɩ, abada.
11Ba wá ja aba ba va *Zwifə-ba *jə́rə́ dii wa, nə à yə̀ə́ tɩʋ tɩ̀án yáá con nə, sə ba bʋ̀rɩ̀ á bʋ̀rà. Kʋ máŋá tə wa, á dànà ká pa kʋ tə, á nə wá fwa, sə á ma jon á tɩ̀àn, nə à yə̀ə́ kʋ tə, á nə wá swɩ̀n, yoo ja aba. 12Yɩɩ-Siŋu tə wá kàrɩ̀ aba, kʋ máŋá təntə wa, kʋ tə á nə mɛ, sə á swɩ̀n».
Jɩjə ləyəru tíú zwansɩsara
13Lalʋʋ tə wa, lìù don wulə ʋ swɩ̀n Zwezi con, ʋ wʋ́: «Karnyɩna, swɩ̀n à nubiu con, sə ʋ tàrà də nə, wiən tə nə nyɩna nə yá də nəba». 14Zwezi le wá, ʋ wʋ́: «À dabɛɛ, wàà nə tún nə, sə à bʋ̀rɩ̀ á wiən bʋ̀rà, nə à yə̀ə́, sə à tàrà á wiən?» 15Ʋ ma pìí ʋ swɩ̀n ba mɛ con nə, ʋ wʋ́: «Á zurə á yɩra, á cɩa á tɩ̀àn nə zəni də lɩ̀à duən wiən ka ja yimən tə pa aba. Ləzwənə mɩɩ cɩ́gá tà kʋ wulə ʋ wojan wa, də ʋ nə swə ʋ yá jɩjə tíú nəfarʋ də».
16Ʋ dàń ma sɩsarɩ zwansɩsara kʋ tə ba con, ʋ wʋ́: «Bɛɛ don kárɩ́ wodirən bɩga zəni. 17Ʋ dàń ma dʋ̀ ʋ ga swɩ̀n ʋ tɩ̀àn con, ʋ wʋ́: ‹À wá fwa nətə? À ba bwálɩ́ jə, à keni à wodirən tə mɛ lá›. 18Ʋ ma ga ʋ swɩ̀n ʋ tɩ̀àn con, ʋ wʋ́: ‹Nə̀ń, kʋ tə à nə wá fwa: À wá mà à təkələ tə, à pìí à lwà nəfaran, à pɛ̀e à mɩbɩa tə mama, də à wiən tə duən à kə tə wa. 19Kʋ kwa nə, à dàń wá swɩ̀n à tɩ̀àn con, à wʋ́: Bìú, n jə wiən zənzən, n də́ kʋ nə ja vələ bɩna də bɩna, n dàń wá piən, n sìí n nyʋ, n də́ cànà!› 20Yá Yɩɩ swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: ‹Bɛɛ ləyəru! Tɩtɩn kʋ tə tətə nə, n mɩɩ wá zwɛ̀e! Yá wiən tə mama nə kwɛn n tún n tɩ̀àn nə wá jì lìù don nyiən!› »
21Zwezi ma súrí lá, ʋ wʋ́: «Mə kʋ wá yà nətʋ kʋ pa lìù tə nə, ʋ nə pɛ̀e wiən tə, tə kwənə nə dáá, ʋ pɩn ʋ tɩ̀àn nə, yá ʋ ga ba won ja Yɩɩ yáá con nə».
Kəni á waa Yɩɩ nə
(Matiə 6.22-34; 1 Timote 4.6-8; Ebərə-ba 13.5)
22Kʋ kwa nə, Zwezi swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Nə̀ń, won tə nə pɩn à swɩ̀n á con nə, à wʋ́: Á dànà ká pa á mɩɩ twara ja aba, də kʋ tə, á nə wá də́, nə à yə̀ə́ də kʋ tə, á nə wá zʋ á yɩra nə. 23Á mɩɩ tə jə funə, kʋ doni wodiu. Yá á yɩra tə də jə funə, kʋ doni gànʋ̀. 24Á ywàŋá batɩɛnkanan12.24 Lɩ̀à duən boŋə zənbii kʋ tə ‹sabakanan›.. Tə ba dwì, tə ma ba ce, tə ba pɛ̀e tə kəni təkələ wa. Yá Yɩɩ ga pɩn tə tə nii wodiu! Á kʋkwa zənbii tə mama zənzən! 25Á wa twara tə, ʋ nə jə, wàá ʋ mɩɩ tə kʋ təni mancɩn tətə? 26Də á nə wàrɩ̀ kʋ tə nə mun tətə á fwa, bɛ̀eɛ̀e dàń nə pɩn yoo don twara jə aba? 27Á ywàŋá á jə́n kárɩ́ gapunə nə naŋa nətʋ, tə ba tʋŋa tə ma ba gànʋ̀ də swɩ. À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con nə də, pɩ̀ʋ́ *Salʋmʋn tətə də ʋ jɩjə tə mama, ʋ wà gànʋ̀ zwɩ, kʋ nə ziən kʋ doni gapunə təntə nədʋ də. 28Yá Yɩɩ dàń nə ywàŋá tə mʋ̀ kárɩ́ wa garan tətə yuu, tə nə yɩ tʋtʋ, də á mʋ̀, á nə jə funə zənzən á doni tə, ʋ wá ywàń á yuu nətə? Tə mʋ̀ garan wulə kárɩ́ wa zə̀n tə nə, wá kʋ̀, ba dɩ mən nə jwɩan nə, Yɩɩ dàń wá zʋ aba də ganan nətə! Á wà á waa ken à nə wuuu! 29Á dànà ká gʋ á tɩ̀àn á pɩ̀à máŋá mama kʋ tə, á nə wá də́, də kʋ tə, á nə wá nyʋ. 30Kʋ ya lɩ̀à tə, lʋʋ nə tɩ ba, ba nə yə̀rì Yɩɩ tə, nə gwɩ ba tɩ̀àn ba pɩ̀à tə mʋ̀ təntə máŋá mama. Yá á mʋ̀ á ja nyɩna Yɩɩ, ʋ nə yə̀ə́ kʋ tə nə mɛ aba. 31Á təntən á kə á yáá lá, á pɩ̀à Yɩɩ pàrɩ̀ tə, yá kʋ kwa nə, Yɩɩ wá pa aba tə tə mama, tə nə mùrì aba».
Yɩɩ sàń jɩjə wiən
32Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Dàn ká pa fən ja mʋ́, pulibiə, kʋ nə ywán də á nyɩna tə yɩrɩ, sə ʋ pa á twá á də́ ʋ pàrɩ̀ tə. 33Á yəgə á wiən, á ga pa tə səbiu tə, á nə nɩ, zʋra nə! Á tíə́ səbɩa lwaran tə, tə nə ba cʋ̀gà. Á pɩ̀à Yɩɩ *sàń wozəŋə tə mʋ̀ wiən tə, tə nə wàrɩ̀ tə jén, abada. Tə wiən təntə ŋʋ̀nà nə wàrɩ̀ tə ba yí, zʋnzʋran də ga wàrɩ̀ tə cʋ̀gà. 34Bwálɩ́ tə nə, á wiən tə, tə kwənə nə dáá, nə wulə lá, mə lá nə á waa tə də wulə».
Tʋ̀tʋ̀nà tə, ba nə ba dwɛ̀e
(Matiə 24.36-44; 25.1-30; Marəkə 13.33-37)
35Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á vwiə á tàŋá də voru, sə á sʋrʋ á canan, á ja! 36Á yana ndə lɩ̀à tə nə, ba nə dànɩ̀ ba yuu tíú, ʋ naŋa fúrú vwiu cànà ʋ pìí ʋ bɩ̀àn, ʋ nə mà, sə ba súrú ba pa, ʋ zʋ. 37Pupwən wá yà də tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə yuu tíú nə wá bà, ʋ na də, ba nəŋə! Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Ʋ wá vwa ʋ tàŋá ʋ pa, ba jə̀ń wodiu yuu wa. Yá ʋ ga twá ba ladʋa ladʋa nii nə, ʋ pa ba, ba də́. 38Ʋ nə twi tɩtɩn kwɩʋn nə, nə à yə̀ə́ tɩbɩnakʋnʋ wa, yá ʋ ga na də, ba nəŋə, ba wá yà pupwən wa! 39À wá tì, à ma man kʋ tə: Də dìə̀ tíú yà nə yə̀ə́ máŋá tə, ŋwɩ̀àn yàá nə wá bà, ʋ yàá bá yá wá, ʋ pa ʋ zʋ dìə̀ tə wa. 40Á kənə á sírí, á də nyiən nə. *Ləzwənə-Biu12.40 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n. tə wá bà, máŋá tə nə, á nə ba bʋŋa».
Tʋtʋnzəŋu də tʋtʋnkʋkwɩʋn yoo
41Piyɛrə dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu, zwansɩsara tə yɩ nə cɩcɩ nyiən mʋ̀ naaa, kʋ yɩ lɩ̀à mama nyiən?» 42Yuu-Tiu ma le, ʋ wʋ́: «Wàà dàń nə yɩ kʋ mʋ̀ tʋ̀tʋ̀nʋ̀ yuu tíú təntə, ʋ nə jə pùə́ nədʋ, ʋ ga jə wʋbʋŋa. Ʋ nə wá yà tʋ̀tʋ̀nà tə duən tə yuu wa, sə ʋ pa ba wodiu, máŋá tə nə, kʋ nə mɛ. 43Kʋ tʋ̀tʋ̀nʋ̀ təntə wá yà pupwən wa, də yuu tíú tə ka pìí ka bà dìə̀ wa nə, ʋ nə yí wá də ʋ wulə kʋ tʋtʋŋɩ tə wa. 44À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con, cɩ́gá mama: Yuu tíú tə wá pa wá, ʋ wiən tə mama yuu ywàŋʋ́. 45Yá də kʋ mʋ̀ tʋ̀tʋ̀nʋ̀ təntə, nə swɩ̀n ʋ təntɩan con nə, ʋ wʋ́: ‹À yuu tíú tə dánɩ́, ʋ ba twi.› Ʋ dàń zàn ʋ tʋ ʋ tʋtʋnduən tə yuu wa, ʋ mà ba, ʋ ga zʋ diŋu də sanyʋra wa, sə ʋ bʋbʋnɩ. 46Kʋ mʋ̀ tə wa nə, yuu tíú tə dàń wá bà dɩɩn don nə, ʋ dɩ̀ tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə yuu wa, máŋá tə wa, ʋ nə ba wá dànɩ̀. Ʋ dàń wá kə kʋ tʋ̀tʋ̀nʋ̀ təntə càn wa zənzən, kʋ ja vəli ʋ tɩan. Ʋ ga wá pa ba kə ʋ mʋ̀ də lɩ̀à tə, ba nə yə̀rì Yɩɩ bwálɩ́ nədʋ.
47Tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə, ʋ nə yə̀ə́ kʋ tə, ʋ yuu tíú nə pɩ̀à, yá ʋ ga ba ʋ sírí keni, ʋ ga ba kʋ tə fwa ʋ yuu tíú nə pɩ̀à, ʋ wá na kafɩʋ yɩ́á zənzən. 48Kʋ ga nə ya tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə, ʋ nə yə̀rì kʋ tə, ʋ yuu tíú nə pɩ̀à nə tʋn, yìə̀n tə nə mɛ, sə ba mà wa tə yɩra ba wá mà kafɩʋ yɩ́á mancɩn. Lìù tə nə, ba nə pɩn zənzən, ba wá jon kʋ tíú con nə zənzən. Lìù tə con nə, ba nə tún zənzən, ba wá bwe kʋ tíú con nə, ba jon ba pàlɩ́ lá».
Zwezi yɩ pwɩa lìù
49Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À yɩ à twi, sə à kə mən tɩa yuu wa. Yá à swə zənzən, sə tə manwarɩ tə sʋrʋ! 50À mɛ, sə ba kə nə càn wa, ndə ba nə ləgə lìù nɩ́á wa. Yá à wulə pucʋnɩ zənzən wa, kʋ ja vələ máŋá tə, kʋ nii nə wá sú! 51Á bʋŋa də à twi, sə à kə bɩcan sìə́ tɩa yuu wa, yá kʋ tà nətʋ. À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con də, kʋ yɩ pwɩa, à wá kə tɩa yuu wa. 52Kʋ nə zɩgɩ sɩ́ʋ́n, lɩ̀à nə yɩ bonu dìə̀ wa ba wá pwɛ̀e, batwa zɩgɩ bələ nə, bələ zɩgɩ batwa nə. 53Nyɩna wá zɩgɩ bìú nə, bìú wá zɩgɩ nyɩna nə. Nuu wá zɩgɩ bʋ̀á nə, bʋ̀á də ga wá zɩgɩ nuu nə. Barɩ nuu wá zɩgɩ ʋ bikɩnɩ nə, bikɩnɩ də wá zɩgɩ ʋ barɩ nuu nə».
Ka lwarɩ máŋá tə tə də̀ń yoo
54Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n lalʋʋ tə con nə, ʋ wʋ́: «Máŋá tə wa, á nə nɩ bakwan, də kʋ zaŋa yɩɩ yizwɩa con, də á swɩ̀n, lala, á wʋ́: ‹Dwà12.54 *Yɩzərayɛlə lʋʋ nii wa, dwà yɩ ka zɩga yɩɩ yizwɩa ka ma nɩ̀. wá nà›. Yá mə kʋ mʋ̀ nə yàá tʋn. 55Yá də á nə nɩ vʋʋ kʋ fuli, kʋ naŋa jɩzən vàn yuu, á yàá swɩ̀n, á wʋ́: ‹Tɩa tə wá cɛn›. Yá mə kʋ mʋ̀ nə yàá tʋn. 56Níə́ bələ tɩ̀án-ba! Á wàá lʋʋ yuu də lanworu mɩmɩnan tətə mʋ̀ də̀ń á lwarɩ. Kʋ dàń ya nətə, á ma wàrɩ̀ sɩ́ʋ́n máŋá tə mʋ̀ yáá á lwarɩ?»
N də n dʋŋʋ ka kə duən nə yoo
57Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ʋ súrí lá, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á ba na á tɩ̀àn con nə, á tə mɛ, sə á tʋn nətʋ tə? 58Á nəŋə kʋ nyɩnyɩga: Kə cɩ́gá, sə n də n jarɩ don kə duən nə, də á tə nə wulə cwəŋə wa. Kʋ nə tà kʋ mʋ̀, kʋ wàá kʋ pɩn, ʋ kəni mʋ́ lìù tə nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə jɩɩn wa. Sə kʋ dàn ká yà talɩkwa kʋ pa mʋ́, də ba nə wá kə mʋ́ bàń dìə̀ nəcɩrʋ jɩɩn wa, sə ba dɩlɩ mʋ́ bàń dìə̀ wa. 59Kʋ ya cɩ́gá mama nə, à swɩ̀n n con: N bá nan ka bàń dìə̀ təntə wa, də n wà kʋ jɩŋɩ təntə talɩkwa tanya tə ŋwɩ́n».
13Ka vəvəri kwa ka ma sá cʋna nə à yə̀ə́ ka tɩ
1Kʋ máŋá təntə wa, lɩ̀à duən twi, ba swɩ̀n Zwezi con Galile nagwanaa lɩ̀à tə yoo, *Pilatə nə pɩn ba gʋ. Máŋá tə wa, ba nə wulə ba gwɩ vàná ba ma fwa *jwəŋə, ba pɩn Yɩɩ nə, ba gʋa ba də. Ʋ guli ba jana də vàná tə jana duən wa. 2Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Á bʋŋa də, ba mʋ̀ Galile tɩ̀án təntə, ba nə gʋa nə, yà lɩ̀à, ba nə yɩ cʋna lɩ̀à, ba dwən Galile tɩ̀án tə duən tə, kʋ yoo təntə nə yí ba tə yɩrɩ, naaa? 3À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con də, á nə wà vəvəri á kwa, á ma sá á cʋna, á də mama wá tɩ ndə ba nə. 4Silowe bə́rə́ naa tə ba nə lwə̀, ba ja dɩ̀ ban ban tə tʋa, kʋ mà lɩ̀à fugə nana kʋ gʋ. Á bʋŋa də, ba mʋ̀ nə cʋ̀gʋ̀, ba dwən *Zwerizalɛmə tɩ̀án tə duən tə, naaa? 5À mʋ̀ nə swɩ̀n də aba, nətʋ dɩ̀án. Yá də á nə wà vəvəri á kwa, á ma sá á cʋna, á mama wá tɩ ndə ba nə».
Tɩ̀ʋ́ kʋ nə ba bɩa zɩŋa tə zwansɩsara
(Matiə 21.18-19, 43; Romə tɩ̀án 2.3-6)
6Kʋ kwa nə, Zwezi ma swɩ̀n zwansɩsara kʋ tə ba con nə, ʋ wʋ́: «Bɛɛ yà jə kapɩrʋ, kʋ nə wulə ʋ kárá wa. Ʋ twi, sə ʋ kwa kapɩra, yá ʋ ga wà won mama nɩ. 7Ʋ dàń ma swɩ̀n kárá tə vala tə con nə, ʋ wʋ́: ‹Nə̀ń, bɩna batwa nə à yàá bà, à pɩ̀à kapɩra kapɩrʋ tə yuu wa, à ga ba won mama na. Gwəŋə kʋ! Kʋ jon bwálɩ́ tə tʋtʋ›. 8Yá kárá tə valʋ tə le wá, ʋ wʋ́: ‹Yuu tíú yá kʋ də̀də̀n kʋ tə, də à wá kʋ̀ kʋ də̀ń tə mama, à kɩkarɩ à kə bɩbana. 9Nətʋ dɩɩn don, kʋ wá zɩn bɩa bɩnɩ don nə. Kʋ nə tà nətʋ, sə n dàń pa ba gwəŋə kʋ›.»
Zwezi kwɩ̀án kan don tàŋá nə kwá
10*Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn nə, Zwezi wulə ʋ kàrɩ̀ ba *jə́rə́ dìə̀ don wa. 11Kayayɩŋʋ don də yà wulə lá nə. Kʋ nə jə bɩna fugə də nana, *zini yà jɩn wá kʋ gori, kʋ pa ʋ yà kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ ʋ kwànɩ́ mɩ́ámɩ́án. 12Máŋá tə nə, Zwezi nə nɩ kan tə, ʋ bon wá, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «N jon n tɩ̀àn n yayɩgʋ tə jɩɩn». 13Ʋ tún ʋ jɩ̀àn ʋ yuu wa, yá lala ʋ kwɩ̀án, ʋ ga wulə ʋ bwɩ Yɩɩ nə. 14Yá jə́rə́ dìə̀ yuu tíú tə lɩŋa zàn, də Zwezi nə zwɛ̀e kʋ mʋ̀ kan təntə yayɩgʋ tə sìə́ dɩɩn nə. Ʋ dàń ma swɩ̀n lalʋʋ tə con, ʋ wʋ́: «Dɩan bardʋ wulə á nə mɛ, sə á tʋn, á bɩ̀àn tə mʋ̀ dɩan təntə nə, á pa ba zwɛ̀e á yayɩran tə, á ga yá sìə́ dɩɩn tə!» *Yuu-Tiu ma le wá, ʋ wʋ́: 15«Níə́ bələ tɩ̀án-ba! Sìə́ dɩɩn nə, á ba yàá kʋ̀rɩ̀ á naʋ, nə à yə̀ə́ á bɩ̀nà, á pa kʋ nyʋ nɩ́á. 16Sə kʋ mʋ̀ kan wà tə, ʋ nə yɩ *Abərahamə nàʋ́ *Sɩtana nə vwə, bɩna fugə də nana, kʋ yà mɛ, sə à kʋ̀rɩ̀ wá ʋ ŋwanɩ tə wa, sìə́ dɩɩn nə».
17Zwezi liu tə ken ʋ dʋŋa tə mama də cavɩra, yá lalʋʋ tə mɛ pùə́ poli Zwezi tʋtʋnzəŋə tə mɛ yuu wa, ʋ nə tʋŋa.
Wobiu nəmanbiə don yuu wa zwansɩsara
(Matiə 13.31-32; Marəkə 4.30-32)
18Zwezi ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Yɩɩ pàrɩ̀ tə də bɛ̀eɛ̀e nə nyɩn? Bɛ̀eɛ̀e nə à wàá kʋ à ma maŋa? 19Kʋ yɩ ndə wobiu nəmanbiə nə. Bɛɛ don dàń tì kʋ, ʋ dù ʋ dəŋə vara wa. Kʋ ma pén kʋ fwa tɩ̀ʋ́, zənbii də ga bà, tə fwa tə pwalan kʋ nɛɛ wa».
Sabwarɩ yuu wa zwansɩsara
20Zwezi ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə à wàá Yɩɩ pàrɩ̀ tə, à ma maŋa? 21Kʋ yɩ ndə sabwarɩ nə, kan don nə tì mun zʋŋa yiə batwa, ʋ kə kʋ wa. Tə mama dàń ga zàn tə fʋlɩ».
Mimii pɩpɩan yoo
(Matiə 7.13-14, 21-23; 8.1-12)
22Zwezi twá tɩan də tɩbii wa, ʋ kàrɩ̀ ʋ ga vələ *Zwerizalɛmə. 23Lìù don ma bwe wá, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu, lɩ̀à mancɩn nə wá jon ba tɩ̀àn, sə ba ja mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con?» Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: 24«Á kənə dɩ̀àn, sə á twá mimii pɩpɩan tə, á ma zʋ. À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con nə, lɩ̀à zənzən wá pɩ̀à, sə ba zʋ ba ga bá wànɩ́. 25Máŋá tə nə, dìə̀ tíú nə wá zàn, ʋ swaga ʋ mimii, á wá ga kàrá wa. Á wá mà mimii nə, á ga swɩ̀n, á wʋ́: ‹Yuu-Tiu, súrú n pa nə zʋ!› Ʋ wá le aba, ʋ wʋ́: ‹À yə̀rì bwálɩ́ tə, á nə nan!› 26Á dàń wá swɩ̀n ʋ con, á wʋ́: ‹Nə dí, nə ga nyʋ də mʋ́. N kàrɩ̀ nə tɩʋ coŋi wa›. 27Ʋ tə kʋ́ʋ̀ wá swɩ̀n á con nə, ʋ wʋ́: ‹À yə̀rì bwálɩ́ tə, á nə nan. Á fàrá á nan kwa à bɩan nə, á mʋ̀ mama, á nə tʋn yokʋkwɩnan›. 28Á vələ bwálɩ́ tə nə, á nə wá bubwi, á ga dɩŋa á jɩfwɩ á fɩfaga, máŋá tə, á nə wá na á nɩbara *Abərahamə də *Yɩzakə də *Zwakɔbə də Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə mama Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa. Yá ba ga wá dɩlɩ á mʋ̀ bə́rə́ kwa! 29Lɩ̀à wá nan saparan banɩa tə mɛ, ba bà ba fwa diŋə Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa. 30Kʋ mʋ̀ nə pɩn, lɩ̀à tə duən, ba nə ya talɩkwa lɩ̀à sɩ́ʋ́n tə, dàń wá yà təntən lɩ̀à. Yá ba tə, ba nə ya təntən lɩ̀à sɩ́ʋ́n tə, wá yà talɩkwa lɩ̀à».
Zwezi wulə cwəŋə wa, ʋ vələ Zwerizalɛmə
(Matiə 23.34-39; Likə 19.41-44)
31Kʋ máŋá təntən wa, *Farɩzɩan-ba wa lɩ̀à duən twi, ba yí Zwezi yɩra, ba ga wʋ́: «Nan yəbə, n va bwálɩ́ don, *Erodə nə pɩ̀à, sə ʋ pa, ba gʋ mʋ́ yɩrɩ». 32Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Á vələ á swɩ̀n kʋ mʋ̀ bɛɛ təntə, ʋ nə ja yɩpʋrɩ ndə zwəŋə də, à lɩ *zinə, à ga zwɛ̀e yayɩran, zə̀n də jwɩan. Yá dɩan batwa nii nə, à wá zwɛ̀e à tʋtʋŋɩ. 33Yá kʋ mɛ, sə à lɛ à va à cwəŋə tə zə̀n də jwɩan də kaan, kʋ nə wà mɛ, sə ba gʋ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ bwálɩ́ don nə, də kʋ nə tà *Zwerizalɛmə nə yɩrɩ.
34Zwerizalɛmə tɩ̀án-ba, Zwerizalɛmə tɩ̀án-ba, á mʋ̀ lɩ̀à tə, á nə gwɩ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə, á ga dɩlɩ ba tə, Yɩɩ nə tʋn á con, də kapana! Nɛɛ bagalɩ nə, à sóní, sə à kə aba à səpuni nə, ndə cə̀rú nə yàá kə kʋ cəbii kʋ vànà də̀ń nə, yá á ga wà kʋ sɛ̀e! 35Á nəŋə, Yɩɩ wá dʋgʋ ʋ *dìə̀ tə, ka nə wulə á con, mɩ́ámɩ́án. Yá də kʋ mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Á kʋ́ʋ̀ bá na nə, kʋ ja vələ, á nə wá swɩ̀n, á wʋ́: ‹Yɩɩ wá fwa zəni lìù tə yɩra, ʋ nə bɩ̀àn *Yuu-Tiu yɩrɩ yuu wa!› »
14Zwezi zwɛ̀e yayɩŋʋ yayɩgʋ Zwifə-ba sìə́ dɩɩn tə nə
1*Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn don nə, Zwezi vəli *Farɩzɩan-ba yuu tíú don sàń, sə ʋ də́ wodiu. Yá ba yɩ́á ga wulə ʋ yuu wa. 2Bɛɛ don, yayɩgʋ nə yàá fʋlɩ wá, zɩga Zwezi yáá con nə. 3Zwezi ma bwe Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə də Farɩzɩan-ba, ʋ wʋ́: «Nə Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, pɩn cwəŋə, nə à yə̀ə́ kʋ wà pɩn cwəŋə, sə ba zwɛ̀e yayɩgʋ nə sìə́ dɩɩn nə?» 4Yá ba taŋɩ ba nii. Zwezi dàń ma jə wá ʋ zwɛ̀e ʋ yayɩgʋ tə, ʋ ga pa ʋ vìí. 5Ʋ dàń swɩ̀n ba con nə, ʋ wʋ́: «Á lìù bìú, nə à yə̀ə́ ʋ naʋ nə, tʋa vəli wa sìə́ dɩɩn nə, kʋ tíú yàá lɩ kʋ lala. Nə à yə̀ə́, kʋ tà nətʋ?» 6Ba wà wànɩ́ wá ba le kʋ yoo tə yuu wa.
Ka kúrí bwálá yoo
(Matiə 23.5-12; Romə tɩ̀án 12.3)
7Zwezi nɩ nətʋ lɩ̀à tə, ba nə twi diŋə tə nə, kúrí bwálá ba jəni. Ʋ dàń ma sɩsarɩ zwansɩsara kʋ tə, ʋ ma swɩ̀n ba mama tə con, ʋ wʋ́: 8«Də lìù nə bon mʋ́ ʋ fúrú vwiu cànà wa, dàn ká va n jə̀ń ləzwənfaran yijaa nə. Ba wàá ləzwənfarʋ don ba boŋə, ʋ nə dwən mʋ́. 9Yá dìə̀ tə tíú, ʋ nə bon á mɛ bələ tə, wàá ʋ twi, ʋ swɩ̀n n con, ʋ wʋ́: ‹Zàn n yá bwálɩ́ tə, n pa kʋ tíú nə›. Kʋ máŋá tə wa, kʋ wá yà kaŋʋ kʋ pa mʋ́, sə n zàn də cavɩra, n va n jə̀ń kwa con nə. 10Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ nə, ba nə bon mʋ́ diŋə, sə n va jə̀ń kwa con, sə máŋá tə wa, lìù tə, ʋ nə bon mʋ́, nə wá bà, sə ʋ swɩ̀n n con nə, ʋ wʋ́: ‹À dabɛɛ, bàá, dɩ̀ yuu con bwálɩ́ nəzəŋu nə!› Kʋ mʋ̀ tə kwa nə, kʋ wá yà dun kʋ pa mʋ́ lɩ̀à tə mɛ yáá con, n də ba nə də́. 11Lìù tə mama, ʋ nə wá zɩ̀n ʋ tɩ̀àn yɩɩ nə, ʋ wá cú. Yá lìù tə, ʋ nə wá mun ʋ tɩ̀àn, yuu wá kə yɩɩ nə».
12Zwezi dàń ga swɩ̀n lìù tə con, ʋ nə bon wá diŋə tə, ʋ wʋ́: «Máŋá tə, n nə bon diŋə, kʋ nə swə kʋ yɩ yɩcaʋ, nə à yə̀ə́ dədəni, dàn ká bon n dabara, nə à yə̀ə́ n nubɩa, nə à yə̀ə́ n dìə̀ lɩ̀à, nə à yə̀ə́ n səpuni jɩjə lɩ̀à. Də n nə bon ba, ba də wá wànɩ́ mʋ́ ba bon. Yá ba wá twá nətʋ, ba ma ŋwɩ́n mʋ́. 13Yá n dàń nə fwa cànà wodiu, sə n bon zʋra, də ləzwənkɩkaran, də gwanan, də lilirən. 14N pùə́ wá poli, ba nə bá wànɩ́ tə ba ŋwɩ́n yɩrɩ. Yɩɩ nə wá ŋwɩ́n mʋ́ máŋá tə wa, ba tə, ba nə yɩ cɩ́gá tɩ̀án tə nə wá bwin ba nan».
Wodiu nəfarʋ don zwansɩsara
15Tə yìə̀n təntə kwa nə, lìù tə, ba nə bon tə wa lìù don swɩ̀n Zwezi con, ʋ wʋ́: «Pupwən wulə də lìù tə, ʋ nə wá də́ wodirən cànà Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa!» 16Zwezi sɩsarɩ zwansɩsara kʋ tə, ʋ swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Bɛɛ don ken diŋə nəfarʋ, ʋ ga bon lɩ̀à zənzən. 17Wodiu tə diŋə máŋá wa, ʋ tʋn ʋ tʋ̀tʋ̀nʋ̀, sə ʋ swɩ̀n lɩ̀à tə con, ʋ nə bon tə, ʋ wʋ́: ‹Á bɩ̀àn sɩ́ʋ́n, wiən tə mɛ sírí ken›. 18Yá ba ladʋa mama lwàń ʋ nii də, ʋ bá bà bɛɛ tə con nə. Təntən bɛɛ tə swɩ̀n tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə con, ʋ wʋ́: ‹À nɩ kárá yá kʋ mɛ, sə à va à na ka. À lòrì mʋ́, sə n yá nə, à ba wànɩ́›. 19Ʋ don də swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: ‹À yə̀ nɩan fugə, à ga vələ, sə à də́də́n tə. À lòrì mʋ́, sə n yá nə, à ba wànɩ́›. 20Ʋ don də kʋ́ʋ̀ ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹À dàń nə swe sɩ́ʋ́n. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à wàrɩ̀ lá à vəli›.
21Tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə ma pìí ʋ va ʋ yuu tíú tə con, ʋ pa wá ba nə le nətʋ. Dìə̀ tíú tə lɩŋa zàn, ʋ ga swɩ̀n ʋ tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə con, ʋ wʋ́: ‹Vəli lala tɩʋ tə cwəŋə yuu, də kanporu wa, sə n ja zʋra də ləzwənkɩkaran, də lilirən, də gwanan, n ja bà›. 22Kʋ nə kɛ̀eń mancɩn, tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə twi, ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹Yuu tíú, nə twá n nii tə nə, yá bwálɩ́ tə ga lá›. 23Yuu tíú tə ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ʋ tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə con, ʋ wʋ́: ‹Vəli gaʋ coŋi yuu dabwaran yɩra nə, sə n kálɩ́ lɩ̀à tə, sə ba zʋ, sə à dìə̀ tə sú. 24À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Lɩ̀à tə, ba nə dí yáá, ba bon tə nədʋa də bá də́ à wodiu tə!› »
Nətə nə lìù twá ʋ ma jì Zwezi karbiu
(Matiə 10.37-39; 16.24-26; Marəkə 9.49-51)
25Lalʋʋ púə́ Zwezi kwa cwəŋə yuu. Ʋ ma pìí ʋ vəvəri, ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: 26«Lìù tə, ʋ nə twi à con, kʋ tíú mɛ, sə ʋ lɩ ʋ nuu, də ʋ nyɩna, də ʋ kan, də ʋ bìsɩ́ná, də ʋ nubɩa, də ʋ nakwana, də ʋ tə təntɩan mɩɩ tə sonu yoo ʋ waa. Kʋ nə tà nətʋ, ʋ bá yà à karbiu. 27Lìù tə, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ ya à karbiu, kʋ tíú mɛ, sə ʋ sɛ̀e ʋ də́ càn də nə. Kʋ càn təntə yɩn də ʋ nə tɩga dagarʋ yuu wa. 28Də á lìù nə pɩ̀à, sə ʋ lwà bə́rə́ naa, kʋ dɩ̀ ban ban, kʋ tíú mɛ, sə ʋ jə̀ń tɩa ʋ dí yáá, ʋ pɩ̀à dìə̀ tə səbiu nii, sə ʋ ga jə́n, də ʋ nə ja səbiu kʋ yí, sə ʋ ma lwà ka ʋ zwɛ̀e. 29Kʋ nə tà kʋ mʋ̀, ʋ nə dɩga ka də̀ń, ʋ ga wà zwɛ̀e. Ba dàń tə mɛ, ba nə wá na kʋ nətʋ, wá mʋn kʋ tíú, 30də ba swɩ̀n, ba wʋ́: ‹Bɛɛ wà tə dɩga ʋ dìə̀ də̀ń, ʋ ga wà zwɛ̀e›.»
31Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Pɩ̀ʋ́ don nə pɩ̀à, sə ʋ va ʋ ta ʋ don pɩ̀ʋ́. Ʋ dàń dí yáá ʋ jə̀ń, ʋ bʋ́n ʋ jə́n, də ʋ nə wàá pamana mʋ̀rʋ̀ fugə, ʋ ma tɛ ʋ dʋŋʋ tə pamana mʋ̀rʋ̀ sapʋa. 32Ʋ nɩ də, ʋ wàrɩ̀, ʋ wá tʋn lɩ̀à, sə ba pa kori pɩ̀ʋ́ tə don tə nə də, ʋ tə ba bwələ, sə sìə́ ya ba pwərə wa».
33Zwezi ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Kʋ nətʋ tə nə, á lìù mama wàrɩ̀ à karbiu ʋ yanɩ, də kʋ tíú nə wà vɩ ʋ wiən tə mɛ, ʋ nə jə».
Nakwan ka nə ba funə jə yoo
(Matiə 5.13; 11.15; Marəkə 9.50)
34«Nakwan ya won, kʋ nə ziən. Yá ka nyɩŋa nə nan, ba kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ ka ba pɩn ka pìí ka janɩ nyɩŋa. 35Ka kʋ́ʋ̀ ba ziən, ka pa tɩa də nə, ka ma kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ kárá wa ka kəni, sə kárá tə wiən bɩ zəni. Ka dàń ya ba wá dʋgʋ kàrá wa. Lìù mama dàń mɛ, sə ʋ kə dɩ̀àn, ʋ súrí ʋ zɩan, ʋ cʋgʋ zəni!»
15Piə tə nə jɩn zwansɩsara
1Lanpolɩna tə, də lɩ̀à tə duən tə, ba nə yɩ cʋna lɩ̀à, tə mama fàrʋ́ ba yí Zwezi yɩra, sə ba cʋgʋ ʋ sʋgʋ. 2*Farɩzɩan-ba də *Zwifə-ba Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə ŋʋŋwɩn, ba wʋ́: «Bɛɛ wà tə də cʋna lɩ̀à sɛ̀e ba wulə duən nə, ʋ ga də́ də ba». 3Zwezi dàń ma sɩsarɩ zwansɩsara kʋ tə, ʋ ma sɩsarɩ ba, ʋ wʋ́: 4«Bɛ̀eɛ̀e nə á bʋŋa yoo kʋ tə yuu wa? Bɛɛ nə jə pee bíí, yá tə wa nədʋ ga jén. Ʋ wá yá tə sapwɩnɩa də fugə də nʋgʋ tə duən tə gaʋ tə wa. Ʋ dàń ga va ʋ pɩ̀à ka tə, ka nə jén tə, wuuu ʋ va ʋ na ka. 5Ʋ dàń nə nɩ ka, ʋ pùə́ poli, ʋ tì ka ʋ kə ʋ para wa, ʋ ja va ʋ sàń nə. 6Máŋá tə wa, ʋ nə yí ʋ sàń nə, ʋ wá bon ʋ dabara də ʋ yɩra lɩ̀à, ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹Á fwa pupwən, ndə à mʋ̀ nə, à nə nɩ à piə tə, ka nə yà jén tə yɩrɩ›. 7Mə nətʋ nə, à swɩ̀n á con nə, də pupwən wá yà Yɩɩ sàń nə, də cʋna lìù nədʋ nə nə vəvəri ʋ kwa, ʋ ma sá ʋ cʋna tə. Kʋ dwən lɩ̀à sapwɩnɩa də fugə də nʋgʋ, ba nə bʋŋa, də ba yɩ cɩ́gá tɩ̀án, ba nə ba bʋŋa də ba mɛ, sə ba vəvəri ba kwa, ba ma sá ba cʋna tə».
Səbikʋlʋ tə nə jén
8Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Kan nə ja cɩnɩa səbikʋlan15.8 Cɩnɩa səbikʋlʋ nədʋ yɩ yɩtʋrɩ nədʋ tʋtʋŋɩ ŋwɩ́rán. fugə, nədʋ ga jén yoo. Ʋ dàń sʋrʋ cànʋ́, ʋ zwarʋ dìə̀ tə, ʋ ga pɩ̀à kʋ zəni, ʋ na. 9Ʋ nə twi, ʋ bà ʋ na kʋ, ʋ bon ʋ budonən, də ʋ yɩra lɩ̀à, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹Á yana pupwən wa də nə, à nə nɩ à səbikʋlʋ tə, kʋ nə jén tə yɩrɩ!›. 10Mə kʋ nətʋ tə nə, à swɩ̀n á con nə, də Yɩɩ *malɩkɛ yàá na pupwən zənzən Yɩɩ *sàń nə, də cʋna lìù nədʋ nə vəvəri ʋ kwa, ʋ ma sá ʋ cʋna».
Bìú tə, ʋ nə jén yoo
11Zwezi ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Bɛɛ don jə bɩa bələ. 12Ba wa nəmaa tíú tə swɩ̀n ʋ nyɩna tə con, ʋ wʋ́: ‹À nyɩna, pa nə n jɩjə tori tə, à nə mɛ, sə à na›. Ʋ nyɩna tə ma tàrà ʋ jɩjə wiən tə ʋ pa ʋ bɩa bələ tə nə. 13Kʋ nə fwa dɩan bələ, ba nəmaa tíú tə yə̀ ʋ tori tə, ʋ də́ ʋ ga nan, ʋ va lʋʋ, kʋ nə ŋʋ́ná. Kʋ mʋ̀ bwálɩ́ tə wa nə, ʋ cʋ̀gʋ̀ ʋ jɩjə tə mama mɩɩ kʋkwɩʋn tə wa, ʋ nə tì ʋ tɩ̀àn ʋ kə.
14Máŋá tə wa, ʋ nə cʋ̀gʋ̀ ʋ jɩjə tə mɛ ʋ zwɛ̀e, niən nəfarʋ twi, tə tʋ lʋʋ təntə wa, yá ʋ dàń kʋ́ʋ̀ ba won mama jə. 15Ʋ dàń ma va, ʋ pɩ̀à tʋtʋŋɩ tɩʋ tə lìù don con. Kʋ tíú ma tì wá, ʋ pa ʋ va ʋ kárɩ́ wa, ʋ pa ʋ cɩ̀ ʋ twərən15.15 *Zwifə-ba con, twərən yɩ vàná tə, tə nə yɩ durən wiən. nə. 16Ʋ yà swə, sə ʋ twá ʋ də́ twərən tə wodirən tə, yá lìù mama ga ba tə wá pɩn.
17Ʋ dàń ma jə̀ń ʋ bʋ́n ʋ càn tə yuu wa, ʋ ga swɩ̀n ʋ tɩ̀àn con nə, ʋ wʋ́: ‹À nyɩna tʋ̀tʋ̀nà tə mama də́ wodirən ba gɛ, yá à ga tɩ də niən yəbə! 18À wá pìí à va à nyɩna tə con, à ga wá swɩ̀n ʋ con, à wʋ́: À nyɩna, à cʋ̀gʋ̀ Yɩɩ nə, à ma cʋ̀gʋ̀ n də nə. 19À kʋ́ʋ̀ wà mɛ, sə n ywàń nə ndə n bìú nə. N dàń tì nə, n ma fwa ndə n tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə don nə.› 20Ʋ dàń ma tʋ cwəŋə wa, ʋ pìí ʋ bɩ̀àn ʋ nyɩna tə con.
Də ʋ tə nə ŋʋ́ná də ba dìə̀, ʋ nyɩna nɩ wá, ʋ yinəgə ga tì wá. Ʋ dəri ʋ va ʋ jə́rí wá, ʋ pùrì wá ʋ kə ʋ nə, ʋ ga kʋkwalɩ wá. 21Bìú tə dàń ma swɩ̀n ʋ con nə, ʋ wʋ́: ‹À nyɩna, à cʋ̀gʋ̀ Yɩɩ nə, à ma cʋ̀gʋ̀ n də nə. À kʋ́ʋ̀ wà mɛ, sə n ja nə n bon n bìú›. 22Yá ʋ nyɩna tə swɩ̀n ʋ tʋ̀tʋ̀nà con, ʋ wʋ́: ‹Á jana gànʋ̀ tə kʋ zəni, nə dwən tə duən tə mama, á ja bà lala, á ma zʋ wá. Á kənə jɩfɩlɩ15.22 Kʋ yɩ, sə ba ma pa dun bìú tə nə. ʋ jɩfʋa nə də natʋra ʋ nɛɛ nə. 23Á jana napwala tə, nə nə kʋnɩ, kʋ tún nʋga tə, á ja bà á gʋ. Nə fwa pupwən diŋə. 24À bìú tə, á nə na, yà tɩga, yá ʋ dàń pìí ʋ bwin ʋ nan tɩan wa, ʋ yà jén, yá à pìí à na wá›. Ba dàń ma wulə ba fwa pupwən diŋə.
25Kʋ máŋá təntə wa, də kʋ bɛɛ tə bìú nəkwɩa tə wulə kárɩ́ wa. Máŋá tə, ʋ nə pìí, ʋ bà ʋ bwələ sàń, ʋ nì gwaran kori, ba ga sɛ. 26Máŋá tə, ʋ yí sàń, ʋ bon ʋ nyɩna tə tʋtʋnbiu tə don ʋ bwe, sə ʋ na kʋ tə nə fwa tə də̀ń. 27Tʋtʋnbiu tə ma le wá, ʋ wʋ́: ‹N nyánʋ́ tə nə pìí ʋ bà. N nyɩna ma pa, ba gʋ napwala tə, nə nə kʋnɩ ka jɩgɩ tə, ʋ nə pìí ʋ na ʋ bìú tə də ʋ yɩra zurə yɩrɩ›. 28Bìú nəkwɩa tə lɩŋa ma zàn, ʋ ga vɩ, sə ʋ zʋ dìə̀ tə wa. Ʋ nyɩna ma nan, sə ʋ ja wá, ʋ ja zʋ. 29Yá bìú tə le ʋ nyɩna, ʋ wʋ́: ‹À nyɩna, cʋgʋ yəbə! Bɩna kapʋpʋ nə, à tʋŋa à pɩn mʋ́. Yá à ga wà n nii vɩ yoo nədʋ wa. Yá n ga wà nə bʋna tətə də pɩn, sə à ma fwa pupwən diŋə, sə à də à dabara də́. 30Yá máŋá tə, n bìú wà tə nə pìí ʋ bà, ʋ mʋ̀ tə, ʋ nə dí n jɩjə tə mama ʋ zwɛ̀e də kacwara, mə ʋ mʋ̀ tə nə nə n pa, ba gʋ napwala tə, ka nə ja nʋga tə ba pa!› 31Ʋ nyɩna tə ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹À bìú, n wulə máŋá mama də nə. Yá kʋ tə mama à nə ja yɩ n mʋ̀ nyiən. 32Yá nə mɛ, sə nə fwa pupwən diŋə. N nyánʋ́ tə, n nə na tə, yà tɩga. Yá ʋ ma pìí ʋ bwin ʋ nan tɩan wa. Ʋ yà jén, yá à ga pìí à na wá!› »
16Jɩjə tíú don də lìù tə, ʋ nə ywàŋá ʋ tʋtʋnan yuu swɩan yoo
(1 Timote 6.17-19; 1 Piyɛrə 5.2; Matiə 6.24)
1Zwezi swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Jɩjə tíú don nə wulə ʋ yà jə lìù, ʋ nə ywàŋá ʋ tʋtʋnan yuu. Ba ma bà ba swɩ̀n ʋ con də, lìù tə, ʋ nə ywàŋá ʋ tʋtʋnan yuu, tə gɩgɩrɩ ʋ wiən tə. 2Yuu tíú tə ma bon wá, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹Bɛ̀eɛ̀e nə, à nə̀ń n yuu wa? Bɩrɩ nə, n nə tʋn n tʋtʋŋɩ tə nətʋ, n nə kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ à tʋtʋnan tə yuu n ywàŋá tə yɩrɩ›. 3Bɛɛ tə ma swɩ̀n ʋ tɩ̀àn con, ʋ wʋ́: ‹À yuu tíú tə wá dɩŋɩ nə à tʋtʋŋɩ tə wa. À dàń wá fwa nətə? À ba dɩ̀àn jə, sə à ma vara à də́, cavɩra ga wá ja nə, sə à lòrì, à də́. 4À yə̀ə́ kʋ tə, à nə wá fwa. Máŋá tə nə, à nə wá kwɩ̀n à bwálɩ́ tə nə, sə lɩ̀à wá ja nə, ba kə ba dìə̀ wa›. 5Ʋ dàń ma pa, ʋ yuu tíú jɩjɩŋa tə mama bà nədʋ nədʋ. Ʋ ma swɩ̀n təntən tíú tə con, ʋ wʋ́: ‹Bagalɩ nə wulə n mʋ̀ də à yuu tíú tə pwərə wa?› 6Ʋ ma le wá, ʋ wʋ́: ‹Nʋga barikiə bíí›. Bɛɛ tə ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹Nə̀ń n jɩŋɩ sagɩ tə nə, jə̀ń tɩa lala, n pʋ́pʋ́nɩ́ barikiə finu›. 7Ʋ ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ʋ don də con, ʋ wʋ́: ‹Sə n mʋ̀, bagalɩ nə wulə n yuu wa?› Ʋ də ma le, ʋ wʋ́: ‹Mɩna ganlwaran biənu›. Bɛɛ tə ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: ‹Nə̀ń, n jɩŋɩ sagɩ tə, pʋ́pʋ́nɩ́ biənɩa.› 8Kʋ mʋ̀ lìù təntə, ʋ nə ywàŋá tʋtʋnan tə yuu, ʋ nə yɩ ʋ nə tʋŋa kʋnkʋn yìə̀n tə, yuu tíú tə bʋ̀à ʋ nə, ʋ nə fwa kʋ swɩan təntə yɩrɩ. Kʋ yɩ cɩ́gá, lɩ̀à tə, ba nə yɩ lʋʋ kʋ tə nə tɩ ba, yə̀ə́ swɩan ba doni lɩ̀à tə, ba nə ya poni lɩ̀à».
9Zwezi ma súrí lá, ʋ wʋ́: «Yá à mʋ̀ nə swɩ̀n á con, à wʋ́: Á jana lʋʋ jɩjə ka tə, á ma pɩ̀à dabara. Máŋá tə wa, á wiən tə nə twí tə zwɛ̀e, sə ba wànɩ́ ba sɛ̀e aba dii tə wa, tə nə bá cʋ̀gà. 10Lìù tə, ʋ nə yɩ pùə́ nədʋ tíú yobii wa, ʋ wá yà pùə́ nədʋ tíú yofaran tə də wa. Lìù tə, ʋ nə tʋŋa kʋnkʋn yìə̀n yobii wa, ʋ wá tʋn kʋnkʋn yìə̀n yofaran tə də wa. 11Də á nə wà pùə́ nədʋ tɩ̀án yɩn á kʋnkʋn yìə̀n tətə, ka ja tʋn waa nə, wàà nə wá pa aba cɩ́gá cɩ́gá wozəŋə tə, naaa? 12Də á nə wà pùə́ nədʋ tɩ̀án yɩn də lìù don jɩjə wiən, wàà nə wá pa aba jɩjə wiən tə, tə nə yɩ á təntɩan nyiən?
13Tʋtʋnbiu tə̀lə́, ʋ nə wàá ʋ tʋŋa, ʋ pɩn yun tɩ̀án bələ nə. Ʋ nə fwa kʋ, ʋ wá sóní ʋ don, ʋ ga dʋ́n ʋ don. Ʋ wá sɛ̀e ʋ don nii, ʋ ga vɩ ʋ don nii. Á wàrɩ̀ á twá duən á tʋŋa á pɩn Yɩɩ, də tɩa yuu jɩjə nə».
Zwezi swɩ̀n yìə̀n duən yuu wa
(Matiə 5.18, 31-32; 11.12-13; Marəkə 10.11-12)
14*Farɩzɩan-ba tə, ba nə swə səbiu tə, cʋgʋ Zwezi sʋ̀ràn tə, ba ga zàn ba wulə ba mʋŋa wá. 15Zwezi ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á yɩ lɩ̀à tə, á nə bɩrɩ á tɩ̀àn də, á yɩ cɩ́gá tɩ̀án ləzoni yáá con, yá Yɩɩ yə̀ə́ á bɩcan tə waa tə. Kʋ tə kʋ nə jə funə ləzoni yáá con nə, ya wopʋ̀pʋ̀nʋ̀ Yɩɩ yáá con nə.
16Kʋ jɩjʋ nə, kʋ yà yɩ Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə saga tə, də Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà saga tə yà nə tʋŋa. Kʋ twi kʋ zɩgɩ Zwan16.16 Kʋ mʋ̀ Zwan təntə nə yɩ *Zwan-Batisə, ʋ nə li lɩ̀à nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ. nə. Kʋ kwa nə, ba swɩ̀n sʋywáŋʋ́, ba wʋ́, Yɩɩ wá də́ ʋ pàrɩ̀ tə, yá lìù də mama ya ʋ kəni dɩ̀àn, sə Yɩɩ də́ pàrɩ̀ ʋ yuu wa. 17Lanworu tə də tɩa wàá tə jén mwálɩ́ mwálɩ́, yá won ga wàrɩ̀ Yɩɩ nii tə mancɩn də kʋ cʋ̀gà.
18Lìù tə mama, ʋ nə dʋgʋ ʋ kan, ʋ ga swe ʋ don, ʋ fwa bacwan. Yá lìù tə, ʋ nə swe kan tə, ʋ barɩ nə dʋgʋ, ʋ də fwa bacwan».
Jɩjə tíú tə də Lazarə
19Zwezi ma sɩsarɩ, ʋ wʋ́: «Jɩjə tíú don nə yɩn lá, ʋ nə zwɩ gansɩan mwin, də gankɩkalan nəpon tə dɩɩn mama. Ʋ yà wulə ywánɩ́ wa, ʋ ga də́ kʋ tə, kʋ nə ziən. 20Lalaŋʋ don də yɩn lá, ba nə boŋə Lazarə, ʋ yɩra nə súə́ də nʋran. Ʋ yà tə́gə́ jɩjə tíú tə dìə̀ mimii nə. 21Ʋ yàá pɩ̀à, sə ʋ də́ womunə tə, tə nə naŋa wodiu tabɩlʋ tə yuu nə, tə twɩ. Kʋ nə dwən nətʋ, kukuri twi, tə dàlɩ̀ ʋ yɩra nʋran tə.
22Dɩɩn don nə, zʋrʋ tə twi ʋ tɩ, yá *malɩkɛ tì wá, tə ja va Yɩɩ *sàń, *Abərahamə səpuni nə. Jɩjə tíú tə də twi ʋ tɩ, ba ma gùrì wá. 23Jɩjə tíú tə wulə, ʋ də́ càn zənzən tɩga bwálɩ́ tə nə. Ʋ zɩ̀n ʋ yáá ʋ kə yɩɩ, ʋ ga na Lazarə, ʋ jə̀ə́ yɩŋʋnɩ Abərahamə səpuni nə. 24Ʋ dàń ma mà nii, ʋ wʋ́: ‹À nyɩna Abərahamə dəri à yinəgə, à nə də́ càn zənzən mən tətə wa yɩrɩ. Tʋn Lazarə, sə ʋ kə ʋ jɩfʋa nii nɩ́á wa, ʋ ma zùrì à nəndəli›. 25Yá Abərahamə dàń swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹À bìú, lìí n tɩ̀àn də, n nɩ wiən zənzən n tɩa yuu yanʋ tə wa. Yá Lazarə mʋ̀ ya lìù tə, ʋ nə dí càn də càn ʋ mɩɩ tə wa. Sɩ́ʋ́n nə, ʋ bɩcan dàń zùrì, n mʋ̀ ga wulə càn wa. 26Kʋ tə nə dwən tətə, woru nəfarʋ wulə nə də aba pwərə wa. Yá lɩ̀à tə, ba nə pɩ̀à, sə ba zɩgɩ á con, ba bà nə con kʋ wàrɩ̀. Nə də ga wàrɩ̀ á con nə vəli›.
27Jɩjə tíú tə ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹À lòrì mʋ́, à nyɩna, sə n tʋn Lazarə à nyɩna dìə̀ wa nə. 28À ja nubɩa bonu lá nə. Tʋn Lazarə, sə ʋ va ʋ swɩ̀n ba con, sə ba də dàn ká bà càn bwálɩ́ kʋ tə nə›. 29Abərahamə ma le, ʋ wʋ́: ‹N nubɩa tə jə Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə saga tə, də Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà saga tə. Ba mɛ, sə ba twá sʋgʋ tə nii nə, kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ saga tə wa›. 30Jɩjə tíú tə swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹Kʋ cɩcɩ wà yí, à nyɩna Abərahamə. Lìù dàń nə pìí ʋ nan tɩga con nə, ʋ va ʋ yí ba, ba wá vəvəri ba kwa, ba ma sá ba cʋna›. 31Yá Abərahamə tə swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: ‹Də ba nə bá sɛ̀e Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə saga tə nii, də Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà saga tə nii, ba bá sɛ̀e lìù don də nii, də kʋ tíú nə swə, sə ʋ nan tɩga wa də›.»
17Ka pìí ka yá Yɩɩ cwəŋə yoo
(Matiə 18.6-9, 21-22; Marəkə 9.42; 1 Korɛntə tɩ̀án 8.9-13; 10.32)
1Zwezi swɩ̀n ʋ karbɩa tə con nə, ʋ wʋ́: «Yìə̀n wá yà lá, tə nə wá pa lɩ̀à dʋgʋ Yɩɩ cwəŋə tə ka jén. Yá lɛɛ wulə də lìù tə, ʋ nə pɩn ləzoni fwa cʋna! 2Kʋ wá kʋkwanɩ kʋ tíú con nə, də ba nə vwə kapan nəfarʋ ʋ bɩan nə, ba dɩ mʋʋ nɩ́á wa, də ʋ nə pa ba labwana tʋn cʋna. 3Á cɩa á tɩ̀àn nə zəni!
Də lìù tə, ʋ yɩ n nubiu *Kərisə yɩrɩ, nə fwa cʋna, swɩ̀n ʋ con də n yaŋwɩan mama. Yá də ʋ nə vəvəri ʋ kwa, ʋ ma sá ʋ cʋna tə, sə n kwɛn tə n lɩ n də wá pwərə wa. 4Də n nubiu nə cʋ̀gʋ̀ n nə, nɛɛ barpɛ də dɩɩn nədʋ wa, yá də kʋ nɛɛ təntə mama, ʋ yàá bà ʋ swɩ̀n n con də, ʋ pɩ̀à, sə ʋ vəvəri ʋ kwa, ʋ ma sá ʋ cʋna tə, sə n də kwɛn tə n lɩ ʋ pwərə wa».
Kən n waa Zwezi nə
(Matiə 17.20; Marəkə 11.22-26)
5*Tʋntʋna tə swɩ̀n *Yuu-Tiu con, ba wʋ́: «Pa nə waa tə, nə nə kəni n nə súrí wuuu!» 6Ʋ ma le, ʋ wʋ́: «Də á nə keni á waa Yɩɩ nə mancɩn tətə, yá kʋ ga yɩ ndə wobiu nəmanbiə nə, á wàá tɩ̀ʋ́ nəfarʋ con, á swɩ̀n: ‹Gʋ n zàn n va n cwɛn mʋʋ tə wa!› Yá kʋ wá sɛ̀e á nii».
Tʋtʋnbiu tʋtʋŋɩ
7Zwezi kʋ́ʋ̀ ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á wa lìù mama bá sɛ̀e, ʋ fwa yoo kʋ tə: Lìù nə jə tʋtʋnbiu, ʋ nə vəli kárá ʋ vàrɩ̀, nə à yə̀ə́ ʋ cɩ̀ vàná nə, də ʋ nə pìí ʋ bɩ̀àn, kʋ tíú tə bá swɩ̀n ʋ con də, ʋ bà lala, sə ʋ də́. 8Ʋ wá swɩ̀n tʋtʋnbiu tə con nə, ʋ wʋ́: ‹Kwɛn wodiu, n kə duən nə, zʋ n tʋtʋnganan, n tì à wodiu, n tún n pa nə, à də́ à ga nywɩ̀n. Kʋ kwa nə, sə n də dàń də́, n ga nyʋ›. 9Tʋtʋnbiu tə bá ja jʋ̀nà ʋ nə, ʋ nə tʋn kʋ tʋtʋŋɩ tə, ʋ pa wá tə yɩrɩ? 10Mə kʋ yà nətʋ, kʋ pa á də nə: Máŋá tə nə, á nə wá fwa kʋ tə mama, ba nə yà bɩrɩ aba, á swɩ̀án, á wʋ́: ‹Nə ya tʋtʋnbɩa, kʋ ya nə tʋtʋŋɩ, nə nə tʋn mʋ̀ʋ́›.»
Zwezi pɩn yazurə dayaran fugə nə
11Zwezi twá Samari də Galile nagwanɛɛ sʋswɩan tə wa, ʋ kɛ̀eń, ʋ ma vəli *Zwerizalɛmə. 12Ʋ nə vəli ʋ zʋ tɩʋ don wa nə, ʋ nə zwɩ, də dayaran17.12 *Zwifə-ba con, dayan nə jə lìù, ʋ yɩ ba yàá lɩ wá ba dwíí wa. Ʋ dayan tə nə zwɛ̀e də kʋ tə jə *joŋi, ʋ nə mɛ̀e, sə ʋ fwa, sə ʋ ma pìí, ʋ zʋ ʋ dwíí tə wa. fugə nə tə bɩ̀àn, sə tə jə́rí wá. Ba twi, ba zɩga yɩŋʋna, ba ga bubwi, ba wʋ́: 13«Karnyɩna Zwezi, dəri nə yinəgə!» 14Zwezi nɩ ba, ʋ ga swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á vələ á bɩrɩ á tɩ̀àn *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana tə nə!» Máŋá tə wa, ba nə pìí ba vələ lá nə, ba dayan tə zwɛ̀e, ba ga jì ləzwənzəŋə.
15Ba wa lìù don nə nɩ də, ʋ yɩra tə zùrì, ʋ pìí ʋ nɛɛ tə nə, ʋ bɩ̀àn, ʋ ga zɩ̀n ʋ kori, ʋ kə yɩɩ nə, ʋ bwɩ Yɩɩ nə. 16Ʋ twi ʋ bà, ʋ tʋ Zwezi nɛɛ nə, ʋ ga kə ʋ lɛ̀eɛ̀e. Kʋ mʋ̀ bɛɛ təntə yà yɩ Samari tíú. 17Zwezi dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Ba mama fugə tə nɩ yazurə. Kʋ tà cɩ́gá naaa? Sə ba nʋgʋ tə duən tə wa yə̀n? 18Ba lìù mama wà bʋ́n, sə ʋ pìí ʋ bà ʋ kə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e, kʋ nə tà də vee wà tə?» 19Zwezi dàń ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Zàn, n va! N nə keni n waa à mʋ̀ nə wuuu tə yɩrɩ, Yɩɩ jon mʋ́».
Yɩɩ pàrɩ̀ tə túrí yoo
20Dɩɩn don nə, *Farɩzɩan-ba tə twi, ba bwe Zwezi, ba wʋ́: «Máŋá kwa nə, Yɩɩ wá zɩgɩ ʋ də́ pàrɩ̀ tə?» Ʋ ma le ba, ʋ wʋ́: «Yɩɩ pàrɩ̀ tə yɩ kʋ yàá bà kʋ pa, ba wànɩ́ ba na kʋ. 21Ba bá swɩ̀n, ba wʋ́: ‹Á nəŋə, kʋ wulə yəbə!› Nə à yə̀ə́: ‹Kʋ wulə lá con!› Yɩɩ wulə ʋ də́ ʋ pàrɩ̀ tə á tətəŋi wa».
22Ʋ dàń ma swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Máŋá don wá bà, á nə wá pɩ̀à, sə á na *Ləzwənə-Biu17.22 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n. dɩan tə tə wa dɩɩn nədʋ cɩcɩ, yá á bá wànɩ́ kʋ á na. 23Ba wá swɩ̀n á con, ba wʋ́: ‹Á ywàŋá yəbə!› Nə à yə̀ə́: ‹Á ywàŋá lá con!› Yá á dànà ká va lá, á dànà ká dəri á va lá nə. 24Ndə dwà pɩpɩlʋ nə yàá pɩpɩlɩ lanworu tə wa, kʋ zɩgɩ kʋ də̀ń nə, kʋ pɩ̀rʋ̀ kʋ ja va kʋ yuu nə, mə nətʋ tə Ləzwənə-Biu tə wá yà ʋ dɩɩn tə nə, ʋ nə wá pìí ʋ bà.
25Yá kʋ dàń mɛ, sə ʋ də́ càn zənzən, sə zə̀n lɩ̀à ga vɩ wá. 26Máŋá tə, Ləzwənə-Biu tə nə wá pìí ʋ bà, yìə̀n tə wá yà ndə tə nə yɩn nətʋ Nowe17.26 Nowe máŋá lɩ̀à tə yà ba Yɩɩ nii zìlí. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ, Yɩɩ pɩn dwà nəfarʋ nà dɩan sapwilə. Nɩ́á tə gʋa lɩ̀à tə mama, kʋ va kʋ ga Nowe də ʋ dìə̀ lɩ̀à. Ba mʋ̀ yɩn nɩ́á yuu bori wa. Nowe nə zìlí Yɩɩ nii, ʋ fwa. máŋá tə wa. 27Kʋ máŋá tə wa, lɩ̀à tə yà də́, ba nywɩ̀n, ba swe duən nə, də ba swe ba bwɩ̀ɩ́ lɩ̀à yuu wa, kʋ ja va dɩɩn tə, Nowe nə zʋa nɩ́á yuu bori nəfarʋ tə wa. Dwà nəfarʋ tə dàń twi, kʋ gʋ ba mama. 28Kʋ wá yà ndə lɩ̀à tə, ba nə yɩ lá Lɔtə17.28 Lɔtə yɩ *Abərahamə nyánʋ́ bìú. Ʋ mʋ̀ tətə nə kúrí ʋ tɩ, sə ʋ va Sodɔmə wa. Kʋ mʋ̀ tɩʋ təntə lɩ̀à tə ba Yɩɩ nii zìlí. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ pa mən nan yɩɩ nə, tə bà tə də́ tɩʋ tə mama. máŋá tə wa. Lɩ̀à tə yàá də́, ba nywɩ̀n, ba yə̀ ba ga yoli, ba dwì, ba ga lwè dii. 29Yá máŋá tə, Lɔtə nə nan *Sodɔmə tɩʋ wa, mən də jirəbuu dwà twi tə nà, tə gʋ ba mama. 30Mə kʋ wá yà nətʋ, máŋá tə, Ləzwənə-Biu tə nə wá bà.
31Kʋ máŋá tə nə, lìù tə, ʋ nə wá yà dəyuu wa, kʋ́ʋ̀ wà mɛ, sə ʋ cú, ʋ zʋ dìə̀ wa, ʋ tì ʋ zɩla tə nə wulə lá. Mə kʋ wá yà nətʋ, kʋ pa lìù tə nə, ʋ nə wá yà kárá wa, ʋ kʋ́ʋ̀ wà mɛ, sə ʋ pìí ʋ bà sàń. 32Á lie á tɩ̀àn Lɔtə kan tə yoo! 33Lìù tə, ʋ nə wá pɩ̀à ʋ tɩ̀àn nə, sə ʋ jon ʋ mɩɩ tə, ʋ wá kwɩ̀n kʋ nə. Yá lìù tə, ʋ nə wá kwɩ̀n ʋ mɩɩ tə nə, wá na mɩɩ, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con.
34À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con, à wʋ́: Kʋ tɩtɩn təntə nə, lɩ̀à bələ wá piən gədoo yuu. Yɩɩ wá tì ʋ don, ʋ ga yá ʋ don lá. 35Kana bələ wá gà mun duən nə nʋŋʋ yuu wa. Yɩɩ wá tì ʋ don, ʋ ga yá ʋ don lá. 36[Bara bələ wá yà kárá wa, Yɩɩ wá tì ʋ don, ʋ ga yá ʋ don lá.]» 37Karbɩa tə ma bwe wá, ba wʋ́: «*Yuu-Tiu yə̀n nə nə, kʋ mʋ̀ təntə wá fwa?» Ʋ ma le, ʋ wʋ́: «Bwálɩ́ tə nə, wotɩgʋ nə wulə, dilən də yàá kun duən nə lá».
18Kadənu tə də lìù tə, ʋ nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə zwansɩsara tə
(Marəkə 7.24-30; Likə 11.5-10)
1Zwezi kʋ́ʋ̀ sɩsarɩ zwansɩsara kʋ tə. Ʋ bɩrɩ ʋ karbɩa tə nə, sə ba ma lwarɩ də, ba jɩ̀àn mɛ, sə tə dàn máŋá mama yɩjʋnɩ wa. 2Ʋ ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Lìù don nə wulə, ʋ nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tɩʋ don nə. Ʋ ba Yɩɩ zìlí, ʋ ga ba ləzwənə tì, ʋ ma fwa won tətə. 3Kʋ mʋ̀ tɩʋ təntə wa, kadənu don də wulə lá nə, ʋ twi, máŋá mama, ʋ yí wá, sə ʋ bʋ̀rɩ̀ ʋ bʋ̀rà. Ʋ yàá swɩ̀n bɛɛ tə con nə, ʋ wʋ́: ‹Bʋ̀rɩ̀ à də à jarɩ don tə bʋ̀rà tə!› 4Lìù nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə vɩga kʋ nɛɛ kapʋpʋ. Kʋ kwa nə, ʋ ma bà ʋ swɩ̀n ʋ tɩ̀àn con nə, ʋ wʋ́: ‹À cɩ́gá ba Yɩɩ zìlí, à ga ba ləzwənə tì, à ma fwa won tətə. 5Yá kadənu wà tə nə wʋwalɩ nə tə yɩrɩ, à wá bʋ̀rɩ̀ ʋ bʋ̀rà tə. Kʋ nə tà kʋ mʋ̀, ʋ wá bà máŋá mama, ʋ ja à bɩan nə›.» 6Kʋ kwa nə, *Yuu-Tiu tə ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á cʋga kʋ tə, lìù wʋlʋnyɩn tə nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà nə swɩ̀n! 7Mə Yɩɩ wá twá nətʋ, ʋ ma pa cɩ́gá tə, á nə lòrì ʋ con tɩtɩn də yɩcaʋ. Ʋ bá dɩ́án, ʋ ma san ba. 8À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con nə də, ʋ wá pa ba cɩ́gá tə, ba nə pɩ̀à tə lala. Yá máŋá tə, *Ləzwənə-Biu18.8 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n. tə nə wá bà, ʋ wá na lɩ̀à, ba nə keni ba waa Yɩɩ nə lɩ̀à tə wa, ba nə wulə tɩa yuu naaa?»
Farɩzɩan tə də lanpolɩnʋ tə zwansɩsara tə
(Zwakə 4.6, 9-10; 1 Piyɛrə 5.5-6)
9Zwezi sɩsarɩ zwansɩsara kʋ tə, ʋ pa lɩ̀à tə nə, ba nə bʋŋa də, ba yɩ cɩ́gá tíú Yɩɩ yáá nə, ba ga ba ba duən tə jələ. 10Ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Bara bələ vələ *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ wa, sə ba jʋn Yɩɩ. Ʋ don yɩ *Farɩzɩan, ʋ don ma yɩ lanpolɩnʋ. 11Farɩzɩan tə zɩga ʋ cɩcɩ, ʋ ga jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ, ʋ wʋ́: ‹Yɩɩ, à keni n lɛ̀eɛ̀e, à nə tà ndə ləzoni tə duən nə, ba nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə vɩrɩ lɩ̀à wiən də dɩ̀àn, də lɩ̀à, ba nə tʋŋa kʋnkʋn yoo, də lɩ̀à, ba ga cwàrɩ̀ tə yɩrɩ. À keni n lɛ̀eɛ̀e, à nə tà ndə lanpolɩnʋ ʋ tə nə yɩrɩ. 12À vwe à nii nɛɛ bələ dɩan barpɛ wa. Yá à ga pɩn mʋ́ won mama, à nə nɩ fugə nii nyiən›. 13Lanpolɩnʋ tə mʋ̀ ga zɩga dìə̀ tə vàn don nə. Ʋ wàrɩ̀ ʋ yáá tətə ʋ zɩ̀n, ʋ keni yɩɩ nə. Yá ʋ dàń yɩ ʋ wulə ʋ zɛ ʋ jɩ̀àn, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹Yɩɩ dəri à yinəgə à yɩ cʋna lìù!› » 14Zwezi ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con də, kʋ mʋ̀ bɛɛ təntə nɩ cɩ́gá Yɩɩ yáá con, ʋ ja pìí ʋ va ʋ dìə̀. Yá kʋ nə tà Farɩzɩan tə mʋ̀. Lìù tə mama, ʋ nə wá zɩ̀n ʋ tɩ̀àn kʋ tíú wá cú. Yá lìù tə, kʋ tíú nə wá kə ʋ tɩ̀àn tɩa, Yɩɩ wá zɩ̀n kʋ tíú yɩɩ nə».
Zwezi də bìsɩ́ná yoo
(Matiə 18.1-4; 19.13-15; Marəkə 10.13-16)
15Lɩ̀à yà jɩn bìsɩ́ná ba bà Zwezi con, sə ʋ dwen ba yɩra. Zwezi karbɩa tə nə nɩ kʋ nətʋ, ba dàń wulə ba caga ba nii nə. 16Yá Zwezi pɩn ba ja bìsɩ́ná tə, ba fàrʋ́ ba yí lá, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á yágá bìsɩ́ná tə, sə ba bà à con nə! Á dànà ká cɩ̀ ba nə! Yɩɩ pàrɩ̀ tə nə yɩ ba tə, ba nə yɩ ndə ba nə nyiən. 17Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Də lìù nə bá sɛ̀e, ʋ jì ndə bisɩmaa, ʋ ba wànɩ́ Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa ʋ zʋ».
Jɩjə balandʋrʋ don yoo
(Matiə 19.16-30; Marəkə 10.17-31)
18*Zwifə-ba yuu tíú don lòrì Zwezi, ʋ wʋ́: «Karnyɩna n yɩ pubwanʋ tíú. Bɛ̀eɛ̀e nə à mɛ, sə à fwa, sə à ma na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con?» 19Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, n ma boŋə pubwanʋ tíú? Lìù tə̀lə́, ʋ nə yɩ pubwanʋ tíú, də kʋ nə tà Yɩɩ cɩcɩ. 20N yə̀ə́ Yɩɩ *nii yìə̀n tə, ʋ nə pɩn *Moyizə: ‹Dàn ká cwàrɩ̀! Dàn ká gʋ! Dàn ká ŋʋ! Dàn ká kʋna kʋnkʋn, n kə lìù nii nə! Zìlí n nuu də n nyɩna nii!› » 21Bɛɛ tə le, ʋ wʋ́: «À twá tə mʋ̀ Yii nii yìə̀n təntə mama nii nə, də à tə ya bisɩmaa». 22Zwezi nə nì kʋ mʋ̀ təntə nətʋ, ʋ swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Won nədʋ tə nə ga, sə n fwa: Yə̀ tə tə mɛ, n nə jə, n ga tàrà səbiu tə n pa zʋra nə. Yá n wá na wiən tə, kwənə nə dáá, Yɩɩ *sàń nə. Kʋ kwa nə, n dàń bà, n twá à nə». 23Yá máŋá tə wa, bɛɛ tə nə nì tə sʋ̀ràn təntə, ʋ pùə́ cʋ̀gʋ̀ mɩ́ámɩ́án, ʋ yà nə yɩ jɩjə nəfarʋ tíú yɩrɩ. 24Zwezi nə na də, ʋ pùə́ cʋ̀gʋ̀ tə, ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Kʋ cà zəni, kʋ pa jɩjə tɩ̀án nə, sə ba zʋ Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa. 25Nyʋgʋma ka twá gancɩɩn bʋʋ kʋ nan, yɩ mwálɩ́, kʋ doni jɩjə tíú nə pɩ̀à, sə ʋ zʋ Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa». 26Lɩ̀à tə, ba nə cʋga Zwezi tə, swɩ̀n, ba wʋ́: «Kʋ nə yɩ nətʋ, wàà nə wá na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con?» 27Zwezi ma le, ʋ wʋ́: «Won tə, ləzoni nə wàrɩ̀ ba fwa, Yɩɩ mʋ̀ wàá kʋ ʋ fwa».
28Piyɛrə dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Ywàń, nə dʋgʋ nə wiən mɛ, nə ga twá n nə». 29Zwezi ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Lìù nə taa Yɩɩ pàrɩ̀ tə yɩrɩ, ʋ nan ʋ ga yá ʋ sàń, nə à yə̀ə́ ʋ kan, də ʋ nubɩa, də ʋ nuu, də ʋ nyɩna, də ʋ bɩa, 30kʋ tíú wá na ʋ doni kʋ tə, ʋ nə dʋgʋ tɩa yuu wa yəbə. Yá máŋá kʋ tə wa, də máŋá tə mɛ, kʋ nə bɩ̀àn, ʋ wá na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con».
Zwezi kʋ́ʋ̀ pìí ʋ swɩ̀n ʋ tɩan, də ʋ ka pìí ka bwin ka nan tə yoo
(Matiə 20.17-19; Marəkə 10.32-34; Likə 9.22, 44-45)
31Zwezi jɩn ʋ karbɩa fugə bələ tə, ʋ kə ʋ con, ʋ ga swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á cʋga zəni, nə wulə cwəŋə wa, nə vələ *Zwerizalɛmə, yá mə lá nə, Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə níə́ sʋ̀ràn tə mama, ba nə swɩ̀n *Ləzwənə-Biu18.31 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n. tə yuu wá, nii wá sú. 32Ba wá ja wá, ba pa lɩ̀à tə nə, ba nə ba nə yə̀rì Yɩɩ. Ba wá mʋn wá, ba twɩn wá, ba pi mɩmɩan, ba kə ʋ yuu wa. 33Ba wá mà wá, ʋ yɩra lá, ba ga gʋ wá. Yá dɩan batwa nii nə, Yɩɩ wá pìí ʋ bwin wá, ʋ lɩ tɩan wa».
34Karbɩa tə wà kʋ də̀ń nì mancɩn də. Tə sʋ̀ràn təntə də̀ń yà sə̀gə̀. Yá ba yà ga yə̀rì yoo tə, Zwezi nə swɩ̀n.
Zwezi pɩn liliu don yɩ́á súrí
(Matiə 20.29-34; Marəkə 10.46-53)
35Dɩɩn don nə, Zwezi bwələ tɩʋ, ba nə boŋə ‹Zweriko›. Liliu don yà jə̀ə́ cwəŋə yuu, ʋ lòrì. 36Ʋ nì də, lalʋʋ tə nə lɛ tə, ʋ ma bwe, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə?» 37Ba ma swɩ̀n ʋ con də, kʋ yɩ Zwezi, ʋ nə yɩ *Nazarɛtə tíú tə nə twá lá nə ʋ lɛ. 38Ʋ dàń ma bubwi, ʋ kə ʋ nə, ʋ wʋ́: «Pɩ̀ʋ́ *Davidə nàʋ́, Zwezi, dəri à yinəgə!» 39Ba tə, ba nə wulə yáá nə, ba vəli tə caga ʋ nii nə, ba wʋ́, ʋ pú ʋ nii lá. Yá ʋ tə kwɛn ʋ bubwi zənzən, ʋ wʋ́: «Davidə nàʋ́ dəri à yinəgə!» 40Zwezi ma zɩgɩ, ʋ ga pa, ba ja wá ba bà ʋ con. Máŋá tə nə, ba nə jɩn wá, ba yí lá, Zwezi bwe wá, ʋ wʋ́: 41«Bɛ̀eɛ̀e nə n pɩ̀à, sə à fwa à pa mʋ́?» Ʋ ma le, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu pa, sə à kʋ́ʋ̀ na». 42Zwezi ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «N kəni n waa à mʋ̀ nə. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, sə n yɩ́á tə pìí tə na lá. Yɩɩ jon mʋ́». 43Naa nədʋ, də ʋ na lá, ʋ ga twá Zwezi kwa, də ʋ bwɩ Yɩɩ nə. Lɩ̀à tə mama nɩ kʋ nətʋ. Yá ba dàń ga wulə ba bwɩ Yɩɩ nə.
19Zwezi də Zaswe yoo
1Zwezi yà twá Zweriko tɩʋ wa, ʋ lɛ. 2Bɛɛ don yà wulə lá, ba nə boŋə Zaswe. Ʋ yà yɩ lanpolɩnʋ yuu tíú, ʋ ga yɩ jɩjə tíú. 3Ʋ yà pɩ̀à, sə ʋ na lìù tə, ʋ nə yɩ Zwezi. Yá ʋ nə yɩ ləzwənkukuə, tə pɩn ʋ wàrɩ̀ Zwezi ʋ nɩ, lalʋʋ tə yà nə púə́ ʋ yuu nə yɩrɩ. 4Zaswe dàń ma dəri, ʋ va yáá cwəŋə tə yuu, Zwezi nə wá twá. Ʋ dɩ̀ tɩ̀ʋ́ yuu, sə ʋ ma wànɩ́ ʋ na Zwezi, ʋ nə wá lɛ. 5Zwezi nə twi, ʋ yí kʋ bwálɩ́ təntə, ʋ zɩ̀n ʋ yáá yɩɩ nə, ʋ ga swɩ̀n Zaswe con, ʋ wʋ́: «Zaswe, cú tɩa lala! Kʋ mɛ, sə à zə̀n zʋrʋ n dìə̀ wa». 6Zaswe dàń pìí lala, ʋ cú tɩa, ʋ ga ja Zwezi ʋ zʋ ʋ dìə̀ də pupwən.
7Lɩ̀à tə mama nə nɩ kʋ nətʋ, ba ŋʋŋwɩn, ba ga swɩ̀n, ba wʋ́: «Bɛɛ wà tə zàn ʋ va ʋ zʋrʋ cʋna lìù wà tə dìə̀ wa». 8Zaswe dàń ma fàrʋ́ ʋ yí *Yuu-Tiu yɩra, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Yuu-Tiu nə̀ń, à wá pa à jɩjə tə fan zʋra nə. À nə gɩgɩrɩ lìù, à jon ʋ won, à wá pìí à pa kʋ tíú tə, kʋ won tə nɛɛ banɩa». 9Zwezi ma swɩ̀n Zaswe con, ʋ wʋ́: «Zə̀n kʋ tə, Yɩɩ jon lɩ̀à tə, ba nə wulə dìə̀ təntə wa, ba cʋna wa. Zaswe də bɩrɩ də, ʋ yɩ *Abərahamə nàʋ́ cɩ́gá. 10*Ləzwənə-Biu19.10 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n. tə yɩ ʋ twi, sə ʋ pɩ̀à, ʋ ga jon lɩ̀à tə, ba nə jén ba cʋna wa».
Sɩ́án səbikʋlan fugə zwansɩsara
11Ba nə wulə, ba cʋga tə yìə̀n təntə, Zwezi kʋ́ʋ̀ sɩsarɩ zwansɩsara, ʋ súrí lá. Ʋ bɩrʋ lɩ̀à tə, ba nə bʋŋa də, ʋ nə bwələ *Zwerizalɛmə, ʋ nə yí lá nə ʋ zwɛ̀e, Yɩɩ wá də́ ʋ pàrɩ̀ tə sɩ́ʋ́n sɩ́ʋ́n. 12Ʋ dàń swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Pabiu don nə vəli lʋʋ nii, kʋ nə ŋʋ́ná, sə ba pa wá pàrɩ̀, sə ʋ ga pìí ʋ bà. 13Sə ʋ ga zɩgɩ lá nə, ʋ vìí ʋ pɩn, ʋ tʋ̀tʋ̀nà tə wa lɩ̀à fugə bà ʋ yáá nə. Ʋ tì sɩ́án səbikʋlʋ19.13 Sɩ́án səbikʋlʋ nədʋ yɩ yɩtʋra bíí (100) tʋtʋŋɩ ŋwɩ́rán. nədʋ nədʋ, ʋ pa ba, ʋ ga swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: ‹Á ywələ də səbiu kʋ tə, də à ma pìí à bɩ̀àn›.
14Yá ʋ lʋʋ nii lɩ̀à tə ba wá swə. Ba dàń ma twá ʋ də̀ń wa, ba tʋn lɩ̀à, ba wʋ́: ‹Nə ba bɛɛ wà tə pɩ̀à, sə ʋ yà nə pɩ̀ʋ́›. 15Ʋ pìí ʋ nan kʋ lʋʋ tə, ʋ bà ʋ pàrɩ̀ tə pɩ́rɩ́ kwa nə. Ʋ pa ba bon tʋ̀tʋ̀nà tə, ʋ nə pɩn səbiu tə, sə ʋ jə́n kʋ tə, ba nə nɩ.
16Təntən lìù tə fàrʋ́ ʋ yí, ʋ ga wʋ́: ‹Yuu tíú, à nɩ sɩ́án səbikʋlan fugə nywarɩ də sɩ́án səbikʋlʋ nədʋ tə, n nə pɩn nə›. 17Yuu tíú tə ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: ‹N yɩ tʋtʋnzəŋu, n ga sɛ̀e à nii də pùə́ nədʋ. N tʋn zəni wiən tə wa, tə nə ba funə jə zənzən. Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, à pɩn mʋ́ cwəŋə, sə n də́ pàrɩ̀ à tɩan fugə yuu wa›.
18Bələ nii lìù tə də fàrʋ́ ʋ yí lá nə, ʋ ga wʋ́: ‹Yuu tíú, à nɩ sɩ́án səbikʋlan bonu nywarɩ, à súrí kʋ tə nə, n nə pɩn nə tə›. 19Yuu tíú tə ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ʋ də con, ʋ wʋ́: ‹N mʋ̀, à pɩn n də cwəŋə, sə n də́ pàrɩ̀ à tɩan bonu yuu wa›.
20Tʋ̀tʋ̀nà tə wa lìù don mʋ̀ fàrʋ́ ʋ yí, ʋ ga wʋ́: ‹Yuu tíú nə̀ń, n sɩ́án səbikʋlʋ tə nə. À tì kʋ à ja va, à pəpəni à sə̀gə̀ gànʋ̀ nii nə. 21N fən yà jə nə, n nə yɩ lìù tə, n yoo nə dà tə yɩrɩ. N yɩ lìù tə, n nə tì kʋ tə, n nə wà tún, n ga ce kʋ tə, n nə wà dwì›. Ʋ yuu tíú tə ma le wá, ʋ wʋ́: 22‹N yɩ tʋtʋnkʋkwɩʋn. À wá twá n nii sʋ̀ràn tə nə, à ma bʋ̀rɩ̀ n bʋ̀rà. N n yə̀ə́ də, à yɩ lìù tə, à yoo nə dà, də à tì kʋ tə, à nə wà tún, à ga ce kʋ tə, à nə wà dwì. 23Bɛ̀eɛ̀e dàń nə pɩn, n wà à səbiu tə jɩŋɩ, n pa baywələ nə? À nə twi nətən, à yà wá jon kʋ də kʋ yuu nywarɩ›. 24Ʋ dàń ma swɩ̀n lɩ̀à tə con, ba nə wulə lá, ʋ wʋ́: ‹Á joŋə sɩ́án səbikʋlʋ nədʋ tə ʋ con, á pa lìù tə nə jə sɩ́án səbikʋlan fugə tə nə›. 25Ba dàń ma swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: ‹Yuu tíú, sə ʋ nə də́ yáá ʋ jə sɩ́án səbikʋlan fugə!› 26‹À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Ba wá pa lìù tə nə, ʋ nə jə. Yá lìù tə, ʋ nə ba jə, ba wá jon mancɩn tə, də ʋ nə jə. 27Á mʋ̀, á jana à dʋŋa tə, ba nə ba pɩ̀à, sə à də́ pàrɩ̀ ba yuu wa, á ja bà yəbə. Á gwɩa ba à yɩ́á yuu!› »
Zwezi ma zwɩ Zwerizalɛmə wa bɩnabiə yuu wa
(Matiə 21.1-11; Marəkə 11.1-11; Zwan 12.12-19)
28Zwezi nə swɩ̀n nətʋ kwa nə, ʋ zàn ʋ wulə lɩ̀à tə yáá, ʋ vələ *Zwerizalɛmə. 29Ʋ nə bwələ Bɛtəfazwe də Betani tɩan də paan tə nii nə, ba nə boŋə ‹*oliviye tɩ̀án paan› tə, ʋ lɩ ʋ karbɩa tə wa lɩ̀à bələ, ʋ tʋn yáá, 30ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á vələ tɩʋ tə nə wulə yáá. Á nə vəli, á yí lá, á wá na bɩnabiə. Bɩ̀nà təntə, ka nə vwə lá, lìù tə wà ka yuu jə̀ń. Á kʋ̀rà ka á ja bà yəbə. 31Lìù nə bwe aba, ʋ wʋ́: ‹Bɛ̀eɛ̀e nə, á pɩ̀à, sə á ja ka á ma fwa?› Á swɩ̀án kʋ tíú tə con də, kʋ ya *Yuu-Tiu nə pɩ̀à ka».
32Karbɩa tə vəli, ba na bɩ̀nà tə ndə Zwezi nə swɩ̀n nətʋ. 33Ba nə wulə ba kʋ̀rɩ̀ bɩ̀nà tə, ka tɩ̀án bwe ba, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á kʋ̀rɩ̀ bɩnabiə ka tə?» 34Ba ma le, ba wʋ́: «Kʋ yɩ Yuu-Tiu nə pɩ̀à ka». 35Ba dàń ma ja bɩnabiə tə, ba va Zwezi con. Ba lɩ ba ganan, ba tún ka tàŋá wa. Ba dàń pa Zwezi dɩ̀ ʋ jə̀ə́ tə yuu wa. 36Bɩnabiə tə nə zàn də Zwezi ka vìrí, máŋá tə wa, lɩ̀à tə làrɩ̀ ba ganan cwəŋə19.36 Kʋ nətʋ bɩrɩ də, lɩ̀à tə pɩn dun Zwezi nə. tə wa. 37Zwezi nan oliviye tɩ̀án paan tə yuu ʋ zìní ʋ cú, ʋ ba ʋ bwələ Zwerizalɛmə nə. Kʋ máŋá tə wa, ʋ karbɩa tə yà dáá zənzən, ba ga sú də pupwən zənzən, ba zɩ̀n ba kwərə, ba ma bwɩ Yɩɩ nə yomɩlan tə mama yɩrɩ, ba nə nɩ. 38Ba yà bwɩ Yɩɩ nə, ba wʋ́:
«Yɩɩ wá fwa zəni pɩ̀ʋ́ tə yɩra, ʋ nə bɩ̀àn ʋ mʋ̀ Yuu-Tiu yɩrɩ yuu wa! Bɩcan sìə́ də dun wulə lìù tə con, ʋ nə wulə Yɩɩ *sàń nə!»
39*Farɩzɩan-ba wa lɩ̀à duən, ba də yà nə wulə kʋ lalʋʋ tə wa, swɩ̀n Zwezi con, ba wʋ́: «Karnyɩna, swɩ̀n n karbɩa tə con, sə ba pú ba nii». 40Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Də ba nə swə ba pú ba nii, kʋ ba kwɛ̀e, kapana tə nə wá fwa kʋ zuzugu təntə».
Zwezi kwi Zwerizalɛmə nə
41Máŋá tə nə, Zwezi nə bwələ *Zwerizalɛmə tə, ʋ nə nɩ kʋ ʋ zwɛ̀e, ʋ kwi kʋ lɩ̀à tə yɩrɩ, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: 42«Á mʋ̀ Zwerizalɛmə tɩ̀án, á yà wàá zə̀n dɩɩn kʋ tə yəni, á ma lwarɩ yìə̀n tə, á nə wá twá tə nə, á ma na bɩcan sìə́! Yá sɩ́ʋ́n nə, tə yìə̀n təntə sə̀gə̀ á yáá nə. Á yɩ́á wàrɩ̀ tə tə nɩ! 43Dɩan wá bà, tə tʋ á yun wa, n dʋŋa wá kʋ̀ bʋran ba kɩkarɩ aba, ba wá kəkəli aba ba kə tətəŋi wa, ba ga pú á yun nə tɩa mama. 44Ba wá cʋ̀gʋ̀ aba mɩ́ámɩ́án, ba ga pupugu Zwerizalɛmə tə, də lɩ̀à tə mama, ba nə wulə kʋ wa. Ba bá yá kapan nədʋ, kʋ pə̀ń kʋ don yuu wa, á tɩʋ tə wa. Tə yìə̀n tə mɛ wá yí, á nə wà lwarɩ máŋá tə, Yɩɩ nə twi, sə ʋ san aba tə yɩrɩ!»
Zwezi dɩŋɩ baywələ ʋ lɩ Zwifə-ba Yɩɩ dìə̀ tə wa
(Matiə 21.12-17; Marəkə 11.15-19; Zwan 2.13-22)
45Zwezi zʋa *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ dəwoo tə wa, ʋ dɩŋɩ baywələ lá nə, 46ʋ ga swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: ‹À dìə̀ tə mɛ, sə ka yà yɩjʋnɩ dìə̀›. Yá á mʋ̀ janɩ ka, á ma fwa ŋwɩna yisəgə bwálɩ́». 47Zwezi yà kàrɩ̀ dɩɩn mama Yɩɩ dìə̀ tə wa. Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə, də lɩ̀à tə, ba nə yɩ lalʋʋ tə yáá tɩ̀án tə, yà pɩ̀à cwəŋə, sə ba pa ba gʋ Zwezi. 48Yá ba yà yə̀rì kʋ tə, ba nə wá fwa, lalʋʋ tə lɩ̀à tə mama nə yà fin ba yɩ́á ba kəni ʋ sʋ̀ràn tə con yɩrɩ.
20Wàà nə ken dɩ̀àn Zwezi jɩɩn wa?
(Matiə 21.23-27; Marəkə 11.27-33; Likə 2.34-35)
1Dɩɩn don nə, Zwezi yà wulə ʋ kàrɩ̀ Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə, ʋ bɩrɩ lɩ̀à nə, *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa. Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə, də ba *nəkwɩna tə twi ba yí wá. 2Ba dàń swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Bɩrɩ nəba lìù tə nə ken dɩ̀àn n jɩɩn wa, n ma fwa yìə̀n tə tə, nə à yə̀ə́ wàà nə ken dɩ̀àn təntə n jɩɩn wa?» 3Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «À də wá bwe aba yoo. 4Á swɩ̀n, á bɩrɩ nə: Wàà nə ken dɩ̀àn Zwan20.4 Kʋ mʋ̀ Zwan təntə nə yɩ *Zwan-Batisə. jɩɩn wa, sə ʋ lə lɩ̀à nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ tə? Kʋ ya Yɩɩ, nə à yə̀ə́ ləzoni?»
5Kʋ pɩn ba dàń wulə ba tʋ́tʋ̀nɩ́ duən, ba ga swɩ̀n duən con, ba wʋ́: «Nə nə le, nə wʋ́: ‹Kʋ ya Yɩɩ nə ken dɩ̀àn Zwan jɩɩn wa›, ʋ wá bwe nəba, ʋ wʋ́: ‹Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á wà cɩ́gá ʋ sʋgʋ tə nə pɩn?› 6Yá nə nə swɩ̀n, nə wʋ́: ‹Kʋ yɩ ləzoni nə ken dɩ̀àn ʋ jɩɩn wa›, lɩ̀à tə mama wá dɩlɩ nəba də kapana ba gʋ, lɩ̀à tə yə̀ə́ zəni ba waa con də, Zwan yɩ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ tə yɩrɩ». 7Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba le, ba wʋ́, ba yə̀rì lìù tə nə ken dɩ̀àn Zwan jɩɩn wa. 8Zwezi də ma le ba, ʋ wʋ́: «À də bá swɩ̀n lìù tə, ʋ nə ken dɩ̀àn à jɩɩn wa, à ma fwa tə yìə̀n təntə».
Vala wʋlʋnyɩna duən zwansɩsara
(Matiə 21.33-46; Marəkə 12.1-12)
9Kʋ kwa nə, Zwezi wulə ʋ sɩsarɩ zwansɩsara lalʋʋ tə con, ʋ wʋ́: «Bɛɛ don cwén divɛn tɩ̀án kárá. Ʋ tì ka ʋ yá də tʋtʋnvala duən, sə ba ywàń ka yuu, sə ʋ ga ŋwɩ́n ba də tɩ̀án tə bɩa vàn don. Kʋ bɛɛ tə dàń ga va lʋʋ nii don wa, sə ʋ dànɩ̀ lá. 10Tɩ̀án tə bɩa tə bɩga máŋá tə, ʋ tʋn ʋ tʋ̀tʋ̀nʋ̀ don tʋtʋnvala tə con, sə ba pa wá ʋ kárá tɩ̀án bɩa tə tori. Yá kárá tə tʋ̀tʋ̀nà tə mà tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə ba dɩŋa, ba dʋgʋ ba pa ʋ pìí ʋ vìí də jɩkʋrɩkɛ. 11Kárá tə tíú tə kʋ́ʋ̀ pìí ʋ tʋn ʋ tʋ̀tʋ̀nʋ̀ don. Yá kárá tə tʋtʋnvala tə kʋ́ʋ̀ mà ʋ də ba twɩn wá, ba ga dɩŋa wá ʋ vìí tʋtʋ. 12Ʋ tə kʋ́ʋ̀ pìí ʋ tʋn tʋ̀tʋ̀nʋ̀ batwa nii nyiən. Ba mà ʋ mʋ̀ tə, də ba pɩra wá, ba ga dɩŋa wá, ba pa ʋ vìí. 13Kárá tə tíú dàń ma bwe ʋ tɩ̀àn won tə, ʋ nə kʋ́ʋ̀ wá fwa. Ʋ dàń ma bʋ́n ʋ waa con, ʋ wʋ́: ‹À wá tʋn à biswənə tə lá nə, dɩɩn don, ba wá zìlí à bìú tə mʋ̀›. 14Yá máŋá tə, kárá tə tʋtʋnvala tə nə nɩ bìú tə, də ʋ bɩ̀àn, ba swɩ̀n duən con nə, ba wʋ́: ‹Á nəŋə, lìù tə nə wá tɩnɩ kárá tə. Nə gwɩa wá, sə kárá tə yà nə mʋ̀ nyiən›. 15Ba ma ja wá, ba dɩlɩ kárá tə kwa, ba ga gʋ wá».
Zwezi dàń ma bwe, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə kárá tə tíú dàń wá ma fwa ba tʋtʋnvala təntə? 16Kʋ yɩ ʋ wá va ʋ kárá tə wa, ʋ gʋ tʋtʋnvala tə mama, ʋ ga tì kárá tə, ʋ kə lɩ̀à duən jɩ̀àn wa».
Máŋá tə, lɩ̀à tə nə nì tə sʋ̀ràn təntə, ba le, ba wʋ́: «Sə kʋ nətʋ tə dàn ká yí, abada». 17Yá Zwezi ywàń ba yéé wa, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á wàrɩ̀ sʋgʋ kʋ tə nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə də̀ń á nì.
‹Kapan tə, də̀lwə̀rə́ tə yà nə vɩga ba dʋgʋ vàn nə, kʋ mʋ̀ nə pìí kʋ jì dìə̀ nigwancɩɩn wárɩ́, kʋ yoo nə cà›.
18Lìù tə mama, ʋ nə wá tʋ kʋ yuu wa, ʋ wá nyʋnyʋgʋ ʋ tɩ̀àn kʋ nə. Yá kʋ kapan tə nə kʋ́ʋ̀ tʋa lìù yuu wa, də kʋ wá tɩtaga wá!»
19Kʋ máŋá təntə wa, *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩan tə, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə yà pɩ̀à, sə ba ja Zwezi, ba yà yə̀ə́ də, zwansɩsara tə yɩ ʋ ma swɩ̀n ba mʋ̀ con yɩrɩ. Ba yà pɩ̀à, ba fwa kʋ nətʋ tə, yá lalʋʋ tə fən yà ga jə ba.
Lanpoo ka ŋwɩ́n ka pa Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ nə yoo
(Matiə 22.15-22; Marəkə 12.13-17)
20*Zwifə-ba Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə də Yɩɩ *joŋwana yun tɩan dàń yà wulə ba mɩnɩ Zwezi. Ba twá tɩa ba yə̀ lɩ̀à, ba tʋn ʋ nə. Ba lɩ̀à tə tì ba tɩ̀àn ba fwa ndə ləzwənzəŋə nə. Ba pɩ̀à ba twá bwiə nə, ba ma ja Zwezi, ba kə lɩ̀à tə jɩɩn, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rʋ̀, sə ba pa wá yáá tíú tə, pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə lɩ ʋ tún. 21Ba lɩ̀à tə bwe Zwezi, ba swɩ̀n, ba wʋ́: «Karnyɩna, nə yə̀ə́ də, sʋgʋ tə, kʋ nə naŋa n nii, də kàrà tə, n nə kàrɩ̀, tə yɩ cɩ́gá. N ba ləzwənə yii dəri, n yáá nə tə̀lə́ də dun tə, ləzoni nə jə yɩrɩ. Yá n ga bɩrɩ Yɩɩ cwəŋə də cɩ́gá. 22Yɩɩ *nii pɩn cwəŋə, sə nə ŋwɩ́n, nə à yə̀ə́, sə nə dàn ká ŋwɩ́n lanpoo, nə pa *Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə?» 23Yá Zwezi yà lwarɩ ba swɩan tə, ʋ ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: 24«Á pɩan nə cɩnɩa səbikʋlʋ20.24 Cɩnɩa səbikʋlʋ nədʋ yɩ yɩtʋrɩ nədʋ tʋtʋŋɩ ŋwɩ́rán. yəbə! Wàà yuu də ʋ yɩrɩ nə ba pʋ́pʋ́nɩ́ yəbə?» Ba ma le, ba wʋ́: «Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə». 25Ʋ dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Mə á ŋwɩ́án kʋ tə nə yɩ Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nyiən, á pa wá, sə á ga ŋwɩ́n kʋ tə nə yɩ Yɩɩ nyiən, á pa Yɩɩ də nə!» 26Ba kʋ́ʋ̀ wà wànɩ́ yoo ba pìí ba swɩ̀n, ʋ con. Lalʋʋ tə yáá nə, ba púə́ ba nii, kʋ nə dɩ̀gà ba yun wa yɩrɩ.
Ka tɩ ka bwin ka nan tə yuu wa bwiə
(Matiə 22.23-33; Marəkə 12.18-27; 1 Korɛntə tɩ̀án 15)
27*Sadɩsɩan-ba wa lɩ̀à duən twi Zwezi con. Mə ba mʋ̀ nə wʋ́ lìù ba tɩ, ʋ pìí ʋ bwin ʋ naŋa tə. Ba twi ba bwe wá, ba wʋ́: 28«Karnyɩna, kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ *nii nə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə ka tə ʋ pa nəba, ʋ wʋ́: ‹Bɛɛ nə tɩga, ʋ yá ʋ kan nə, yá ʋ də ʋ kan tə wà bìú lʋrɩ, ʋ nyánʋ́ mɛ, sə ʋ tì kadənu tə. Ʋ lʋra bɩa ʋ nə, ʋ ma tún dwíí ʋ pa ʋ zʋnʋ tə nə tɩga tə nə›. 29Yá nubɩa barpɛ duən yà nə wulə. Ba nəkwɩa tíú tə ma swe kan, ʋ tɩ ʋ yá wá, də ʋ wà bìú ʋ nə lʋrɩ. 30Bələ tíú tə də tì kan tə ʋ tɩ, də ʋ də wà ba bìú duən nə jə. 31Batwa nii nyiən tə də tì kan tə ʋ tɩ, də ʋ də wà ba bìú jə. Kʋ nətʋ tə fwa ba nubɩa barpɛ tə mɛ yɩra. Ba mama tɩga də ba lìù nədʋ ba bìú jə də kadənu tə. 32Kʋ kwa nə, kan tə də twi ʋ bà ʋ tɩ. 33Máŋá tə wa, tɩga nə wá bwin ba nan, ba nubɩa barpɛ tə wàà dàń nə wá ja kan tə, ʋ ma fwa ʋ kan? Ba mama barpɛ tə yəni kan tə, ndə ba kan nə lʋʋ wa».
34Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Bara tə də kana tə nə wulə zə̀n tə, ba swe duən. 35Yá lɩ̀à tə nə kúrí, sə ba yà də Yɩɩ *sàń nə, ba ka bwin tə kwa nə kʋ́ʋ̀ bá swe duən. 36Ba kʋ́ʋ̀ bá tɩ. Ba wá yà ndə *malɩkɛ nə. Ba wá yà Yɩɩ bɩa. Ʋ lɩ ba tɩan wa, ʋ kə mɩɩ wá. 37Yɩɩ dí yáá, ʋ bɩrɩ *Moyizə nə də, tɩga wàá ba bwin ba naŋa máŋá tə wa, ʋ nə swɩ̀n ʋ con kasɔɔ lanworu tə wa. Moyizə bon Yɩɩ tə, ʋ nə yɩ ləzoni *Yuu-Tiu Yɩɩ tə, nə nɩbara *Abərahamə də *Yɩzakə də *Zwakɔbə nə jʋ̀nɩ̀. 38Kʋ nətʋ bɩrɩ də, Yɩɩ yɩ lɩ̀à tə, ba nə wulə mɩɩ wa, Yɩɩ, ʋ tà tɩga Yɩɩ. Lɩ̀à tə mama, ba nə wulə də Yɩɩ, nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə wulə mɩɩ wa ʋ yáá con yɩrɩ». 39Yɩɩ nii yənu tɩ̀án tə wa lɩ̀à duən ma swɩ̀n, ba wʋ́: «Karnyɩna, n le zəni!» 40Lɩ̀à tə dàń ga pú ba nii, fən jə ba, sə ba kʋ́ʋ̀ bwe Zwezi yìə̀n duən.
Davidə də Zwezi, wàà nə yɩ Yuu-Tiu?
(Matiə 22.41-46; Marəkə 12.35-37)
41Zwezi ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Kʋ yɩ kʋ wá twá nətə, lɩ̀à tə ma swɩ̀n də, *Kərisə yɩ pɩ̀ʋ́ *Davidə nàʋ́ cɩcɩ, naaa? 42Pɩ̀ʋ́ Davidə tətə pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ gwaran sagɩ tə wa, ʋ wʋ́:
‹*Yuu-Tiu swɩ̀n à Yuu-Tiu con, ʋ wʋ́: «Bàá jə̀ń à jɩzən20.42 Ka jə̀ń pɩ̀ʋ́ jɩzən vàn nə yɩ dun bwálɩ́. nə, 43də à ma kəni n dʋŋa n nɛɛ də̀ń nə, sə n nɩŋa ba!» ›
44Də Davidə nə boŋə Kərisə ʋ ‹Yuu-Tiu›, kʋ dàń wá twá nətʋ, kʋ pa Davidə yuu tíú pìí ʋ yà ʋ nàʋ́?»
Zwezi bɩrɩ, sə lɩ̀à tə cɩ̀ ba tɩ̀àn nə də Yɩɩ nii yənu tɩ̀án tə
(Matiə 23.1-36; Marəkə 12.38-40)
45Lɩ̀à tə mama nə wulə ba cʋga Zwezi, máŋá tə wa, ʋ swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: 46«Á cɩa á tɩ̀àn nə də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə. Ba mʋ̀ nə swə, sə ba zʋ gandaran, ba ga jijiri, ba ga swə, sə ba jʋn ba jə́rə́ bwálá wa. Ba twá lá, ba kúrí gwələ tə, ba nə nan zəni *Zwifə-ba *jə́rə́ dii tə wa. Ba jəni bwálá nəzəŋə nə, diŋə nəfaran wa. 47Ba vɩrɩ kadənə wiən, ba ga fwa yɩjʋnɩ, ba ba zwɛ̀e, ləzoni yáá con, sə ba ma bɩrɩ də, ba yɩ ləzwənzəŋə. Yɩɩ wá bʋ̀rɩ̀ ba bʋ̀rà, ʋ ga cʋ̀gà ba mɩ́ámɩ́án».
21Pɩ́rɩ́ tə, kadənu don nə pɩn
1Zwezi nə wulə ʋ ywàŋá máŋá tə wa, ʋ nɩ jɩjə tɩ̀án də, ba wulə ba dɩ səbiu *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ səbiu daka tə wa. 2Ʋ nɩ kadənu don, ʋ nə yɩ zʋrʋ. Ʋ ken səbibii bələ daka tə wa. 3Kʋ kwa nə, ʋ pìí ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Kadənzʋrʋ təntə ken səbiu, ʋ doni ba duən tə mama. 4Ba duən tə yɩ səbiu, tə nə bʋ́rɩ́ nə, ba tì ba pa. Ʋ mʋ̀ yɩ kʋ tə nə ga ʋ jɩɩn də̀ń nə nə, sə ʋ ma yə̀ ʋ də́, ʋ tì ʋ pa».
Zwezi swɩ̀n yìə̀n tə yoo, tə nə tʋn lʋʋ ma zàn
5Lɩ̀à duən yà wulə ba swɩ̀n *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə yoo, ba wʋ́: «Kʋ cɩ́gá ziən zəni, də kʋ kapana nəzəŋə, ba nə sarɩ, də wiən duən, ba nə pɩn Yɩɩ nə, tə nə ken, sə tə ma nàn kʋ». 6Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Á ywàŋá tə wiən tə mama. Máŋá don wá bà, kapan nədʋ tətə bá pə̀ń kʋ don yuu wa. Tə mama mɩ́ámɩ́án wá lwá tɩa».
Talɩkwa máŋá tə yoo
7Lɩ̀à tə bwe Zwezi, ba wʋ́: «Karnyɩna, máŋá ka wa nə, kʋ wá tʋn? Bɛ̀eɛ̀e won nə wá yà mɩmɩnʋ, kʋ nə bɩrɩ máŋá tə, tə wiən təntə nə wá bà?» 8Zwezi swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á cɩa á tɩ̀àn nə, á dànà ká pa ba gɩgarɩ aba. Lɩ̀à zənzən wá ja à yɩrɩ, ba bà. Ba lìù mama ga wá swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹À mʋ̀ nə yɩ *Kərisə›, yá ‹Wiən tə mɛ yígúrə́ máŋá yí›. Á dànà ká twá ba kwa. 9Á wá nì də, lʋʋ ləzoni duən zàn, ba wulə ba tɛ duən. Lɩ̀à duən wá zàn, ba vɩ ba yun tɩ̀án nii. Á dànà ká pa fən ja aba. Tə yìə̀n təntə mɛ, sə tə tʋn. Yá kʋ tà lʋʋ zaŋʋ máŋá nə yí sɩ́ʋ́n sɩ́ʋ́n nətʋ».
10Zwezi dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Dwíə́ tə lʋʋ mama wa wá ta, tə zɩgɩ duən nə. Yá payuu wá ta, kʋ zɩgɩ kʋ don payuu nə. 11Tɩa wá səsəgi zənzən. Kʋ súrí niən də yayɩpwaran nə. Yá bwálá kapʋpʋ nə, wiən wá bà tə, nə wá kə fən lɩ̀à waa, tə duən də ga wá nan lanworu wa.
Ba wá wʋwalɩ Zwezi karbɩa yoo
(Matiə 24.8-14; Marəkə 13.9-13)
12Də tə yìə̀n təntə tə wá yí, ba wá ja aba, ba wʋwalɩ ba ja aba. Ba va *Zwifə-ba *jə́rə́ dii lɩ̀à tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà yáá con, sə ba bʋ̀rɩ̀ á bʋ̀rà, ba ga kə aba bàń dìə̀ wa. Á nə sɛ̀e à nii tə yɩrɩ, ba wá ja aba, ba va pɛ̀egá də yáá tɩ̀án, pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə lɩ ʋ tún, yáá con. 13Kʋ mʋ̀ wʋwala təntə, nə wá pa aba cwəŋə, sə á ma swɩ̀n kʋ tə, á nə yə̀ə́ à yuu wa. 14Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á wà mɛ, sə á də́ yáá á pa kʋ tə, á nə wá swɩ̀n, á ma jon á tɩ̀àn, tə yoo ja aba. 15À mʋ̀ tətə nə wá kə yənu sʋ̀ràn á nii wa. Kʋ pa ba tə, ba nə swɩ̀n, ba zɩga á nə, bá wànɩ́ ba ja nii, ba ma tʋ́tʋ̀nɩ́ á nii wa.
16Á ninə-ba, də á nyɩna-ba, də á nubɩa, də á dabara tətə nə wá ja aba, ba pa lɩ̀à tə nə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà. Lɩ̀à duən wá tɩ á waa. 17Lɩ̀à tə mama wá dʋ́n aba à mʋ̀ yɩrɩ. 18Yá won mama bá fwa aba, abada. Á yukʋʋ nədʋ tətə bá jén. 19Kʋ wá twá á pɩ́nʋ́ nə, á ma na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con».
Zwerizalɛmə cʋna yoo
(Matiə 24.15-21; Marəkə 13.14-19)
20Zwezi kʋ́ʋ̀ ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á nə wá na də, pamana kɩkarɩ *Zwerizalɛmə, sə ba ta kʋ, máŋá tə, á mɛ, sə á yəni də, kʋ cʋna máŋá bwələ. 21Kʋ máŋá tə wa, sə ba lɩ̀à tə, ba nə wá yà Zwide nagwanaa con, dəri ba dɩ̀ pɛɛn. Ba tə, ba nə wá yà Zwerizalɛmə wa nə, mɛ, sə ba dəri ba nan, ba yá tɩʋ tə. Ba tə, ba nə wá yà tɩbii tə wa kʋ́ʋ̀ dàn ká pìí ba zʋ Zwerizalɛmə wa nə. 22Tə dɩan təntə nə, Yɩɩ wá fwìn ʋ lɩŋa kʋ máŋá təntə wa. Yá kʋ wá twá nətʋ, kʋ pa yìə̀n tə mɛ, Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə nə pʋ́pʋ́nɩ́ tə nii ma sú. 23Kʋ wá yà lɛɛ máŋá təntə wa, kana tə nə, ba nə jə pwìí, də ba tə nə, bɩa nə ŋwà ba nyʋnɩ nə. Kʋ lʋʋ təntə lɩ̀à wá də́ càn zənzən, Yɩɩ lɩŋa ga wá zàn ba yuu wa. 24Kʋ lʋʋ tə lɩ̀à dʋŋa wá gʋ ba duən də lagʋrɩ sɩ̀ʋ́, ba ga ja ba duən ba fwa bàń dìə̀ lɩ̀à lʋʋ níə́ kapʋpʋ wa. Lɩ̀à tə nə ba *Zwifə-ba wá mà Zwerizalɛmə tɩ̀án, ba pú duən yuu ba nɩŋɩ ba kɛ̀eń. Ba wá fwa kʋ, kʋ ja vələ máŋá tə, ba dɩ̀àn nə wá bà tə zwɛ̀e».
Nətʋ Ləzwənə-Biu tə wá pìí ʋ bà tɩa yuu wa
(Matiə 24.29-31; Marəkə 13.24-27)
25Zwezi kʋ́ʋ̀ ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Yìə̀n wá tʋn yɩcaʋ tə nə pén tə waa. Tə wá tʋn cànà tə də kacɩlacɛ tə wa. Fən zənzən wá zʋ lɩ̀à tə nə wulə tɩa yuu wa, vʋʋ tə də mʋʋ nakulə tə zuzugu nəfarʋ tə yɩrɩ. 26Kʋ tə nə bɩ̀àn tɩa yuu wa tə, fən wá gʋ lɩ̀à, ba nə wá bʋ́n kʋ yoo. Dɩ̀àn tə nə wulə lanworu tə wa wá gugurə. 27Kʋ kwa nə, ba dàń wá na *Ləzwənə-Biu21.27 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n. tə bakwan tə wa, də ʋ bɩ̀àn də dɩ̀àn də dun tə nə dáá. 28Máŋá tə, tə yìə̀n təntə nə wá wulə tə tʋŋa, á zɩan á yun yɩɩ nə, á kwɛn á tɩ̀àn á zɩgɩ mənə mənə, á ga ywàń. Yɩɩ wá jon aba á jɩɩn wa, sɩ́ʋ́n sɩ́ʋ́n».
Zwezi kàrɩ̀ kapɩrʋ yoo
(Matiə 24.32-35; Marəkə 13.28-31)
29Kʋ kwa nə, Zwezi swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á ywàŋá kapɩrʋ də tɩ̀án tə duən: 30Máŋá tə, á nə nɩ tə zɩan tə də, tə wulə tə twe, lìù nə bá swɩ̀n á con də, wocəri máŋá bwələ. 31Mə kʋ yɩ nətʋ, də á nə nɩ tə yìə̀n tə, tə twi tə tʋn á lwara də, Yɩɩ pàrɩ̀ diŋə tə bwələ. 32Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Kʋ yoo təntə wá tʋn, də zə̀n lɩ̀à tə mama, ba nə wulə tɩa yuu wa, tə wà tɩ ba zwɛ̀e. 33Lanworu də tɩa wá jén, yá à sʋ̀ràn tə mʋ̀ bá jén, abada!»
Kʋ mɛ, sə á dànà ká dwɛ̀e á ma dɩ̀àn Zwezi túrí dɩɩn tə
34Zwezi kʋ́ʋ̀ ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á cɩa á tɩ̀àn nə, á dànà ká pa swanyʋa də wiən tə, á nə pɩ̀à, sə á ma yà lʋʋ wa twara jon á pubʋŋɩ tə. Kʋ nə tà nətʋ, kʋ dɩɩn tə wá dɩ̀ á yuu wa naa nədʋ. 35Kʋ dɩɩn tə nə, kʋ wá yà ndə waya nə, kʋ nə janɩ ganaŋa, kʋ pa lɩ̀à tə mama nə, ba nə wulə tɩa ka tə mama yuu wa. 36Á dànà ká dwɛ̀e, á jʋ̀nà Yɩɩ máŋá mama, sə á ma wànɩ́ á ja dɩ̀àn á jon á tɩ̀àn kʋ tə jɩɩn wa, kʋ nə wá bà. Nətʋ nə á wá wànɩ́ á zɩgɩ *Ləzwənə-Biu21.36 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n. tə yáá nə».
37Yɩcaʋ wa, Zwezi yà kàrɩ̀ *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa. Tɩtɩn nə ʋ yà nan, ʋ va ʋ pʋrɩ tɩa *oliviye tɩ̀án paan tə yuu wa. 38Jɩjʋ fuən fuən lalʋʋ tə mama yà dəri, ba va ʋ con, Yɩɩ dìə̀ tə wa, ba cʋga wá.
22Lɩ̀à vʋrʋ, sə ba gʋ Zwezi
(Matiə 26.1-13; Marəkə 14.1-9; Zwan 11.47-53)
1Cànà tə *Zwifə-ba nə də́ dipɛn tə, kʋ nə ba sabwarɩ kəni tə, ba nə boŋə ‹*Pakə› cànà tə, máŋá yí kʋ zwɛ̀e. 2Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə, yà pɩ̀à cwəŋə, sə ba ma gʋ Zwezi, yá ba yà dəri lɩ̀à tə fən.
Zwidasə ken sírí, sə ʋ ja Zwezi, ʋ pa ʋ dʋŋa nə
(Matiə 26.14-16; Marəkə 14.10-11)
3*Sɩtana dàń ma ja Zwidasə, Zwezi karbɩa fugə bələ tə wa lìù don, ba nə boŋə ‹Yisəkariyɔtə›, ʋ zʋ. 4Zwidasə vəli, ʋ vʋrʋ də *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə, də Yɩɩ *dìə̀ lɩ̀à tə nə cɩ̀ ka nə tə yun tɩ̀án tə, ʋ bɩrɩ ba nətʋ tə, ʋ nə wá twá tə, ʋ ma kə wá ba jɩ̀àn wa. 5Ba lɩ̀à tə pwìí poli zəni. Ba dàń kàn nii də, ba wá pa wá səbiu. 6Zwidasə də ba ken duən yuu, ʋ dàń ga pɩ̀à cwəŋə nəzəŋu tə, ʋ nə wá twá ʋ ma kə wá ba jɩ̀àn wa.
Zwezi karbɩa tanɩ Pakə cànà wodiu
(Matiə 26.17-20; Marəkə 14.12-17)
7Dɩan tə, ba nə yàá də́ dipɛn tə, kʋ nə ba sabwarɩ kəni, tə twi tə yí. Kʋ təntən dɩɩn tə nə nə, ba mɛ, sə ba gʋ pabii, ba ma fwa *Pakə cànà tə wodiu. 8Zwezi dàń ma tʋn Piyɛrə də Zwan, ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á vələ, á tanɩ wodiu tə, á pa nəba, sə nə də́». 9Ba ma bwe wá, ba wʋ́: «Yə̀n nə n pɩ̀à, sə nə tanɩ kʋ mʋ̀ wodiu təntə?» 10Zwezi swɩ̀n ba con nə, ʋ wʋ́: «Á cʋga zəni! Máŋá tə wa, á nə wá zʋ tɩʋ tə wa, á wá jə́rí bɛɛ don, ʋ nə zɩŋa nɩ́á kwàrá. Á wá pú kʋ bɛɛ tə nə, á zʋ sàń tə wa, ʋ nə zwɩ. 11Á ga swɩ̀n dìə̀ tə tíú con, ʋ wʋ́: ‹Karnyɩna bwe, sə ʋ jə́n dìə̀ tə, ʋ də ʋ karbɩa tə nə wá də́ Pakə cànà wodiu ka wà tə, wa yə̀n?› 12Ʋ dàń wá bɩrɩ aba dəyuu dìə̀ nəfarʋ don, də kʋ wa zɩla. Mə lá nə, á wá tanɩ Pakə cànà wodiu tə». 13Ʋ karbɩa tə dàń ma va, ba na tə yìə̀n tə mama, ndə Zwezi nə man, ʋ bɩrɩ ba nətʋ. Ba dàń ga kə Pakə cànà wodiu tə sírí lá nə.
Yuu-Tiu nimarʋ wodiu tə yoo
(Matiə 26.26-30; Marəkə 14.22-26; 1 Korɛntə tɩ̀án 11.23-26)
14Cànà tə wodiu diŋə máŋá yí, Zwezi də ʋ *tʋntʋna tə dàń twi ba jə̀ń duən nə, sə ba wulə ba də́. 15Ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «À sóní zəni, sə nə mama tə kə duən nə, nə də́ *Pakə cànà wodiu kʋ tə, də à càn máŋá tə wà yí. 16Yá à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: À kʋ́ʋ̀ bá pìí à də́ kʋ tə, kʋ ja vələ máŋá tə, ba nə wá nì kʋ cànà təntə də̀ń, Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa». 17Ʋ dàń ma tì wùrú zʋŋa tə, ʋ kə ʋ con, ʋ ga kə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e. Kʋ kwa nə, ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á joŋə á nyʋ, á tàrà duən! 18À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: À kʋ́ʋ̀ bá nyʋ divɛn də aba, kʋ nə zɩgɩ sɩ́ʋ́n, kʋ ja vələ máŋá tə, Yɩɩ nə wá də́ ʋ pàrɩ̀ tə». 19Kʋ kwa nə, ʋ tì dipɛn tə, ʋ kə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e kʋ yɩrɩ. Kʋ kwa nə, ʋ fʋa fʋa kʋ, ʋ pa ba, ʋ ga swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Kʋ yɩ à yɩra tə nə, kʋ nə pɩn aba. Á dàń fwa kʋ nətʋ tə, á ma lìí à yoo». 20Ba nə dí ba zwɛ̀e, máŋá tə wa, Zwezi kʋ́ʋ̀ tì divɛn wùrú zʋŋa wa, ʋ fwa nətʋ, də ʋ pa ba, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Divɛn kʋ tə wùrú zʋŋa ka tə wa nə yɩ à jana tə, tə nə yɩ Yɩɩ *nimarʋ dʋ̀n tə, tə nə wá nan á yɩrɩ».
Zwezi bɩrɩ də, ba wá ja wá, ba pa dʋŋa nə
(Matiə 26.21-25; Marəkə 14.18-21; Zwan 13.21-30)
21Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á ywàŋá, lìù tə, ʋ nə wá ja nə, ʋ pa tə, wulə də nə, wodiu kʋ tə yuu wa. 22*Ləzwənə-Biu22.22 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n. tə mɛ, sə ʋ vìí, ndə kʋ nə mɛ nətʋ, yá kʋ wá yà càn kʋ pa lìù tə nə, ʋ nə wá ja wá, ʋ pa». 23Ba dàń ma wulə ba bwe duən, sə ba jə́n, wàà nə wá fwa kʋ yoo təntə ba wa.
Wàà nə dwə nə mama?
(Matiə 18.1-4; 19.28; 20.25-28; Marəkə 10.35-45; Zwan 13.2-17)
24Zwezi karbɩa tʋ́tʋ̀nɩ́ duən, sə ba jə́n, ba wa nə mɛ, sə ʋ jə̀ń ba mama yuu wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, tʋ́tʋ̀ná dàń twi, tə tʋ ba tətəŋi wa. 25Zwezi swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Pɛ̀egá də́ dɩ̀àn ba lʋʋ dwíə́ tə mama yuu wa. Yá ba boŋə lʋʋ pabɩa mʋ̀ ‹lɩ̀à tə, ba nə fwa zəni›. 26Yá kʋ wà mɛ, sə kʋ ya nətʋ á mʋ̀ con. Lìù tə, ʋ nə yɩ ləzwənfarʋ á wa, mɛ, sə ʋ ya ndə bisɩmabiə nə. Yá lìù tə, ʋ nə tɩ aba, mɛ, sə ʋ ya ndə lìù tə nə, ʋ nə tʋŋa ʋ pɩn aba. 27Lìù tə, ba nə tuŋə wodiu, ba pɩn, ʋ də́, də ʋ tə, ʋ mʋ̀ nə nə tuŋə kʋ, ba wàà nə dwə ʋ don? Kʋ tà lìù tə, ʋ nə də́ tə, naaa? Á wa nə, à mʋ̀ Zwezi, à yɩ ndə lìù tə nə, ʋ nə tʋŋa, ʋ pɩn aba.
28Á yɩ lɩ̀à tə, á nə yɩ də nə, dɩɩn mama à càn tə də máŋá tə wa, yìə̀n nə yugu nə, sə tə pa à tʋn yokʋkwɩʋn. 29À swə, sə á də də́ kʋ pàrɩ̀ təntə, ndə à nyɩna nə pɩn, sə à də də́ kʋ nətʋ. 30Á wá də́ cànà də nə, à pàrɩ̀ dìə̀ tə wa. Á wá jə̀ń padaran yun á bʋ̀rɩ̀ *Yɩzərayɛlə dwíə́ dəkurən fugə bələ tə bʋ̀rà».
Zwezi bɩrɩ də, Simon Piyɛrə wá swɩ̀n də, ʋ yə̀rì wá
(Matiə 26.31-35; Marəkə 14.27-31; Zwan 13.36-38)
31Zwezi swɩ̀n Simon Piyɛrə con, ʋ wʋ́: «Simon, Simon, cʋgʋ! *Sɩtana lòrì cwəŋə, sə ʋ zɩzaga aba, ndə ba nə zɩzaga wobɩa, sə ba lɩ tə də tə wopulə duən wa. 32Yá à dàń jʋn Yɩɩ à pa mʋ́, sə n waa tə, n nə ken Yɩɩ nə tə, dàn ká jén. Máŋá tə wa, n nə wá pìí n bà à con, sə n dàn n nubɩa jɩ̀àn». 33Simon Piyɛrə le wá, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu, à ken à sírí, sə à zʋ bàń dìə̀ də mʋ́, sə à tɩ də mʋ́». 34Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Piyɛrə, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ n con: N wá tɛn də, n yə̀rì nə zə̀n, nɛɛ batwa, də cəbɩʋ tə wà kwi».
Zwezi bɩrɩ, nətʋ tə, ba nə wàá ba tɛ
35Zwezi swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Də à yà nə tʋn aba, à ga swɩ̀n də, á dànà ká tì səbiu, nə à yə̀ə́ lɔ̀ɔ̀, nə à yə̀ə́ natʋra, bɛ̀eɛ̀e yà nə mùrì aba?» Ba ma le wá, ba wʋ́: «Won mama wà nəba mùrì». 36Zwezi ma kʋ́ʋ̀ le, ʋ wʋ́: «Sɩ́ʋ́n nə, sə lìù tə, ʋ nə jə səbiu, sə ʋ tì, sə lìù tə, ʋ nə jə lɔ̀ɔ̀, sə ʋ tì, sə lìù tə, ʋ nə ba lagʋrɩ sɩ̀ʋ́ jə, sə kʋ tíú yə̀ ʋ gandarʋ, ʋ də́ yáá, ʋ ma yə̀ lagʋrɩ sɩ̀ʋ́. 37À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Kʋ mɛ, sə kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa nii ma sú, tə tʋn à yɩra: ‹Ba gàlɩ̀ wá, ba ma cen yolwanfwana nii nə›. Cɩ́gá, kʋ tə nə pʋ́pʋ́nɩ́ à yuu wa, tə bɩ̀àn, sə kʋ jì». 38Karbɩa tə le, ba wʋ́: «*Yuu-Tiu, nə̀ń lagʋrɩ sɩ̀án bələ». Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Kʋ mɛ nətʋ».
Zwezi jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ Zwesemane nə
(Matiə 26.36-46; Marəkə 14.32-42; Zwan 18.1-2)
39Kʋ kwa nə, Zwezi nan, ndə ʋ dɩan mɛ nə fwa nətʋ tə, ʋ va *oliviye tɩ̀án paan tə yuu wa. Ʋ karbɩa tə ga púə́ ʋ kwa. 40Máŋá tə wa, ʋ nə vəli, ʋ yí kʋ bwálɩ́ təntə, ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á lòrì Yɩɩ, sə ʋ san aba, sə *Sɩtana dàn ká wànɩ́ aba, ʋ də́də́n, sə ʋ yigu, ʋ pa á tʋn yokʋkwɩʋn». 41Ʋ dàń ga fàrʋ́ ʋ nan kwa, ʋ va yáá mancɩn, ndə lìù ka dɩlɩ kapan, kʋ va kʋ tʋ bwálɩ́ nə, ʋ tʋ ʋ nadwana yuu, ʋ ga lòrì Yɩɩ. 42Ʋ dàń swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À nyɩna, də n nə pɩ̀à kʋ, pa, sə yacara tətə twiən tə yá nə. Yá à pɩ̀à, sə n mʋ̀ puswənə nə tʋn, sə à mʋ̀ nyiən tə ga kwɛ̀e». 43*Malɩka dàń ma zàn Yɩɩ *sàń nə, ka bà ka nan Zwezi nə, ka cú ka dàn ʋ jɩ̀àn. 44Zwezi pùə́ cʋ̀gʋ̀ zənzən. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ lòrì Yɩɩ də dɩ̀àn zənzən. Ʋ tɩlʋŋʋ palɩ ndə jana nə, kʋ loni, kʋ twɩ tɩa. 45Ʋ nə lòrì Yɩɩ ʋ zwɛ̀e, ʋ zàn ʋ pìí ʋ bà ʋ karbɩa tə con. Yá ʋ twi, də ba pwìí cʋ̀gʋ̀. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba tə́gə́ ba dwɛ̀e. 46Ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á dwɛ̀e? Á zaŋa, á ga lòrì Yɩɩ, sə Sɩtana dàn ká wànɩ́ aba ʋ də́də́n, sə ʋ yigu, sə ʋ pa, á tʋn yokʋkwɩʋn».
Zwezi janʋ tə yoo
(Matiə 26.47-56; Marəkə 14.43-50; Zwan 18.3-12)
47Zwezi nə wulə ʋ swɩ̀n, máŋá tə wa, də nə̀ń lɩ̀à nə ba bɩ̀àn. Lìù tə, ba nə boŋə Zwidasə, ʋ də nə yɩ Zwezi karbɩa fugə bələ tə wa, lìù don, yà nə wulə ba yáá, ʋ vəli. Ʋ fàrʋ́ ʋ yí Zwezi yɩra, sə ʋ kʋkwalɩ22.47 Kʋ nətʋ tə yɩ *Zwifə-ba yofwamɩʋn, də ba nə jə́rí duən, nə à yə̀ə́ də ba nə vəli duən sàń, sə ba na duən. wá. 48Zwezi dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Mə kʋ wá twá kʋkwalʋ nə, n ma ja *Ləzwənə-Biu22.48 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n. n pa!» 49Lɩ̀à tə nə wulə də Zwezi tə, nə na yoo tə, kʋ nə bɩ̀àn, ba swɩ̀n, ba wʋ́: «*Yuu-Tiu, nə wá za də lagʋrɩ sɩ̀án, naaa?» 50Ba wa lìù don ma cʋ̀rɩ́ lagʋrɩ sɩ̀ʋ́, ʋ ma za *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tʋ̀tʋ̀nʋ̀ jɩzən zɩɩn, ʋ gwəŋə. 51Zwezi dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á yágá, kʋ mɛ nətʋ!» Ʋ ma dwen bɛɛ tə zɩɩn tə nə, ʋ ga zùrì kʋ.
52Kʋ kwa nə, Zwezi swɩ̀n Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án tə, də Yɩɩ *dìə̀ lɩ̀à tə nə cɩ̀ ka nə tə yun tɩ̀án tə, də Zwifə-ba *nəkwɩna tə con, ba nə twi, sə ba ja wá tə, ʋ wʋ́: «Á twi də lagʋrɩ sɩ̀án də dangwələn, sə á ma ja à nə, ndə à yɩ ŋwɩ̀àn tə, à nə gwɩ lɩ̀à. 53À yà wulə də aba dɩɩn mama, Zwifə-ba Yɩɩ dìə̀ tə wa, á ga wà nə jɩn. Yá máŋá kʋ tə yɩ á mʋ̀, də lìù tə, ʋ nə yɩ yikunu pɩ̀ʋ́ tə nyiən».
Piyɛrə swɩ̀n də, ʋ yə̀rì Zwezi
(Matiə 26.69-75; Marəkə 14.66-72; Zwan 18.25-27)
54Ba nə jɩn Zwezi, ba ja wá, ba va *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə dìə̀ wa. Piyɛrə púə́ ba kwa yɩŋʋna. 55Ba ken mən, ba jə̀ə́ tə yáá, Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə kàrá tətəŋi wa. Piyɛrə də twá ʋ jə̀ə́ ba tətəŋi wa lá. 56Tʋtʋnbʋa don nə nɩ wá, mən tə yáá nə, ʋ ywàń wá zən, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Bɛɛ wà tə də yɩn də Zwezi!» 57Yá Piyɛrə tɛn, ʋ wʋ́: «À nakʋa, à yə̀rì wá!» 58Kʋ nə fwa mancɩn, bɛɛ don də nə kʋ́ʋ̀ ʋ nɩ wá, ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «N də wulə ba lɩ̀à tə wa». Piyɛrə ma le bɛɛ tə, ʋ wʋ́: «À twá à tə̀lə́ ba wa!» 59Kʋ nə lɛ ndə lugu nədʋ nə, lìù don də tə zɩgɩ dɩ̀àn, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, bɛɛ wà tə də yɩ Galile tíú. Ʋ də yɩn də Zwezi». 60Piyɛrə le, ʋ wʋ́: «À dabɛɛ, à yə̀rì kʋ tə, n nə swɩ̀n!» Kʋ máŋá tə wa, ʋ nə wulə ʋ swɩ̀n, də cəbɩʋ kwi. 61*Yuu-Tiu pìí ʋ vəvəri, ʋ ywàń Piyɛrə. Piyɛrə dàń lìí kʋ tə, Yuu-Tiu nə swɩ̀n ʋ con nə, ʋ wʋ́: «Zə̀n, də cəbɩʋ tə nə wà kwi, n wá tɛn nɛɛ batwa də, n yə̀rì nə». 62Piyɛrə dàń nan, ʋ ga kwi yinənkurə.
Ba mà Zwezi də ba twɩn wá
(Matiə 26.57-68; Marəkə 14.53-65; Zwan 18.12-24)
63Bara tə nə jə Zwezi tə wulə ba mʋŋa wá də ba mà. 64Ba yàá pú ʋ yɩ́á nə, ba ga bwe wá, ba wʋ́: «Lwarɩ lìù tə, ʋ nə mà mʋ́!» 65Ba swɩ̀n sʋ̀ràn duən, tə nə twɩn Yɩɩ, ba pa wá.
Zwezi wulə Zwifə-ba yun tɩ̀án tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà, yáá con
66Tɩa nə twi ka pʋrɩ, máŋá tə wa, *Zwifə-ba *nəkwɩna, də Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə twi, ba kun duən nə, ba ga pa ba ja Zwezi, ba ja bà ba yun tɩ̀án tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ *bʋ̀rà tə yáá con. 67Ba swɩ̀n, ba wʋ́: «Swɩ̀n nə con də, n nə yɩ *Kərisə». Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «À nə swɩ̀n kʋ á con, á bá pa kʋ cɩ́gá. 68À ma nə bwe aba bwiə nədʋ, á bá le nə. 69Kʋ nə zɩgɩ sɩ́ʋ́n, *Ləzwənə-Biu22.69 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n. tə wá jə̀ń Yɩɩ tə, ʋ nə wulə tə mɛ yuu wa, jɩzən22.69 Ka jə̀ń pɩ̀ʋ́ jɩzən vàn nə yɩ dun bwálɩ́. vàn nə». 70Ba mama tə dàń ma swɩ̀n, ba wʋ́: «Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, n yɩ Yɩɩ-Biu?» Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «À yɩ wá, ndə á nə swɩ̀n nətʋ». 71Ba dàń ma swɩ̀n, ba wʋ́: «Nə kʋ́ʋ̀ ba lɩ̀à pɩ̀à, sə ba bɩrɩ nəba yoo don. Nə tətə nì kʋ ʋ nii wa».
23Ba ja Zwezi, ba va Pilatə yáá con
(Matiə 27.11-14; Marəkə 15.2-5; Zwan 18.28-38; Tʋtʋnan 4.25-28)
1*Zwifə-ba *nəkwɩna, də Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə mama ken duən, ba zàn ba ja Zwezi, ba ja va *Pilatə yáá con. 2Ba swɩ̀n ba zɩgɩ Zwezi nə, ba wʋ́: «Nə nɩ bɛɛ wà tə, də ʋ sugə nə lʋʋ dwíí tə, ʋ kəni *Romə-ba nə. Ʋ cɩ̀, sə ba dàn ká ŋwɩ́n lanpoo, ba pa Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə, ʋ ga wʋ́, ʋ mʋ̀ nə yɩ *Kərisə, kʋ də̀ń nə yɩ pɩ̀ʋ́». 3Pilatə dàń ma wulə wá ʋ bwe, ʋ wʋ́: «N mʋ̀ nə yɩ Zwifə-ba pɩ̀ʋ́ tə?» Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Mə kʋ yɩ nətʋ, ndə n nə swɩ̀n tə».
4Pilatə ma swɩ̀n Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án tə, də lalʋʋ tə con, ʋ wʋ́: «À ba yolwan na bɛɛ wà tə yuu wa». 5Yá ba tə zɩgɩ dɩ̀àn kʋ yuu wa, ba swɩ̀n, ba wʋ́: «Ʋ kàrà tə, ʋ nə kàrɩ̀ Zwide nagwanaa tə mama wa, sugə lɩ̀à tə, ka kəni Romə-ba nə, kʋ nə zɩgɩ Galile nagwanaa, kʋ ja ba kʋ nan yəbə».
Pilatə pɩn, ba ja Zwezi, ba va Erodə yáá con
6Máŋá tə wa, *Pilatə nə nì tə yìə̀n təntə, ʋ bwe, sə ʋ lwarɩ, də Zwezi nə yɩ Galile tíú. 7-8Ʋ nə twi, ʋ nì də, kʋ yɩ nətʋ, ʋ lwarɩ də, ʋ nan pɩ̀ʋ́ *Erodə payuu tə wa. Kʋ dɩan dáá, Erodə nə nì də, ba swɩ̀n Zwezi yoo. Ʋ pɩ̀à, sə ʋ na Zwezi, ʋ də yà bʋŋa də, Zwezi wá fwa yomɩlʋ don, ʋ bɩrɩ wá. Erodə də yà twi kʋ máŋá tə wa, *Zwerizalɛmə wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Pilatə pa, ba ja Zwezi, ba va, ba pa Erodə nə. Máŋá tə wa, ʋ nə nɩ Zwezi, ʋ pùə́ poli zənzən. 9Pɩ̀ʋ́ Erodə bwe Zwezi bwiə kapʋpʋ, yá Zwezi ga wà wá le. 10*Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə də yà zɩga lá, ba swɩ̀n sʋlwana ba zɩga Zwezi nə. 11Erodə də ʋ pamana tə wulə ba mʋŋa wá. Ba nə mʋn wá, ba zwɛ̀e, ba tì ganmʋlɩ, ba ma zʋ wá, ba ga pa ba pìí ba ja wá, ba va Pilatə con. 12Kʋ dɩɩn tə nə, pɩ̀ʋ́ Erodə də Pilatə pìí ba jì dabara, ndə kʋ tà ba mʋ̀ yà nə dʋŋa duən fuən.
Ba bʋ̀rɩ̀ Zwezi bʋ̀rà, sə ba gʋ wá
(Matiə 27.15-30; Marəkə 15.6-19; Zwan 18.39–19.16)
13*Pilatə ken *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án, də Zwifə-ba yun tɩ̀án tə, də lalʋʋ tə duən nə, 14ʋ ga swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á jɩn bɛɛ wà tə, á ja bà, á ga á wʋ́, ʋ sugə lɩ̀à, ʋ kəni *Romə-ba nə. À mʋ̀ nə bwe wá á yáá con, à mʋ̀ wà yolwan nədʋ nɩ, tə mʋ̀ yìə̀n təntə wa, á nə swɩ̀n á zɩgɩ ʋ nə. 15Pɩ̀ʋ́ *Erodə də wà yoo nɩ ʋ yuu wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ pa ba pìí ba ja wá, ba bà nə con. Bɛɛ wà tə wà yoo fwa, kʋ nə mɛ, sə ba gʋ wá, kʋ yɩrɩ nə. 16À dàń wá pa, ba mà wá, ba ga tì wá ba dʋgʋ». 17[Kʋ yà yɩ kálʋ́, *Pakə cànà mama nə yí, sə ba dʋgʋ bàń dìə̀ lìù nədʋ.] 18Ba mama tə twá duən, ba bubwi, ba wʋ́: «Pa, ba gʋ wà tə, sə ba ga dʋgʋ Barabasə!» 19Kʋ Barabasə təntə zàn ʋ sugu *Zwerizalɛmə tɩ̀án, ʋ kəni Romə-ba nə, máŋá don wa. Kʋ tə súrí lagʋrɩ don nə, ʋ nə fwa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba yà jɩn wá, ba kə bàń dìə̀. 20Pilatə nə pɩ̀à, sə ʋ dʋgʋ Zwezi tə, ʋ dàń pìí ʋ kʋ́ʋ̀ tì sʋgʋ, sə ʋ swɩ̀n lɩ̀à tə con. 21Lɩ̀à tə dàń cə̀rí, ba wʋ́: «Pa, sə ba paa wá dagarʋ yuu wa! Pa, sə ba paa wá dagarʋ yuu wa!» 22Pilatə kʋ́ʋ̀ bwe, ʋ swɩ̀n ba con, nɛɛ batwa nii nə, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e yokʋkwɩʋn nə, ʋ fwa? À mʋ̀ wà yoo nɩ ʋ yuu wa, kʋ nə mɛ, sə ba gʋ wá kʋ yɩrɩ. À dàń wá pa, ba mà wá, à ga tì wá ba dʋgʋ». 23Yá lɩ̀à tə dàń tə bubwi, ba kəni yɩɩ nə, ba wʋ́, ʋ pa, sə ba paa Zwezi dagarʋ tə yuu wa. Ba bubwiə tə kálɩ́ Pilatə. 24Pilatə ma sɛ̀e, sə ʋ fwa kʋ tə, ba nə pɩ̀à. 25Ʋ ma tì Zwezi, ʋ pa ba, sə ba ma fwa kʋ tə, ba nə pɩ̀à. Ʋ dàń ga dʋgʋ bɛɛ tə, ba nə lòrì. Ʋ mʋ̀ lìù tə, ʋ nə sugə lɩ̀à duən ʋ kəni Romə-ba nə, ʋ ga fwa lagʋrɩ də. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba ma kə wá bàń dìə̀.
Pamana ja Zwezi, ba vələ ʋ gʋrɩ bwálɩ́
(Matiə 27.31-34; Marəkə 15.20-23)
26Pamana tə nə ja Zwezi, ba vəli máŋá tə wa, ba jə́rí bɛɛ don, ba nə boŋə ‹Simon, Sirɛnə tíú›, də ʋ naŋa gaʋ ʋ bɩ̀àn. Ba jɩn kʋ bɛɛ tə, ba jon Zwezi dagarʋ tə, ba ma zɩn wá, ʋ ja pìí ʋ wulə Zwezi kwa. 27Lɩ̀à zənzən púə́ Zwezi kwa, də kana ba nə wori, ba ga zalɩ ba jɩ̀àn. 28Zwezi ma pìí ʋ vəvəri, ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «*Zwerizalɛmə tɩ̀án kana-ba, á dànà ká kwi á pa à mʋ̀ nə! Á kwíə́ á pa á mʋ̀ də á bɩa nə! 29Máŋá don wá bà, ba nə wá swɩ̀n, ba wʋ́: ‹Pupwən wulə də kana tə, ba nə wàrɩ̀ bìú ba lʋrɩ. Pupwən wulə də ba tə, ba nə wà lʋrɩ də mama. Pupwən wulə də ba tə, bìú wà ba nyʋnɩ nə nyʋa›. 30Kʋ máŋá tə wa, lɩ̀à wá lòrì pɛɛn, sə tə tʋ ba yuu nə, də ba lòrì dədwələn, sə tə də pú ba yuu nə. 31Də ba nə fwa à mʋ̀, à nə yɩ ndə dalɩʋ nə nətʋ, ba wá fwa á mʋ̀, Zwerizalɛmə tɩ̀án, á nə yɩ ndə dakʋran nə, ba dwen nətʋ». 32Pamana tə nə jə Zwezi, ba vələ, sə ba gʋ, máŋá tə wa, ba jɩn yolwanfwana bələ, də ba kə lá, ba súrí Zwezi nə, sə ba gʋ də wá.
Ba paa Zwezi dagarʋ yuu wa
(Matiə 27.35-44; Marəkə 15.24-32; Zwan 19.16-24)
33Pamana tə nə vəli, ba yí bwálɩ́ tə, ba nə boŋə ‹yuzʋŋa bwálɩ́› tə, máŋá tə, ba paa Zwezi dagarʋ tə yuu lá nə. Ba paa yolwanfwana bələ tə də dagaran bələ duən yuu, ʋ don ʋ jɩzən yuu, ʋ don tə də ʋ jɩgwiə yuu. 34Zwezi dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À nyɩna, ba yə̀rì kʋ tə, ba nə fwa. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, kwɛn ba cʋna tə, n lɩ n mʋ̀ də ba mʋ̀ pwərə wa». Ba tá kwé, ba ma tàrà ʋ ganan. 35Lɩ̀à zɩga lá, ba ywàŋá kʋ tə nə fwa. *Zwifə-ba yun tɩ̀án tə mʋ̀ wulə ba mʋŋa wá, ba ga swɩ̀n, ba wʋ́: «Ʋ jon lɩ̀à duən, ʋ nə yɩ *Kərisə tə, Yɩɩ nə kúrí, sə ʋ jon ʋ tətə». 36Pamana tə də wulə ba mʋŋa wá, ba fàrʋ́ ba yí ʋ yɩra, ba làrɩ̀ divɛn nyʋnʋ ʋ nə, 37ba ga swɩ̀n, ba wʋ́: «N cɩ́gá nə yɩ Zwifə-ba pɩ̀ʋ́, sə n tətə dàń jon n tɩ̀àn!» 38Ba ken pʋ́pʋ́ná duən ʋ yuu con nə, ba wʋ́: «Ʋ tə nə yɩ Zwifə-ba pɩ̀ʋ́». 39Yolwanfwanʋ tə don, ba nə paa dagarʋ tə yuu, də wulə ʋ twɩn wá, ʋ wʋ́: «N nə yɩ Kərisə, jon n tətə tɩ̀àn, sə n ga jon nəba, n kə lá!» 40Ʋ don tə dàń caga ʋ nii nə, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «N mʋ̀, n ba Yɩɩ fən dəri, n mʋ̀ lìù tə, n mʋ̀ də ʋ mʋ̀ mɛ, nə wulə tə càn tətə wa? 41Kʋ yɩ kʋ twá, nə mʋ̀ tʋtʋnɛɛ nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə mʋ̀ bələ tə mɛ, sə nə də́ càn tə tə. Yá ʋ mʋ̀ wà won mama fwa, kʋ nə lwara». 42Kʋ kwa nə, ʋ swɩ̀n Zwezi con, ʋ wʋ́: «Lìí à yoo, máŋá tə wa, n nə wá də́ n pàrɩ̀ tə». 43Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ n con: Zə̀n, n wá yà də nə Yɩɩ *sàń nə».
Zwezi tɩan tə yoo
(Matiə 27.45-56; Marəkə 15.33-41; Zwan 19.25-30)
44-45Kʋ nə zɩgɩ lugu fugə bələ máŋá wa, yɩcaʋ tə kʋ́ʋ̀ ba poni jə, yikunu ga púə́ tɩa tə mama nə, kʋ ja va dədəni lugu batwa. *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ mimii gànʋ̀ tə cɩrɩ23.44-45 Mimii gànʋ̀ təntə nə pwɛ̀e bwálɩ́ tə, Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə cɩcɩ nə yàá zʋ, ʋ fwa *joŋi tə ʋ pɩn Yɩɩ nə, də lɩ̀à tə duən tə nə zwɩ, ba mɛ lá tə duən nə. Gànʋ̀ təntə cɩrʋ tə bɩrɩ də, lìù mama dàń wàá Yɩɩ yɩra, ʋ yí. bələ. 46Zwezi bubwi ʋ kə yɩɩ nə, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À nyɩna, à ken à mɩɩ tə n jɩɩn wa». Ʋ nə swɩ̀n tə sʋ̀ràn tə kwa nə, nə ʋ mɩɩ zwɛ̀e. 47*Romə-ba pamana bíí yuu tíú tə nə nɩ kʋ tə nə tʋn, ʋ pɩn dun Yɩɩ nə, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, bɛɛ wà tə yà yɩ cɩ́gá tíú». 48Lalʋʋ tə mama nə twi, ba na yoo tə nə tʋn, pìí ba vìrí, də ba zalɩ ba jɩ̀àn nə də pucʋnɩ. 49Ba tə mama nə yə̀ə́ Zwezi, də kana tə nə kwé wá ba nan Galile nagwanaa, də yà zɩga yɩŋʋna, ba ga ywàŋá won tə nə tʋŋa.
Zwezi ləbəri wa kənu yoo
(Matiə 27.57-61; Marəkə 15.42-47; Zwan 19.38-42)
50-51Bɛɛ don yà wulə lɩ̀à tə nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə wa, ʋ yɩrɩ nə Zwʋzɛfə. Ʋ nan *Zwifə-ba tɩʋ don, ba nə boŋə ‹Arimate›. Ʋ yɩ cɩ́gá tíú, ʋ ga jə bɩcabwanʋ də. Ʋ yà yɩ lìù tə, ʋ nə dànɩ̀, sə Yɩɩ də́ ʋ pàrɩ̀ tə. Ʋ mʋ̀ bɛɛ təntə wà sɛ̀e, ʋ twá ʋ duən tə nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə ba yofwanɛɛ tə wa. 52Ʋ vəli ʋ yí *Pilatə, ʋ ga lòrì cwəŋə, sə ʋ gùrì Zwezi. 53Ʋ lɩ wá dagarʋ tə yuu, ʋ kə tɩa, ʋ pəpəni kʋ, ʋ kə ganpon wa. Ʋ dàń ja wá va, ʋ tún ləbəri wa, ba nə kʋa pɩ̀ʋ̀ kapan wa, ba nə tə wà lìù lá ken. 54Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn tə yà bwələ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, lɩ̀à tə mama wulə ba kəni ba sírí.
55Kana tə nə nan Galile nagwanaa, ba twá Zwezi kwa, ba bà tə kwé Zwʋzɛfə, ba va ba na ləbəri tə, də nətʋ tə, ba nə ken Zwezi bʋʋ tə wa. 56Ba nə pìí, ba vìí, ba tanɩ tɩralɩ də tɩralɩ nʋga, ba kə duən nə. Ba sìí, kʋ kwa nə, ndə Yɩɩ *nii yìə̀n tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, nə bɩrɩ, sə kʋ fwa nətʋ tə *sìə́ dɩɩn nə.
24Zwezi bwin ʋ nan tɩan wa
(Matiə 28.1-10; Marəkə 16.1-11; Zwan 20.1-10)
1*Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn tə tɩkʋnɩ nə, kana tə zàn jɩjʋ fuən fuən, ba zɩn tɩralɩ tə, ba nə kwɛn, ba ja va ləbəri tə nii nə. 2Ba nə vəli ba yí lá nə, ba nɩ də, kapan tə bəbəli, kʋ nan ləbəri tə nii nə. 3Ba dàń zʋa ba yí lá, ba ga na də, *Yuu-Tiu Zwezi tɩgɩ tə tə̀lə́ lá nə. 4Ba nə yà yə̀rì kʋ tə, ba nə wá swɩ̀n kʋ yuu wa, də nə̀ń lɩ̀à bələ, ba nə zʋa ganpwənə, tə nə cɩcɩlɩ, ba twi, ba nan ba nə. 5Fən dàń nə zʋa ba, yá ba kə ba yáá tɩa. Lɩ̀à tə dàń swɩ̀n ba con, ba wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á pɩ̀à lìù tə, ʋ nə wulə mɩɩ wa, tɩga wa? 6Ʋ tə̀lə́ yəbə. Ʋ pìí ʋ bwin ʋ nan tɩan wa. Á pirə á lìí á tɩ̀àn nətʋ tə, ʋ nə swɩ̀n á con, də ʋ tə wulə Galile nagwanaa wa. 7Ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́ də, kʋ mɛ, sə ba ja *Ləzwənə-Biu24.7 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n. tə, ba pa lɩ̀à tə nə, ba nə yɩ cʋna lɩ̀à, sə ba paa wá dagarʋ yuu, sə ʋ ga pìí ʋ bwin ʋ nan dɩan batwa nii nə». 8Ba dàń ma pìí ba lìí Zwezi sʋ̀ràn tə yoo.
9Ba nan ləbəri tə wa, ba pìí ba ja tə yìə̀n təntə mama, ba va ba swɩ̀n Zwezi *tʋntʋna fugə nədʋ tə də lɩ̀à tə duən tə mama con. 10Ba mʋ̀ kana təntə, ba nə swɩ̀n tə yìə̀n tə tʋntʋna tə con nə yɩ: Mari Madəlɛnə, Zwanə, Zwakə nuu Mari, də ba duən tə nə yɩn də ba. 11Yá tʋntʋna tə bʋ́n də, kana tə sʋ̀ràn tə yɩ yomanan. Kʋ pa, ba wà tə cɩ́gá nə pɩn. 12Yá Piyɛrə də kʋ́ʋ̀ zàn ʋ dəri, ʋ va ləbəri tə nii nə. Ʋ nə kwá tɩa ʋ ywàń, ʋ nɩ ganan tə, ba nə ma pəpəni Zwezi tə, də tə cɩcɩ nə tə́gə́ tɩa. Kʋ yoo tə nə tʋn tə gwárɩ́ wá. Ʋ ma pìí ʋ va sàń.
Zwezi nan ʋ karbɩa bələ nə Emayisə cwəŋə yuu wa
13Kʋ dɩɩn tə tətə nə, Zwezi karbɩa bələ yà vələ tɩʋ don, ba ma boŋə ‹Emayisə›. Kʋ tɩʋ tə də *Zwerizalɛmə yí kilomɛtərə fugə nədʋ. 14Ba yà wulə ba swɩ̀n yìə̀n tə mama nə tʋn tə yoo. 15Ba nə wulə ba swɩ̀n tə yìə̀n təntə, máŋá tə wa, Zwezi twi, ʋ də ba kə duən, ba vəli cwəŋə tə yuu wa. 16Ba nɩ wá, yá won yà cɩ̀gà, kʋ pa ba wà wá lwarɩ. 17Ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e yuu wa nə, á ve də á vəli?» Ba cwən ba zɩgɩ, ba yéé ga ŋwɩ̀ń. 18Ba wa lìù don, ba nə boŋə Kəleyopasə, ma le wá, ʋ wʋ́: «N mʋ̀ cɩcɩ nə yɩ vee, n nə wulə Zwerizalɛmə wa, n nə yə̀rì yìə̀n tə, tə nə tʋn lá, dɩan tətə nii nə?» 19Ʋ ma le ba, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e yìə̀n nə?» Ba ma le wá, ba wʋ́: «Yoo tə nə yí *Nazarɛtə Zwezi, ʋ nə yɩ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀, ʋ nə jɩn dɩ̀àn Yɩɩ də *Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə mama yáá con, ʋ tʋtʋnan də ʋ nii sʋ̀ràn wa nə. 20Nətʋ tə nə Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án, də lɩ̀à tə nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà yáá tɩ̀án tə nə jɩn wá ba pa, ba bʋ̀rɩ̀ ʋ gʋrɩ bʋ̀rà, ba ga pa, ba paa wá dagarʋ yuu wa. 21Yá nə də yà ga jə yala də, ʋ mʋ̀ yà nə wá jon Yɩzərayɛlə lʋʋ lɩ̀à. Yá də kʋ mama, zə̀n kʋ tə dɩan batwa nə tə yìə̀n tə nə tʋn. 22Kʋ nə dwən nətʋ, nə púlí tə wa kana duən gwárɩ́ nəba zənzən. Kana təntə vəli, kʋ jɩjʋ tə fuən fuən ləbəri tə nii nə, 23ba ga na də, Zwezi tɩgɩ tə tə̀lə́ lá nə. Ba pìí ba bà, ba wʋ́, *malɩkɛ nan ba nə, tə ga swɩ̀n ba con, tə wʋ́, Zwezi wulə ʋ mɩɩ wa. 24Nə wa lɩ̀à duən, ba nə yɩn də nəba, vəli ləbəri tə nii, ba ga na tə yìə̀n tə, ndə kana tə nə swɩ̀n nətʋ tə, yá ba wà Zwezi nɩ». 25Zwezi ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á mʋ̀ lɩ̀à tə, á nə ba yuu jə, á ga wà cɩ́gá pɩn lala Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə sʋ̀ràn tə mama nə: 26*Kərisə tə, Yɩɩ nə tʋn tə, yà mɛ, sə ʋ də́ càn nətʋ, sə ʋ ma zʋ ʋ dun tə wa». 27Ʋ dàń ma twá *Moyizə, də Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə duən tə nii sʋ̀ràn tə nə, ʋ man yoo tə mama Yɩɩ sagɩ tə nə swɩ̀n ʋ yuu wa.
28Máŋá tə, ba nə vəli, ba bwələ tɩʋ tə, Zwezi fwa, ndə ʋ lɛ ʋ vələ yáá con. 29Ba dàń ma kálɩ́ wá, ba swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Zɩgɩ də nəba, yɩɩ tʋa, tɩa yí kʋ zwɛ̀e». Ʋ ma zʋ, ʋ zʋrɩ ba con. 30Ba nə wulə ba də́ máŋá tə wa, ʋ tì dipɛn tə, ʋ kə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e, ʋ ga fʋ kʋ, ʋ pa ba. 31Ba yɩ́á súrú ʋ yuu wa, ba nə lwarʋ wá ba zwɛ̀e, ʋ jén ba yáá con. 32Ba dàń ma swɩ̀n duən nə, ba wʋ́: «Ʋ nə swɩ̀n də nəba, ʋ gùlí yìə̀n tə də̀ń, tə nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, ʋ bɩrɩ nəba cwəŋə tə yuu, yá ba nə bɩcan nə də́ nə?». 33Ba bɩbarɩ ba zàn lala, ba pìí ba va Zwerizalɛmə. Ba vəli ba na karbɩa fugə nədʋ tə, də ba twá duən tə, ba kun duən nə. 34Karbɩa fugə də nədʋ dàń ma swɩ̀n ba con, ba wʋ́: «*Yuu-Tiu cɩ́gá mama pìí ʋ bwin, ʋ nan tɩan wa, ʋ bɩrɩ ʋ tɩ̀àn Simon24.34 Simon yɩ Zwezi karbiu Piyɛrə yɩrɩ don. nə». 35Ba lɩ̀à bələ tə dàń ma man kʋ tə nə yí ba cwəŋə tə yuu wa, ba bɩrɩ ba. Ba twi, ba man də, ba lwarʋ də, kʋ yɩ ʋ mʋ̀, máŋá tə wa, ʋ nə wulə ʋ fwɩ dipɛn tə.
Zwezi bɩrɩ ʋ tɩ̀àn ʋ tʋntʋna tə nə
(Marəkə 16.14-18; Zwan 20.19-29; Matiə 28.16-20; Tʋtʋnan 1.1-8)
36Ba nə wulə ba swɩ̀n máŋá tə wa, Zwezi tətə twi, ʋ bà, ʋ nan ba tətəŋi wa, ʋ ga jʋn ba, ʋ wʋ́: «Bɩcan sìə́ wá yà də aba!» 37Ba zəzəgə, fən ga zʋ ba zənzən, ba bʋŋa də, kʋ yɩ ciru nə nan ba nə. 38Zwezi ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, kʋ ma gwárɩ́ aba, yá pubʋnyirə tə tə də ga wulə də aba? 39Á ywàŋá à jɩ̀àn də à nɛɛ. Kʋ cɩ́gá yɩ à mʋ̀! Á dwiən à yɩra, á ga na! Ciru ba yatana də kurən jə, ndə à nə jə tə, à zɩga nətən». 40Ʋ nə wulə ʋ swɩ̀n kʋ nətʋ, ʋ bɩrɩ ba ʋ jɩ̀àn də ʋ nɛɛ. 41Pupwən zʋa ba, ba ga tə wà cɩ́gá pɩn, ba zwɛ̀e, kʋ nə gwárɩ́ ba tə yɩrɩ. Zwezi bwe ba, ʋ wʋ́: «Á ba won jə yəbə, ba nə də́, naaa?» 42Ba ma pa wá fəli kɩkaʋ, kʋ nə wùə̀. 43Ʋ jon kʋ, ʋ də́ ba mama tə yɩ́á wa.
Zwezi pɩn tʋtʋŋɩ ʋ tʋntʋna tə nə
44Zwezi swɩ̀n ʋ *tʋntʋna tə con, ʋ wʋ́: «Mə kʋ nə, à nə swɩ̀n á con, də à nə yɩn də aba. À swɩ̀n də yìə̀n tə mama, ba nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ *nii tə wa, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, də Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà saga tə wa, də gwaran saga wa, à yuu wa mɛ, sə tə nii sú». 45Ʋ súrí ba yɩ́á, sə ba nì yìə̀n tə də̀ń, tə nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa. 46Ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ saga təntə wa, kʋ wʋ́ də, *Kərisə mɛ, sə ʋ dí càn, ʋ tɩ, ʋ ga pìí ʋ bwin ʋ nan tɩan wa, dɩan batwa nii nə. 47Kʋ mɛ, sə ba zɩgɩ *Zwerizalɛmə nə, ba swɩ̀n ʋ yɩrɩ yuu wa sʋywáŋʋ́ tə, ba pa lʋʋ dwíə́ tə mama nə. Ba bon ba, sə ba vəvəri ba kwa, sə ba ma sá ba cʋna, sə Yɩɩ ga kwɛn tə ʋ lɩ ʋ mʋ̀ də ba pwərə wa. 48Á yɩ lɩ̀à tə, á nə wàá á bɩrɩ, də á nɩ yìə̀n təntə. 49Kʋ tə, à nyɩna nə kàn nii də à wá pa aba tə, kʋ wá bà á yuu wa. Yá á nə mɛ, sə á yà tɩʋ tə wa, kʋ ja vələ, á nə wá sú də dɩ̀àn tə, tə nə wá nan Yɩɩ nə, tə bà».
Zwezi Kərisə pìí ʋ va Yɩɩ sàń
(Marəkə 16.19-20; Tʋtʋnan 1.9-12)
50Zwezi jɩn ba, ʋ ja va Betani tɩʋ con, ʋ zɩ̀n ʋ jɩ̀àn, ʋ lòrì Yɩɩ, sə ʋ fwa zəni ba yuu wa. 51Máŋá tə, ʋ nə wulə ʋ fwa zəni ba yuu wa, ʋ zàn ʋ pwɛ̀e də ba, ʋ ga zàn ʋ dɩ̀ yɩɩ. 52Ba də tʋa ba nadwana yuu, ba ga bʋ ʋ nə. Yá kʋ kwa nə, ba pìí ba va *Zwerizalɛmə də pupwən. 53Dɩɩn mama ba yàá va *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa, ba bwɩ Yɩɩ nə.