Pɔɔlo Ɔwolɛ Ɔbono Ɔ Ŋmarasɛ Bunge

Galati Awura Mɔ

1

Yesu Ɔsɔɔ

1Me Pɔɔlo ɔbono n gyɛ Yesu ɔsɔɔ mɔ ne n kya ŋmarasɛ fɛye gɛnen ɔwolɛ baarɛ faa. Iŋ gyɛ anyamesɛ ne n lɛɛ me abɛɛ anyamesɛ ne n sun me yɛɛ nꞌ wɔra Yesu ɔsɔɔ. I gyɛ daa Yesu Kirisito de mɔ-sɛ Wurubuaarɛ ɔbono o kyingi mɔ lii ibuni dɔ mɔ ne n sun me. 2Me‑rɛ me-nanboana abono a kya son Yesu gɛrɛ mɔ pɛwu ne n dɛ ɔwolɛ baarɛ a kya bunge fɛye Yesu asonbo akpen abono fɛ bo Galati gɛsinkpan so mɔ. 3Aye-sɛ Wurubuaarɛ de aye-Wura Yesu Kirisito mɛꞌ sa fɛye so gɛwɔnsa dɛnsɛ de mɛꞌ sa fɛye gisen yuuli. 4Yesu ne n kyu mɔ-nyoro kyɛɛ ne o wuꞌ sa aye de aꞌ nyɛ aye-nyoro lii ndɛꞌ asa adɛ ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ. Aye-sɛ Wurubuaarɛ gɛlaarɛ dɔ ne Yesu gi wɔra gɛnen ilaa idɛ. 5Nyisigyi ɔꞌ wɔra Wurubuaarɛ-lɛɛ gɛkpaa-gɛkpaa! Iꞌ ba gɛnen.

Kirisito Ɔkalan

6I kya dɛ me-gɛnɔ yɛɛ fɛ ti kpɛ fa‑a taa Wurubuaarɛ fa‑a yɛgɛ kusaa gɛnen. Mɔ ne n tɔgɛ fɛye yɛɛ fɛꞌ baa nyɛ mɔ-amɔlɛgɛ abono ɔ kyɛɛ fɛye kyu naa de Kirisito so mɔ. Fɛye mɔ fɛ kii fɛ kya nu daa de ɔkalan ɔko kpɛi. 7Nɛ tɔgɛ gɛnen faa, gɛsintin ne n gyɛ yɛɛ iŋ bo ɔkalan konkonsɛ banban ɔko. Asa ako mɔ mɛ kya kpadɛɛ fɛye-nwɔnsa dɔ mɛ kya laarɛ de mɛꞌ kyɛɛgɛ Kirisito ɔkalan konkonsɛ mɔ. 8Imɔso ba‑a nengyene aye abɛɛ Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ne n kpelegɛ lii Wurubuaarɛ dɔ ba baa tɔgɛ fɛye ɔkalan ɔbono ɔŋ kyena de ɔbono a wolaa buu sa fɛye mɔ, kaasɛ mɔ mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ abaa anyɔ. 9Fɛɛ gɛnɔɔbono a wolaa tɔgɛ fɛye mɔ, idɛ kon n kii mi‑i tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ ɔkamaasɛ ɔbono ɔ kya tɔgɛ fɛye ɔkalan kyu lii Yesu so ne ɔŋ kyena de ɔkalan ɔbono fɛ wolaa nu lii aye asɛ mɔ, kaasɛ mɔ mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ abaa anyɔ. 10Nɛ tɔgɛ imɔ idɛ gɛnen faa, anyamesɛ ginsi ne nꞌ kya laarɛ nꞌ gyi abɛɛ Wurubuaarɛ ginsi ne nꞌ kya laarɛ nꞌ gyi daa? Fɛ kya kerɛ faa, n kya tɔgɛ daa ilaa ibono i laa wɔra anyamesɛ ɔbolɛ mɔ abɛɛ? Naafo n kya kerɛ daa ilaa ibono i laa wɔra anyamesɛ ɔbolɛ pɛi de nꞌ lɔɔ wɔra me-ilaa mɔ, nkana Yesu Kirisito mɛŋ gyɛ me-wura ne.

Gɛnɔɔbono Pɔɔlo Gi Baa Wɔra Yesu Ɔsɔɔ Mɔ

11Me-nanboana Yesu asonbo, n kya laarɛ de fɛꞌ bii yɛɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ ɔbono nɛ lɛɛ tɔgɛ sa fɛye mɔ mɛŋ gyɛ nyamesɛ-lɛɛ ɔkalan. 12I mɛŋ gyɛ nyamesɛ asɛ ne nɛ nu ɔkalan mɔ lii. Iŋ gyɛ nyamesɛ ne n nyiile me. Yesu Kirisito ne n lɛɛ ɔkalan baarɛ gɛwi nyiile me. 13Fɛ nu ilaa ibono nkana n kya wɔra owi ɔbono n kya son Wurubuaarɛ kyu naa de me-naanaana Gyuda awura itiibilaa so mɔ. Nꞌ buu sa fɛye yɛɛ nɛ ka asa abono mɛ kya son Wurubuaarɛ kyu naa de mɔ-bi Yesu so mɔ ansi gikyɔ. Nɛ laarɛ fɛɛ nkana nꞌ nyida gɛnen asa mɔ mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-ɔson mɔ. 14Nkana n kya wɔra aye Gyuda awura ilaa wɔrasɛ imɔ-ɔkpa so don me-gikoso dɔ Gyuda awura sakyɔ. Aye-naanaana itiibi ilaa mɔ i gyi me-gimu gɛnen owi ɔbono dɔ. 15Dabɔlɛ ibono nɛ ka Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ mɔ-bi mɔ asonbo adɛ ansi faa, pɛi de iꞌ lɔɔ korogɛ me mɔ, Wurubuaarɛ gi wolaa lɛɛ me yela. Ɔ sa me so gɛwɔnsa dɛnsɛ ne ɔ tɔgɛ me yɛɛ nꞌ son mɔ‑rɛ mɔ-bi mɔ. 16I wɔra Wurubuaarɛ ɔbolɛ yɛɛ ɔꞌ lɛɛ mɔ-bi Yesu nyiile me de nꞌ naa n kya tɔgɛ ɔkalan konkonsɛ kyu lii mɔ-bi mɔ so sa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ. Wurubuaarɛ gi kpɛ lɛɛ mɔ-bi mɔ nyiile me mɔ, meŋ kpe isa asɛ yɛɛ oꞌ nyiile me Yesu ilaa. 17Meŋ kpe Gyɛrusalem kpaa wu abono mɛ gyangbara me wɔra Yesu isɔɔ mɔ. Nɛ kpɛ koso naa daa kyon kpe Arabiya gɛsinkpan so, ne nɛ kii baa kyon kpe Damasikosɛ ɔsowolɛ so. 18Nsi nsa gɛmara pɛi ne nɛ baa kpe Gyɛrusalem kpaa faala Piita ne a nyɛ bii abara. Nɛ kpe gɛnen mɔ, nkɛ gudu nnun ne nɛ kyena mɔ asɛ nno. 19Meŋ wu Yesu isɔɔ asɛnsɛ mɔ baa bɔla, gɛnen mɔ, Gyeemesi aye-Wura Yesu mɔ-tedɛ mɔ wolɛ. 20Ilaa ibono n kya ŋmarasɛ mi‑i sa fɛye faa, Wurubuaarɛ nyi yɛɛ meŋ kya kɛɛ abon. I gyɛ daa gɛsintin. 21Imɔ gɛmara mɔ, nɛ kyon kpe Siiriya de Silisiya nsinkpan so.

22Gɛnen owi ɔbono pɛwu mɔ, Yesu asonbo akpen abono a bo Gyudiya gɛsinkpan so mɔ mɛ mɛŋ nyi me de ansi. 23Mɛ kya nu me-ilaa de aso daa yɛɛ, “Ɔnyen ɔbono nkana ɔ kya ka aye Yesu asonbo mɔ ansi mɔ, idɛ kon kerɛ, mɔ mɔ ne n kii ɔ kya tɔgɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ ɔbono ɔ laarɛ mɔ-inyidaten mɔ ɔ sa asa mɔ.” 24Me-ilaa idɛ i yɛgɛ mɛ yen Wurubuaarɛ.

2

Pɔɔlo Gi Kpe Yesu Asonbo Abelɛnsɛ Asɛ Gyɛrusalem

1Nsi gudu nnan gɛmara mɔ, nɛ kii kpe Yesu asonbo mɔ asɛ Gyɛrusalem. Me‑rɛ Banabasɛ ne n kpe. A kya kpe mɔ, nɛ kyu Taatusi buu me-nyoro. 2Wurubuaarɛ ne n lɛɛ nyiile me yɛɛ nꞌ kii kpe nno. Nɛ kpe mɔ, nɛ kpaa nyiile mɔmɔ Yesu ɔkalan konkonsɛ ɔbono n dɛ mi‑i tɔgɛ mi‑i sa asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ. Abono yɛɛ mɔmɔ ne n gyɛ abelɛnsɛ mɔ, nɛ yɛgɛ me‑rɛ ɔmɔ a gyan aye-wolɛ. Nɛ laarɛ yɛɛ gɛnen abelɛnsɛ mɔ mɛꞌ nu me-gɛsun mɔ gɛsɛ de iŋ sa iꞌ ba yɛɛ Yesu ɔkalan mɔ gɛsun gɛbono n kya wɔra faa de mɔ-gɛsun gɛbono nan kii wɔra mɔ gɛꞌ wɔra giyan. 3Nɛ kpe abelɛnsɛ adɛ asɛ gɛnen mɔ, ba‑a me-nanbo Taatusi ɔbono me‑rɛ mɔ a naa ne ɔ mɛŋ gyɛ Gyuda isa mɔ, abelɛnsɛ mɔ ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ nyise mɔ yɛɛ ɔꞌ ten mɔ-giwɔrɛ aye Gyuda awura itiibilaa ɔkpa so.

4Pɛi de nꞌ kpe Gyɛrusalem mɔ, asa abono mɛ kya penɛ yɛɛ mɛ kya son Yesu mɔ ako mɛ baa loo aye Yesu asonbo mɔ dɔ de mɛꞌ nyɛ baa kerɛ aye-akyenabi de gɛnɔɔbono a nyɛ aye-nyoro kyu lii Kirisito Yesu so mɔ. Mɛ baa loo aye dɔ gɛnen mɔ, mɛ kya laarɛ daa fɛɛ aꞌ gyi aye Gyuda awura itiibilaa de nbara mɔ pɛwu ɔkpa so kee aye Yesu ɔson mɔ dɔ de aꞌ kii wɔra fɛɛ nbide sa nbara mɔ. 5Kyu lii fɛye so mɔ, a mɛŋ kyule gɛnen asa abono. A kine mɔmɔ-lɛɛ de fɛꞌ nyɛ nu gɛsintin-lɛɛ ɔkalan konkonsɛ kyu lii Yesu so.

6Nɛ kpe abono yɛɛ mɔmɔ ne n gyɛ abelɛnsɛ Yesu asonbo mɔ dɔ mɔ asɛ mɔ, meŋ nyɛ ilaa nyiilesɛ pobɔrɔ iko lii ɔmɔ asɛ. (Nɛ taa terɛ mɔmɔ yɛɛ abelɛnsɛ faa, asa abono ɔnan mɛ gyɛ mɔ lɛɛ iŋ tiri me. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ mɛŋ kya kerɛ asa ansi so.) To. Fɛɛ gɛnɔɔbono nɛ tɔgɛ faa, gɛnen abelɛnsɛ mɔ mɛ mɛŋ kyu sɛi kyu bɔla me-lɛɛ anyiilebi mɔ so. 7Mɛ wu me bii yɛɛ Wurubuaarɛ ne n kyu Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ kyu wɔra me-abaa dɔ de nꞌ lɛɛ mɔ nyiile asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ fɛɛ gɛnɔɔbono o kyu gɛnen ɔkalan baarɛ kee wɔra Piita abaa dɔ de ɔꞌ lɛɛ mɔ nyiile Gyuda awura mɔ. 8(I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ wɔra gɛsun kyu naa de Piita so ne ɔ nyɛ wɔra Yesu ɔsɔɔ sa Gyuda awura mɔ, gɛnen Wurubuaarɛ kolon ɔbono kee ne n wɔra gɛsun kyu naa de me so ne nɛ wɔra Yesu ɔsɔɔ sa asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ.)

9Abelɛnsɛ mɔ mɛ nyɛ wu bii yɛɛ Wurubuaarɛ ne n kpaa me ne nɛ wɔra Yesu ɔsɔɔ sa asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ gɛnen. Imɔso Gyeemesi, Piita, de Gyɔn, abono yɛɛ mɔmɔ ne n gyɛ nkpara sa Yesu ɔson mɔ, mɛ kɔɔlɛ kyule yɛɛ me‑rɛ Banabasɛ de mɔmɔ pɛwu a gyɛ daa nyamesɛ kolon gɛsun mɔ dɔ. Imɔso aye mɔ, aꞌ kpe abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ asɛ de mɔmɔ mɔ mɛꞌ kpe Gyuda awura mɔ asɛ. 10Mɛ tɔgɛ aye yɛɛ aꞌ wolaa nyingi de aꞌ kpaa ayenbo. Gɛnen ilaa ibono kee ne nɛ wolaa kyu too me-nyoro so n kya wɔra.

Pɔɔlo Gi Tɔgɛ Piita Yɛɛ Ilaa Ibono Ɔ Wɔra Mɔ Iŋ Kyena

11Owi ɔbono Piita gi ba Antiyoki mɔ, ilaa ibono ɔ wɔra nno mɔ berɛ, iŋ kyena. Imɔso nɛ tɔgɛ tigi mɔ. 12I kya nyiile yɛɛ nkana mɔ‑rɛ Yesu asonbo abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ mɛ kya kyena wɔra abaa gyi dabɔlɛ kanpɛ. Ɔ bo nno mɔ, mɔ-nanboana Gyuda awura abono mɛ gyɛ Gyeemesi adɛ mɔ ako mɛ kpe mɔ asɛ. Mɛ kpe mɔ asɛ gɛnen mɔ, ɔ tɛɛ mɔ-nyoro lii abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ dɔ. Ɔŋ baa o kyule mada de ɔmɔ. I kya nyiile yɛɛ abono mɛ kpe mɔ asɛ mɔ mɛ kpɛ mɛ dɛ daa yɛɛ ɔbono ɔ mɛŋ gyɛ aye Gyuda isa mɔ laa ten giwɔrɛ de oꞌ gyi Gyuda awura nbara so pɛi de ɔꞌ taalɛ son Yesu ɔkpa so. Piita selɛ asa adɛ gifuu so ne ɔ tɛɛ mɔ-nyoro gɛnen.

13Gyuda awura sɛnsɛ abono mɛ kya son Yesu mɔ mɛ wu gɛnen mɔ, mɔmɔ kee mɛ yii gɛsɛ mɛ kya taa gɛsintin ɔkpa mɔ ma‑a yɛgɛ, kaaborɛ i yɛgɛ Banabasɛ gbaa gi buu mɔmɔ-lɛɛ ɔkpa mɔ. 14Mi‑i me mɔ, nɛ wu ibono mɛŋ kya naa ntintin gɛnɔɔbono i kya kyena de Yesu gɛsintin ɔkalan konkonsɛ mɔ. Imɔso nɛ taasɛ Piita Yesu asonbo mɔ pɛwu ansi dɔ yɛɛ, “Fo‑o fo mɔ, fo gyɛ daa Gyudanyen ne fo taa Gyuda awura akyenabi mɔ yɛgɛ ne fo san fo tɛ daa fɛɛ asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ. Mɔ, nnɛ so ne fo laa taalɛ nyise abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ de mɛꞌ kyena Gyuda awura akyenabi? 15Gɛkorogɛ dɔ mɔ, me‑rɛ fo Piita a gyɛ daa Gyuda awura. A mɛŋ gyɛ asa sɛnsɛ abono mɛ mɛŋ wolaa mɛ nyi Wurubuaarɛ agyɛbi ne mɛ kya fuɛ Wurubuaarɛ ɔkpa mɔ. 16Aye gbaa-gbaa a nyɛ bii yɛɛ i mɛŋ gyɛ aye Gyuda awura itiibilaa mɔ abɛɛ nbara mɔ so gigyi ne nan yɛgɛ Wurubuaarɛ oꞌ kyu nyamesɛ yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran. I gyɛ daa gikagyan gibono nyamesɛ laa ka gyan Yesu Kirisito so mɔ. Imɔso ne aye gbaa-gbaa kee a ka gyan Yesu Kirisito so de Wurubuaarɛ oꞌ kyu aye yɛɛ aye-asen dɔ i boran kyu naa de aye gɛnen gikagyan gibono so. I mɛŋ gyɛ aye Gyuda awura itiibilaa mɔ gigyi so. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ gi tɔgɛ yɛɛ ɔ maŋ kyu nyamesɛ yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran kyu lii itiibilaa abɛɛ nbara so gigyi.”

Ɔkalan Konkonsɛ Ɔbono Pɔɔlo Kya Nyiile Asa Mɔ

17Gɛnɔɔbono aye-ansi a gyan yɛɛ Wurubuaarɛ laa kyu aye yɛɛ aye-asen dɔ i boran kyu naa de aye‑rɛ Kirisito ginyamesɛ kolon mɔ so mɔ, i yɛgɛ aye gbaa-gbaa a bingiri abono mɛŋ kya gyi Gyuda awura itiibilaa mɔ so. Imɔso a taa itiibilaa yɛgɛ de Wurubuaarɛ oꞌ kyu aye yɛɛ aye-asen dɔ i boran faa mɔ, a wɔra ilaa nyɛnyɛn ne? Kirisito kya yɛgɛ asa mɛꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn? Kuaa, iŋ gyɛ gɛnen! 18Nengyene n nyi yɛɛ ilaa idɛ iŋ boran sa me ne nɛ kine imɔ, ne nɛ kii kpaa kyu imɔ mɔ, nɛ lɛɛ me-nyoro nyiile yɛɛ n gyɛ ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo ne. 19Imɔ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ nkana n kya gyi Gyuda awura itiibilaa so, ne Wurubuaarɛ mɛŋ kyu me yɛɛ me-gisen dɔ i boran. Imɔso i wɔra fɛɛ nɛ wuꞌ lii itiibilaa mɔ dɔ. Meŋ baa n tɛ sa itiibilaa mɔ de nꞌ san nyɛ kyena sa daa Wurubuaarɛ. 20Nɛ taa tɔgɛ yɛɛ nɛ wɔra fɛɛ nɛ wuꞌ faa mɔ, i wɔra daa fɛɛ me‑rɛ Kirisito pɛwu ne mɛ da aŋanbi oyii so mɔɔ gikolon. Iŋ baa i gyɛ me ne nꞌ tɛ. Yesu Kirisito ne n san ɔ tɛ me dɔ. Wurubuaarɛ mɔ-bi Yesu ɔbono ɔ laarɛ me-ilaa ne o wuꞌ sa me mɔ so ne nꞌ kya ka gyan de nꞌ nyɛ n tɛ gɛkyena gɛbono n tɛ faa. 21Gidɛnsɛ gibono Wurubuaarɛ gi wɔra sa anyamesɛ mɔ, maŋ kyu gimɔ yɛɛ giŋ gyɛ sɛi. Ne fɛɛ i gyɛ gɛsintin yɛɛ Wurubuaarɛ kya kyu nyamesɛ yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran kyu naa daa de itiibilaa gigyi so mɔ, nkana lɛwu ɔbono Yesu Kirisito gi baa wuꞌ sa anyamesɛ faa, nkana giyan ne.

3

Anɛ Ne N Penɛ Fɛye?

1Fɛye Galati awura, anɛ ne n penɛ fɛye daa? Fɛ mɛŋ nyi ɔlaako. Nɛ wolaa kaala nyiile fɛye gɛnɔɔbono Yesu Kirisito gi wuꞌ lɛwu oyii so sa fɛye mɔ. Sɛi mɛŋ ŋara fɛye. 2Imɔso nꞌ taasɛ fɛye ilaa kolon idɛ: Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi daa giba fɛye so mɔ, fɛ nyi yɛɛ ibono fɛ kya gyi nbara mɔ so mɔ daa? Iŋ gyɛ ibono fɛ nu Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ ne fɛ ka gyan mɔ so mɔ daa? 3Fɛ mɛŋ nyi ɔlaako daa do‑o? Ibono fɛ yii gɛsɛ kanpɛ de Wurubuaarɛ Oduduu mɔ, fɛ laa san kyu fɛye anyamesɛ-lɛɛ ɔlon daa kyu logɛ? 4Ibono pɛwu fɛ wu ɔlaa sa Yesu ɔson mɔ faa mɔ, fɛ kya laarɛ fɛꞌ wɔra awɔrafuɛ? Imɔso i gyɛ gɛsintin yɛɛ fɛ laa wɔra awɔrafuɛ? 5Gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ kpɛ ɔ dɛ mɔ-Oduduu mɔ ɔ kya sa fɛye ne ɔ kya wɔra ilaa ibono i kya lɛɛ mɔ-ɔlon nyiile fɛye mɔ, fɛ nyi yɛɛ fɛye-nbara gigyi so ne ɔ kya wɔra imɔ gɛnen? Iŋ gyɛ Yesu ilaa ibono fɛ nu ne fɛ ka gyan mɔ so?

6Fɛꞌ taa kerɛ aye Gyuda awura ɔnaana gyangbarasɛ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Aberaham mɔ ilaa. Wurubuaarɛ agyɛbi ako a tɔgɛ yɛɛ,

“Aberaham gi ka gyan Wurubuaarɛ so.

Ne mɔ-gikagyan gibono so mɔ,

Wurubuaarɛ gi kyu mɔ yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran.”

7Imɔso i kaaborɛ fɛꞌ bii yɛɛ asa abono mɛ kya ka gyan Wurubuaarɛ so mɔ, mɔmɔ ne n gyɛ Aberaham mɔ-naanaana gɛsintin. 8Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ kee a kya tɔgɛ gikagyan gidɛ so ilaa. Wurubuaarɛ wolaa o nyi yɛɛ ɔ laa kyu abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ kee yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ i boran kyu naa de mɔmɔ-gikagyan gibono mɛ laa ka gyan mɔ Wurubuaarɛ so mɔ. I bo Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ yɛɛ Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ mɔ-ɔkalan konkonsɛ mɔ yela sa Aberaham yɛɛ,

“Kyu naa de fo so mɔ, nan yuule nsinkpan kpɛi-kpɛi pɛwu so asa.”

9Imɔso lii nfono mɔ a laa bii yɛɛ Wurubuaarɛ kya yuule nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ kya ka gyan Wurubuaarɛ so mɔ kyu dabɔlɛ de Aberaham ɔbono ɔ wolaa ka gyan Wurubuaarɛ so mɔ.

Ɔko‑rɛ Ɔko Maŋ Taalɛ Gyi Nbara Mɔ Pɛwu So

10I bo Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ yɛɛ,

“Ɔbono ɔŋ kya wɔra ilaa kamaasɛ

ibono Wurubuaarɛ nbara mɔ gi kya nyiile

fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ ŋmarasɛ Wurubuaarɛ nbara ɔwolɛ dɔ mɔ,

gɛnen kaasɛ mɔ mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ abaa anyɔ.”

Ɔko‑rɛ ɔko mɔ, maŋ taalɛ gyi nbara mɔ pɛwu so. Imɔso nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ kya ka gyan nbara gigyi so mɔ, mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ abaa anyɔ. 11I gyɛ gɛsintin yɛɛ nyamesɛ fo gyi nbara so pɛwu gbaa mɔ, iŋ gyɛ imɔ ne nan yɛgɛ Wurubuaarɛ oꞌ kyu fo yɛɛ fo-gisen dɔ i boran. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ yɛɛ,

“Ɔbono ɔ kya ka gyan Wurubuaarɛ so mɔ ne

Wurubuaarɛ kya kyu yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran.

Gɛnen kaasɛ ɔbono ne nan nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena.”

12Nbara berɛ, mɛŋ kya ka gyan nmɔ so. Mɛ kya gyi nmɔ so daa. Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ yela yɛɛ,

“Ɔbono o gyi nbara mɔ so mɔ

ne nan nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ kyu naa de nbara mɔ so.”

13Nnɔ nbono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ wɔra aye abono aŋ kya gyi mɔ-nbara mɔ so mɔ ɔ yɛgɛ Yesu gi fiyɛɛ nnɔ sa aye. Kyu lii aye-ilaa nyɛnyɛn so mɔ, Yesu ne Wurubuaarɛ gi san tɔgɛ nnɔ wɔra. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ i kya tɔgɛ yɛɛ,

“Nyamesɛ kamaasɛ ɔbono mɛ kyɔlɔga mɔ oyii so mɔɔ

kyu biidɛ mɔ-giso mɔ,

Wurubuaarɛ gi tɔgɛ nnɔ wɔra kaasɛ mɔ ne.”

14Wurubuaarɛ kya laarɛ oꞌ yuule gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ wolaa yuule Aberaham mɔ. Imɔso ne Yesu gi yelɛ aye anyamesɛ giyaa dɔ ka aye-ilaa nyɛnyɛn gikɔ de Wurubuaarɛ ɔꞌ nyɛ yuule aye kii kyu naa de aye‑rɛ Kirisito Yesu ginyamesɛ kolon mɔ so. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ aye abono a kya ka gyan Yesu so mɔ, a kya nyɛ Wurubuaarɛ Oduduu ɔbono ɔ wolaa ka yela yɛɛ ɔ laa sa anyamesɛ mɔ.

Ilaa Ibono Wurubuaarɛ Gi Ka Yela Sa Anyamesɛ Mɔ

15Me-nanboana Yesu asonbo, nꞌ taa kyu anyamesɛ gɛkyena dɔ ilaa kyu wɔra sinkaala sa fɛye. Nengyene nyamesɛ gi nyɛ ka ntan mɔ, mɛ mɛŋ lɛɛ nmɔ mɔ, nyamesɛ maŋ taalɛ kine nmɔ abɛɛ ɔꞌ kyɛɛgɛ nmɔ. 16Wurubuaarɛ gi wolaa ka ilaa dɛnsɛ yela sa anyamesɛ pɛwu. Ɔ ka imɔ yela sa ɔmɔ kyu naa de Aberaham de mɔ-ɔnaanabi mɔ so. Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ nfono n darɛ faa mɔ, i mɛŋ tɔgɛ yɛɛ, “de Aberaham anaanabi.” I nen tɔgɛ yɛɛ “anaanabi” mɔ, mɛ kyɔ ne. I tɔgɛ daa yɛɛ, “de Aberaham ɔnaanabi.” Nyamesɛ kolon ne ɔ gyɛ ne. Gɛnen ɔnaanabi ɔbono ne n gyɛ Kirisito. 17To! Ibono n darɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ fɛɛ gɛnɔɔbono asa mɛ maŋ taalɛ kine abɛɛ mɛꞌ kyɛɛgɛ nyamesɛ-lɛɛ ntan mɔ, gɛnen kee ne Wurubuaarɛ agyɛbi a dɛ ne. Wurubuaarɛ gi wolaa ka yela yɛɛ kyu naa de Aberaham so ne ɔ laa kyule de oꞌ yuule anyamesɛ de mɛꞌ nyɛ wɔra mɔ-asonbo gɛsintin. I wɔra nsi nwɛ nnan de nsi oko de saalaa gɛmara mɔ, pɛi ne Wurubuaarɛ gi lɔɔ lɛɛ mɔ-nbara nyiile Aberaham mɔ-naanaana Gyuda awura mɔ. Gɛnen Wurubuaarɛ nbara mɔ gi mɛŋ taalɛ kyadɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ gi wolaa ka yela mɔ ɔwolɛ fuɛ. 18Nengyene fɛɛ i tiri yɛɛ anyamesɛ mɛꞌ gyi Wurubuaarɛ nbara so pɛi de mɛꞌ lɔɔ nyɛ Wurubuaarɛ ayuule de mɛꞌ wɔra mɔ-asonbo gɛsintin mɔ, gɛnen berɛ mɔ iŋ baa i gyɛ ibono Wurubuaarɛ gi wolaa ka yela mɔ so ne. Gɛsintin gɛbono a nyi mɔ ne n gyɛ yɛɛ Wurubuaarɛ gi kpɛ ka daa yela sa Aberaham yɛɛ ɔ laa yɛgɛ asa mɛꞌ nyɛ wɔra Wurubuaarɛ asonbo gɛsintin kyu naa daa de mɔ Aberaham so. Iŋ gyɛ kyu naa de nbara gigyi mɔ so.

Ilaa Ibono Nbara Mɔ Gi Maŋ Taalɛ Wɔra Mɔ

19Ne nbara mɔ gi maŋ yɛgɛ asa mɛꞌ nyɛ wɔra Wurubuaarɛ asonbo gɛsintin mɔ, menɛtɔ so kiti-i ne ɔ baa yela nmɔ daa? Asa ilaa nyɛnyɛn so ne Wurubuaarɛ gi kyu nbara mɔ kyu bɔla ilaa ibono ɔ ka yela sa ɔmɔ mɔ so. Ɔ kya laarɛ nbara mɔ giꞌ kpaa ɔmɔ kpaa fo aberɛ abono Aberaham ɔnaanabi mɔ laa ba mɔ. Mɔ-ɔnaanabi ɔbono ilaa ne Wurubuaarɛ gi wolaa ka yela mɔ. Owi ɔbono Wurubuaarɛ gi yela mɔ-nbara mɔ, o sun mɔ-isɔɔ iko ne mɛ kpaa tɔgɛ nmɔ sa Mosisi. Imɔso Mosisi gi san wɔra fɛɛ okpowura Wurubuaarɛ de anyamesɛ nsana. 20Gɛnen ilaa ibono i maŋ taalɛ wɔra ɔdan kpaa lii berɛ. I lii fɛɛ okpowura yelɛ abaafon anyɔ nsana. Wurubuaarɛ berɛ gyɛ daa ɔkolon.

21Abɛɛ ɔko laa tɔgɛ yɛɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ gi ka yela mɔ de nbara nbono ɔ yela mɔ, iŋ kya kyena de abara? Kuaa, iŋ gyɛ gɛnen. Nbara nbono ɔnan gi laa taalɛ sa nyamesɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan mɔ giŋ bo no. Naafo nkana i bo gɛnen nbara nbono ɔnan mɔ, ɔfaanan Wurubuaarɛ kya kerɛ asa ilaa wɔrasɛ so de oꞌ wu yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ i boran kyu naa de gɛnen nbara nbono so. 22Idɛ faa mɔ, iŋ gyɛ gɛnen. Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ a kya nyiile yɛɛ ilaa nyɛnyɛn giwɔra i kya nyɛ ɔlon anyamesɛ pɛwu so. I ba gɛnen de Wurubuaarɛ oꞌ kyu daa asa abono mɛ kya ka gyan Yesu Kirisito so mɔ yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ ne n boran. Gɛnen ne Wurubuaarɛ gi wolaa ka yela ne. Nyamesɛ gikagyan so ne Wurubuaarɛ laa kyu mɔ yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran.

Nbara Mɔ Gi Kerɛ Aye So Kaaborɛ Kirisito Gi Ba

23Pɛi de anyamesɛ mɛꞌ lɔɔ ka gyan Yesu so mɔ, Wurubuaarɛ nbara mɔ gi ŋminde aye ne gi tii aye wɔra gɛnen kaaborɛ Yesu gi ba ne gikagyan gibono a laa ka gyan mɔ so mɔ giꞌ lii gɛwi. 24Imɔso nbara mɔ gi wɔra fɛɛ nbii so ɔkerɛbo, ne gi kerɛ aye so kaaborɛ Kirisito gi ba. Ne a san a kya ka gyan mɔ so de Wurubuaarɛ oꞌ kyu aye yɛɛ aye-asen dɔ i boran. 25Idɛ kon ibono a nyɛ ka gyan Yesu so faa, aŋ baa a tiri ɔbono ɔ laa kerɛ aye so mɔ.

Kirisito Gi Ba Faa, Fɛ Laa Nyɛ Ilaa Ibono Wurubuaarɛ Gi Ka Yela Mɔ

26Imɔso fɛye‑rɛ Kirisito Yesu ginyamesɛ kolon mɔ so mɔ, fɛye pɛwu fɛ san wɔra Wurubuaarɛ mɔ-biana gɛsintin kyu naa de fɛye-gikagyan gibono fɛ ka gyan Yesu so mɔ. 27Ibono mɛ gyere fɛye Wurubuaarɛ sagyere ne fɛye‑rɛ Kirisito fɛ wɔra nyamesɛ kolon mɔ, i yɛgɛ fɛ nyɛ kyɛɛgɛ baa nyɛ Kirisito gidebi fɛye-asen dɔ. 28Wurubuaarɛ mɛŋ kya kerɛ yɛɛ Gyuda awura ne, Geriiki awura ne, abono me tɛ awura asɛ mɔ de abono mɛ tɛ mɔmɔ-gibaa so mɔ ne, abɛɛ anyen ne, abɛɛ akyii ne. Mɔ asɛ mɔ, fɛye pɛwu fɛ gyɛ nyamesɛ kolon kyu lii fɛye‑rɛ Kirisito Yesu ginyamesɛ kolon mɔ so. 29Fɛye‑rɛ Kirisito fɛ wɔra nyamesɛ kolon faa, fɛye kee fɛ gyɛ Aberaham mɔ-naanaana ne. Fɛ laa nyɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ gi ka yela sa Aberaham mɔ‑rɛ Kirisito ɔbono ɔ gyɛ mɔ-ɔnaanabi mɔ.

4

Pɛi Ne Kirisito Gi Ba Mɔ, A Kyena Sa Gɛsɛ Gɛrɛ Itiibilaa Mɔ Fɛɛ Nbide

1Fɛɛ ɔko laa baa yii mɔ-sɛ giyaa mɔ, owi ɔbono ɔ san ɔ gyɛ gɛbii mɔ, mɔ‑rɛ gɛbide mɔ, ɔko mɛŋ don mɔ-nanbo. Yɛgɛ ɔ sɛɛ mɔ, mɔ ne nan gyi mɔ-sɛ atɔ pɛwu. 2Ɔŋ ti sɛɛ mɔ, ɔ bo asa abono mɛ kya kerɛ mɔ‑rɛ mɔ-atɔ mɔ so sa mɔ kaaborɛ ɔꞌ sɛɛ kpaa fo owi ɔbono mɔ-sɛ gi yela sa mɔ mɔ. 3Gɛnen kee ne nkana aye a wɔra daa fɛɛ nbii Wurubuaarɛ ɔson dɔ, ne a kyena sa gɛsinkpan so nbara de itiibilaa fɛɛ nbide. 4Wurubuaarɛ gɛlaarɛ dɔ owi mɔ gi san baa fo mɔ, ɔ keda mɔ-bi sun gɛsinkpan so. Gɛsinkpan gɛdɛ so ɔkyii ne n korogɛ mɔ. Mɛ korogɛ mɔ wɔra Gyuda awura nbara dɔ. 5Wurubuaarɛ gi sun mɔ-bi mɔ gɛnen de aye abono nkana a kyena sa nbara mɔ, aꞌ nyɛ aye-nyoro lii nbara gɛkyena mɔ dɔ de aꞌ kyena sa Wurubuaarɛ de ɔꞌ san kyu aye yɛɛ a gyɛ mɔ-biana gɛsintin. 6Ibono i kya lɛɛ nyiile aye yɛɛ a ti bingiri mɔ-biana gɛsintin mɔ ne n gyɛ yɛɛ Wurubuaarɛ gi kyu mɔ-bi mɔ-Oduduu mɔ wɔra aye-asen dɔ ne ɔ kya yɛgɛ a kya taalɛ terɛ Wurubuaarɛ yɛɛ, “N-sɛ, n-sɛ!” mɔ. 7Imɔso i nyɛ ba fo ɔko gisen dɔ gɛnen mɔ, foŋ baa fo gyɛ gɛbide sa Wurubuaarɛ. Fo bingiri Wurubuaarɛ mɔ-bi gɛsintin. Ne fo ti nyɛ fo gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi gɛnen mɔ, ɔ laa yɛgɛ foꞌ nyɛ ilaa ibono ɔ ka yela sa mɔ-biana mɔ.

Pɔɔlo Kya Nyiile Galati Awura Nfono Mɛ Fuɛ Mɔ

8Owi ɔbono fɛŋ ti nyɛ bii fɛye‑rɛ Wurubuaarɛ gɛsɛ de gibi mɔ, fɛ son ikperɛ, yɛgɛ iŋ kaaborɛ fɛꞌ son imɔ, ne fɛ wɔra nbide sa imɔ. 9Idɛ kon fɛ nyɛ bii fɛye‑rɛ Wurubuaarɛ gɛsɛ de gibi faa (abɛɛ nꞌ lɔrɔ tɔgɛ yɛɛ Wurubuaarɛ ne n bii fɛye‑rɛ mɔ gɛsɛ de gibi faa mɔ), nbara de itiibilaa ibono iŋ bo ilaa dɔ ne i maŋ taalɛ wɔra sɛi sa fɛye mɔ, fɛ laa kii kyu fɛye-nyoro too imɔ so? Imɔso fɛ kya laarɛ de fɛꞌ kii wɔra nbide sa gɛnen ilaa ibonoana? 10Fɛ kyu too fɛye-nyoro so yɛɛ fɛ laa wɔra gɛkɛ kyoolasɛ itiibilaa, ibosɛ itiibilaa de gɛsi pobɔrɔ de agyudɔ pobɔrɔ de nkɛ belɛ-belɛ mɔ itiibilaa. 11N kya nu fɛye so yɛɛ fo kya wɔra itiibilaa kpɛi-kpɛi gɛnen mɔ, i kya wɔra me gifuu yɛɛ foŋbii mɔ, gɛnɔɔbono nɛ keda me-nyoro tɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ sa fɛye mɔ, nɛ wɔra imɔ too nkyu dɔ giyan ne.

12Imɔso me-nanboana Yesu asonbo, n dɛ fɛye giserɛ, fɛꞌ wɔra aniya de fɛꞌ wɔra fɛɛ me. Fɛŋ sa fɛꞌ ka gyan itiibilaa so. I lii fɛɛ owi ɔbono n bo fɛye asɛ nno mɔ, me kee nɛ wɔra fɛɛ fɛye. Ne fɛ mɛŋ wɔra me ilaa nyɛnyɛn iko. 13Fɛɛ gɛnɔɔbono fɛ nyi mɔ, me-gilɔ so ne nɛ kpe fɛye asɛ gigyangbarasɛ mɔ, ne nɛ nyɛ lɛɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ tɔgɛ sa fɛye. 14Nɛ kpe gɛnen mɔ, fɛ mɛŋ da me ikyɔɔ, ne fɛ mɛŋ lɛɛ ansi taa me yɛgɛ. Fɛ yiyɛɛ me so owi ɔbono n kya lɔ mɔ. Fɛ kerɛ me so de ɔkon fɛɛ n gyɛ daa Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ abɛɛ n gyɛ daa Kirisito Yesu gbaa. 15Idɛ kon fɛye-ɔsakon ɔbono gi kyon fonɛ daa? Me gbaa-gbaa n nyi fɛye so yɛɛ gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ nkana fɛ laa taalɛ lɛɛ fɛye-ilaa kamaasɛ sa me, ba‑a fɛye-ansibi gbaa. 16Imɔso gɛsintin gɛbono n kpɛ mi‑i tɔgɛ mi‑i sa fɛye so mɔ, nɛ san bingiri fɛye-ɔkyobo?

17Gɛnen asa abono mɛ kya tɔgɛ fɛye ɔkalan banban mɔ berɛ, mɛ kya laarɛ fɛye-ilaa faa mɔ, iŋ taa gyɛ ilaa dɛnsɛ iko so. Mɛ kya laarɛ daa de mɛꞌ nyɛ tɛɛ fɛye lii me asɛ de mɛꞌ nyɛ de fɛꞌ laarɛ mɔmɔ-ilaa. 18Fɛɛ ilaa dɛnsɛ so ne ɔko kya laarɛ fɛye-ilaa mɔ, imɔ ibono i laa kpaa fɛye owi kamaasɛ. Me kee n kya laarɛ fɛye-ilaa. Iŋ gyɛ owi ɔbono n bo fɛye asɛ mɔ wolɛ. 19Me-biana, nɛ wolaa wu ɔlaa fɛye so, ne nꞌ kii n kya wu ɔlaa fɛye so fɛɛ gɛnɔɔbono gɛdun gɛ kya tu ɔkyii mɔ. Nan wu ɔlaa fɛye so gɛnen kaaborɛ Yesu Kirisito gidebi giꞌ lii gɛwi fɛye dɔ. 20I bo me ɔbolɛ fɛɛ nkana nꞌ nyɛ n bo fɛye asɛ de nꞌ nyɛ bii gɛtɔngɛ gɛbono nan tɔngɛ sa fɛye mɔ. Fɛye-ilaa i bo me-gisen dɔ gɛnɔnko gɛnɔnko daa.

Haga De Sara Ilaa

21Fɛye abono fɛ kya laarɛ de fɛꞌ kyena sa Gyuda awura nbara mɔ, fɛ nyi yɛɛ fɛ kya gyi nbara mɔ so ne? Fɛꞌ nu gɛnɔɔbono nan baa lɛɛ nmɔ gɛsɛ sa fɛye mɔ. 22Mɛ ŋmarasɛ Gyuda awura nbara mɔ dɔ yɛɛ Gyuda awura mɔmɔ-naana gyangbarasɛ Aberaham gi korogɛ anyen anyɔ. Ɔko mɔ-nyi gyɛ Aberaham mɔ-ka obolonbu. Ɔko mɔ mɔ-nyi gyɛ Aberaham mɔ-ka yɛsɛ. 23I kii koso mɔ, mɔ-ka mɔ obolonbu mɔ gi nyɛ ɔtɔ korogɛ sa mɔ fɛɛ gɛnɔɔbono anyamesɛ mɛ kya nyɛ itɔ korogɛ mɔ. Mɔ-ka yɛsɛ mɔ berɛ gi nyɛ ɔtɔ korogɛ sa mɔ mɔ, i gyɛ daa Wurubuaarɛ ilaa wɔrasɛ. Wurubuaarɛ gi ka yela sa mɔ yɛɛ ɔ laa nyɛ gɛbii, yɛgɛ ɔ gyɛ ɔlabanbo.

24Gɛnen akyii anyɔ adɛ ilaa i gyɛ daa fɛɛ gikpalɛ sa aye anyamesɛ. Akyii mɔ mɛ yelɛ mɛ sa gɛnɔ dedaa de gɛnɔ pobɔrɔ gɛbono Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɔ‑rɛ anyamesɛ mɛ wɔra de mɛꞌ kyu kyena de abara mɔ. Gɛnɔ dedaa ne n gyɛ Wurubuaarɛ nbara nbono o kyu sa anyamesɛ Saanayi gibii mɔ so mɔ. Gɛnen gɛnɔ gɛbono gɛ dɛ fɛɛ Aberaham mɔ-ka obolonbu mɔ. Ɔ kya korogɛ nbii nbono mɛ tɛ sa ako mɔ. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Haga. 25Saanayi gibii mɔ gi bo daa Arabiya gɛsinkpan so. A kya nu yɛɛ Haga ginyen gi gyan gɛnen gɛsinkpan gɛbono so. Haga kee yelɛ ɔ sa Gyɛrusalem, Gyuda awura ɔsowolɛ gɛmu ɔbono ɔ bo no ndɛ faa. I kya nyiile yɛɛ Gyɛrusalem ɔbono mɔ‑rɛ mɔ-asa pɛwu mɛ tɛ sa daa ako.

26Wurubuaarɛ dɔ lɛɛ Gyɛrusalem ɔsowolɛ mɔ berɛ mɛŋ tɛ ɔ sa ako. Ɔ dɛ daa fɛɛ Aberaham mɔ-ka yɛsɛ Sara. Aye abono a kya ka gyan Yesu so mɔ, Wurubuaarɛ dɔ lɛɛ ɔsowolɛ baarɛ dɛ fɛɛ aye-nyi. 27Fɛꞌ nyingi yɛɛ Sara ilaa ɔnan i bo Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ yɛɛ,

“Fo ɔbono foŋ ti korogɛ mɔ, yɛgɛ iꞌ wɔra fo ɔkon.

Fo ɔbono foŋ ti da ɔtɔ mɔ, kpen de foꞌ wɔra ɔlanba de ɔkon.

I kya nyiile yɛɛ fo ɔbono fo-kuli gi koso taa fo yɛgɛ mɔ,

fo laa kii baa nyɛ nbii don ɔkyii ɔbono ɔ bo ɔnyen mɔ.”

28Imɔso, me-nanboana Yesu asonbo, fɛꞌ bii yɛɛ aye abono a kya ka gyan Yesu so mɔ a dɛ fɛɛ Sara mɔ-bi, Ayisiki, ɔbono Wurubuaarɛ gi wolaa ka yela sa mɔ yɛɛ ɔ laa nyɛ mɔ. 29Aberaham mɔ-biana anyɔ mɔ dɔ mɔ, mɛ korogɛ ɔko gɛnɔɔbono anyamesɛ mɛ kya nyɛ itɔ korogɛ mɔ. Ɔnyɔsɛ mɔ berɛ kyu lii Wurubuaarɛ Oduduu mɔ so ne mɛ korogɛ mɔ. Nbii nnyɔ ndɛ aberɛ dɔ mɔ, anyamesɛ ɔlon dɔ lɛɛ gɛbii mɔ gɛ kyo Wurubuaarɛ Oduduu dɔ lɛɛ gɛbii mɔ. Gɛnen gɛkyo gɛbono ɔnan ne n dɛ baa lii de ndɛꞌ kee faa. Abono mɛ kya ka gyan nbara gigyi so mɔ mɛ kya kyo aye abono a kya ka gyan Yesu Kirisito so mɔ. 30Menɛ ne Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ a kya nyiile aye kyu lii nbii nnyɔ ndɛ so? A kya nyiile aye yɛɛ Wurubuaarɛ gi tɔgɛ Aberaham yɛɛ,

“Gya fo-ka obolonbu mɔ mɔ‑rɛ mɔ-bi mɔ lii fo-gɛten dɔ.

Gɛnen fo-bi ɔbono maŋ nyɛ gyi fo-atɔ.

Fo-ka yɛsɛ mɔ mɔ-bi mɔ ne nan gyi fo-atɔ.”

Imɔso lii agyɛbi adɛ dɔ mɔ, a bii yɛɛ fɛɛ gɛnɔɔbono Haga mɔ-bi mɛŋ nyɛ gyi Aberaham atɔ mɔ, gɛnen kee ne abono mɛ kya ka gyan nbara mɔ so mɔ mɛ maŋ nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ ne. 31Aye abono a kya ka gyan Yesu so mɔ berɛ, a kya nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena. Imɔso me-nanboana Yesu asonbo, a mɛŋ dɛ fɛɛ Aberaham mɔ-ka obolonbu mɔ mɔ-biana. A dɛ daa fɛɛ Aberaham mɔ-ka yɛsɛ mɔ mɔ-biana.

5

Yesu Gi Yɛgɛ A Nyɛ Aye-Nyoro

1Kirisito gi laarɛ yɛɛ aye abono a kya ka gyan mɔ so mɔ aꞌ nyɛ aye-nyoro lii ɔfɛ dɔ. I kya nyiile yɛɛ mɔ so ne Wurubuaarɛ gi kyu aye yɛɛ aye-asen dɔ i boran. Imɔso fɛꞌ yelɛ fɛye-ayaa so girin. Fɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ itiibilaa de nbara mɔ iꞌ kii ŋminde fɛye. 2Fɛꞌ nu dandan. Me, Pɔɔlo n kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ fɛ yɛgɛ mɛꞌ ten fɛye-awɔrɛ Gyuda awura itiibilaa ɔkpa so yɛɛ imɔ ne nan mɔlɛgɛ fɛye mɔ, Kirisito maŋ baa mɔlɛgɛ fɛye. 3N kii mi‑i tɔgɛ fɛye ɔkamaasɛ yɛɛ fo ɔbono fo yɛgɛ mɛꞌ ten fo-giwɔrɛ Gyuda awura itiibilaa ɔkpa so mɔ, fo‑rɛ Gyuda awura nbara de itiibilaa mɔ pɛwu ne kpɛɛꞌɛ. 4Fo ɔbono fo kya laarɛ fɛɛ Wurubuaarɛ oꞌ kyu fo yɛɛ fo-gisen dɔ i boran kyu naa de fɛye-nbara gigyi so mɔ, fo‑rɛ Kirisito nsana i tɛɛ ne. Fo lɛɛ fo-nyoro lii Wurubuaarɛ gitolon gibono ɔ kya kyu mɔlɛgɛ asa mɔ dɔ ne. 5Aye berɛ, Wurubuaarɛ Oduduu kya kpaa aye ne aye-ansi a kpɛ a gyan yɛɛ aye-asen dɔ i laa wɔra ɔdan sa Wurubuaarɛ kpaa logɛ. A nyi ibono i laa ba gɛnen sa aye kyu naa de gikagyan gibono a kya ka gyan Kirisito so mɔ. 6I lii fɛɛ aye abono aye‑rɛ Kirisito Yesu a gyɛ nyamesɛ kolon mɔ, a nyi yɛɛ giwɔrɛ giten de gimaaten mɔ, imɔ iko‑rɛ iko i mɛŋ taa tiri. Ilaa kolon ibono i kpɛ i tiri mɔ ne n gyɛ yɛɛ fo nyamesɛ foꞌ ka gyan Yesu so de fo-gikagyan gibono giꞌ lii gɛwi naa de fo-gɛlaarɛꞌ gɛbono fo bo sa Wurubuaarɛ de fo-nanbo nyamesɛ mɔ so.

7Nkana fɛ ti fɛ dɛ fɛye-gikagyan dɔ kanpɛ. Anɛana ne n baa kpadɛɛ fɛye ne fɛŋ baa fɛ kya buu gɛsintin mɔ ɔkpa mɔ daa? 8Gɛnen gɛwɔnsa gɛdɛ gɛŋ kya lii Wurubuaarɛ asɛ. Wurubuaarɛ berɛ kya tɔgɛ fɛye yɛɛ fɛꞌ keda gɛsintin ɔkpa mɔ dɔ. 9Fɛꞌ kerɛ dandan. Ilaa nyɛnyɛn pi‑i i kya nyida ilaa gikyɔ. I dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono bodobodo gɛlin pi‑i gi kya yɛgɛ bodobodo kya ŋan dii mɔ. 10Nɛ taa tɔgɛ gɛnen faa mɔ, Wura Yesu so mɔ, n nyi me-gisen dɔ yɛɛ fɛ maŋ taa sɔɔ ilaa banban iko gyi. Abono mɛ kya kpadɛɛ fɛye-nwɔnsa mɔ, ba‑a anyamesɛ gbaaꞌgbaa ne mɛ gyɛ mɔ, Wurubuaarɛ laa biidɛ mɔmɔ-giso.

11Me-nanboana Yesu asonbo, me berɛ, meŋ kya nyiile asa yɛɛ awɔrɛ giten nbara i tiri sa Wurubuaarɛ. Nkana gɛnen ne nꞌ dɛ mɔ, naafo Gyuda awura mɛ maŋ ka me-ansi. Naafo n san n dɛ awɔrɛ giten nbara mɔ, nkana gɛnɔɔbono n kpɛ n dɛ yɛɛ Yesu oyii so lɛwu mɔ wolɛ ne n kpɛ i tiri mɔ, nkana i maŋ baa loo asa. 12Asa abono mɛ kya kpadɛɛ fɛye-nwɔnsa mɔ gɛnen mɔ, mɛ nyi yɛɛ awɔrɛ giten i gyɛ ilaa dɛnsɛ sa ɔmɔ mɔ, mɛ maa tɛsɛ lɛɛ mɔmɔ-awɔrɛbi kee?

13Me-nanboana Yesu asonbo, fɛye berɛ, Wurubuaarɛ gi tɔgɛ fɛye yɛɛ fɛꞌ kyu fɛye-nyoro too Yesu so de fɛꞌ nyɛ fɛye-nyoro lii nbara de itiibilaa gigyi so. Ibono fɛ nyɛ fɛye-nyoro gɛnen faa mɔ, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ kyu imɔ yɛɛ ɔkpa gi bugi sa fɛye de fɛꞌ wɔra ilaa ibono fɛye anyamesɛ-lɛɛ gidebi mɔ i kya laarɛ mɔ. Fɛꞌ kyu gɛsalaarɛ kyu son abara. 14I lii fɛɛ Wurubuaarɛ nbara nbono ɔ yela pɛwu mɔ gi kya baa yii daa de nbara kolon yɛɛ, “Laarɛ fo-nanbo fɛɛ fo-nyoro mɔ.” 15Ne fɛye mɔ, fɛye yɛɛ fɛ laa dun daa abara de fɛꞌ kyadɛ abara fɛɛ ndonbuɛ berɛ mɔ, fɛŋ kerɛ dandan mɔ, fɛ laa nyida daa abara de fɛye-ikyenaten Wurubuaarɛ asɛ iꞌ lii fɛye-abaa.

Anyamesɛ Gidebi Mɔ Ilaa Wɔrasɛ

16Imɔso ilaa ibono n kpɛ n dɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ fɛꞌ kyena fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya nyiile fɛye mɔ. Fɛ wɔra gɛnen mɔ, fɛ maŋ wɔra ilaa ibono fɛye-anyamesɛ-lɛɛ gidebi mɔ i kya laarɛ mɔ. 17I lii fɛɛ anyamesɛ-lɛɛ gidebi mɔ i kya laarɛ yɛɛ iꞌ tii Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ɔkpa. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ mɔ kya laarɛ yɛɛ oꞌ tii aye-anyamesɛ-lɛɛ gidebi mɔ ɔkpa. Gɛnen ilaa inyɔ idɛ iŋ kya dabɔlɛ abara dɔ de iꞌ kyena. Gɛnen so mɔ, a mɛŋ kya nyɛ wɔra ilaa ibono a kya laarɛ mɔ. 18Fɛɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ne n gyangbara sa fɛye mɔ, iŋ baa i gyɛ Wurubuaarɛ nbara mɔ ne fɛ tɛ sa.

19Ilaa nyɛnyɛn ibono ɔnan aye-anyamesɛ-lɛɛ gidebi i kya yɛgɛ a kya wɔra mɔ iŋ bo sen de nyamesɛ oꞌ wu imɔ bii. Imɔ iko ne n gyɛ yɛɛ nyamesɛ kya laarɛ agyibara. Ɔ kya wɔra ilaayan. Ɔ kya wɔra ilaa kankaran. 20Ɔ kya son ikperɛ. Ɔ kya sɔɔ afɛ. Ɔ kya kyo asa. Ɔ kya laarɛ laatɔngɛ. Ɔ kya wɔra onsipara. Ɔ bo ginyadon foro-foro. Mɔ‑rɛ asa mɛ kya kyena gikoso gɛgyanbuɛ gɛkyena. Mɔ‑rɛ ako mɛ kya wɔra gɛnɔ ako so. Ɔ kya lɛɛ ako laarɛ taa ako yɛgɛ. 21Asa ilaa i bo mɔ gɛlaaloo. Ɔ kya nun nta gɛɛlɛ nyoro. Ne ɔ kya wɔra ibon. Anyamesɛ-lɛɛ gidebi i kya yɛgɛ asa mɛꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn banban kee. Fɛɛ gɛnɔɔbono nɛ tɔgɛ fɛye baa kyon mɔ, n kya kii mi‑i tɔgɛ mi‑i sa fɛye ne‑o: fo ɔbono fo yɛɛ imɔ idɛana ne fo laa wɔra mɔ, fo maŋ nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ mɔ-gɛwuragyi mɔ dɔ.

Wurubuaarɛ Oduduu Mɔ Ilaa Wɔrasɛ

22Ilaa ibono Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya yɛgɛ asa mɛꞌ wɔra mɔ iŋ dɛ fɛɛ ilaa nyɛnyɛn idɛana. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya yɛgɛ daa asa mɛꞌ nyɛ gɛlaarɛꞌ mɔmɔ-asen dɔ. Ɔ kya sa ɔkon de gisen yuuli. Ɔ kya yɛgɛ asa mɛꞌ nyɛ gisen, ɔ kya yɛgɛ mɛꞌ wɔra ilaa ibono i kya yuuli asa asen mɔ, mɛꞌ wɔra gidɛnsɛ, mɛꞌ gyi gɛsintin sa asa, 23mɛꞌ buu asa, de mɛꞌ taalɛ mɔmɔ-nyoro. Nengyene asa mɛ kya wɔra gɛnen ilaa idɛana mɔ, iŋ bo nbara nko gi laa bun mɔmɔ gipuɛɛ. 24Abono mɛ gyɛ Kirisito Yesu-lɛɛ asa gɛsintin mɔ, mɛ kine mɔmɔ-anyamesɛ-lɛɛ gidebi mɔ imɔ‑rɛ imɔ-ilaa laarɛsɛ de imɔ-ilaa diilɛsɛ pɛwu. I wɔra fɛɛ mɛ kyu mɔmɔ-gidebi gibono kyu da aŋanbi mada de oyii mɔɔ ne.

25Aye abono a kya ka gyan Yesu so mɔ, a ti nyɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ti ɔ tɛ aye-asen dɔ faa mɔ, aꞌ tɛsɛ naa fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya nyiile aye mɔ. 26A mɛŋ sa aꞌ nyiile aye-nyoro abɛɛ aꞌ kyena gikoso gɛgyanbuɛ gɛkyena abɛɛ aꞌ yɛgɛ ɔko ilaa iꞌ wɔra aye gɛlaaloo.

6

Fɛꞌ Sɔɔ Abara Nsola Sola

1Me-nanboana Yesu asonbo, nengyene fɛ wu yɛɛ fɛye dɔ ɔko kya wɔra ilaa nyɛnyɛn iko mɔ, fɛye abono fɛ kya nu Wurubuaarɛ Oduduu mɔ asɛ fɛye-gɛkyena dɔ mɔ, fɛꞌ kyu buubuu kyu buɛɛlɛ gɛnen kaasɛ mɔ de ɔꞌ lii imɔ dɔ. Fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so de i mɛŋ sa iꞌ penɛ fɛye kee kpaa loo ilaa nyɛnyɛn dɔ. 2Fɛꞌ sɔɔ abara nsola sola. Fɛ wɔra gɛnen mɔ, fɛ laa nyɛ gyi Kirisito-lɛɛ nbara so.

3Nengyene ɔko kya buu mɔ-nyoro yɛɛ ɔ don asa sɛnsɛ yɛgɛ oŋ kii don ɔmɔ mɔ, ɔ kya ten mɔ-nyoro gɛnɔ daa. 4Fɛye berɛ fɛye ɔkamaasɛ ɔꞌ kpɛ nu daa de mɔ gbaa-gbaa lɛɛ ilaa wɔrasɛ de ɔꞌ kerɛ yɛɛ i boran abɛɛ iŋ boran. Fɛ kya wɔra gɛnen mɔ, fɛye gbaa-gbaa ilaa wɔrasɛ so ne fɛ laa nyɛ nyiile fɛye-nyoro. Iŋ gyɛ ɔko-lɛɛ ilaa wɔrasɛ so. 5Ɔkamaasɛ oꞌ nu de mɔ-lɛɛ gidebi. I lii fɛɛ ɔkamaasɛ mɔ‑rɛ mɔ-lɛɛ gɛsola. 6Nengyene ɔko kya nyiile fo ɔko Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ, fo kee kyu ilaa dɛnsɛ ibono fo bo mɔ kyu kpaa mɔ.

7Fɛŋ sa fɛꞌ penɛ fɛye-nyoro. Fo ɔko fo maŋ taalɛ penɛ Wurubuaarɛ. Ilaa ibono fo duu mɔ, imɔ kee ne nan kɔrɔ. 8Fɛɛ fo anyamesɛ-lɛɛ ɔbolɛ gɛlaarɛ ne fo yɛɛ fo laa wɔra mɔ, kyu lii fo anyamesɛ gidebi mɔ so ne fo-ilaa i laa nyida wɔra fo. Ne fo ɔbono mɔ fo kya wɔra daa Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gɛlaarɛ mɔ, kyu lii Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kee so ne fo laa nyɛ ɔkyenaten Wurubuaarɛ asɛ gɛkpaa.

9Idɛnsɛ giwɔra i mɛŋ sa iꞌ fii aye. Nengyene idɛnsɛ giwɔra iŋ yɔɔ aye-nyoro mɔ, owi ɔko laa baa ba ibono Wurubuaarɛ laa yɛgɛ aꞌ nyɛ imɔ so ntɛɛla. 10Imɔso a nyɛ ɔkpa mɔ, aꞌ wɔra gidɛnsɛ sa nyamesɛ kamaasɛ, titirigu mɔ, abono aye‑rɛ ɔmɔ a gyɛ Yesu Kirisito ɔson gikpen mɔ dɔ asa mɔ.

Pɔɔlo Agyɛbi Laalaalogɛ

11Fɛꞌ kerɛ agyɛbi kiirɛsɛ abono me gbaa-gbaa n dɛ me-gibaa n kya ŋmarasɛ fɛye-ɔwolɛ mɔ laalaalogɛ mɔ. 12Asa abono mɛ kya laarɛ yɛɛ mɔmɔ-ilaa iꞌ wɔra anyamesɛ ɔbolɛ ansi so wolɛ mɔ ne nan nyise fɛye yɛɛ fɛꞌ ten awɔrɛ Gyuda awura itiibilaa ɔkpa so pɛi de fɛꞌ nyɛ loo Yesu ɔson mɔ dɔ. Gɛnen asa abono mɛ selɛ Gyuda awura gifuu daa. Mɛ nyi yɛɛ nengyene mɛ ka gyan Yesu Kirisito lɛwu ɔbono o wuꞌ sa aye oyii mɔ so taa mɔmɔ Gyuda awura itiibilaa mɔ yɛgɛ mɔ, Gyuda awura mɛ laa naa ka mɔmɔ-ansi. 13Mɔmɔ abono yɛɛ fɛꞌ ten awɔrɛ de fɛꞌ wɔra Gyuda awura itiibilaa pɛwu mɔ gbaa mɛ mɛŋ kya taa wɔra imɔ kpaa logɛ. Yɛgɛ mɛ kya laarɛ fɛꞌ ten awɔrɛ ansi so de mɛꞌ nyɛ diirɛ mɔmɔ-nyoro yɛɛ fɛ kyule wɔra mɔmɔ-itiibilaa daa.

14Me berɛ, Wurubuaarɛ ɔꞌ kparɛ fuɛ! Nan taa diirɛ me-nyoro gbaa mɔ, iꞌ wɔra daa aye-Wura Yesu Kirisito lɛwu ɔbono o wuꞌ sa aye oyii so mɔ wolɛ so ne nꞌ diirɛ me-nyoro. Wura Yesu Kirisito lɛwu baarɛ so mɔ, gɛsinkpan so ilaa ibono i tiri sa mɔmɔ abono mɛŋ kya sɔɔ Wurubuaarɛ gyi mɔ, i mɛŋ baa i tiri me. Ne ilaa ibono i tiri me nperɛ faa kee, i mɛŋ tiri ɔmɔ. 15I lii fɛɛ awɔrɛ giten de gimaaten itiibilaa mɔ, imɔ iko‑rɛ iko i mɛŋ taa tiri. Ilaa kolon ibono i kpɛ i tiri mɔ ne n gyɛ ibono fo nyamesɛ fo laa kyɛɛgɛ lii ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ de foꞌ wɔra nyamesɛ pobɔrɔ fo-gɛkyena dɔ mɔ. 16Asa abono mɛ kya kyule yɛɛ gɛnen ilaa kolon idɛ ne n tiri mɔ, Wurubuaarɛ gisen yuuli de mɔ-gitolon gi gyɛ mɔmɔ pɛwu-lɛɛ. Mɔmɔ ne n gyɛ Isirale awura abɛɛ Wurubuaarɛ asonbo gɛsintin.

17Kyu lii ndɛꞌ kyu i kya kpe mɔ, ɔko‑rɛ ɔko ɔŋꞌ baa nyida me-ginyen. N kya wɔra Yesu gɛsun mɔ so mɔ, nɛ wu ɔlaawusɛ. Apan abono a tɛ me-nyoro so faa ne n kya lɛɛ nyiile yɛɛ n gyɛ Yesu ɔsɔɔ gɛsintin.

18Me-nanboana Yesu asonbo, aye-Wura Yesu Kirisito ɔꞌ sa fɛye so gɛwɔnsa dɛnsɛ de fɛye-oduduu dɔ ilaa iꞌ wɔra ɔdan sa fɛye. Iꞌ ba gɛnen.