Pɔɔlo Ɔwolɛ Ɔbono Ɔ Ŋmarasɛ Bunge

Kolosiya Awura Mɔ

1

1Me Pɔɔlo ɔbono n gyɛ Kirisito Yesu ɔsɔɔ kyu naa de Wurubuaarɛ gɛlaarɛ so de Timoti, aye-nanbo Yesu ɔson mɔ dɔ 2ne n dɛ gɛnen ɔwolɛ baarɛ a kya bunge fɛye abono Wurubuaarɛ gi lɔrɔ fɛye yela sa mɔ-nyoro ne fɛ dɛ Kirisito gɛsara dɔ Kolosiya ɔsowolɛ so mɔ. Aye-sɛ Wurubuaarɛ ɔꞌ sa fɛye so gɛwɔnsa dɛnsɛ de ɔꞌ sa fɛye gisen yuuli.

Afaala de Gɛdalaa

3Owi kamaasɛ a kya dalaa a kya sa fɛye mɔ, a kya faala Wurubuaarɛ, aye-Wura Yesu Kirisito mɔ-sɛ. 4Ibono so a kya faala mɔ gɛnen mɔ ne n gyɛ yɛɛ a nu fɛye-gikagyan gibono fɛ ka gyan Kirisito Yesu so mɔ. Ne a nu fɛye-gɛsalaarɛ gɛbono fɛ bo sa asa abono pɛwu Wurubuaarɛ gi lɔrɔ mɔmɔ yela sa mɔ-nyoro mɔ. 5A kya faala Wurubuaarɛ fɛye so kee yɛɛ fɛye-nwɔnsa gi gyan ilaa dɛnsɛ ibono Wurubuaarɛ gi baala yela sa fɛye Wurubuaarɛ dɔ mɔ so. Fɛ nu gɛnen ilaa dɛnsɛ ibono so kyu lii Wurubuaarɛ gɛsintin ɔkalan mɔ dɔ daa. Gɛnen ɔkalan ɔbono ne n gyɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ. 6Mɔ-ɔkalan konkonsɛ baarɛ kya yɛlegɛ nu gyan gɛsinkpan gɛten kamaasɛ so ɔ kya wɔra ilaa dɛnsɛ asa gɛkyena dɔ. I wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono fɛ nu ɔkalan mɔ kee mɔ. Ɔ yɛlegɛ wɔra ilaa dɛnsɛ fɛye-gɛkyena dɔ kpɛ kyu lii gɛkaabono fɛ nu Wurubuaarɛ gitolon mɔ so ne fɛ nu gimɔ-ilaa gɛsɛ yɛɛ i gyɛ gɛsintin mɔ. 7Fɛ kasɛ Yesu ɔkalan mɔ ilaa lii daa Epafirasɛ asɛ. Epafirasɛ gyɛ aye-nanbo laarɛsɛ Yesu ɔson mɔ dɔ. Ɔ yelɛ aye-giyaa dɔ ɔ kya wɔra Kirisito gɛsun ɔ kya sa mɔ gɛnɔɔbono a laa taalɛ ka gyan mɔ so mɔ. 8Ɔ baa lɛɛ fɛye-gɛsalaarɛ gɛbono Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi sa fɛye mɔ nyiile aye.

9Imɔso kyu lii gɛkaabono a nu fɛye so gɛnen mɔ, owi kamaasɛ a kpɛ san a kya dalaa a kya kolɛ Wurubuaarɛ a kya sa fɛye. A kya kolɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ yɛgɛ mɔ-Oduduu ɔꞌ kpɛ ɔ kya sa fɛye ɔlaako ginyi, ɔꞌ yɛgɛ fɛꞌ bii gɛsintin ilaa de fɛꞌ bii mɔ-gɛlaarɛ kpaa logɛ. 10I ba gɛnen mɔ, de fɛꞌ nyɛ akyenabi abono a kaaborɛ Wura Yesu asonbo mɔ de fɛꞌ gyi Wura Yesu ginsi ɔkpa kamaasɛ so. Fɛꞌ kpɛ fɛ kya wɔra ilaa dɛnsɛ kpɛi-kpɛi kamaasɛ de fɛꞌ sɛɛ fɛ kya bii Wurubuaarɛ fɛ kya bɔla. 11Wurubuaarɛ ɔꞌ yɛgɛ fɛꞌ nyɛ ɔlon kamaasɛ kyu naa de mɔ-nyisigyi ɔlon mɔ so, de iꞌ yɛgɛ fɛꞌ nyɛ taalɛ kyu gisen keda ilaa kamaasɛ dɔ de ɔkon. 12Fɛꞌ kpɛ fɛ dɛ afaala fɛ kya sa Wurubuaarɛ ɔbono ɔ gyɛ aye-sɛ ne ɔ kalɛ fɛye wɔra mɔ-asonbo dɔ mɔ. Fɛ bo mɔmɔ dɔ gɛnen mɔ, fɛye kee fɛ laa nyɛ ilaa dɛnsɛ ibono ɔ baala yela sa ɔmɔ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ gyɛ fatela mɔ asɛ mɔ. 13Aye abono a kya ka gyan Yesu so mɔ, Wurubuaarɛ gi mɔlɛgɛ aye lii gibiri ɔlon dɔ ne ɔ yɛgɛ a san a tɛ daa mɔ-gisen dɔ obi Yesu owuragyibo mɔ akyenabi. 14Mɔ Yesu ne n kyu mɔ-nkpa kyɛɛ ne a nyɛ aye-nyoro gɛnen faa. Mɔ-lɛwu so ne Wurubuaarɛ gi kyu aye-ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ aye.

Kirisito Ne N Gyɛ Ɔgyangbarabo

15Kirisito ɔbono asa mɛ wu mɔ de ansi mɔ gyɛ Wurubuaarɛ oyuduu gbaa-gbaa. Imɔso Wurubuaarɛ ɔbono a mɛŋ kya wu de ansi mɔ oyuduu ne Kirisito gi lɛɛ nyiile asa. Ilaa kamaasɛ ibono Wurubuaarɛ gi lɛɛ pɛwu dɔ mɔ, Kirisito ne n gyɛ ɔgyangbarabo. 16I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gi lɛɛ ikamaasɛ ibono i bo soso de gɛsɛ gɛrɛ mɔ, mɔ‑rɛ Kirisito ne n lɛɛ imɔ. Iŋ gyɛ ibono a kya wu de ansi mɔ wolɛ. Dabɔlɛ de ibono aŋ kya wu de ansi mɔ kee fɛɛ ilaa ibonoana pɛwu i kya nyɛ ɔlon anyamesɛ so mɔ. Imɔ‑rɛ imɔ-abelɛnsɛ de imɔ-nbii, de imɔ-ibelɛbelɛ de imɔ-iburuburu pɛwu, Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ Kirisito ne n lɛɛ imɔ. Kirisito kee ne ɔ lɛɛ imɔ sa. 17Kirisito wolaa ɔ bo no pɛi ne ilaa kamaasɛ i bo no. Ne kyu lii mɔ so ne ilaa kamaasɛ i bo no faa.

18Kirisito ne n gyangbara ɔ sa Wurubuaarɛ asonbo fɛɛ gɛnɔɔbono nyamesɛ gimu gi gyangbara sa nyamesɛ nyoro mɔ. Lii mɔ so ne mɔ-asonbo mɛ bo no. Mɔ kee ne n gyɛ ɔgyangbarabo sa asa abono mɛ laa wuꞌ de mɛꞌ kii kyingi lii ibuni dɔ fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ wɔra mɔ. I ba gɛnen mɔ, de mɔ ne ɔꞌ nyɛ wɔra ɔgyangbarabo ilaa kamaasɛ dɔ. 19I lii fɛɛ i wɔra Wurubuaarɛ ɔbolɛ yɛɛ mɔ-oyuduu mɔ pɛwu giꞌ kyena Kirisito dɔ kpaa logɛ. 20Kyu naa de mɔ Kirisito kee so ne i wɔra Wurubuaarɛ ɔbolɛ yɛɛ ɔꞌ lɔrɔ mɔ‑rɛ ilaa kamaasɛ nsana, ilaa ibono i bo soso de ibono i bo gɛsɛ mɔ pɛwu. Imɔso ne mɛ da Kirisito aŋanbi oyii so mɔɔ ne mɔ-nkalan gi kyɛɛgɛ fuɛ. Nmɔ ne Wurubuaarɛ gi kyu lɔrɔ ilaa kamaasɛ ne gisen yuuli gi nyɛ ba.

Gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ Gi Mɔlɛgɛ Kolosiya Awura Mɔ

21Owi ɔko dɔ mɔ, fɛye kee fɛye‑rɛ Wurubuaarɛ nsana iŋ bo kon. Fɛ wɔra daa mɔ-akyobo kyu lii fɛye-nwɔnsa nyɛnyɛn de fɛye-ilaa nyɛnyɛn giwɔra so. 22Nperɛ faa ibono Kirisito gi kyu mɔ-nyoro gibi kyu sa ne mɛ mɔɔ mɔ mɔ, i yɛgɛ Wurubuaarɛ gi lɔrɔ fɛye‑rɛ mɔ nsana. O wuꞌ gɛnen daa de aꞌ nyɛ wɔra gisen fufuli awura abono ɔ lɔrɔ yela sa mɔ-nyoro mɔ de ɔꞌ nyɛ kyu aye kperɛ mɔ-sɛ. Ɔko maŋ wu aye-nyoro so ilaa nyɛnyɛn iko tɔgɛ baa pii. 23Pɛi ne ɔ laa nyɛ wɔra gɛnen sa fɛye mɔ, i gyɛ ibono fɛ laa yelɛ fɛye-ayaa so de fɛꞌ keda fɛye-gisɔɔgyi gibono fɛ bo sa Kirisito mɔ dɔ ken-ken. Gɛnɔɔbono fɛ nu ɔkalan konkonsɛ kyu lii Kirisito so ne fɛ kyu fɛye-ansi gyan mɔ so mɔ, sɛi-sɛi mɛŋ sa iꞌ biidɛ fɛye lii nkan. Gɛnen ɔkalan konkonsɛ ɔbono fɛ nu faa, mɛ naa gyan de gɛsinkpan pɛwu mɛ kya tɔgɛ mɔ ma‑a sa ɔkamaasɛ. Ne ɔkalan baarɛ kee ne n baa wɔra me, Pɔɔlo gɛsun wɔrasɛ.

Gɛsun Gɛbono Wurubuaarɛ Gi Kyu Wɔra Pɔɔlo Abaa Dɔ Mɔ

24N kya yiyɛɛ mɔ, i kya wɔra me ɔkon daa kyu lii fɛye so. I kya nyiile yɛɛ kyu lii gɛyiyɛɛ gɛbono me-nyoro gi kya yiyɛɛ mɔ so mɔ, i kya kpaa de Kirisito-lɛɛ gɛyiyɛɛ gɛbono ɔ yiyɛɛ sa mɔ-asonbo mɔ gɛꞌ yela ɔkara. Kirisito asonbo adɛ mɛ dɛ fɛɛ Kirisito nyoro gbaa-gbaa. 25Kirisito asonbo kee ne nɛ ba n kya son. Gɛnen gɛsun gɛdɛ ne Wurubuaarɛ gi kyu wɔra me-abaa dɔ yɛɛ nꞌ lɛɛ mɔ-agyɛbi mɔ gɛsɛ sa fɛye kpaa logɛ. 26Nkana lii ko‑o adedaabo aberɛ mɔ, Wurubuaarɛ gi kyu mɔ-ilaa boduduusɛ iko kyu ŋara. Ndɛ nkɛ ndɛ dɔ mɔ, Wurubuaarɛ gi lɛɛ imɔ-gɛwi sa asa abono ɔ lɔrɔ mɔmɔ yela sa mɔ-nyoro mɔ. 27Ɔ kya laarɛ fɛɛ ɔꞌ yɛgɛ asa abono ɔ lɔrɔ mɔmɔ yela sa mɔ-nyoro mɔ mɛꞌ bii yɛɛ mɔ-ilaa boduduusɛ idɛ i gyɛ sa gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi pɛwu. Ɔ kya laarɛ mɛꞌ bii nyisigyi belɛ ɔbono ɔnan ɔ bo gɛnen ilaa boduduusɛ ibono dɔ mɔ. Ilaa boduduusɛ ibono n darɛ faa ne n gyɛ yɛɛ Kirisito kya kyena fɛye-asen dɔ. Imɔ ne nan yɛgɛ fɛꞌ bii yɛɛ fɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ nyisigyi mɔ.

28Gɛnen Kirisito ɔbono ɔ tɛ fɛye dɔ mɔ nyoro so ilaa ne a kya yelɛ sansana tɔgɛ mɔ. A kya kyu ɔlaako ginyi kamaasɛ ka nyamesɛ kamaasɛ de aꞌ nyiile nyamesɛ kamaasɛ ilaa. A kya wɔra aniya nyiile ɔmɔ gɛnen de owi ɔbono a laa kyu mɔmɔ ɔkamaasɛ kpe Kirisito asɛ mɔ mɛ ti sɛɛ Kirisito ilaa dɔ. 29Ilaa idɛ so ne me, Pɔɔlo, n kya kyu ɔlon ɔbono Wurubuaarɛ gi kpɛ tansi ɔ kya sa me mɔ pɛwu, n kya wɔra mɔ-gɛsun nyaadɛ gisisiri n kya wu awɔrɔfɔɔ faa.

2

1N kya laarɛ fɛꞌ bii gɛnɔɔbono n kya nyanga ansi n kya wɔra gɛsun n kya sa fɛye‑rɛ Lawodisiya awura de asa abono pɛwu mɛ mɛŋ ti wu me de ansi kerɛ mɔ. 2N kya wɔra gɛsun gɛnen daa de iꞌ nyɛ keda fɛye-nyoro de fɛꞌ nyɛ gɛsalaarɛ. Fɛ nyɛ gɛsalaarɛ mɔ, i laa koola fɛye dabɔlɛ wɔra nyamesɛ kolon. N kya nyanga ansi de Wurubuaarɛ gɛsintin ilaa iꞌ loo fɛye asen dɔ de fɛꞌ nu Wurubuaarɛ ilaa boduduusɛ mɔ gɛsɛ. Wurubuaarɛ ilaa ibono i bo duduu mɔ ne n gyɛ Kirisito. 3Mɔ-nkon asɛ ne anyamesɛ mɛ laa kpe de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ ɔlaako ginyi de gɛnɔɔbono mɛ laa bii Wurubuaarɛ mɔ.

Fɛꞌ Kpɛ Keda Fɛye-Gisɔɔgyi Mɔ Dɔ

4N kya buu ilaa idɛ mi‑i sa fɛye de fɛꞌ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ de ɔko‑rɛ ɔko oꞌ kyu gɛnɔ ɔkon penɛ fɛye kyu lii fɛye-gisɔɔgyi mɔ so. 5Me‑rɛ fɛye aŋ kya nyɛ wu abara de ansi. Oduduu dɔ mɔ mɔ, me-gɛwɔnsa gɛ gyan fɛye so. I kya wɔra me ɔkon gɛnɔɔbono fɛ kya wɔra ilaa imɔ-ɔkpa so ne fɛ yelɛ fɛye-ayaa so girin gisɔɔgyi gibono fɛ bo sa Kirisito mɔ dɔ.

6Fɛɛ gɛnɔɔbono fɛ sɔɔ Kirisito Yesu abaa anyɔ yɛɛ mɔ ne n gyɛ fɛye-Wura faa, fɛye‑rɛ mɔ fɛꞌ kyena de abara gɛnen. 7Fɛ ti nyɛ kyu fɛye-nyoro kyu mada de mɔ faa mɔ, fɛꞌ yɛgɛ mɔ ɔꞌ lɔrɔ fɛye de fɛꞌ kpɛ fa‑a wɔra ɔlon fɛ kya too fɛye-gisɔɔgyi mɔ dɔ. Fɛꞌ kpɛ keda gɛnen fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ wolaa nyiile fɛye mɔ de fɛꞌ kpɛ fɛ dɛ afaala abono aŋ bo ɔkara mɔ fa‑a sa Wurubuaarɛ.

8Fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dandan de ɔko‑rɛ ɔko ɔ mɛŋ sa oꞌ kyu mɔ-lɛɛ nwɔnsa kyu penɛ fɛye giyan de fɛŋꞌ baa buu Kirisito. Mɔmɔ-nwɔnsa nbono ɔnan i lii anyamesɛ asɛ, ne i mɛŋ gyɛ gɛnen mɔ, i lii daa ilaa ibono i kya nyɛ ɔlon anyamesɛ so mɔ asɛ. Iŋ gyɛ Kirisito asɛ ne i lii. Imɔso fɛŋ sa fɛꞌ sɔɔ imɔ gyi.

Fɛye‑rɛ Kirisito Ginyamesɛ Kolon Mɔ Agyan

9Kirisito berɛ, mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ mɛ gyɛ ɔkolon, ne o kii ɔ gyɛ nyamesɛ. 10Fɛye‑rɛ Kirisito fɛ gyɛ nyamesɛ kolon faa mɔ, Wurubuaarɛ ilaa i bɔla fɛye dɔ kee. Ilaa ibonoana pɛwu i kya nyɛ ɔlon anyamesɛ so mɔ, gɛnen Kirisito kolon baarɛ ne n kya gyi imɔ so. 11Lii ibono fɛye‑rɛ Kirisito fɛ gyɛ nyamesɛ kolon kee so mɔ, i yɛgɛ ɔ wɔra ilaa iko sa fɛye, i dɛ daa fɛɛ Gyuda awura itiibilaa iko. Gyuda awura mɛ kya ten awɔrɛ de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ mɛ gyɛ Wurubuaarɛ wolɛ asonbo. Ibono Kirisito gi wɔra sa fɛye mɔ berɛ, i mɛŋ gyɛ fɛɛ gɛnɔɔbono nyamesɛ ne n ten awɔrɛ kyu kyɛɛgɛ nyamesɛ nyoro gibi mɔ. Fɛye-gidebi nyɛnyɛn gibono fɛ dɛ mɔ ɔwolɛ ne Kirisito gi kyadɛ fuɛ gɛnen. 12Gɛnen kee ne owi ɔbono mɛ gyere fɛye Wurubuaarɛ sagyere mɔ, i wɔra fɛɛ fɛye‑rɛ Kirisito fɛ wuꞌ gikolon ne mɛ pule fɛye‑rɛ mɔ dabɔlɛ. Mɛ gyere fɛye gɛnen mɔ, i wɔra fɛɛ fɛye‑rɛ Kirisito pɛwu fɛ kyingi lii ibuni dɔ ne. Wurubuaarɛ ne n gyɛ ɔbono o kyingi Kirisito lii ibuni dɔ. Fɛ sɔɔ Wurubuaarɛ ilaa wɔrasɛ idɛ gyi so mɔ, i wɔra fɛɛ fɛye kee fɛ kyingi lii ibuni dɔ.

13Pɛi de fɛye‑rɛ Kirisito fɛ lɔɔ wɔra nyamesɛ kolon mɔ, nkana fɛ dɛ fɛɛ asa abono mɛ wuꞌ mɛ naa mɔ. Wurubuaarɛ gi kyingi fɛye lii gɛnen lɛwu ɔbono dɔ dabɔlɛ de Kirisito. Imɔ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ nkana fɛye-ilaa nyɛnyɛn giwɔra de ibono fɛŋ kya son Wurubuaarɛ so mɔ, Wurubuaarɛ asɛ mɔ, fɛ wɔra fɛɛ asa abono fɛ wuꞌ mɔ. Nperɛ berɛ, ɔ yɛgɛ fɛ wɔra fɛɛ fɛ kyingi baa nyɛ Kirisito-lɛɛ gɛkyena ɔnan dabɔlɛ de Kirisito. I kya nyiile yɛɛ o kyu aye-ilaa nyɛnyɛn pɛwu kyɛɛ aye.

14Aye-ilaa nyɛnyɛn ibono a kya wɔra ne i kya yɛgɛ Wurubuaarɛ nbara gi kya bun aye gipuɛɛ mɔ, Wurubuaarɛ gi lɛɛ giyaa nyise imɔ pɛwu so. Ne i san wɔra fɛɛ aye-ilaa nyɛnyɛn de Kirisito ne Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɛ da aŋanbi lɛwu oyii so mɔɔ gɛnen. 15Kyu lii Kirisito lɛwu baarɛ so mɔ, ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi ibono i kya nyɛ ɔlon anyamesɛ so mɔ, Wurubuaarɛ gi sɔgɛ imɔ-ɔlon pɛwu lii imɔ-abaa dɔ, ne o gyi imɔ so ne ɔ wɔra imɔ ipeeli sansana.

Kirisito So Ne A Kya Nyɛ Sɛɛ Wurubuaarɛ Ilaa Dɔ

16Imɔso ibono Wurubuaarɛ gi yɛgɛ fɛ nyɛ fɛye-nyoro gɛnen faa, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ ɔko‑rɛ ɔko ɔꞌ baa yela ilaa kyosɛ nbara nko sa fɛye. Ako mɛ kya tɔgɛ yɛɛ fɛye-ilaa gyisɛ iko abɛɛ ilaa nunsɛ mɔ iko i kya kyɔ. Ako, mɔ, mɛ kya tɔgɛ yɛɛ i tiri fɛɛ fɛꞌ gyi gɛkɛ belɛ, bosɛ gikasɛgyan, abɛɛ gɛkɛ kyoolasɛ mɔ so. Fɛŋ sa fɛꞌ nu ɔmɔ asɛ. 17Gɛnen ilaa kyosɛ ibono i gyɛ daa fɛɛ ilaa kaalasɛ ibono i kya nyiile ilaa ibono i laa baa ba mɔ. Idɛ kon berɛ, ilaa mɔ gbaa-gbaa i ba. Imɔ ne n gyɛ Kirisito ilaa. 18Imɔso ibono fɛ ti nyɛ bii Kirisito gbaa-gbaa ilaa faa, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ kii sɔɔ ako nbara kpɛi-kpɛi gyi. Ako yɛɛ fɛ mɛŋ sa fɛꞌ kyu fɛye-nyoro yɛɛ fɛ gyɛ asa de fɛꞌ son Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ. Mɛ nyi yɛɛ imɔ idɛ ne nan kpaa fɛye Wurubuaarɛ asɛ. Gɛnen asa abono ɔnan mɛ kya tɔgɛ yɛɛ Wurubuaarɛ gi lɛɛ ilaa gɛwi nyiile ɔmɔ fɛɛ ideri. Mɛ kya tɔgɛ gɛnen mɔ, mɛ kya penɛ nyoro daa. Anyamesɛ-lɛɛ nwɔnsa ne n kya yɛgɛ mɛ kya nyiile mɔmɔ-nyoro gɛnen. 19Mɛ mɛŋ kya tɛsɛ kyu mɔmɔ-nyoro mada de Kirisito ɔbono ɔ gyɛ ɔgyangbarabo gɛkpaa-gɛkpaa mɔ. Kirisito asɛ ne mɔ-asonbo mɛ kya nyɛ Wurubuaarɛ ɔlon de gɛnɔ kolon lii, fɛɛ gɛnɔɔbono gimu gi kyaga de nyamesɛ nyoro pɛi ne mɔ-nyoro dɔ ikyin de nkyaga-nkyaga i kya nyɛ wɔra gɛsun imɔ-ɔkpa so mɔ. Gɛnen ne Wurubuaarɛ kya yɛgɛ mɛ kya sɛɛ mɔ-ɔson mɔ dɔ ne.

20Fɛye abono fɛ kya son Kirisito mɔ, i wɔra fɛɛ fɛye‑rɛ Kirisito ne n wuꞌ dabɔlɛ. Ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi ibono i kya nyɛ ɔlon anyamesɛ so gɛsinkpan gɛrɛ mɔ iŋ baa nyɛ ɔlon ɔko fɛye so. To! I mɛŋ baa i bo lon fɛye so mɔ, i wonɛ so ne fɛ san fɛ tɛ fɛɛ imɔ ne n bo fɛye gɛnen? Fɛ san fɛ kya kyo imɔ-ilaa kyosɛ, fɛɛ 21“Gɛŋ sa foꞌ keda idɛ,” “Gɛŋ sa foꞌ gyi idɛ,” “Gɛŋ sa foꞌ yii idɛ.” 22Gɛnen ilaa kyosɛ idɛana mɔ, i gyɛ daa anyamesɛ ne n yela imɔ. (Imɔ idɛana pɛwu mɔ, fo yii imɔ daa‑o, fo keda imɔ daa‑o, i laa taa baa nyida.) 23Asa abono mɛ kya kyo ilaa idɛana mɔ, i kya wɔra mɔmɔ fɛɛ ɔlaako ginyi ilaa ne mɛ kya wɔra. Mɔmɔ asɛ mɔ, mɛ nyi yɛɛ mɛ dɛ nyoro mɛ kya son Wurubuaarɛ imɔ-ɔkpa so ne, yɛgɛ mɛŋ ti taa wɔra sɛi. Mɛ kya wɔra mɔmɔ-nyoro fɛɛ mɛŋ gyɛ asa ako, ne mɛ kya ka mɔmɔ-nyoro ansi mɔmɔ-ɔson mɔ so. Gɛsintin mɔ ne n gyɛ yɛɛ mɔmɔ-nbara de mɔmɔ-ilaa kyosɛ mɔ iŋ bo agyan. I maŋ taalɛ kpaa nyamesɛ de ɔŋ baa wɔra mɔ-lɛɛ ɔbolɛ gɛlaarɛ.

3

Wurubuaarɛ Asɛ Gɛkyena Ɔnan

1Wurubuaarɛ gi sa fɛye gɛkyena pobɔrɔ ne i wɔra fɛɛ fɛye‑rɛ Kirisito ne n kyingi lii ibuni dɔ dabɔlɛ. Imɔso i kaaborɛ fɛꞌ laarɛ daa ilaa ibono i bo Wurubuaarɛ dɔ mɔ gɛten. Nno ne Kirisito tɛ Wurubuaarɛ asɛ, mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ mɛ kya gyi gɛwura. 2Fɛꞌ kyu fɛye-nwɔnsa gyan Wurubuaarɛ dɔ ilaa so taa gɛsinkpan so ilaa yɛgɛ. 3I kya nyiile yɛɛ fɛ wɔra fɛɛ asa abono mɛ wuꞌ mɔ. Imɔso fɛye-gɛkyena gbaa-gbaa gɛŋ baa gɛ bo gɛsɛ gɛrɛ. Gɛ san gɛ ŋara Kirisito asɛ Wurubuaarɛ dɔ. 4Kirisito ne n tɛ aye dɔ so ne a nyɛ gɛkyena gɛbono gɛnen. Owi ɔbono Wurubuaarɛ laa lɛɛ Kirisito gɛwi nyiile gɛsinkpan so asa de nyisigyi mɔ, Wurubuaarɛ laa yɛgɛ aye-gɛkyena gɛbono gɛ laa lii gɛwi Kirisito asɛ de nyisigyi kee.

Gɛkyena Pobɔrɔ De Gɛkyena Dedaa

5Imɔso ibono i wɔra fɛɛ fɛ kpe Wurubuaarɛ dɔ gɛnen so mɔ, fɛꞌ lɛɛ abaa kee lii gɛsinkpan so ilaa ibono i kya gyi fɛye-amu mɔ dɔ. Gɛnen ilaa ibonoana ne n gyɛ agyibara gilaarɛ, ilaa kankaran giwɔra, ilaayan nwɔnsa, de ibono fɛ laa laarɛ ilaa ibono iŋ gyɛ iwɔrasɛ, abɛɛ fɛꞌ wɔra onsipara ɔko ilaa so. Onsipara wura kya wɔra fɛɛ ɔ kya lii Wurubuaarɛ gɛmara son daa gɛsinkpan so ilaa dɛnsɛ. 6Asa abono mɛ kya wɔra gisomaanu sa Wurubuaarɛ mɔ mɔmɔ ne n kya wɔra gɛnen ilaa nyɛnyɛn idɛana. Imɔso Wurubuaarɛ laa kyu ginyadon de mɔmɔ. 7Nkana aberɛ ako dɔ mɔ fɛ tɛ akyenabi abono, ne ilaa idɛana ne fɛye kee fɛ kya wɔra.

8Idɛ kon ibono fɛ kya ka gyan Kirisito so faa mɔ, fɛꞌ too ilaa nyɛnyɛn pɛwu giwɔra fuɛ. Fɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ ginyadon foro-foro agyɛbi de gɛkyo ilaa de asebi de ibono iŋ gyɛ itɔgɛsɛ mɔ iꞌ lii fɛye-nnɔ dɔ. 9Fɛꞌ mɛŋ sa fɛꞌ kɛɛ abon sa abara. I lii fɛɛ fɛye dedaa-lɛɛ gidebi nyɛnyɛn mɔ gimɔ‑rɛ gimɔ-ilaa wɔrasɛ pɛwu mɔ, fɛ too imɔ fuɛ. 10Idɛ kon fɛ kyɛɛgɛ baa nyɛ oyuduu pobɔrɔ dɛnsɛ. Wurubuaarɛ ne n lɔrɔ lɛɛ oyuduu pobɔrɔ ɔbono sa fɛye. Ɔ kpɛ ɔ kya lɔrɔ fɛye-oyuduu baarɛ i kya yɛgɛ ɔ kya kii wɔra ɔpobɔrɔ ɔ kya too de fɛꞌ nyɛ wɔra fɛɛ mɔ Wurubuaarɛ-lɛɛ oyuduu mɔ. Wurubuaarɛ kya wɔra gɛnen de fɛꞌ nyɛ bii mɔ dandan. 11Wurubuaarɛ gi lɔrɔ lɛɛ fɛye-oyuduu pobɔrɔ gɛnen mɔ, ilaa ibono nkana i kya baragɛ fɛye nsana mɔ, iŋ baa i bo ilaa dɔ. Fɛ gyɛ Gyuda awura daa‑o, fɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura‑o, fɛ ten awɔrɛ daa‑o, fɛ mɛŋ ten daa‑o, fɛ gyɛ asafo kpan‑n daa‑o, fɛ gyɛ abono mɔmɔ-ansi aŋ bugi‑o, fɛ tɛ owura asɛ daa‑o, fɛ tɛ sa fɛye-nyoro daa‑o, ilaa idɛ pɛwu, iŋ baa i bo ilaa dɔ. Kirisito wolɛ ne n bo ilaa dɔ, ne mɔ ne n bo fɛye ɔkamaasɛ dɔ.

12Wurubuaarɛ gi lɛɛ gibaa yii fɛye, ne ɔ lɔrɔ fɛye yela sa mɔ-nyoro. Ɔ kya laarɛ fɛye-ilaa. Imɔso ilaa dɛnsɛ giwɔra ne n kaaborɛ fɛye. Fɛꞌ kyu imɔ too fɛye-nyoro so, fɛɛ gitolon de ilaa ibono fɛ laa wɔra de iꞌ yuuli asa asen. Fɛꞌ bara fɛye-nyoro gɛsɛ sa abara de fɛꞌ nyɛ gisen sa abara. 13Fɛꞌ tɔgɛ kyule abara. Nengyene ɔko gi wɔra fɛye ilaa nyɛnyɛn mɔ, fɛꞌ kyu kyɛɛ mɔ. Gɛnɔɔbono aye-Wura Yesu gi kyu kyɛɛ fɛye mɔ, gɛnen ne i kaaborɛ fɛɛ fɛye kee fɛꞌ kyu kyɛɛ abara ne. 14Fɛye-gidɛnsɛ gidɛ pɛwu gɛmara mɔ, fɛꞌ kyu gɛsalaarɛ kyu too fɛye-nyoro so. Gɛsalaarɛ ne n kya yɛgɛ fɛye-ilaa kamaasɛ i laa kyena de abara ɔkpa so kanpɛ. 15Fɛꞌ yɛgɛ Kirisito gisen yuuli gibono ɔ kya sa fɛye mɔ giꞌ kyena fɛye-asen dɔ de gimɔ ne giꞌ gyangbara sa fɛye. Fɛ gyɛ daa nyamesɛ kolon, ne gisen yuuli so ne Wurubuaarɛ gi tɔgɛ fɛye yɛɛ fɛꞌ son mɔ. Fɛꞌ yɛgɛ Wurubuaarɛ ilaa wɔrasɛ iꞌ gyi fɛye-ginsi de fɛꞌ faala mɔ lii fɛye-asen dɔ. 16Fɛꞌ yɛgɛ Kirisito agyɛbi mɔ aꞌ kyena fɛye-asen dɔ dɔɔdan de fɛꞌ kyu Wurubuaarɛ ɔlaako ginyi pɛwu kyu nyiile abara de fɛꞌ ka abara. Fɛꞌ kyu Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ ilon, Wurubuaarɛ asonbo ilon, de Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ilon pɛwu de fɛꞌ kyu bii faala Wurubuaarɛ lii fɛye-asen dɔ. 17Ilaa kamaasɛ ibono fɛ laa tɔgɛ abɛɛ fɛ laa wɔra mɔ, fɛꞌ kyu daa Wura Yesu ginyen kyu wɔra imɔ. Fɛꞌ kpɛ fɛ dɛ afaala kyu naa de mɔ Wura Yesu so fɛ kya sa Wurubuaarɛ ɔbono ɔ gyɛ aye-sɛ mɔ.

Ɔbono Ɔ Sɔɔ Yesu Gyi Mɔ Gikyenabi

18Akyii, fɛꞌ bara fɛye-nyoro gɛsɛ sa fɛye-kuliana fɛɛ gɛnɔɔbono i kaaborɛ abono mɛ sɔɔ Wura Yesu gyi mɔ mɛꞌ wɔra mɔ. 19Fɛye anyen mɔ, mɔ, fɛꞌ laarɛ fɛye-kaana ilaa. Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ wɔra ɔmɔ gɛnɔ. 20Fɛye nbii mɔ, mɔ, fɛꞌ nu fɛye-sɛana de fɛye-nyiana asɛ ilaa kamaasɛ dɔ. Imɔ ne n kya gyi Wura Yesu ginsi. 21Fɛye abono fɛ gyɛ asɛ mɔ, fɛ mɛŋꞌ kyena ŋmaayii fɛye-biana de iꞌ yɔɔ mɔmɔ-nyoro. 22Fɛye abono fɛ tɛ asa asɛ gɛsinkpan so mɔ, fɛꞌ nu fɛye-wuraana asɛ ilaa kamaasɛ dɔ. Fɛye-wuraana mɔ mɛ yelɛ mɛ kerɛ fɛye‑o, mɛ mɛŋ yelɛ mɛ kerɛ fɛye‑o, fɛꞌ gyi gɛsintin sa ɔmɔ lii fɛye-asen dɔ fɛɛ asa abono mɛ selɛ Wura Yesu mɔ de i mɛŋ sa iꞌ wɔra fɛɛ abono mɛ kya laarɛ ayenbi mɛ kya lii daa anyamesɛ asɛ mɔ. 23Ilaa kamaasɛ ibono fɛ laa wɔra mɔ, fɛꞌ wɔra imɔ lii fɛye-asen dɔ fɛɛ Wura Yesu ne fɛ kya wɔra fɛ kya sa. Iŋ sa iꞌ wɔra fɛɛ nyamesɛ. 24Fɛꞌ bii yɛɛ fɛye-ntɛɛla gi laa lii daa mɔ asɛ. Mɔ ne n kya baala Wurubuaarɛ dɔ ilaa ɔ kya yela ɔ kya sa fɛye. Aye-Wura Yesu Kirisito ne fɛ kya son. 25Gɛnen kee ne Wurubuaarɛ laa ka nyamesɛ kamaasɛ ilaa nyɛnyɛn ibono ɔ wɔra mɔ gikɔ. Wurubuaarɛ berɛ, mɛŋ bo gɛligi.

4

1Fɛye abono asa mɛ tɛ fɛye asɛ mɔ, fɛꞌ kyu gɛsintin kerɛ mɔmɔ so fɛɛ gɛnɔɔbono i kaaborɛ mɔ. Fɛꞌ nyingi yɛɛ fɛye kee fɛ bo owura ɔko Wurubuaarɛ dɔ.

Gika Laalaalogɛ

2Fɛꞌ kpɛ keda gɛdalaa dɔ ken-ken de fɛye-ansi aꞌ dɛ. Fɛ kya dalaa gɛnen mɔ, fɛꞌ kyu afaala sa Wurubuaarɛ. 3Fɛꞌ dalaa kolɛ Wurubuaarɛ sa aye abono a kya tɔgɛ mɔ-agyɛbi mɔ kee yɛɛ oꞌ bugi ɔkpa sa aye de aꞌ nyɛ lɛɛ Kirisito ilaa boduduusɛ mɔ tɔgɛ. Kirisito ilaa idɛ ne nꞌ kya tɔgɛ ne mɛ keda me tii de obu faa. 4Fɛꞌ dalaa yɛɛ Wurubuaarɛ ɔꞌ sa me ɔkpa de nꞌ taalɛ tɔgɛ Kirisito ilaa gɛnɔɔbono ɔkara i kaaborɛ nꞌ tɔgɛ de iꞌ loo asa aso dɔ mɔ.

5Fɛye‑rɛ asa abono mɛŋ bo aye Yesu asonbo mɔ dɔ mɔ fɛ tɛ dabɔlɛ mɔ, fɛꞌ kerɛ dɔɔdan de fɛꞌ kyu ɔkpa kamaasɛ ɔbono fɛ laa nyɛ mɔ kyu kpaa mɔmɔ de mɛꞌ bii Wurubuaarɛ. 6Owi kamaasɛ dɔ mɔ fɛꞌ yɛgɛ fɛye-gɛtɔngɛ gɛꞌ gyi ginsi gɛnɔɔbono i laa nyɛ kpaa Wurubuaarɛ gɛsun. Ɔko gi taasɛ fɛye ilaa iko mɔ, de fɛꞌ bii lɛɛ gɛnɔ kanpɛ.

Afaala Tiikarasɛ

7Nɛ keda Tikakusɛ sun fɛye asɛ. Ɔ loo mɔ, ɔ laa tɔgɛ me-ilaa sa fɛye. Ɔ gyɛ aye-nanbo laarɛsɛ ɔbono aye‑rɛ mɔ a kya son Wura Yesu dabɔlɛ. Gɛnɔɔbono ɔ kya wɔra gɛsun mɔ, a kya ka gyan mɔ so. 8Ilaa ibono so nɛ keda mɔ n kya sun fɛye asɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ n kya laarɛ fɛꞌ nyɛ bii gɛnɔɔbono so a tɛ de gɛrɛ mɔ de iꞌ nyɛ keda fɛye-nyoro. 9Mɔ‑rɛ Onɛsimosɛ, aye-nanbo laarɛsɛ ɔbono a kya ka gyan mɔ so mɔ ne n kya ba fɛye asɛ gɛnen. Onɛsimosɛ gyɛ daa fɛye-nten obi. Mɔmɔ asa anyɔ adɛ mɛ laa tɔgɛ ilaa kamaasɛ ibono i wɔra gɛrɛ mɔ pɛwu sa fɛye.

10Arisetaakusɛ ɔbono me‑rɛ mɔ a tii de obu mɔ kya faala fɛye. Maako, Banabasɛ mɔ-pikyii mɔ-bi mɔ kee kya faala fɛye. Fɛ ti wolaa nyɛ ɔkalan kyu lii Maako baarɛ so yɛɛ nengyene fɛɛ ɔ ba fɛye asɛ nno mɔ, fɛꞌ keda mɔ dandan. 11Gyiisasɛ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Gyusetusɛ mɔ kee kya faala fɛye. Me‑rɛ asa kpɛi-kpɛi a bo gɛrɛ a kya wɔra aye-gɛsun gɛdɛ de Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ aꞌ nyɛ yɛlegɛ asa dɔ. Me‑rɛ gɛnen asa asaꞌ adɛ wolɛ ne n gyɛ Gyuda awura abono a saarɛ mɔmɔ dɔ. Mɛ yɛgɛ me-gisen gi tɔrɔ me.

12Epafirasɛ ɔbono ɔ gyɛ fɛye-ɔsowolɛ so isa ne ɔ kya son Kirisito Yesu mɔ kee kya faala fɛye. Owi kamaasɛ dɔ mɔ Epafirasɛ baarɛ tansi ɔ kya dalaa lii mɔ-gisen dɔ sa fɛye yɛɛ fɛꞌ kpɛ keda gɛnen de fɛꞌ wɔra asa abono mɛ ten ansi Wurubuaarɛ ilaa dɔ. Ɔ kya dalaa yɛɛ fɛꞌ wɔra asa abono mɛ laa bii Wurubuaarɛ gɛlaarɛ pɛwu mɔ. 13Gɛnɔɔbono ɔ kya gyi gɛsun sa fɛye‑rɛ Lawodisiya de Harapolisɛ awura mɔ, nɛ wu imɔ de me-ansi pɛi ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa. 14Aye-kyɛmenɛ dɛnsɛ, Luka ɔbono ɔ gyɛ alɔbo ɔkyɛbo mɔ, de Deemasɛ mɛ kya faala fɛye. 15Fɛꞌ faala aye-nanboana abono mɛ kya son Yesu Lawodisiya ɔsowolɛ mɔ so mɔ de fɛꞌ faala Nenfa mɔ‑rɛ Yesu asonbo abono mɛ kya kyena gyan mɔ-gɛten dɔ mɔ kee sa aye.

16Nengyene fɛ kalɛ ɔwolɛ baarɛ mɔ, fɛꞌ yɛgɛ Yesu asonbo gikpen gibono gi bo Lawodisiya mɔ kee mɛꞌ kalɛ mɔ, de fɛye kee fɛꞌ kalɛ mɔmɔ-lɛɛ ɔbono mɛ nyɛ mɔ. 17Fɛꞌ buu sa Akipusɛ yɛɛ ɔꞌ kerɛ de ɔꞌ wɔra gɛsun gɛbono Wura Yesu gi kyu wɔra mɔ-abaa dɔ mɔ kpaa logɛ.

18Nɛ sin gɛrɛ. Me, Pɔɔlo gbaa-gbaa ne n dɛ me-gibaa n kya ŋmarasɛ afaala tiikarasɛ adɛ n kya sa fɛye faa. Fɛŋ sa fɛꞌ tan me so yɛɛ nɛ tɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi ne mɛ keda me tii de obu. Wurubuaarɛ ɔꞌ sa fɛye so gɛwɔnsa dɛnsɛ.