Linge
1Buka Sakai 1-41
1Ghau, [na togotogo/nina vauto God] vanira
ara hei tara mua taonia didira na uhuhuli tara dika,
pa kara tughuru kolura rana tangohahi,
pa kara nira udu kolu rana tangotangodika.
2Ma gaira tara lioni vamua na taoniani
na lei totobo te lioni a Lord;
na bongi mana dani tara ghanaghanai
vamua na lei nina vetena.
3Gaira te vaghara na lei ghai
tara subai lilighini na lei beti,
ma gaira tara vangagha tughu niulu,
te mua ghoi taho tua.
Mana rauraudira te mua ghoi dudu ghua,
mana hava tara gonighi vamua ilokani,
te maemane tona haliu.
4Ma eni gaia te mua utuni itadira rana kiko;
A gaira te vaghara na totobo lee vamua,
te havukaghini kolilira na ghuri.
5Ma gaira kara dete matera tana bongi ni dete.
Rana tangotangodika te taho na maladira itadira rana uto.
6Na pukuna Lord te vatoghai na halautudira tara uto,
me vatoghai ghua na halautudira rana kiko te uhulira va tana totoro te sule.
21E ghua ge na lei tara talu tatei didira na rutu para ghaghada.
Me ghua ge na lei tinoni tara sonileai didira na bona ni aho
nia na ghanaghana taho puku ni?
2Na lei vunaghi haba ni maramana tara gonidila ni veitotoghoni:
mana lei tinoni huhuli kara tughuru kaukolu nia
didira na lei ghanaghana popolo
kara vahaghitailira nia a Lord,
ma kara tughuru pungisia nia nina tinoni te siusiua.
3“Mai ghita ma ka gotia didira na tali halo,”
ara ghaghua tara tangi ngangaraha;
“Ge ka tatavahale ghita hegheda tana kabu popongo eni.
4Ma gaia te uhuhuli ikokou te kia.
Ma Lord te batobatora nina.
5Ta nina na rutu te va betora nia:
ma gaira tara mataghu nia na tatata ta nina rutu paraghaghada.
6Ma Lord te tughunitatea,
“Inau tu talu horua a nigua na vunaghi vivili
tana malei sopouna Jerusalem ta nigua na komu tabu.
7Na vunaghi te ladavaghinia na lei nina vetena Lord.
“Ma Lord te ghaghua vania,
“Ighoe na dalegu. Itaeni inau tu talutatea ge ku Tamamu.
8Na totobo vamua ko gonia,
“Ko nongi, mi nau ku vahegho na lei kema ke vagha a nimua na lologho,
tana sosokona na maramana.
9Ighoe ko gotira nia na tali halo,
mo ko kara tara te vaghara na kuki vatu.
10Mi taeni, ighau na lei vunaghi, kau talua na manaha te uto.
Mi ghau tau uhuhuli tana maramana,
tara bosa dila vanighau,
ge kau bei ghoi nea na dika.
11Ko lutu vania Lord nia na ghanaghana mava mana mataghu,
mo ko togotogo kolua nia na mataghu.
12Ko va hea dalena God na puku ni maana,
na pukuna ke bei rutu gea;
me ke havukaghinigho gea ighobudira tara tangohahi;
na pukuna nina rutu ke tangomana
ge ke vagha na pagana na vavuna na lake na pile bona vamua.
Mi vei vaho te vagha na togotogo vaghana;
ke vanira ara hei tara kenea na righitaoni itatana.
31Aghe Lord, ara subo na ghagua na levunimate;
mara subo ghua tara tughuru pungisiu.
2Ara subo lee ghua tara bosa mara ghaghua:
A God ke mua ghoi tangomana na hangaana!”
3Mi ghoe ghe Lord, a nigua na tako te pilupilu,
ma nigua na lada itatana gaia te ghaedatoa na ulugu tana oka.
4Inau tu tangi vania Lord,
ma gaia te bosa tughu vaniu mai ta nina ghotu te tabu.
5Inau tu koli horu, mu tu maturu.
Mu rarai mai tana maboagu;
na pukuna Lord te righitaoniu.
6Inau tu mua mataghunira
ara hangavulu na togha ni levunimate,
tara sama talighutiu.
7Tughuru ghe Lord!
Mo ko vavolau, a nigua na God!
Tapoi na ngara dira gaira udolu na ghagua na levunimate;
mo ko karatai na livo dira tara tangotangodika.
8Na laga vule te va mai itamua ghe Lord:
Lubatia nimua na vauto ke kabu itadira a nimua na vure.
41Ko bosa tughu vaniu mai tana bona inau ku hoholo,
na pukuna God te bosa tateu inau tu tatavahale.
Ko lavi kehai a nigua na hahi: mo ko aroviu;
mo ko arovighi a nigua na kokoeliulivuti.
2Ivei vaho ke vagha na darona:
ighau na vure kau dikalai na lei nigua a uto?
Mi vei vaho ke vagha na darona kau gonighi na lei hurutabo taho puku ni?
Mi vei vaho ke vagha na darona kau nia sorisori, ge kau goni dila na mate?
3Ma kau ghilala utoa eni;
A Lord te talu keha na uto vania gaia heghena.
Ma Lord ke tangomana na bosa tughu tana bona ku holoa.
4Ko bei lubatia na rutu ge ke hulia na volamu:
ke lavi haghegho gea tana tangotangodika.
Ko ghanaghana vaovarongo tana bongi udolu:
mo ko kabu todore.
5Ko gonia na puku ni sukaghi;
mo ko varava ngasi itatana Lord.
6Subo na vure tara bosa mara ghaghua,
“Ahei vaho ke tatei vanighita na lei bona ni aho ke uto?”
Lubatia na kia mangihi ni mangamu ke marara i vuvungamami ghe Lord.
7Ighau tau vaheu na togotogo te sule,
vulera arahei tara loghoa na hali ni vagha te subo tana vavanga ni vaini.
8Mi nau ku koli horu tana mabo, mu ku maturu.
Mi ghoe heghemu a Lord, ko righitaoni tatavahaleu.
51Aghe Lord, Ko rongoviu tana bona inau ku kokoeliulivuti;
ko kabu avehiu ta nigua na tangi.
2Ko varongohia a nigua na tangi ni hahanga,
aghe nigua na vunaghi ma nimua na God.
Na pukuna ku mua ghoi tangomana ghua na kokoeliulivuti
vaniana siki sakai na keha, mi ghoe heghemu vamua God.
3Ko varongohia na talama ni mangagu tana roropo, ghe Lord.
Tughu roropo, inau ku lavighi vanigho mai a nigua na nongi;
mu ku avehi utoi na lei bosa tughu.
4Aghe God, ighoe to mua lavia na togotogo itadira
rana tangohahi mo ko mua nira ghaghua
ara hei tara gonia na hahi.
5Na pukuna keri, gaira tara talunagho kara mua lubatira
ge kara tughuru tana bonamu te tabu,
na pukuna ighoe to nira sika ara hei tara gonia na hahi.
6Ighoe ko durakera ara hei tara bosa sorisori:
ma Lord te mua liodira tara labupolo mara gueguelo.
7Na pukuna a nimua na dolo ke mua ghoi tughu,
ge inau ku tangomana na haghe tana valemu!
Nia na douna?? nigua na ghanaghana mava,
inau ku holohabagho nia tana valemu te tabu.
8Ko huliu tana halautu te maemane ghe Lord,
ge na ghaghua na levunimate kara bei laga vuleu.
Ko bosa lada utoa na hava ku gonia;
mo ko tuhua vaniu vaniu na halautu ku ririu va iga.
9Na ghagua na levunimate kara mua ghoi bosa tua asakai na bosa ke utuni.
Na douna didira na ghanaghana ke, kara hurakera vamua na balu.
Didira na kokoe te vagha na bule,
te vagha na uru ni tinoni mate te va horu mai tana tavughi te tatavanga.
Didira na bosabosa te vonughia na talunagho.
10Ghe God, ko bosa tate lagara agaira tara hahi.
Lubatira ge kara hogo haghe ta didira na vugho.
Ko ghuru ke hara, na pukuna te subo na paludira,
maia tara hughuhughu kolugho.
11Ko lubatira agaira tara ungaunga
itamua kara lavia na togotogo;
lubatira ge kara linge rivurivu nia na holohaba ke va me vaa.
Ko pilu pungisira, ge agaira tara datovia na ahamu,
ko vonughira nia na togotogo.
12Na pukuna ighoe to vautora na uto ge Lord,
mo pilupilura nia a nimua na tako ni dolo.
61Ghe Lord, Ko bei ririu pulohi vaniu ta nimua na rutu,
po ko torou ta nimua na rutu paraghaghada.
2Ko righi aroviu ghe Lord, na pukuna tu labe.
Mo ko kisu Lord, na pukuna na huligu te ghana tana bule.
3Inau tu vahaghi tana toba.
Mi vei vaho ke vagha na hauna ghe Lord,
ge ko kisu volau?
4Ko pulohi mai ghe Lord, mo ko vavolau.
Vavolau na pukuna a nimua na dolo ke mua tughu.
5Tana mate, ahei ke ghanaghanagho?
Ma hei ke tangomana na holohabaamu tana tavughi?
6Inau ku mua pupulu heghegu tana mate.
Mana kolobu te podia na ghimegu tughu bongi;
na ulungagu te podi ta nigua na tangi.
7A ghagua na levunimate te hughahugha potou tana dikalio;
mana matagu te mua vuha righigho:
na pukuna na ghaghua na levunimate.
8Kau tona keha, ighau udolu tau gonia na dika:
na pukuna a Lord te rongovia a nigua na tangi.
9A Lord te rongovia a nigua na kokoe;
Ma Lord ke bosa tughui a nigua na kokoeliulivuti.
10Lubatira a gaira udolu na ghagua na levunimate
kara ghanaghana ruarua ma kara mataghu.
Ge agaira udolu kara ririu pulohi nia na maa.
71Inau tu mai tamua ghe Lord, nigua na God; ge ko pilupilu.
Vavolau itadira tara kisua ghagua na mate.
Mo ko lavi kehau.
2Ma ge toko mua Lavi kehau ke,
ma gaira kara dikalau te vagha na lion:
sagiu ma kara pilepileu.
Me taho siki sakai ke lavikehau.
3Ghe Lord nigua na God, ge inau ku gonia na hahi,
pe inau ku tangotangodika taonia te mua maemane.
4Ma ge inau ku peroa a kulagu,
puku peroa na ghagua na levunimate:
sagauvia na goniana na hava ke kale.
5Kakeri vaho ge ko lubatira na ghagua na levunimate, ge kara lotiu.
Lubatira ge kara turi pepeleu tana pari.
Lubatira nigua na haba ge ke lelebo tana pughu ni pari. 6Tapatughuru ghe Lord tana rutu!
Tughuru dato mo ko pungisia na rutu
para ghaghada itadira na ghagua na levunimate.
7Vahikolura na lei kema i naghomu.
Sopou tana malei kabumu te datogha i vuvungadira soko.
8Ma Lord ke tuvalia na dete ivuvungadira na lei kema.
Bosa ladaa inau tu maemane ghe Lord;
Na pukuna inau tu tatavahale,
ghe na puku ni haba.
9Sokolaghinia na dikadira rana dika,
mo ko hangara udolu ara hei tara taonigho.
Na pukuna ighoe to vaevane halahau
tana lio mana taba ghe God ni maemane.
10God nigua na tako,
to vavolara nia arahei na tobadira
te utuni me maemane.
11God, agaia na dete te maemane me uto.
Ma gaia te rutu vanira tara tangotangodika tughu bongi.
12Ma ge na tinoni ke mua tughulio,
God ke sava nia na isi,
ma gaia ke lohia nina na baghe.
13Ma gaia ke gonidilai
nina lei totobo ni vei totoghoni ni mate kasila.
Ma nina kuali te ruruhu ke kalegho nia.
14Rana tangotangodika tara loghoa na dika;
a gaira tara nia bahe na lei vahola;
mara vahui na lei sorisori.
15A gaira tara ghelighi na taripiti,
ge kara taripitira na balu,
ma kara kutu haghe va itadira.
16A gaira tara gonia na dika;
hauva me labu olira so na lake.
Mara gonia na padalaghi ni haurakeadira na balu,
me kutu oli so tana uludira.
17Mi nau ku holoutoa Lord:
Na pukuna gaia na maemane:
mi nau ku linge holohaba vania na ahana Lord te haba ngangata.
81Ghe Lord, nimami na Lord,
puku ni maana, na ahamu te vonughia na maramana!
Mana lada mu te haba dato vulea na parako.
2Ighoe to taraira na lei gari pile,
mana lei meomeo,
ge kara bosai puku ni holohaba.
Ma gaira kara talu betora ghamua na levunimate,
tara kenea na lavitughuamu/toroamu. 3Mi tana bona inau tu reitada tana parako te bongi,
ge ku righia na lutu ni gigirimu-tana vula
mana lei veitughu tana sopa malani to talui ga.
4Na hava vaho tua na mete vaghana
to ghanaghana dilaa vanighai tai huli vinahi
te manana ge ko righitaonighai?
5Na pukuna ighoe to gonighai pile kikia vamua isarana God,
mo pitiulumami nia na lada mana rongoragha.
6Ighoe to talughai ge kai righitaonighi na lei totobo to gonighi,
mo vaheghai na maana vulera na lei totobo soko.
7Na sheep mana buluka,
maia ghua na lei bolo matamata.
8Na manu tana oka, mana igha tana tahi,
mana lei totobo vola tara olo’olo kolili tana harara oka.
9Ghe Lord, nimami na Lord puku ni maana,
na ahamu te vonughia na maramana!
91Inau ku holoutogho, Lord, na na tobagu udolu;
mi nau ku bosa tatei na lei totobo te haeharegha to gonighi.
2Mi nau ke vonughiu na togo na pukuna ighoe.
Mu ku linge holohaba vania na ahamu, aghe na Puku ni Haba.
3Na ghagua na levunimate kara ririu keha ma kara tona keha;
na pukuna gaira tara laga vulera,
mara havukaghinira i naghomu.
4Na pukuna ighoe to dete maemane
ta nigua na levu; mi tana malei kabumu,
ighoe to nia hevei na dete kaekage.
5Ighoe to tughuru pungisira na lei kema
me havukaghinira na tangohahi;
mo ghuduri kehai na ahadira ke va me vaa.
6Na ghagua na levunimate tara topou nia na mateagu;
hauva mana komudira te parihai.
Sughua didira na vatei ghanaghana oli
tara vuti kehai na lei komu tara sivi.
7Ma nina uhuhuli Lord ke va me vaa;
ma nina dete ke tona haliu tana malei kabuna.
8Agaia ke detea na maramana nia na maemane;
me ke uhulira na lei kema taonia na hava te kaekage.
9Ma Lord ke ungaunga vanira ara hei tara uhulira nia na vahaghitaili,
agaia na ungaunga tana bona ni aho ni vahola.
10Agaira ara hei tara ghilala na ahamu mara taluutunigho ighoe,
a Lord, ko mua tangomana ge ko tona keha itatana siki sakai te kene taonigho.
11Linge holohaba vania Lord ilokana Jerusalem.
Bosa vania na maramana te mua nia ponolio na hava te gonia.
12Ma gaia te vahea na vahaghitailia
ahei te mate tinoni, me righitaonira tara bona.
Me mua nira ponolio ara hei tara
ngangaraha vania nia na hahanga.
13Lord, ko aroviu.
Righia ivei te vagha tu nea na vahaghitaili
tana limadira ara hei tara kanahaghiniu.
Ko lavikehau tana mate Lord.
14Ko vavolau, ge ke tangomana na holohabaamu tana mavitu,
tana mataulana Jerusalem,
ge ku togotogo na pukuna ighoe to vavolau.
15Na lei kema tara kutu horu ilokani na lei gilu
tara ghelighi vanira rana keha.
Ma gaira tara hogho oli heghedira ta didira na vugho.
16Ma Lord te ghilala tua nina na maemane.
Marana tangohahi tara hogho heghedira ta didira na tangohahi.
17Rana tangohahi kara tona horu tana gilu ni mate.
Aeni gaia na kakalena vanira na lei kema tara mua ghilala God.
18Ma gaira tara lio ni hahanga
kara mua ghoi nira ponolio tua ke va me va.
Ma didira na ghanaghanadila rana bona kara mua ghoi sonikeha.
19Tughuru dato age Lord!
Mo ko bei lubatira na lei tinoni tara mua liona na taoniamu!
Mo ko lubatira na lei kema ge kara dete ta nimua na kinakabu.
20Ko nera ge kara nia ribe na mataghu, age Lord.
Lubatira ge kara ghilala agaira na tinoni gogoni vamua.
101Aghe, Lord, e ghua ge o sakai tughuru saghau?
Me ghua ge o polo tana bona inau tu liomu ngangata?
2Na vure talu nagho mana tangohahi
tara liona ge kara vunaghidira ma kara dikalara na bona.
Lubatira ge kara hogho tana dika tara gonidila vanira rana keha.
3Ma gaira tara talutatei mai didira na lei lio dika;
mara holoutora tara lologho au.
Mara holoa mai na dika ivuvungana Lord.
4Na vure tangohahi raini ke,
tara nia talunagho ngangata na kene tana God.
Na pukuna didira na ghanaghana gaira ke, ma God te mate.
5A gaira tara tangomana tana lei totobo tara gonighi.
Mara mua righia nimua na totoro te pitu dilara tua.
Mara kialaghi, talutatea didira na batobato
ivuvungadira na ghadira na levunimate.
6Gaira tara bosa vanira heghedira mara ghaghua,
“Taho siki totobo ke dika ke kaleghita!
Ighita ka tatavahale tana lei vahola ke va me va.
7Na mangadira te vonughia na dika, sorisori mana bosa dikala ara hei.
Na vahola mana dika te sopou tana kouni na lapidira.
8A gaira tara koli polo tana pungi ighobuni na lei vale,
ge kara labura ga na lei tinoni mahebo
tana bona kara mai tona haliu.
Na lutudira haia na keneadira na balu tinoni mahebo
ge kara vahaghitailira.
9Vaghara na lei lion tara tao beto pitura na lei tinoni mahebo
ge kara soghavira.
Vagha ghua na lei tinoni tara hili ge kara tana vugho.
10Na lei tinoni mahebo tara mate tua tana bona tara labura mara parikuvira:
agaira tara kutu horu i sarana na lagadira na lei tinoni tangohahi.
11Na lei tinoni tangohahi tara bosa heghedira mara nigua God
ke mua tangomana na vaovatogha!
Me ke mua ghoi tangomana ghua na ghilalaana.
12Tughuru dato, Aghe Lord!
Mo ko torora rana tangohahi, “Aghe God!”
mo ko bei nira ponolio na lei tinoni mahebo.
13E ghua ge na lei tinoni tangohahi
tara tona keha nia na bosa dikalaana God?
Ivei tara nea na ghanaghanaana,
“God ke mua ghoi tangomana na holoada tana ghanaghana eni?
14Mo ko righia na vahola mana vahaghitaili tara gonia.
Ko righi kalea eni, mo ko torora.
Mana lei tinoni mahebo tara talua didira na ghanaghana kodo itamua.
Mi ghoe didira na pilupilu na lei meomeo.
15Ko gotighi na limadira rana tangohahi ini, na vure dika!
Ko tumurira, kokoekobe na sosoko itadira ko havukaghinia!
16Ma Lord Ke vunaghi ke va me va!
Lubatira ra hei tara holohabai na lei God Keha
ge kara tona keha tana pari.
17Lord, Ighoe to ghilalai didira na ghanaghana dila rana tinoni bona.
E utuni Ighoe ko tangomana na rongoviani
didira na tangi mo ko togholuvura.
18Ighoe to lavia vanira na maemane rana lei meomeo mate sasani,
mana vahaghitaili tona haliu vanira rana tangohahi:
ge na lei tinoni ke mua hau ma kara mua mataghunira.
111Inau tu talua nigua na ghanaghana ni pilupilu itatana Lord.
Na pukuna keri, e ghua ge o bosa vaniu,
“Ko tona tana lei ghotu na va polopolo iga!
2Rana tangohahi tara lohighi didira na baghe
mara talui didira na kuali tana nilohi.
Ma gaira tara vania va tana ungaungadira
ara hei tara gonia na uto.
3Na banatana na vetena mana arelavaghi te parihai.
Mana hava kara nea rana maemane?
4Ma Lord te ghaha tana valena te Tabu;
ma Lord te tona haliu so na huhuli ikokou.
Ma gaia te vatogha dutuvighi so na lei totobo
me tabotaboa sopasopa sakai tana maramana.
5Ma Lord te tabotabora rana maemane maia rana tangohahi.
Ma gaia te nira sika arahei tara dolovia na dika.
6Agaia te kovala horua inaghodira
te ruruhu ivuvungadira rana tangohahi,
me vahaghitailira nia na lake
te ruruhu mana ruruhuni na lei ghuri.
7Na pukuna Lord te maemane;
Keri ge agaia te dolovia na maemane.
Agaira arahei tara gonia na maemane,
kara righia na matana.
121Ko hahanga, Age Lord, na pukuna rana lei tinoni uto
te nina ngangata na taghadira!
Ma gaira tara ghalabutete
tara tona keha tua tana maramana.
2A gaira na komukolu
tara sopa koli vania sopasopa sakai tadira,
mara nia kokoe na ghidu te uto
mana toba te ghanaghana ruarua.
3Lubatia a Lord ke lavia vanira mai
na ghanaghana mava ke sara tana sosokona;
ma kara nia kabu vaovarongo
didira na talu nagho tana lapidira.
4Ma gaira tara ghaghua,
“Ighai kai nia koli tana tobamami
na hava tai ghanaghana.
Na ghidumami ke, a nimami heghemami,
ma hei ke tangomana ge ke va betoghau?
5Ma Lord te bosa tughu, me ghaghua,
“Inau tu righia na vahaghitaili,
tau nea vanira tara mahebora,
mu tu rongovia didira na vahaghitaili rana bona.
Mi taeni inau ku tughuru dato ge ku lavi kehara,
te vagha te daro ni bona tua tara liogu ge ku nea vanira.
6A nina na baubahu Lord te marabu,
vagha na silver to kerea tana lake
me va marabu e vitu na tughuru ni marabu.
7Vagha keri, Lord, Ighai tai ghilala,
ighoe to pilupungisira nia tana dika,
mo talugonira ke va me va tana vavata sorisori eni.
8Vagha keri rana hahi tara holohaba na dika ilokana na komu udolu.
131Aghe Lord, ivei vaho ke vagha na hauna ko niu ponolio?
Ke va me va? Mi vei vaho ke vagha na hauna
ge ko reirei va tana balu halautu?
2Mi vei vaho ke vagha na hauna
ku ghutu vevehea na vahaghitaili tana tarungagu,
mi tana dikalio tana tobagu tughu bongi?
Mi vei vaho ke vagha na hauna
ge na ghagua na levunimate kara talu datoi na limadira?
3Ko ririu mai mo ko bosa tughu,
Aghe Lord, nigua na God!
Talugonia na marara mai tana matagu,
na pukuna ge ku bei mate gea.
4Bei lubatira na ghagua na levunimate
ge kara batobatou, ma kara ghaghua,
“Ighai tai laga vulea gaia!”
Mo ko bei lubatira ge kara togotogo tagua na kutu horu.
5Mi nau tu varava ngasi so ta nimua na dolo ke mua tughu.
Mu ku nia togotogo na pukuna to lavi kehau.
6Inau ku linge vania Lord,
na pukuna gaia te uto vaniu inau.
14Na Bule Te Nia Hughu God
1Na vure bule tara bosa tana tobadira;
“E taho siki God.”
Gaira tara vatei sikagha, na nilabudira te dika;
me taho ahei itadira ke gehegehe uto!
2Ma Lord te rei horu mai kokou tana vuvungadira na lei tinoni;
gaia te rei mai ge ke righia siki sakai ke loghoa na puku ni manaha,
siki sakai te kene taonia God.
3Hau va me taho, gaira udolu tara ririu keha sania God;
Gaira udolu tara vuha dika.
Taho ahei tadira ke gehegehe uto!
4Ivei tea gaira tara gehegehe dika tara mua naunau?
Gaira tara goni sokora nigua na vure vaghaa na vanga;
ara mua tangomana na kokoeliulivuti va ta God.
5Na mataghu sule te loti ngasilira,
ma God itadira rahei tara goni taonia na liona.
6Rana tangotangodika kara soni kehai didira na ghanaghana
ma kara talu horura nia na ghighirou,
hau va ma Lord ke pilupilura nina vure.
7Na vola kasila keri ke rughuhoru mai tana ghotu Zion
ge ke vavolaa nia Israel!
Mi tana bona a Lord ke talugoni olira nina vure,
a Jacob ke nia ghu na togotogo, ma Israel ke rivurivu.
15Na Vetena Vanira Tara Vola Ge kara Bei hurura Na Hava Te Liona God.
1Lord, Ahei ke kokoeliulivuti kikinima ta valemu?
Ahei ke haghe gatu itamua ta nimua na ghotu te tabu?
2Gaira tara uhulia na nilabu te uto
mara gonighi na lei gehegehe uto haia,
mara nia kokoe na utuni tana toba maghora.
3Gaira tara mua liona
ge kara dikalara na lei tinoni nia na sori,
pa kara vahaghitailira na lei kuladira.
4Gaira tara hughulevu
mara nira sika rana tangohahi,
mara nira kikinima
tara taluutuni utunia mara taonia Lord,
mara righitaonighi didira na baubahu,
sakai vamua te vahaghitaili.
5Gaira tara mua nongia na rongo
au ivuvungana didira na rongo
tara nia hevei, mara mua liona
me ke taonia na taba itatana na tinoni te kabu maemane,
gaira tara gehetighi raini kara tughuru ngasi haia.
16Na kokoeliulivuti ni Varava Ngasi
1Ko righitaoniu tana lei totobo dika ke bei kaleu,
ghe God, inau tu varava itamua ge ko pilupungisiu.
2Inau tu bosa vania va Lord,
“Ighoe nigua na God!
Na lei totobo uto tu loghoi tara butu mai tamua.”
3Gaira tara kabu tabu tana maramana
itadira te ghanaa nigua na ghanaghana ge ku kabu kolura!
4Gaira tara mina samataonighi na lei God keha
ke vonughira na dikalio.
Inau ku mua tangomana ge ku hahanga ta didira na sukaghi,
mu ku mua tangomana na kikinima vaniadira.
5Lord, itamua heghemu vamua na lei totobo tu loghoi,
maia nigua na seu ni vauto.
Mo righitaonighi nigua na lei totobo.
6Na pari to vaheu te togotogogha.
Ivei vaho te vaghaa na utona nigua na lologho iga.
7Inau ku holoutoa Lord na pukuna te uhuliu
mi tana bongi ghua na tobagu te taraiu.
8Inau tu ghilalaa a Lord te kabu haia itagua.
Ku tangomana na aleale, na pukuna gaia tana lilighigu.
9Ku mua nia hava na tobagu te vonughia na togotogo mana rivurivu,
mana mangagu te nia ghu na holohabaana.
Na huligu te aheahe tana mabo.
10Na pukuna ko mua tangomana
ge ko sania na tarungagu itadira tara mate,
mo ko mua lubatia a nimua na puku ni tinoni lutu tabu
ke sele tana gilu ni mate.
11Ighoe ko tuhua vaniu na halautu te huliu va tana vola,
me ke ghaha koluu ke me ke vonughiu haia na togotogo, mana na rivurivu haia kasila.
17Nina Kokoeliulivuti na Tinoni Te Kabu Maemane
1Ghe Lord, Ko rongovia nigua na nongi ni hahanga (ni kabu maemane).
Varongohia mai nigua na tangi ni hahanga.
Ko bosa tughua nigua na kokoeliulivuti te mai tana toba te mua kiko.
2Ko tughunitateu tu kabu maemane,
ighoe to ghilalara rahei tara gehegehe uto.
3Ighoe to tabotaboa na liogu mo righia na tobagu te bongi.
Ighoe to kene ngangatau mo mua topoa siki hahi.
Na pukuna inau tu ghanaghana
ge ku gei nia palugha gea na hava tu bosaa.
4Inau tu taonighi tua nimua na lei vetena,
tara righitaoniu ge ku bei taonira gea na vure tara ghighirou mara dika.
5Inau tu sakutua tana halautumu;
inau tu mua turipadi na taoniamu.
6Inau tu kokoeliulivuti vanigho gatu
na pukuna inau tu ghilalaa ko bosatughu, ghe God.
Ko taoraghi horu mai
mo ko vaovarongo tana bona ku kokoeliulivuti.
7Ko tughunia vaniu nimua na dolo te mua soko tana lei halautu te haeharegha.
Ighoe to vavolara nia na lagamu tana ghadira na levunimate
rahei tara kabu itamua.
8Ko righitaoniu mo ko pilupiluu vaghaa na loka ni matamu.
Ko polou tana ungaungana na ghatamu.
9Pilupiluu itadira na vure dika
tara gunaliu mara vahaghitailiu,
itadira na levunimate
tara liona na mateagu mara talighutiu.
10Gaira tara mua loghoa na veiarovi.
Rongovia va didira na kokoe talunagho.
11Gaira tara samataoniu mara talighutiu,
mara sonihoruu tana pari.
12E vaghara na lion te vitolo,
ra liona ge kara pilepilea na huligu;
vaghara na lei dalei ni lion
tara polopitu ta didira na vatei polo.
13Ko tughuru, Ghe Lord!
Hughutira mo ko lagavulera na ghagua na levunimate!
Vavolau nia nimua na isi itadira tara dika.
14Vavolau nia na limamu te maana, Ghe Lord,
itadira tara liona ge kara loghoi na lei totobo ni maramana.
Ko torora nia na vahaghitaili to gonidilaa vanira;
Ko nea na dete mana totoro ke tona haliu
itadira na lei daledira mana kukuadira.
15Na pukuna inau tu mua gonia siki hahi,
inau tu mua gonia siki hahi, inau ku righigho.
Tana bona ku rarai mu ku tughuru ke vonughiu na togo,
na pukuna ku righia na matamu.
18Nina Linge ni Lagavule David.
1Inau tu dolovigho, Lord; Ighoe a nigua na pilupilu.
2A Lord, nigua na vatu ngasi,
nigua na bona ni polo,
ma nigua na vavola;
nigua na God a nigua na vatu,
itatana tu topoa na pilupilu.
Gaia nigua na tako, te pilupiluu me righitaoniu.
3Inau tu holoa va Lord, te manana na holohaba,
na pukuna gaia te vavolau itadira na ghagua na levunimate.
4Na alo ni mate te utu talighutiu;
mana tave ni tataghalaghi te ghoghoro i vuvungagu.
5Na sosodo ni mate te talighutiu;
mana ghilu ni mate te talua vaniu na taripiti.
6Hauva ta nigua na vahaghitaili
inau tu tangi vania va Lord,
Eo, inau tu kokoeliulivuti vania va nigua na God ge ke hangau.
Gaia te rongoviu mai tana bonana te tabu;
nigua na tangi te saravia na kulina.
7Vaho na maramana te anu me kahikahi;
na panatani na lei ghotu tara aleale;
ara anuanu na pukuna nina rutu God.
8Na ahu te rughuhoru mai tana ihuna;
na lapilapi ni lake mamataghugha te tataghalaghi
te sosogha horu mai tana mangana;
mana gougovu te bera me vavu te rughuhoru mai tatana.
9Gaia te hangavia na kokou me horu mai;
na pui tana sara ni marevona.
10Gaia te haehaghe vuvungana na Cherubim,
me lovo dato tana vuvungana na parako
nia na ghata ni ghuri.
11Gaia te poroa heghena nia na pui,
na pui ni uha te pa ku te talighutia.
12Na mararana gaia te tona potaa na pui,
me dudura horu mai na lei gougovu ghala.
13Vaho a Lord te kokoe horu mai kokou vagha na viviha;
na talama ni mangana te haba vule tara rongovia.
14Gaia te nighi rana lei nina kuali
me havukaghinira na ghana levunimate;
me nia vetena vania na viti mara hughuhughu poto.
15Vaho ta nimua na vevetena,
Ghe Lord, mi tana pogaana na ghuri ni aheahemu na horara te mamaha,
mana banatana na maramana tara pipili lee.
16Gaia te hagalo horu mai kokou me vavolau,
gaia te holakeha datou tana tahi lalo.
17Gaia te vavolau itadira na ghagua na levunimate mamata ghugha,
mi tadira gaira tara niu sika mara lagavuleu.
18Gaira tara hughutiu
ge kara mateu tana bona inau tu labe,
hauva ma Lord te tabe datou.
19Gaia te uhuliu va tana bona ni kabu mahebo;
Gaia te vavolau na pukuna te niu togotogo.
20A Lord te tabau nia nigua na lutu uto;
a Lord te vuevugheu nia nigua na kabu maemane.
21Na pukuna inau tu taonighi nina na lei vetena Lord;
Inau tu mua ririu keha sania nigua na God
mu ku taonia te dika.
22Inau tu righitaoni ngangata nina vetena inaghogu,
inau tu mua lugu na righitaoniani nina vetena.
23Inau tu maemane tana matana God;
inau tu mua lugu na righitaoniu heghegu tana tangotangodika.
24A Lord te tabau nia nigua na lutu uto;
na pukuna te marabu na limagu,
te marabu tana matana.
25Lord, ighoe to utuni vanira rahei tara taluutuni utunigho;
mo uto haliu vanira rahei tara maemane.
26Ghe, Lord, ighoe to marabu
mo tategho vanira rahei tara marabu,
ma gaira tara dika, ighoe to kanahaghinira
27Ighoe to vavolara tara talumuri,
mo vahaghitailira tara talunaghora heghedira.
28Lord, ighoe to nia hevei mai na marara tana volagu;
mo ghuru kehaa na pungi itagua.
29Ighoe to vaheu na laga ge ku vahaghitailira nia na ghagua na kana;
mana maana ge ku lagavulea didira pilupungisi.
30Ma vania God, na halautuna te maemane.
Na lei nina baubahu Lord tara utuni.
Gaia na tako vanira rahei tara rei va itatana ge ke pilupilura.
31A Lord heghena te God,
God heghena dida na pilupilu.
32Gaia na God te vaheu na laga,
gaia te nea na halautugu ge tatavahale.
33Gaia te righitaonighi na marevogu vaghaa na deer
gaia te righitaoniu tana lei tetete ni ghotu.
34Gaia te gonidilau me naunauu na kisumate,
gaia te vaheu na laga ge ku nia va na baghe halo.
35Ighoe to vaheu na takona nimua na vola kasila.
na lima madolomu te bereu,
me nimua na lio dolo te talu suleu.
36Ighoe to goni okaa na halautuna na marevogu
ge kara bei turi madali.
37Inau tu ghurutaonira na ghagua na kana mu lotira;
inau tu mua beto koekobe tu lagavulera.
38Inau tu labu horura
ge kara mua tangomana na tughuru dato;
gaira tara tumu sara ni marevogu.
39Ighoe to vaheu na laga ni kisumate;
gaia te vaheu na laga
ge ku nia vana na baghe halo.
40Ighoe to nera ge ra ririu mara sama;
inau tu taghalaghinira tara niu sika.
41Gaira tara holoa ahei ge ke hangara.
Hauva me taho ahei ke vavolara.
Gaira tara ngangaraha vania Lord,
hauva me mua bosa tughu vanira.
42Nau tu pilepilera vaghaa na pughu ni pari te lovolaghinia na ghuri.
Inau tu halara va tana beti vaghaa na lololo.
43Ighoe to neu ge u lagavulera tara huru tabou,
ighoe to viliu ge ku vunaghidira na lei kema;
na vure tu mua ghilalara tara vuha mai kabu
i sarana nigua na maana mara lutu vaniu.
44Na vure tana kema keha tara tongaghi vaniu;
Gaira tara taoni vetena tana bona tara rongovia na mangagu.
45Gaira udolu tara sivilaghinia didira na lio malaghai;
mara vuha ghebeghebe tana bona tara ghahara ga pitua na levunimate.
46A Lord te vola!
holohabaa nigua na pilupilu!
tughuniladaa nina uto mana haba God te vavolau.
47Gaia God te vaheu na lagavule
tadira na ghagua na levunimate;
Gaia te laga vulera na lei kema tana rurughugu.
48Me vavolau tadira ghagua na levunimate.
Ghe Lord, ighoe to vaheu na lagavule tana ghagua na levunimate
mo pilupungisiu tadira tara kanahaghiniu.
49Me vaghaa keri, Ghe Lord,
inau ku vahegho na holohaba tana ghobudira na lei kema;
mi nau ku linge rivurivu va tana ahamu.
50Ighoe to vahea na lagavule sule nimua na vunaghi;
Ighoe to tatea na dolo te tona haliu
vania nimua na tinoni to vilia,
vania David mana vinavahuhuna ke va me va.
19Nina Rongoragha mana bosana God tana goniana na maramana
1Na kokou te bosa tatea nina rongoragha Ge o.
Na parako te talutatea nina lutu te haeharegha.
2Tana tughu dani tara tona haliu na bosa tateana;
mi tana lei dani te bongi tara talutatea gaia.
3Gaira tara bosa mo ko mua rongovia na talamana na bosa;
na talama ni mangadira ko mua rongovia tana parako.
4Hauva didira na rongorongo te tonavia na maramana talighu
mana bosadira tara rongovia tana kauna na maramana.
Na aho te kabu ikokou tana bona God te talua ga.
5Gaia te sogha dato mai te puipungi
vaghaa na mane te vaguvagu ni sonikolu.
gaia te rivurivu vaghaa na mane ni sama tautau te gonidila ni sama.
6Gaia te dato mai tana vuivunina na parako
me taonia na halautuna va tana sosokona.
Taho siki totobo ke polohaghinia na paparana.
Nina vetena Lord
7Nina vetena Lord te maemane,
te vahe olia na vola na tarunga.
Nina vetena Lord te manana ka varava ga.
te manahara tara mua manaha.
8Na lei nina vetena Lord tara uto,
rahei tara taonighi tara togotogo.
Nina na lei vetena Lord tara maemane,
te nia hevei na manaha tana vola.
9Nia kikinima Lord te uto,
te kabu kasila.
10Nina vetena Lord tara utuni,
tara maemane haia.
gaighi tara liuliugha vulea na puku ni gold,
mara manilu vulea va na midua.
11Gaira tara bosa dila vanira rahei tara rongovighi;
na taba iga vanira rahei tara taonighi.
12Ivei tea ge ku ghilalai na palu tara kabu polo tana tobagu?
Ko marabuu mo ko lavikehau tana lei palu te kabu polo.
13Ko righitaoniu ghua, tana palu te liuliogha tana lio!
Bei lubatira ge kara huliu ma kara vunaghigu
vaho ge ku maemane mu ku tatavahale tana palu sule.
14Ko lavipangotighi na lei bosa ni mangagu
mana kokoeliulivuti vaovarongo ni tobagu,
Ghe Lord, nigua na pilupilu mana huioli.
20Na Kokoeliulivuti ni Lagavule
1Tana lei bona ni gunaguna,
a Lord ke rongovia mai nimua na tangi.
Nina God Israel ke pilupilugho tana lei sosodo.
2Gaia ke nia vetena vanigho mai
na hahanga ta nina vale tabu,
me ke vahegho mai na laga i Jerusalem.
3Gaia ke lavipangotighi nimua na lei sukaghi
me ke righitaonighi nia na liouto nimua na lei sukaghi kekere.
4Gaia ke vahegho na hava te liona na tobamu,
me ke nei nimua na lei ghanaghana ge ke tangomana.
5Keri ge ighai kai nia ghu na rivurivu ta nimua na lagavule,
ma kai nia talunagho na togotogo na holohabaana dida na God.
6Itaeni inau tu ghilalaa a Lord
te vavolaa nina vunaghi haba te siusiua nia na oil/oele.
Gaia ke bosatughu vania mai kokou
me ke vavolaa nia na maana sule.
7Na balu kema tara [kokoe talunaghora]/[taluutunira] didira na lei mane ni kisumate
maia didira na tinabe ni veitotoghoni,
hauva mi ghita ka [kokoe talunagho]/[taluutunia] itatana Lord dida na God.
8Na lei kema kiri kara saisari kiba ma kara tumu,
hauva mi ghita ka tughuru dato ma ka tughuru ngasi.
9Vahea va na lagavule nimami na vunaghi haba, Lord!
Ko bosatughu vanighai mai tana bona kai hologho.
21Na Kokoeliulivuti I murina na Veitotoghoni
1Na vunaghi haba te togo
na pukuna to vahea na laga, Ghe Lord!
Gaia te nia ghu na rivurivu
na pukuna nimua na lagavule.
2Ighoe to vahea na hava te liona tana tobana;
ighoe to mua tabe olia na hava te nongia.
3Ighoe to vautoa nia na lologho sule.
Ighoe to talua na pitiulu ni gold tana uluna.
4Gaia te nongigho ge ko righitaonia na volana tana totobo te dika,
mi ghoe to vahea na hava te nongia ge ke daro na bongi ni volana.
5Nimua na lagavule te talu datoa tana malei haba,
mo pupulua nia na lologho sule mana rongoragha.
6Ighoe to vautoa nia nimua na lologho kasila
mo vonughia nia na rivurivu ta nimua na tabu.
7Na vunaghi haba te varava a itatana Lord, puku ni maana;
Nina dolo na Puku ni Haba te mua tughu
ke righitaonia ge ke bei saisarikiba.
8Ighoe ko lotira na ghamua na kana,
na lima madolomu te laga ke mina lotira rahei tara nigho sika.
9Ighoe ko taghalaghinira vaghaa na lake te vuvusi tana bona ko tughuru tate.
A Lord ke taghalaghinira ta nina rutu,
mana lake ke ghoi taghalaghinira.
10Ighoe ko taghalaghinira na lei daledira tana maramana;
ma kara mua ghoi loghoa na vaivaridira.
11Sakai vamua kara kobe pungisigho,
didira na gehegehe kara mua nia tangomana.
12Gaira kara ririu ma kara sama
tana bona kara righia nimua na kuali ke tuhura va.
13Ighai tai holohabagho Lord
nia nimua na maana te rongoragha.
Ighai tai holohabagho nia na lei totobo tangitangi mana linge
tana bona tai nia togotogo nimua na gehegehe te sule.
22Na Kokoeliulivuti tana bona ni Vahaghitaili Sule Va Tana Rivurivu.
1Nigua na God, nigua na God!
e ghua ge o tona saniu?
E ghua ge o kabu sagauviu?
E ghua ge o mua hangau,
mo rongovi leaa nimua na tangi.
2Nigua na God, inau tu hologho tana lei dani.
hauva mo mua bosatughu.
Inau tu hologho te bongi tana lei bongi
mo rongovia na mangagu,
hauva mua topoa na topoa na togholuvu.
3Nina lei holohaba Israel te talighutia na malei kabumu,
na pukuna ighoe to tabu.
4Na lei kukuamami tara varava itamua;
gaira tara varava itamua mo vavolara.
5Ighoe to rongovia didira na hoholo
ge ko hangara mo ko vavolara.
Gaira tara varava itamua ma kara mua ghoi dikalio.
6Hauva, inau ke na kedu, u mua tinoni.
gaira udolu tara mua liogu mara niu sika.
7Gaira udolu tara righiu tara batobatou.
Ra toutoui na ghidudira mara birubirui na uludira, mara ghaghua.
8“Gaia te varava itatana Lord, sania Lord ke vavolaa!
Ge teke dolovi ngangataa gaia,
Eghua ge mua vavolaa?”
9Ighoe to lavihoru tatavahaleu tana kutuna tinagu,
mo uhuliu ge ku varava itamua tana bona tu meomeo mua.
10Itamua tua tu ghanau vuivuni tana bona ni vahuagu.
Ighoe nigua na God mai tua vuivuni tana bona ni sivuraghaagu.
11Ko bei kabu sagauviu!
Na gunaguna ililighigu,
me taho siki sakai ke tangomana na hangaagu.
12Na ghagua na kana tara talighutiu vaghara na ovu ni buluka mane;
na lei buluka mane mamataghugha ni Bashan tara kililiu.
13Vaghara na lion tara ngurunguru tara sagia na ghadira na bolo,
ra ovaovai na mangadira mara mai tagua.
14Na volagu te kaikavi vaghaa na beti,
mana lei paupaguha ni huligu tara varadiu.
Na dougu te vaghaa na soi kokodo ni ghai te obo tana lokagu.
15Na sosonogu te mamaha vaghaa na pari sisi te hinari paopaoa.
Na lapigu te rago dato tana mangagu.
Ighoe to kolivaghiniu tana pughu ni pari
mo tona saniu ge ku mate.
16Na ghagua na kana tara utu talighutiu vaghara na ovu ni kau;
na lei tinoni dika tara talighutiu.
Ra suki potai na limagu mana tuagu.
17Inau ku tangomana na idumiani na huli tana huligu.
Na lei ghagua na levunimate tara pelau nia na togo.
18Gaira tara tuvalighi lei nigua na tivi ighobudira heghedira,
mara sonia na dice ta nigua na pupulu.
19Ko bei kabu sagauviu, Ghe Lord!
Ighoe nigua na laga; mina mai mo ko vavolau.
20Ko vavolau tana ivi; ko vavolau tana lei kau raini.
21Ko lavikehau tana mangadira na lion raini
mi tana koladira na buluka asi.
2223Vaho ge ku ladavaghinia na ahamu te haeharegha
vanira na lei hoghogu mana vavinegu.
Inau ku holohabagho itadira na lei tinoni.
24Kau holohabaa Lord ighau udolu tau nia kikinima!
Kau nia kikinima, ighau na vinavahuhuna Jacob!
Ma kau tualaghi tuturu kikinima vania,
ighau na vinavahuhuna Israel!
Gaia te mua nia murilio didira na vahaghitaili rana tinoni bona.
Gaia te mua ririu keha me ke tona sanira.
Me bosatughu vanira tana bona tara holoa ge ke hangara.
25Inau ku holohabagho tadira na lei tinoni;
inau ku goni kalea nigua na baubahu
tana matadira tara nigho kikinima.
26Rana bona kara vanga ma kara mahu.
Kau holohaba Lord ighau tau kene taonia.
27Na maramana udolu kara ghilala Lord te utuni ma kara oli va itatana.
Lei tinoni tana lei kema kara tualaghi tuturu kikinima tana matana.
28Gaa Lord te vunaghi haba!
gaia te vunaghi pungisira na lei kema tana maramana.
29Lubatira na lei tinoni lologho tana maramana kara kikinima.
Lubatira na tinoni tara vahura ge kara mate,
kara poghotao tana matana.
30Na lei vavata ke mai kara lutu vania Lord.
Na lei daleda kara rongovia nina lutu Lord te haeharegha.
31nina gehegehe maemane kara tughunitatea vanira tara mua vahura mua.
gaira kara rongovighi na lei totobo te gonighi.
23God Dida na Vatogha
1A Lord nigua na vatogha;
Inau ku mua kenea na hava te liogu.
2Gaia te lubatiu ge ku aheahe tana buburu maumauri;
me uhuliu va tana daidari ni beti maghora.
3Gaia te vaheu na laga vaolu.
Gaia te huliu tana halautu maemane,
ge ku nia kikinima na ahana.
4Sakai vamua ku liu tana pui mana ungaunga ni mate ku mua mataghu;
na pukuna ighoe tana lilighigu.
nimua na toghona mana tila kara pilupiluu.
5Ko gonidilaa vaniu na vanga kolu tana matadira tara kanahaghiniu.
Ighoe to lavipangotiu mo dolovia na ulugu nia na oil/oele.
Ma nigua na seu ke vonughia na vauto.
6Nimua na dolo mana vauto ke saritaoniu tana lei bongi ni volagu,
mi nau kabu kasila tana valena Lord.
24Na Lei Totobo Soko Anina God
1Na maramana mana lei totobo soko ilokana anina Lord.
Na maramana mana lei tinoni soko tara haghara iga a nina Lord.
2Gaia te kolivaghinia na banatana na maramana tana tahi lalo,
me kisua tana oka lalo,
3Ahei ke tangomana ge ke sei dato ta nina ghotu Lord?
Ahei ke tangomana na tughuru ta nina bona te tabu?
4Gaira vamua te marabu na limadira mana tobadira.
mara mua kikinima vania na titinoni
mara mua gonia na baubahu sorisori.
5A Lord ke vautora me ke vavolara;
God ke tughunitatera gaira tara marabu.
6Gaira vamua kara tangomana na va righiana Lord,
ma kara holohabaa nina God Jacob.
7Hangavighi na mataula ni peo ni dania!
hangavighi na mataula ni dania mai tua,
lubatia na vunaghi haba ni rongoragha ke haghe.
8Ahei na vunaghi haba ni rongoragha.
A Lord te laga me haba,
A Lord te lagavule tana kisumate.
9Hangavia na mataula ni peo ni dania!
Hangavia na mataula ni dania mai tua,
lubatia na vunaghi haba ke haghe.
10Ahei na vunaghi haba ni rongoragha?
A Lord Puku ni Maana,
Gaia na Vunaghi Halikama ni Rongoragha.
25Na Kokoeliulivuti ni Pilupungisi mana Uhuhuli.
1Itamua, Ghe Lord, ku talu datoa nigua na kokoeliulivuti.
2Nigua na God, inau tu varava itamua!
Ko bei lubatiu ge ku maa,
mo ko bei lubatira na ghagua na levunimate
kara nia rivurivu na lagavuleagu.
3Gaira tara varava itamua kara mua nia ma siki totobo,
gaira vamua tara nia lutu na kiko kara maa.
4Tughunia vaniu na halautu ku liu ga, Ghe Lord;
Tuhua vaniu na halautu maemane ku taonia.
5uhuliu nia nimua na utuni mo ko taraiu
na pukuna ighoe na God to vavolau.
Inau tu talua nigua na ghanaghana kodo itamua tana dani udolu.
6Ko ghanaghanaa, Ghe Lord,
nimua na dolo mana veiarovi te mua soko buto,
to tatea vanira mai tua na lei vavata idania.
7Ko talukehai na lei palugu vuivuni tana pileagu mai;
taonia nimua na dolo ko ghanaghanau
na pukuna ighoe to veiarovi, Ghe Lord.
8a Lord te uto te gonighi na lei totobo maemane
me taraira tara tangohahi nia na halautuna.
9Gaia te uhulira nia na hava e maemane tara talumuri,
me taraira nia na halautuna.
10na lei halautuna Lord tara dolo mara utuni,
vanira rahei tara righitaonia na hava te liona ta nina baubahu.
11Na talumava vania na ahamu,
“Ghe Lord, Ko talukehai na lei palugu tara subo ngangata.
12Ahei gaira tara mataghunia Lord?
Gaia ke tuhua vanira na halautu te vilia vanira.
13Gaira kara kabu tana lei lologho sule tana lei bongidira,
mana lei daledira ghua kara lologho tana komu baubahu.
14Na tamakulani kolua Lord te kabu dila vanira rahei tara mataghunia gaia.
Gaia te tatea vanira nina baubahu te talu polo dilaa.
15Na matagu te righia haia va Lord ge ke hangau.
Na pukuna gaia vamua ke tangomana na vavolaagu,
ta didira na taripiti na ghagua na levunimate.
16Ririu vaniu mai mo ko aroviu,
na pukuna inau heghegu ilokana na vahaghitaili sule.
17Na lei gunaguna tana tobagu tara subo mara dika va,
Ko aroviu ta nigua na dikalio te vahaghitailiu.
18Righighi nigua na vahaghitaili mana gunaguna,
ko talukehai na lei palugu.
19Righia na subodira na ghagua na levunimate,
ra niu sika mara niu ghighirou.
20Righitaonia na volagu mo ko vavolau;
ko bei lubatiu gea ge ku maa,
na pukuna inau tu varava itamua.
21Lubatia na kabu marabu ke pilupungisiu,
na pukuna inau tu talua nigua na ghanaghana dila itamua.
22Huiolia Israel Ghe God, ta nina na lei gunaguna.
26Na Bosa Tateana na Lutu Utuni Vata God
1Ko bosa tateu tu kabu marabu, Ghe Lord,
Na pukuna tu nia sakutua kolu na utuni;
inau tu varava itatana Lord, ge ku mua saisarikiba.
2Ko taluu tana dete Lord,
mo ko ghilalau tabotaboi na tobagu mana liogu.
3Na pukuna nimua na dolo haia inaghona
mi nau tu sakutua haia ta nimua na utuni.
4Inau tu mua kabu kolura na lei tinoni sorisori,
mu mua nira udukolu rana kiko.
5Nau tu nia sika didira na savukolu tara gehegehe dika,
mu mua sopou kolura tara dika.
6Nau ku sani na limagu ge ku tughunitatea tu marabu,
ge ku gatu ta nimua na baubahu, Ghe Lord.
7Ge ku linge na linge ni holouto,
mu ku bosai nimua na lei lutu te haeharegha.
8Lord, inau tu dolovia na lei hegohego ni valemu,
iga teghanaa ga nimua na rongoragha.
9Ko bei lavi kolura nia tara tangotangodika na tarungagu.
mana volagu ghua tara mate tinoni.
10Na limadira te meto nia na lei padalaghi dika,
mara bahura na balu ge kara gonighi na lei totobo hahi.
11Mete vaghaa inau,
inau ku gonia na hava te maemane;
Ko aroviu, mo ko vavolau.
12Na marevogu ke tughuru tana bona uto,
mu ku holohabaa Lord tana mavitu.
27Nina David
God Ke Nia Hevei na Hahanga Mana Ghanaghanadila
1A Lord nigua na marara mana vola kasila
ma ge ahei ku mataghunia?
A Lord ke pilupungisiu tana lei totobo maemategha.
2Tana bona na lei tinoni dika kara mai ma kara taghalaghiniu,
kara sarikiba ma kara tumu.
3Sakai vamua na ovu ni kisumate ke talighutiu,
na tobagu ke mua mataghu.
Sakai vamua a kisumate ke tavurake savuu,
Inau ku varava ngasi so itatana.
4Sakai na totobo ku nongia va itatana Lord,
na totobo tu kene ngangataa,
ke na kabu tana valena Lord tana lei bongi ni volagu.
Ku nighi togotogo na lei totobo te uto
mu ku kokoeliulivuti ta nina vale tabu.
5Gaia ke polou ngasiliu ga tana lei bona ke mai;
gaia ke polou tana valena.
gaia ke talu datou tana vuvungana na vatu datogha.
6vaho ge ku ghae datoa na ulugu,
ivuvungadira na ghagua na kana tara talighutiu.
Mi tana valena te tabu ku vahea va na lei sukaghi kolua na ghu ni rivurivu na nia linge kolu na keyboard na holohabaana Lord.
7Ko rongovia mai nigua na kokoeliulivuti, Ghe Lord,
Ko aroviu mo ko bosatughu vaniu.
8Na tobagu te rongovigho tua to bosa, “Mai mo ko kokoe vaniu.”
mana tobagu te bosatughu, “Lord inau tu mai.”
9Ko bei pologho vaniu.
ko bei sonikehaa nia na rutu nimua na tinoni ni lutu.
ko bei saniu mo ko niu sika,
Ghe God, nigua na vola kasila?
10Sakai vamua koro tivau tamagu ma tinagu a Lord ke varavaghiniu va itatana.
11Taraiu nia na halautumu,
Ghe Lord, Ko uhuliu va tana halautu maomabo,
na pukuna na ghagua na levunimate tara polo pituu ge kara tumulaghiniu.
12Ko bei lubatiu ge ku tumu va tana limadira,
Gaira tara huruu nia na hava tu mua nei mara aheahe horu na ghighirou.
13Hauva inau tu varava me ngasi nigua na taluutuni
ge ku righia nina uto Lord tana komudira tara vola.
14Vadangitai mo ko pitua Lord,
Ko [liopatu/liosakai] mo ko bei mataghu.
Eo, vadangitai mo ko pitua Lord.
28Nina David
1Lord, ighoe nigua na vatu ni vatei tuturi,
Inau ko hologho, mo ko bei hove gea na rongoviagu
Na pukuna ko mua nea mua ke,
mu ku vaghara tua ara hei tara kutu haghe tana gilu taho borona.
2Ko rongovia nigua na kokoeliulivuti
tu nongigho ge ko hangau.
Mi nau tu hau datoi na limagu vata nimua na malei tuturi
tana valemu te tabu
3
4
5
6Holouto Lord na pukuna te rongovia nigua nigua na tangi ge aroviu.
7Ma Lord nigua na laga
ma nigua na tako tana bona ni sosodo
mu ghanaghana mavaa nia na tobagu,
na pukuna ke hangau mana liogu te vonughia na togotogo
mu ku holohaba nia na lei linge ni holouto.
8Ma Lord te righi taonira nina vure,
me vahera na laga vule nina na vunaghi haba.
9Ko vavolara nimua na vure ghe Lord,
ighau na lei tarunga vetena kau vahe na holouto
ta nina rongoragha mana laga.
29Nina David
1Kau vahea na holouto a Lord,
Ighau na lei tarunga vetena.
Kau vahea a Lord na holouto
ta nina rongoragha mana laga.
2Kau vahea na holouto tana ahana ta nina rongoragha,
Kau holouto Lord nia na holohaba te tabu.
3Na bosana Lord te talao vuvungana na tahi
Ma Lord ta nina rongoragha te gonia na viviha,
Ma Lord sughua te nea ge vihalia na tahi oka.
4Na talama ni mangana Lord
te laga mana rongoragha.
5Na talama ni mangana Lord te durakei na lei ghai tara holoa nia cedar,
rana cedar tara ghahai tana butonikomu Lebanon.
6Gaia te gonighi na lei ghotu ni Lebanon ge kara sogha te vaghai na dalei buluka,
ma gaia te nea na ghotu Hermon ge ke sogha te vaghai na dalei buluka na mane.
7Na talama ni mangana Lord
te vokasighi na lei vatu nia na lapilapi ni lake.
8Na talama ni mangana Lord te anuanua na lei bona aroha
me nea ghua na bona aroha i Kadesh ge anuanu.
9Na talama ni mangana Lord
te voghalaghighi na lei ghai sule me kakarai na lei leao,
Mi tana Valetabu rana vure kara ngingili dato
ma kara ghaghua, “Holohabaa God!”
10Ma Lord te sopou vuvungana na maraghata,
Ma Lord ke sopou vaghaa na vunaghi haba. [gaia na vunaghi haba te vunaghi pungisi ke va me va.]
11Ma Lord ke nia hevei na laga vanira nina vure
me ke vautora nia nina dolo.
30Linge ni Tabuana na Valetabu
1Mi nau tu nigho kikinima Lord,
na pukuna to ghate datou,
mo mua lubatira na ghagua na levunimate ge kara laga vuleu.
2Ma Lord nigua na God,
Inau tu tangi vanigho ge ko hangau,
mo vuha kisu volau so.
3Ma Lord te lavi olia na tarungagu mai i betidalo
me righi tao niu so ge u mua tumu haghe ilokana.
4Kau linge vania Lord, ighau nina tabu,
Kau holoutoa na ahana te tabu.
5Te mua daro ni bona nina rutu,
ma nina dolo te tona haliu haia so,
mana dikalio ke soko buto
mana togotogo ke sivuragha tana dani vaolu.
6Inau tu pukulaghi ni utoa mai tua keri ge u bosa
mu ghaghua, ke mua ghoi laga vuleu tua siki sakai
7Ighoe Lord to uto vaniu
mo pilupilu nia na ghotu,
mo polo vaniu ge u mataghu.
8Ma keri ge u hoholo ghe Lord,
ge u kokoeliulivuti vanigho gatu, mu ghaghua,
9Na hava na uto ke gonia vanigho
na ghabugu tana bona ke horu i betidalo?
Ke tangomana so na pughu ni pari
ge ke holoutogho me ke bosaa to utuni.
10Ko rongoviu ghe Lord, mo ko aroviu,
Ighoe na hahanga vaniu.
11To liliua nigua na dikalio me togotogo
mo tughua nigua na lio ni roku me togotogo
12Me vagha keri ge na lei tinoni kara holohaba na ahamu
ma kara bei beto gea.
Ighoe nigua na Lord ma God,
Inau ku holoutogho haia ke vei ma va.
311Itamua ku talua gatu nigua na ghanaghana ghe Lord.
Ku mua nigho maa gea
na pukuna ighoe to maemane talau
2Ko gegevaghi kulimu mai tagua.
Ighoe nigua na vatu ni ahevata
Kara mua sodou ga ghaghua na levunimate.
3Ighoe ko vatu ngasi vaniu,
nigua na vatei ahevata ge ku pologa.
4Ko hola keha na vugho
tara taludila ghaghua na levunimate
ge kara mateu nia.
Ighoe vamua nigua na pilupilu.
5U talua na tarungagu tana limamu,
Ko hola horuu mai tana mate,
Ighoe God to maemane.
6U mua liodira ara hei tara holohabara na lei titinoni
na pukuna tu ghanaghana kodo tatana Lord.
7E sule ngangata nigua na togotogo
na pukuna nimua na dolo te tona haliu so,
mo righighi na lei nigua na vahola.
8Mo mua lubatiu va tadira ghagua na levunimate
mo laviu va so tana bona te tatavahale.
9Ko aroviu, ghe Lord,
na pukuna tu ghau tana vahola
na matagu te kukurodo
na pukuna na kolobu ni matagu,
na huligu mana tarungagu tara labe.
10U nia tangi na dika lio,
na niulugu te kukulua nigua na dika lio.
11Ghagua na levunimate tara batobatou,
ma rana ghagua kulagu na komukolu tara pasapasau,
ma sughua rana kulagu tara mataghu na mai dutuviagu
12Ra righiu vaghau tu mate vagha na popo te taboha.
13Na lei kokoe tu rongovighi
tara nei vaniu me talighutiu
na hava te mua uto.
Ghagua na levunimate tara mua liogu,
ra kenea na mateagu.
14Lord inau tu ghanaghanagho so,
Ge u bosaa. “Ighoe nigua na God.”
15U talua tana limana ivei ku ghoi ghaghua mai
ko volau tadira tara mua liogu.
16Lubatia nimua na veiarovi ke hinaria nimua na tinoni lutu,
nia nimua na dolo ke volau
17Lord, ko bei lubatiu ge ke vatei aroviagu,
mu hologho so ge ke hangau,
mo ko nera tara dika ge ke vatei aroviadira
ma kara koli tana gilu vaghara na tinoni mate.
18Na ghidudira te sori ke todore,
gaira tara talunagho mara hurura na maemane
ke bei bosa na hava.
19E sule ngangata nimua na lutu.
O talu dila nimua na vauto vanira tara talu mavagho
mo gonia vanira na hava tara mai tamua,
mo ko vautora tana maramana eni.
20Mo polara sarana nimua na malei righitaoni
tadira tara mua liodira.
ko polora sarana nimua na malei righitaoni
sagauvira na manga tara hurura nia
21Holoutoa Lord, te tatea nina dolo vaniu,
te righitaoniu tara suravia na komugu.
22Nigua na mataghu,
tu ngangaraha dato vania ra pusi kehau tatana Lord
Hauva mo rongoviu so nigua na tangi ni veiarovi,
me bosa tughuna nigua na hoholo ni hahanga.
23Kau dolovia Lord ighau rana maemane pile.
Ma Lord ke righi taonira tara varava ngasi tatana
na pukuna ara hei tara mua varava ngasi tatana ke torora.
24Ka laga ma kau tughuru ngasi.
Ighau tau talua nimiu na ghanaghana kodo tatana.
321Ke togotogo gaia te talu kehai nina vaghivaghiliu
na paluna tara talu kehai me ke mua righighi
2Eo, ma Lord God te vautora,
te mua idumi olighi didira na hahi,
me kabu maemane tana volana.
3Tana bona tu mua liona ge ku tughunitatei na palugu;
u labe me dikahaghiniu ge u mua laga tana dani udolu.
4Tana dani mana bongi na mavana na limamu
te neu ga tughu na volagu,
na lagagu te vogha na beti te obo keha
tana bona te paraa na papara ni hiua.
5Mana sosoko ke, ku lughuni tatei vanigho
na lei palugu mu ku bei poloi gea,
mu bosa vaniu heghegu,
“Ku tughunitatei nigua na vaghivaghiliu vania Lord.”
Mo ko talu kehai vaniu. Nigua hahi ke tara tona keha tua.
6Keri ke, rana maemane kara tughunitatei didira na vaghivaghiliu te ghana mua na bona ni aho ge kara bei lulumu gea tana tave ni dete kasila.
7Ighoe nigua na bona ni polo,
mo righi taoniu tana bona ni gunaguna.
me talu koluu nia na linge ni lagavule.
8Inau ku huligho tana halautu te uto nia na volamu,
e ghaghua Lord,
Ku kokoe hahanga mu ku righitaonigho
9Ko bei vagha gea na horse pana polo pule
te liona na alo tara tongoa nia na mangana
ge ke taghaoa ta nina sakutua.
10Nigua na dikalio tadira tara labe, mana dolo
te talighutira tara varava tatana Lord.
11Kau rivurivu ma kau togotogo talana Lord
Ighau tau taonia, ma kau nia ghaeghahe dato
nia na toba te marabu.
331Lubatira na maemane
kara linge nia na rivurivu vania Lord,
me manana ge ka holohabaa.
2Kau holohaba Lord nia hulu ni gita
mo ko ghalevu vania nia hangavulu na ghalo ni ukalele.
3Kau holohaba nia na linge vaolu
Kau tigili utoi na ukalele nia na linge te manilu.
4Na bosaana Lord te vonughia na utuni
mana lei totobo soko te gonighi ke na pukuna ighita.
5E dolovia na hava maemane me uto
me vonughia na maramana nia nina dolo
6Ma Lord te bosa lee vamua,
me puputu dato mai kokou,
me aheahea na bosa me sivuragha mai na veitughu.
7E Kobe voka na tahi
me talua na vovokana me vongotia na horara oka nia na horuna.
8Na lei totobo soko tana maramana kara nia kikinima Lord, ma rahei soko ghua kara tughuru kolua gaia.
9E puputu na maramana tana bona kokoe E puputua nia nina arevaghi.
10Ma Lord te taho laghinighi didira na ghanaghana dila na lei kema; me talu olighi didira na halautu ni tughuni vaghi.
11Ma nina ghanaghana Lord te kabu ngasi talau
mana hava te ghanaghana ke mua aleale.
12Na hava na togo ia ke loghoa na lei kema nia God ke didira na Lord,
na vure vilira te loghora.
13Ma Lord te rei horu mai kokou
me righira mai na lei taba ni vure soko.
14Mi tana malei kabuna te righi horura mai ara hei tana maramana.
15E gonighi na tobadia, ge ghilalara na hava tara gonia.
16Na puku ni mane vei totoghoni
te loghoa na takona mana tinabena
ke mua volaa na vunaghi haba,
me ke mua kuvi takona hea na malaghaina.
17Ko bei ghanaghana gea nimua na horse ni vei totoghoni
ke vahegho na laga vule ma nia na lagana soko,
Ke mua tangomana ge ke volagho
18Ma Lord te ghilalara ara hei tara nia kikinima
maia ara hei tara ghanaghana kodo ta nina dolo.
19E lavi olira mai tana mate!
Me righitaonira tana bona ni vitolo
20tatana Lord vamua tai ghanaghana kodo ge ke vola ghai gaia heghena vamua ke hangaghai me ke kuvi takomami.
21Itatana gaia na tobamami te rivurivu mai talumava na ahana te tabu.
22Lord God/YHWH, ighita ta varavai nimua lei baubahu,
keri ke lubatia nimua na dolo te talighutighita haia.
341Inau ku holohabaa haia Lord:
mu ku bosa haia na holoutoana.
2Mi nau ku kokoe tate vania Lord:
ma rahei tara mua uto kara loghoa na toba te uto.
3Mai ma ka talu tatea nina rongoragha Lord.
Ma ka taludato koukolua na ahana.
4Inau tu kokoeliulivuti me rongoviu Lord
me lavi horuu ta nigua na mataghu.
5Ra hei tara kenea ge ke hangara kara togotogo
ma kara mua loghoa na maa tana matadira.
6Mi nau tu ngangaraha vania Lord
ta nigua na vahaghitaili me rongoviu,
me lubati tatavahaleu ta nigua na mataghu.
7Ma nina tarunga vetena Lord
te righitaonira arahei tara nia kikinima, ge righitaonira.
8Taboa, mo ko righia a Lord te uto sughua
ra rivurivu ara hei tara varava tatana.
9Lubatira nina tinoni Lord
kara tatea didira na ghanaghana mava
ma rahei tara holohaba,
kara loghoa na hava ke liodira
10Sughua na dalei liona tara laga tara vitolo
ma rahei tara varava ngasi tatana
kara mua kenea na hava ke uto vanira.
11Kau mai ghau dalegu ma kau rongoviu
mu ku taraighau ma kau nia kikinima Lord.
12Siki sakai tamiu te liona
ge ke uto me ke daro na volana?
13Ko righi taonia na lapimu
mo ko righi taonia ghidumu ge ke bei bosaa na kiko.
14
15
16
17
18
19
20
21
22Na maghutu te vavola nina tinoni ni lutu:
Mara hei tara taluutunia kara mua sivi.
351Ko niu pala, Ghe Lord, itadira tara veitotoghoni koluu
ko vesera ara hei tara veseu inau.
2Ko tabe na tako mana kadu; gonidila ni vese,
mo ko mai niu pala kolu.
3Ko tabe datoa nimua na tinabe:
mo ko pitudilara tara sama taoniu:
bosa vania na tarungagu:
Inau nimua na mana ni vola
4Holara va tana mamahaghi
mana dika ara hei tara kenea na mateagu:
Ko ririu oli mo ko talura tana ma lei totoro,
gaira tara nia dete kolu na mateagu
5Lubatira vagha na gavu te ghuru kehaa:
ma nina tarunga vetena Lord te tuva vokara.
6Talana na halautudira ke pui me ke madali:
ma nina Tarunga Vetena Lord ke ghuru kehara.
7Sakai vamua tu mua goni hahia vanira siki totobo;
ra talu vughogu so,
sakai vamua tu mua goni hahia vanira siki totobo dika,
ra gheli gilugu so ge kara mateu ga.
8Ko lubatira na mate ribehaghi vania,
maia na vugho te nia polo,
ge hogho haghe heghena ga,
me ke kutu haghe heghena tana ghilu te ghelia.
9Mana tabogu ke togotogo tana Lord:
me ke nia rivurivu ta nina maana ni vola.
10Na lei huligu kara bosa:
Lord hei te vaghagho ighoe,
To volara tara bona tatana gaia keri te laga vulea va?
Eo, tara labe mara dikalio tatana tara nea
ge gonia na holaana na lei hava tara loghoi.
11Ra hei tara huru kikou tara tughuru dato:
ra pilighi mai vuvungagu na lei totobo inau tu mua pukui.
12Ra pelu olia nia na dika na hava te uto tu gonia:
me gunalia na tobagu.
13Mi tana bona tara vahaghi ke:
Inau tu nira tangi, mu nira talukau,
mu kokoeliulivutira so ma nigua na kokoeliulivuti
te oli mai vamua itagua.
14Mi nau tu dika lio:
vaghau tu nira dika lio na hoghogu pa sakai ta nigua na binaboli,
mu ulu horu, vagha siki sakai te tangihia tinana te mate.
15Mi taeni tara togo na pukuna tu ghanau tana vahola
ra savukoluu na lei tinoni mana vure keha
tu mua ghilalara tara ghaeghahe
mara mua beto na ghahelaghiniagu.
16Na lei tinoni tara mua nia kikinima God
tara lavi mamaagu mara girigirighi vaniu nia na livodira.
17vei vaho ke vagha eni Lord ge ko soni vaghini matamu mai: Ko righitaoniu tadira tara goni dila ni kanahaghi niagu. Mana volagu tu dolovia tadira na bolo ghaghala.
18Ku holoutogho inaghodira na vaukolu ni mavitu
mu ku holohabagho tana ovu ni vure subo.
19Ko bei lubatira ghagua na levunimate
ge kara laga vuleu nia na kiko;
ma rahei tara kanahaghiniu kara bei batobatou gea.
20Ra mua nia kokoe na mabo:
Ra kisu ghadira mate mara mamimamira nia na sori
ara hei tara kabu tana komu.
21Ra vukesia na mangadira mara ghaghua,
“Aha! Tai righia nia na matamami te gonia.”
22O righia tua eni ke Lord:
ko bei todore gea mo ko bei sagauviu
gea ghua ighoe nigua na Lord.
23Ko rarai mai; mo ko detedetea nigua hahi,
ko lavi tughu ta nigua na hahi,
Ighoe nigua na God mana Lord.
24Ko talutatea tu mua hahi Lord nigua na God:
Ko bei lubatira ghagua na levunimate
ge kara kia haghiniu nia nigua na hahi.
25Ko bei taladia gea ge kara bosaa tana tobadia,
“Righia a lavia tua na hava ta liona tatana.
Mai ma ka sonomi na volaa tana kutuda.”
26Gaira tara togotogo na pukuna inau tu vahaghitaili,
me uto vanigho ge kara maa ma ka bule
mu liodira ra hei tara bosa tara uto vuleu inau
Kara haba ni maa va,
ma kara vaevane vesikana tana mata ni tinoni.
27Ra hei tara liona ngangata ge ku talu tateu inau sakai na tinoni uto,
kara togotogo ma kara ghaeghae dato.
E uto ge kara ghaeghahe dato haia te vagha ke,
God te haba vule ngangata,
me ke nia togo nina tinoni ni lutu te kabu tana vola te uto.
28Mi nau ku bosa tatea na nilabumu te maemane
mi nau ku holoutogho haia tana lei dani,
vuivuni tara puipungi me ke saravia na bongi.
36Nina Gehegehe Dika na Tinoni: Nina Gehegehe Uto God.
1Na pulu te vaevare lokana haia te tangotangodika:
me rorodo na matana ge mua nia kikinima God.
2Ra ghanaghana God ke liouto vanira so tana palu tara gonighi;
Mara vaevane olia ivei te vagha na dika ia tara nei.
3Na hava tua tara bosai nia na mangadira te dika, me vonughia na sori:
ra mua liona ge kara uto ma kara gonia na totobo te maemane.
4Na dika vamua te mai tana liona te koli te bongi tana ghimena,
E talu haghea heghena tana dika,
me mua nia sika na tangotangodika.
5Lord, nimua na dolo te hagalo topoa na kokou
ma nimua na utuni te saravia na parako.
6Nimua na uto te datogha vagha na ghotu,
nimua na dete te horugha vagha na horara
mo volara na tinoni mana maumanu sakai na vata vamua.
7Vei vaho te vagha na utouto na nimua na dolo eni Lord,
na lei dale tinoni tara mai ungaunga sarani ghatamu.
8Kara nighi mahu na lei vanga tana valemu
mo lubatira ge kara inuvia na beti ni togotogo
9Ighoe na vuravura ni beti ni vola:
mana bulu ge kai vaevanea na marara.
10Ko kovala horua nimua na dolo i vuvungadira tara dolovigho:
Ma nimua na dete itadira te marabu na tabadira.
11Ko bei lubatia na tuadira na lei tinoni talunagho ge ku nia saisarikiba,
ma rana dika kara bei pili koliliu gea.
12Ma gaira tara tangotangodika tara kutu horu,
ra soni horu va ma kara mua tangomana na ghoi tughuru dato.
37Ghanaghanaa na Uto Mana Dika
1Ko bei rutu gea na pukuna rana tangotangodika:
mo ko bei nira sika ahei te gonia te dika.
2Kara malu horu vagha na buburu:
Ma kara sesebe vaghara na lei tautalu maumauri.
3Ko varava ngasi tatana Lord:
Mo ko gonia na hava te uto,
ko kabu tana pari tu vahegho,
mo ko vola.
4Ko togotogo kolu tatana Lord: me ke vahego na hava te liona na tobamu.
5Ko talua na hava to gonia tana limana Lord:
Mo ko varava ngasi tatana, ma gaia ke hangagho.
6Ma gaia ke nea nimua na kabu maemane
ge ke maghora vagha na ghama ni labota
marara ni dani kama.
7Kai kabu beto i naghona Lord:
Ko pitu tatavahalea ta nina bosa ni arevaghi:
bei ghanaghanara ra hei tara dika,
ra liona ge kara nia tangomana.
8Betoa nimua na rutu,
ko ririu oli tana hava to gonia:
bei lio dika vanira rana keha:
Ke huligho va gea tana halautu te dika.
9Rana tangotangodika kara taghalaghi nira:
Mara hei tara nia kikinima God,
Kara loghoa na pari ni tumu va.
10Mi tana pile bona,
gaia na tangotangodika ke tagha haliua,
ko kenea manaa, ma kara tagha haliura tua.
11Ma hei vamua te kabu totovongona ke loghoa na pari ni tunuva,
me ke nia togo na mabo iga.
12Gaia te tangohahi te kenea na dikalana ahei te gehegehe uto,
me girigirighi na livona vania
13Ma Lord te kia vamua,
na pukuna te righia na bongidira te dutu ni sara mai tua ge ke taghalaghinira.
14Rana tangotangodika tara suai dida na isi,
mara lohighi dida na baghe
ge kara labura nia tara bona mara kosimogo
ma kara matera ara hei tara lutu maemane
15Dida na isi ke sutu potai na lokadira,
ma dida na baghe ke tagoti.
16Me uto va nina lologho pile na tinoni uto tatana nina lologho au na tinoni tangotangodika.
17Na pukuna a Lord ke hola kehai na lagadira tara tangotangodika, me ke righi taonira tara lutu uto.
18Ma Lord ke righitaonira ara hei tara gehegehe uto
ma kara holaa na taba te kabu kasila.
19Kara mua vahaghitaili tana bona ni bongi dika sughua
tana bongi ni vitolo kara loghoa so na hava te manadira.
20Rana tangotangodika kara mate, mana ghana na levunimate na Lord, Kara dudu vaghara na buburu.
21Rana tangotangodika tara hola kau
mara mua tutughu oli,
na tinoni uto te vei arovi
me hevei nia na lio te maemane.
22gaira te vautora na Lord
Kara loghoa na bona kara sopou ga.
Mara hei ke varangara kara ghuru horura.
23Ma Lord te uhulia, na sakutuana na tinoni ivei ke va iga
me righitaonira ara hei tara holopangotiana na Ahana.
24Kara saisari keba ke, ma kara mua tumu
na pukuna Lord ke tabe daroa nia so na limana.
25Inau tu tinoni vaolu, mu saravia tua na tonikamaagu,
mu mua righi topoa mua siki tinoni uto ke righi leara na ahana aua hei
pe ke mua kutira dalena kara nongi vanga.
26Na tinoni uto te hevei nia na toba te maghora me uto,
me hangara rana keha,
ma dalena kara loghoa na vauto.
27Ko ririu sania na tangotangodika,
mo ko gehegehe uto, mo ko kabu kasila ivei te talugho ga Lord
28A Lord te dolovia na uto,
me mua nira ponolio ara hei tara maemane:
Me righi taonira ke va me va,
me ke tagha laghinira daledira tara tangotangodika.
29Rana maemane kara loghoa na komu ni tunuva;
ma kara sopou ga ke va me va.
30Na mangana na tinoni manaha te bosaa na lei bosa manaha,
mana ghiduna te bosaa na lei bosa maemane.
31Na vetena nina God tana tobana, mana sakusaku tuana ke mua dororo.
32Na tinoni ghighirou te toghatogha na tinoni uto me kenea ivei ke nea ge ke matea.
33Ma Lord ke mua lubatia a hei te tangohahi ge ke laga vule,
pa rana maemane kara hurura tana bona ni dete.
34Ko pitu dila Lord, mo ko tona taonia na halautuna
ke ghaedatogho me ke vahegho na bona ko sopou ga,
ma rana tangohahi kara tapusi keha ka, mo ko righi kalea so.
35Inau heghegu tu righi kalea ta nina lavi mataghu na tinoni tangohahi,
E talu tatea heghena te vagha na ghai lodu ni leao.
36Mu rei va mu mua righi sodora,
sakai vamua ku kenera ke,
mu ku mua sodora tua.
37Ko righia gatu na nilabuna na tinoni te maemane
kolua nia na tinoni uto te loghoa na mabe tana volana,
na dalena kara taonia va na nilabu te loghoa.
38Mara hei tara gehegehe dika kara taghara udolu
ma daledira tara gehegehe dika taghora tana sosoko.
39Ma Lord ke volara tara gehegehe uto,
gaia didira na vatu tana bona ni gunaguna.
40Ma Lord ke hangara me ke lavi olira tatana te gehegehedika,
ke volara mi tatana vamua kara sodoa na beala ni ahevata.
381Lord ko bei kokoe laga vaniu tana bona ko rutu:
mo ko bei torou gea ta nimua na rutu papara.
2Nimua na kuali tara vauvausuka haghe tagua:
mana limamu te saro horuu nia mai so.
3Na pukuna nimua na rutu:
na huligu udolu tara vahaghi:
me mua mahebo na volagu na pukuna na lei palugu
4Ma nigua na lei hahi tara saro udolua na ulugu
vagha na hohola te mava na holana.
5Na palugu tara utu mara vei sikani:
na pukuna na lei palugu.
6Inau tu rongorongo mu neu ge u tinoni toposo:
mu nia ole kolili na dikalio tana dani udolu.
7Na levugu te paralamuta:
Me taho na laga ni vola tana huligu.
8Inau tu labe mu tapele kolili:
mu gutuveve na pukuna na maghae tana lokagu.
9Lord o ghilalai na hava tu lioni,
ma nigua na dikalio te mua polo itamua.
10Na tobagu te tuputupu mana lagagu te kubolu
mana reireina na matagu te taghoi
11Rana kulagu mana ghagua udu tara tabalili keha tana vahaghiagu,
ma rana kulagu na vure tara tughuru sagauviu.
12Ra hei tara liona na hola kehana na volagu tara lohi ghagua na piti:
Ma gaira tara tona olioli na kanahaghiniagu tara vavaranga
mana kene ghanaghanaana na halautu ni posoagu.
13Mi nau te vaghau na tinoni te pui
me mua rongo te vagha na tinoni te laghu,
te mua vukesia na mangana.
14E utuni, inua tu mai vuha vaghau na tinoni te mua rongo,
mana mangagu te mua kokoe tughu.
15Mi nau tu pitugho so Lord,
Ighoe vamua ge ko bosa tughu vanira,
Ighoe a Lord, nigua na God.
16Inau tu liona ge rana ghagua na kana kara bei laga vuleu gea:
mi tana bona ku turi padi: Kara bei lavi mamagu gea.
17Ku mua tangomana tua ge ku ghoi tughuru dato,
na pukuna nigua na vahaghitaili haia tagua.
18Ku toghighi lei nigua na hahi:
mu ku nighi dika lio na lei palugu.
19Ma rana ghagua na kana kara ghahara:
mara laga lee:
ma gaira tara kanahaghi leau tara subo vule.
20Gaira ghua tara nia tutugu na dika tara uto:
tara hughuhughuu na pukuna Inau tu taonia te uto.
21Ko bei sivilaghiniu:
Ighoe, Lord, nigua na God,
mo ko bei kabu sagauviu.
22Ko mina, mo ko hangau:
Ighoe Lord God nigua na vavola.
391Inau tu bosa:
Ku ngasilia na lei nilabugu:
Mu ku bei nia palugha gea na lapigu.
Inau tu betoa na mangagu:
tana bona tara kabu koluu rana tangohahi.
2Inau tu betoa na ghidugu:
Mu mua bosa siki totobo:
Mu kabu beto vamua:
vagha ghua tana bosani na lei bosa te uto:
Na pukuna te vahaghitailigha me vatei sikagha tagua
3Na lokagu te papara:
mu ghanaghana na lake te vavu:
ma vaho ge u nia kokoe na lapigu.
4Lord: Ko neu ge ku ghilalaa na sosokona na volagu:
mana suboni ghua na lei bongigu:
ma ge ku pukulaghini utoi ke vagha ku vola.
5Righia, to nea na lei bongigu ke vagha vamua na darona na lima:
mana lei niulugu te totobo lee vamua itamua:
me utuni sughua na vola ni tinoni na ghuri lee vamua.
6Na tinoni te ole vamua te vagha na nunu lee,
me mangolia heghena nia na lutu laga:
me baore aua nina sodo rongo,
me mua ghilalai ahei ke loghoi.
7Mi taeni Lord: na hava ge u ghanaghana dila:
E utuni nigua na ghanaghana dila tamua.
8Ko vavolau ta nigua na lei hahi,
mo ko bei lubatira tara bule ge kara kia haghiniu.
9Inau tu vuha laghu,
mu mua vukesia na mangagu,
na pukuna ighoe to neu.
10Ko lavi keha itagua nimua na tatapo ni limamu,
na tatapo ni limamu te neu ge ku mua nea na hava te dika
11Tana bona ighoe to nea na bosa ngarangara
te toroa na tinoni palugha,
ma au dikalai na lei totobo te dolovighi.
me utuni sughua na tinoni ke na ghuri lee vamua
12Ko rongovia nigua na kokoeliulivuti, Ghe Lord,
Mo ko rongovia nigua na tangi vaniamu:
mo ko bei ririu keha ta nigua na kara kolobu:
na pukuna tu ghahau pile bona vamua itamua: (check meaning)
na sinogho haghe mai vaghara na lei kukuagu.
13Ko lubati pileu ghua
ge ku ghoi kiakia me ke maheboa ghua na lagagu,
vaho ge ku tona.
401Inau tu pitu kikinima Lord,
ge ke hangau mai me ririu vaniu mai
me rongovia nigua na hoholo.
2Me lavi horu kebau tana gilu mamata [ghaghua]
sania na nenepa mana pari luiluki,
me kabu laghinia na tuagu tana pari ngutu
me are lavaghinighi na lei nigua na tonatona.
3E vaheu mai na linge vaolu
ge ku lingea na Hymn ni vatei holohabana dida na God
[subo kara righia na hava te gonia ma kara nia hare
ma kara talua didira na ghanaghana mava tatana Lord /
Ara subo kara righia, ma kara kikinima
ma kara talua didira na ghanaghana kodo itatana Lord.]
4Holoutoa na tinoni te ngasilia nina taluutuni tatana Lord:
me mua liliu vania te talunagho
ma rahei tara nia oli kolili na sorisori.
5Ghe Lord, nigua na God,
e haeharegha nimua na lei lutu to gonighi:
vagha ghua nimua na ghanaghana talu togo itamami
me taho hei tinoni ke vatoghara ke vaghagho.
Ma ge ku talu tatea mu ku bosara ke,
Kara au vulei va ku bosai.
6O mua nia togotogo ngangata nia na sukaghi mana hevei oli
to liona vamua na hulina to gonia tua vaniu.
Na lei sukaghi kakeri mana sukaghi ni palu to mua puku ni lioni.
7Keri ge u bosa,
“Inau ku mai
tana lei buka na gegeregu iga,
8ge inau ku hui kikinagea nimua na lioliogha
ghe nigua na God
mu nia togo na goniana
Ma nimua na vetena tana tobagu.
9mu bosaa ghua tua nimua na utuni
maia nimua na maana ni vola.
10Inau tu mua matapoloi
nimua na veiarovi mana utuni
tana vaukolu ni mavitu
11Ko bei holaa olia nimua na veiarovi tagua,
Ighoe Maghutu.
Ko lubatia nimua na dolo ni veiarovi mana utuni
ke pilupilu haia.
12Na lei gunaguna te subo vulei nigua na iduidu tara talighutiu
na lei porongiu ge u mua tangomana na rei tada
na pukuna ra subo vulei na vuvulu ni ulugu.
16Mara hei tara kene taonigho ke vonughira na togotogo
ma rahei dolovia nimua na huioli
ka gehegehe dato ma kara ghaghua,
“A Lord te rongoragha.”
17Ma vaniu inau tu bona mu liona na hahanga,
Ma Lord te ghanaghanau mai taeni
Ighoe nigua na hahanga mana vavola
Ko bei kiki ghe nigua na God.
411Kara togotogo gaira tara dolovira tana bona
A Lord ke volara tana bona ni sosodo
2Ma Lord te righitaonira, me nera ge ra vola
me nera ge ra lologho, me hola kehara tana ghadira na levunimate
3Ma Lord te kisu volara tana bona kara vahaghi
me kubolui didira vahaghitaili.
4Lord, inau tu kokoeliulivuti,
ko aroviu mai, ko kisu volau
na pukuna inau tu palugha tana matamu.
5Mana ghagua na levunimate
tara mua bosaa siki hava ta nigua na hahi:
Ke ghua nigha ke mate ma ka nia ponolio,” ra ghaghua.
6Ra mai kaou vaghara rana kukuagu.
Me hau vaso na pile ra pasapasau so mara tutugu koliliu ivei tara va iga.
7Ra vaevane koliliu ara hei tara kanahaghiniu
mara ghanaghana ivei tea na dikaagu.
8Ke luvu lee vamua na hava te loghoa
me ke mua tangomana ge ke rughu horu sania na bona te sopou ga.
9Sughua na puku ni kulagu tu ghanaghana mavaa
mu nia vanga koukolu te kanahaghiniu.
10Lord ko aroviu, mo ko ghoi vola oliu mu ku ghoi pelu olira.
11U ghilala to lio uto vaniu,
na pukuna to mua tuvalira ghagua na levunimate
ge kara laga vuleu.
12Na pukuna to nea na volagu
ge ke mua kalea na hava te dika
mo laviu va tana malamu talau.
13Vautoa Lord, God ni Israel
te kabu kasila tana lei vavata ke va ma va Amen ma Amen.
42Buka Erua 42-72
1Te vagha na deer te liona na beti ni daidari,
mu ghanaghanagho, Ighoe God, na kene taoniamu.
2Inau tu nia mamangaha God, na God te vola
E ghua nigha ku mai inau tughuru i naghona gaia?
3Bongi mana dani, lolonga na kolobu
inau tu lavia na vatei vanga.
Ma gaia ghana na levunimate
tara tona haliu so na huatiagu
mara bosa, “Ivei gaia a nimua na God?”
4Na tobagu te tarosi
te vagha tu ghanaghana olighi
na hava te ghaghua iga tana bona te padi
Inau tu sakusaku tua ighobudira na vure subo tara holohaba
mu ghidevira tana alaala alaala sule va tana valena God.
Linge rivurivu mana nia hevei na holouto
gaia na tangitangina te vagha na taba tu sule!
5E ghua ge o dikalio?
Me ghua ge o dikalio ngangata?
Inau ku talu ngasilia nigua na ghanaghana tatana God!
Mu ku ghoi holoutoa so gaia nigua na God mana vavolagu
6Nigua na dikalio itaeni te tabagu ngangata,
hauva mi nau tu ghanaghana olighi so nimua na veiarovi
te butu mai tana ghotu Hermon,
na vuravura ni Jordan,
te butu mai tana bona itatana ghotuna Mizar.
7Inau tu rongovia na gumugumuna na tahi
te vagha nimua na lualua mana unuunu
tara tona vuleu inau.
8Na pukuna na lei dani soko na Lord te mua mautu
na kovala horuana mai nina dolo i vuvungagu
mana pukuna na lei bongi soko
inau u lingei vania na lei nina na linge,
Mu kokoeliulivuti vania God
gaia te vaheu na vola.
9“Ghe God, nigua na vatu ngasi,”
tu ngangaraha “E ghua ge o nia ponolio?
E ghua ge ku sakutua kolili itatana pungi,
ge kara gunaliu ga na ghaghua na lei levunimate?”
10Didira na ghanaghana ni gunaliagu
te vagha ke togo potaa na volagu tana mate.
A gaira tara batobato,
“Ivei agaia nimua na God?”
11E ghua ge u lio kihi ngangata?
E ghua ge o dikalio?
Inau ku varavaghinia nigua na ghanaghana kodo itatana God!
Inau ku ghoi holohaba so gaia nigua na God mana vavolagu!
431Ghe God, Ko tatea vaniu na kabu marabu,
mo ko pilupungisiau itadira rana lei tinoni tangohahi,
Ko vavolau itadira na lei tinoni sorisori mana tangotangodika.
2Na pukuna Ighoe nigua na God,
Nigua na vatei vola itamua.
Me ghua ghe o tona saniu?
Me ghua ge u sakutua kolili tana pungi mi tana ungaunga ni mate,
itadira tara niu ghighirou tana lei ghaghua na levunimate?
3Mo nira vetena rughuhoru mai nimua na marara mana utuni.
ma kara righitaoniu
lubatira ge kara liuliu va ta nimua na ghotu tabu,
va tana bonamu to ghahagho iga.
4I kakeri ge ku tona ta nina malei sukaghi God,
Mi ga ta God te butu ni mai na rivurivu mana togotogo.
Inau ku holoutogho nia na tigitigi ge God, nigua na God!
5E ghua ge o dikalio ngangata?
Inau tu talua nigua na ghanaghana mava itatana God!
Inau ku ghoi holoutoa so agaia
na pukuna gaia na vavolagu mana nigua na God!
441Ghe God, Ighai tai rongovighi nia tua na lei kulimami
te vagha tara bosai vanighai na lei kukuamami
tana hava to gonia itatana balu bongi te padi
tana tualani mai.
2Te vagha to nira ga na ghuru horua dira rana voo
tana lei sopa kemadira mo vahera na pari rana lei kukuamami
Ighoe to vahaghitailira ta ghadira na levunimate,
mo nira na lei kukuamami mara tatavahale.
3A gaira tara mua manangi vulea na pari nia didira na isi
Me mua didira na laga heghedira te nera ge ra nia laga vule.
Hauva ma nimua na puku ni maana ge ra nia tangomana.
nia na pukuna to lio uto vanira mo tatea nimua na dolo itadira.
4Ighoe nigua na God mana vunaghigu.
mo vahera na laga vule vanira nimua na vure.
5nimua na maana oli vamua ghe ighai tai turi bitara na ghamami na levunimate.
itatana ahamu oli heghemu vamua ge kai turi bitara ghamami na kana
6Nigua na baghe heghegu tu mua taluutunia.
Inau tu mua idumia siki nigua na isi ge ke vavolau
7Ighoe to vaheghai mai na laga vule itadira na ghamami na levunimate.
Mi ghoe to nira ge ra kubolu horu gaira tara nighai sika.
8Tana lei dani soko ge God,
Ighai kai holohabagho ma kai holoutoana ahamu kasila.
9Mi taeni ighoe to kabu sagauvighai.
Mo mua ghoi ghidevira nimami na ovu ni vure ni sura tana veitotoghoni
10Ighoe to nighami ge ai sama pulohi itadira ghamami na levu i mate me talana vanira ge kara dikalai nimami na lei hegohego tana pari.
11Ighoe to tangomanaghai te vagha na sheep te gonidila ge kara pusia.
mi ghoe to neghai ghai havukaghi kolili tana lei sopa kema
12To nighai hunulu, ighai nimura na lei vure uto tana malumu.
Mo nighai ghai taho vaho tua ta nimami na lei sopa uto itamami.
13Ighoe to neghai ge ra batobatoghai na lei ghamami na komu kolu.
Ighai tara kiakia kiahaghinighai mara mua liomami,
mana lei kema soko tara kililighai tara batobatoghai mara koengeleghai.
14Ighoe to neghai ge ra batobato ghai na lei tinoni;
Ighai tara bosa batobatoghai na maramana udolu.
15Ighita udolu ka mua tangomana ge ka sogha poloa nina lio ni talumuri mana kikinima;
na maa tara gegere pungisighi nia na lei matamami.
16Na hava vamua tai rongovia na koepasa itadira tara nighai ghighirou.
17Ma raeni soko te kale tua me hauva ma mua nigho ponolio,
Ighai tai mua diudiua nimua na vetena.
18Na lei tobamami tara mua tona sanigho.
Ighai tai mua sivi tana halautumu.
19Hauva mi ghoe to neghai ge ai vahaghitaili mai tona sanigho.
Mi ghoe to kuvihighai nia na ungaunga ni pungi mana mate.
20Ge ke vagha ighai kai ririukeha na holohabana dida na God
pa ka vurehighi na lei limamami itatana kokoeliulivutiani na lei god keha,
21God ke ghilala utunia sughua,
na pukuna gaia oli heghena te pukui
me ghilala udolui na lei ghanaghana te kabu polo tana [lei sopa toba]/[tobamami].
22Na pukuna ighoe, ge kakale ighai tana lei dani soko.
mi ghai tara pahepaheghai vagha na sheep.
23Ko sakeraghi dato, Ighoe, Lord,
E ghua ge o maturu?
Tughuru dato! Mo ko bei neghai sika kasila.
24E ghua ge o vaevane keha?
E ghua ge o nighi ponolio nimami na lei vahaghitaili mana gunaguna?
25Ighai tai tumu taghoti horu itatana ravu,
ma kolitao horu tana ravu te meto.
26Tughuru dato! Hangaghai!
Ko vavolaghai nia nimua na dolo ke mua mautu haia.
451Na tobagu te vonughia na ghanaghana te uto utoa,
Inau ku bosa poloani na lei kokoe vania na vunaghi,
Na lapigu te vagha na vatei gegere vagha na tinoni te gegere uto.
2Ighoe na matakage utuni vulera na lei taba ni vure soko
na lei bosa uto lee tara tavetave mai tana ghidumu.
God, oli heghena te vautogho kasila.
3Talu dila nimua na isi ge na malaghai haba!
Ighoe vamua to rongoragha ngangata, vagha ghua na manamanaha!
4Ta nimua na haba, haehaghe mo ko rughu horu va tana lagavule,
Na vokovoko ni utuni, talumuri mana mua kiko.
Tona haliu mo ko rughuhoru
mo ko lutu maemanei na lei gehegehe dika!
5Nimua na lei kuali tara vavangalu.
Te kale pota na tobadira na ghamami na levunimate.
Na lei kema soko kara poghotao inaghona gaia,
Mi sarana na tuamu ke pilili.
6Nimua na malei sopou ni vunaghi,
Ighoe God, Ke mua soko ke va me va.
Nimua na maana ni vunaghi [tara kokoe tatea tara utuni.]/[te maemane, mi tatana gaia, ko righitaonia nimua na kinakabu]
7Ighoe to dolovia na hava te kaekage,
mana totobo te dika to nia sika.
Keri te vagha ke, God, nimua na God, te siusiugho,
me kovala horua na kokolo madalo ni rivurivu i vuvungamu
haba vulera na lei tinoni soko.
8Nimua na pupulu te, to uruuru iga na myrrh, aloes, mana cassia.
Mi tana bonana na vunaghi tara vaghuvaghua nia na lei totobo pura,
Ighoe tara nia lingelinge vanigho nia na lei harp.
9Na lei daledira vaivine na lei vunaghi
tara kabu ighobudira na lei nimua na vure ni lutu.
Na vinahogho te tughuru tana pala madolomu
mete nia vaghuvaghua na puku ni Gold tara lavia tana Ophir.
10Ko rongoviu inau, ghe detei vinahogho;
Ko holopangotia tana tobamu na hava tu bosa
Ko nira ponolio nimua na vure mana lei bona ni komumu tara hau.
11Na taumu na vunaghi te nia togotogo na utona na reireimu
Ko talumava gaia na maghutumu.
12Na vunaghi ni Tyre ke siusiugho nia na dolo.
Mana lei tinoni tara lologho
Kara nongia na hava te nagho itamua.
13Na vaivine te taulaghi, na vinahogho, te pitu tana vokina
Te nia pupulu na tivi tara vauhia nia na Gold.
14Ta nina na alo utoutoa,
agaia tara hulia va tana vunaghi
mana lei kulana vaivine tara tona kolua.
15Ivei vaho te vagha, na togotogo ia to nira ghaghua,
Te vagha tara rughu haghe tana valei ni haba.
16Rana lei dalemu kara mai vunaghi vaghara na lei tamadira.
Mi ghoe ko nira ge kara vunaghi pungisighi na lei komu.
17Inau ku ghanaghana na ahamu tana lei sopa vavata udolu
vagha keri ke, na lei kama kara holohabagho ke va me vaa.
461God, ighoe dida na laga mana vola,
Mo gonidilaa haia na hangada tana bona ni gunaguna.
2Keri ke, ma ka mua ghoi mataghu,
sakai ghua manaa na anu ke mai
mana lei ghotu kara tavuti kehara
ma kara tumu horu tana tahi.
3Talana na lei ghotu kara kahikahi
te vagha na beti te voghuvoghua te tave.
4Na betitina te nia hevei na rivurivu tana komuna dida na God
Na komu tabu nina na puku ni haba.
5God, heghena vamua te ghaha itatana komu vaghana keri;
Ke mua ghoi tangomana tua na durake.
God ke pilupilua tana taporasana na dani.
6Na lei vure tara ngingili laga,
mana lei kinakabu soko kara havukaghi kolili!
God ni viviha ke nia hevei mai na viviha
mana maramana ke obo keha!
7A Lord puku ni maana te kabu ighobuda,
Na God ni Israel gaia dida na pilupilu/vatu ngasi
8Kau mai, ma kau righia nina lei lutu nina Lord te rongoragha
Ma kau righia ivei te vagha na laviana mai tana maramana na mana ni durake
9Mana betoana na lei sura tana maramana udolu.
Agaia te gotia na baghe mana tinabe te sodui ge e rua.
Me Kerea na tako tana lake.
10Kabu todore, ma kau ghilala Inau a God!
Na lei kema soko kara talumavau Inau.
Na maramana udolu ke talumavau Inau.
11A Lord puku ni maana te kabu ighobuda
Na God ni Israel gaia dida na pilupilu/ vatungasi
471Mai ghau na lei vure soko,
Kau tapoi na limamiu nia na rivu!
Kau ghuu dato vania God nia na togotogo mana rivurivu.
2A Lord puku na maana te haba va,
Agaia na vunaghi haba tana maramana udolu.
3Agaia te taluhorura na lei kema i sarada;
me talura na ghada levunimate i sarana marevoda.
4A gaia te vilia vanighita na komu ni baubahu te vagha na bonada;
Tana bonadira na lei kukuana Jacob te dolovira.
5A God te nia dato na ngingili rivurivu
Ma Lord te nia dato na talama ni tavuli.
6Kau linge holouto vania God, linge holouto,
linge holouto vania dida na vunaghi,
kau linge holouto!
7A God, gaia na vunaghi haba tana maramana talighu
kau holohabaa nia na Linge holouto.
8A God te vunaghi pungisia na maramana udolu;
agaia te Kabu ta nina mali sopou te haba.
9Rana lei haba ni maramana tara kabu sakai sonikolu.
Agaira tara hangaghita tana holohabana na God ni Abraham.
Na lei vunaghi ni maramana a nina God.
Agaia ka nia kikinima ivei mi vei.
481Ivei vaho tua te vagha na habana Lord,
me mava na bosa utoana
tana komuna dida na God;
mi tana nina ghotu te tabu.
2Ivei vaho tua tea na utona mana datona,
na maramana udolu te nia togotogo na righiana.
Na ghotu Zion, na ghotu te Tabu,
na komuna na vunaghi [haba lee]/[puku ni haba]
3God te hagha heghena tua tana vale datogha i Jerusalem
ge talutatea heghena te vagha na pilupiluna.
4Na lei vunaghi ni maramana tara hogholavaghi tana ovu ni sura
mara gonidilaa ge kara haghe tana komu.
5Mi tana bona tara righia ge ara tumu ni mate
Ma gaira tara mataghu mara sama keha.
6Ma gaira tara nia taetabe ngasi na mataghu;
te vagha na vinekama ta nina na vadangi ni vahuhu.
7Te vaghara na lei vaka sule i Tarshish;
na ghuri sule ngangata te dikalara
8Ighai tai rongovia tua na ladana mana rongoraghana na komu sule keri,
mi taeni ighai tai righia heghemami na komuna dida na God,
A gaia ke righitaonia ke va me va.
9God, Ighai tai kokoeliulivuti vaovarongo ta nimua na dolo ke mua soko,
Te vagha ighai tai holohabaa tana bonamiu te Tabu.
10Na ahamu te rongoragha, Ghe Lord,
Ara hei soko tana maramana talighu kara holohabaa
ma nia na lima madolomu te laga ke vonughia na maemane.
11Lubatira na lei tinoni i vuvungana na ghotu i Zion kara rivurivu,
mana lei komu sule ni Judea ke togotogo ma nimura na dete soko tara uto.
12Haghevia, mo ko righitalighutia na komu sule Jerusalem,
sakutua talighutia mo ko idumighi na lei valei datogha iga.
13Vatoghaa na pilupiluna te ngasi
mo ko righighi na lei valena
ge kau tughunighi vanira arahei kara mai imuri.
14A keri te vagha gaia God,
A gaia dida na God ke va me vaa.
ma gaia dida na righitaoni, koekobe ka mate.
491Kau rongovia aeni ighau udolu na lei vure;
Ighau udolu tana maramana kau varongohighi.
2Haba mana kubolu, tinoni sosodo mana bona, kau rongo!
3Na lei bosagu te vonughia na manaha;
mana lei ghanaghanagu te nia vonu na ghilala.
4Inau tu varongohi pukupukua na lei vavaghaha
mu ku tatea nigua na bosa tana ghalevu ghalo.
5E Taho na hava ku mataghunia tana bona ni gunagunagha.
Tana bona na levunimate tara talighutiu.
6Gaira tara ghanaghana kodo tadia na lologho au.
Mara nighi mangamangagha didira na sosodo au.
7Me taho siki sakai tadira ke huiolia heghena tana mate
mana peluana nina peluoli God
8Na huioli te mua malumu na maiana
Me taho siki sakai ge ke pelu aua.
9Me ke vagha ge ke vola kasila
me ke mua righia na maramana ni mate.
10Mara hei tara manaha kara mate,
te vaghara na bule mana toba kupi.
Ara luba sanighi didira na sosodo au i muri.
11Na puku ni komudira na maramana ni mate,
gaira kara kabu igaa ke va me va;
Mara holo taonira nia na bona keri,
mara sanighi didira na lologho vanira na keha.
12Ma gaira kara mua kabu daro ta didira na lologho au;
Gaira kara mate vaghara vamua na lei maumanu.
13Aeni te vagha didira na hahi tara bule mara talu sulera heghedira.
14Te vagha na sheep tara hulira va i betidalo,
na mate te vatoghaa vanira vagha na righitaoni.
rana uto kara umaghi pungisira te puipungi
mana hulidira ke vuvuha tana gilu ni mate
ke hauvia na komu tara haghara igaa.
15Ma vaniu inau, God ke huiolia na volagu;
Agaia ke lavi kehau ta nina maana na mate.
16Ko bei mataghu, ge kara lologho au
ara hei na bona mana valedira ke togotogogha.
17Mi tana bona ni mateadira,
Gaira kara mua ghoi lavia diki totobo kolura.
Ma didira na lologho ke taonira va tana gilu ni mate.
18Tana bona ni volana te togotogo ta nina ghanaghana heghena;
Mana maramana te nia ghuu na togotogo ta didira na lutu uto.
19Ma gaira kara mate te vaghara na balu.
Ma kara mua ghoi righia ghua na marara.
20Na vure tara nia talunagho didira na lologho
tara mua ghilala agaira kara mate
te vaghara vamua na lei maumanu.
501A Lord God puku ni maana te bosa,
me detera na lei tinoni tana soghaana mai ga na aho,
maia te va huu iga.
2Tana ghotu i Zion te vatei ghagharugha iga
God te mararaa nia na marara uto.
3Ghada na God, te nia dutu mai na [dedemo]/[talamo] ni viviha
na lake ke durake na lei totobo i naghona
mana gutuveve ni maraghata sule ke talighutia.
4I kokou mi pari koro nina komu ni righi kale utuni.
tatana a gaia ke detera nina na vure.
5Lavira mai itagua nigua na vure taluutuni
Agaira ra hei tara gonia na baubahu nia na sukaghi.
6Lubatia i kokou ke talutatea nina uto te maemane
A God heghena vamua ke dete.
7Aghau nigua na vure, kau rongo!
Inau ku bosaa;
raeni nigua na kakage vanigho Israel
Inau God, nimua na God.
8Inau tu mua loghoa siki bosa ni huhuru
ta nimua na sukaghi, pa na lei sukaghi kekere.
To lavia mai ta nigua na bela ni sukaghi.
9Mi nau tu mua liona siki buluka tana valemu,
Mu mua liona ghua siki goat ta nimua na pilu.
10Na lei maumanu udolu na leiao a nigua:
Inau tu loghora na lei bolo soko tana lei togha ni ghotu.
11Na lei manu ni popopo
mana lei maumanu udolu ni nanata ke a nigua.
12Ge tuku vitolo ke, mu ku mua tughurua vanigho
Na pukuna na maramana udolu a nigua,
mana lei hegohego soko i lokana.
13inau tu mau nia ghaghua to nia sukaghi na buluka
mu mua nia ghaghua na ghabu ni Goat.
14Mana hava vamua tu puku ni liona ke,
nimua na puku ni holouto vamua God,
Mi nau tu liomu ge nimua na baubahu ke kale utuni
vania gaia te haba i kokou.
15Ko ghanaghanau tana bona ko haghagho tana gunaguna
mi nau ku vavolagho, mi ghoe ko va heu na talumava.
16Ma God te ghaghua vanira tara tangohahi
Kau bei ghoi nighi ghaeghahe nigua na lei vetena,
ma kau bei ghoi tate ghau heghemiu tau taotaoniu inau.
17Ighoe to nia sika nigua na totoro ni taraghi
mo nighi lei nigua na vetena me totobo lee vamua.
18Tana bona to righia agaia te gito ke, mo hangaa
Mi ghoe to sonileaa vamua nimua na bona
itadira tara ngelera na taudira rana keha.
19Na Mangamu te bosai na lei bosa dika,
mana lapimu te vonughia na sorisori.
20Ighoe o sopou kolili ni bosa pungisiana na hoghomu,
Na pukuna dalena tinamu hoghomu.
21Tana bona to gonighi na lei totobo udolu raeni ke,
Inau tu kabu todore, mo ghanaghana ighoe tu mua nia ghaghua na hava:
mi taeni inau ku tatei na lei nimua na hahi,
mu ku gegerei na lei nigua na totobo i vuvungamu.
22Kau tughui na liomiu.
Ighau rahei tau mua ghanaghana God,
ku vuti keha ghau gea,
me taho siki sakai ke vavolaghau.
23Mana niana hevei na holouto
gaia keri na sukaghi ni talumavaagu.
Inau ku talutatea vanigho a nina maana ni vola a God.
511Ko aroviu, Ghe God,
Na pukuna nimua na dolo mana lei uto tara subo
Ko hola kehai na lei nigua na hahi.
2Ko apo marabu utou ta nigua na tangohahi:
Mo ko marabui tana lei palugu.
3Tu ghilalai na lei nigua na gehegehe te vatei maamaagha tu gonighi
tara kene taoniu tana dani mana bongi.
4Itamua vamua, mi ghoe heghemu vamua
inau tu tangohahi,
Inau tu nei na lei totobo te dika itamua,
Ighoe ko nia hevei na uto tana hava to bosaa
ma nimua na dete itagua kara maemane
5Tana sivuraghagu, Inau tu tinoni tangotangodika
Eo, tana bona tu kau mai tana kutuna tinagu.
6E utuni, to liona na utuni tana toba ni tinoni:
Ighoe ko taraiu ge ku manahana na vola ilokagu.
7Ko apo marabu tana lei palugu,
ge inau ku marabu ko apou [mughua],
Mi nau ku pura vulea [na snow]/[rana lovo]
8Ko va hea oliu mai nigua na togotogo,
Ighoe to tagotighi na huligu
ko neu ge ku ghoi togotogo pulohi.
9Ko bei righighi na lei palugu
mo ko talukehai na lei nigua na hahihahi.
10Ko vuha ilokagu na toba te maghora, Ghe God.
Ko vavaolua na tarunga te utuni ilokagu.
11Ko bei tiva kehau tana bonamu
mo ko bei soni kehaa nimua na tarunga tabu itagua.
12Ko ghoi vaheu mai na togotogo ta nimua na vola maurihali
mo ko neu ge ku lagalaga na taoniamu
13Mi nau ku taraira nia na nilabumu rana tangohahi
Ma gaira kara liliu pulohi vanigho.
14Ko talukehai vaniu te tave na ghabu,
Ighoe God, to vavolagu
vaho ge Inau ku nia linge rivurivu a nimua na talukehai palu.
15Ko vukesia na ghidugu, Ghe Lord,
Ge Inau ku holohabagho.
16Ighoe to mua nia togotogoa na sukaghi,
Inau tu mai hegho
Puku lavia vanigho na sukaghi kekere
ighoe ko mu lavipangotia.
17Na sukaghi to nia ghaghua Ighoe ke na toba te paruruha.
Na tabo te tughu mete paruruha,
God ge ko bei sivilaghiniu.
18Ko righia nia a veiarovi i Zion mo ko hanga
mo ko kisu olia na peona Jerusalem.
19Ighoe ko nia togotogo na puku ni sukaghi uto,
nia na lei sukaghi kekere,
mana sukaghi udolu,
Ma kara nia sukaghi na buluka ta nimua na bela tabu.
52Vania na tinoni te lutulutu linge na lingena David, taonia tana bona a Doeg na tinoni ni Edom te bosa vania a Saul, te talua tana komu ni pipiti vanira rana kisumate a David a Ahimelech.
1Ighoe to hologho nia heghemu na tinoni te laga vule tana kisumate, Ina sughua?
Ivei te ghaghua ge o nia talunagho kolili a nimua na gehegehe dika eni,
Ighoe to nira a nina vure a God ge ara mua loghoa na talumava?
2Tana lei dani udolu to talu dilaa na haurake na lapimu te toro tatasi vagha na vangana na (isi dadara.)?
Ighoe na tinoni to manaha au vulea ngangata tana kokoe sorisori.
3Ighoe to dolovi ngangata na gehegehe dika vulea na gehegehe uto.
mana sorisori vulea na utuni.
4Ighoe to dolovi ngangata na bosa ani na lei totobo
te va lavibuleadira na balu tinoni
Ighoe na tinoni sorisori.
5Hauva ka, ma God ke gora kehagho tana komumu
me ke sania na bonadira tara vola kasila
6A gaira tara kabu marabu, kara vaevanea ma kara mataghunia
A gaira kara kiakia ma kara ghaghua,
7Vaevanera vaa na lei mane sutusutu sule ngangata na hava te kalera
tara mua loghoa na talu mavaa itatana God.
Hauva ma gaira tara talu mavaa vamua a didira na lologho
mara nia sule kolu na gehegehe dika mana tarungadira te labe.
8Mi nau te vaghau na ghai tara vatua nia na Olive
Te totolo me kotukotu i lokana valena God.
Inau tu talu mavaa a nina dolo a God
te mua soko buto, ke va me va
9Inau ku bosautogho ke vaa me vaa ghe God nia na lei totobo te gonighi.
Inau ku polopitua nimua na lei veiarovi.
I naghona na matadira nimua na vure.
53vania na tinoni te taghaoa na vungu ni linge: [A nina kabu beto ni ghanaghana] nina David.
1A gaira tara bule vamua tara bosa mara ghaghua tana tobadira,
“Te tahoa God,”
A gaira tara sonia na uto mara tona va vania na dika,
mana lei ghanaghanadira te dika.
E taho tua siki sakai ke gonia siki uto!
2God te vaevane horu mai i kokou,
i vuvungana na vinavahuhu ni tinoni.
A gaia te vaevane horu mai ge ke vaevane sodoa
ge a siki sakai so na puku ni ghanaghana manaha.
Ge siki sakai te kene taonia God.
3Hauva ka me taho, Agaira udolu tara ririu keha vania God.
A gaira udolu tara vuha sania na uto mara tona va vania na dika.
E taho tua siki sakai ke gonia siki uto,
hughua a sakai na tinoni te taho!
4Kara mua tangomana tua na naunau
ta didira na hahi a gaira tara gehegehe dika?
A gaira ta ghani soko laghinira tua nigua na vure vagha na berete
Ara mua tangomana tua na ghanaghana ni kokoeliulivuti vaniana God.
5Hauva, mana mataghu ke ngasilira agaira,
na mataghu te vaghaa tara mua ghilalaa mai mua
i dania God ke havukaghinighi na hulidira na ghamua na kana
Ighoe ko talura tana vati mamaagha nia a God
te soni kehara tua vaghara tara dika gaira.
6Tu liona na vatei vavola keri
sogea ke va mai tana ghotu Zion ke vavolaa Israel!
Nia tana bona God ke ghoi talugoni olira nina vure Jacob
ke nia ghaghua vola na togotogo, me Israel ke rivurivu.
541Ko nia mai kolu na mana te laga, Ghe God,
mo ko vavolau na levunimate!
Ko pilupungisiu nia nimua na maana te laga.
2Ghe God, ko rongoviu ta nigua na kokoeliulivuti.
Ko kabu vaovarongo mai ta nigua na nongi papara.
3Nia rana keha tu mua ghilalara
tara liona na labuagu nia na lei totobo ni matemate;
na lei mane laga tara liona na mateagu.
A gaira tara totobo lee vamua itatana God.
4Hauva ka, ma God a nigua na hahanga
A gaia Lord te pangotiu ge u vola!
5Ko nighi didira na lei padalaghi ni dika
na ghagua na lei levunimate ge ke ririu pulohi vanira.
ko gonia te vagha to nia baubahu tua mo ko soko laghinira.
6Inau ku ni sukaghi nigua na hevei oli heghegu gatu vanigho.
Inau ku holoutogho na ahamu,
Ghe Lord nia te uto te vaghaa.
7Nia ighoe ko vavolau ta nigua na lei vahola tara kauliu.
Mo hangau ge ku laga vulera na lei ghagua na kana.
55Vania na tinoni te taghaoa na vunguvungu ni linge. Nina David
1Ko rongoviu ta nigua na kokoeliulivuti, Ghe God.
Ko bei nia hughu a nigua na tangitangi ni hahanga.
2U bongi ngangatagho ge ko vaovarongo mo ko heu na bosa tughu
a nigua na lei vahola kaukauli tara au vule ngangatau tua.
3Lei ghagua na kana tara ghughuviu,
ara nighi ghaeghahe laga dato na lei lavi mataghu tara matemate.
Ara talui na lei vahola kaukauli i vuvungagu.
Agaira tara hiliviu ta didira na rutu papara.
4Na tobagu te vahaghitaili ngangata.
na mamataghuna na mate te mana pungisiu.
5Na mataghu mana tatata tara au vuleu.
u mua tangomana tua ge ku beto na kahikahi.
6Ivei te ghaghua sughua ge ku loghoa na ghata vaghaa na bola ke;
keri ge ku lovo keha mu ku aheahe.
7Ge ku lovo sagau vaa tana tautalu asi.
8Ivei ke ghaghua ge ku mina samapolo,
sagauvia na maraghata ni gunaguna te mamataghugha.
9Ko haurakera, Ghe Lord, mo ko nira ge kara hoghohare tana koluadira,
Na Inau tu vaevanea na haurake, veilalabui mana hughuhughu i lokana na komu sule.
10Na peona tara talighutia tana lei bongi mana dani ge kara bei mai haghevia.
Hau va ka, mana puku ni totobo te mamataghugha
ke na lei gehegehe dika ilokana na komu sule.
11Na mate tinoni mana gitogito tara kale so.
Ivei tua ilokana na komu sule.
Na lavi mataghu mana pasapasa popolo
tara vonughia na lei baebasena na komu sule.
12Te mua ghagua na kana te bosa dikalau
u tangomana sono ge ku lavia keri.
Tara mua ghagua na kana tara ghanaghanara heghedira
tara mava tara bosa dikalau Inau
u tangomana sono ge ku polo vanira.
13Hauva ka, mi ghoe, a nigua na tinoni te kaekage kolu itagua,
ghagua na udukolu mana kulagu to dutuviu.
14Ivei te vagha na utona dida na udu kolikolu toro nia togotogo
tana bona to sakutua koukolu vaa tana valena God.
15Lubatia na mate ke ghurukeha na ghagua na kana nia na hare.
talana na malei beku tinoni mate ke sononi volara,
nia na gehegehe dika te mangatia na komuna tana lokadira.
16Mi nau ku holoa God,
Ma Lord ke vavolau Inau.
17Tana puipungi, levu ni aho, nulavi, mi tana bongi,
inau tu ghaeghahe dato laga ta nigua na vahaghitaili
ma Lord te rongovia na tangi ni mangagu.
18Agaia te vavolau me righitaoni utou ta nigua na vahaghitaili.
tana veitotoghoni tara utu talighutia.
Sakai vamua te vaghaa keri ka, ara subo so tara hughu Inau.
19God, te vunaghi haba kasila,
ke rongoviu me ke talumurira.
nia ghagua na lei levunimate
tara mua liona ge kara tughui na lei gehegehedira
Ara mua nia kikinima God.
20Vania na kulagu eni, agaia te perou
agaia te diua nina lei baubahu.
21Na lei kokoena tara malebo te vagha [na lei vanga tara malebo]/[na tahi beata]
Hauva ka, mi loka ni tobana ke, na kisu mate.
Na lei kokoena tara vaghai na [beti ni beto pileana na vahaghitaili.] /[na oil/oele]
hauva mi sarana na lei vatei suki tinoni.
22Vahea nimua na lei vahola, Ighoe A Lord,
ma gaia ke mua lubatira rana taluutuni
ge kara madali keha ma kara tumu
23Mi ghoe, Ghe a God, ko nira vetena horu
tara mua taluutuni tana gilu ni haurake
rana mate tinoni marana kiko kara mate gari
Mi nau tu ghanaghana mavagho ge ko vavolau.
56Vania na tinoni gehe linge, nina linge David, taonia tana bona rana lei Philistia tara kene taonia i Gath. Kara linge taonia na tangina na bola tana ghai, tana bona sagau.
1A ghe God, Ko aroviu
na lei ovu ni kisumate tara levunimate vaniu
tara lutu ngangatau
Hei ghagua na kana tara gunaliu na dani udolu.
2Ra lei ghagua na levunimate tara bosa horu inau haia
ma subo tara gunali tabou tana didira na talunagho.
3Mi tana bona te torou na mataghu,
Inau tu talua nigua na ghanaghana kodo itamua.
4Aghe God, Inau tu holoutoa na hava to bosaa.
Inau tu ghanaghana kodo itatana God,
me ghua ge ku ghoi mataghu?
Na hava ku tangomana ge ke gonia vaniu na tinoni lee?
5Gaira tara riukaghinighi haia na hava tu bosai
tana lei bongidira tara padalaghinighi na lei halautu ni vahaghitailiagu.
6Gaira tara mai sakai sonikolu ge kara vaevane popolou,
vaevane taotaoniani na lei sakusaku tuagu,
tara liona ngangata na mateagu.
7Ko bei lubatira ge kara nia tona keha
kolua didira na gehegehe te dika.
Mi ta nimua na rutu papara, Ghe God, ko nira rabo horu tana pari.
8Ighoe to mata reireighi na lei nigua na dikalio.
Ighoe to vahikolui na lei kolobu ni matagu ilokana nimua na vauvaghu.
Ighoe to gegere horu sopasopai ta nimua na buka.
9Mi tana dani ia ku hologho ge ko hangau,
na lei ghagua na kana kara liliu ni doloviagu.
Aeni tu ghilalaa: God te levu ni pala vaniu.
10Ghe God, Inau tu holoutoa na bosamu:
Eo, a Lord, inau tu holoutoa na bosamu.
11Inau tu ghanaghana kodo itatana God
me ghua ge ku ghoi mataghu?
na hava ke tangomana ge ke gonia vaniu na tinoni lee?
12Inau ku vakalei nigua na lei baubahu vanigho ghe God,
Mu ku nia hevei vanigho na sukaghi ni holoutoa taonia nimua na hahanga.
13Nia ighoe to vavolau tana mate;
to righitaonighi rana tuagu tana turi madali.
Mi taeni Inau ku sakusaku tua i nagho ni matamu, ghe God.
I lokana nimua na marara te hevea na vola.
57Vania na tinoni te gehe linge: nina linge David, tana bona te ghogho sania a Saul me va polopolo ilokana na vatuluma. Linge taonira na hulu (tangi na linge) “ko bei haurake.”
1Ko aroviu, Ghe God, Ko aroviu!
Inau tu kene taonia a nimua na pilupungisi.
I sarana na ungaunga ni ghatamu ku polo,
koekobe ke soko tahaliu na maraghata dika.
2Inau ngangaraha dato vania God te haba vule,
vania gaia ge ke vakalei nina lei ghanaghana dila vaniu.
3A gaia God ke nia hevei horu vaniu mai
nina na hahanga ni kokou ge ke vavolau nia.
Ge ke lavi kehau itadira agaira tara rughuhoru mai ge kara lakusau.
A nigua na God ku nia hevei vaniu mai nina dolo mana utuni ke mua soko buto.
4Na lei bolo ghaghala tara ruturutu tara talighutiu.
Na livodira tara vavangalua vaghai na tinabe ma kuali,
mana lapidira tara kuikurisi vaghai na lei isi.
5Ko haba vule, Ghe God, vulei kinakabuni kokou tara haba vule dato.
Na mararamu ke mararaa na maramana talighu.
6Na lei ghagua na kana tara lohi dalau na piti ni tarikauagu.
Na kanoragha te nia veveru na huligu.
I ghobuna na halautugu tara ghelia na gilu sule,
Hauva ma gaira heghedira sono tara tumu haghe ilokana.
7Na tobagu te ghanaghana kodo itamua, ghe God,
mughua ge u tangomana nigua na lei linge ni holohabamu.
8Ko rarai, ghe na tarungagu.
ko rarai, Ghe na ghalo ni titigi ghalevu mana ghalevu ghalo.
Inau ku nia rarai labota nigua na linge.
9Ghe a Lord, Inau tai holoutogho tana matadira na lei tinoni soko
Inau ku lingei na vatei holohabamu ighobuni na lei kema.
10Nia nimua na dolo te mua soko buto
te datogha vagha na kokou mana parako.
A nimua na puku ni utuni te saravighi na lei ghoghopa.
11Ko haba vule, Ghe God, vulei na lei kinakabu ni kokou tara datogha au vule.
Mana mararamu ke mararaa na maramana talighu.
58Vania na tinoni te gehe linge: nina linge David. Linge taonira na hulu (tangi na linge) “ko bei haurake.”
1Dete maemane, Au ghilalaa sono na ghanaghana ilokana na kokoe ia eni,
Ighau tau huhuli.
E maemane sono nimua na dete bona to detera na lei tinoni?
2E taho, a nimua na lei samalaghi
tara pegopego nia hevei horu na pepo me mua dete maemane
3Rana lei tinoni tangodika
tara nia sivuragha kolu na palu vuivuni
tana sivuraghadira tara lutua na sorisori
mara tona taonighi na liodira heghedira
4Ara angasua na [maomao] te vagha na lei poli maomaogha ghugha
Ara vaghara na lei torokoe tara mua liona na rongo bosa.
5Ara nia ponolio didira na lei huli
na lei tinoni tara taluutunia na tidalo sorisori.
Ivei ghua maana kara nia na gougonu taoniana didira na ghilala.
6Ko goat kehai na livodira, Ghe Lord!
Mo ko labu marutai na ngongodira na lei bolo ghaghala raeni, Ghe Lord!
7Ge ma kara tovongo ponulu
vaghara na beti te sosopi horua na pari te mamangaha
mo ko nighi didira na lei totobo ni kisumate
tana limadira ge kara totobo lee vamua.
8Ge ma kara vaghara na lei koivo tara soko buto tana nenepa.
vagha na meomeo tara vahua te mua aleale kolili.
Ke mua ghoi tangomana ge ke vaevanea na aho.
9God ke taghalaghini ke hara, agaira udolu rana vure vaolu mana vure haulaghi.
mina vulea ga tala utuni tana ruruhu ni lake papara.
10Agaira tara holohabaa God kara nia togotogo na vahaghitailiadira tara mua dete maemane.
Ma kara sani na tuadira tana ghabudira rana tangodika.
11Mi tana sosokona na lei tinoni udolu kara bosa ma kara ghaghua.
E Utuni sughua, na taba te gonidila vanira rahei tara vola vania God.
E Utuni ngangata sughua na God
ke detei maemane uto iani maramana te ghanaa sughua.
59Vania na tinoni gehe linge: Na lingena David, tana bona Saul te nira vetena na lei tinoni kisumate na va righitaoniana na valena David ge kara matea. Lingea tana hulu, “Ko bei haurake.”
1Ko lavi kehau itadira na lei ghagua na kana, ghe God,
mo ko pilu pungisiu itadira tara mai ge kara haurakeu.
2Lavi kehau itadira na lei vure labu polo raeni;
vavolau itadira na lei vure mate tinoni raeni.
3A gaira tara gonidilaa ghagua na mate.
Ara mamataghugha na lei ghagua na kana tara pitudilau.
Hauvaa, Ghe God, Inau tu mua gonia siki totobo ke hahi vanira.
4Sakai vamua inau na tinoni marabu,
A gaira tara gonidilaa ni mateagu sono.
Ko tughuru dato mo ko hangau!
Ko vaevaneu mai ta nigua na vahola.
5Ghe a Lord, God, puku ni maana,
Na God ni Israel ko tughuru dato
mo ko hera na vahaghitailira na lei kema tara kabu dika.
Bei righi arovira gea rana lei tinoni dika tara peropero tinoni.
6A gaira tara mai tana bongi
Ra nguru salalaa vaghara na lei kau asi
tara mamaha tana bona tara tona kolili tana lei halautu.
7Rongovighi na lei kokoe dika tara rughu horu mai tana mangadira.
Na isi te mamataghugha te lovo horu mai tana ghiludira.
Mara hurughi mara ghaghua, ahei ku tangomana na vahaghitailimami?
8Mi ghoe nigua na laga,
Inau tu pitugho ge ke lavi kehau tana vahola vahaghitaili
nia ighoe, ghe a God, nigua na lei bona ni vola.
10A nigua na God ke mai me ke hangau ta nina dolo te mua soko buto.
A gaia ke niu ge ku rei horura tara kanahaghiniu tana lagavule.
11Ko bei matera, na pukuna gaira rana lei kulagu na vure kara mua hau na niani ponolio na vata ghana ni taraighi.
labu pogho poghotaola vaghini horura nia nimua na maana,
ma kara nia tuturi kauha na tuturudira.
Ghe a Lord a nimami na tako ni rerebe.
12Nia na pukuna na lei bosa ni palugha tara bosai, nia na dika tana lei ghidudira,
lubatia didira na talunagho ke talura tana dete,
maia ghua didira na lei bosa ni vavaranga mana sorisori.
13Ta nimua na rutu papara ko haurakera!
nira piri keha udolu!
Ge na lei tinoni togha tana maramana udolu
kara ghilala a God te vunaghi pungisia Israel.
14Na lei ghagua na kana tara rughuhoru mai tana bongi, ra nguru salala vaghara na kau asi tara mamataghugha tana bona tara tona kolili itatana na lei halautu.
15Ra kenea na vanga kara ghania,
ara mua mahu mara sosoko ni maturu.
16Mi nau ku nia lingelinge nimua na maana.
Ku nia ghughu na togotogo tughu puipungi nia
na pukuna nimua na dolo te mua soko buto.
Ighoe a nigua na bona ni polo.
Na bona ni vola tana bongi ni kanoragha.
17Ighoe, a nigua na laga,
Inau ku linge holohaba vanigho
vanigho ighoe ghe a God, a nigua na lei bona ni polo.
Na God te talutatea vaniu na dolo te mua soko buto.
60Na lingena David, na vatei tarai, te gerea tana bona David te pepo kolura Aram Naharaim maia Aram Zobah, ma Joab te pulohi me va matera ara hangavulu rua na togha ni malaghai ni Edom, tana boboko ni tahi. Kara lingea tana huluna na haihali te tughuni kaekalea heghena.
1Ighoe to nighami sika, Ghe a God, mo goat horua a nimami na pilupungisi.
Ighoe to rutu vanighai; ko talugoni ghai ta nimua na kulakulagha itaeni.
2Ighoe to anuanua na pari ni komumami mo labu vuha ma hahangavi.
Ko tila kolu na lei bona tara ghaghe [ghavo] ge kara bei tumu keha udolu.
3Ighoe to rutu papara vanighai tana lei bona te padi,
mo nighai ge Ai inuvia na wine te nighai ge u bule na mamahamami.
4Hauva mi ghoe to tughuru vaghinia na vaughilala
vanira tara talumavagho
na talutate ni pilu pungisi i naghona na gunaguna.
5ko vola ghai nia na levu lima madolomu te laga,
mo ko volara tana vahola nimua na vure to dolovi utora.
6Ta nina na puku ni tabu,
God te nia baubahu te vagha eni;
Inau ku vilivoka Shechem nia na togotogo
Inau ku kage utomate na boboko i Succoth.
7Gilead ke a nigua, ma Manasseh ke a nigua.
Ephraim ke sivuraghara na lei nigua na vure ni pepo,
ma Judea ke sivuraghara nigua na vunaghi haba.
8Moab ke nigua na ghairau sasara,
Ma Edom ke nigua na seka.
Inau ku ghughu tana laga vuleadira rana Philistia
9Ma hei ke lavi hagheu tana komu sule ni lagalaga?
A hei ke heu na laga vuleana Edom?
Ighoe vamua God, hauva ighoe to talukeha ghai tua.
Ko mua udu koluadira nimami na vure ni kisumate.
Ai nongi ngagnatagho, ko hangaghai itadira na lei ghamami na kana,
na pukuna na lei hahanga ni tinoni tara totobo lee vamua.
12Nia nina na hahanga God, Ighai kai gonighi na lei totobo sule ngangata
na pukuna ke turi bita horura na lei ghamami na kana.
61Vania na tinoni gehelinge: Na lingena David, linge kolua na lei ghalo ni gougonu.
1Ko varongohia nigua na tangi, Ge a God!
Rongovia nigua na kokoeliulivuti!
2I tatana na lei sosokona na maramana,
Inau ku tangi vanigho nia na hahanga,
Na vahaghitaili te au vulea na tobagu,
ko huliu vaa ta nimua na baravatu te datogha na vatei pilupungisi.
3Nia ighoe, a nigua na bona ni polo mana pilupungisi,
Na puku ni bona ni polo kara mua tangomana na sodoagu iga na lei ghagua na kana.
4Lubatiu ge ke kabu kasila tana bonamu te tabu.
Ge ku polo i sarana na ungaunga ni ghatamu!
5Ighoe to rongovighi na lei nigua na baubahu vahola, Ghe God.
Ighoe to va heu na lologhotughu to talu dilai
vania ara hei tara nia kikinima na ahamu.
6Ko nia na volana na vunaghi haba
ge ke saravighi ke subo na niulu!
Ge mana lei niuluna kara totolo tana lei vavata!
7Ge me ke huhuli i sarana nina na pilupungisi a God ke va me vaa.
Ko tuhua nimua na dolo te mua soko buto mana taluutuni ngasi kara mata reireia.
8Keri ge ku talu habaa haia tana linge na ahamu
ke vaghaa ku nia na taoniani a nigua na lei baubahu vahola tana lei bongi soko.
62Vania na tinoni gehe linge: nia Jeduthun, na lingena David.
1Inau tu nia kabu beto sono na pitu dilaana God.
itatana te mai a nigua na vola maurihali.
2Agaira heghena vamua nigua na vatu ngasi mana vola maurihali.
Nigua vatei tuturi kauha ge ke mua alealeu na hava.
3Ara subo ghagua na levunimate tara koukolu,
Agaira udolu tara tabotabo ge kara va mateu.
Itadira gaira Inau te vaghau vamua na vokovoko
tara durakei horua pana pilupilu te aleale.
4Ara padalaghinia ge kara talu horuu ta nigua na malei haba.
Ara nia rivurivu na tutugu sorisoriagu.
Ara doloviu ta nigua na reirei,
Hauva, mara [sukaghiu]/[bosa dikalau] tana tobadira.
5Inau tu nia kabu beto so na pitudilara God,
nia nigua na ghanaghana dila itatana gaia.
6A gaia heghena vamua nigua na vatungasi mana vola maurihali;
Nigua vatui tuturi kauha ge ke mau alealeu na hava.
7Nigua na vola maurihali mana talu mava
te va butu mai itatana God heghena vamua.
A gaia te nigua na vavola, na vatu ngasi te na ghagua na kana
ke mua hagalo sodou.
8Ighau nigua na vure, kau talu mavaa gaia tana lei bona ni bongi soko,
Kaikavi horura vania na tobamu, nia God, dida na vavolaghita tana vahaghitaili.
9Vuivuni tadira tara haba dato me riti tadira tara pari sosoko,
te mua vaghara siki totobo tana matana.
Ge ko taboa na mavadira ke,
A gaira tara mamala vulea na kolukolu ni ghuri.
10Kau bei tabotabo ge kau nia lologho au na gito,
Ma ge a nimua na lologho ke sule ghahagha ke,
kau bei nia gea ge ke puku ni totobo tana volamu.
11A God te kokoe tatavahalea tua,
me subo ni bona tua tu rongovia Inau:
Na maana mana laga a nimua Ighoe God.
12Na dolo te mua sosokogha, Ighoe Lord, a nimua.
E utuni sughua to detera na lei tinoni soko
taonighi na lei totobo tara gonighi.
63Na linge ni David, te gerea tana bona te kabu tana bona mamaha ni Judea.
1Aghe a God, Ighoe ke a nigua na God;
Inau tu kene ngangatagho.
Na tarungagu te nigho hanga inu,
Na huligu te udolu te nigho ghaghua ngangata
tana bona mamaha eni
te taho iga na beti mana ghai.
2Inau tu righigho tana bonamu te tabu
mu taholaa gatu na ladamu mana rongoraghamu.
3A nimua na dolo te mua sosokogha
te uto itagua vulea na vola heghena:
Ivei tu nia na holohabamu!
4Inau ku talumavagho tana lei bongi ni volagu udolu,
mu hau datoi vanigho rana limagu ta nigua na kokoeliulivuti.
5Ighoe to togotogoa na volagu vulea na lologho au tana vanga ghania.
Inau ku holohabagho nia na lei linge ni togotogo.
6Inau tu ghanaghanagho tana bona tu maturu,
tana bona tu koli tana ghimegu.
Ku kabu hodo ma ghanaghanagho tana bongi udolu.
7Inau tu ghanaghanaa taonia ivei to nia na hangagu:
Inau u nia linge na togotogo tana ungaunga ni rana ghatamu to nighi pilupungisi.
8Inau tu tumurigho;
Na lima madolomu te tabe ngasiliu utou.
9A gaira tara padalaghi ni haurakeagu kara luvu parihai.
Kara ponulu horu tana lalo sara ni pari.
10A gaira kara nia mate na isi,
ma kara liliu ni ghadira na vanga na lei maumanu.
11Hauva ka, mana vunaghi haba ke rivurivu itatana God.
A gaira udolu tara ghanaghana taluutunia kara holohaba,
Marana sorisori kara kabu hodo.
64Vania na tinoni te gehe linge; na lingena David.
1Ghe a God, varongohia mai nigua na lei kokoe ni dikalio tana vahola.
Ko bei lubatia didira na lavi mataghu ghagua na levunimate ke laga vuleu.
2Ko pilupungisiu ta didira na lei padapadalaghi dika rana tangohahi hahi,
Ta didira na ghanaghana ni samalaghi ara hei ara gehegehe dika.
3Na lei lapi vavangana didira na isi kara nighi lalou:
Didira na lei kuali kara nighi memene na lei kokoe dika.
4Ara vanavana tana pepo koluadira rana lei tinoni te taho na heaheadira.
Ara mua loghoa siki mataghu mara tarahara nia na pepo.
5Ara sopa vei hahangai na goniani na lei lutu dika
mara padalaghinia ivei kara nia gonidikaladidira na lei tari piti.
Ara huahuati, “Ahei ke tangomana na righikaleana?”
6Tana bona tara padalaghinighi na lei totobo dika tara gonighi ke,
Ara bosa mara ghaghua,
“Ighita ta padalaghi nia na puku ni padapada.”
Na toba mana ghanaghana ni tinoni tara pegopegogha.
7Hauva ka, ma God heghena vamua ke vanahi horura.
Ara mua ghanaghana kalea, nina na kuali ke [sulu/sulupa] volara.
8Na lei kokoedira ke ghoi ririu pulohi vanira me ke haurakera.
Agaira udolu ara hei kara righia te kale na ghanaghana eni,
kara bosa dikalara ma kara birubirui na uludira.
9Ma gaira udolu kara nia tughuru na talumava,
na ladavaghinia nina lei gehegehe a God,
tara righi kalei na lei totobo mamataghugha te gonighi.
10Ara hei tara mua gehegehe vania na God sorisori,
Kara rivurivu itatana na Lord,
Ma kara ungaunga itatana.
Mara hei tara gehegehe maemane kara holohaba gaia God.
65Vania na tinoni gehelinge: A nina na linge David.
1Ghe God, Ivei vaho tua te vagha na mavana na holohaba ia,
a nimua na holohaba i Zion.
Ighai kai vakalei a nimami na lei baubahu vanigho.
2Nia ighoe to bosa tughuni nimami na lei kokoeliulivuti,
mana vure subo udolu kara kokoe mai itamua.
3Na palu te vonughighi na tobamami,
ko talu keha udolui vanighai.
4Ivei vaho tua te vagha na togotogo va
vanira ara hei to vilira ge kara lavi dutuvira mau itamua.
Agaira tara kabu ilokana nimua na bona tabu.
Vaho tua te vagha na togotogo
tu gonidila vanighai ilokana nimua na vale ni kokoeliulivuti te tabu.
5Ghe God, na vavolamami, Ighoe to bosa tughu nimami na lei kokoeliulivuti nia na lei gehegehe ni talumava.
Ara hei soko tana maramana tara ghanaghana dilagho ighoe
Haba va rahei tara tona sagau tana tahi oka.
6Ighoe to vuhai na lei ghotu nia nimua na maana
mo voko pungisia nia na hulimu vaghaa na lei totobo ni gehemate,
na laga te au vule.
7Ighoe to va betoi na lei tangitangi ni tahi oka,
kolui na lei tahi karaha
tara malumaluate ma didira na ghughu na lei kema to va holoi.
8Agaira tara kabu tana sosokona na maramana
tara tughuru ilokana na talumava nia
nimua na lei gehegehe te haeharegha.
vuivuni ivei te va sogha mai ga na aho ritini te va hu iga,
Ighoe to tabe datoi na lei ghuughuu ni togotogo.
9Ighoe to vulivulia mo righitaonia na maramana,
O nia ge sosodo me varangagha.
A nina na lei daidari a God kara mua mamaha
Gaira tara nia hevei na mola ni vuavua tana bona ni siosio,
te vagha to arelavaghinia Ighoe ge ke ghaghua iga.
10Ighoe to nighi na lei bona ni Subasuba
tara maghura babui ge so bongighi na beti nia na uha,
Te oboi na lei ghotughotu me taotaoni na lei tatetate.
Ighoe to malua tea na maramana nia na kabu
mo vautoi na lei vuavuana tara subo au vule.
11Ighoe to vahea na pitiulu ni togotogo na niulu
nia na mola ni ghegheli mana siosio;
Sughua na malei sakutua te ngutu te vonughia me au vule.
12Na tautalu asi te liliu me vaghaadira na buburu maumauri na lei maumanu,
mana lei lighilighi ni ghotu te vonughighi na togotogo.
13Na lei bona okaa ni buburu maumauri tara pupulua nia na lei ovuovu ni Sheep,
mana boboko tara harai nia na vuavua.
Agaira udolu tara ghaeghahe dato mara nia lingelinge na togotogo.
66Vania na tinoni gehelinge: na linge, na Linge holouto.
1Na lei maramana talighu, ko nia ghaghua dato na holouto togotogo vania God.
2Lingea na ladana mana rongoraghana na ahana!
Talutatea vania na maramana udolu na rongoraghana.
3Bosa mo ko vania God, Ivei vaho tua te vagha a mavani nimua na lei gehegehe!
Ghamua na lei kana tara mataghu vaghara na kau polo ighuna ta nimua na mana te laga au vule.
4Na lei totobo soko iani pari kara holohabagho
kara linge na vatei holoutoamu,
kara nia ghaeghahe na ahamu tana lei linge ni holohabamu.
5Kau mai, ma kau vaevanea na hava a dida na God te gonia,
Ivei vaho tua te vagha na butuli sule ngangata,
te gonighi vanira nina na vure!
6Agaia te nia na horara sisi ge samavoka,
mana halautu ighobuna te mamaha:
ma nina na vure tara sakusaku tua halavu levu ni pari mamaha.
Mai ma ka togotogo itatana ahei agaira na tinoni ia eni.
7Nia nina na maana te laga au vule,
agaia ke huhuli ke va me vaa.
Agaia te mata reireighi didira na lei gharasu na lei kema!
Bei lubatira na diu bosa ke sule ghalagha tara mua taotaoni.
8Lubatia na maramana talighu ke vautoa dida na God,
ma kara nia linge ghaeghahe dato na holoutoana.
9Tana limana te kaputia na volada,
me righitaonighi na lei tiola tana saisarikiba.
10Ghe God, Ighoe to tabotaboghai;
Ighoe to va marabughai vagha na marabuna na silver
tara apo marabua tana vatei marabuana.
11Ighoe to lotighai ilokana nimua na vugho
mo pitia tana vuvungamami na kaukauli ni tinoni lutu.
12Ighoe to goni dilai na lei ovu ni kisumate
ge kara turi bitai na lei hulimami tara tautaruha.
Ighai tai tona potai na lake mana lualua.
Hauva, mo lavighai va tana bona te subo au vule iga
nimua na hevei ghe a God.
13Ge ku vakalei na lei baubahu tu nighi vanigho tua,
Inau tu nia mai vanigho na sukaghi kekere
ta nimua na vale te tabu.
14Eo, na lei baubahu hola tu gonighi
to rongoviu tana bona tu ghahau ilokana na vahola sule.
15A keri vaho tua na pukuna ge u nia sukaghi vanigho na sukaghi kekere.
Na bolo te marabu me korukoru vulei nigua na lei bolo soko
te vagha na kokolo uruurua to lavipangotia.
Mu ku nia sukaghi na lei buluka mana goat.
16Ighau udolu tau nia kikinima God,
kau mai ma kau vaovarongo
mu ku tughunia vanighai na hava te gonia vaniu,
17Inau tu nia ngangaraha dato vania na hahanga,
mu holoutoa tana bona tu kokoe.
18Ge ku mua toghia na palu tana tobagu,
a nigua na Lord, ke mua ghoi rongoviu.
19Hauva ka, ma God te varongohiu!
Agaia te kabu varongohiu ta nigua na kokoeliulivuti.
20Holoutoa God, te mua nia hughu nigua na kokoeliulivuti,
me mua lavi keha a nina dolo te mua soko buto itagua.
67Vania na tinoni gehe linge: na linge ke tona kolua na lei totobo ni gougonu tara logo ghalo.
1God ke arovighita me ke va tabu ghita,
Me ke tatea na marara ni matana nia na kulakulagha i vuvungada.
2Ma ge na lei nilabumu kara ghilalai talighutia na maramana
mana nimua na maana ni vavola tana lei baebasena na maramana.
3Na lei kema kara holoutogho ghe God.
Eo, na lei kema soko kara holoutogho.
4Ivei vaho tua te vaghaa na rivurivu kara loghoa na lei kema soko,
kara nia lingelinge na togotogo,
na pukuna to hulira nia na lutu maemane
ma taghaoa na lei gehegehe ni maramana talighu.
5Na lei kema kara holoutogho ghe God.
Eo, na lei kema kara holoutogho.
6Ge na maramana ke nia hevei nina na halilaghi,
Ma God, dida na God, ke vaheghita nina na vauto ni sosodo.
7Eo, God ke vautoghita,
mana lei vure soko talighutia na maramana
kara nia kikinima gaia God.
68Vania na tinoni gehe linge: Nina Linge David
1Ko tughuru dato, Ghe God,
mo ko havukaghinira na lei ghamua na kana.
Lubatira gaira tara mua liona God hava sama ni vola.
2Ko riu kehara vagha na ahu te ghurihi kolilia na ghuri.
ko nira ge kara obo vaghara na soi ni midua tana lake.
Lubatira rana tangohahi kara taghara tana matana God.
3Lubatira rana tinoni taluutuni maemane
kara rivurivu,
lubatira ge kara rivurivu tana matana God.
Lubatira ge kara nia rivu na togotogo.
4Lingea na linge ni holoutoana God vania na ahana!
Kau nia linge ghaeghahe dato na holouto vania agaia te sopou i vuvungani na lei ghobaghuli.
Na ahana gaia, Lord,
togotogo ma kau rivurivu tana matana!
5A tamadira tara mua tamagha,
mana pilupungisi vanira rana lei vinekama mate sasani.
Aeni gaia God, na valena te tabu.
6God te talugonira te aroha na tobadira mara kabu sagau tana lei binaboli;
gaia te va hera na tatavahale rana kabu pipiti me va hera na togotogo.
Ma vanira rana diu vetena,
na ngengere mana vahaghitaili vamua te gonidila vanira.
7Tana bona te huli rughu horura nimua na vure tana komu Egypt,
Ghe God, Tana bona tau tona potaa na tautalu asi.
8Na maramana te anuanu,
mana uha ni kokou te kovala horu mai tana matamu,
Na God ni Sinai.
tana matamu, Ighoe God ni Israel.
9Ighoe to nia hevei ma na uha te mua soko butu,
Ghe God,
ge ke va vuli malobui na lei raurau tana komu ni baubahu.
10Tana komu keri nimua na vure kara kabu,
mai kolua ghua nimua na lei uto, Ghe God,
Gonidila vanira nimua na vure tara liogu na hahanga.
11Na Lord te bosa tatea na laga vule,
mana lei ovuovu ni vinekama
tara nia ghughu na rongorongo te togotogogha.
12Na lei vunaghi haba rana kana kolura didira na ovu ni kisumate
kara sama havukaghi keha, marana lei vinekama ni Israel
tara tuvalighi na lei totobo tara lotighi.
13Sakai mana tana ghanara tana lei vatei ghoro kolu ni sheep,
itaeni agaia tara sarora nia na Silver mana Gold.
Vaghaa na kavuku te kuvihia nia na ghatana.
14Na puku ni maana te havukaghinira na lei vunaghi haba
tara kanahaghinia vaghara na pughupughuna na bihi
tana bona ni maraghata vuvungana na ghotu Zalmon.
15Na lei ghotu ni Bashan tara haba vagha na vunaghi,
tara tughuru bebete dato i lokana na parako.
16E ghua ge au reirei vaghaghau tau mua tangomana,
Ighau na lei ghotu tau mua maheboa va tana ghotu Zion
na ghotu God te vilia ge ke ghaha iga,
A Lord heghena ke ghaha iga ke va ma va?
17Te talighutia na togha mana togha ni taitakiro,
tara mua tangomana na idumiani;
A Lord te butu mai tana ghotu Sinai
me va haghe tana bonana te tabu.
18Tana bona dato tana malei haba i kokou,
ighoe to hulira na ovuovu ni tinoni tara kabu pipiti.
Na lei vure tara va hegho na dolo,
haba va agaira tara nigho ghighirou.
A Lord God ke kabu ighobuda iani taeni.
19Holoutoa a Lord, holoutoa na vavolada God!
Agaia te bolo ghalagha ghita tana luhuna tana lei bona soko.
20Ghada na God, na God te vavola.
A God, puku ni haba, te vavolaghita tana mate.
21Hauva ka, A God ke paruhai na uludira tara kanahaghinia,
me ke gholahighi na lova ni uludira
ara hei tara dolovia na lei gehegehedira tana dika tara mate tua.
22A Lord te ghaghua,
“Inau ku lavi rughu horua mai na lei ghaghua na kana sania Bashan,
Ku lavi datora sania na boro ni horara.
23Ighau, nigua na lei tinoni,
kau sani na tuamiu nia na ghabudira,
hughua nimiu na lei kau kara lavighi na tunuvadira!
24Na lei tinoni tara ghilala na tonatonamu, Ghe God,
Na tonatonana nigua na God, mana vunaghi haba.
Tana bona te tona va tana bonana te tabu.
25Ara hei tara lingelinge tara pala inagho,
Mara hei tara gougonu taonighi na lei linge tara pala i muri;
kolura na lei tahula tara pupu mara taberuru.
26Holoutoa God, Ighau udolu rana Israel;
holoutoa a Lord te hevei na lei totobo ni vola soko vanira rana Israel.
27Kau righia, na kemana Benjamin na kema pile kikia te ghidevia na halautu.
Mara mai na ovuovu sule ni tinoni huhuli tana kemana Judah
maia na lei tinoni huhuli tana kemadira Zebulun na Naphtali.
28Vetenaa vania nimua na puku ni maana, Ghe God.
Talutatea nimua na maana, Ghe God.
Te vagha to ghaghua iga tana bona te padi.
29Ara nia mai didira na lei dikalio
na lei vunaghi haba ni maramana
vania nimua na vale tabu ni Jerusalem.
30Ko va betora na lei kema raeni
tara kanahaghinigho na lei maumanu asi raeni
tara hogho vuri tana lei hughuru ni ale;
na lei buluka sule raeni ighobudira na lei daledira tara lugulugu.
ko talumuria agaira tara nongia dida na dikalio,
ko havukaghinira na lei kema tara talunagho tana bona ni kisumate.
31Lubatia Egypt ke nia mai kolu nina hevei na lei totobo ghaugharugha;
lubatia Cush ge ke tualaghi tuturu nia nina hevei vaniana God.
32Ighau na lei kinakabu ni maramana, kau linge vania God.
Nia linge na holouto vania a Lord.
33Linge vania a gaia te sama halavu i paleva levu tana na lei kinakabu haulaghi ni kokou,
Na talama ni ngangatana te tagumu mai tana parako.
34Bosa tatea vanira na lei vure soko Ivei te vagha nimua na maana God.
A nina malei haba ke hinarira horura rana dalei Israel.
I kokou na lagana te au vule.
35Talu mavaa God ta nina na malei tabu.
A God ni Israel te nia hevei na maana mana laga vanira nina na vure.
Holoutoa gaia God.
69Vania na tinoni gehe linge: nina linge David, linge taonia na tangi ni hinuluna, “Lei pulaoa.”
1Ghe God, ko vavolau, na beti ni ghaghari te saravia tua na Inau.
2Inau tu kiki mua mu belulu horu tana bona te maluate lee,
u mua tangomana na kene sodoana siki totobo ku tuturi kauha iga.
Inau tana tahi lalo, mana tavena na beti te kuvihiu.
3Na tangi ngangaraha ni hahanga te nia kukulu ni ghurigu;
na sosoniagu te mamaha ma ka rago kolu.
Rana matagu tara nia tabu na tangi ni dikalio,
na pukuna nigua na God ge ke hangau.
4Agaira tara niu ghighirou tabo tana subo au vulei na lei vuvulu ni ulugu.
na lei ghagua na kana raeni tara kene taoniu ge kara haurakeu tara goni tabei.
A gaira tara gunaliu nia na sorisori,
tara nongia na lavi oliana na hava tu mua gitoa.
5Ghe God, ighoe to ghilala tua ivei te vaghaa na bulegu;
kara mua tangomana na polo itatana matamu na lei palugu.
6Ko bei lubatira agaira tara talu mavagho ge kara saisari kiba
na pukuna Inau, Ighoe, Lord, puku ni maana, te haba.
Ko bei lubatiu ge ku gonia vanira siki totobo
ge kara vatei maamaagha, Ghe God ni Israel.
7Inau tara lavi buleagu mara lavi maamaagu nia,
na pukuna Ighoe tana reireigu na gegerena na kabu rurughu iga.
8Hughua na lei puku ni hoghogu
tara vaghara tara mua ghilalau,
E vaghau na tinoni komu keha tara nia na paheagu.
9Na nilabu ni valemu te vavu tana lokagu;
vaghaa keri ke, agaira tara bosa dikalagho ighoe ke
tara bosa dikalau ghua Inau.
10Ara batobatou tana bona tu dikalio
mu maturu toro tana matana a Lord.
11Tana bona tu nia pupulu na pupulu ni roku
ge ku talutatea nigua na dikalio, agaira tara batobatou.
12Na lei vure ni komu ni vure tara niu tutugu,
mara lingea na lingegu agaira udolu tara Inu bulebule.
13Hauva ka, mi nau tu tona haliu so
ta nigua na kokoeliulivuti vaniamu, Ghe Lord,
Tu ghanaghana dila ge na bona ni aho eni tua
ko tatea vaniu nimua na kulakulagha tana hahanga.
Ghe God, ta nimua na dolo te mua soko buto,
tughu vaniu mai ta nigua na kokoeliulivuti
ta nimua na hahanga ni togholuvu.
14Ko hola kehau tana nenepa;
ko bei lubatiu ge ku ghoi lulumi horu ghua!
vavolau itadira tara nia ghighirou,
mo ko holo kehau tana lei beti lalo.
15Ko ba lubatia na tave ni beti ge ke luvuhiu,
pa kara sonomiu gea na lei beti lalo,
mana taripiti ni mate ke taghalaghiniu.
16Ighoe Lord, ko bosa tughuni na lei nigua na kokoeliulivuti,
nia nimua na dolo te mua soko buto te utoutoa lee.
Ko ririu mai mo ko righitaoniu,
nia nimua na veiarovi tara subo au vule lee.
17Ko bei polo vania nimua na ghairau;
ko mina mo ko bosa tughu vaniu,
Inau tana gunaguna sule ngangata.
18Mai mo ko vavolau;
ko niu ge ku tatavahale itadira na lei ghagua na kana.
19Na lei kokoe batobato tu lagavulei to ghilalai tua ighoe,
na kabu rurughu mana vatei maamaagha.
Ighoe to righi kaekalera tua na lei ghagua na levunimate,
mo ghilalai na hava tara kokoei.
20Na tobagu te kurusu na pukuna didira na lei kokoe horu,
mu mua loghoa siki ghanaghana dila.
Ghe a sakai na vaovarongo ni tinoni ke tatei na balu veiarovi;
ge a sakai vamua na tinoni ke ririu pulohi me ke togholuvuu.
21Hauva ka, mara heu na vanga te mali;
mara haua vaniu na wine mali ge ke va uto pilea nigua na mangahau.
22Ge na bela ni vanga tara subo au vule te gonidila vanira
tana matadira ke liliu ni taripiti ni tinoni.
Ma didira na tinoni ni righitaoni ke ghoi liliu ni taripiti.
23Ko rorodoi na lei matadira
ge kara bei nighi vaevane mo ko nira kara lugu.
24Kovala horua mai nimua na rutu i vuvungadira,
ko ghani taghalaghinira nia nimua na rutu papara.
25Ko nia na komudira ge ke Olina
mana lei vaevaledira kara kokoba.
26Vanira agaira to hera tua na totoro,
agaira tara ghoi savungighi nia so
na lei kokoe horu tana sosokona,
ara nia batobato na vahaghitaili te kalera agaira to nira ghighirou.
27Ko vahikolui na lei paludira me ke dato na ovu ni,
mo ko bei va hera gea na tatavahale.
28Ko durakei na ahadira tana buka ni vola,
ko bei taladira ge kara idumi kolura itadira tara kabu marabu.
29Inau tu kale totoro mu vahaghitaili,
ko vavolau, Ghe God, nia nimua na maana ni vavola.
30Ghe Inau ku holoutoa na ahana God, nia na linge,
mu ku talu habaa gaia nia na holoutoana.
31Nia te vagha keri, Inau ku holoutoa a Lord,
vulea na niana sukaghi na dalei buluka
pana niana hevei na buluka
te kalagha me base na ghughuna.
32Agaira tara talumurira kara vaevanea a Lord,
ta didira na lutu ma kara nia togotogo.
A gaira udolu tara kakaea nina na hahanga God
kara kabu tana togotogo.
33A Lord te rongovighi datoi
didira na lei kokoeliulivuti
agaira ra nia tara liona na hahanga
e mua tiba kehara ra nina tara vahaghi tadira.
34Kau holoutoa agaira,
Ghe na kokou mana maramana i pari iani pari
na lei tahi mana lei totobo soko tana gharasu ilokana.
35A God ke vavola Jerusalem
me ke kisu olighi na komu ni Judea.
I kakeri ku kabu iga nina na lei vure
ma kara vunaghi pungisiu na bona mana pari.
36Na lei vaivarira agaira tara taonia
agaira kara logho tughua na bona mana pari
Maia ghua tara dolovia agaira kara kabu uto iga.
70Vania na tinoni gehe linge: na linge ni David, Te nongia God vagha eni:
1U nongi ngangatagho, Ghe God, Ko vavolau.
Mina mina mai, Ghe Maghutu, mo ko hangau.
2Ko niu Inau ge ku laga vulera agaira tara mina na durakeagu
ge kara nia vatei mamaagha.
ko nira a gaira tara nia oboobo nigua na lei vahola
kara nia ririu pulohi na kaukauli.
3Ko lubatira ge kara nia kanoragha didira na maa,
Nia tara bosaa, “Aha! Ighita ta labe kalea tua.
4Ge ara hei kara kene taonigho ighoe
kara nia vonu na togotogo mana rivurivu.
Ma ge agaira tara dolovia nimua na maana ni vola
kara ghughu talu, ma kara ghaghua, “God te haba vule!”
5Hauva ka, mi nau tu bona mua liona na hahanga,
U nongi ngangatagho Ghe God, ko mina mo ko diki heu na pile hahanga.
Ighoe a nigua na hahanga mana togho luvu,
Ighoe Lord, ko bei motomoto.
711Ighoe a nigua na hahanga ni vola, Ghe God, ko bei lubatiu ge ku nia kale torotoro.
2Vavolau tana vahaghitaili, ko pilupungisiu itadira na lei ghagua na kana;
Ighoe to maemane, ko talu kulimu mai itagua ge ko varongohiu,
mo ko niu tatavahale tana kaukauli.
3Ge ke vaghagho na vatu ni pilupungisi vaniu,
to lavipangotiu haia iga,
ko nia hevei na bosa ni vevetena ge ke vavolau.
Ighoe nigua na vatu ngasi mana vatei tuturi kauha.
4Ko vavolau ta didira na maana na lei tinoni dika Ghe God.
Ta didira na lei hughuhughu na lei tinoni dika tara kana haghiniu.
5Ighoe heghemu vamua, ghe Lord, a nigua na ghanaghana dila.
Tana pileaghai mai tua ghe Lord, Inau tu ghanaghana ngasi.
6Eo, Ighoe to kabu koluu mai tua tana vahuagu,
mi tana kutuna tinagu,
Ighoe to righitaoniu mai tua mughua ge u holoutogho.
7Na volagu ke, na vavaghaha vanira tara subo;
na pukuna ighoe ke a nigua na laga mana pilupungisi.
8Keri ge ku mua ghoi beto tua na holoutoamu;
Inau tu talutatea na ladamu tana dani udolu.
9Mi taeni, tana tonikamagu, ko bei talu kehau.
Ko bei saniu tana bona ku kubolu na lagagu.
10Na lei ghagua na kana tara niu vaevane kolu,
gaira tara padangi koukolua na mateagu.
11Ara bosa mara ghaghua,
“A God te talukehaa tua,
Gatu ma ka lavia tua,
na pukuna te taho tua siki sakai ke ghoi hangaa.
12Ko bei kapu sagau, Ghe God.
Mina mo ko hangau ghe nigua na God.
13Ko va hera na totoro mana haurake
agaira tara hughuhughu.
Na mamaagha mana totoro ke sarora,
agaira tara liona na ghighirouagu.
14Hauva ka, mi nau ku talua haia so itamua nigua na ghanaghana ge ko hangau,
ke papara nigua na holouto vaniamu.
15Inau ku bosa vanira na lei vure soko a nimua na kabu marabu.
Inau ku ladavaghinia nimua na maana ni vavola.
Nia Inau to laga vuleu tua na lei totobo soko to gonighi vaniu.
16Nimua na lei gehegehe tara mava ngangata,
Ghe Lord, puku ni haba.
Ku holoutogho nia.
Inau ku kokoea vanira na lei vure soko,
ge ighoe heghemu vamua to maemane mo to uto lee.
17Tana pileagu mai vaho tua to vuivuni ni taraiagu tua Ghe God.
Mi nau tu mua beto tua na bosaana vanira na balu nia na utoni na lei totobo to gonighi.
18Mi taeni Inau tu tonikama tua me vuare tua na vuvulu ni ulugu,
mo ko bei talu kehau gea ghe God.
Inau ku ladavaghinia nimua na maana tara vavata vaghana eni;
nimua na lei butuli sule ngangata vanira agaira tara mai i murigu.
19Na lei nimua na gehegehe uto, Ghe God, tara riti i kokou;
Ighoe to gonighi na lei totobo utoutoa,
Ahei ke nigho tautau pa ka Ghe God?
20Ighoe to talagu ge ku nighi vahaghitaili na lei vahola,
hauva ka, mi ghoe ko ghoi talu goni oliu sono tana vola
mo ko sake datou tana bona ni gilu.
21Ighoe ko ghoi talugoni oliu ghua,
haba va, tana talu mavaa sule ngangata
mo ko ghoi togho luvu ghua.
22Keri ge ku holoutogho nia na tigitigi mana ghalevu.
Na pukuna to talua nimua na taluutuni
ta nimua na lei baubahu, Ghe God.
Inau ku nia linge vanigho na ghalevu ghalo.
Ighoe na puku ni tabu ni Israel.
23Inau ku nia ghaeghahea na togotogo
mu ku nighi lingelinge nimua na lei holouto.
Ighoe to vavolau Inau.
24Tana dani udolu, Inau ku tughunitatei na lei nimua na gehegehe tara marabu,
ge ara hei soko tara tabotabo ge kara niu ghighirou tara mamaagha mu laga vulera.
72Nina Solomon
1Ghe God, Ko vahea na dete maemane na vunaghi haba
mana maemane haia vania na dalena.
2Ko hangaa ge ke detera nina na vure nia na dete te maemane;
me ke sakai vamua tua pa vata ni talugoni kara nia vanira na lei tinoni bona.
3Na lei ghotu kara nia totobo na uto vanira na lei tinoni soko
mana na lei ghotughotu kara vavangagha.
na pukuna na vunaghi haba te gehegehe uto.
4Ko hangaa ge ke tughuru pungisira rana bona,
ke vavolara na lei daledira tara tinoni na hahanga,
me ke turibitara tara kana haghinira.
5Ge me ke vola me ke kabu vuivuni tana soghaana na aho ritini tana huana,
maia ghua taonia ge mararana na vula tana lei parako.
Eo ke va me vaa.
6A nina na bubulo ke vagha na bihibihina na uha
tana bona ni uhauha vagha na tudutuduna na kabu te vuhavuha na maramana.
7Ge ma gaira udolu tara kabu uto kara totolo dato tana lei bongina.
Ge mana uto kara varangagha koekobe tana sosoko ni bona ni bongi.
8A nina na malei huhuli ke saroi na lei tahi oha soko,
mi tana tavetave ni beti me ke riti tana sosokona na maramana.
9A gaira tara tona tana bona aroha kara tua laghi tuturu tana matana;
rana lei ghana na kana kara tumu horu tana pughu ni pari tana matana.
10Na lei vunaghi haba ni paleva bokona Tarshish
maira na lei koukomu kara vahea didira na lei kokoe ni talumava mana holouto.
na lei vunaghi haba ni paleva uluna Sheba,
ma Sheba kara vahea didira na lei hevei lee tana dolo.
11Na lei vunaghi haba soko
kara tua laghi tuturi tana matana mana lei kema soko
kara gehegehe vania.
12Agaia ke vavolara na lei tinoni bona
tana bona kara tangitangi vania;
agaia ke hangara tara vahaghitailira,
tara mua pukua siki sakai ke pilupungisira.
13Agaia ke vavolara rana lei lugu mai
tara liona hahanga ta nina na veiarovi.
14Tana pepopepo mana vahaghitaili ke vavolara iga,
na pukuna na voladira te puku ni totobo te utoutoa va itatana.
15Na vunaghi haba ke daro na volana!
Ge ma ka vahea na Gold ni Sheba.
Na lei vure kara kokoeliulivutia haia
ma kara vautoa agaia tana dani udolu.
16Na lei raurau ghania kara subo au vulea tana komu mana bona,
tana lei potopoto ni ghotu ghua kara totobo dato.
Na lei ghai ghania kara totolo te vagha tara ghaghua iga i Lebanon,
Tara suaka dato te vagha na buburu tana leghai.
17Na ahana na vunaghi haba ke tona haliu ke va ma vaa;
ke tona haliu soni i sarana na aho koekobe tana luvuana na maramana.
Na lei kema soko kara vautora, na pukuna agaia
ma kara vahea na holouto.
18Vautoa na Lord God, na God ni Israel.
A gaia heghena vamua te gonighi na lei totobo uto lee tara vaghai rakeri.
19Vautoa na ahana tana ladana mana ngengo vaghana ke va me va!
Na maramana talighu ke vonughia na ladana mana rongoraghana.
Amen, Amen.
20(Aeni te sosokoa a nina na lei kokoeliulivuti a David, dalena Jesse.)
73Buka Tolu 73-89
Nina linge Asaph
Nina utuni God
1E utuni God te dolovira rana Israel,
Ma gaira ghua te marabu na tobadira.
2Hauva mi nau eni te dutuvia na sivi nigua na ghanaghana mava:
Me kukulu tua nigua na taluutuni.
3Na pukuna tu nira ghaghana rana talu nagho
Tu righira rana dika te uto vanira na vola.
4A gaira te mua kalera siki vahaghitaili.
Tara laga mara vola uto so.
5te mua kalera siki gunaguna,
mara mua sodoa na vola te vaghara na balu.
6Te haghavira na talunagho na tobadira,
mana haurake te saopoa na voladira.
7Tana tobadira te va rughu horu mai na dika.
mi tana liodira tara nighi viri na lei ghanaghana te mua marabu.
8Ma gaira tara kia haghinira na vure, mara bosa dikalara,
Na talu nagho te nera ge ra dikalara na balu vure.
9Ma gaira tara bosa dikalaa God i kokou:
mara bosa ke, ma gaira tara vunaghina na maramana talighu ghua.
10Keri vaho ge a nina vure God tara vuha ririu vanira,
Mara lioni ngangata na taluutuniani na lei totobo tara bosai vanira
11Ma gaira tara bosa, “Ke mua ghilalai God na hava ta gonighi.
Gaia na puku ni haba ke mua kenei.”
12Keri tara ghaghua igaa rana dika:
“te uto vanira so na vola, me sule so didira na lologho”
13E taho na pukuna tu mata reireia na kabu uto.
Mu mua gonia siki totobo te hahi.
14God tana dani udolu to neu ge ku kabu vahaghitaili,
Mo neu na totoro tughu puipungi.
15Ma ge Inau ku bosai na lei bosa raeni ke:
Mi nau tu perora vamua na lei kulamu na vure.
16Keri ke ge inau tu tabotabo na kene ghanaghana
na hava na pukuna ge ra tangomana na vure tangohahi.
hauva ka, me vahola ngangata vaniu ge ku ghilalaa.
17Mi ta sakai bongi vaho tu va haghe ta nimua na vale tabu,
keri vaho ge ghilala na hava ke kalera na vure tangohahi raeni.
18E utuni, Ighoe to talura tana halautu te madali,
mo nera ge ra turi dororo tana tigetige mara tumu pari haia.
19Na viti tua mara dudura horu:
na mataghu te nera ge ra haurake.
20Na voladira te vagha na maturu bole vamua:
to rarai tana puipungi mo nia ponolio tua.
21Me vaho ge u ghanaghana olia ivei te vagha na dikaagu inau.
Ivei te vagha na vahaghitaili tu righighi mai tua tana bona tu ghahau iga.
22Inau tu bule mu vatei sikagha,
mi nau te vaghau na maumanu te mua manahagha itamua.
23Hauva mi nau tu kabu dutuvigho haia so,
mo tabea na lima madologu.
24Mi ghoe ko righi taoniu haia nia nimua na lei bosa ni vetena:
tana sosokona ko holopangotiu nia nimua na ghanaghana mava.
25Ma ahei vaniu i kokou, mi ghoe vamua?
mu tu lologho tua ke, ma hei ku ghoi loghoa ghua iani maramana?
26Na huligu mana tobagu kara labe sughua:
ma God vamua na lagana na tarungagu
Gaia te nigua kasila.
27Ma gaira tara ghogho sanigho kara taghara:
mi ghoe ko durakera tara mua taluutunigho.
28Mi nau eni te uto vaniu ku varava ta God,
ma gaia a Lord ke pilu pungisiu;
mu ku ladavaghinighi na lei totobo haeharegha te gonighi.
74Na linge ni Asaph
Kokoeliulivuti ni Volaana na Mavitu
1God, e ghua ge o nighai sika kasila vagha eni?
Ge o rutu sule vanighai ighai kulamu na vure to righitaonighi.
2Ko ghanaghana, ighai agaira na vure to vilighai idania:
Na kema to huia ge ke nimua ni lologho!
Mo ko ghanaghana Jerusalem, na komumu to ghanagho igaa.
3Ko sakutua tona tana lei sonitavu taeni tana komu.
Ko righia a nimua na bela tabu tara durakea ghamami na kana.
4Iga ghamua na kana tara nia ngingili na togotogo ta nimua na valetabu.
Iga tara talu datoi didira na vikuviku na vaughilalana ni laga vule.
5Ma gaira tara durakea na mataula te vaghaa na tinoni te tangi ghai tana tautalu.
tara toka horui na lei ghai nia didira na lei posu.
6A gaira tara rimerimei na lei galegale:
nia didira posu mana ivi.
7Ma gaira tara durakea nimua na vale tabu,
mara tungi lakena me tao pari.
mara metoa na bona ni holohabana na ahamu.
8Ma gaira tara ghanaghana ge kara taghalaghi nighai,
ge ra kerei na lei bona tabu ni holohabana ga God.
9Ighai tai mua righia siki vauvautu, me taho siki prophet ghua.
A hei tatada te ghilala na sosokona na totobo eni.
10Lord, e ghua ge ra kia haghinigho daro bona ghamami na kana.
mo taladira ge ra batobatoa haia na ahamu.
11E ghua ge o hove na hangamami,
me ghua ge mua gonia siki totobo vanighai?
12Mi ghoe God, a nimami na vunaghi mai tua tana vuivuni,
me subo na bona ta vavolaghai tua.
13Ighoe to vokasia na tahi nia na lagamu.
Mo bohai na uludira na lei maumanu ni tahi.
14Mi ghoe to paruhai na uludira:
mo kutira na lei maumanu ni bona mamaha nia na hulidira.
15Ighoe to gonighi na lei vuravura mana lei beti toghotogho,
me va mamahai na lei beti tavetave.
16Ighoe to gonia na bongi mana dani
mo gonighi na lei veitughu, na vuha mana aho ghua.
17Ighoe to kobe voka na maramana:
mo gonia ghua na bihi mana papara.
18Maghutu ko ghilala tara kiahaghinigho ghamua na kana:
Gaira tara mua manahana God, mara nigho sika.
19Ko bei tona sanira nimua na vure tana limadira na ghadira na levunimate:
mo ko bei nira ponolio kulamu na vure tara vahaghitaili.
20Mo ko ghanaghana na baubahu te bahu ghai nia:
na gunaguna te kale tana lei piuna na komu, te pungi ga.
21Ko bei nera rana vahaghitaili ge kara maa
ma gaira rana bona maia te ulaghadira na hahanga kara holohabagho.
22God ko tughuru tate mai, mo ko nia barebare nimua na levu.
Ko ghilala rana bule, tara kiahaghinigho tana dani udolu.
23Ko bei nighi ponolio didira ge u ni rutu ghamua na kana.
na talama ni mangadira te tona haliu so.
75Nia na tinoni gehelinge: na linge nina Asaph, Linge taonira na hulu (tangi na linge) “ko bei haurake.”
God te Dete
1Ighai tai holoutogho ighoe God.
Ighai tai holoutogho ma Ai ladavaghinia nimua na rongoragha:
mi ghai tai bosai na lei totobo uto to gonighi tua.
2God te bosa, “Inau tu talua tua na bona ni dete:
Inau ku detera rana dika nia na maemane.
3Tana bona te aleale na maramana mana vure te kanoragha,
Inau so tu tabe ngasilia na berena.
4Mi Inau tu bosa vanira rana tangohahi, ge kara bei talu naghora:
mu bosa vanira rana dika, kara bei magharo ghua.
5Ko bei haua na limamu ma na rutu vaa i kokou
Pa ko bei kokoe hughuhughu mana bosa talunagho.
6Na nilabu ni dete te mua va mai ulu pi boko: mi lau pi longa.
7A gaia God heghena vamua te dete
me hurukalera na balu, me mua kalera na balu.
8A god te tabea na kapu tana limana:
Ma kaikavi haghea na wine laga me rutu.
Ma gaia te kovala na wine, ma rana dika tara inuvi sokoa.
9Inau ku mua ghoi soko na bosana God ta Jacob.
Mu ku linge holouto vania God ni Israel.
10Ma God te ghaghua, “Inau ku pusi keha na lagadira rana dika,
ma didira na maana rana maemane ke tona haliu.
76Vania na tinoni gehe linge: linge kolua na lei ghalo ni gougonu. Na linge nina Asaph
God te lagavule haia
1A God tara ghilala i Judah.
Mara holohabaa na ahana rana Israel.
2Na komuna i Jerusalem.
Me ghahaa tana ghotu i Zion.
3Agaia te goat sodui didira na lei kuali rana ghana levunimate.
maia didira tako mana isi mana lei totobo ni veitotoghoni.
4God, Ighoe to rongoragha, mo vunaghi haba!
tana bona to oli mai tana lei ghotu.
Iga to laga vulera ghamua na kana.
5Ma didira na lei malaghai laga
tara sagu keha kolui didira na totobo:
Mara matera tua me taho tua siki sakai ke ghoi kokoe vanighai mai taeni.
6Ighoe God ta Jacob tana bona to pasara:
A gaira tara haehaghe i vuvungadira na horse tara tumu horu mara mate.
7Ma keri te vaghaa ge subo tara mataghu nigho ighoe Lord,
me taho siki sakai ke tughuru tana matamu tana bona to rutu.
8Mi ghoe to ladavaghinia nimua na bosa ni dete mai kokou,
vania ghamua na kana,
Mana maramana te mataghu me beto tana matamu.
9Tana bona to detera tara tangohahi hahi
mo hangara tara vahaghitaili tana maramana.
10Na rutu ni tinoni te liliu ni holohaba vanigho ighoe
Ma gaira tara vola tana kisumate kara pangotia nimua na bongi ni savukolu.
11Kau va hea na Lord nimiu God na hava tau nia baubahu kau dolovia nia
ma kau vaa hea nimiu na hevei oli, ighau na lei kema tau dutuvia.
12God te nera na lei tinoni ge kara talumava;
Me nera na lei dalei vunaghi haba ge ra talumurira
mara mataghunia na lei vunaghi haba ni maramana talighu.
77God te hangaa hei te vahaghitaili
Nia na tinoni gehelinge: na Jeduthun, na linge nina Asaph
1Inau tu tangi ngangaraha vania God.
Inau tu tangi ngangaraha ma God te rongoviu.
2Tana bongi ni vahola Inau tu kokoeliulivuti vania na Lord.
Tana bongi udolu, Inau tu kokoeliulivuti vaovarongo,
Inau tu mua vadangia siki togholuvu.
4Agaia te neu mu mua maturu tana bongi udolu.
Mi ta nigua na kanoragha, Inau tu mua tangomana ni kokoe.
5Inau tu ghanaghanai na lei bongi uto te padi tua.
6Tana bongi udolu te tona hau na ghanaghanagu,
Inau tu kokoeliulivuti ghanaghanara
me va dato mai tana liogu na lei ghanaghana raini.
7Ivei tea e niu sika sughua Lord ke va me va?
me ke mua ghoi righi aroviu tana ngiha?
8Ivei tea ke tona haliu so nina dolo vaniu polo ke va me va?
Ivei ke ghaghua na lei nina baubahu vaniu?
9E nia ponolio tua na aroviana nina tinoni God?
Ivei tea a nina rutu te tughua nia na veiarovi?
10Keri ge u ghaghua, “Aeni gaia te dikalaa na liogu.”
God te mua logho maana tua.
11Inau tu righi olighi na lei totobo to gonighi mai tua ghe Lord.
Inau tu ghanaghanai na lei butuli te haeharegha idania.
12Gaighi tu tabe nasilighi haia tana ghanaghanagu,
mu ku mua righi polo lio tua.
13Aghe God, na lei nilabumu te tabu.
siki God ghua ke haba vulegho vaa.
14Ighoe ke, na God ni butuli mana rongoragha.
Mo talu tatea nimua na maana ighobudira na lei kema.
15Ighoe to vavolara nimua na vure ma nimua na maana.
na vinavahuhu tana kemadira Jacob ma Joseph.
16Ge o na tahina na horara sisi, te vaevanegho
Ge mataghu na tahi oka te tabalili ge tatata.
17Na parako te kovala horui mai na uha, mana oka te nia tagumu.
na viviha ragiragi, na viti te vitilaghinia na piuna na maramana.
18Nimua na viviha te tagumu mai loka ni ghuri,
Na viti te bulua na maramana.
Na pari te tatata me aleale.
19Ighoe to liu pota na tahi,
mo sogha halavua na tahi oka
mana marevomu te mua righia tua ahei.
20Ighoe to hulira kulamu na vure vaghara rana righitaoni Sheep
Kolura Moses ma Aaron toro hulira ghua.
78Nilabuna God ma kulana vure
Na Maskil nina Asaph
1Ghau kulagu na vure, kau rongovia mai nigua na tarai.
kau rongovi utoa mai na hava tu bosa.
2Inau ku kokoe vanighau nia na bosa vavaghaha.
Mu ku bosa madalai na lei bosa te polo mai dania.
3Na lei tutugu ta rongovighi, ma ghilalai mai tua,
na lei tutugu tara tutugui vanighita na lei kukuada mai dania.
4Mi ghita ka bei poloi na lei utuni raeni vanira na lei daleda.
Ka ghoi tughunitatei vanira ghua na lei vavata ke mai a nina rongoragha na Lord.,
5Gaia te nia hevei horu na bosa vania Jacob,
me hera nina lei vetena na vure ni Israel,
A gaia te keikerira na lei kukuada ge kara taraira na lei daledira nia nina vetena.
6Keri ke, ge na vavata ke mai kara ghilalai ghua.
Ge gaira ghua, kara taraira na lei daledira
7Keri ke, gaira ghua kara ghanaghana kodo itatana God,
ma kara bei nighi ponolio na hava te gonighi tua:
Ma kara taonighi haia na lei nina vetena.
8Ge kara bei vaghara gea na lei kukuadira
tara diu bosa mara hughuhughu
didira ghanaghana ta God te mua kakai,
me mua kabu ngasi didira taluutuni itatana.
9Didira malaghai ni kisu mate tana Ephraim,
tara pitu dila tua, kolui didira baghe mana kuali.
mara sama polo tana bongi ni kisu mate.
10Gaira tara mua taonia nina baubahu God.
Mara mua liona ge kara taonia nina vetena.
11Gaira tara nia ponolio na hava te gonia vanira
na lei butuli tara righighi te nei vanira.
12Mara vaevane so na lei kukuadira, me gonighi na lei butuli God.
Tara nanatana i Zoan tana komu i Egypt.
13Ma gaia te vokasia na tahi me hola halavura.
Mana tahi te tughuru dato vagha na voko i lilighidira i levu mi levu.
14Mi tana dani gaia te hulira nia na parako,
mi tana bongi na marara ni lake.
15A gaia te tagi vokai na vatu tana bona mamaha,
me hera na beti te siki dato mai loka ni vatu vagha na beti toghotogho.
16A gaia te nea na bei ge tave horu mai loka ni vatu,
me nea vei tave vaghi na lei betitina.
17A gaira tara tona haliu so na kabu tangohahi tana matana God.
Mara diu bosana na puku ni haba tana bona mamaha.
18A gaira tara liona ge kara tabotaboa God tana tobadira,
ge ra nia kokoe na vanga tana tobadira itatana.
19Ma gaira tara pasapasa God, mara ghaghua,
“Ke mua tangomana God ge ke heghita siki vanga, ilokana na bona mamaha eni.”
20E utuni so, agaia te tagi voka na vatu me tave hovu mai ga na beti toghotogho.
me ke tangomana so ge ke heghita na vanga, me ke hera kulana vure ni vinahi.
21Ma maghutu te rongovira ge rutu, me matera kulana vure nia na lake, me sule
22Na pukuna tara mua taluutunia God.
mara mua ghanaghana mavaa ghua gaia te righitaonira.
23Keri ge keikeria na parako ge ke hahangavi;
me hangavighi na lei mataula i kokou.
24Ge kovalaha horu na maana vanira ge kara ghania.
Agaia te vahera na vanga ni kokou.
25Keri ge ra ghania ghadira na vanga na lei tarunga,
Ma God te va hera udolu na vanga te liodira.
26Agaia te nea na ara ge tavuvu mai i ulu,
me hulia na koburu nia nina maana te laga.
27Ma gaia te vetenara na manu vanira kulana na vure.
Tara subo vaghara na saghalea tana posoposo ni tahi.
28Mana manu tara tumu horu kililia na bona tara ghahara iga,
Talighutia na vale tapole.
29Mana vure udolu tua tara vanga mara nia mahu,
Na hava God te hera mai te liodira.
30Hauva mara mua mua na ghaniana,
na vanga te liodira ngangata.
31Ma God te rutu vanira tua, ge matera na eli mane laga itadira,
maia ghua na lei gari mane ni Israel.
32Me nera mana te vagha keri na vure tara nia tona haliu so na tangohahi hahi,
mara hove na taluutuniani nina na lei butuli.
33Keri ge va soko butoi na bongidira,
mana voladira kolua nia na kakale.
34Tana bona te matera na balu, ma gaira udolu tara ririu oli vania.
tara tughu lio mara holohaba.
35Vaho ge ra ghilala God te pilupilura
Me mai hui olira gaia na puku ni haba.
36Hauva mana bosadira te sori udolu,
me taho tua siki utuni tana hava tara bosaa.
37Gaira tara mua talu mavaa nia na tobadira,
mara mua pangotia nina baubahu.
38Hauva, ma gaia te arovira so kula na vure
me talu kehai so na paludira me mua nira ghighirou.
Subo na bona gaia te lavi olia nina rutu vanira.
39Agaia te ghanaghana gaira tara tinoni ni maramana vamua,
te vaghara na ghuri tona haliu vamua.
40Engiha na tughuru ni hughutiana tana bona mamaha
me ngiha na bona tara nea ge dikalio.
41Agaira tara tabotaboa haia God,
Mara nea te vahaghitailia God, Tabu ni Israel.
42Gaira tara mua ghanaghana olia nia maana,
mana bongi te volara tana limadira ghadira levunimate.
43Ma nia nina maana te nei nia na lei butuli
te haeharegha tana nanata i Zoan, lokana na pari Egypt.
44Ma gaia te nei na lei beti tavetave ge liliu ni ghabu:
me taho na beti kara inuvia na vure ni Egypt.
45Gaia te vetenara na lango vanira ge ke vahaghitailira,
mana ovu ni kulau ke dikalai na komudira.
46A gaia te vetenara na ma ka me ghanighi ghadira na vanga.
Mana puku te pisui didira na leghai.
47Gaia te matei didira na ghai, ghania nia na uha binoru,
Ma didira saghau te mate nia na kolobu ni labota.
48Gaia te matei didira na buluka nia na uha bololo,
ma didira maumanu nia na viti.
49Agaia te nera sodora na vahaghitaili sule.
nia nina rutu papara vaghara rana [ladavaghi]/[tarunga] ni mate.
50A gaia te mua hola olia nina rutu, pe ke arovia na vure
Agaia te pisura nia na maemate.
51Agaia te va matera na lei meomeo mana kamanagho
itadira na lei sopa binaboli tadira na lei binaboli te talighutia i Egypt.
52Gaia te hulira na kulana vure vagha na righitaoni sheep.
Te righitaonira i lokana na bona mamaha.
53Gaia te huli tatavahalera ge ra mua mataghu.
Hauva mana tahi te saopo savura ghadira na kana.
54Me hulira vaa tana komu, na komu tabu,
tana lei ghotu te sagui tana sura.
55Agaia te tiva kehara na vure tana bona tara ghadaru.
Me tuvalighi didira pari, ge talura na kema ni Israel tana komudira.
56Ma gaira tara hughuhughu kolua God, puku ni maana mara tabotaboa.
Ma gaira tara mua taonighi na lei nina vetena.
57ara hughu bosana, mara mua ghanaghana mava vagha tara nea ga lei kukuadira; me taho tua hei ke ghanaghana mavara.
58A gaira tara lavi rutuna nia didira na lei bela ni sukaghi vanira na lei God keha.
Me nighi rutu ghua didira na lei titinoni ni God keha.
59Tana bona God te rongovira, ge rutu ngangata vanira.
me nira sika tua na lei kulana vure.
60Keri ge sogha sania na valena i Shiloh,
Lokana na komu te ghanaa iga ighobuda.
61Agaia te talana na ghada na kana ge ra sagua na bokisina na vetena,
na marena nina maana mana rongoragha.
62Agaia te rutu vanira na kulana vure heghena,
Me taladira ghadira na kana ge ra labura.
63Na lei gari mane tara matera tana veitotoghoni,
me taho siki sakai kara taudira na lei tahula.
64Na lei mane gehegehe tara matera tana gunaguna,
ma lei taudira tara hovera ge kara vei tangihira.
65Na Lord te tughuru dato vagha te vaho rarai tana maturu,
Te vagha na mane laga te inuvia na wine.
66A gaia te ghuru olira ghana kana,
te laga vulera, ge ra ririu oli nia na maa ke mua ghoi soko tua.
67A gaia te nira sika na lei vinavahuhuna Joseph,
Me mua vilira na kemana Ephraim.
68Hauva me vilia na kemana Judah,
Mana ghotu Zion, te dolovi ngangatara.
69Iga te kisua nina vale taba vagha na komuna i kokou.
Me goni ngasilia vaghaa na maramana te kabu ngasi haia tua.
70Agaia te vilia David nina ghairau,
me lavi keha tadira na lei sheep te righitaonira.
71Iga te righitaonira na lei nina sheep,
me talua ge vunaghidira na vure ni Israel.
Te righitaonira nina vure God.
72David te righitaonira nia na toba maghora,
Me hulira nia nina puku ni ghilala.
79Nina linge Asaph.
1God, rana voo tara haghevia na bonamu.
mara nia pari pari lee nimua na vale tabu, mara durakea Jerusalem.
2Ma gaira tara sanighi ga na lei hulidira na kulamu na vure,
vanira na lei manu ni oka;
mana hulidira na lei nimua na ghairau na ghadira vanga na lei maumanu asi
3Na ghabudira kulamu na vure tara kovalaa vagha na beti talighutia Jerusalem.
Me taho siki sakai te tavughira tara mate.
4Gaira ghamami komu kolu tara kia kiahaghinighai
A gaira tara nighai lavilavi, mara batobato ghai.
5Lord ke tona haliu haia tua nimua na rutu vanighai?
ko tona haliu so na ruruhuna te vaghaa na lake?
6Ko talua nimua na rutu vanira na kema tara mua holohabagho,
me vanira ghua tara mua holohaba na ahamu tara kokoeliulivuti.
7Na pukuna tara labura kulamu na vure,
mara dikalaa na komumu.
8Ko bei toroghai nia na paludira na lei kukuamami,
Ko arovighai mai tai mua ghilala tua ivei kai liu pota.
9God, ko hanga ghai mai, mo ko volaghai,
ko lavi kehaghai tana dika, mo ko talukehai na lei palumami
na pukuna na ahamu.
10E ghua na lei kema ge ra huatighai, “Ivei nimiu na God?”
Ko tatea vanighai nimua na rutu vanira na lei kema,
na pukuna tara laghinighi na ghabudira nimua na lei ghairau.
11varongohia na tangi ngurunguru ni vure tana vale pipiti,
ma nia nimua na maana te haba, ko vavolara tara dete matera.
12Maghutu; ko hera na totoro haia tua na lei kema,
nia na lei bosa dika tara nei vanigho.
13Ighai kulamu na vure a nimua ovu ni Sheep,
kai holoutogho ma kai holohabagho haia tua tana lei vavata mana vavata.
80Vania na tinoni gehelinge: na linge ni Asaph, linge taonia na tangi ni hinuluna, “Lei pulaoa ni baubahu.”
1Ighoe na vatogha sheep ni Israel,
to hulira na vure Israel vaghara na ovu ni sheep,
ko rongoviu ma.
Ighoe to kabu ta nimua malei sopou ni haba
i vuvungadira na lei maumanu ghatagha.
2Ko tategho heghemu vanira na kema ta Ephraim, Benjamin, ma Manasseh.
Ko tatea vanighai mai nimua na lagamu mo ko vavolaghai.
3ko ghoi lavi olighai gatu itamua ge God:
Ko tatea vanighai mai nimua na dolo mo ko volaghai.
4Lord God, puku ni maana, Ivei vaho tua kea na darona nimua na rutu.
mana nighi sika nimami na kokoeliulivuti?
5Ighoe to kutu ghai ma na dika lio.
mo neghai ge ai inuvia na kapu sule na kolobu ni mata.
6Ighoe to taladira na lei kema talighutighai
ge ra nighi veilalabui nimami pari,
ma ra bosa dikalaghai ghamami na kana.
7God, Puku ni maana, ko ghoi lavi olighai gatu itamua:
Ko righi arovighai mai mughua ge kai vola.
8Ighoe to hola horua mai i Egypt na vine,
mo ghuru kehara na kema keha,
mo suba kililia lokana dida pari.
9Ighoe to mangatia na pari vanira,
ge totolo me laga, ge saopoa na bona udolu.
10Gaia te kuvihigho na lei ghotu,
nia na ungaunga mana utona te saroi na lei ghai sule.
11Na utona tara sasarau horu tana tahi,
mana lalana te va sara tana beti [tina]/[Euphrates].
12E ghua ge au durakei na lei pilupilu te talighutia?
Ma arahei tara tona haliu tara bihui na lei vavangana!
13Na lei bolo asi ni leao tara turi horui na vavanga,
mana lei manu ni oka tara ghani sokoi.
14God, puku ni maana, ko ghoi ririu pulohi vanighai mai.
Ko siro horu ghai mai kokou,
Mai, mo ko vavolara nimua na vure.
15Mai mo ko vola nimua na vine eni to subaa,
na vaini vaolu to subaa te sule dato me laga.
16Ghamami na kana tara kurisia mara kereu tana lake.
Ko righira mai ta nimua na rutu mo ko matera.
17Ko righitaonira nimura na vure to dolovira tua,
Na kema to vilia heghemu.
18Keri ge kai mua ghoi luba sanigho,
ko pangotighai so tana vola ge kai holoa na ahamu.
19Ko lavipangotighai ge Lord God Puku ni maana.
Ko righighai nia mai nimua na vei arovi ge kai vola.
81Vania na tinoni gehelinge: na linge nina Asaph, linge taonia na gittith
1Linge togotogo vania God, gaia na lagalagada:
linge rivurivu vania God ni Israel.
2Huluvia na linge uto ma kau nia hulu ghalevu:
te manilu na rongoviana.
3Lovua na tavuli ni savukolu:
tana torogha ni vula, maia ghua tana vovogho.
4A eni gaia na vetena ni Israel:
ma nina arevaghi a God ta Jacob.
5Gaia te hera na vure ni Israel na vetena keri,
Tana bona te suravia na komu i Egypt.
6Inau tu rongovia na talama na manga keha te ghaghua,
“Inau ku huia vanighau na hahala te mavatighau:
mu ku hangaghau ta nimiu na lutu vahola.”
7Lokana na gunaguna tau holou mu volaghau.
Tana maraghata ma na viviha tu tala mai,
igaa nigua na vatei polo.
Inau tu tabotaboghau i Meribah,
tana bona tau nia kokoe na beti te taho igaa.
8Ghau kulagu na vure, kau rongovia na bosagu:
Israel, e liogu ngangata ko rongovia mai!
9Kau bei holohabaa siki god keha.
Kau bei nia kikinima didira god vana voo.
10Inau a Lord, nimiu God:
tu lavihorughau mai Egypt,
Kau hangavi utoi na mangamiu,
mu ku kutighau nia na lei totobo uto.
11Hauvaa, mara mua rongovia na bosamu na lei kulagu na vure:
Israel te mua taonia nigua na vetena.
12Keri ke, ge u sanira ga vamua:
ma kara tona taonia na liodira.
13E liogu sughua kara rongovia na bosagu, kulagu na vure!
Me liogu sughua ghua kara sakutua taoniu!
14Keri ke, ge ku mina kuku lagavulera ghadira na kana!
Mu ku pisura ghadira na levunimate!
15Gaira tara niu sika kara kikinima vaniu nia a Lord vamua,
ma kara lavia na totoro ke va me vaa.
16Inau ku kutighau nia na lei puku ni vanga:
mu ku mu inuinughau nia na midua ni talu.
82Nina linge Asaph
1God te sopoulia na dete i kokou:
me nia hevei horu mai nina bosa ni dete te detera,
rana ovu ni dete i kokou:
2“Ighau rana dete, kau sania na dete sorisori?
Ma kau bei nira pala rana dika,
tau nighi hevei horu nimiu na bosa ni dete!
3Kau na barebare na uto vanira rana bona,
ma tara mua tinagha ma ra tamagha:
kau kage utoa vanira te manadira na hahanga,
ma gaira te taho siki sakai ke hangara.
4Kau volara raini: tana limadira na vure dika.
5Gaira kiri tara mua manahagha,
mana vahaghitailira na tinoni,
na pukuna tara sakutua tana pungi.
Keri ge taho siki totobo uto pe ke utuni lokana na maramana.
6Inau tu bosa, “Ighau ke na lei god,
tau tabe tughua God tana dete ni maramana.
Ighau udolu dalena na Haba i kokou.
7Kau mate udolu vaghara na lei tinoni soko,
ma kau tumu vaghaa so siki dale vunaghi.”
8God, ko mai, mo ko detea na maramana:
a nimua udolu ighoe na lei kema soko.
83Na linge nina Asaph
1God, ko bei sopou beto mo ko [bei] hodo,
Ko bei kapu na mangamu.
2Ko rongovira ghamua na kana tara gunaguna,
gaira tara nigho sika tara hughuhughu kolugho.
3Gaira tara goni poloa siki totobo dika vanira kulamu na vure:
Mana palongira gaira to righitaonira ighoe.
4Keri ge ra bosa mana ghaghua,
“Mai, ma kai durakea na kema ni Israel eni,
ma ka nia ponolio haliu tua.”
5Gaira tara nia liosakai na ghanaghana keri;
ma ra gonidilaa ghamua na mate.
6Na vure ni Edom mana kemana Ishmael,
na vure ni Moab mana kemana Hagri,
7Na vure ni Gebal, Ammon, ma Amalek,
maia rana Philistia mi Tyre,
8Assyria ghua te nira pala,
gaira didira na vure laga rana kemana Lot.
9Ko nea vanira na hava to nea vanira rana kema ni Midian,
mi tana Sisera mana Jabin, tana beti tavetave i Kishon.
10Gaira raini tara matehoru i Endor;
me kokovo horu ga na hulidira.
11Ko nea vanira [tara hulira]/[rana vunaghidira],
na hava to nea vanira a Oreb ma Zeeb,
ko laga vulera tara hulira vaghaa
to nera igaa a Zebah ma Zalmunna,
12Tara bosa mara ghaghua,
“Mai, ma ka holai dida nina bona lologho a God!”
13God, ko havukaghinira vaghaa na pughu ni pari,
vaghara na vughevughe te vulo saghinira na ghuri.
14Me vaghaa na lake te ghani taghalaghinia na leao,
ma na lapilapi ni lake te pisui na lei ghotu.
15Vagha keri, ko ghurura nia ghua na maraghata!
mo ko lavi mataghuniadira nia na ghuri sule.
16Keri vaho ge kara kene taonia na ahamu, Ighoe a Lord.
17Sania, ma kara lagavulera ma kara mataghu haia tua:
ma kara mua nia tangomana siki totobo kara gonia.
18Keri vaho ge kara ghilalagho,
ighoe heghemu vamua a Lord:
To vunaghi pungisia na maramana talighu.
84Vania na tinoni gehe linge: Na linge nina kemana Korah, linge taonia na Gittith
1Ivei vaho tua tea na utona na valemu, na vale tabu,
Ighoe Lord, puku ni maana.
2Inau tu liona ngangata ge ku ghahau igaa:
mu ku linge togotogo vania God haia nia na volagu udolu tua.
3Na pia tara niku igaa,
ma na kukapi tara kisu valedira
[na bona ge ke logho gari]
i lilighina nimua bela sukaghi
Lord, nigua vunaghi haba, ma nigua God.
4Holoutora gaira tara ghahara tana valemu:
gaira tara holohabagho haia tua.
5Holoutora gaira to lagalagara ighoe:
tara ghanaghana ge kara sakutua sara i Jerusalem.
6Gaira tara va liu haghe tana boboko mamaha,
ge vuravura dato mai ga na beti:
te horuvia na uha ge vonu igaa na lei kolomiso.
7Me tona haliu so na lagadira,
tara sakutua tona;
tara va righi matana didira na God,
na lei god ni Jerusalem.
8Lord, God, puku ni maana,
ko rongovia nigua na kokoeliulivuti;
God ni Israel, ko rongoviu mai.
9God, ko vautoa mai na vunaghimami eni:
na vunaghi haba to vilia vanighai tua.
10E uto vaa na kabu sakai na bongi lokana na valemu na valetabu:
vulea na togha ni bongi tana bona keha.
E uto vaa ku righitaonia na peo ni valena God,
vulea na kabu uto tana valena na tinoni dika.
11A Lord God dida marara, ma na pilupilu:
te heghita na sonihalavu mana rongoragha.
E taho siki totobo uto ke poloa a Lord,
vanira ra hei tara gonia na hava te uto.
12Lord, God, puku ni maana, holoutora gaira tara ghanaghana kodo itamua.
85Vania na tinoni gehe linge: na linge nina kemana Korah.
1Lord, ighoe to arovira na vure ni komumu;
ighai to nea Israel ge ghoi tangomana.
2Ighoe to talukehai na lei paludira kulamu na vure:
mo saro poloi na lei dika tara nei.
3Ighoe to mua rutu vanira tua,
mo laviolia nimua na lio ni gunaguna itadira.
4God, ighoe a nimami maana ni huioli:
ko laviolighai mo ko bei rutu vanighai tua!
5Ko rutu haliu vanighai tua?
ke mua soko tua nimua na lio ni rutu?
6Ko neghai ge kai ghoi laga oli,
ge ighai kulamu na vure kai holohabagho.
7Lord, ko tatea vanighai nimua na dolo te mua ghoi keha tua:
mo ko heghai mai nimua hahanga ni huioli.
8Inau tu rongovia na hava a Lord God te bosaa:
Ighita kulana vure te bahughita nia na mabo,
ka ba mua va olighi olia na lei nilabu ni bule.
9E utuni, gaia te pitudila so ge ke vavolara gaira tara ghanaghana mavaa:
ma nina rongoragha ni vola ke vonughia tana komuda.
10Na dolo mana utuni toro topokolu tua:
na uto mana mabo toro tabelima ghua.
11Na [utuni]/[taluutuni] ke suaka dato mai tana pari:
mana [uto]/[maemane] ke reihoru mai kokou tana parako.
12A Lord te heghita na lei totobo uto,
me nia dida pari ge hali gaa na vanga.
13Na [utuni]/[maemane] ke idevia a Lord,
mana halautu ke gonidila vania.
86Na kokoeliulivuti nina David
1Lord, Ko rongovia nigua na kokoeliulivuti:
ko hangau mai na pukuna tu mua laga,
me taho tua hei ke aroviu.
2Ko volau tana mate, na pukuna tu nimua puku ni tinoni:
ko volau, tu nimua ghairau, mu ghanaghana kodo itamua,
ighoe nigua God.
3Ighoe a nigua God, ko aroviu:
tana bongi udolu tu kokoeliulivuti gatu itamua.
4Lord, ko neu ge ku togotogo:
na volagu te tuturi tamua, ta nigua na kokoeliulivuti.
5Lord, ighoe to uto vahotua,
to avehia na talukeha palu;
itamua na dolo te taho ga na pego,
vanira tara nongia na hahanga itamua.
6Lord, ko rongovia nigua na kokoeliulivuti,
ko rongovighi nigua na lei tangi ni hahanga.
7Inau tu hologho tana bona ni gunaguna;
mi ghoe to rongoviu mai so.
8Lord, e taho tua siki god te vaghagho,
e taho tua hei ke gonia na hava to goni sokoa tua ighoe.
9Na lei kema ta puputura ighoe:
kara mai kikinima vanigho,
ma kara holohabaa na ahamu te tabu.
10Ighoe to sule, mo gonighi na lei butuli sule:
ighoe heghemu vamua to God.
11Lord, ko taraiu nia na lei nilabumu,
mu ku kabu taonia nimua na utuni!
Ko heu mai na toba maghora,
ge ku ghanaghana mavagho haia.
12Lord, nigua God, inau ku holohabagho nia na tobagu udolu tua,
mu ku ladavaghinia na ahamu ke va me va.
13Nimua na dolo te sule ngangata vaniu:
mo volau tana gilu ni mate.
14God, na vure talunagho tara hughutiu,
mana ovu tara vahaghitailiu,
tara tabotabo ge kara mateu,
tara mua taonia na bosamu.
15Mi ghoe, Lord God, to veiarovi mo dolo
to vadangitai haia mo utuni talau.
16Ko righiu mai mo ko aroviu,
ko lagalagau mai, inau nimua na ghairau.
17Lord, ko tatea vaniu mai siki vauvautu ta nimua na dolo,
ge gaira tara kanahaghiniu kara nia maa, to heu na togholuvu mo hangau.
87Na linge nina kemana Korah
1A Lord te gonia na komuna,
i vuvungana na ghotu tabu i Jerusalem.
2Na volana udolu tua tana komu sule keri,
vulei na balu komu lokana Israel.
3Jerusalem, na komuna God,
me subo na lei totobo uto tara bosagho nia.
4Inau tu ghilalara na kema ni Egypt, ma rana Babylonia,
gaira ghua na balu, tara ghilalau nia na taonia na bosagu,
maia ghua na vure ni Philistia, Tyre mi Ethiopia
Gaira udolu tu idumi kolura nia na vure ni Jerusalem.
5Jerusalem kara nia bosa,
“Na vure udolu tara va komu tua igaa.”
ma gaia te haba vule ke vautoa na komu sule keri.
6Mi tana bona ke gerera na lei kema a Lord ke,
ge ke bosa, “A eni gaia na kema ke haghe mai Jerusalem.”
7Tana lei bongi ni gougonu,
kara ghavai ma kara linge na vure,
“Na volagu te vuravura mai Jerusalem.”
88Na linge nina kemana Korah, linge taonia na tangi ni hinuluna, “na vahaghitaili.” Na maskil nina Heman tana kema ni Ezra
1Lord God, ighoe to huioliu,
inau tu tangihia nimua na hahanga tana bongi mana dani.
2Ko rongovia nigua na kokoeliulivuti, mo ko talu kulimu mai ta na tangi.
3Na volagu te vonughia na gunaguna,
me dutuviu tua na mate.
4Inau tu vaghara na balu tara dutu ni mate,
me taho tua siki laga itagua, ghobudira rana mate.
5Inau tara sogha sania,
te vaghau na tinoni tara tavughia i lokana na gilu tara nia ponolio,
mara mua righi olia tua.
6Ighoe to sonihoruu i borona ma gilu taho, te pungi gaa.
7Nimua na rutu te mavatiu,
te vaghaa na karaha ni tahi te tumu savusavu mai tagua ge sukuu.
8Ighoe to tiua kehara kulagu na vure itagua,
mo neu ge na mataghuniu,
gaira tara pilupiluu, mu mua tangomana ge ku soghapolo.
9te nia pungi tua na matagu,
na tangi tu nea Lord,
tughu bongi tu nongia na hahanga itamua,
mu haudatoi vanigho gatu na limagu tana kokoeliulivuti.
10Ighoe to tatei nimua na lei butuli vanira rana mate?
ma ra tughuru dato sughua mara holohabagho?
11Kara tangomana so gaira tara mate,
ge kara ladavaghinia nimua dolo te mua soko?
pi tana bona ni haurake kara ladavaghinia nimua na utuni?
12Na lei totobo uto to gonighi tua kara nighighi tana bona te pungi gaa!
Pa nimua hahanga kara ghilalaa tana komu te pariparilee?
13Lord, inau tu tangi ni hahanga gatu itamua,
tughu roropo tu kokoeliulivuti gatu itamua.
14Lord, e ghua ge o niu sika?
E ghua ge o ririu keha vaniu?
15Vuivuni tana vahuagu mai tua tu vahaghitaili mu dutuvia na mate,
inau tu nia leboro na paparana nimua na totoro.
16Nimua rutu papara te laga vulei,
ma nimua na gunaguna te dikalau.
17Tana bongi udolu tara pilupiluu,
vaghaa na maumanu tara pilu pungisia.
18Ighoe to nera tu dolovira mu dutuvira
ge ra ghogho saniu na pungi vamua te haidu koluu itaeni.
89Na maskil nina Ethan tana kemana Ezra
1Lord, inau ku lingea haia nimua na dolo te mua soko,
mu ku ladavaghinia haia ghua nimua na utuni.
2Nimua na dolo ke kabu kasila,
ma nimua na vetena ke, sopou ngasi vaghaa na parako.
3Ighoe a Lord, to bosa,
“Inau tu baubahu kolua David, a nigua tinoni ni lutu tu vilia,
mu papari vania te vaghaa eni,
4‘Na lei vinavahuhumu kara vunaghi haba haia tua,
ma kara tabe ngasilia na malei sopoumu haia tua.’”
5Lord, gaira i kokou tara nighi togotogo,
na lei totobo uto to gonighi.
6Lord, e taho siki sakai kokou te vaghagho ighoe,
e taho ghua hei tadira na lei tarunga vetena ke kaekagemu.
7Ta didira vaukolu rana tabu tara talumavagho igaa,
gaira udolu tara nigho kikinima ghua.
8Lord, God, puku ni maana,
taho tua hei ke sule vaghagho ighoe vamua to utuni tana lei totobo soko.
9Ighoe to vunaghina na tahi,
mana bona te tughuru mai ga na maraghata,
to bosa vania na tahi ge beata.
10Ighoe to lagavulea Rahab,
mo havukaghinira ghamua na kana nia na limamu.
11Na maramana i kokou a nimua,
mana maramana i ani pari ghua a nimua,
ighoe to gonia na maramana talighu mana lei totobo soko ilokana.
12Ighoe to gonia i ulu mi boko,
na ghotu i Tabor, mana ghotu i Hermon toro holohabaa na ahamu.
13Ighoe to loghoa na maana sule ngangata, e sule ngangata na lagamu!
14Nimua na malei sopou ni haba te uto mu maemane,
na dolo mana utuni te tate tana lei totobo uto to gonighi.
15Holoutora gaira tara rongovi togotogoa nimua hoholo ni holohaba,
gaira tara kabu lokana na mararana nimua na veiarovi.
16Gaira tara togotogo tana bongi mana dani,
tara holoutogho ighoe to uto haliu.
17Ighoe to neghai ge ai lagavule, na lagamami te tuturi kauha ta nimua na veiarovi.
18Lord, ighoe to heghai gaia te podopodoghai,
ighoe God ni Israel to tabu,
to heghai mai a nimami vunaghi haba.
19Tana maturu bole to kokoe vanira nimua prophet i dania,
mo ghaghua, “Inau tu hangaa tua na malaghai rongoragha,
mu vilia tua tadira na vure subo a gaia ke vunaghi haba.
20David gaia nigua na ghairau tu vilia
ge ke vunaghi halikama nia na siusiu tabu tu siuvia nia.
21Na laga tu loghoa i tatana haia tua,
a nigua na maana ni laga keri ke nea ge ke lagavule.
22Ghada na kana kara mua tangomana ta tughuru pungisiana,
ma rana dika kara mua laga vulea tua.
23Inau ku turiu lakusara ghana mate tana matana,
mu ku havukaghinira tara kanahaghinia.
24Inau ku lutu vania nia na utuni mu ku kabu rurughu i tatana,
ku nea ge ke laga vule haia tua.
25Inau ku talua ge ke righitaonia na tahi,
maia ghua na lei beti tavetave.
26A gaia ke bosa vaniu,
“Ighoe a Tamagu, ma nigua God,
Ighoe to righitaoniu mo volau.”
27Inau ku nea ge ke dalegu na kamanagho,
me ke haba vulera na lei vunaghi haba ni maramana talighu.
28Inau ku dolovia mu ku arovia haia tua!
Ma nigua na baubahu tu nia vania ke mua ghoi soko tua!
29Inau ku nia na vinavahuhuna ge ke sopou ngasi,
ma nina malei sopou ni haba te kabu kasila vaghaa na parako.
30Kara ba mua taonia nigua na vetena na lei vinavahuhuna,
ma kara mua kabu taonia nigua na huhuli.
31Kara ba nighi sika nigua na lei bosa ni tarai,
ma kara diui nigua na lei vetena ke.
32Ge ku hera na totoro te manadira,
mu ku ramusira nia nigua na ghai ni raramu.
33Ku mua ghoi soko tua na doloviana David,
mu ku mua ghoi nia ponolio tua nigua na baubahu tu nea vania.
34Ku mua diua tua nigua na bosa ni baubahu,
mu ku mua laviolia siki bosa ni baubahu tu bosa horua tua.
35Inau tu nia papari tua na ahagu,
me vahola vaniu tua ge ku pegoa David.
36Na vinavahuhuna ke kabu kasila,
ma nina malei sopou ni haba
ke sopou ngasi vaghaa na aho i kokou.
37Gaia ke kabu kasila vaghaa na vula,
te ladavaghiniu mai kokou.”
38Mi ghoe to rutu vania nimua na vunaghi haba vivili!
To sogha sania mo nia sika.
39Ighoe to sokoa nimua na baubahu kolua gaia,
mo sonihorua ghana pitiulu ni haba tana pari.
40Ighoe to durakea na pilupiluna na komuna,
mo dikalaa nina vatei polo.
41Gaira tara haliu i lilighina tara gitoi nina lei totobo,
ma ghana komu kolu tara kiahaghinia,
42Ighoe to nera ge ra lagavule ghana na kana!
mo nera ge ra togotogo.
43Ighoe to nia nina isi ge mua kale,
mo hove na hangana tana sura.
44Ighoe to lavikehaa nina malei haba,
mo pitihorua tana pari nina malei sopou.
45Ighoe to va kukului na bongina tana garimaneana,
mo lavi mamaana tana mata ni tinoni.
46Lord, engiha vaho ke soko nimua na rutu,
te ruruhu vaghaa na lake!
ko polo haia tau?
47Ko ghanaghanaa na kukuluna na volagu,
e taho na pukuna ge puputu mai na tinoni tana maramana eni.
48Na lei tinoni udolu ke mate mughua,
me taho tua hei ke polo ta nina maana na gilu ni mate?
49Lord, ivei gaia nimua na vuivuni ni dolo?
To bosaa vania David, ta nimiu padalaghi kaukolu?
50Ko ghanaghanaa, ivei tara nea na bosa dikalaamu,
inau nimua na ghairau.
51Lord, ghamua na kana tara bosa dikalau,
ra bosa dikala gaia to vilia, mo siusiua tua ge ke vunaghi haba.
52Holohaba a Lord, ke va ma vaa, Amen ma Amen.
90Buka Vati 90-106
Nina kokoeliulivuti Moses, nina tinoni God.
1Lord, Ighoe na valemami haia, te hau mai tua.
2I naghona to gonighi na lei ghotu,
po gonia na pari mana maramana
ighoe to God haia tua.
3Ighoe to bosa vanighai ge kai oli tana hava tai va butu mai ga,
mo riu olighai tana pughu ni pari.
4Na togha ni niulu te vaghaa sakai na bongi vamua itamua,
E vaghara i bongi vamua, te tona padi tua
me vaghaa na bona ni aho kukulu tana bongi.
5Ighoe to lavikehaghai vaghaa na tave ni beti te mua kabu hau,
Tai vaghaa na buburu te suaka dato mai tana roropo.
6Tana roropo te totobo dato mai me kotukotu,
mi tana nulavi te sasagha me mate.
7Nimua na rutu te durakeghai,
mi ghai tai mataghunia na reirei ni matamu.
8Ighoe to talutatei na lei palumami tai mata poloi,
gaighi to righighi mai so.
9Na lei bongi ni volamami te kubolu horu mai,
na pukuna nimua na rutu,
me tovongo taghai vaghaa na ahu te ghurihia.
10Te saravia vamua tana vitu hangavulu na niulu,
ma hei te laga te saravia e alu hangavulu na niulu.
Hauva, ma ra heghai vamua na vahola mana dikalio
me mua daro bona ma Ai mate tua.
11A hei te vadangia na mataghu te heghai nimua na rutu?
A hei te ghilalaa na mataghu te neghai to rutu vanighai?
12Ko taraighai ge kai ghilalaa na kukuluna na volamami te mua daro,
keri vaho ge kai manahagha.
13Lord, ivei vaho tua ko nia sara na darona nimua rutu?
Ko arovighai ighai na lei nimua na vure ni lutu.
14Ko kutighai nia nimua dolo tughu roropo
ge kai linge togotogo ta na lei bongi ni volamami.
15Ko neghai mai ge kai ghoi togotogo ghua
murina te kaleghai na dikalio tana lei niulu.
16Ko tatei vanighai mai ighai
nimua na lei ghairau nimua na lei lutu sule!
Mana lei vinavahuhumami kara righia nimua rongoragha.
17God, nimami na Lord, nimua na lei vauto ke kabu itamami!
Ko neghai mai ge kai nighi tangomana na lei totobo tai gonighi.
911A hei te polo itatana a Lord! Ma hei te kabu sarana nina righitaoni.
2Ke bosa vania, “Itamua tu podopodo mo righitaoniu!
ighoe nigua God mi tamua tu tuturi kauha.
3Gaia ke righitaonigho me ke volagho
tana lei maemate tara kabu polo,
mi tana lei vahaghi te matea na tinoni.
4Gaia ke kuvigho nia na ghatana mi ghoe ko vola sarana nina righitaoni!
Na volana te utuni ke podopodogho me pilupungisigho.
5Kau bei mataghunia siki totobo dika te bongi,
pa siki tidalo te mate tinoni tana dani.
6Mana vahaghi te polo tana bongi,
mana lei totobo dika te matea na tinoni tana dani kama.
7Na togha nia tinoni ke tumu mate i lilighimu
pe hangavulu na togha tara kabu talighutigho tara tumu mate ghua,
mete mua kaleghau siki vahaghitaili.
8Kau rei vaa ma kau righia,
ivei tara nea na headira na totoro rana dika.
9Kau podopodo i tatana a Lord,
ma ka ungaunga i sarana gaia te haba vule.
10E taho siki sosodo ke kalegho,
me taho siki maemate ke dutuvia na valemu.
11God ke vetenara lei nina angel kara righitaonigho,
ma kara podopodogho ivei ko tona vaa.
12Gaira kara tabe datogho nia na limadira,
ge ke mua kalei na vatu na marevomu.
13Ighoe ko turibitara na lei kau ghaghala mana lei poli,
na lei kau mataghugha mana lei poli maomaogha.
14God te bosa me ghaghua,
“Inau ku volara gaira tara doloviu,
mu ku righitaonira gaira tara taluutuniu inau a Lord.
15Tana bona kara holau inau ku tala vanira,
mi tana bona te kalera na vahola,
inau ku kabu kolura,
ku volara mu ku talu mavara.
16Inau ku tabora nia na vola daro bona,
mu ku volara ghua.”
92Na linge vania na Sabbath
1Lord, E uto sughua na holoutoamu
nia na linge ni holohabaamu
ighoe God to Haba i kokou.
2Ladavaghinia nimua na dolo tona haliu tughu roropo,
mana volamu te utuni tana lei bona na aho te bongi.
3Nia na lei lingelinge ni ghalevu mana ukalele,
mana lei talama ni tigitigi ghua.
4Lord, inau tu nighi togotogo na lei nimua lutu sule to gonighi,
na pukuna na hava to gonia tu nia rivurivu na malei limamu.
5Lord, na lei gehegehemu te sule ngangata mana lei ghanaghanamu te lalo ghua.
6Na voo ke mua ghilalaa na totobo eni,
ma hei te bule ke mua tangomana na manahana.
7Rana dika tara totolo dato
vaghara na tautalu ma rana tangohahi tara uto so.
8Hauva, ma gaira udolu kara durakera,
na pukuna ighoe Lord to haba vule haia tua.
9Ighai tai ghilalaa ghamua na kana kara mate,
ma rana dika kara laga vulera.
10Mi ghoe Lord, to neu tua ge u laga vaghaa na bolo asi,
mo vautou nia na togotogo.
11Inau tu righia tua tara lagavulera ghagua na kana,
mu rongovia didira tangi rana dika.
12Rana uto tara katukatu vaghara na lei ghai cedar ni Lebanon.
13Gaira te vaghara na lei ghai tara subara lokana valena a Lord,
mara haga lokana nina valetabu dida God.
14Tara vangagha so tara haulaghi manaa,
gaira tara laga vaghara so na ghai vaolu.
15Keri te tatea a Lord te maemane utuni
me taho siki totobo ke hahi i tatana.
931A Lord na vunaghi haba,
gaia tara pupulua nia na malei haba mana laga.
Gaia te kabulaghi ngasilia na maramana tana malana
me ke mua ghoi gharadu tua.
2Lord, nimua na malei sopou te kabu ngasi mai tua,
mi ghoe to puputu tua ge vuivuni na maramana.
3Lord, na lei tahi oka tara tagumu mai,
gaira tara tagumu mara karaha longa.
4A Lord te haba vule i kokou,
te sule vulea na tagumu ni tahi oka,
me laga vulea na karaha ni tahi.
5A Lord, nimua na lei vetena tara kabu kasila,
ma nimua valetabu te tabu utuni tua, ke va me vaa.
941Lord, Ighoe a God, to hea na totoro na tinoni,
ko tatea nimua na rutu.
2Ighoe to deteghai udolu tua,
tughuru mo ko hera rana talunagho na hava te manadira.
3Ivei vaho tua kea na hauva ge kara togotogo rana dika?
Lord, ivei vaho tua kea na hauna?
4Ivei vaho tua kara nia sara na talunagho rana dika,
ma kara nighi maghora na lei paludira?
5Lord, gaira tara dikalara kulamu na vure,
mara nera ghua ge ra vahaghitaili.
6Gaira tara matera rana samu ma na mate sasani,
maia rana sinogho tara ghanara tana bonada.
7Gaira tara bosa mara ghaghua,
“A Lord te mua righighita,
Ma God ni Israel te mua nia ghaghua na hava ta gonia.”
8Ghau kulagu na vure, ivei tea ge au sakai bule?
Ivei vaho tua kea ge kau manahagha?
9God te gonighi na kulida, me mua rongo gaia?
me gonighi ghua na lei matada, me mua vaevane gaia?
10Gaia te hera na totoro na lei kema, ke mua torora gaia?
me tataraighita udolu ghua, me mua manahagha gaia?
11A Lord te ghilalaa na hava ta ghanaghanaa
me manahana ivei te vagha na voona na ghanaghanada.
12Lord, gaira to taraira tara togotogo
to taraira nia nimua vetena.
13Ighoe to nera ge ra mua holopangotighi na lei gunaguna te kalera haia,
polo ge ra gheli giludira rana dika.
14A Lord ke mua tona sanira nina vure,
me ke mua ghogho sanira kulana vure.
15Na utuni ke ghoi haghe mai tana bona ni dete,
mana vure uto kara nia togotogo.
16A hei ke podopodou tadira rana dika,
ma hei ke niu pala tadira rana tangohahi?
17Ke mua hangau a Lord ke,
ge mu ku mate tua.
18Inau tu hoholo mu ghaghua,
Lord, inau tu turi madali,
mana pukuna nimua na dolo te sule ge u vola so.
19Tana bona tu dikalio, mu kanoragha
ighoe to neu ge u togotogo mu togholuvu.
20Ighoe to mua liodira rana dete sorisori,
tara talui na lei vetena ni goniana so na dika
21Gaira tara detera na vure uto, ma ra riua na vetena ge ra vua matera.
22Mana Lord te podopodou, a God te righitaoniu.
23Gaia ke hera na totoro rana dika me ke durakera,
na pukuna na lei paludira, a Lord dida na God ke durakera.
951Ighita ka linge vania a Lord,
Ighita ka linge togotogo vania God na vavolada.
2Ka mai tatana nia na holouto,
ma ka linge togotogo nia na holohaba.
3Gaia a Lord, God te haba,
na vunaghi haba tadira na lei god.
4Gaia te vunaghina na maramana talighu,
na lei vatuluma mana ghotu datogha.
5A nina te gonia na tahi,
na pari tina ghua te puputua heghena.
6Ighita ka nia kikinima ka holohabaa,
taulaghi tuturu vania te gonighita.
7Gaia dida God, te righitaonighita,
mi ghita nina lei sheep te vatoghaghita.
Itaeni, kau rongovia mughua na hava God te bosaa,
8Kau rongovia na bosana itaeni te ghaghua,
“Kau bei kutuvatu vaghara kukuamiu i Meribah,
tana bongidira i Massah tana bona mamaha.
9Rana kukuamiu tara tabotabou igaa,
tara righia maanagu ta na hava tu gonia.
10E vati hangavulu na niulu tu rutu vanira,
keri ge u bosa,
“Gaira na vure tara loghoa na tobadira te ririu keha itagua haia.
Tara mua lioni na taoniana na hava tu bosai vanira.
11Mi nau tu baubahu rutu vanira,
“Agaira kara mua tangomana tua na rughuhaghe ta nigua na malei aheahe igaa.”
961Kau linge vania a Lord na linge vaolu,
maramana talighu, linge vania a Lord.
2Linge vania a Lord ma kau holoutoa,
ladavaghinia tughu bongi gaia te volaghita.
3Ladavaghinia na rongoraghana tadira na lei kema,
ma na volana te haeharegha tadira na lei vure.
4A Lord te haba me ulaghana ka holohabaa,
gaia ka talumavaa vulera na lei God.
5Didira god na balu kema na titinoni vamua,
mana Lord te gonighi na lei totobo tana parako.
6Na rongoragha mana malei haba te saopoa a Lord,
na maana mana matakage te vonughia nina valetabu.
7Kau holoutoa a Lord na maramana talighu,
kau holoutoa nina rongoragha mana laga.
8Holoutoa na ahana a Lord, te rongoragha,
lavia nimiu heveilee ma kau nia mai ta nina valetabu.
9Kau nia kikinima gaia te tabu tana bona ke mai,
na maramana ke tatata tana matana nia na ghanaghana mava.
10Bosa vanira na lei kema,
“A Lord te vunaghi haba, me kabulaghi ngasilia na maramana tana malana,
me mua ghoi aleale tua me ke detera na vure nia na utuni.
11Kau togotogo nimiu ghau na parako mana pari,
na tahi te karaha ma gaira tara vola i lokana.
12Na pari ma na lei totobo totolo i lokana,
kau togotogo nimiu,
lei ghai tana leao kara linge rivurivu.
13Mi tana bona ke mai a Lord,
ke mai haba pungisia na maramana
me ke hulira na vure nia na utuni mana maemane.
971A Lord na vunaghi haba,
na maramana talighu ke nia togotogo,
ighau ta lei koukomu kau nia togotogo ghua.
2Na parako mana pungi te saopo talighutia
gaia te nia huhuli na maemane mana utuni.
3Na lake te ide i nagho,
me ghani taghalaghinira ghana na kana tara talighutia.
4Nina viti te bulua na maramana,
mana maramana te righia me nia tatata a Lord,
5Na lei ghotu te obo vaghara na ice tana matana a Lord,
na matana a Lord ni maramana talighu.
6Na lei parako ni oka tara ladavaghinia na lei nina totobo uto,
mana lei kema tara righia nina rongoragha.
7Gaira udolu tara holohabara na lei titinoni tara lavi maamaadira,
mana lei god keha tara nia kikinima a Lord.
8Na vure ni Zion tara togotogo,
mana lei komu ni Judah tara rivurivu,
na pukuna to maemanei didira vahola tana dete,
Ighoe a Lord.
9Ighoe Lord, puku ni maana, ighoe to haba pungisia na maramana,
mo sule vulera na lei god keha.
10A Lord te dolovira ra hei tara nia sika na dika,
me podopodora kulana vure,
me volara tadira rana dika.
11Na marara te bulura rana maemane,
mana togotogo te saopora na vure uto.
12Kau togotogo nimiu ighau rana maemane,
na pukuna na hava te gonia vanighau a Lord,
Kau ghanaghana olia na hava te goni sokoa tua God te tabu, ma kau holoutoa gaia.
98Na linge
1Kau lingea na linge vaolu vania a Lord,
gaia te goni sokoi na lei totobo haeharegha,
ma nia nina maana mana laga heghena,
ge lagavulea na maramana.
2A Lord te bosa tatea nina laga vule,
me ladavaghinia nina maana ni vola tadira na lei kema.
3Gaia te pangotia so nina baubahu vanira na vure ni Israel,
nia na kabu rurughu mana dolo vanira haia,
na lei vure soko tara righia tua nina lagavule dida God.
4Linge vania a Lord, na maramana talighu,
holohabaa nia na lei linge mana ngingili rivurivu.
5Linge holohaba vania a Lord,
kau nighi tigitigi na ukalele mana gita.
6Kau lovui na ghau mana tavuli,
ma kau ngingili vania Lord na vunaghida.
7Na tahi, ko tagumu, ma na lei totobo vola itamua,
na maramana ko linge, ma gaira tara kabu itamua.
8Ghau na lei beti tavetave mana lei ghotu,
kau tapotapo limamiu ma kau linge koukolu
nia na togotogo vania a Lord.
9Na pukuna gaia ke mai me ke vunaghina na maramana
kolura na lei vure ni maramana talighu nia na maemane mana utuni.
991A Lord na vunaghi haba, mana mavitu te mataghunia nia na tatata,
te sopou ta nina malei sopou
i vuvungadira na lei angel ghatagha,
me anuanu na pari.
2A Lord te vunaghi pungisia Jerusalem,
gaia te haba vulera na lei kema.
3Na lei vure soko kara holohabaa na ahana te tabu,
maia ghua te sule me mataghugha.
4Ighoe na vunaghi haba, to laga mo liona na hava te utuni,
to talua na utuni Israel, mo lavia mai na vola maemane to kaekage.
5Holoutoa a Lord dida God,
holohaba gaia te tabu ta nina malei sopou ni haba.
6Moses ma Aaron ra nina mane sukaghi
ma Samuel te kokoeliulivuti va i tatana.
Gaira tara holoa Lord, me tala vanira.
7Gaia te kokoe vanira mai lokana na ghobaghuli,
mara taonighi na lei nina vetena ma na lei nina bosa ni keikeri.
8Lord, Ighoe nimami God, to bosa tughu vanira tua kulamu na vure.
To tatea vanira Ighoe a God, to talu keha palu,
sakai vamua to torora nia tua na lei paludira.
9Holoutoa a Lord, dida God, nia kau holohabaa ta nina ghotu tabu!
gaia dida God te tabu.
100Na linge ni holohaba God.
1Kau linge vania a Lord, ighau na maramana talighu.
2Kau holohabaa nia na rivurivu,
ma kau mai tatana nia na lei linge togotogo.
3Hau taluutunia a Lord, gaia a God,
te gonighita gaia mi ghita nina vure ma nina ovu ni Sheep.
4Kau haghe tana mataula ni peo va holohaba,
haghe tana bebetena nia na holohaba, holoutora na ahana.
5A Lord te uto, te dato talau, te utuni haia tua ke va me va.
101Na linge nina David
1Lord, nigua na linge ni kabu sasara mana utuni,
Mi nau tu lingea vanigho gatu.
2Na nilabugu ke mua palugha.
Mi ngiha vaho ko mai tagua.
Inau ku kabu marabu tana valegu.
3Ku mua talana na dika ge ke mai tagua,
mu ku nighi sika na gehegehedira tara ririu keha vania God,
ku mua ghai haidu olu tua itadira.
4Inau ku mua taonia na volapego,
mu ku mua haidu kolura na vure dika.
5Inau ku lavi kehaa a hei te bosadika,
polopoloa na ahana siki sakai,
mu ku tiva kehaa gaia te magharo me talunagho.
6Inau tu holoutora gaira tara lutu utuni vania God,
mu taladira ge kara ghanara lokana na valegu.
Gaira te utuni haliu na voladira,
tu taladira ge kara ghairau vaniu.
7Gaia te sorisori ke mua ghanaa lokana na valegu,
ma gaia te pego ke mua kabu i lilighigu.
8Inau ku durakera tughu bongi rana dika lokana na bonada,
mu ku tivara rana tangohahi tana komuna a Lord.
102Na linge nina mane vahaghitaili. Tana bona na mane eni te lugu me talutatea nina tangi tatana Lord
1Lord, Ko rongovia nigua na kokoeliulivuti,
Mo ko talu kulimu mai ta nigua na tangi ni hahanga.
2Tana bona te kaleu na gunaguna,
ko bei ririu keha vaniu.
Ko rongoviu mai
mo ko mina bosa tughu vaniu mai
tana bona tu hologho.
3Na lei bongigu udolu tara mina soko
vaghara na lei ahu.
na huligu te vavu,
vagha na ghai te vavu.
4Inau tara turibitau vaghaa na buburu mamaha,
mu mua tangomana tua na vanga.
5Inau tu tangi ngurunguru,
te sesebe na huligu mu huli lee vamua.
6Inau te vaghau na manu asi tana bona aroha,
mana duru te sopou vuvungana na vale tara boli sania.
7Inau tu koikoli me vahola tailiu na maturu,
te vaghau na manu te sopou arohalio vuvunga ni vale.
8Ghagua na kana tara bosa dikalau tana bongi udolu,
gaira tara kiahaghiniu mara nia vavaranga na ahagu.
9Ghagua na vanga na ravu,
Mana kolobu ni matagu tara ule kolua nina ghagua beti ni inu.
10Na pukuna to rutu sule vaniu,
ighoe to ghateu mo sonikeha vaghaa na lololo.
11Na volagu te vaghaa na nunu vamua,
me sasagha vaghaa na buburu.
12Ighoe, Lord, to vunaghi haba kasila,
mana lei vavata kara ghanaghana oligho.
13Itaeni na bongi ko arovia Jerusalem.
Itaeni tua na bona to nia baubahu ko hangaa.
14Kulamu na vure tara nighi dikalio,
na vatu ni valeana tara durakei,
gaira tara arovia so,
sakai vamua te koli tana pari.
15na lei kema kara mataghunia a Lord,
mana lei vunaghi haba ni maramana
kara nia talumava nina maana.
16Mi tana bona a Lord ke ghoi tughuru vaghinia Jerusalem,
ge ke tatea nina rongoragha.
17Gaia ke rongoviara kulana na vure tara ghogho sanira,
me ke talu kulina vaa ta didira kokoeliulivuti.
18Kau gere horui na lei totobo to gonighi mai tua a Lord.
ge na vure kara vahura i muri kara holohabaa ghua gaia.
19A Lord te rei horu mai kokou tana komuna,
me righi horua mai na maramana i pari.
20Gaia te rongovia didira tangi
gaira [tara laukapura/tana vale pipiti] me lavi horura gaira tara dete matera.
21Ge kara ladavaghinia na ahana i Zion,
ma kara holoutoa i Jerusalem.
22Na lei kema mana binaboli kara savukolu igaa,
ma kara holohabaa a Lord.
23A Lord te neu ge u mua laga tana bona tu mane vaolu,
gaia te va kukulua tua na volagu.
24God, ko bei lavikehau mua itaeni,
tu mua saravia mua na bona ni tonikamagu.
25Lord, Ighoe to kabu kasila, me hau mai tua to puputua na pari,
mana limamu to lutui nia na lei hegohego ni kokou.
26Gaira kara taghara mi ghoe ko ghanagho so,
gaira kara meto vaghara na lei tivi haulaghi kara [motu]/[tughui].
27Mi ghoe to mua ghoi keha tua na reireimu,
mana volamu ke tona haliu so,
28Na lei dalemami kara kabu lokana nimua righitaoni mana pilupungisi,
mana lei vinavahuhudira kara kabu sarana nimua podopodo.
103Nina David
1[Lameagu]/[tarungamu], ko vautoa a Lord,
na lei hegohego udolu tua i lokagu,
kau vautoa na ahana te tabu.
2[Lameagu]/[tarungamu], ko vautoa a Lord,
mo ko nei nia ponolio gea nina dolo gaia.
3Gaia te talukehai na lei palugu,
me kisu ghaotai na lei vahaghigu.
4Gaia te hola oliu tana mate,
me vautou nia nina dolo mana veiarovi.
5Te kutiu nia na lei totobo uto,
mi tana bona tu mane vaolu mua
te neu ge u laga vaghaa na manu kama.
6A Lord te dete maemane
me nira pala gaira tara vahaghitaili,
me hera na hava te manadira.
7Gaia te tatei na lei nina padalaghi vania Moses,
ge kara righia na vure ni Israel na lei nina lutu.
8A Lord te veiarovi me dolo,
te mua mina rutu, me dolo talau.
9Gaia te mua kene taonia na palu,
me mua mina rutu daro bona vanighita.
10Gaia te mua heghita na totoro te manani na lei paluda,
me mua tughui nia na dika na lei hahi ta gonighi.
11Me vaghaa na datona na oka i vuvungana na maramana,
te vaghaa ghua na sulena nina dolo vanira tara talumavaa.
12Na hauna i ulu te vaghaa ghua i boko,
keri te vaghaa na hauna te lavikehai va na lei paluda, a Lord.
13Me vaghaa tamadira te arovira na lei dalena,
vaghaa ghua keri a Lord te arovira gaira tara talumavaa.
14Gaia te ghilalaa na hava tara gonighita nia,
me manahana ighita na pughu ni pari.
15Na volada ighita te vaghaa na buburu,
[me ke totolo]/[mana ladana] te vagha na hahanga ni ghai.
16mana ghuri te vaho kehaa,
me mua righia tua siki sakai.
17Gaira ghua tara taonighi na lei nina baubahu,
mara taluutunighi nina lei vetena.
19A Lord te talu na malei sopouna i kokou,
mi ga te haba pungisighi mai na lei totobo soko.
20Kau holoutoa a Lord, ghau na lei angel laga,
tau taonighi na lei nina bosa ni keikeri,
mau rongovia na bosana.
21Holoutoa a Lord ghau na lei nina maana i kokou,
ighau na lei nina ovu ni lutu tau taoni na liona.
22Holoutoa a Lord, ghau na lei totobo te gonighau,
mana lei komu ta nina righitaoni.
[Lameagu]/[tarungagu] ko holoutoa a Lord.
1041[Lameagu]/[tarungagu], ko vautoa a Lord,
Ighoe Lord, nigua na God,
Ighoe to sule ngangata.
2Ighoe tara popologho nia na malei haba mana rongoragha
Mo pupulugho heghemu nia na marara.
3Ighoe to talahia na oka vaghaa na vale tapole,
mo kisua na valemu.
4Na ghuri te vaghara tara holo bosa vanigho
mana viti te vaghara na lei nimua na ghairau.
5Ighoe to kabulaghi ngasilia tua na maramana tana malana,
me ke mua ghoi aleale tua.
6Ighoe to saroa na maramana nia na tahi,
ma gaia te saopoi na lei ghotu.
7Ighoe to pasaa na tahi ge sama tona,
mana talamana nimua viviha te nia ghogho.
8Gaia te tavetave me saopoi na lei ghotu mana boboko,
me va sara tana bona te liona ke sara.
9Ighoe to talua na koekobe ke bai tona vulea,
ge ke bei saopoa na maramana.
10Ighoe to gonighi na lei vuravura ni beti,
mana lei beti tara tave horu ghobuni na lei ghotu.
11Ge hera na beti na lei maumanu asi,
igaa tara inuviada na lei kau asi.
12Mi lokani na lei ato ni ghai lilighina,
tara niku mara lingelinge igaa na lei manu.
13Tana parako i kokou te nia vetena horu mai na uha i vuvungani na lei ghoto,
me saopoa na pari nimua na lei vauto.
14Ighoe to gonia na buburu ge tautalu vanira na lei maumanu,
mana lei ghai ghania vania na lei tinoni.
15Ge kai lutui nimami subasuba,
me hali ga na wine, te neghai ge kai togotogo,
na oil/oele kai nia rivurivu,
mana vanga ke heghai na laga.
16Na lei ghai ni Lebanon tu uhanighi haia,
gaighi nina ghai a Lord te subai heghena.
17Na lei manu tara haro nikudira igaa,
mana lei manu sule tara kisu beladira tana lei ghai sule.
18Na lei goat asi tara ghahara tana lei ghotu datogha,
mana lei maumanu asi pile tara baba tana lei tigetige ni ghotu.
19Ighoe to gonia na vula, na kakageni na lei bongi mana niulu.
20Ighoe to gonia na bongi,
mi lokana na pungi tara rughu horu mai na lei maumanu asi.
21Na lei dale ni lion tara ngengo tana bona tara hili,
tara kenei ghadira vanga te hera God.
22Me sogha dato mai na aho,
gaira tara oli mara va koli tana valedira.
23Mana vure tara tona mara lutui na lei lutudira,
mara lutu sara tana nulavi.
24Lord, ighoe to gonighi subo na totobo,
mo goni manahai udolu tua,
mana maramana te vonughia nimua na lei maumanu.
25Na tahi te sule me volapa
tara ghanara igaa na iduhahi ni totobo vola, na sule mana pile.
26Na lei vaka tara ole kolili vuvungana mana puhu,
na maumanu to gonia te gougonu i lokana.
27Gaira udolu tara tuturi tamua tana vanga,
tana bona ni vitolo.
28Mi ghoe to hera ghadira mara vanga,
to kutira ge ra mahu.
29Mana bona to ririu keha vanira,
gaira tara mataghu,
mana bona to mua kutira ge ra mate,
mara oli tana pughu ni pari tara va mai gaa.
30Mi tana bona to hera na aheahe ge ra livu mai,
ighoe to hea na vola vaolu na maramana.
31Na rongoraghana a Lord ke kabu kasila,
ma Lord ke nia togotogo tana hava te gonia.
32Gaia te righia na maramana te tatata,
me tabei na lei ghotu mara ahuahu.
33Inau ku linge vania a Lord tana lei bongi ni volagu,
mu tu vola mua eni ke, ku linge holohaba vania nigua God.
34Ge me ke nia togotogo nigua na linge,
na pukuna nigua togotogo te va mai tatana.
35Rana tangohahi kara durakera tana maramana eni,
ge na dika ke vuha taho tua.
[Lameagu]/[Tarungagu] ko holoutoa a Lord,
ko holoutoa a Lord.
1051Hea na lei holouto vania Lord,
bosa tatea na ladana,
bosaa vanira na lei kema na hava te gonia.
2Linge holohaba vania a Lord,
bosa tatei na lei totobo te gonighi mai tua.
3Ka togotogo ighita nina vure,
gaira tara holohabaa kara rivurivu.
4Kenea a Lord nia na hahanga,
holohabaa gaia haia tua.
5Ghanaghana na lei butuli te gonighi tua God,
mana lei nina rongorongo ni dete te nighi hevei horu
me horavia na maramana talighu.
6Ighau na lei vaivarina Abraham,
tau nina tinoni ni lutu,
Ighau rana vaivarina Jacob,
te vilighau tua.
7A Lord dida na Ghoe, na lei nina bosa papara te bosai,
te nei vania na maramana udolu.
8Gaia te pangotia nina baubahu
te nei vanira na togha ni vavata.
9Gaia te pangotia na talamaghi te nea kolua Abraham,
ma nina baubahu vania Isaac.
10A Lord te gonia na baubahu kolua Jacob,
te kabu kasila haia tua.
11A Lord te bosa me ghaghua,
“Inau ku heghau na pari ni Canaan,
me ke nimiu lologho heghemiu.
12Nina vure God tara mua subo,
gaira tara sinogho mai lokana na pari Canaan.
13Gaira tara tona ta sakai na kema,
mara va ta sakai, ma ra tona ta sakai na ovu ni vure,
mara ghoi va ta sakai ghua.
14Ma God te hovea ge kara bei dikalara,
me diki bosa vanira tua na lei vunaghi me ghagua,
15“Kau vei vahaghitailira gea nigua na vure ni lutu tu vilira tua,
bei ghoi tabera tua na lei nigua prophet.
16Ma Lord te nea ge kalea na ngengere na komudira,
te lavi kehai ghadira na vanga.
17Te diki vetenaa tua sakai na mane,
A Joseph, gaia tara diki nia hunulu vaghaa na seka.
18Tara pitighi na tuana nia na tali halo,
ma na tali halo te talighutia na luana.
19Me sara na hava te diki bosaa ke kale,
na bosana Lord te utuni sughua tua.
20Na vunaghi haba ni Egypt te nia vetena na bosa
ge ra lavi horua tana vale pipiti Joseph,
a gaia te hulira na lei kema te lubatia ge horu.
21Gaia te talua ge vunaghi pungisia na valena,
me hea na maana ge righitaonighi na lei nina lologho tana pari.
22Nia na maana te righitaonira
nia nina vure lutu na vunaghi halikama,
mana hohola te lavia,
te taraira na lei nina vilimanaha na vunaghi haba.
23Me tona i Egypt a Jacob,
me va kabu sinogho igaa.
24A Lord te hera subo na gari kulana vure,
me nera ge ra laga vulera ghadira kana
25Gaia te nera na vure ni Egypt
ge ra nina sika kulana vure,
me pegopalara nina vure lutu.
26Me vetena Moses, nina mane lutu,
ma Aaron, te diki vilia tua,
ma [ro]gaira toro tona i Egypt.
27Ma [ro]gaira toro gonighi nina lutu sule God,
moro lutui na lei nina butuli.
28God te vetenaa na pungi me saopoa na komu udolu,
mana vure ni Egypt tara mua rongovia na bosana.
29Gaia te nei didira beti tavetave ma ra liliu ni ghabu,
mara mate igha lokani na lei beti.
30Na lei komu te vonughighi na kulau,
mi lokana na lei valena na vunaghidira tara vonu igaa,
31A Lord te bosa vamua,
mana lango mana [nanamu]/[noinoi] te saopo udolui na lei komu.
32Gaia te vetenaa na uha balolo
me horu mai tana komu,
kolua na viti te maramahia na komu udolu.
33gaia te dikalai didira aloalo ni grape mana lei ghai ghania,
me gatu sodui na lei ghai tana komu.
34A Lord te bosa mara mai na ovu ni puko,
gaira na togha mana idu hahi.
35Gaira tara ghani taghalaghinighi
na lei tautalu lokana na komu,
mana lei suba suba tana pari mana vuavua ni ghai.
36A Lord te matera na lei kamanagho mane,
lokani na lei vale tana komu Egypt.
37Me hulira na vure ni Israel
ma ra tona mara lavighi na silver mana gold,
ma gaira tara laga mara lologho
38Na vure ni Egypt tara mataghunira,
ma ra nira togotogo tana bona [rana Israel] tara tona.
39God te kuvira kulana vure nia na parako
ma nina lake te hera na marara te bongi.
40Gaira tara nongi vanga i tatana me hera na manu,
na vanga te va mai kokou tara nia mahu.
41Gaia te paoa na vatu me sikisiki dato mai na beti,
me tave sara tana bona mamaha, vagha na beti tavetave.
42Gaia te ghanaghanaa nina baubahu,
te nea vania Abraham nina mane lutu.
43Keri ge huli tonara kulana vure,
nia na lingelinge mana togotogo.
44Gaia te hera kulana vure didira pari na balu vure.
me hera ghua didira leghai.
45Gaia te nea te vaghaa eni
ge kara taonighi na lei nina vetena kulana vure,
ma kara pangotighi na lei nina bosa ni keikeri,
Kau Holohabaa a Lord!
1061Kau holohabaa a Lord!
Hea na holouto vania a Lord na pukuna te uto,
ma nina dolo te kabu kasila.
2A hei ke padai na lei totobo sule te gonighi mai tua?
ma hei ke hea na holohaba te manana?
3Kau togotogo nimiu,
ighau tau taonighi na lei nina bosa ni keikeri a Lord
Ighau tau gonia haia na hava te uto.
4Lord, ko ghanaghanau mai tana bona to hangara kulamu na vure,
mo ko volau mai ghua to nera ga gaira.
5Ge ku righia na utodira kulamu na vure,
mu ku togotogo kolu na kemamu nia na holohabana na ahamu.
6Ighai tai palugha vaghara na lei kukuamami,
tai tangohahi ma Ai dika ghua.
7Na lei kukuamami i Egypt tara mua ghilalai na lei nina lutu sule God,
subo na bona tara nia ponolio nina dolo te tatea vanira,
mara hughuhughua tana horara sisi.
8Ma gaia te volara so taonia nina baubahu vanira,
keri ge tatea vanira nina maana sule.
9Gaia te bosa vania na horara Sisi ge mamaha,
me hulira kulana vure mara sogha halavu tana pari mamaha.
10Gaia te volara tadira tara kanahaghinira,
me lavi olira tana limadira ghadira kana.
11Ghadira na kana tara lulumi tana beti,
me taho tua siki sakai ke ghoi vola i tadira.
12Keri vaho ge ra taluutunighi na lei nina baubahu kulana vure,
mara holohaba vania nia na linge.
13Gaira tara nia ponolio so na hava te gonia a Lord,
mara mua pitua nina bosa ni tarai.
14Me torora na vitolo tana bona mamaha,
mi gaa tara tabotaboa God.
15Ma God te hera na hava tara nongia i tatana,
gaia na vahaghi dika te kalera.
16Mi tana bona mamaha te taho na beti mana ghai,
tara ghaghana vania Moses ma Aaron, ra nina gehegehe tabu a Lord.
17Tana bona keri te tavoka na pari,
Ma Dathan ma Abiram kolura didira ovu,
mana balu tara nira pala,
tara tumuhaghe lokana na gilu me pari kuvira na pari.
18Ma God te nia vetena mai na lake vanira na vure dika tara taonira,
ma gaira te ghani taghalaghinira na lake.
19Mi tana ghotu Sinai tara gonia nia na gold sakai na buluka mane,
ma gaira tara holohabaa igaa.
20Gaira tara tughua na rongoraghaana God,
nia na titinonina na buluka mane, te vanga buburu.
21Ma ra nia ponolio God te volara nia na lei totobo sule,
te gonighi mai tua i Egypt.
22Na lei totobo uto te gonighi igaa,
mana lei totobo haeharegha te gonighi ghua tana Horara Sisi.
23Mi tana bona God te bosa ge ke dikalara kulana vure,
A Moses, nina mane lutu te vilia,
te hughutia God, me hovea ge ke bei dikalara na vure.
24Me mua liodira so na tona tana bona keri,
na pukuna tara mua taluutunia nina bosa ni baubahu God.
25Gaira tara kabu vamua loka ni valedira nia na rutu mana ngulungulu,
mara hove na rongoviana na bosana a Lord.
26Keri ge diki bosa dila vanira a Lord!
Ke matera mughua lokana na bona mamaha.
27Me ke havukaghinira na lei vinavahuhudira ghobudira rana voo,
ma kara mate horu tana lei komu keha.
28Ma nina vure God tara holohabaa Baal, na titinoni ni Peor,
mara ghanighi na sukaghi tara nei vanira na lei god tara mua loghoa na vola.
29Ma na hava tara gonia te nea a Lord ge rutu,
me vuha kalera na vahaghi dika na vure.
30Ma Phinehas te tughuru me nea na hava te gonia,
keri ge soko na vahaghi.
31Mana totobo te nea eni,
kara ghanaghana olia na so me sara itaeni,
maia tana lei vavata ke mai.
32Mi tana lei vuravura ni beti Meribah,
na vure tara nea Moses ge rutu,
ma gaia i lokana na hava tara nea na vure.
33Ma gaira tara nea Moses ge rutu, me mua taghao utoa tua na liona ge ke kokoe.
34Gaira tara mua matera rana voo,
taonia na bosana a Lord,
35Mara sopa lailola koukolu vamua itadira te taulaghi,
mara lavighi didira nilabu ghua rana voo.
36A nina vure God tara vuha holohabara tua na lei titinoni,
ma gaia keri te nera ge ra vuha dika.
37Gaira tara nira hevei daledira na lei mane mana tahula,
na vatei sukaghi vanira na lei titinoni god ni Canaan
38Gaira tara matera na lei gari taho loghadira,
mara nea te vaghaa ge ra dikalaa na komudira nia na mate tinoni.
39Gaira heghedira tara nera ge ra meto,
nia na lei gehegehedira tara mua taluutunia God.
40Keri ge rutu a Lord vanira nina vure,
me ke nia sika nina vure.
41Gaia te sanira tana limadira rana voo,
mara kabu sasara tadira ghadira kana.
42Ghadira kana tara veiveira so,
mara vahaghitailira ngangata.
43A Lord te lavi olira mai tana vola kulana vure,
mara liona so na hughutiana,
na pukuna te lata ngasilira tua na palu
44Hauva, mi tana bona tara tangi vania a Lord,
gaia te rongovira me arovira so,
na pukuna tara kabu tana vahaghitaili.
45Gaia te ghanaghana olia nina baubahu vanira na vure,
ma nina dolo te sule vanira ge tughua na liona.
46Gaia te nera gaira tara vahaghitailira,
ge ra ghoi arovira so.
47Lord, nimami na God, ko vavolaghai
mo ko laviolighai tadira na lei kema,
ge kai holoutogho ma kai holohabaa na ahana te tabu.
48Holohabaa a Lord, gaia God ni Israel.
Holohabaa itaeni, maia ke va me vaa!
Mana mavitu ke bosa, “Amen!
Holohabaa a Lord!”
107Buka Lima 107 - 150
1Holoutoa Yahweh/Lord, gaia te uto lee!
Ma nina dolo veiarovi ke kabu kasila.
2Arahei tamiu a Yahweh te huiolighau, kau bosa tatea,
Kau bosa vanira na vuresubo, agaia te vavolaghau tana ghamiu na levunimate.
3Ma gaia ke vahikolura tara rughuhoru tana lei komu,
i ulu, i boko, i lau, mi longa.
4Mana balu tara tona hahi tana bona mamaha,
ge ra sivi me taho na komudira.
5Ra vitolo mara haga inu,
agaira tara dutu ni mate.
6Gaira tara nighi ngangaraha didira na vahola, “Yahweh/Lord, ko hangara/hangaru!”
me volara didira vahaghitaili.
7Te uhuli maemane tatavahalera,
vaa tana komu kara ghahara iga.
8Ma kara hea mughua na holouto itatana Yahweh vania nina dolo te sule,
na pukuna nina lei lutu te nei vanira te haeharegha.
9Agaia te vaa togholuvura tara haga inu,
me va mahura tara vitolo nia na lei totobo uto.
10Na balu tara sopou tana pungi mi tana ungaunga ni mate,
na tinoni pipiti vesikana tara pitia nia na tali halo.
11Agaira tara hughuhughua na bosana God,
mara batobatoa mara mua talumavaa gaia te haba.
12Me vagha keri ge goti/goru horura nia na lutu papara,
ge ra kutu, taho ahei ke hangara ge kara tughuru dato.
13Gaira tara nighi ngangaraha didira na vahola, “Yahweh/Lord, ko hangau/hangara!”
me volara ta didira na vahaghitaili.
14Agaia te uhuli kehara tana pungi mi tana ungaunga ni mate,
me sagui/bohai/tagotighi didira na alo ni pipiti.
15Ma kara hea mughua na holouto itatana Yahweh vania nina dolo te sule,
na pukuna nina lei lutu te nei vanira te haeharegha.
16Me goti horui na mataulani [ni bronze] na lei vale pipiti,
me haurakei na lei peo ni talihalo.
17Na balu tinoni bule tara nighi vahaghitaili didira na kabalaghi,
na pukuna didira na hughuhughu.
18Didira na lioliogha te tagha tua,
na mate te dutu tua.
19Gaira tara nighi ngangaraha didira na vahola, “Yahweh/Lord, ko hangau/hangara!”
me volara ta didira na vahaghitaili.
20Agaia te bosa, ge ra kisu volara,
ge sagau kehara tana mataula ni mate.
21Ma kara hea mughua na holouto itatana Yahweh vania nina dolo te sule,
na pukuna nina lei lutu te nei vanira te haeharegha.
22Lubatira gaira ge kara nia sukaghi na sukaghi holouto,
ge kara linge rivurivu vania nia nina lei lutu te haeharegha.
23Na balu tara rughuhoru tana lei vaka,
mara kalitighi didira na lei lutu mara sabisabiri mara hunuhunulu tana maramana.
24Gaira ghua, tara vatoghai/righighi nina maana Yahweh te nei tua,
maia te lutui te haeharegha tana tahi lalo.
25Gaia te bosa, mana ghuri te tavuvu,
mana unuunu te tipo.
26Ma didira na vaka te sonisonia tana oka/tahi, me ghoi lulumi horu tana horara,
mana lei tinoni lutu tara mataghu ghebeghebe.
27Gaira tara tapele mara tumu sapa longa vagha na tinoni te inu bulebule.
mara mua ghilala na hava tara gonia.
28Gaira tara nighi ngangaraha didira na vahola, “Lord, ko hangara!”
me volara ta didira na vahaghitaili.
29Gaia te vaa betoa na maraghata,
mana tahi te beata.
30Gaira tara togotogo na pukuna te beata keri,
ma Yahweh te lavi tatavahaleghita nia mai tana logu.
31Ma kara hea mughua na holouto itatana Yahweh vania nina dolo te sule,
na pukuna nina lei lutu te nei vanira te haeharegha.
32Lubatira gaira ge kara talu haba tana matadira na vure subo,
maia ghau tana matadira na lei tinoni uhuhuli tana lei kema.
33Gaia te liliui na lei beti ge liliu ni bona mamaha,
mana vuravura ni beti ge ra mamaha.
34Gaia te liliu na pari vangagha ge liliu na pari dika,
na pukuna gaira tara ghahara iga tana dika.
35Ma gaia te liliua na bona mamaha taho iga na beti mana ghai, ge liliu ni kolokama,
mana pari mamaha, ge liliu na vuravura ni beti.
36Te talura iga tara vitolo ge kara ghaha iga,
ma kara kisu iga na komudira.
37Gaira tara vadei didira na leghai, mara subasuba tana leghai ni grape,
mara lavi ni vaghani didira na vanga te hali.
38Gaia te vautora nina vure, ma kara vahuhura subora na lei gari.
me vaa subora na didira na maumanu kukuti ke haia laghi.
39Tana bona ghadira na levunimate tara lagavulera nina vure God ke, gaira tara kubolu,
mara vahaghitaili mara dikalio na pukuna didira na vahola.
40Ma Yahweh te nia sika na vinahogho tara vahaghitailira,
ge ra ole sebala tana bona mamaha, e taho iga na lei halautu.
41Hauva, me volara na bona ta didira na vahaghitaili,
me suboi didira na binaboli te vagha na ovu ni sheep.
42Ahei tara reirei kale kara righia ma kara togo,
ma gaira tara dika kara todore.
43Ma gaira tana manaha kara lavipangotighi raini tana tobadira,
ma kara righia tana vavatada nina dolo Lord te sule.
108Nina Linge ni holouto David
1Ghe God, na tobagu te nia varava itamua,
mu ku linge nimua na linge ni holouto!
Rarai na tarungagu!
2Inau ku avehia na labota nia nigua na linge,
mu ku ni rarai na ghalevu mana uvete.
3Yahweh/Lord, inau ku holoutogho, tana matadira na lei tinoni.
Mu ku linge holohabagho ghobudira na lei kema.
4Nimua na dolo te mua mautu te [dato] haba vulea na kokou,
Ma nimua na utuni te saravia na parako.
5Ighoe God, ko tatea i kokou nimua na haba,
ma nimua na rongoragha ke saopoa na maramana talighu.
6Ko bosatughu nigua na kokoeliulivuti, ge ko vavolau inau nia na lima madolomu te laga,
mo ko rughuhorura/lubatira/[vavolara ghua] nimua na vure to dolovira.
7Aeni God te nia baubahu tana bonana te tabu,
“Me ke vilivoka i Shechem nia na togotogo.
Inau ku kagea/vahea na hohogho Succoth [tana nigua vure].
8Gilead nigua,
na Manasseh ghua nigua.
Ephraim ke subora nigua na [vure kisumate]/malaghai,
mi tana kemana Judea ke va mai nigua na lei vunaghi haba.
9Ighoe Moab nigua na tinoni lutu sasara/seka,
mi nau ku sonia na hahara ni marevogu ivuvungona Edom,
te vagha na vaughilala ge ku loghoa na butonikomu keri.
Mu ku ngangaraha na pukuna tu lagavulera rana Philistia.”
10?Ma ahei ke lavi hagheu ilokana komu vahola/vatu ngasi?
?Ma ahei ke lavi olia vaniu mai, na laga vulea Edom?
11?Ghe God, o nighai sika tua?
?Ko mua nira udukolu tua nimami na ovu ni kisumate?
12Ko hangaghai tana ghamami na [lei] levunimate,
na pukuna na hahanga ni tinoni te totobo lee vamua.
13Ma nia nina hahanga God, ka gonighi nia na lei totobo haeharegha,
me ke turi horura ghada na levunimate.
109Vania na tinoni gehelinge. Nina linge David.
1God, inau tu holohabagho,
ko bei tughuru beto sagauviu gea,
2tana bona na lei tinoni dika tara pasapasau,
mara niu tutugu sorisori.
3Mara talighutiu mara niu sika nia na bosadira,
me taho pukuna tara hughuhughu koluu nia.
4Ma gaira tara hurutabou ge u gonighi na lei totobo dika,
sakai vamua inau tu dolovira mu kokoeliulivutira!
5Mara tughua dika nia na uto,
mara niu sika [tughua] nia nigua na dolo.
6Kemana tinoni dika ge ke levunimate vania,
vetena na tinoni tara hurua ge ke hola tana dete.
7Tana bona ke tughuru mai tana padapada, lubatia ge kara dete kalea.
Padai nina kokoeliulivuti te vaghai na lei paluna.
8Ko kukulili na niuluna,
ma siki sakai na keha ke holaa na malana tana lutuna.
9Mana lei dalena te taho tamadira,
mana tauna kara liliu ni mate sasani.
10Mana lei dalena kara ole toposo, ma kara nongi kolili,
ma kara ghuru horu kehara tana lei sopa komudira/valedira te dikalagha.
11Ma gaia te loghoa na pagu itatana, ke sagui na kaukabuna.
mana tinoni haghe mai ke hola kehai na lei nina lologho.
12Bei [lubatia siki sakai ke] liodolovia gaia,
me ke bei righi arovira gea hei nina lei gari dale samu.
13Ge na lei vavatana kara pisu,
mana ahadira nina binaboli kara taghalaghi tana vavata ke mai.
14Ma Yahweh ke mua nia ponolio na paludira na lei kukuana/vaivarina,
mana paluna tinana ke mua tagha tana gegere tutughuni.
15A Yahweh te ghanaghana olighi haia na lei palu raini,
ge ke lavikehara na ahadira tana ghanaghana ni tinoni.
16Na pukuna na mane keri te hove pungisira heghena na doloviadira rana keha,
me ghighiroura me matera
rana bona, mara mua lologho, ma rana lioparuruha.
17Gaia te dolovia ge ke varangara rana keha, mi taeni ko varangaa.
Me mua vautora rana keha, mi taeni ko bei vautoa gea.
18Gaia te bosakau haia te vagha te nia pupulu kolua nina tivi.
Lubatighi nina bosakau te haghevia tana hulina te vagha na beti te inuvia, pe te vagha na kokolu ni olive.
19Mi taeni ko lubatia nina bosakau te virighia gaia heghena, te vagha na tivi te virighia na hulina,
me vagha ghua na kabe te virighia tana ghobuna.
20Na bosakau raini, na vatei totoro nina Yahweh vanira rahei tara huruhuruu,
ma gaira tara gonidilaa na ghagua na mate.
21Hauva Yahweh/LORD, nigua na God, ko hangau/vautou, [na pukuna na nilabumu te maemane/kaekage]/te vagha to baubahu niu,
mo ko vavolau na pukuna ighoe to maemane/uto maia to doloviu.
22Inau tu bona, mu mua lologho,
mana tobagu te vonughia na vahaghitaili.
23Inau tu taghau vaghau na nunu tana pungi,
mu tumu horu/pirikaghi vagha na puko [te bubuto].
24Na tuturugu tara kaumaghogho, na pukuna na talukau,
[inau tu] sighere mu huli lee.
25Gaira udolu tara righiu tara batobatou,
mara birubiru na uludira na pukuna tara niu sika.
26Yahweh, nigua na God, ko hangau!
Mo ko volau na pukuna nimua na dolo ke mua soko.
27Sania [gaira] ghana na lei kana/levunimate kara ghilala ighoe to gonia,
Ighoe Yahweh heghemu vamua to vavolau.
28Ke vagha kara liona ke, ma kara bosa kauu,
Hauva mi ghoe ko vautou so.
Tana bona tara kanahaghiniu igeva gaira udolu kara righi horura/nira sika/nira maa,
mi nau nimua tinoni lutu ku tona haliu so na nigho togotogo.
29Ko nera rana vure udolu, ge kara reirei kale,
ko kuvihira tara huruhuruu ge kara maa.
30Inau erua na tughuru holoutoana Yahweh,
Mi nau ku holoutoa [ighobuna na vaukolu ni vure]/[ighobudira rana vuresubo],
31na pukuna gaia te tughuru lilighidira rana bona,
me gonidilaa ge ke volara itadira rahei kara detehorura [ge kara mate].
110Nina linge David
1Ma Yahweh/ Lord God te bosa vania nigua na Lord,
“Ko sopou iani tana lima/pala madologu [ta nigua na malei haba],
polo ku taluhorura ghamua na lei levunimate
ge kara vaghara na malei tuturi sarani tuamu110:1 na malei tuturi sarani tuamu Na vaughilala, na ghanaghana ilokana na lei levunimate te kabu sarana nina maana Lord..”
2Ma Yahweh ke ghadarua nimua maana ni vatogha te vuivuni Jerusalem.
Ko vatoghaa/vunaghi pungisia vuvungadira na ghamua na kana.
3Tana bongi ni kisumate nimua na vure kara gehegehe laga vanigho.
Ko nighi pupulu na tivi tabu,
ge kau maumauri olighi tughu bongi nimiu na laga, te vagha na kebu ni labota.”110:3 Na leu ni Jew tana tete eni, te vahola ngangata ge ka ghilala utoa.
4Ma Yahweh e pangotia nina bosa ni papari,
me mua ghoi huhua/diua tua nina baubahu,
“Ighoe na manesukaghi kasila
tana vavatana Melchizedek.”
5Ma Lord ke tughuru tana lima madolomu, [Yahweh]
me ke labu horura te subo ni vunaghi ta nina bongi ni rutu.
6Gaia ke detera na lei tinoni,
[me vonughighi na lei kema/butonikomu kolui na lei tinoni mate].
Me ke labu paruruhai na uludira na lei vunaghi tana maramana talighu.
7Ma gaia heghena te inuvia tana daidari tana halautu,
Me vaolu, ma gaia ke lagavule [tana ngiha].
1111Holoutoa Yahweh!
Inau ku holoutoa Yahweh nia na tobagu udolu,
tana bona tu sakai soni kolu itadira na lei nina vure God.
2E haeharegha sughua na lei nina gehegehe Lord,
ahei tara nighi togotogo,
te manana sughua kara kene ghanaghanani,
3Na lei totobo soko te nei,
te tughu ni tatea iga nina rongoragha mana malei haba,
ma nina maemane ke tona haliu.
4Ma ahei ke nia ponolio nina lutu te haeharegha?
Dida na Lord te lio dolo maia te veiarovi.
5Agaia te vahera na vanga, gaira tara varava itatana,
me ghanaghana olia haia nina baubahu.
6Agaia te tatea nina maana laga vanira nina vure,
me vahera na pari ni tunuva.
7Na hava te ne tua te uto, maia te maemane,
mana lei nina vetena te utuni.
8Ma gaira udolu tara utuni haliu,
te manana na pangoti kikinimaani nia na lutu maemane.
9Ma gaia te pelu horuna nina vure,
te ngasi nia nina baubahu ke va me va.
E tabu na mamataghugha na ahana.
10Na nia kikinima Lord na vuivunina na manaha.
Oliolina na manaha te mai vanira ahei tara lavipangotia.
Holoutoa na ahana ke va me va.
1121Holoutoa Lord!
Kau togotogo gaira ahei nia kikinima Lord,
Eo, nira togotogo ma kau nira rivurivu,
ahei tara kabu taonighi nina lei vetena.
2Ge na lei daledira ivei mi ivei,
kara tangomana tana lei vavata,
mana lei nina vure God kara lavia nina vauto.
3Na gehegehedira na vure lologho te uto,
kara mua ponoliodira nia.
4Tana bona na pungi, te laga vulera nina vure God,
na marara te haghe mai tua.
Na pukuna tara hevei tatavahale,
mara vei arovi mara kabu maemane.
5Ahei tara hevei tatavahale na lei totobo soko te uto vanira,
Ma rahei tara hola te tatavahale didira na lei lutu.
6Na vure raini ke mua laga vulera na lei totobo te dika,
ma gaira na maemane kara ghanaghana oli talaura.
7Ma gaira tara mua mataghunia na rongorongo te dika,
mara varavaghingasi vamua i tatana Lord te righitaonira.
8Ma gaira tara mua mataghu, mara varava ngasi,
kara tangomana na hughuhughu kolu
tadira ghadira na levunimate ma kara laga vule.
9Agaira tara hevei tatavahale vanira tara bona,
na nilabudira te uto, ka mua nighi ponolio.
Ke vagha ke vaa suasuanighita ma ka ghanaghana mavai.
10Na lei tinoni dika kara rutu papara tara righia eni,
ma kara ghalati ma kara sakutua keha,
ma didira ghanaghana dila ke luvu lee.
1131Holoutoa Lord!
Eo, Holoutoa Lord, ighau nina vure Lord,
holoutoa na ahana Lord.
2Bosa utoa na ahana Lord ke va me va.
3Ivei mi vei, i ulu mi Boko,
holoutoa na ahana Lord.
4Ma gaia Lord te haba vulera na lei kema,
ma nina rongoragha te haba vulea na parako.
5Ivei ke nea na kageana Lord nia dida na God,
ma hei te sopou haba dato?
6Sarana gaia na kokou mana pari, me sighorotu me vatoghai.
7Me lavi kehara rana bona tana pari liliki,
ma gaira tara mua lologho tana vatei soni lololo
8Talua na vinahogho ghobudira, ge ke habadira nina vure heghena.
9Gaia te talu valena na vaivine te mua logho dalena,
ge ke kabu togotogo
Holoutoa Lord!
1141Tana bona ra Israel tara sogha sania Egypt,
nina kemana Jacob tara tona keha tana komu keha.
2Na pari ni Judea te liliu ni bona tabu nina God,
mi Israel te ghaha ga nina kinakabu.
3na tahi te righira ge vilivoka, ge ra mina sogha halavu!
Ighoe na beti Jordan, ge o tave pulohi.
4Na lei ghotu tara soghasogha, vagha na beti te tipotipo,
mana lei ghotu pile te vaghara na lei dale sheep.
5Na hava te negho ighoe na Tahi Sisi
ge o tave keha tana halautumu?
ge o tave keha, ighoe na beti Jordan?
6Ghau na lei ghotu,
E ghua ge au soghasogha vagha na beti ni tipotipo?
Mana lei ghotu pile vaghara na lei dale sheep.
7Maramana, ko anuanu, tana matana Lord,
mi tana matana God ni Israel.
8Maia te liliua na vatu, ge liliu ni kolo ni beti,
Eo, na vure ni beti te va mai tana vatu mauri.
1151Mua tamami, Lord, tamua vamua ke va mai na lei rongoragha,
ta nimua kikinima ta nimua na dolo te mua mautu.
2Eghua ge o lubatira na vure ge ra bosa,
“ivei didira na God?”
3Ghada na God i kokou, ma gaia te nei na lei totobo te lioni.
4Didira na titinoni na totobo lee vamua,
Ma ra gonira nia silver mana gold,
te gonighi na lima ni tinoni.
5Ra loghoi na mangadira,
mara mua nighi kokoe,
mara logho matadira
ma kara mua nighi reirei na matadira.
6Na kulidira iga, kara mua nighi rongo,
na ihudira iga kara mua nighi uruurumi,
7Na limadira iga kara mua nighi taotavongo,
na tuadira iga ma kara mua nighi sakusaku tua,
na sosonodira iga ma kara mua nighi kokoe tate.
8Ma gaira tara sarighi, tara vaghara oli heghedira,
ma gaira tara varava tadira.
9Ighoe Israel, ko varava i tatana Lord,
agaia nimua na tako ni pilupilu.
10Nina mane ni sukaghi Aaron,
kau varava ngasi itatana Lord,
agaia nimui na tako ni pilupilu.
11Ghau soko, tau nia kikinima Lord,
kau varava itatana Lord, agaia nimiu tako ni pilupilu.
12Lord, te ghanaghanaghita, agaia ke vautoghita,
gaia ke vautora na vure ni Israel, na lei mane sukaghi ma nina binaboli Aaron.
13Gaia Lord, ke vautora tara nia kikinima,
gaira tara sule ma tara pile.
14Ghau, mana lei dalemiu,
nina vauto Lord te sule ngangata i vuvungamiu.
15Gaia Lord ke vautoghau,
te gonia na parako mana pari.
16Na parako nina Lord,
me vahera na lei tinoni ni maramana.
17Na lei tinoni mate kara mua tangomana na linge holoutoana Lord.
gaira tara tona mara beto tana gilu.
18Mi ghita ka tangomana na holoutoana Lord,
itaeni maia ke va me va.
Holoutoa Lord!
1161Inau tu dolovia Lord, na pukuna te rongovighi,
me bosa tughui nigua na lei kokoeliulivuti.
2Na pukuna te tualaghi tuturu me varongohiu,
mi nau ku kokoeliulivuti tana bona tu vola mua.
3Na gilu ni mate mamataghugha te laga vuleu tua,
te talighutia na sosonogu.
Mi nau tu righia na vahola mana dika lio.
4Inau tu holoa na ahana Lord,
Lord, Ko volau!
5Gaia Lord te dolo, me uto lee!
dida na God te veiarovi!
6Gaia Lord te pilupungisira gaira,
te pile didira na taluutuni,
vavolau inau tu dutu na mate.
7Mi taeni nau tu aheahe,
gaia Lord te uto ngangata vaniu.
8Me volau tana mate, na matagu tara karukolobu,
mana tuagu tara turi padi.
9Inau ku sakusaku tua tana matana Lord,
tana bona ku ghahau iani maramana.
10Inau tu taluutunigho, ge u kokoeliulivuti.
Inau te sule ngangata nigua na vahola Lord.
11Ta nigua na ghanaghana dila inau tu ngangaraha vanigho,
na vure raini tara kikokiko!
12Na hava ku hea Lord tana lei totobo te nei vaniu?
13Nau tu talu datoa na seu te vaughilala ni huioli,
Inau ku holoutoa na ahana Lord, na pukuna te vavolau.
14Inau ku pangotighi nigua na baubahu vania Lord, tana maladira nina vure.
15A gaira tara uto mate, Lord te dolovira,
me dika lio tana bona tara mate.
16Lord, Inau nimua na tinoni ni lutu.
Eo, nimua na tinoni, na dalena nimua na tinoni lutu.
Mi ghoe ko tatavahaleu ta nigua na kabu pipiti!
17Inau ku vahegho na sukaghi ni holouto,
mu ku holoa nigua na ahana Lord.
18Inau ku pangotighi nigua na baubahu vania Lord, tana matadira nina vure.
19Tana valena Lord, i lokana Jerusalem.
Holoutoa Lord!
1171Holoutoa Lord, ighau na lei kema soko.
Holoutoa gaia, ighau na lei vure tana maramana.
2Gaia te dolovighita nia nina dolo te mua soko,
ma nina lio kikinima Lord ke mua soko ke va me va.
Holoutoa Lord!
118Uto vaa, ge ka varavaghi itatana God i mua tatana na tinoni
1Holoutoa Lord, agaia te uto lee!
Ma nina dolo veiarovi ke kabu kasila
2Na vaukolu vure Israel kara ghoi bosa ghua,
Ma nina dolo veiarovi ke kabu kasila
3Na vavatana Aaron mana lei mane sukaghi kara ghoi bosa oli;
Ma nina dolo veiarovi ke kabu kasila
4Gaira tara nia kikinima Lord, kara bosa oli,
Ma nina dolo veiarovi ke kabu kasila
5Ta nigua na vahaghitaili [hau/nau] tu kokoeliulivuti vania Lord,
Ma Lord te bosa tughu me volau inau.
6Lord, nigua nau, mu ku mua ghoi mataghu tua,
me taho tua hei ke ghoi gonia vaniu siki totobo dika.
7Eo, Lord nigua nau, gaia ke hangau inau.
U righia na laga vule itadira tara niu sika.
8E uto vaa ge ku varava ngasi itatana Lord,
vulea na ghanaghana kodo itatana na tinoni
9E uto vaa ge ku varava ngasi itatana Lord,
vulea na ghanaghana kodo itatana na vinahogho.
10Na lei levunimate kara talighutiu,
mi nau ku taghalaghinira tana ahana Lord.
11Eo, gaira tara talighutia mara hughuhughu koluu,
mi nau ku taghalaghinira tana ahana Lord.
12Mara rangasi ngangatau te vagha na lapilapi ni lake,
mi nau ku taghalaghinira tana ahana Lord.
13Na ghagua na levunimate tara tabotabo ni mateagu,
hauvaa ma Lord te hangau so inau.
14Gaia Lord nigua na laga ma nigua na linge,
te liliu ni lagavule.
15Linge togotogo mana lagavule tara lingei lokani lei vale tapole nina vure God,
Na lima madolona Lord te laga te gonighi na lei totobo haeharegha.
16Na lima madolona Lord te laga te hola datoa na lagavule,
na lima madolona Lord te laga te gonighi na lei totobo haeharegha!
17Nau ku vola mu ku mua mate,
ku bosa tatea na hava Lord te gonia.
18Gaia Lord te toro ngangatau,
me mua lubatiu ge ku mate.
19Ko hangavia vaniu na mataula kara haghe iga na maemane,
Mi nau ku haghe iga mu ku holoutoa Lord.
20Na mataula kiri ke uhulighita vaa tana matana Lord,
ma nina vure God kara haghe iga.
21Inau tu holoutogho to bosa tughua nigua kokoeliulivuti,
mo volau.
22Na vatu ngasi tara ngelea na lei tinoni kisu vale,
itaeni te liliu ni puku ni vatu.
23Aeni nina lutu Lord God,
me [haeharegha na vaevanena]/[maomaro mangagha na righiana].
24Eni na bongi Lord te gonia,
mai ghita ka togotogo ma ka rivurivu ilokana.
25Lord, ko vavolaghai, Lord, ko vavolaghai,
Lord, ko vaheghai mai nimua na lagavule.
26God ke vautoa gaia te mai tana ahana Lord God.
Mi ghai tai vautogho tana valena Lord.
27Ma Lord God ke marara ivuvungada
kau lavighi mai nimiu na sukaghi ma kau talui vuvunga na Bela tabu.
28Ighoe nigua na God, mi nau ku holoutogho!
Ighoe nigua na God, mi nau ku talu datogho!
29Holoutoa Lord, agaia te uto lee!
Ma nina dolo veiarovi ke kabu kasila.
119Aleph
1Holoutora gaira tara tughuru kakai, mara taonighi nina lei vetena Lord.
2Holoutora gaira ahei tara pangotighi nina vetena,
mara kene taonia nia na tobadira udolu.
3Agaira tara mua lavipangotia na dika,
mara sakusaku tua vamua tana puku ni halautuna.
4Ighoe to vetena ghai ge kai pangoti utoi nimua na lei vetena.
5Na lei nilabugu kara tughunitatei na lei nimua puku ni ghanaghana.
6Ge ku bei mamahaghi gea,
tana bona ku righi talu kolua na volagu nia nimua na vetena.
7Tana bona inau tu naunaui nimua na vetena maemane,
inau holoutogho nia na volagu te vagha tu ghaghua tua igaa.
8Inau ku pangotighi nimua na lei puku ni ghanaghana,
mu kurutigho ko bei lubatiu gea.
Beth
9Na lei tinoni vaolu, ivei kara ghaghua ge kara kabu maemane?
kara pangotia mughua na bosamu na nimua na lei vetena.
10Inau tu tabotabo na kene taoniamu,
mo ko vei lubatiu gea ge ku sagauvia na bosamu.
11Na lei bosamu te kabu polo tana tobagu,
ge ku bei kabalaghi savugho gea.
12Holoutogho ighoe, Lord,
mo ko taraiu nia nimua na puku ni ghanaghana.
13Na pukuna inau tu bosa tatei na lei nimua na lei vetena to vaheu mai tua.
14Inau tu nighi togotogo nimua na lei vetena,
vagha ghua tana lei hala ni sosodo.
15Inau ku naunaui nimua na vetena,
te tughunitatei na halautumu.
16Inau ku nighi rivurivu nimua na lei puku ni ghanaghana,
mu ku bei nia ponolio gea na bosamu.
Gimel
17Ko utoutora nimua na lei tinoni ni lutu,
ge ko vola ma ka pangotighi na bosagu.
18Ko davorai na matagu, ge ku vaevanei nimua na vetena haeharegha te utuni.
19Inau na tinoni haghe mai vamua iani maramana.
U liona nimua na vetena ke huliu,
ko bei talu taluravighi vaniu gea.
20Na pukuna na lei bongigu te mavatia na ghanaghanani nimua na lei vetena.
21Ighoe to tughuru pungisira
gaira arahei tara kanahaghi mai a talu maghora heghedira,
mara nighi murilio nimua na lei vetena.
22Ko bei lubatira gea ge kara bosa dika tau,
na pukuna inau tu pangotia nimua na lei vetena.
23Na lei vinahogho tara sopou mara kokoe hughuhughu.
Mi nau tu ghanaghana vaovarongo nimua na lei puku ni ghanaghana.
24Nimua na vetena te vaheu na togotogo,
me vaheu na bosa patupatu ni manaha.
Daleth
25Na huligu te koli tana pari,
[me hughuhughu polo] ko ghoi vola oliu mai ghua nia na bosamu.
26Inau tu bosa vatei vanigho tua nigua na lei arelavaghi,
mo bosa tughui, ko taraiu mai nia nimua na lei puku ni ghanaghana.
27Ko hangau ge ku ghilala manahani na ghanaghana i lokana nimua na lei vetena,
ge ku ghanaghana vaovarongoi nimua na lei butuli te haeharegha.
28Inau tu nia tangi na dikalio, mo ko patupatu mai nia na bosamu.
29Ko pilupungisiu mai ge ku bei pego oliu gea,
ko vaheu mai na maana ni ghilala manahani nimua na vetena.
30Inau tu liona na pangotiani mara kabu taoniani nimua na lei vetena.
31Mu ku vavaravaghi nigua igaa,
Lord, ko bei neu ge ku ghoi nighi maa oli.
32Ke vagha ko hangau ke,
inau ku sama maemane taonia nimua na lei vetena.
He
33Lord, ko taraiu mai,
ge na lei tinoni kara taonighi lei nimua na puku ni ghanaghana.
34Kova heu mai na manaha ni ghilala,
mu ku taonighi nimua na lei vetena,
Inau ku naunaui nia na tabagu udolu.
35Ko neu inau ge ku sakutua taonia na halautuna nimua na vetena,
iga ku sodoa na puku ni togotogo.
36Ko vaheu mai na puku ni ghanaghana mava,
taoniani nimua na vetena
mo ko bei taghalaghiniu gea
nia na doloviana na rongo.
37Ko riu keha na matagu tana lei totobo toposo,
ge nia na bosamu ke vaheu na vola.
38Ko patupatu mai nia nimua na baubahu,
ma vanira ahei tara tahi mavagho.
39Ko hangau, ge ku nighi murilio,
na nilabugu tu nighi maa,
na pukuna nimua na vetena vamua
tu liona tana volagu.
40U liona na pangotiana nimua na vetena,
mo ko maumauri olia mai na volagu nia nimua na uto.
Waw
41Lord, ko vaheu mai nimua na dolo ke mua soko,
na vola te vagha to nia baubahu tua.
42Mi nau ku hera na bosa tughu,
gaira rahei tara ghanaghana ruarua,
na pukuna inau tu varava tana bosamu.
43Ko bei lavi keha gea na bosa ni utuni
itagua ta nimua na vetena vamua
te ghaha nigua na pitudilaa.
44Inau ku pangotighi haia nimua na lei vetena ke va me va.
45Inau ku sakutua tatavahale,
mu nia hevei oli na volagu,
na pukuna nimua na vetena.
46Inau ku kokoe vanira na lei vunaghi nia na bosamu,
mu ku mua ghoi maa ghua.
47Nimua na lei vetena,
tu dolovighi mai tua.
48Inau tu ghanaghana mavai mu dolovighi nimua na lei vetena,
mi nau tu ghanaghana vaovarongoi na lei nimua puku ni ghanaghana.
Zayin
49Ko ghanaghana olia nimua na baubahu itagua
keri vamua tu ghanaghau dilaa.
50Nimua na baubahu te togholuvu inau,
me va patupatu ta nigua na vahola.
51rana talunagho tara pasapasau mara mua ghanaghana mavau.
Hauva inau tu mua nia murilio nimua na vetena.
52Inau tu ghanaghana haia nimua na vetena haulaghi,
Lord, ge gaira kara patupatu.
53Nau tu rutu papara vanira tana tangohahi,
na pukuna tara mua pangotighi nimua na lei vetena.
54Nimua na puku ni ghanaghana
te vagha na lei linge lokana na vola ni volagu,
lokana nigua na niulu ni vinano.
55Tana lei bona ni bongi, Inau tu talu tatea ahei, Ighoe Lord,
Mi nau tu taonighi nimua na lei vetena na pukuna eni.
56Eni na halautuna na volagu, tu nia togotogo,
ge ku pangotighi nimua na lei vetena.
Heth
57Lord, Ighoe nigua! Inau tu baubahu ku pangotighi na lei bosamu!
58Na tobagu udolu te liona nimua na vauto.
Mo ko aroviu te vagha to nia baubahu.
59Inau tu kene ghanaghanana na halautuna na volagu,
mi nau tu ririu ge ku taonia nimua na lei vetena.
60Inau tu lio mina, mua kiki na taoniani nimua na vetena.
61Na lei tinoni dika tara ghora hagheu ge ku kabalaghi,
hauva, mi nau tu kau ngasi so ta nimua na lei vetena.
62Tana bongi hau inau tu tapatughuru
mu holoutogho nia nimua na vetena maemane.
63Ahei tua ke nigho kikinima gaia keri na kulagu,
maia ghua ahei ke pangotighi nimua na lei vetena.
64Lord, na maramana udolu te vonughia nimua na dolo ke mua soko,
ko taraiu mai nia nimua na lei puku ni ghanaghana.
Teth
65Lord, e subo na totobo uto to gonighi vaniu te vagha to nia baubahu.
66Inau tu taluutunighi nimua na vetena,
mi taeni ko taraiu nia na dete maemane mana manaha.
67Idania Inau tu tona hahi ritini na bona to va maemaneu,
mi taeni inau tu taoni maemanea tua na bosamu.
68Ighoe to uto mate to gehegehe uto,
to taraiu nia nimua na lei puku ni ghanaghana.
69Agaira ra talunagho tara huru kikou,,
mi tana utuni nau tu pangotighi nimua na vetena tana tobagu.
70Na tobadira te kutu vatu mara bule,
ma nigua na togotogo te ghaha so ta nimua na vetena.
71Na vahaghitaili to nia vetena vaniu mai te uto,
me tarai manahau ge ku kabu taonighi nimua na lei puku ni ghanaghana.
72Nimua na vetena te mava
vulea na mola ni gold, mana silver tagua!
Yodh
73Ighoe to goniu mo talu titinoniu, mo vaheu na manaha,
ge ku taonighi nimua na vetena.
74Agaira kara nigho kikinima itagua kara topoa na togotogo,
na pukuna inau tu talua nigua na ghanaghana dilaa tana bosamu.
75Lord, inau tu ghilala,
nimua na lei dete tara maemane,
me ulaghana ge ko dete maemaneu.
76Lubatia nimua na dolo te mua soko ge ke patupatu inau.
Te vagha to bahuu nia, nimua na tinoni ni lutu.
77Lubatia vaniu mai nimua na dolo veiarovi ge ku vola,
na pukuna nimua na vetena to nia togotogo.
78Lubatira tara talunagho ge kara nira sika,
na pukuna tara vuhavuhau,
mi nau tu varava ngasi so ta nimua na lei vetena.
79Lubatiu ge ku sakai sonikolu itadira, tara nigho kikinima,
tara ghilalai nimua na lei vetena.
80Kara bei huru kaleu gea na pangotiani nimua na vetena ge ku bei maa gea.
Kaph
81Na lokagu te pitu dilaa nimua na maana ni vola,
na pukuna tu ghanaghana dilaa na bosamu.
82Na matagu tara arehia na righiana
nimua na bosa ni baubahu ke mai utuni.
ke ghua nigha ko togholuvu?
83Inau tu pororodi vagha na madoke tana ahu ni lake, tu pitu lugu tua.
Hauva Inau tu varava ngasi so ta nimua na vetena ge ku pangotighi.
84Vei ke vagha na darona na bona ku pitu?
ke ghua nigha ke vahaghitailira gaira tana kanahaghiniu?
85Na vure talunagho raini tara nia sika nimua na vetena,
tara gheli gilugu ge ku kutu haghe ilokana.
86Nimua na lei vetena udolu tara utuni.
Mara huru kikou, mi ghoe vamua ko hangau.
87Gaira tara dutu ni mateagu,
mi nau tu mua sanighi nimua na lei vetena.
88Ta nimua na dolo te mua mautu,
ko volau ge ku tangomana na taoniani nimua na vetena.
89Lord, kasila, na bosamu ke kabu kasila kokou.
90Nimua na kikinima ke horavia na lei vavata,
ma nimua na talu puku te berea na maramana to gonia.
91Nimua na vetena itaeni te utuni,
mana lei totobo soko tona kalea nimua arelavaghi.
92Nigua na togotogo ke mua sabea nimua na vetena ke,
nigua na dikalio vamua ke mateu.
93Inau ku mua nighi ponolio nimua na lei vetena,
na pukuna gaira ge u lavi olia na vola mana laga.
94Inau nimua, ko volau!
Inau heghegu tu kenea ge ku taonighi nimua na vetena.
95Na lei tinoni dika tara polo inagho na matagu,
mana bosamu vamua tu pangotighi.
96Mana lei totobo maemane soko tara sosokogha,
ma nimua na vetena tara mua sosokogha.
97Inau tu dolovia nimua na vetena.
Mu kene ghanaghana haia tughu bongi.
98Nimua na vetena te va manahau,
vulera na ghagua na levunimate,
na pukuna nimua na vetena te huliu.
99Eo, inau tu manaha vulera, gaira tara taraiu,
na pukuna tu ghanaghana olighi haia nimua na bosa ni tarai.
100Inau tu manaha vulera na lei tonikama.
Mu pangotighi nimua na vetena.
101- Inau tu hove ge ku bei sakutua ge tana haba te dika,
ge mu ku pangotighi vaso na bosamu.
103E manilu ngangata na bosamu tana ghidugu,
te manilu vulea na kokolo ni midua.
104Nimua na lei vetena te vaheu na manaha,
vagha keri ge u nighi sika na lei hala kiko ni vola.
Nun
105Na bosamu ke uhulighi na marevogu,
me ke va mararai na lei halautugu.
106Inau tu diki nia baubahu tua, mu ku ghoi baubahu so,
nimua na lei vetena inau tu pangotighi.
107Lord, inau tu vahaghitaili sule ngangata,
talu oli mai na volagu,
te vagha to nia baubahu tua
108Lord, ko lavi pangotighi nigua na puku ni holouto,
mo ko tariu nia nimua na vetena.
109Na volagu te mua ghadaru keha tana limagu,
mu mua beto na taoniani nimua na vetena.
110Na lei tinoni dika tara talua vaniu na piti
ge ku hogho ilokana tana halautu,
mu ku mua ririu keha sania nimua na vetena.
111Nimua na arelavaghi te nigua na puku ni nilau,
te nighi puku ni togotogo na tobagu.
112Inau u kene ghanaghana ge ku pangotighi nimua na vetena,
ritini tana sosoko ke va me va.
Samekh
113Inau tu nira sika ahei tara mua kene ghanaghanamu ighoe,
ma nigua na vilivili te maemane.
Mi nau tu dolovighi nimua na lei vetena.
114Ighoe a nigua na vatei puipungisi mana tako ni rerebe,
tana bosamu vamua ku varava ngasi.
115Kau tokeha itagua, ghau rana vure dika,
ge inau ku righitaonighi na lei nina vetena nigua na God.
116Lord, ko patupatu mai te vagha to nia baubahu, ge ku vola!
Ko bei lubatia nigua na ghanaghana dilaa ge ke paruruha.
117Ko sabe datou, ge ku vola,
mu ku kene ghanaghana ni haia na lei nimua na vetena.
118Mi ghoe to nira murilio tara sanighi na lei nimua na vetena,
na pukuna didira na pegopego.
119Na lei tinoni dika tana maramana eni
tara vagha na vuvulogo tara kavulaha,
hauva inau tu dolovia so na bosamu.
120Inau tu nigho mataghu kikinima ngangata,
mi nau tu mataghunighi nimua na lei dete.
Ayin
121Ko bei lubatiu vanira ghagua na levunimate,
na pukuna inau tu nia kaukauli na totobo te uto mete maemane.
122Tu kurutigho ko nia baubahu vaniu na vauto,
ko bei lubatira gaira tara talunagho kara dikalau.
123Na matagu te mua righi kalea na utunina
na rughu horuana nimua na baubahu ke mai utuni.
124Inau nimua na tinoni lutu,
ko maemane mai nia nimua na dolo te mua mautu,
mo ko taraiu nia nimua na lei vetena.
125Ko vaheu mai na manaha ni ghilala,
nimua na tinoni ni lutu,
ge ku ghilala manahani nimua na lei vetena.
126Lord, te poso tua na bona ni lutu,
mana lei tinoni dika tara hurakea nimua na vetena.
127E utuni, inau tu dolovighi nimua na lei vetena,
vulea na gold haba vaa na puku ni gold.
128E utuni, na lei nimua na vetena soko tara maemane.
Vagha keri, inau tu nighi sika na lei halautu te mua utuni.
Pe
129Na lei bosamu tara rongoragha. Keri ge u taonighi.
130Ra ia tarai na bosamu, me nia hevei na marara,
mana ghilala vanira rana tovongo.
131Inau tu vukesi dilaa na mangagu,
mu pitu dilai tua nimua na vetena.
132Ko tatea vaniu mai nimua na veiarovi,
te vagha to nea vanira ahei tara dolovia na ahamu.
133Ko uhulighi nigua na sakutua nia na bosamu,
ge ke bei laga vuleu gea na totobo te dika.
134Ko volau tadira na lei tinoni dika,
ge inau ku taonighi nimua na lei vetena.
135Ko rei horu mai vuvungagu nia nimua na dolo,
mo ko tarai manahau nia nimua na lei [puku ni ghanaghana.]/[vetena]
136Na kolobu ni daidari te Sali horu mai tana matagu,
na pukuna na lei tinoni tara mua taonia nimua na vetena.
Tsadhe
137Lord, ighoe to maemane, ma nimua na lei dete te utuni.
138Nimua na lei bosa ni vetena tara uto,
te manana ge kai taluutunighi.
139Inau te vonughiu na rutu papara,
na pukuna na ghagua na levunimate
tara mua taonia na bosamu.
140Ra tabotaboi tua nimua na lei baubahu,
vagha keri ge u dolovi ngangatai.
141Inau tu pile kikia ngangata me vesikagu,
mu mua nighi ponolio nimua na lei vetena.
142Nimua na maemane te kasila,
ma nimua na vetena te utuni.
143E mavatiu ngangatau na liogu,
hauva ku topoa na togho lugu
mi ta nimua na vetena vamua.
144Nimua na lei dete te maemane haliu,
ko hangau ge ku manahani ge ku vola.
Qoph
145Inau tu nia kokoeliulivuti na tobagu udolu,
Lord, ko bosa tughu.
Ge inau ku vatoghai nimua na lei vetena.
146Inau tu tangi ngangaraha ge ko volau
ge ku taonia nimua na vivili.
147Inau tu rarai labota, naghona na sogha ni aho,
mu tangi ngangaraha ge ko hangau,
mi tana bosamu vamua ku talua nigua na ghanaghana dilaa.
148Inau tu daidanihaghi,
tu ghanaghana olighi nimua na baubahu.
149Lord, ta nimua na dolo mana maemane tu varava,
ko rongovighi nigua na ngangaraha, mo ko volau.
150Na vure tara mua taotaoni tara dutu ni mai labuagu,
na pukuna tara mua taoni vetena.
151Lord, Ighoe to mua kabu hau,
mana nimua na lei vetena soko tara utuni.
152Idania, tu ghilala te mua tughu nimua na lei ghanaghana.
Resh
153Ko rei horu mai vuvungani nigua na dikalio,
mo ko volau, inau tu mua nia ponolio nimua na lei vetena.
154Ko niu pala ta nigua na livu, mo ko hughu tughu.
Ko pilupungisia na volagu to nia baubahu.
155Rana dika tara sagauvia na vavolamu,
gaira tara mua talu koekoeni nimua na lei vetena.
156Lord, E sule ngangata nimua na veiarovi,
mana maemane ko hea oliu mai na volagu.
157Subo tara gunaliu mara vaheu na vahola,
hauva inau tu mua tabalili keha sagauvi nimua na vetena.
158Inau tu nira sika gaira tara perou,
na pukuna tara mua ghanaghana mavai na bosamu.
159Lord, ko righia, u dolovi ngangata nimua na vetena
ko vahe oliu mai na volagu,
na pukuna nimua na dolo te mua mautu.
160Na lei bosamu tara utuni,
ma nimua na lei vetena maemane kara ghaha kasilai.
Sin ma Shin
161Rana haba tara gunali tabou,
mana bosamu te nia marate na tobagu.
162Inau tu nia rivurivu na bosamu,
te vagha siki sakai te sodoa na puku ni nilau.
163Inau tu nia bati mu nia sika na sorisori,
ma nimua na vetena vamua tu dolovia.
164E vitu na tughuru ni holohabaamu ta sakai na dani,
na pukuna nimua na vetena tara maemane.
165Gaira tara dolovighi nimua na vetena
tara loghoa na puku ni mabo,
ma kara mua taitarikiti.
166Lord, inau tu kene taonia nimua na maana ni vola,
mu gonitaonighi nimua na lei vetena.
167Inau tu taonighi nimua na lei vetena mu dolovighi.
168Inau tu taonighi nimua na lei puku ni ghanaghana mana vetena,
na pukuna ighoe to ghilalai na lei totobo soko tu gonighi.
Taw
169Lord, ko rongovighi mai nigua na ngangaraha,
mo ko vaheu mai na lio maghora to nia baubahu.
170Ko rongovighi mai nigua na kokoeliulivuti,
mo ko volau te vagha to nia baubahu.
171Ko lubatia na ghidugu ge ke tavukesi ge ku holohabagho,
na pukuna ighoe to taraiu nia nimua na lei vetena.
172Lubatia na lapigu ge ke lingei na bosamu,
na pukuna nimua na lei vetena tara maemane.
173Ko gonidilaa ge ko hangau,
na pukuna tu vilia ge ku taonia nimua na vetena.
174Inau tu pitu dilaa haia nimua na maana ni vola,
Ghe Lord, mu nia togotogo nimua na lei vetena.
175Ko lubatiu ge ku vola ge ku holohabagho,
ma nimua na lei vetena kara hangau inau.
176Inau tu hughi keha te vagha na bolo asi,
mai mo ko kene taoniu,
Inau tu mua nighi ponolio nimua na lei vetena.
120Na linge ni tona dato
1Ta nigua na lei vahola inau tu hea olia Lord,
mu ngangaraha vania me bosa tughui nigua na kokoeliulivuti.
2Lord, ko volau, tadira tara kikokiko maia tadira na vure gueloguelo.
3Na hava God ke gonia vanigho ighoe na lapi sorisori?
Ke savungighi vanigho nimua na vahaghitaili?
4Ge va ke vuke potagho nia na kuali [vangalua/ghala] ni malaghai,
me kere taghalaghinigho nia na vatu bera.
5Inau tu vahaghitaili kolua Meshech te dika na gehegehena!
Me vahaghitailiu ge ko kabu kolu tadira na vure ni Kedar.
6Mu lugu tua na kabu iani,
ighobudira na vure tara nia sika na mabo.
7Ma vaniu inau, inau nina na mabo,
tana bona tu kokoe, agaira tara gonidilaa ni kisu mate.
121Na linge ni tona dato
1Inau tu reitada tana ghotu,
Iga va mai nigua na hahanga?
2Nigua na hahanga te va butu mai tatana Lord,
te gonia na parako mana pari.
3ke mua lubatigho ge ko kabalaghi mo ko kutu,
gaia sakai ke vatoghagho, mo ko mua maturu!
4E utuni, gaia te vatogha ghua Israel,
mete mua maturu me ke mua lugu.
5Ma Lord heghena vamua te vatoghagho ighoe.
Ma Lord te tughuru lilighimu
te vagha nimua na ungaunga ni puipungisi.
6Na aho ke mua ghoi paregho ghua tana dani,
vagha ghua na vula tana bongi.
7Ma Lord ke pilupungisigho tana lei totobo dika soko,
me ke pabea na volamu.
8Gaia Lord ke vatogha na rughu hagheamu mai
mana rughu horuani itaeni maia ke va me va.
122Na linge ni tona dato, nina David.
1Inau tu togotogo tara bosa vaniu te vagha eni,
“Mai ighita ka tona tana valena Lord.”
2Mi taeni tai tughuru lokani nimua na lei mataula ni peo, ighoe Jerusalem.
3Jerusalem na komu tara kisugho, me talukolu ngasi ngangata.
4Na vure ni Israel,
nina vure Lord,
gaira tara holohabana na ahana Lord,
te vagha na vetena te bosa.
5Iga te ghaha na malei sopou ni dete,
nina malei sopou na vunaghi David.
6Kau kokoeliulivuti na mabo ni Jerusalem,
ma gaira tara dolovia na komu eni kara sepalaghi.
7Ighoe Jerusalem, na mabo ke ghahai loka nina peomu,
mana halilaghi te ghahai tana lei vale ni haba.
8Mana pukuna na lei hoghogu mana ghagua na komu kolu,
inau ku ghaghua na mabo itamiu.
9Na pukuna na valena Lord dida na God,
inau ku kenea na hava ke uto vanigho, ighoe Jerusalem.
123Na linge ni tona dato
1Inau tu soni vaghi matagu vaa itamua,
Ighoe God, to kabu i kokou.
2Ighai tai kene nina veiarovi Lord, Ghamami na God,
te vagha na matadira na lei tinoni lutu tara reirei kodo tana vunaghidira,
me vagha ghua na vinekama ni lutu, te pitu dilaa na vaughilala tana vunaghina.
3Lord, ko arovighai, ko arovighai,
na pukuna tara mua ghanaghana mava ghai.
4Na volamami te vonughia na bosa dika
tadira tara talunagho,
mana mua ghanaghana mavadira tara lionagho.
124Na linge ni tona dato, nina David.
1Ke vagha Lord ke mua nighita pala ke,
ma rana Israel kara bosa,
2Ke vagha Lord ke mua nighita levu pala ke,
ghua nighi na vure kara tughuru dato,
ma kara hughuhughu kolu i tatada.
3Geva kara sonomi vola ghita,
na pukuna didira na rutu papara itatada.
4Ighai tai lulumi tana beti,
mana tave hogha te tao pungisia na volamami.
5Eo, te vagha ghua so na karaha ni tahi
te tao pungisia na volamami.
6Ka holoutoa Lord, te mua lubati[ghai]/[ra],
ge kara golu vokaghai nia na livodira.
7Mi ghai tai vagha na manu te lovo keha tana vugho.
Te tarosi mai tatavahale.
8Dida na hahanga te va mai itatana Lord,
te gonia na parako mana pari.
125Na linge ni tona dato.
1Agaira tara varava itatana Lord,
tara tughuru ngasi vagha na ghotu Zion,
gaira kara mua laga vulera,
ma kara vadangitai ke va me va.
2Te vagha na ghotu ta talighutia me pilupungisi Jerusalem,
ke vagha ghua Lord te talighutira me ke pilupungisira nina vure,
itaeni mai ke va me va.
3Na lei tinoni dika kara mua tangomana na uhuliadira nina vure God,
kara bei uhuli hahira gea.
4Lord, ko vahera na uto gaira tara uto,
mana tobadira te sakai soni kolu itamua.
5Lord, ko soni kehara gaira tara ririu keha,
mara taonighi na halautu te mua maemane.
Mo ko lavi kehara gaira ahei tara lutu hahihahi.
Mo ko lubatira Israel ge ke kabu beto tana mabo.
126Na linge ni tona dato
1Tana bona Lord te lavi olira nina vure pipiti Jerusalem,
[ighai tai]/[E] vagha vamua na maturu bole?
2me vonughighai na togotogo,
mai nia linge na rivurivu.
mana lei kema keha tara bosa,
“E maromangagha sughua eni na hava Lord te gonia vanira.
3E utuni, gaia Lord te gonia vanighita
na lei totobo mamaromangagha.
Togotogo ighita!
4Lord, ko vaheghai mai na lei totobo uto,
te vagha na beti ni daidari te malobua na pari mamaha.
5Gaira nia suba na dikalio mara nia togotogo na ghegheli.
6Gaira tara tangi mara subai didira na vuavua,
tana oli ni ghegheli gaira tara linge togotogo.
127Na linge ni tona dato. Nina Solomon.
1A Lord mughua ke kisua na vale,
me ke mua luvu lee didira na lutu tara kiukisua.
Ma Lord sughua ke righitaonia na komu,
nia nina vatogha ge ke uto.
2Taho na pukuna na lutu laga,
te vuivuni tana puipungi me sara tana nulavi bongi,
ma nia vaivarighohi na vanga,
Ma God te vahera na aheahe ahei te dolovira.
3Na lei gari pile a nina hevei lee Lord,
gaira te tunuvaghau nia mai.
4Na lei gari pile tara sivuragha na lei tinoni vaolu,
te vagha na kuali vangalua tana lima ni malaghai.
5God te holoutoa na tinoni te vonughighi na limadira!
gaira kara mua maa tana bona kara hughuhughu kolura
tara huru va tana mataula ni peo.
128Na linge ni tona dato.
1Holoutora gaira ahei tara nia kikinima Lord,
mara taonighi na lei halautuna!
2Ighoe ko nia togotogo sule vaa,
mo ko lologho au va tana volamu.
3Na taumu ke vagha na kaio te vuvungugha,
tara vatoro tana bebetemu.
Mo ko righira gaira na lei gari,
tara sopou talighutia na bela ni vanga,
tara kotukotu mara marabu vagha taotaro.
4Vagha ghua keri nina hevei Lord
vanira gaira tara nia kikinima.
5Ma nina vauto Lord ke tona haliu mai vuvungamu i Zion.
Mi ghoe ko righia Jerusalem ke halilaghi tana bongimu to vola.
6Mo ko righira mo ko nira togotogo na lei kukuamu,
ma gaia Israel ke todore tana mabo.
129Na linge ni tona dato
1Tana garimaneagu, mai ghagua na levunimate tara gunaliu,
mi taeni Israel te ghoi bosa,
2Tana gharimaneagu mai na ghagua na levunimate tara gunaliu,
Hauva mara mua ni tangomana.
3Na murigu te bubuto,
te vagha na vatogha leghai
te ivui na vutuvutu daro.
4Ma Lord te uto, te kosai na lei tali halo tara pitiu nia.
5Gaira tara nia sika Jerusalem,
kara maa ma kara ririu pulohi,
na pukuna tara laga vulera.
6Ko nera gaira ge kara vagha na buburu tana vouvotu ni vale,
te sasagha vaho te tavuti.
7Te nia ponolio na tinoni te siosio,
me nia sika na na tinoni te vahikolu.
8Ma gaira tara sakutua padi tara hove na headira na vauto.
ma nina vauto Lord ke kabu i vuvungamiu.
Vauto ghau tana ahana Lord.
130Na linge ni tona dato
1Lokana nigua na vahola, Ghe Lord,
Inau tu kenea nimua na hahanga.
2Mo ko ronovighi mai nigua na ngangaraha,
mo ko talu kulimu mai tua nigua na kokoeliulivuti.
3Ke vagha, ko pangotighi na gegereni na lei palumami ke,
Ghe Lord, [ma] ahei ghua ke vola?
4Ighoe vamua to nia hevei nimua na talukeha palu,
ge ighai kai naunaua na nigho kikinima.
5Gaia Lord ke pada maemaneu inau,
Eo, gaia ke pada maemaneu,
Inau tu talua nigua na ghanaghana mava tana bosana.
6Inau tu pitu ngangata Lord,
vulera tana vatogha na marana na dani.
7Israel, ko pitudila Lord,
itatana gaia na dolo te mua mautu,
mana vola tatavahale haliu.
8Gaia heghena ke va tatavahalea Israel,
tana lei paluna soko.
131Na linge ni tona dato. Nina David.
1Na tobagu te mua talunagho, ghe Lord,
mana reireigu te mua ghaghua ghua ga,
inau heghegu tu mua ghanaghana mavai
na lei totobo te sule vuleu,
maia te mamataghugha.
2Inau tu beto mu vaovarongo heghegu,
te vagha na gari pile,
te beto vaovarongo itatana na tinana.
Eo, te vagha na gari pile,
na tarungagu lokagu inau.
3Ighoe Israel, to talua nimua na ghanaghana dila itatana Lord,
Itaeni maia ke va me va.
132Na linge ni tona dato
1tana lei nina vahaghitaili David,
Lord ko ghanaghana olia.
2Gaia te lavia na baubahu tana matana Lord,
me hola na bosa ni papari itatana siki sakai te laga vule Israel.
3Inau ku tona keha tana valegu,
mu ku mua ahevata iga.
4Inau ku mua maturuhighi na matagu,
pana vauvahu ni matagu ge kara maturu mate.
5Polo ku topoa na bona ku kisua ga na vale vania Lord,
na beala ni ahevata vania siki sakai te laga vule Israel.
6Ighai tai rongovia na vaevale baubahu tabu,
te ghaha Ephrathah, mai vahu sodoa tana bona sagau,
pari bebetena i Jaar.
7Mai ghita ka tona tana bona ni valena Lord,
ma ka kikinima vania ga tana matana.
8Tapatughuru, Ghe Lord, mo ko haghevia na bonamu te tabu,
kolua na Bokisi ni Vetena ni Baubahu tabu,
te vaughilala nimua na maana.
9Nimua na mane sukaghi kara hola tughua
nimua na maana ni vola,
Ma nimua tinoni lutu kara tughuru kehai,
kara nia linge na togotogo.
10Na pukuna nimua na tinoni lutu David,
ko bei koengelea gea na vunaghi
to vilia tua vanira nimua na vure.
11Gaia Lord te papari vania David,
ge ke mua laviolia nina bosa baubahu.
Inau ku talua a sakai tadira,
na vavatamu tana malei sopoumu.
12Ke vagha na vavatamu kara taonia nigua na bosa baubahu,
Ma kara kabu taonia na vetena tu taraira nia ke,
mana vavatamu ke mua soko.
13Gaia Lord heghena tua te vilia Jerusalem,
te ghanaghana dila ge ke puku ni komuna.
14Ge bosa, aeni na puku ni komugu,
igaa ku ghaha kasilau,
mu ku ghahau igaa na komu tu vilia tua.
15Inau ku nea na komu eni ge ke halilaghi,
ge na lei tinoni bona kara nia mahu na vanga.
16Inau ku nera na puku ni soni sukaghi
ge kara hola tughua na mana ni vola,
ge na lei nina vure God kara nia linge na togotogo.
17Inau ku savungia nina maana David,
Ge nigua na siusiu va, ge ke marara nigua na vure.
18Inau ku pupulura na ghana levunimate nia na maa,
ma gaia ke vunaghi rongoragha.
133Na linge ni tona dato. Nina David.
1E vatei haeharegha, me uto lee
tana bona na lei tamahoghoni tara kabu sakai sonikolu.
2Aeni te vagha na kokolo ni siusiu te sali horu mai tana uluna Aaron,
me tudutudu horu tana ghumina,
mi tana sosokona nina tivi.
3Na kabu sakai sonikolu te maumauria na vola,
te vagha na kabu tana ghotu i Hermon,
te kavuvu vuvungana Zion,
Ma Lord te bosa tatea nina vauto,
mana vola ke va me va.
134Na linge ni tona dato
1Holoutoa Lord, ighau na lei nina tinoni lutu Lord,
ighau tau vatogha mau gehegehe vania tana valena Lord.
2Kau talu datoi na limamiu tana bona tabu,
ma kau holoutoa Lord.
3Gaia Lord te gonia na kokou mana pari,
kara vahegho ighoe na vauto ni Jerusalem.
1351Holoutoa Lord, bosa utoa na ahana,
holoutoa gaia, ighau tau gehegehe vania.
2Ighau tau gehegehe tana valena Lord,
mi tana bebetena na valena dida na God.
3Holohaba Lord, agaia te uto lee,
kau nia togotogo, ma kau nia rivurivu.
na ahana nia na ghalevu ghalo.
4Gaia Lord te vilia heghena Jacob,
Ma Israel nina puku ni lologho.
5Inau tu ghilala, gaia Lord te haba,
Ma dida na God te haba vulera na lei god soko.
6gaia Lord te nei na lei totobo te togotogogha,
lokana na kokou mana pari,
mi vuvungana tahi oka mi lokana na lalo.
7gaia te nea na parako,
ge pupulu dato mai vuvungana na pari tina,
me nia vetena na uha kolu viti,
ge kubolua na ghuri tana matakenena.
8Gaia te haurakera na lei meomeo kamanagho Egypt,
tana lei sopa valedira,
kolura nia na tinoni mana lei maumanu [kamanagho].
9Gaia te gonighi na butuli,
mana lei vaughilala mamaromangana Egypt,
Pharaoh ma nina vure tana bubu.
10Gaia te buto kubolura na lei kema laga,
me pisura na lei vunaghi haba.
11Sihon na vunaghidira na kema ni Amon
Og, na vunaghidira rana vure i Bashan,
mana lei vunaghi soko i Canaan.
12Gaia te vahera na pari ni tunuva nina vure,
me vahea Israel puku ni tunuva.
13Na ahana Lord ke kabu kasila,
mana rongoraghamu ighoe Lord,
na lei vavata kara ghilala utogho.
14Gaia Lord, ke talu maemanera nina vure,
me arovira na lei nina tinoni lutu.
15didira na titinoni na silver mana gold,
na malei lima ni tinoni, na totobo lee vamua.
16Na mangadira itadira kara mua nighi kokoe,
mana matadira itadira kara mua nighi reirei.
17Mana logho kulidira ghua,
kara mua nighi rongo,
mana ihugha ghua kara mua nighi urumi.
18Gaira tara gonira tara vaghara so gaira,
hauva mara varava so itadira.
19Rana Israel,
holoutoa Lord,
na lei nina mane ni sukaghi Aaron,
holoutoa Lord.
20Ighau tana kemana Levi,
kau holoutoa Lord,
Ighau tau nia kikinima Lord,
Kau holoutoa gaia.
21Ighau tau ghaha ghau i Zion,
holoutoa Lord, gaia te kabu i Jerusalem.
1361Holoutoa Lord, gaia te uto lee,
nina dolo kikinima te kabu kasila.
2Holoutoa God, te haba vulera na lei god keha,
nina dolo kikinima te kabu kasila.
3Holoutoa gaia, na pukuna gaia heghena vamua te gonighi
nina dolo kikinima te kabu kasila.
na lei butuli haeharegha,
nina dolo kikinima te kabu kasila.
4Holoutoa Lord, te vunaghi pungisira
nina dolo kikinima te kabu kasila.
na lei vunaghi soko,
nina dolo kikinima te kabu kasila.
5Holoutoa gaia, nia nina manaha te gonia ni na kokou,
nina dolo kikinima te kabu kasila.
6Holoutoa gaia, te vorahia na pari tina vuvungana na beti,
nina dolo kikinima te kabu kasila.
7Holoutoa gaia te gonighi na lei marara tana oka,
nina dolo kikinima te kabu kasila.
8Na aho te vunaghi pungisia na dani,
nina dolo kikinima te kabu kasila.
9Na vula mana lei veitughu tara vunaghi pungisia na pungi,
nina dolo kikinima te kabu kasila.
10Holoutoa gaia, te matera na lei kamanagho Egypt,
nina dolo kikinima te kabu kasila.
11Gaia te hola rughuhorua Israel sania Egypt,
nina dolo kikinima te kabu kasila.
12Nia sutu na limana te laga, nia nina maana,
nina dolo kikinima te kabu kasila.
13Holoutoa gaia, te vokasia na Tahi Sisi,
nina dolo kikinima te kabu kasila.
14Gaia te uhuli tatavahalea Israel va levu,
nina dolo kikinima te kabu kasila.
15Gaia te nia rabo horu Pharaoh,
ma nina ovu ni kisu mate lokana na horara,
nina dolo kikinima te kabu kasila.
16Holoutoa gaia, te uhuli tatavahalera nina vure lokana na bona mamaha,
nina dolo kikinima te kabu kasila.
17Holoutoa gaia, te labu horura na lei vunaghi laga,
nina dolo kikinima te kabu kasila.
18Gaia te matera na lei vunaghi ni malaghai asi,
nina dolo kikinima te kabu kasila.
19Sihon na vunaghidira na kema Amon,
nina dolo kikinima te kabu kasila.
20Ma Og, na vunaghi ni Bashan,
nina dolo kikinima te kabu kasila.
21God te vahera na pari ni tunuva na vunaghi raini,
nina dolo kikinima te kabu kasila.
22Israel nina tinoni lutu, nina puku na lologho,
nina dolo kikinima te kabu kasila.
23Gaia te ghanaghana olighi na talamo ni mangamami tai labe,
nina dolo kikinima te kabu kasila.
24Gaia te vavolaghita itadira ghada na levunimate,
nina dolo kikinima te kabu kasila.
25Gaia te kutira na lei totobo vola,
nina dolo kikinima te kabu kasila.
26Holoutoa na God ni kokou,
nina dolo kikinima te kabu kasila.
1371Ighai tai sopou horu lilighina na beti sule Babylon,
mai tangitangi,
tai ghanaghana oligho Jerusalem.
2Mai talukehai nimami na ghalevu mai, ke
tari datoi tana otoni na ghai ni ungaunga.
3Gaira tara sagu ghita,
tara kolughita nia na linge,
ma gaira tara dika ta ghita,
tara nongia na linge rivurivu itatada:
Kau linge vanighai, sakai itadira na linge ni Jerusalem.
4Ivei ka nea na lingeana,
na lingeana Lord tana komu keha eni?
5Ke vagha ku nigho ponolio ke Jerusalem,
lubatia ghua na lima madologu
ge ke nia ponolio nigua na ghalevu.
6Na lapigu te rago dato tana ngongogu,
ke vagha ku nigho ponolio,
mu ku mua talua Jerusalem ge ke nigua na nagho ni togotogo.
7Lord, ko ghanaghana olia,
na hava na vure ni Edom tara gonia,
tana bona na vure ni kisumate tara sagua Jerusalem,
Kau haurakea tua vaa!
Mana ngingili, itaeni ke tao tana pari.
8Babylon geva kara haurakegho,
holoutoa gaia te pelu horugho nia na hava to gonia vanighai.
9Holoutoa gaia te holara na lei nimiu meomeo,
me nera rabo horu tana vatu.
138Na linge nina David.
1Inau tu holoutogho, ighoe Lord,
nia na tobagu udolu,
mu ku lingei nimua na holouto
tana matadira na lei god keha.
2Inau ku tongaghi vanigho tana valemu te tabu,
tana bona ku holohabagho,
mu ku holoutoa na ahamu,
na pukuna to nera tughuru kakai,
nimua na dolo mana baubahu te mua tughu
tana talu suleana na ahamu.
3Tana bona tu kokoeliulivuti,
ighoe to bosa tughu,
mo vaheu mai na patupatu mana laga te managu.
4Na lei vunaghi haba tana maramana,
kara holoutogho ighoe Lord,
gaira udolu kara rongovia na bosamu.
5Eo, gaira kara lingei na lei halautumu, Lord,
Na pukuna na rongoraghamu te sule ngangata.
6E utuni gaia Lord te haba vule,
gaia te pangotira tana talu pilera,
me tabalili keha sanira tana lio nagho.
7E utuni, na lei nigua vahola tara utu talighutui,
mi ghoe vamua to pilupungisiu
ta didira na rutu papara
na ghagua na kana,
mo kaputighi na limamu,
pungisira tara rutu,
ma nimua na maana te righitaoniu inau.
8Gaia Lord vamua ke padalaghi kaekagea vaniu na volagu,
na pukuna nimua na dolo kikinima te kabu kasila.
139Vania na tinoni gehe linge. Nina linge David.
1Ghe Lord, to kene taonia tua na tobagu,
mo ghilala utou tua.
2Mo ghilala ghua na bona ni tapatughuruagu,
mana sopou horuagu,
mo ghilala ghua na lokana na liogu,
tu kabu sagauvigho.
3Ighoe to padalaghinia tua na halautugu,
mo bosa vaniu ivei ku sopou ni ahevata,
mo ghilalai ghua na lei bona ni aho tu ghahau iga.
4Lord, ighoe to ghilala dila tua na hava ku bosa,
inaghona ge u bosa horua na bosa.
5Ighau ko ide, mo ko tumuriu,
ko haua mai na limamu vuvunga ni ulugu, mo ko vautou.
6Na vata ni manaha eni te sule vuleu inau,
e sule vulea nigua na manaha ni ghilala.
7Inau ku mua tangomana na ghogho keha sania nimua na tarunga,
mu ku mua tughuru polo ghua tana matamu.
8Ke vagha ku dato i kokou ke, mi ghoe so iga,
mu ku horu i Betidalo ke, mi ghoe so iga,
9Ke vagha ku nia lovo na ghata te labota,
mu ku ghahau levu na na horara,
10Na limamu ke hagalo sodou so iga, me ke patupatu.
11Ku nongia na pungi ge ke kuvihiu,
pana marara te talighutiu ge ke liliu ni pungi,
12Mi lokana na pungi loloho,
ku mua tangomana na polo tana matamu.
Na bongi mana dani sakai na vata vamua i tamua.
Na bongi te marara vagha so na dani.
13Ighoe to gonighi na lei ula vola soko lokana na huligu,
mo pasu kolu lokana na kutuna na tinagu.
14Na malei limamu te haeharegha,
me vatei mamaromangana,
mu ghilala uto tua.
Holoutogho ighoe to goniu.
15Ighoe to mata reireiu tana bona tu vuha lokana na pungi,
to talu kolu heghegu ga tana keigu.
16Mo ghilalai na lei bongigu,
naghona ge u sivuragha,
na lei bongi ni volagu soko na gegereni
te ghahai tua lokana nimua na buka.
17Na lei matakuni ni mata tu gonidila sokoi tua,
ge padi a sakai na dani,
18mi tana bona tu rarai mai tana puipungi, ighoe so itagua.
19Ghe God, ke vagha ko taghalaghiniana na lei tinoni dika ke,
ma kara righihoru keha ghua na lei tinoni [labu tabo]/[haga labu mate].
20Gaira na ghamua levunimate,
tana bona tara bosa taboa na ahamu,
tara bosa dikalagho haia.
21Lord, ku nia sika mughua ra hei tara nia sika ighoe.
Mu ku nia sika rahei tara hughuhughu kolugho.
22Eo, ku nira sika haliu tua,
na pukuna na ghamua na kana,
gaira ghagua na levunimate.
23Ghe God, kene taoniu, mo righia utoa na lokagu,
ko tabotabou mo ko ghilala na lokana na liogu.
24Tuhu kalei mai itagua na hava te pungisigho,
mo ko uhuliu maemaneu gatu tara vola kasila.
140Vania na tinoni gehe linge. Na linge nina David.
1Lord, ko volau itadira na lei tinoni dika,
mo ko pilupungisiu itadira gaira tara ruturutu.
2Gaira tara padalaghinia na dika
tughu bongi tana tobadira,
mara gunaguna.
3Na ghidudira te ghinighini vagha na poli,
mana maomao ni torokoe te tudutudu horu mai tana ghidudira.
4Ghe Lord, Ko lavi kehau tana limadira na lei tinoni dika,
mo ko pilupungisiu itadira tara ruturutu,
na pukuna gaira tara padalaghinia na hughuhughu koluagu.
5Gaira tara talunagho tana liona na tari pitiagu,
mana talahia na vugho ni hoghotiagu,
mana talui dilai na gilu tana lei halautugu.
6Inau tu bosa vania Lord,
Ighoe nigua na God,
Ko varongohiu mai Lord,
ta nigua na ngangaraha,
mo ko aroviu!
7Ghe Lord, nigua na malaghai laga,
ta nimua na malei haba,
Ko pilupungisiu tana bongi ni veitotoghoni.
8Lord, ko bei lubatighi vanira gea didira na ghanaghana dika,
Ghe God, didira na ghanaghana dika ke bei tangomana vanira gea.
9Lubatira na ghagua na kana, ge kara mate,
na pukuna tara gonighi vaniu na lei totobo dika.
10Ko havukaghinia na gougovu ni lake bera tana uludira,
po ko sonighi tana lake pi tana lokana na gilu valo,
iga kara mua tangomana na rughuhoru keha.
11Bei lubatira na vure sorisori,
ge kara sepalaghi tana komuda,
na pukuna tara gonighi na lei totobo dika,
mara liona vamua na hughuhughu.
12Inau tu ghilala gaia Lord,
ke tangomana na hangadira gaira tara kanahaghinira,
me ke pangoti haliura ta didira na maana rana bona.
13E utuni, gaira nina vure God,
kara holoutoa na ahamu,
ma gaira kara ghahara haia tana matamu.
141Nina linge David.
1Lord, Inau tu hologho, mu mina kurutigho,
ge ko varongohiu mai,
u kene ngangata nimua na hahanga.
2Ko holopangotia nigua na kokoeliulivuti
te vagha na ghaiuruuru,
tu nia sukaghi vanigho,
na limagu te talu datoa te vagha na [mane] sukaghi tana nulavi.
3Ko taghaoi na bosagu Ghe Lord,
mo ko kaputighi na ghidugu.
4Ko bei lubatiu gea, ge ku ghanaghanai na lei totobo dika,
puku paipabira kolu tana lei gehegehe te mua uto,
puku haidu kolu itadira te malumu vanira na lutu hahi.
5Lubatira nina vure God, ge kara lioliogha,
na pukuna na righitaoni papabe,
ke vagha kara rutu vaniu ke,
mo ko bosa togholuvura,
[na pukuna na kikinima] na kiukisuna.
ko bei lubatiu ge ku nighi hughu.
Inau tu mua mautu na kokoeliulivutiani
didira na gehegehe mana nilabudira te dika.
6Kara nia rabo horu vaho tua tana vatu,
didira na lei mane nagho,
vaho ge kara rongovighi vakodoi na bosagu,
ma kara sodoa ga na togotogo.
7Te vagha na tinoni puku leghai,
te maghuraa na pari,
ge soni tatei na vatuvatu,
ke vagha ghua keri,
na hulidira na lei tinoni dika,
kara havukaghi tana matani na lei gilu,
tara mua kuku ni tavughiadira.
8Inau tu kenea itamua na hahanga, ghe Lord,
Ighoe a nigua na puipungisi na tako ni rerebe,
Ko bei lubatira ge kara taghalaghinia na volagu.
9Ko volau ta didira na taripiti,
mi tana talu dilai vaniu,
gaira tara gehegehe dika.
10Lubatira tara lutu dika,
ge kara tumu haghe lokana didira na vugho heghedira,
Mo ko lubatiu inau ge ku ghogho keha.
142Na maskil nina David, tana bona te kabu tana vatuluma. Na kokoeliulivuti.
1Inau tu tangitangi vania Lord,
mu nongia Lord nina veiarovi.
2Inau tu bosa tatei vania nigua na lei vahola,
mu kokoe hughuhughu kolua tana matana.
3Na pukuna te au vuleu tua,
mi ghoe vamua to ghilala na halautugu ku va iga,
ivei tua ku vaa na ghagua na levunimate tana liona na tari pitiagu.,
4Inau tu kene siki sakai ge ke mai hangau,
me taho tua ahei ke vaheu siki pile ghanaghana,
taho tua ahei ke niu ghaghua,
tana ghanaghana te kaleu eni.
5Mi nau tu kokoeliulivuti vania Lord,
mu bosa vania, “ighoe na puipungisi,
ighoe vamua tu puku ni liomu tana volagu.
6Ko rongovighi mai nigua na kokoeliulivuti,
na pukuna tu kabu sasara ngangata.
Ko volau mai itadira tara vahaghitailiu,
na pukuna tara laga vule ngangatau tua.
7Ko hola horu lokana na vale pipiti ge ku holoutogho,
na lei nina vure God, tara talighutiu,
na pukuna to pabe utuniu.
143Nina kokoeliulivuti David.
1Lord, ko rongovighi mai nigua na kokoeliulivuti,
mo ko holopangotighi tu kurutigho mo ko bosa tughui vaniu mai,
na pukuna nimua na lio kikinima mana maemane.
2Bei lubatia nimua na tinoni lutu tara tabotabo,
taho ahei ke maemane tana matamu.
3Na ghagua na levunimate tana ghuru,
me labu horu tana pari me neu inau,
mu ghahau lokana na pungi,
vaghara gaira tara ghahara lokana na gilu.
4Na lei ghanaghanagu soko te totobo lee vamua,
mu nia sosoko ni labu tua na matagu.
5Inau tu ghanaghana olighi na lei bongi idania,
mu kene olighi na lei nimua na lutu te haeharegha,
tu ghanaghanai nimiu na lei gehegehe te sule.
6Inau tu mamangaha mu kene taonigho,
te vagha na pari mamaha te haga inu,
te liona na kolobu ni uha ge ke vaa malobua.
7Lord, mina, mo ko mai,
mo ko bosa tughu,
na pukuna nigua na vahola te sule ngangata,
ko bei saniu ku mate gea.
8Tana puipungi ko lubatiu,
ge ku varongohia nimua na dolo,
te mua soko varangagu,
ko tughunitatea vaniu mai na halautugu,
inau tu mai tana matana ta nigua na kokoeliulivuti.
9Ko volau ghe Lord, itadira ghagua na levunimate,
Inau ku sama kodo tamua ge ku vola.
10Taraiu ge ku taonia na liomu,
ighoe nigua na God,
ge nimua na tarunga ni utuni
ke uhuliu tana halautu te kaekage.
11Ghe Lord, na rongoraghana na ahamu,
ku nia vola, ma nimua na maemane ke lavi kehau tana sosodo eni.
12Nia nimua na dolo te mua mautu,
ko lavi kehara ghagua na levunimate,
na pukuna inau nimua na ghairau
144Nina David
1Ka bosa utoa Lord, gaia nigua na vatu ngasi.
Gaia te vaheu na laga tana veitotoghoni
mana manaha mana bona ni sura.
2Gaia nigua na dolo te patupatu,
ma nigua na vale vahola,
na puku ni vale vatogha,
ma nigua na huioli.
Gaia te tughuru naghogu vagha na tako,
na vatei polo, me hera na lei kema ge kara kabu sasara.
3Na hava na tinoni ge ko righi kalea mana puhuni tinoni
ge ko ghanaghana mava.
4Ighai te vagha na ghuri te aheahea,
mana bongimami te vagha na nunu te tona haliu.
5Lord, ko voki horua mai na parako,
mo ko horu mai,
ko tabei na lei ghotu ma kara ahu
me ke dato na [kurupeni/ahuni]
6Ko vetena horua mai na viti mana kuanga,
me ke havukaghinira ghamua na levunimate,
vanahira nia mai nimua na kuali ge kara pupulolo.
7Ko hagalou mai kokou mo ko volau,
ko lavikehau lokani na lei beti lalo,
tana limadira ghagua na kana.
8Na mangadira te vonughia na kiko,
ra ghanaghana tana nia bosa na lutuni,
hauva mara kiko.
9God, inau tu lingea vanigho na linge vaolu,
ku linge holoutogho nia,
na ghalevu ghalo hangavulu.
10Ighoe to vahera na lagavule na lei vunaghi,
mo vola David nimua na tinoni lutu.
11Ko volau tana mangana na ivi te dika,
mo ko sagu kehau tana limadira na ghagua na kana,
na pukuna na mangadira [te]/[tara] vonughia na sori, mana parapari,
ma ghanaghana tara nia bosa na utuni, hauva mara kiko.
12A hei daleda kara sepalaghi tana gari maneadira,
te vagha na ghai susuba to pabea,
mana lei tahula kara vagha na vatu tana piu tana tupighi,
tara vaghui nia na lei vale ni haba.
13E uto, nimami na bela ke vonu nia na lei vata ni vuavua,
Ma nimami na volivoli ke sepalaghi tana togha ni togha.
14Ma nimami na maumanu kukuti kara sepalaghi,
kara mua veotia na piludira,
me ke taho ga na soni seka,
mana tangi ngangaraha lokana nimami na loaloa
15Eo, holoutora agaira ahei tara kabu te vagha eni,
mara lavi pangotia Lord te vagha didira na God.
145Na linge ni holouto. Nina David.
1Inau tu holohabagho, ighoe nigua na God mana vunaghi,
mu ku bosa utoa na ahamu ke va me va.
2Inau ku bosa utoa na ahamu tana lei bongi soko,
mu ku holohabagho haia.
3Gaia Lord te haba,
e ulaghana sughua ge ka hea na holohaba,
ka mua bosa kakalea nina malei haba.
4Tana lei vavata, na lei dalemu
kara tughunitatea na gehegehemu te manana.
5Inau ku kene ghanaghanani nimua na lei butuli te haeharegha,
ma nimua na maana ni rongoragha te uto lee.
6Na lei lapi kana tughuni horui nimua na malei haba.
Inau ku bosa tatei na lei gehegehemu te mamataghugha.
7Na lei tinoni soko kara nia sakai sonikolu nimua na uto
te haeharegha kara lingea nimua na togotogo nia na rivurivu.
8Gaia Lord te dolo mete veiarovi,
kiki mua me rutu, hauva te vonughia na dolo te mua soko.
9Gaia Lord te lio uto vanira na lei tinoni soko,
me kovala horua mai nina veiarovi vuvungani nina lei totobo gogoni.
10Nimua na lei lutu kara holoutogho nia Lord,
Ma nimua na lei taba kara bosautogho ighoe.
11Lord, gaira kara tughunitatea na ladana nimua na kinakabu,
kara nia rivurivu nimua nilabu mana maana.
12Ma kara bosa tatea ghua na gehegehemu te uto lee,
te nia rongorongo nimua na vatogha.
13Nimua na kinakabu, na kinakabu kasila,
ma nimua na maana ni vatogha te ghaha haia tana lei vavata.
Gaia Lord te pungotighi haia nina baubahu te uto mate tana lei gehegehena.
14Gaia Lord te tabe ghalaghara tara tumu,
me tughuru vaghinira te mavatira didira na hohola.
15Na matadira soko tara pitugho ighoe,
ge ko hangara, mo vahera na ghadira vanga tana bona te liodira.
16Tana bona to vurehighi na limamu,
ighoe ko vaa togholuvuna tara vitolo,
mana mamangaha, nia na lei totobo vola.
17Gaia Lord te maemane tana lei gehegehena soko,
te vonughia na dolo
18Gaia Lord te dutuvira tara holoa,
Eo, agaira tara holo utunia.
19Gaia te goni kale utunighi na ghanaghanadira tara nia kikinima,
me varongohighi didira ngangaraha me volara.
20Gaia Lord te pilupungisira gaira tara dolovia,
me taghalaghinira tana lutu dika.
21Inau ku holohaba Lord,
mana lei tinoni tana maramana,
kara bosa utoa na ahana.
1461Holohaba Lord, holoutoa gaia!
2Inau ku holohaba tana bona ku vola.
Mu ku linge holohaba nigua na God, polo na mateagu.
3Bei varava gea tua nina mana na tinoni,
e taho na vola itatana.,
4Tana bona na aheahe te rughuhoru keha tadira,
gaira tara pulohi tana pari,
ma didira na lei arelavaghi te soko buto.
5Bosa utora gaira ahei tara holopangotia na God ni Israel,
te vagha didira na hahanga tara pitudila,
te vagha Lord dida na God.
6Gaia te gonighi na kokou mana pari
mana tahi, mana oka mana lei totobo soko ilokani,
me pangotighi na lei nina baubahu ke va me va.
7Gaia te va maemanera tara kabu vahaghitaili,
me vahera na vanga tara vitolo.
Ma Lord te va tatavahalea ghua
gaira tara kabu pipiti.
8Ma Lord te davorai na matadira tana rorodo,
ma Lord ghua te ghate ghalaghai na hohola itadira te mavatira,
me dolovira rana maemane.
9Gaia Lord te pilupungisira na vure keha ghobudira,
me vatoghara rana samu,
mana mate sasani, me lavi rutudira na lei tinoni dika,
tua didira na lei arelavaghi.
10Gaia Lord ke vaovatogha kasila.
Ighoe Jerusalem, nimua na God
ke vunaghi kasila tana lei vavata.
Holohaba Lord!
1471Ivei vaho tua tea, na utona ra nia rivurivu,
mana linge holoutoana dida na God.
2Gaia Lord te tughuru vaghi olia Jerusalem,
me lavi olina nina vure Israel tara ghogho kolili.
3Gaia te togholuvui na lei toba paruruha,
me mavoi na paedira.
4Gaia te padai na lei veitughu,
me vatu ahadira.
5Haba vule dida na God,
Me laga ngangata nina maana,
Nina manaha te mua soko mua.
6A Lord te righitaonira rahei tara kabu rurughu,
hauva te soni horura rana dika.
7Linge vania Lord nia na holouto,
Tangi vania dida na God nia na ukalele.
8Te talura na lei lovu tana parako,
me ke vetena mai na uha vania na pari mamaha,
me ke gonia na buburu te totolo tana lei ghotu.
9Te nia vetena mai na vanga vania na lei maumanu,
ma vania na lei maumanu pile tana bona tara tangi.
10A Lord te mua ghanaghana mava na lagana na horse,
pe liona na lagana na tuana na mane.
11Gaia te togotogo nia na lei vure tara nia kikinima,
gaira tara pitudila nina dolo te kasila haia.
12Holoutoa Lord, Ighoe Jerusalem.
Holoutoa God, na ghotu i Zion.
13Gaia te lagalagai na mataula ni Jerusalem,
me vautora na vure ilokana na piluna,
14te hea na mabo vanira na vure tana komu eni,
me hera na puku ni vanga uto.
15A Lord te bosa papara vania na maramana,
ma nina bosa te tona minamina,
16Keri ke na snow te horu me saroa na pari,
vagha na lovu te saroa na ghotu sule.
Te vetena ghua na ice,
mete soni keha kolili
vagha tara soni kehara na ravu.
17Te peta horua nina uha te ice pile,
te vagha na lei gari tara peta na vatu.
Ahei te kabu pungisia nina maana te gonia vagha eni?
18A Lord te vetena nina bosa, mara tughu tana beti,
te vetena na ghuri, mana beti te sogha horu.
19Gaia te bosa tatea nina bosa vania na kemana Jacob,
mana nina vetena mana bosa papara vania rana Israel.
20Te mua tatea vagha eni vania siki na kema ghua,
ma gaira tara mua ghilala nina vetena.
Holoutoa A Lord!
1481Holoutoa a Lord.
Holoutoa na Lord tana parako,
holoutoa gaia tana lei bona kokou.
2Holoutoa, ighau rana angel,
holoutoa, ighau nina tarunga i kokou.
3Holoutoa, iroghau na hina mana vula,
holoutoa, ighau na lei vei tughu.
4Holoutoa, ighau na lei puku ni parako i kokou,
holoutoa ghua, ighau na lei beti tana parako.
5Lubatira ge kara holohaba na ahana Lord,
na pukuna gaia te bosa, ma kara [nia] gonia tua.
6Te talura tana bonadira,
ma kara kabu tatana kasila.
Te bosa papara vanira,
mara taonia haia.
7Holohaba a Lord tana maramana,
ighau na lei maumanu tana tahi, mana tahi lalo,
8Na viviha mana lake mana uha ice pile [bololo ngasi bihi]
mana koburu, mana ghuri mana oka tara taonia na liona.
9Ighau na lei ghotu sule mana lei ghotu pile,
ma lei ghai ghania mana lei tabalolo,
10na lei maumanu asi, mana lei bolo, mana lei poli mana lei manu soko,
11Na lei vunaghi ni maramana, mana lei tinoni soko,
gaira tara vaovatogha maia na lei tinoni dete,
12Garimane mana tahula,
mana lei tonikama, mana lei gari pile,
13Ighau udolu kau holohaba na ahana Lord,
na pukuna na ahana te mava lee.
Nina rongoragha te haba vuvungana na parako mana pari.
14Gaia te gonira nina vure, me va hera na laga,
ghau nina vure God kau talu haba gaia.
Ighau nina vure Israel, tau paleva.
Holohaba Lord!
1491Holohaba Lord!
Kau linge na linge vaolu vania Lord.
Linge vaukolu holohaba,
ghobudira tara nia kikinima.
2Israel kau nia togotogo agaia, te gonighau.
Mi ghau Jerusalem, kau nia rivurivu nimiu na vunaghi haba.
3Kau nia ghavaighavai na holohabana na ahana,
nia na uvete mana ghalevu.
4Gaia Lord te nira togotogo nina vure.
Me pitiuluadira tara talumuri nia na pitiulu ni vola.
5Lubatira tara kikinima kara rivurivu na talu habana,
gaira kara linge togotogo tana malei ghimedira.
6Na lei nina holohaba God ke kabu tana mangadira,
mana ivi te vanga tana limadira.
7Ke matera nia ma kara nia bubuto na lei kema,
na deteadira na lei tinoni.
8Kara pitira na lei vunaghi nia na tali,
ma didira tinoni uhuhuli nia na tali halo.
9Ge na dete te bosa tua pungisira.
Ke dete matera eni [vania] didira na lada nina lei tabu.
Holohaba Lord.
1501Holohaba Lord!
Holohaba gaia ta nina malei kabuna i kokou.
Holohaba gaia ta nina malei maana i kokou.
2Holohaba gaia ta nina lutu te haeharegha
Holohaba ghua te haba vule ta nina uto.
3Holohaba gaia, ma kau lovua na tavuli.
Holohaba gaia nia na kidi mana ghalevu ghalo.
4Holohaba gaia nia na ukalele, ma kau ghavaighavai.
Holohaba ghua nia na kodili mana uvete.
5Holohaba gaia nia na koko.
Holohaba gaia nia na koko te dudu.
6Na lei totobo vola soko,
kara linge holohaba vania Lord.
Holohaba Lord!