Luka

Ɔkalan Konkonsɛ Ɔbono Ɔ Ŋmarasɛ

Kyu Lii Yesu So Mɔ

1

Ilaa Ibono So Luka Gi Ŋmarasɛ Yesu Ilaa Yela Mɔ

1Ɔbelɛnsɛ Tiyofilo, fo wolaa fo nyi yɛɛ asa sakyɔ mɛ kyu too mɔmɔ-nyoro so yɛɛ mɛ laa tɔɔsɛ ilaa ibono Yesu gi wɔra aye dɔ mɔ de mɛꞌ ŋmarasɛ imɔ yela. 2Mɛ ŋmarasɛ imɔ yela de iꞌ kyu kyena gɛnɔ kolon fɛɛ gɛnɔɔbono asa ako mɛ wu tɔgɛ mɔ. Gɛnen asa abono berɛ ne n wu Yesu ilaa wɔrasɛ de mɔmɔ-ansi lii gɛsɛ de gɛsɛ ne mɛ naa wɔra Yesu agyɛbi mɔ so gɛsun. 3Me kee, fɛɛ gɛnɔɔbono aŋmarasɛbo mɔ mɛ ŋmarasɛ mɔ, n wolaa mi‑i laarɛ Yesu gɛkyena dɔ ilaa mɔ dɔ dɔɔdan lii imɔ gɛsɛ de gɛsɛ. Ɔbelɛnsɛ Tiyofilo, nɛ laarɛ imɔ dɔ wu mɔ, nɛ wɔra me-gɛwɔnsa yɛɛ me kee, nan ŋmarasɛ imɔ so ilaa gigyan so gigyan so sa fo 4de foꞌ nyɛ bii gɛsintin kyu lii ilaa ibono fo nu mɔ so.

Gyɔn Mɔ-Nyi De Mɔ-Sɛ Ilaa

5Owi ɔbono Hɛrodɛ kya gyi gɛwura Gyudiya gɛsinkpan so mɔ, Gyuda awura asunbi alɛɛbo mɔ dɔ ɔko bo no, mɛ kya terɛ mɔ-ginyen yɛɛ Sakariya. Asunbi alɛɛbo akpen mɔ dɔ mɔ, Sakariya gyɛ Oloobu Abigya-lɛɛ gikpen dɔ. Mɛ kya terɛ mɔ-ka yɛɛ Elisabɛtɛ. Mɔ kee gyɛ Gyuda awura asunbi alɛɛbo gɛsu dɔ. 6Sakariya mɔ‑rɛ mɔ-ka mɛ kya gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ. Mɛ kya gyi mɔ-nbara so, ne mɛ kya wɔra itiibilaa pɛwu imɔ-ikpa so. 7Imɔ gɛnen mɔ, mɛ mɛŋ nyɛ gɛkorogɛ. Elisabɛtɛ gyɛ daa ɔlabanbo, ne mɔmɔ anyɔ mɛ ti mɛ kya belɛ.

8Owi ɔko dɔ mɔ, i tu Sakariya-lɛɛ gikpen dɔ awura yɛɛ mɔmɔ ne mɛꞌ wɔra asunbi ilaa sa Wurubuaarɛ. Imɔso gɛkɛ gɛdɛ mɛ kya wɔra Wurubuaarɛ ɔson ilaa 9fɛɛ gɛnɔɔbono Gyuda awura asunbi alɛɛbo mɔ mɛ kya wɔra mɔ, mɛ too ilaa iko kerɛ de mɛꞌ wu ɔbono ɔ laa loo Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ kpaa dɛɛ onufuii de iꞌ wɔra ofen mɔ. Mɛ too imɔ kerɛ gɛnen mɔ, i baa yii daa de Sakariya. 10Imɔso mɛ kya son mɔ, i fo onufuii adɛɛberɛ mɔ, ɔ loo ɔson obu mɔ dɔ, yɛgɛ sakpii mɔ pɛwu yelɛ nŋmaŋman mɛ kya dalaa.

Wurubuaarɛ Dɔ Ɔsɔɔ Ɔko Gi Ba Sakariya Asɛ

11Ɔ bo obu mɔ dɔ mɔ, Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔko gi ba mɔ asɛ baa yelɛ Wurubuaarɛ onufuii ɔdɛɛten mɔ gyisɛ so. 12Sakariya gi wu mɔ gɛnen mɔ, i ŋmaa mɔ-gisen ne i wɔra mɔ gifuu. 13Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Sakariya, gɛŋ sa foꞌ yɛgɛ iꞌ wɔra fo gifuu. Wurubuaarɛ gi nu fo-gɛdalaa. Fo-ka Elisabɛtɛ laa korogɛ gɛbii nyensɛɛ sa fo. Yela mɔ-ginyen yɛɛ Gyɔn. 14I laa wɔra fo-gisen dɔ ɔkon gikyɔ. Asa sakyɔ kee mɛ laa gyi ɔkon yɛɛ i korogɛ gɛnen gɛbii gɛbono. 15Ɔ laa baa wɔra nyamesɛ gbaaꞌ sa Wurubuaarɛ. Nta ne n gyɛ nta gi maŋ yii mɔ-gɛnɔ. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ laa suu de mɔ lii ko‑o mɔ-nyi ɔtɔ dɔ. 16Ɔ laa yɛgɛ fɛye-Isirale awura sakyɔ mɛꞌ kii ba mɔmɔ-Wura Wurubuaarɛ asɛ baa son mɔ. 17Pɛi ne Wurubuaarɛ laa ba mɔ-adɛ asɛ mɔ, Gyɔn baarɛ laa kyu oduduu de ɔlon belɛ fɛɛ Oloobu Ilaagya-lɛɛ mɔ ɔnan gyangbara mɔ. Ɔ laa lɔrɔ nbii de asɛ nsana. Ɔ laa yɛgɛ abono mɛ bo gisomaanu sa Wurubuaarɛ mɔ mɛꞌ bii ɔlaako fɛɛ abono mɛ kya gyi gɛsintin sa mɔ mɔ. Ɔ laa lɔrɔ Wurubuaarɛ adɛ sa Wurubuaarɛ de mɛꞌ wɔra asa abono mɛ baala mɔmɔ-nyoro yela mɔ.”

Sakariya Mɛŋ Sɔɔ Gaberiyɛlɛ Gyi

18Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔgɛ gɛnen ta mɔ, Sakariya gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Nnɛ ne nan wɔra de nꞌ bii yɛɛ gɛnen ilaa ibono fo tɔgɛ faa i laa ba gɛsintin? N gyɛ daa ɔnyen belɛnsɛ ne me-ka kee gi belɛ.” 19Nfono mɔ Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Me ne n gyɛ Gaberiyɛlɛ. Me‑rɛ Wurubuaarɛ ne owi kamaasɛ dɔ. Mɔ ne n keda me sun fo asɛ yɛɛ nꞌ baa tɔgɛ fo gɛnen ɔkalan konkonsɛ baarɛ. 20Sɔɔ gibui yela. Fo maŋ baa tɔngɛ. Fo laa bingiri omuumuu kaaborɛ gɛnen ilaa idɛ i laa ba gɛsintin. I kya nyiile yɛɛ ilaa ibono nɛ tɔgɛ sa fo mɔ fo mɛŋ sɔɔ imɔ gyi. Owi mɔ gi fo mɔ, i laa ba gɛsintin.”

21Gɛnen owi ɔbono pɛwu mɔ asa abono mɛ bo nŋmaŋman mɔ mɛ gyoo Sakariya mɛ kya kpon. I dɛ mɔmɔ-gɛnɔ yɛɛ ɔ kɛɛla Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ gikyɔ. 22Owi ɔbono ɔ kpaa lii ba mɔ, ɔŋ baa ɔ taalɛ ɔꞌ tɔngɛ. Nfono mɔ, mɛ bii ibono o wu ilaa iko lii Wurubuaarɛ asɛ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ. Mɔ-abaa ne ɔ san ɔ dɛ ɔ kya kaala. O bingiri omuumuu.

23Sakariya-lɛɛ owi ɔbono ɔ kya kyu wɔra asunbi ilaa sa Wurubuaarɛ mɔ gi logɛ mɔ, o kii kyon mɔ-ɔsowolɛ so. 24Imɔ gɛmara mɔ, mɔ-ka Elisabɛtɛ gi da ɔtɔ. Ɔ da ɔtɔ mɔ, ɔ mɛŋ kyule lii gikpaara so gɛnen‑n ibosɛ inun. Ɔ kya tɔgɛ ɔ kya sa mɔ-nyoro yɛɛ, 25“Kerɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ gi wɔra sa me! Idɛ berɛ, o nyingi me so yɛɛ ɔ laa dengɛ me-ansi ipeeli me-nanboana dɔ.”

Gaberiyɛlɛ Gi Ba Mariya Ɔbono Ɔ Laa Korogɛ Yesu Mɔ Asɛ

26Elisabɛtɛ ɔtɔ ibosɛ isee dɔ mɔ, Wurubuaarɛ gi sun mɔ-ɔsɔɔ Gaberiyɛlɛ lii Wurubuaarɛ dɔ kpe Nasarɛtɛ ɔsowolɛ so Galeli gɛsinkpan so yɛɛ oꞌ kpe obolonbu ɔko asɛ. 27Obolonbu mɔ mɛŋ ti taa bii ɔnyen. Ɔnyen ɔko ne n kya yɛ mɔ, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Gyosɛfo. Ɔ gyɛ Oloobu Deefidi gɛsu dɔ. Obolonbu mɔ ginyen ne n gyɛ Mariya. 28Imɔso Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi ba Mariya baarɛ asɛ baa faala mɔ ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Omudɛnsɛbo! Wurubuaarɛ yelɛ fo-gɛmara.” 29Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ ilaa tɔgɛsɛ mɔ i wɔra Mariya gɛwɔnsa gikyɔ. Ɔ san ɔ kya taasɛ mɔ-nyoro yɛɛ, “Menɛ afaala ɔnan ne?” 30Nfono mɔ, Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Mariya, gɛŋ yɛgɛ iꞌ wɔra fo gifuu. Wurubuaarɛ gibaa gi gyan fo so. 31Nu yɛɛ fo laa nyɛ ɔtɔ de foꞌ korogɛ ɔnyen. Yela mɔ-ginyen yɛɛ Yesu. 32Ɔ laa wɔra nyamesɛ gbaaꞌ ne mɛ laa terɛ mɔ yɛɛ Gitɔbelɛ mɔ-bi. Wura Wurubuaarɛ laa kyu mɔ-naana Oloobu Deefidi gɛwuragyi mɔ sa mɔ 33de oꞌ gyi gɛwura Oloobu Gyeekɔpo gɛsu pɛwu so gɛkpaa-gɛkpaa. Mɔ-gɛwuragyi gɛ maŋ ta ɔkara.”

34Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔgɛ gɛnen ta mɔ, Mariya gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Nnɛ so ne i laa ba gɛnen? Meŋ ti bii ɔnyen kerɛ.” 35Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Wurubuaarɛ Oduduu laa ba fo so. Gitɔbelɛ mɔ ɔlon laa baa bun fo so. Gɛnen so mɔ mɛ laa terɛ gɛbii gɛbono fo laa baa korogɛ faa yɛɛ Wurubuaarɛ-lɛɛ, Wurubuaarɛ mɔ-bi. 36Nu yɛɛ fo-subu Elisabɛtɛ kee gi nyɛ ɔtɔ mɔ-gikyiibelɛnsɛ gidɛ dɔ. Mɔ ɔbono nkana mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ ɔlabanbo mɔ, mɔ-ɔtɔ mɔ ibosɛ isee ne. Mɔ kee laa korogɛ ɔnyen. 37I kya nyiile yɛɛ sɛi mɛŋ bo no i don Wurubuaarɛ giwɔra.”

38Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔgɛ gɛnen ta mɔ, Mariya gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Yo, nɛ nu. N tɛ sa daa Wurubuaarɛ. Iꞌ ba sa me fɛɛ gɛnɔɔbono fo tɔgɛ faa.” Nfono mɔ Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi lii kyon taa Mariya yɛgɛ.

Mariya Gi Kpaa Laa Elisabɛtɛ

39Gɛnen nkɛ nbono dɔ mɔ, Mariya gi koso kyon belen-belen kpe Gyudiya gɛsinkpan so abii dɔ ɔsowolɛ ɔko so. 40Ɔ fo nno mɔ, ɔ naa loo Ɔbelɛnsɛ Sakariya gɛten dɔ kpaa faala mɔ-ka Elisabɛtɛ. 41Elisabɛtɛ gi kpɛ nu Mariya afaala de mɔ-aso mɔ, gɛbii mɔ gɛ kisee gikolon Elisabɛtɛ ɔtɔ dɔ. Ayaa abono so mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu gi baa suu de Elisabɛtɛ, 42ne o bugi gɛnɔ tɔgɛ Wurubuaarɛ ilaa ken-ken sa Mariya yɛɛ,

“Akyii dɔ pɛwu mɔ, fo ne Wurubuaarɛ gi yuule,

ne gɛbii gɛbono fo laa korogɛ mɔ,

Wurubuaarɛ ayuule a bun gɛmɔ so.

43Fo ɔbono fo laa wɔra me-ɔmɔlɛgɛbo de me-wura mɔ-nyi mɔ

ne n naa de fo-ayaa baa laa me ɔdɛ faa?

44Kerɛ! Nɛ kpɛ nu fo-afaala mɔ, ayaa abono so mɔ,

gɛbii gɛbono gɛ bo me-ɔtɔ dɔ mɔ gɛ kyu ɔkon kisee.

45Fo ɔkyii baarɛ, ibono fo sɔɔ gyi yɛɛ

ɔkalan ɔbono Wurubuaarɛ gi sa fo mɔ laa ba gɛsintin faa,

Wurubuaarɛ ayuule a gyɛ fo-lɛɛ.”

Mariya Gi Bii Afaala Ɔlon Yen Wurubuaarɛ

46Mariya gi tɔgɛ yɛɛ,

“N kya yen me Wura Wurubuaarɛ lii me-gisen dɔ.

47Wurubuaarɛ, me-ɔmɔlɛgɛbo mɔ so mɔ, ɔkon bɔla me-gisen dɔ.

48Me, Wurubuaarɛ obolonbu ɔbono meŋ bo gikɔ dɔ mɔ,

me-ilaa i tiri Wurubuaarɛ ne ɔ kalɛ me wɔra asa dɔ.

Lii ndɛ kyu kyon mɔ, nyamesɛ kamaasɛ ɔbono i korogɛ mɔ mɔ

laa san terɛ me yɛɛ Omudɛnsɛbo.

49Gɛsintin, Wurubuaarɛ ɔbono ɔ gyɛ Ɔlolonbo mɔ

gi wɔra ilaa gbaaꞌ sa me. Mɔ ne n gyɛ Gisen Fuuli Wura.

50Asa abono mɛ selɛ Wurubuaarɛ mɔ,

Wurubuaarɛ laa kpɛ ɔ kya su mɔmɔ gitolon

san sa abi san sa anaana.

51Wurubuaarɛ laa lɛɛ mɔ-ɔlon belɛ nyiile.

Abono mɛ kya diirɛ mɔmɔ-nyoro mɔ, ɔ laa bara mɔmɔ gɛsɛ.

52Ɔ laa kyigi awura mɔmɔ-ngyapaa so

de ɔꞌ diirɛ abono mɛ mɛŋ bo gikɔ dɔ mɔ loo asa dɔ.

53Abono mɛŋ bo sɛi mɔ ɔ laa kyu ilaa dɛnsɛ kyu kyɛɛ ɔmɔ

de iꞌ tɔrɔ ɔmɔ-asen.

Aterenbi awura berɛ, ɔ laa lɛɛ ɔmɔ-ɔkpa abaa gudu, ayaa gudu.

54Ɔ laa lɛɛ mɔ-gitolon gibono ɔ bo mɔ nyiile

de ɔꞌ kpaa aye Isirale awura abono a gyɛ mɔ-asonbo mɔ.

55Ɔ laa kpaa Isirale fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ wolaa ka yela

sa aye-naanaana agyangbarasɛ mɔ.

Ɔ ka yɛɛ ɔ laa su Oloobu Aberaham mɔ‑rɛ mɔ-naana naanaana

pɛwu so gɛkpaa-gɛkpaa.”

56Mariya gi ba Elisabɛtɛ asɛ gɛnen mɔ, ɔ kyena nno fɛɛ ibosɛ isaꞌ pɛi ne ɔ lɔɔ kii gɛwi.

Elisabɛtɛ Gi Korogɛ Gyɔn

57Elisabɛtɛ owi korogɛsɛ gi fo mɔ, ɔ korogɛ ɔnyen. 58Ɔ korogɛ mɔ, mɔ-nanboana de mɔ-subuana mɛ nu yɛɛ Wurubuaarɛ gi tansi su mɔ gitolon, ne mɛ gyi ɔkon kpaa mɔ.

59Mɔ-gɛkorogɛ mɔ nkɛ gukue gɛmara mɔ, mɛ ba de mɛꞌ baa ten kyokyoo mɔ giwɔrɛ de mɛꞌ yela mɔ-ginyen fɛɛ gɛnɔɔbono mɔmɔ-itiibilaa i kya nyiile mɔ. Nkana mɛ kya laarɛ de mɛꞌ kyu mɔ-sɛ Sakariya ginyen kyu yela mɔ, 60ne kyokyoo mɔ mɔ-nyi gi kine yɛɛ, “Kuaa. A laa terɛ mɔ yɛɛ Gyɔn.” 61Talabo mɔ gi tɔgɛ gɛnen mɔ, asa mɔ mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Fɛye-gɛsu dɔ mɔ, mɛ mɛŋ ti yela ɔko‑rɛ ɔko ginyen gidɛ.”

62Nfono mɔ mɛ kaala abaa dɔ kyu taasɛ kyokyoo mɔ mɔ-sɛ de mɛꞌ bii ginyen gibono ɔ kya laarɛ mɛꞌ terɛ gɛbii mɔ mɔ. 63Mɛ kaala nyiile mɔ gɛnen mɔ, ɔ taasɛ taatɔ ŋmarasɛsɛ so, ne ɔ ŋmarasɛ gyan yɛɛ, “Mɛꞌ terɛ mɔ yɛɛ Gyɔn.” Ɔ ŋmarasɛ gɛnen mɔ, i dɛ mɔmɔ pɛwu gɛnɔ. 64Ayaa abono so mɔ, Sakariya gɛnɔ gɛ bugi ne o kii taalɛ ɔ kya tɔngɛ, ne o yii gɛsɛ ɔ kya yen Wurubuaarɛ. 65Abono mɛ tɛ sindi mɔmɔ mɔ pɛwu mɛ nu imɔ mɔ, i wɔra mɔmɔ gifuu. Gɛnen ilaa idɛ pɛwu ne n san wɔra gɛsingyi gyisɛ sola kyon kpaa lii Gyudiya abii mɔ dɔ isowolɛ mɔ so. 66Ɔkamaasɛ ɔbono o nu ilaa ibono i ba mɔ pɛwu mɔ gi sa imɔ so nwɔnsa gikyɔ ne ɔ san ɔ kya taasɛ mɔ-nyoro yɛɛ, “Menɛ ne gɛbii gɛdɛ gɛ laa baa wɔra gɛkaako?” I kya nyiile yɛɛ mɛ wu ibono Wurubuaarɛ ɔlon bo mɔ dɔ.

Sakariya Gi Bii Ɔlon Yen Wurubuaarɛ

67Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi suu de gɛbii mɔ mɔ-sɛ, Sakariya ne o wu Wurubuaarɛ ilaa tɔgɛ yɛɛ,

68“Ayenbi a gyɛ sa Isirale awura wura, Wurubuaarɛ.

Ɔ ba aye abono a gyɛ mɔ-adɛ mɔ asɛ

de ɔꞌ lɛɛ aye lii ilaa nyɛnyɛn dɔ

de aꞌ nyɛ kyena sa mɔ.

69Ɔ laa bara aye ɔlolonbo de ɔmɔlɛgɛbo ɔko

lii Deefidi ɔbono ɔ wɔra Wurubuaarɛ sonbo mɔ gɛsu dɔ.

70Ɔ wolaa tɔgɛ gɛnen ɔmɔlɛgɛbo baarɛ so ilaa yela

lii ko‑o dedaa kyu naa de mɔ-ikalan atɔgɛbo abono

ɔ lɔrɔ yela sa mɔ-gɛsun mɔ so.

71Wurubuaarɛ laa mɔlɛgɛ aye lii aye-akyobo asɛ.

Ɔ laa sɔgɛ aye lii asa abono pɛwu

mɛ mɛŋ kya laarɛ aye-ilaa mɔ abaa dɔ.

72Ɔ laa mɔlɛgɛ aye gɛnen de oꞌ su aye gitolon

fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ ka yela sa aye-naanaana mɔ.

Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ yɛɛ

ɔ laa yɛgɛ aye‑rɛ mɔ aꞌ wɔra gɛnɔ pobɔrɔ.

Ɔ maŋ lɛɛ ansi yɛgɛ gɛnen gɛnɔ pobɔrɔ gɛbono.

73Ɔ laa gyi ntan nbono ɔ ka yela sa aye Gyuda awura ɔnaana gyangbarasɛ, Aberaham, mɔ so.

74Ɔ ka ntan mɔ yɛɛ ɔ laa sɔgɛ aye lii aye-akyobo abaa dɔ

de ɔꞌ sa aye ɔkpa yɛɛ aꞌ son mɔ ibono a maŋ selɛ sɛi.

75A laa kyu gisen fufuli de gɛsintin son mɔ aye-nkɛ ɔkara.

76Me-bi, fo‑o fo mɔ,

mɛ laa terɛ fo yɛɛ Gitɔbelɛ mɔ ikalan ɔtɔgɛbo.

I kya nyiile yɛɛ fo laa gyangbara sa aye-Wura

ɔbono ɔ laa mɔlɛgɛ aye mɔ de foꞌ lɔrɔ ɔkpa gyoo mɔ.

77Fo laa yɛgɛ mɔ-adɛ mɛꞌ nu mɔ-amɔlɛgɛ mɔ so

yɛɛ ɔ laa kyu mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn kyu kyɛɛ mɔmɔ.

78Aye-Wurubuaarɛ mɔ gyɛ otolonbo lii mɔ-gisen dɔ.

Mɔ-gitolon mɔ so mɔ, ɔ laa yɛgɛ gɛdɛ dɛnsɛ gɛꞌ kɛ sa aye

79de aye abono a tɛ gibiri dɔ ne a selɛ lɛwu mɔ,

iꞌ nyɛ wu aye de aꞌ naa de gisen yuuli ɔkpa mɔ.”

80Gɛbii mɔ gɛ sɛɛ, ne ɔ nyɛ oduduu dɔ ɔlon. Ɔ san kyena daa gipen dɔ kpaa fo gɛkɛ gɛbono Wurubuaarɛ gi baa lɛɛ mɔ-gɛwi nyiile Isirale awura mɔ.

2

Mariya Gɛkorogɛ Ilaa

1Owi ɔbono dɔ mɔ, Gyuda awura de asa oyuduu kpɛi-kpɛi mɛ tɛ sa daa Rom awura. Gɛnen nkɛ nbono dɔ mɔ i ba yɛɛ mɔmɔ Rom wura belɛ, Siisa Ɔgustusɛ, gi yela nbara sa ɔkamaasɛ yɛɛ ɔꞌ ŋmarasɛ mɔ-ginyen de mɛꞌ kalɛ abono pɛwu mɛ tɛ gɛsinkpan gɛbono so mɔ. 2Imɔ idɛ ne n gyɛ ibono i gyangbara yɛɛ mɛ kalɛ asa de mɛꞌ bii gɛsinkpan so asa gɛgyɔnɔ. I ba daa aberɛ abono Ɔbelɛnsɛ Kuriniyusɛ tɛ sa Rom abɛyin Siiriya gɛsinkpan so mɔ. 3Mɛ kya kalɛ asa gɛnen mɔ, ɔkamaasɛ gi kpe mɔ-gɛwi de ɔꞌ kpaa ŋmarasɛ mɔ-ginyen.

4Imɔso Gyosɛfo kee gi koso lii Nasarɛtɛ ɔsowolɛ ɔbono ɔ bo Galeli gɛsinkpan so mɔ, ne o kpe Gyudiya gɛsinkpan so de ɔꞌ kpaa ŋmarasɛ mɔ-ginyen Bɛtelɛhɛm ɔsowolɛ so nfono mɛ korogɛ mɔ-naana Oloobu Deefidi mɔ. I kya nyiile yɛɛ ɔ gyɛ daa Oloobu Deefidi gɛsu dɔ de mɔ-gɛten dɔ isa. 5Imɔso o kpe nno de mɛꞌ kpaa ŋmarasɛ mɔ‑rɛ mɔ-ka Mariya ɔbono ɔ kya yɛ mɔ ne Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɔ ɔ da ɔtɔ mɔ anyen.

6Mɛ bo Bɛtelɛhɛm nno mɔ, owi gi fo ibono Mariya laa korogɛ, 7ne ɔ korogɛ mɔ-bi gyangbarasɛ, gɛbii nyensɛɛ. O kyu ataaban mili mɔ ne o kyu mɔ diila nbuɛ ogyiten gidɛkaa dɔ. I kya nyiile yɛɛ mɛ mɛŋ nyɛ ɔkpa kpaa sogɛ asafo ɔlooten. Nno mɔ i ti bɔla.

Isandɛ Akparɛbo Ako Mɛ Nu Yɛɛ I Korogɛ Yesu

8Gɛnen gɛsinkpan gɛbono so kee mɔ, isandɛ akparɛbo ako mɛ bo ndɔɔ dɔ mɛ kya dii ɔmɔ-nbuɛ gɛnyɛ. 9Mɛ bo nno gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔko gi lii ɔmɔ so. Ɔsɔɔ mɔ gi lii ɔmɔ so gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ nyisigyi gi baa ŋɛlegi kyaabɔɔ ɔmɔ. Mɛ wu gɛnen mɔ, i wɔra isandɛ akparɛbo mɔ gifuu gikyɔ kyɔde.

10I wɔra ɔmɔ gifuu gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Fɛŋ sa fɛꞌ selɛ gifuu. N dɛ ɔkalan konkonsɛ mi‑i bara fɛye! Ɔkon belɛ ɔko kya ba. Ɔ kya ba daa sa anyamesɛ pɛwu. 11Imɔ ne n gyɛ yɛɛ ndɛ gɛkɛ gɛdɛ Oloobu Deefidi ɔsowolɛ mɔ so mɔ, mɛ korogɛ ɔmɔlɛgɛbo. Mɔ ne n gyɛ Wura. Mɔ ne Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ yɛɛ ɔ laa sun de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ fɛye mɔ. 12Ilaa ibono i laa lɛɛ mɔ-gɛwi nyiile fɛye mɔ ne n gyɛ yɛɛ fɛ laa wu kyokyoo mɛ kyu ataaban kyu mili mɔ, ɔ dɛ nbuɛ ogyiten gidɛkaa dɔ.” 13Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔgɛ gɛnen mɔ, mɛ baa kerɛ mɔ, Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ alolonbo gikpen belɛ ne n lii Wurubuaarɛ dɔ ba. Mɛ ba mɛ yelɛ ɔsɔɔ gyangbarasɛ mɔ asɛ mɛ kya yen Wurubuaarɛ mɛ kya tɔgɛ yɛɛ,

14“Nyisigyi ɔꞌ wɔra Wurubuaarɛ-lɛɛ Wurubuaarɛ dɔ,

de gɛsinkpan gɛdɛ so mɔ, gisen yuuli giꞌ wɔra abono

mɛ kya gyi Wurubuaarɛ ginsi mɔ-lɛɛ.”

15Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɔ mɛ naa taa ɔmɔ yɛgɛ kii kpe Wurubuaarɛ dɔ. Mɛ kyon mɔ, isandɛ akparɛbo mɔ mɛ kya tɔgɛ mɛ kya sa abara yɛɛ, “Aꞌ kpe Bɛtelɛhɛm de aꞌ kpaa kerɛ ilaa ibono i ba nno ne Wurubuaarɛ gi lɛɛ nyiile aye faa.” 16Ne gɛsintin mɛ yii ɔkpa kyon belen-belen. Mɛ kpe mɔ, mɛ kpaa wu Mariya mɔ‑rɛ Gyosɛfo. Ne mɛ wu kyokyoo mɔ dɛ nbuɛ ogyiten gidɛkaa mɔ dɔ.

17Mɛ wu mɔ gɛnen mɔ, mɛ buu ɔkalan ɔbono mɛ nu lii mɔ so mɔ sa mɔ-sɛ de mɔ-nyi. 18Ne i dɛ abono pɛwu mɛ nu imɔ mɔ gɛnɔ gikyɔ. 19Mariya berɛ, gi kyu ilaa mɔ wɔra mɔ-gisen dɔ, ɔ kpɛ ɔ kya sa imɔ so gɛwɔnsa. 20Isandɛ akparɛbo mɔ, mɔ, mɛ kii kpe mɔmɔ-isandɛ mɔ asɛ mɛ kpɛ mɛ dɛ nyisigyi mɛ kya sa Wurubuaarɛ, mɛ kya yen mɔ kyu lii ilaa ibono pɛwu mɛ nu ne mɛ kpaa wu de mɔmɔ-ansi mɔ so. I kya nyiile yɛɛ mɛ kpaa wu ilaa kamaasɛ fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi wolaa tɔgɛ ɔmɔ mɔ.

Mɛ Yela Yesu Ginyen

21Mariya gi korogɛ mɔ imɔ gɛkɛ kuesɛ mɔ, mɛ ten kyokyoo mɔ-giwɔrɛ. Mɛ wɔra kyokyoo mɔ itiibilaa idɛ gɛnen mɔ, mɛ yela mɔ-ginyen yɛɛ Yesu. Ginyen gidɛ ne Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi wolaa sa mɔ pɛi ne mɔ-nyi gi lɔɔ da mɔ-ɔtɔ. 22Imɔ idɛ gɛmara mɔ, owi mɔ gi fo ibono mɛ laa wɔra tiibi ilaa sa Mariya de iꞌ nyiile yɛɛ ɔ kɔ lii fɛɛ gɛnɔɔbono Oloobu Mosisi nbara mɔ gi kya nyiile sa atalabo mɔ. Imɔso mɛ kyu kyokyoo mɔ kpe mɔmɔ-ɔsowolɛ gɛmu Gyɛrusalem, kyon kpaa loo Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gikpaara so de mɛꞌ kyu mɔ kpaa wɔra Wurubuaarɛ abaa dɔ. 23(I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ nbara mɔ dɔ mɔ mɛ ŋmarasɛ yela sa Gyuda awura mɔ yɛɛ, “Gɛbii nyensɛɛ kamaasɛ gɛbono mɛ laa daa gikorogɛ mɔ mɛꞌ kyu gɛmɔ yɛɛ gɛ gyɛ Wurubuaarɛ-lɛɛ.”)

24Mɛ kpe Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gikpaara mɔ so gɛnen mɔ, tiibi ilaa ibono mɛ laa wɔra sa talabo mɔ de ɔꞌ wɔra fɛɛ ɔ kɔ lii mɔ ne n gyɛ yɛɛ mɛ laa kyu abonbuɛ anyɔ abɛɛ gɛwi nbuii nko ɔnan nmɔ nnyɔ kpaa lɛɛ asunbi sa Wurubuaarɛ fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ nbara mɔ dɔ mɔ.

Ɔbelɛnsɛ Simon Gi Wu Yesu Ilaa Tɔgɛ

25Gɛnen owi ɔbono mɔ, ɔnyen ɔko tɛ Gyɛrusalem ɔsowolɛ ɔbono so, mɛ kya terɛ mɔ-ginyen yɛɛ Simon. Ɔ gyɛ isa ɔbono ɔ selɛ Wurubuaarɛ ne ɔ kya gyi gɛsintin sa mɔ. Ɔnyen mɔ tɛ ɔ gyoo owi ɔbono Wurubuaarɛ laa mɔlɛgɛ Isirale awura de mɔmɔ-asen aꞌ tɔrɔ mɔmɔ mɔ. Wurubuaarɛ Oduduu bo mɔ dɔ. 26Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi wolaa lɛɛ nyiile Simon baarɛ yɛɛ pɛi ne ɔ laa wuꞌ mɔ, gɛnen mɔ, oꞌ wu isa ɔbono Wura Wurubuaarɛ laa sun de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ mɔ Wurubuaarɛ adɛ mɔ de mɔ-ansi.

27Gɛkɛ gɛdɛ mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi suu de Simon ne ɔ kparɛ mɔ kpe Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so. Owi ɔbono Yesu mɔ-sɛ de mɔ-nyi mɛ kyu kyokyoo Yesu baa loo nno de mɛꞌ baa wɔra Wurubuaarɛ nbara tiibi ilaa sa mɔ mɔ, 28Simon gi wu mɔmɔ. O wu mɔmɔ mɔ, ɔ sɔɔ kyokyoo mɔ keda, ne ɔ yen Wurubuaarɛ yɛɛ,

29“Me-Wurubuaarɛ, ɔbono ilaa kamaasɛ i bo daa fo-abaa dɔ,

idɛ kon berɛ, fo laa taalɛ terɛ me

de nꞌ ba fo asɛ de gisen yuuli

fɛɛ gɛnɔɔbono fo wolaa tɔgɛ yela mɔ.

30I kya nyiile yɛɛ nɛ wu ɔbono fo sun

de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ asa mɔ de me-ansi.

31Amɔlɛgɛ abono fo baala

fo laa lɛɛ nyiile asa kpɛi-kpɛi pɛwu mɔ,

nɛ wu amɔ de me-ansi.

32Kyokyoo baarɛ laa baa wɔra fatela

de ɔꞌ lɛɛ fo Wurubuaarɛ ilaa nyiile asa kpɛi-kpɛi

abono mɛ mɛŋ nyi fo Wurubuaarɛ mɔ

de oꞌ kyu nyisigyi kyu bara fo-adɛ Isirale awura.”

33Ilaa ibono Simon gi tɔgɛ kyu lii kyokyoo mɔ so gɛnen mɔ, i dɛ mɔ-sɛ de mɔ-nyi gɛnɔ. 34Simon gi faala Wurubuaarɛ gɛnen mɔ, ɔ kolɛ Wurubuaarɛ ayuule bun mɔmɔ so ne ɔ tɔgɛ sa kyokyoo mɔ mɔ-nyi Mariya yɛɛ, “Fo wu fo-bi baarɛ? Ɔ paa ba yɛɛ ɔ laa yɛgɛ iꞌ diirɛ asa sakyɔ mɔmɔ-gɛkyena dɔ de asa sakyɔ mɔ kee mɛꞌ lii tɔrɔ mɔmɔ-gɛkyena dɔ Isirale gɛsinkpan gɛdɛ so. Ɔ paa ba yɛɛ ɔ laa wɔra ɔbono ɔ laa lɛɛ Wurubuaarɛ ilaa wɔrasɛ nyiile asa de mɛꞌ sɔɔ imɔ akyɔɔlɛ. 35I laa yɛgɛ asa nwɔnsa nbono mɛ dɛ mɔ giꞌ lii gɛwi. Fo, Mariya mɔ, fo-gisen dɔ i laa sogya fo fɛɛ gɛki ne mɛ yii fo.”

Ɔkyii belɛnsɛ Ana Gi Bii Kirisito

36Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo kyiisɛ ɔko kee bo nno. Mɛ kya terɛ mɔ-ginyen yɛɛ Ana. Ɔ wɔra ɔkyii belɛnsɛ. Mɔ-sɛ ginyen ne n gyɛ Fanuwɛlɛ, Akya gɛsu dɔ ne ɔ lii. Mɔ-gibolonbu dɔ mɔ, ɔ dena nsi sono ɔkara ne mɔ-kuli gi wuꞌ taa mɔ yɛgɛ. 37Mɔ-kuli gi wuꞌ mɔ, ɔŋ baa dena. Owi ɔbono mɛ kyu kyokyoo Yesu ba Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ gɛnen mɔ, ɔkyii mɔ gi gyi nsi ikue-inan nsi nnan. Owi kamaasɛ dɔ mɔ ɔ kpɛ ɔ bo daa Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ ɔ kya son Wurubuaarɛ ɔ kya ŋminde gɛnɔ, ɔ kya dalaa gɛnyɛ de gɛpɛ.

38Gɛnen ɔkyii belɛnsɛ baarɛ gi kpaa loo Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so mɔ, i kpɛ kpaa gyangara owi ɔbono Gyosɛfo mɔ‑rɛ Mariya de kyokyoo mɔ mɛ bo nno mɔ. Mɛ kpaa gyan gɛnen mɔ, ɔkyii belɛnsɛ mɔ gi kyu afaala kyu sa Wurubuaarɛ ne o yii gɛsɛ ɔ kya tɔgɛ ilaa ibono kyokyoo mɔ laa baa wɔra mɔ ɔ kya sa asa. Ɔ tɔgɛ kyokyoo mɔ ilaa sa abono pɛwu mɛ kya kerɛ ɔmɔlɛgɛbo mɔ ɔkpa mɔ. Mɔmɔ-gɛwɔnsa gɛ gyan yɛɛ gɛnen kaasɛ ɔbono laa yɛgɛ Gyɛrusalem, mɔmɔ-ɔsowolɛ gɛmu mɔ, oꞌ nyɛ mɔ-nyoro lii mɔ-akyobo abaa dɔ.

39Yesu mɔ-sɛ de mɔ-nyi mɛ wɔra ilaa kamaasɛ logɛ fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ nbara mɔ gi kya nyiile mɔ, mɛ kii kpe Galeli gɛsinkpan so ne mɛ kii kpe Nasarɛtɛ ɔsowolɛ ɔbono so mɛ tɛ mɔ.

Gɛbii Yesu

40Gɛbii mɔ gɛ sɛɛ ne gɛ wɔra ɔlon. Ɔlaako ginyi gi bɔla mɔ dɔ, ne Wurubuaarɛ gibaa gi gyan mɔ so.

41Gɛsi kamaasɛ dɔ mɔ owi ɔbono mɛ kya gyi mɔmɔ Gyuda awura Lɛwu Gi Seregɛ Aye So gɛkɛ belɛ mɔ, Yesu mɔ-nyi de mɔ-sɛ mɛ kya kyena kpe Gyɛrusalem. 42Imɔso gɛsi gɛbono Yesu gi gyi nsi gudu nnyɔ mɔ, mɛ kyon kpe Gyɛrusalem de mɛꞌ kpaa gyi gɛkɛ belɛ mɔ fɛɛ gɛnɔɔbono mɔmɔ Gyuda awura mɛ kya wɔra mɔ. 43Mɛ gyi gɛkɛ belɛ mɔ ta mɛ kya kii mɔ, Yesu berɛ, gi sii kyena Gyɛrusalem yɛgɛ mɔ-nyi de mɔ-sɛ mɛ mɛŋ bii. 44Mɛ kyu imɔ yɛɛ ɔ bo mɔmɔ-gikpen gibono mɛ naa mɔ dɔ. Mɛ naa gɛkɛ mumuli toloowi pɛi ne mɛ lɔɔ laarɛ mɔ-gɛten mɔmɔ-subuana de mɔmɔ-kyɛmenɛana asɛ. 45Mɛ mɛŋ wu mɔ. Gɛnen so mɛ kii kpe Gyɛrusalem mɛꞌ kpaa laarɛ mɔ.

46Mɛ kya laarɛ mɔ gɛnen mɔ, imɔ gɛkɛ sasɛ mɔ, mɛ kpaa wu mɔ Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so. Ɔ tɛ Wurubuaarɛ nbara aŋmarasɛbo mɔ dɔ ɔ kya nu mɔmɔ asɛ, ne ɔ kya taasɛ mɔmɔ ilaa. 47Gɛnɔɔbono gɛbii mɔ gɛ kya nu gɛsɛ ne gɛ kya lɛɛ gɛnɔ mɔ i dɛ ɔkamaasɛ ɔbono ɔ kya nu mɔ asɛ mɔ gɛnɔ. 48Mɔ-nyi de mɔ-sɛ mɛ kpaa wu mɔ gɛnen mɔ, i dɛ ɔmɔ-gɛnɔ gikyɔ. Ne mɔ-nyi gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Me-bi, menɛtɔ ne n wɔra ne fo wɔra aye gɛnen? Kerɛ gɛnɔɔbono me‑rɛ fo-sɛ a naa a kya yiyɛɛ a kya laarɛ fo a kya kpon mɔ.” 49Mɔ-nyi gi taasɛ mɔ gɛnen mɔ, Yesu gi kii taasɛ ɔmɔ daa yɛɛ, “Menɛ n wɔra ne fɛ naa fɛ kya laarɛ me? Fɛ mɛŋ nyi yɛɛ i kaaborɛ ɔfaanan n bo me-sɛ gɛten dɔ?” 50Ɔ taasɛ mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ mɛŋ nu mɔ gɛsɛ. 51Imɔ idɛ gɛmara mɔ Yesu gi buu mɔ-nyi de mɔ-sɛ lii ne mɛ kii kyon Nasarɛtɛ ɔsowolɛ so nfono mɛ tɛ mɔ. Mɔmɔ-gɛkyena dɔ mɔ, ɔ kya bara mɔ-nyoro gɛsɛ sa ɔmɔ. Mɔ-nyi gi kyu gɛnen ilaa idɛ pɛwu kyu wɔra mɔ-nwɔnsa dɔ. 52Yesu gi sɛɛ, ne mɔ-ɔlaako ginyi gi nyaakyɔ, ne o gyi Wurubuaarɛ de anyamesɛ pɛwu ginsi.

3

Gyɔn Gi Tɔgɛ Sa Asa Yɛɛ Mɛꞌ Lɔrɔ Mɔmɔ-Gɛkyena Dɔ Gyoo Yesu

1-2Owi ɔbono Tabiriyusɛ gyɛ Rom wura belɛ mɔ, imɔ nsi gudu nnun dɔ mɔ, Wurubuaarɛ gi tɔngɛ sa Gyɔn, Sakariya mɔ-bi. Gɛnen aberɛ abono mɔ, i bo abelɛnsɛ abono mɛ kya kerɛ Gyuda awura so sa Rom wura belɛ mɔ. Ɔbono ɔ kya kerɛ Gyudiya gɛsinkpan so mɔ ne n gyɛ Pontiyusɛ Pilato. Wura Hɛrodɛ ne n kya kerɛ Galeli so, ne mɔ-tedɛ Filipo gyɛ wura ɔ kya kerɛ Ituriya de Tirakonitɛ so. Wura Lisaniya mɔ ne n kya kerɛ Abelin gɛsinkpan so. Abono mɛ gyɛ Gyuda awura asunbi alɛɛbo gɛmu gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ ne n gyɛ Anasɛ de Kayifasɛ. Gɛnen aberɛ abono dɔ mɔ Wurubuaarɛ gi tɔngɛ sa Gyɔn gipen dɔ.

3Wurubuaarɛ gi tɔngɛ sa Gyɔn gɛnen mɔ, Gyɔn gi naa gɛsinkpan gɛbono gɛ kyaabɔɔ Gyɔɔdan ɔbon mɔ ɔ kya tɔgɛ ɔ sa asa yɛɛ mɛꞌ nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ de mɛꞌ kyɛɛgɛ lii mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ. Mɛ wɔra gɛnen mɔ, ɔ laa gyere mɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere de iꞌ nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gi kyu mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ ɔmɔ. 4Gyɔn naa ɔ kya tɔgɛ ilaa idɛ ɔ kya sa asa gɛnen mɔ, i kyena de ilaa ibono Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo Isaya gi wolaa wu tɔgɛ mɔ. Mɛ wolaa ŋmarasɛ Isaya agyɛbi abono yela ɔwolɛ dɔ yɛɛ,

“Asa mɛ laa nu ɔko gigyɛbi gipen dɔ

ɔ laa kpen ɔ kya tɔgɛ yɛɛ,

‘Fɛꞌ lɔrɔ fɛye-gɛkyena dɔ gyoo Wurubuaarɛ

de ɔꞌ naa de ɔkpa ntintin ba fɛye asɛ.

5Nfonoana i wɔra fɛɛ i bo igee mɔ

Wurubuaarɛ laa yɛgɛ isɛ i dii bɔla imɔ.

Ɔ laa yɛgɛ abii de nbiibi mɔ pɛwu

giꞌ boori de giꞌ dɛ gitaga.

Nfonoana i mɛɛ mɛɛ mɔ, ɔ laa yɛgɛ i laa kyirigi

ne nfonoana i bo ibɔ logoto-logoto mɔ,

Wurubuaarɛ laa waalɛ imɔ isɛ de iꞌ dii kyaga.

6Amɔlɛgɛ abono Wurubuaarɛ laa kyu mɔlɛgɛ anyamesɛ

de iꞌ lɔrɔ mɔmɔ‑rɛ mɔ nsana mɔ,

mɔmɔ pɛwu mɛ laa wu amɔ de ansi.’ ”

7Sakpii kya kpe Gyɔn asɛ de oꞌ gyere ɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere mɔ, ɔ tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Fɛ dɛ daa fɛɛ awɔɔ abono a bo gibɔrɔ mɔ gikpen! Wurubuaarɛ ginyadon gɛkɛ mɔ gɛ kya ba. Ɔ laa biidɛ asa nyɛnyɛn pɛwu giso. Imɔso fɛye kee fɛ wu yɛɛ i kaaborɛ fɛꞌ selɛ lii Wurubuaarɛ ginyadon mɔ dɔ? 8Gɛnen berɛ mɔ, fɛꞌ wɔra ilaa wɔrasɛ ibono i laa lɛɛ nyiile yɛɛ fɛ nu fɛye-nyoro gɛsɛ gɛsintin mɔ daa. Fɛŋ sa fɛꞌ penɛ fɛye-nyoro yɛɛ ibono fɛ kpɛ nyɛ fɛ gyɛ Aberaham ɔpaa dɔ asa faa so mɔ, Wurubuaarɛ laa yɛgɛ kyɛɛ fɛye. Nꞌ tɔgɛ fɛye yɛɛ Wurubuaarɛ laa taalɛ yɛgɛ abui adɛ aꞌ bingiri Aberaham ɔpaa dɔ asa. 9Anyamesɛ mɛ dɛ fɛɛ iyii ibono Wurubuaarɛ gi duu mɔ. Oyii kamaasɛ ɔbono ɔŋ kya sɔrɔ abi mɔ, Wurubuaarɛ gi ti puru mɔ-gɛkyɔɔ ɔ laa ŋɛ mɔ too kyu kpaa wɔra ɔgya dɔ.”

10Gyɔn gi tɔgɛ sa sakpii mɔ gɛnen mɔ, mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Nnɛ ne a laa wɔra de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ a kyɛɛgɛ?” 11Ɔ lɛɛ gɛnɔ sa ɔmɔ yɛɛ, “Fɛye abono fɛ bo ngbɛ nnyɔ-nnyɔ mɔ, fɛꞌ kyu gɛko-gɛko sa abono mɛ mɛŋ bo ba‑a gɛkolon mɔ. Ɔbono, mɔ, ɔ bo agyudɔ mɔ, mɔ kee ɔꞌ sa mɔ-nanbo ɔbono ɔ mɛŋ bo mɔ.”

12Lɛnpoo asɔɔbo ako kee mɛ saarɛ sakpii mɔ dɔ. Mɛ kpe Gyɔn asɛ yɛɛ oꞌ gyere ɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere. Pɛi ne ɔ laa gyere mɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere mɔ, mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, nnɛ ne a laa wɔra de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ a kyɛɛgɛ?” 13Lɛnpoo asɔɔbo mɔ mɛ taasɛ Gyɔn gɛnen mɔ, ɔ lɛɛ gɛnɔ sa ɔmɔ yɛɛ, “Fɛ laa sɔɔ asa lɛnpoo mɔ, fɛŋ sa fɛꞌ sɔɔ mɔmɔ aterenbi de iꞌ don gɛnɔɔbono i kaaborɛ fɛꞌ sɔɔ mɔ.” 14Asogya kee mɛ kpaa taasɛ mɔ yɛɛ, “Ne aye mɔ de‑e? Nnɛ ne a laa wɔra de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ a kyɛɛgɛ?” Mɛ taasɛ Gyɔn gɛnen mɔ, ɔ lɛɛ gɛnɔ sa ɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ mɛŋ kyu fɛye-gisogya ɔlon ɔbono fɛ bo mɔ kyu sɔgɛ aterenbi lii ako asɛ abɛɛ fɛꞌ ŋaala mɔmɔ yɛɛ nengyene mɛ maŋ sa fɛye aterenbi mɔ, fɛ laa kyu mɔmɔ wɔra nbɛlɛ dɔ. Gikɔ gibono abɛyin kya ka fɛye mɔ, fɛꞌ yɛgɛ iꞌ gyi fɛye-ginsi.”

15Gɛnen aberɛ abono mɔ asa nwɔnsa gi gyanꞌ daa yɛɛ ɔfaanan Gyɔn ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ yɛɛ ɔ laa sun de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ ɔmɔ de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan mɔ. 16Lii gɛnen so mɔ, Gyɔn gi tɔgɛ sa ɔmɔ pɛwu yɛɛ, “Me, n dɛ daa nkyu n kya gyere fɛye Wurubuaarɛ sagyere. Ɔbono ɔ don me mɔ kya ba. Fɛɛ nꞌ ba gɛsɛ de nꞌ kyu mɔ-ayaawolɛ tolɛ mɔ-ayaa dɔ sa mɔ gbaa mɔ, meŋ fo. Gɛnen kaasɛ ɔbono mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu de ɔgya ne ɔ laa kyu gyere fɛye Wurubuaarɛ sagyere. 17Kaasɛ ɔbono gi ti baala de ɔꞌ baragɛ ilaa dɛnsɛ awɔrabo lii ilaa nyɛnyɛn awɔrabo dɔ. Ɔ laa kyu ilaa dɛnsɛ awɔrabo mɔ kpaa yela mɔ asɛ de ɔꞌ biidɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo mɔ giso gɛkpaa-gɛkpaa. I laa wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ kya fon ɔmɔlɔgɔ mɔ. Mɛ kya kyu ɔmɔlɔgɔ abi mɔ yela gɛten dɛnsɛ de mɛꞌ kyu afonfontɛɛ mɔ kpaa fuɛ de mɛꞌ yii amɔ ɔgya. Gɛnen ɔgya ɔbono mɛŋ kya nu giwuꞌ.” 18Gyɔn gi tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ sa sakpii mɔ, ne ɔ ka mɔmɔ kyu lii ilaa kpɛi-kpɛi gikyɔ so.

19Gɛnen aberɛ abono mɔ Gyɔn wolaa ɔ kya ka Wura Hɛrodɛ kee kyu lii ilaa nyɛnyɛn ibono ɔ kya wɔra mɔ pɛwu so. Imɔ iko ne n gyɛ yɛɛ Wura Hɛrodɛ gi sɔgɛ mɔ-tedɛ mɔ-ka Hɛrodiyasɛ kyu dena. Gyɔn mɔ gi nu gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa Wura Hɛrodɛ yɛɛ ibono ɔ wɔra faa, iŋ boran. Ɔ ka wura mɔ gɛnen mɔ, i loo wura mɔ, 20ne ɔ keda Gyɔn kpaa tii de obu. O tii Gyɔn de obu gɛnen mɔ, i yɛgɛ o kii lɔrɔ wɔra ilaa nyɛnyɛn bɔla ibono ɔ ti wolaa wɔra mɔ so.

Gyɔn Gi Gyere Yesu Wurubuaarɛ Sagyere

21Mɛŋ ti keda Gyɔn tii de obu ne asa pɛwu mɛ kya ba mɔ asɛ de oꞌ gyere mɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere ɔbon dɔ mɔ, o gyere Yesu kee Wurubuaarɛ sagyere. Ɔ gyere mɔ ta ne Yesu kya dalaa mɔ, Wurubuaarɛ dɔ i bugi. 22Nfono mɔ asa mɛ wu Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi kpelegɛ lii soso fɛɛ bonbuɛ baa gyanꞌ Yesu so, ne Wurubuaarɛ gi tɔngɛ lii soso yɛɛ, “Fo gyɛ me-bi. Fo-ilaa i bo me-gisen dɔ. Fo kya gyi me-ginsi.”

Ɔpaa Ɔbono Dɔ Asa Mɛ Nyi Yɛɛ Yesu Gi Lii Mɔ

23Yesu gi gyi fɛɛ nsi oko de saalaa pɛi ne o yii gɛsɛ ɔ naa ɔ naa ɔ kya wɔra gɛsun gɛbono Wurubuaarɛ gi kyu wɔra mɔ-abaa dɔ mɔ. Asa mɛ nyi mɔ mɔ, mɛ nyi mɔ daa yɛɛ Gyosɛfo mɔ-bi.

Gyosɛfo-lɛɛ mɔ-sɛ ne n gyɛ Heeli,

24Heeli mɔ-sɛ ne n gyɛ Matati,

Matati mɔ-sɛ ne n gyɛ Lɛfi,

Lɛfi mɔ-sɛ ne n gyɛ Mɛliki,

Mɛliki mɔ-sɛ ne n gyɛ Gyanayi,

Gyanayi mɔ-sɛ ne n gyɛ Gyosɛfo ɔko.

25Gɛnen Gyosɛfo ɔbono mɔ-sɛ ne n gyɛ Matatiya,

Matatiya mɔ-sɛ ne n gyɛ Amɔsɛ,

Amɔsɛ mɔ-sɛ ne n gyɛ Nahum,

Nahum mɔ-sɛ ne n gyɛ Esili,

Esili mɔ-sɛ ne n gyɛ Nagayi,

26Nagayi mɔ-sɛ ne n gyɛ Maati,

Maati mɔ-sɛ ne n gyɛ Matatiya ɔko,

Matatiya ɔbono mɔ-sɛ ne n gyɛ Semeyin,

Semeyin mɔ-sɛ ne n gyɛ Gyoseki,

Gyoseki mɔ-sɛ ne n gyɛ Gyoodɛ,

27Gyoodɛ mɔ-sɛ ne n gyɛ Gyowanan,

Gyowanan mɔ-sɛ ne n gyɛ Resa,

Resa mɔ-sɛ ne n gyɛ Serubabelɛ,

Serubabelɛ mɔ-sɛ ne n gyɛ Sɛɛletɛɛ,

Sɛɛletɛɛ mɔ-sɛ ne n gyɛ Neri,

28Neri mɔ-sɛ ne n gyɛ Mɛliki ɔko.

Mɛliki ɔbono mɔ-sɛ ne n gyɛ Adi,

Adi mɔ-sɛ ne n gyɛ Koosam,

Koosam mɔ-sɛ ne n gyɛ Elimadam,

Elimadam mɔ-sɛ ne n gyɛ Erɛ,

29Erɛ mɔ-sɛ ne n gyɛ Gyiisasɛ,

Gyiisasɛ mɔ-sɛ ne n gyɛ Eliyasa,

Eliyasa mɔ-sɛ ne n gyɛ Gyorim,

Gyorim mɔ-sɛ ne n gyɛ Matati ɔko.

Matati ɔbono mɔ-sɛ ne n gyɛ Lɛfi ɔko.

30Lɛfi ɔbono mɔ-sɛ ne n gyɛ Simiyon,

Simiyon mɔ-sɛ ne n gyɛ Gyuda,

Gyuda mɔ-sɛ ne n gyɛ Gyosɛfo ɔko kee.

Gyosɛfo ɔbono mɔ-sɛ ne n gyɛ Gyonam,

Gyonam mɔ-sɛ ne n gyɛ Eliyakim,

31Eliyakim mɔ-sɛ ne n gyɛ Mɛliya,

Mɛliya mɔ-sɛ ne n gyɛ Mena,

Mena mɔ-sɛ ne n gyɛ Matata,

Matata mɔ-sɛ ne n gyɛ Natan,

Natan mɔ-sɛ ne n gyɛ Deefidi,

32Deefidi mɔ-sɛ ne n gyɛ Gyɛsi,

Gyɛsi mɔ-sɛ ne n gyɛ Obɛdɛ,

Obɛdɛ mɔ-sɛ ne n gyɛ Bowasɛ,

Bowasɛ mɔ-sɛ ne n gyɛ Salimon,

Salimon mɔ-sɛ ne n gyɛ Naason,

33Naason mɔ-sɛ ne n gyɛ Aminadabɛ,

Aminadabɛ mɔ-sɛ ne n gyɛ Adamin,

Adamin mɔ-sɛ ne n gyɛ Hɛsuron,

Hɛsuron mɔ-sɛ ne n gyɛ Pɛrɛsɛ,

Pɛrɛsɛ mɔ-sɛ ne n gyɛ Gyuda ɔko.

34Gyuda ɔbono mɔ-sɛ ne n gyɛ Gyeekɔpo,

Gyeekɔpo mɔ-sɛ ne n gyɛ Ayisiki,

Ayisiki mɔ-sɛ ne n gyɛ Aberaham,

Aberaham mɔ-sɛ ne n gyɛ Tera,

Tera mɔ-sɛ ne n gyɛ Neehɔ,

35Neehɔ mɔ-sɛ ne n gyɛ Serugi,

Serugi mɔ-sɛ ne n gyɛ Rewu,

Rewu mɔ-sɛ ne n gyɛ Pelegi,

Pelegi mɔ-sɛ ne n gyɛ Ebɛ,

Ebɛ mɔ-sɛ ne n gyɛ Sila,

36Sila mɔ-sɛ ne n gyɛ Kayinan,

Kayinan mɔ-sɛ ne n gyɛ Afakisadɛ,

Afakisadɛ mɔ-sɛ ne n gyɛ Sem,

Sem mɔ-sɛ ne n gyɛ Nowa,

Nowa mɔ-sɛ ne n gyɛ Lamɛki,

37Lamɛki mɔ-sɛ ne n gyɛ Mɛtusala,

Mɛtusala mɔ-sɛ ne n gyɛ Inɔki,

Inɔki mɔ-sɛ ne n gyɛ Gyaradɛ,

Gyaradɛ mɔ-sɛ ne n gyɛ Mahalali,

Mahalali mɔ-sɛ ne gyɛ Kayinan ɔko.

38Kayinan ɔbono mɔ-sɛ ne n gyɛ Inosi,

Inosi mɔ-sɛ ne n gyɛ Sɛti,

Sɛti mɔ-sɛ ne n gyɛ Adam.

Adam berɛ Wurubuaarɛ gi lɛɛ mɔ daa kyu ba gɛsinkpan so.

4

Ilaa Nyɛnyɛn Pɛwu Gɛmu Mɔ Gi Soo Yesu Idoo Kerɛ

1Yesu gi lii Gyɔɔdan ɔbon mɔ dɔ nfono Gyɔn gi gyere mɔ Wurubuaarɛ sagyere mɔ mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu gi suu de mɔ, ne Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi kyu mɔ kpe ɔ naa gipen mɔ dɔ. 2Yesu gi gyi gipen mɔ dɔ nkɛ ikue-inyɔ. Ɔ bo nno gɛnen mɔ, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ kya soo mɔ idoo ɔ kya kerɛ yɛɛ ɔ laa nu mɔ asɛ? Nkɛ nbono pɛwu dɔ mɔ, Yesu mɛŋ gyi sɛi-sɛi. Nkɛ mɔ gi baa logɛ mɔ, akon a kya mɔɔ mɔ kon.

3Ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi tɔgɛ Yesu yɛɛ, “Nengyene gɛsintin fo gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ, tɔgɛ sa gibui gidɛ de giꞌ bingiri bodobodo sa fo de foꞌ gyi.” 4Yesu gi kine ne ɔ lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Mɛ ŋmarasɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ yɛɛ, ‘I mɛŋ gyɛ agyudɔ wolɛ so ne nyamesɛ laa nyɛ gɛkyena.’ ”

5Yesu gi kine gɛnen mɔ, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi kyu Yesu kpaa yelɛ soso-soso gɛtɛɛko, ne ɔ yɛgɛ Yesu gi kerɛ gɛsinkpan so isowolɛ kpɛi-kpɛi imɔ‑rɛ imɔ-awura pɛwu gyanꞌ gikolon. 6O nyiile Yesu gɛnen mɔ, o kii soo Yesu ɔdoo yɛɛ, “Gɛsinkpan so gɛwuragyi pɛwu de gɛmɔ-nyisigyi ɔbono fo kya wu faa mɔ, i san i bo daa me-gibaa dɔ. Nyamesɛ kamaasɛ ɔbono n kya laarɛ mɔ, nan taalɛ kyu kyɛɛ mɔ. 7Imɔso nengyene fo laa ŋmii son me mɔ, imɔ ibono fo kya wu faa nan kyu imɔ pɛwu sa fo.” 8Nfono mɔ, Yesu gi kine, ne ɔ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Mɛ ŋmarasɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ yɛɛ, ‘Ŋmii de foꞌ kyu buubuu sa fo-Wura Wurubuaarɛ. Mɔ-wolɛ guan ne i kaaborɛ fo nyamesɛ foꞌ son.’ ”

9Yesu gi kii kine gɛnen mɔ, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi kyu mɔ kpe Gyɛrusalem ɔsowolɛ so. Mɛ fo nno mɔ, o kyu mɔ kpaa gyanꞌ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ nfono i bo lege-lege mɔ ne o kii soo mɔ ɔdoo kerɛ yɛɛ, “Nengyene fo gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi gɛsintin mɔ, lɛɛ fo-nyoro lii soso gɛrɛnaa kpaa too gɛsɛ. 10A nyi ibono mɛ ŋmarasɛ Wurubuaarɛ agyɛbi ako yela yɛɛ,

‘Wurubuaarɛ laa tɔgɛ sa mɔ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ

yɛɛ mɛꞌ dii fo dandan.

11Mɛ laa kɔɔlɛ fo. Gisidi gbaa fo maŋ sidi.’ ”

12Ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi tɔgɛ mɔ gɛnen mɔ, Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Wurubuaarɛ agyɛbi ako kee a tɔgɛ yɛɛ, ‘Gɛŋ sa foꞌ daasɛ fo-Wura Wurubuaarɛ kerɛ yɛɛ ɔ laa wɔra fo-gɛlaarɛ sa fo.’ ” 13Ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi soo Yesu idoo ikpa kamaasɛ so kpon gɛnen mɔ, ɔ naa kyon taa Yesu yɛgɛ kpe ɔ gyoo owi ɔbono ɔ laa kii nyɛ ɔkpa soo mɔ idoo mɔ.

Yesu Gi Nyiile Asa Ilaa Galeli

14Yesu gi kii kpe Galeli gɛsinkpan so mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya wɔra ilaa kyu naa de Yesu so. Imɔso mɔ-ilaa i nu gyanꞌ de isowolɛ ibono i sindi nno mɔ pɛwu. 15Ɔ kya kpe mɔmɔ-akyangbon dɔ kpaa nyiile mɔmɔ Wurubuaarɛ ilaa, ne ɔkamaasɛ kya yen mɔ.

16Yesu gi kyon kpe Nasarɛtɛ ɔsowolɛ so nfono mɛ bela mɔ mɔ. Ɔ bo nno mɔ, mɔmɔ Gyuda awura gɛkɛ kyoolasɛ gɛko mɔ, o kpe mɔmɔ-gikyangbon dɔ fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ kya kyena wɔra mɔ. Ɔ bo gikyangbon mɔ dɔ gɛnen mɔ, ɔ koso yelɛ de ɔꞌ kalɛ Wurubuaarɛ agyɛbi. 17Nfono mɔ mɛ kyu ɔwolɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɔ-ikalan ɔtɔgɛbo Isaya mɔ gi wolaa ŋmarasɛ yela mɔ kyu sa mɔ. Yesu gi sɔɔ ɔwolɛ mɔ, ne o bugi mɔ, ne ɔ kalɛ kyu lii nyamesɛ ɔbono Wurubuaarɛ laa yɛgɛ ɔꞌ baa mɔlɛgɛ anyamesɛ mɔ so. Nno mɔ isa mɔ gi tɔgɛ yɛɛ,

18“Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɔ-Oduduu mɔ gi suu de me,

ne o sun me de nꞌ baa tɔgɛ mɔ-ɔkalan konkonsɛ mɔ

sa abono ilaa i tiri mɔmɔ mɔ.

Ne abono ilaa i ŋminde mɔmɔ fɛɛ mɛ keda mɔmɔ tii de ibu mɔ

Wurubuaarɛ gi sun me yɛɛ nꞌ baa tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ

mɛ laa nyɛ mɔmɔ-nyoro.

O sun me yɛɛ nꞌ baa bugi agyaatanbo ansi

de nꞌ yɛgɛ abono i kya ka mɔmɔ-ansi mɔ

mɛꞌ nyɛ mɔmɔ-nyoro.

19O sun me de nꞌ baa buu sa asa yɛɛ

owi ɔbono Wura Wurubuaarɛ laa mɔlɛgɛ ɔmɔ mɔ gi fo kon.”

20Yesu gi kalɛ imɔ idɛ ta mɔ, ɔ baala ɔwolɛ mɔ bun ne o kiiri sa ɔbono ɔ kya kerɛ gikyangbon mɔ so mɔ, ne ɔ gbaa kyena de ɔꞌ lɛɛ gɛsɛ sa mɔmɔ. Ɔ kpelegɛ ɔ tɛ gɛnen mɔ, ɔkamaasɛ ɔbono ɔ bo mɔmɔ-gikyangbon mɔ dɔ nfono mɔ pɛwu ansi a san a yii daa mɔ so. 21Nfono mɔ, o yii gɛsɛ ɔ laa tɔngɛ mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Wurubuaarɛ agyɛbi abono nɛ kalɛ sa fɛye faa, i kyena de me-gɛkyena dɔ ilaa. Ndɛꞌ gɛkɛ gɛdɛ mɔ agyɛbi abono nɛ kalɛ faa a ba gɛsintin fɛɛ gɛnɔɔbono fɛ nu mɔ.”

Wurubuaarɛ Ikalan Atɔgɛbo Mɛŋ Kya Gyi Ginsi Mɔmɔ-Nwi

22Mɔmɔ abono pɛwu mɛ bo nno mɔ mɛ kya yen mɔ. I dɛ mɔmɔ-gɛnɔ yɛɛ ɔ kya taalɛ bii tɔgɛ agyɛbi abono a kya gyi ginsi gɛnen. Mɛ san ma‑a taasɛ abara yɛɛ, “Iŋ gyɛ Gyosɛfo mɔ-bi mɔ ne?” 23Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Nɛ bii fɛye-nwɔnsa dɔ yɛɛ fɛ kya laarɛ fɛꞌ tɔgɛ me yɛɛ, ‘Fo gyɛ asa ɔkyɛbo faa mɔ, kyɛ fo gbaa-gbaa fo-adɛ. Ilaa ibonoana a nu fo naa fo kya wɔra Kapɛɛniyon ɔsowolɛ so mɔ, wɔra fo-ɔsowolɛ gbaa-gbaa so gɛrɛ kee de aꞌ kerɛ.’ ” 24Yesu gi kii tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔko mɛŋ bo no ɔ kya gyi ginsi mɔ-gɛwi. 25Nꞌ sa fɛye sinkaala ɔko de fɛꞌ nu. Dedaa mɔ, ikulaabo mɛ nyaakyɔ aye Isirale gɛsinkpan gɛdɛ so. Gɛnen owi ɔbono mɔ, Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔko gi kyena. Wurubuaarɛ Oduduu bo mɔ dɔ. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Ilaagya. Mɔ-gɛkyena dɔ mɔ owi ɔko dɔ mɔ, i ba yɛɛ nyangbon mɛŋ baa da nsi nsa de gibaafon. Imɔso i yɛgɛ akon belɛ ako a baa tɔrɔ gɛsinkpan gɛdɛ pɛwu so. 26Nfono mɔ Wurubuaarɛ gi yɛgɛ Ilaagya giꞌ kpaa wɔra ilaa dɛgɛnɔsɛ sa daa okulaabo kolon ɔko ne ɔ nyɛ agyudɔ gyi kpaa lii owi ɔbono akon mɔ aberɛ mɔ a baa kyon mɔ. Okulaabo ɔbono gbaa mɛŋ taa gyɛ aye Isirale awura dɔ. Gɛnen okulaabo ɔbono mɔ ɔ kyena daa Sarefa ɔsowolɛ so. Sarefa mɔ gyɛ gɛsowolɛbi sindi Sidon ɔsowolɛ. 27Sinkaala nyɔsɛ kee ne n gyɛ yɛɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔko kee gi kyena, Wurubuaarɛ Oduduu bo mɔ dɔ. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Elisiya. Mɔ-gɛkyena dɔ mɔ, akononbu mɛ nyaakyɔ aye Isirale gɛsinkpan gɛdɛ so. Mɔmɔ ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ nyɛ de Elisiya ɔbono nꞌ darɛ faa ɔꞌ kyɛ mɔ. Siiriyanyen kolon ɔko wolɛ ne n nyɛ ne Elisiya gi kyɛ mɔ. Mɔ gbaa kee mɛŋ gyɛ aye Isirale awura mɔ dɔ. Mɛ kya terɛ mɔ-ginyen yɛɛ Naaman.”

28Ilaa ibono Yesu gi tɔgɛ faa so mɔ, i yɛgɛ asa abono mɛ bo mɔmɔ-gikyangbon mɔ dɔ nno mɔ pɛwu mɛ kyu ginyadon de mɔ. 29Mɛ koso ne mɛ nen mɔ kyu lii ɔsowolɛ mɔ so kpe ogee gɛnɔ de mɛꞌ kpaa nen mɔ too wɔra ogee mɔ dɔ. Mɛ yii ɔsowolɛ mɔ gyanꞌ daa gibii so. 30Mɛ yelɛ ogee mɔ gɛnɔ gɛnen mɔ, Yesu gi naa loo mɔmɔ dɔ lii kyon taa mɔmɔ yɛgɛ, ne mɛ mɛŋ baa nyɛ nen mɔ wɔra ogee mɔ dɔ.

Yesu Gi Kosorɛ Ilaa Nyɛnyɛn Oduduu Lii Ɔnyen Ɔko So

31Yesu gi lii nno mɔ, o kii kyon kpe Kapɛɛniyon ɔsowolɛ ɔbono ɔ bo Galeli gɛsinkpan so mɔ. Ɔ bo nno mɔ, ɔ kya kyena nyiile mɔmɔ Wurubuaarɛ ilaa mɔmɔ-nkɛ kyoolasɛ. 32Mɔ-anyiilebi mɔ a kya dɛ asa gɛnɔ. I lii fɛɛ mɛ kya wolaa wu bii yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sa mɔ ilaa nyiilesɛ mɔ.

33Gɛkɛ kyoolasɛ gɛko mɔ, ɔnyen ɔko bo mɔmɔ-gikyangbon mɔ dɔ, ilaa nyɛnyɛn oduduu i tɛ mɔ so. Ɔnyen mɔ gi wu Yesu mɔ, ilaa nyɛnyɛn oduduu ibono i tɛ mɔ so mɔ i tɔgɛ ken-ken taasɛ Yesu yɛɛ, 34“Ndo‑o! Yesu Nasarɛtɛnyen, menɛ ne fo kya laarɛ aye asɛ? Fo ba de foꞌ baa nyida aye ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi mɔ abɛɛ?” Ne ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i kii tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “N nyi isa ɔbono fo, Yesu, fo gyɛ. Fo ne n gyɛ gisen fufuli wura ɔbono fo-nkon ne n lii Wurubuaarɛ asɛ mɔ.”

35Nfono mɔ, Yesu gi tɔgɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ yɛɛ, “Bun fo-gɛnɔ so de foꞌ koso lii ɔnyen baarɛ so, n kerɛ fo faa.” Gɛsintin mɔ, ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i kuu ɔnyen mɔ da gɛsɛ asa mɔ ansi dɔ nfono, ne i koso lii ɔnyen mɔ so, iŋ wɔra ɔnyen mɔ sɛi. 36Gɛnen ilaa idɛ i wɔra asa abono mɛ bo nno mɔ pɛwu giyan. Mɛ san ma‑a taasɛ abara yɛɛ, “Menɛ ilaa ne idɛ? Yesu gɛnɔ dɔ agyɛbi a bo gya! Ɔ bo ɔkpa lii Wurubuaarɛ asɛ yɛɛ ɔꞌ gya ilaa nyɛnyɛn oduduu de iꞌ nu mɔ asɛ!” 37Ilaa ibono Yesu kya wɔra mɔ i nu gyanꞌ de gɛnen gɛsinkpan gɛbono so pɛwu.

Yesu Gi Kyɛ Asa Sakyɔ Alɔbi

38Yesu gi lii mɔmɔ-gikyangbon mɔ dɔ mɔ, ɔ kyon kpe Simon gɛwi. Gɛnen aberɛ abono mɔ, Simon mɔ-saa kyiisɛ kya lɔ. Ɔkyagyii dɛ mɔ. Imɔso Yesu gi loo Simon gɛwi mɔ, abono mɛ bo gɛten mɔ dɔ mɔ mɛ kolɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ wɔra aniya de ɔꞌ kyɛ ɔkyii mɔ sa mɔmɔ. 39Nfono mɔ Yesu gi kpaa yelɛ ɔkyii mɔ amu so, ne ɔ tɔgɛ sa gilɔtɔ mɔ yɛɛ giꞌ taa ɔkyii mɔ yɛgɛ ɔ kerɛ gimɔ faa. Ayaa abono so mɔ, ɔkyii mɔ gi nyɛ alanfiya, ne ɔ koso kii taalɛ keda mɔmɔ-gisafo.

40Gɛnen gɛkɛ gɛbono mɔ owi mɔ kya kpe ɔꞌ kpaa tɔrɔ mɔ, asa abono mɛ dɛ alɔbo mɔ mɛ kyu ɔmɔ pɛwu bara Yesu. Ne o kyu mɔ-abaa gyanꞌ mɔmɔ ɔkamaasɛ so, ɔ kya kyɛ mɔmɔ-alɔtɔ ɔ sa ɔmɔ. 41Ɔ kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi lii asa so gikyɔ. Gɛnen ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i kya koso mɔ, i kya saawo ken-ken tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Fo ne n gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ.” Imɔso Yesu kya da imɔ tii. Ɔ mɛŋ kya sa imɔ ɔkpa de iꞌ nyɛ tɔngɛ. I kya nyiile yɛɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i wu Yesu bii yɛɛ mɔ ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun yɛɛ ɔꞌ baa mɔlɛgɛ anyamesɛ mɔ.

42Gɛdɛ gɛ kɛ mɔ, Yesu gi kpe nfono asa mɛŋ bo mɔ. Asa mɛ laarɛ mɔ ne mɛ laarɛ mɔ gɛnen‑n kpaa wu mɔ ne mɛ buɛɛlɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ kyena mɔmɔ asɛ, ɔŋ baa naa taa mɔmɔ yɛgɛ. 43Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “I kaaborɛ nꞌ naa isowolɛ banban so de nꞌ kpaa tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ kyu lii mɔ-gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so sa nno asa. Imɔso ne Wurubuaarɛ gi sun me ba gɛsinkpan so.” 44Imɔso Yesu gi naa Gyudiya gɛsinkpan so tɔgɛ tɔgɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so ilaa sa asa mɔmɔ-akyangbon dɔ.

5

Yesu Gi Yii Gɛsɛ Ɔ Kya Lɛɛ Mɔ-Akasɛbo

1Gɛkɛ gɛdɛ mɔ Yesu yelɛ ɔbon belɛ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Gɛnɛsarɛtɛ mɔ gigengen so. Asa mɛ ba mɔ asɛ mɛ kya nyise ma‑a loo abara dɔ de mɛꞌ nyɛ tu sindi mɔ de mɛꞌ nu Wurubuaarɛ agyɛbi abono ɔ kya tɔgɛ mɔ. 2O wu akolii anyɔ ako a yii ɔbon mɔ gigengen. Iken akedabo ne n taa amɔ yɛgɛ mɛ kya foro mɔmɔ-asɛwu nkyu mɔ dɔ. 3Yesu gi wu akolii mɔ gɛnen mɔ, ɔ dii loo giko dɔ. Simon ne n bo gɛnen gikolii gibono. Yesu tɛ gikolii mɔ dɔ mɔ, ɔ tɔgɛ Simon yɛɛ ɔꞌ nen gikolii mɔ loo nkyu mɔ dɔ ŋmaraa. Gɛsintin mɔ, Simon gi nen gikolii mɔ loo nkyu mɔ dɔ. Yesu gi san ɔ gyanꞌ nkyu mɔ so ɔ kya nyiile asa Wurubuaarɛ ilaa.

4Yesu gi nyiile asa mɔ ilaa ta mɔ, ɔ tɔgɛ Simon mɔ‑rɛ mɔ-nanboana abono mɛ bo Yesu asɛ gikolii mɔ dɔ mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ palɛ gikolii mɔ kpe nkyu bokensɛ mɔ dɔ de fɛꞌ too fɛye-asɛwu mɔ de fɛꞌ keda iken.” 5Simon gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, deeri gɛnyɛ pɛwu mɔ a too asɛwu adɛ kalaadɛ, aŋ nyɛ sɛi-sɛi mɔ, idɛ dɔ gɛrɛ ne a laa nyɛ ilaa iko? To! Fo ne n nyɛ tɔgɛ faa mɔ, a laa too.” 6Gɛsintin mɔ, mɛ too asɛwu mɔ mɔ, mɛ keda iken gikyɔ-gikyɔ. Mɛ kya biidɛ iken mɔ mɔ, asɛwu mɔ gbaa a kya laarɛ de aꞌ tɛɛ. 7Mɛ terɛ mɔmɔ-nanboana abono mɛ dɛ gikolii nyɔsɛ mɔ yɛɛ mɛꞌ baa kpaa mɔmɔ. Gɛsintin mɔ, mɛ kpe ne mɛ kpaa lɛɛ iken mɔ bɔla akolii mɔ anyɔ. Iken mɔ oduduu so mɔ, akolii mɔ a kya laarɛ de aꞌ muiinɛ loo nkyu mɔ dɔ.

8Simon Piita gi wu ilaa ibono Yesu gi wɔra sa ɔmɔ mɔ, ɔ kpelegɛ ŋmii Yesu ayaa dɔ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Me-Wura, n gyɛ daa ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo. Imɔso tu lii me asɛ.” 9Ilaa ibono so Simon gi tɔgɛ gɛnen mɔ ne n gyɛ yɛɛ iken mɔ ilaa mɔ i tansi dɛ mɔ‑rɛ abono mɛ bo gikolii mɔ dɔ mɔ pɛwu gɛnɔ gikyɔ. 10I dɛ Gyeemesi de Gyɔn, Sɛbedi mɔ-biana mɔ gɛnɔ kee. Mɔmɔ‑rɛ Simon ne n kya wɔra gɛsun gɛbono dabɔlɛ. Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ Simon yɛɛ, “Gɛŋ selɛ gifuu. Nɛ wu yɛɛ fo kya lɛɛ daa iken. Lii nperɛ kyu i kya kpe mɔ nan yɛgɛ fo laa san laarɛ daa asa de mɛꞌ baa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena.” 11Ɔ tɔgɛ gɛnen mɔ, Simon mɔ‑rɛ mɔ-nanboana Gyeemesi de Gyɔn, mɛ palɛ akolii mɔ lii gyanꞌ gigengen so, ne mɛ kyon taa ilaa kamaasɛ yɛgɛ san mɛ naa mɛ buu daa Yesu.

Yesu Gi Kyɛ Okononbu Ɔko

12Yesu bo gɛsinkpan gɛbono so mɔ, gɛkɛ gɛdɛ mɔ, ɔ bo mɔmɔ-isowolɛ mɔ ɔko so, ne ɔnyen ɔko gi baa tu mɔ. Ɔ gyɛ okononbu. O wu Yesu mɔ, ɔ kpelegɛ bun Yesu ayaa dɔ, ne ɔ kolɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, nengyene i gyɛ fo-gɛlaarɛ mɔ, n nyi yɛɛ fo laa taalɛ kyɛ me.” 13Yesu gi tengɛ mɔ-gibaa kpaa yii okononbu mɔ, ne ɔ lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “I gyɛ me-gɛlaarɛ; fo-gilɔ mɔ giꞌ ta.” Ayaa abono so mɔ, mɔ-gikononbu mɔ gi ta.

14Yesu gi ka sa ɔnyen mɔ yɛɛ, “Gɛŋ sa foꞌ tɔgɛ sa ɔko‑rɛ ɔko yɛɛ me ne n kyɛ fo. Naa kpaa wɔra ilaa ibono Mosisi gi yela sa okononbu kamaasɛ ɔbono mɔ-gilɔ gi ta mɔ. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ fo laa kperɛ fo-nyoro kpaa nyiile Wurubuaarɛ asunbi ɔlɛɛbo de ɔꞌ kerɛ fo-nyoro pɛwu gyanꞌ. Ɔ laa wu yɛɛ fo-gilɔ mɔ gi ta, de foꞌ kyu fo-afaala abono fo laa kyu faala Wurubuaarɛ mɔ kyu sa mɔ de oꞌ kyu lɛɛ asunbi sa fo. Imɔ ne nan yɛgɛ asa mɛꞌ bii yɛɛ fo-alɔtɔ mɔ a ta gɛsintin.”

15Yesu gi da ɔnyen mɔ tii yɛɛ ɔŋ sa oꞌ buu sa isa gbaa faa, Yesu ilaa i dabɔlɛ nu gyanꞌ nten kpɛi-kpɛi. Imɔso i yɛgɛ asa sakyɔ mɛ kya san kpandɛ kpaa mili Yesu. Mɛ kya laarɛ mɛꞌ nu ilaa ibono ɔ kya nyiile asa mɔ ne mɛ kya laarɛ ɔꞌ kyɛ mɔmɔ-alɔtɔ sa ɔmɔ. 16Asa mɛ kya mili Yesu gikyɔ so mɔ, ɔ kya kyena lii sakpii mɔ dɔ kpe nfonoana asa mɛŋ bo mɔ kpaa dalaa.

Yesu Gi Kyɛ Ɔtɛgɛsɛ

17Gɛkɛ gɛdɛ mɔ Yesu kya nyiile asa Wurubuaarɛ ilaa mɔ, Farasii awura gikpen mɔ dɔ ako de Gyuda awura nbara anyiilebo mɔ ako mɛ tɛ mɔ asɛ. Mɛ lii isowolɛ kpɛi-kpɛi so. Mɔmɔ ako mɛ lii Galeli isowolɛ so de Gyudiya isowolɛ so de Gyɛrusalem. Wurubuaarɛ ɔlon bo Yesu so ɔ kya kyɛ asa alɔtɔ. 18Anyen ako kee mɛ sola ɔtɛgɛsɛ ɔko de gifengen kyu ba de ɔꞌ kyɛ mɔ sa mɔmɔ. Mɛ laarɛ ɔkpa ɔbono so mɛ laa nyɛ kyu ɔtɛgɛsɛ mɔ loo obu mɔ dɔ de mɛꞌ kyu mɔ kpaa yela Yesu ansi dɔ. 19Sakpii ɔbono ɔ bo nno mɔ kyɔ so mɔ, mɛŋ kya nyɛ ɔkpa. Imɔso mɛ sola ɔtɛgɛsɛ mɔ dii kpaa gyanꞌ obu mɔ soso. Mɛ maragɛ obu mɔ ŋmaraa, ne mɛ kyu ɔtɔgɛsɛ mɔ loo de ɔmaragɛten mɔ kpelegɛrɛ mɔ‑rɛ gifengen mɔ loo yela Yesu asɛ asa mɔ nsana. 20Yesu gi wu yɛɛ asa adɛ mɛ sɔɔ mɔ gyi yɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon bo mɔ dɔ mɔ, ɔ tɔgɛ sa ɔtɛgɛsɛ mɔ yɛɛ, “Ɔnyen, nɛ kyu fo-ilaa nyɛnyɛn ibono fo wɔra Wurubuaarɛ mɔ kyɛɛ fo.”

21Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo mɔ de Farasii awura gikpen mɔ dɔ asa mɔ mɛ kya taasɛ mɔmɔ-nyoro yɛɛ, “Mɔ ne n gyɛ anɛ ne ɔ kya tɔngɛ fɛɛ mɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ gɛnen? Ne iŋ gyɛ Wurubuaarɛ wolɛ mɔ, fo anɛ ne nan taalɛ kyu ɔko ilaa nyɛnyɛn ibono ɔ wɔra Wurubuaarɛ mɔ kyu kyɛɛ mɔ?” 22Yesu gi bii mɔmɔ-nwɔnsa dɔ. Imɔso ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Menɛ n wɔra so ne fɛ kya sa gɛnen nwɔnsa ndɛ? 23Nan tɔgɛ ilaa inyɔ sa ɔtɛgɛsɛ baarɛ. Giko ne n gyɛ yɛɛ,

‘Nɛ kyu fo-ilaa nyɛnyɛn ibono fo wɔra Wurubuaarɛ mɔ kyɛɛ fo.’

Ginyɔsɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ,

‘Koso de foꞌ naa.’

Imɔ inyɔ idɛ dɔ mɔ, imɔmɔ ne fɛ laa wu de fɛye-ansi? 24N kya laarɛ de fɛꞌ nyɛ bii yɛɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, n bo ɔkpa gɛsinkpan so de nꞌ kyu asa ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ wɔra Wurubuaarɛ mɔ kyɛɛ mɔmɔ.” Gɛnen so mɔ, o kisee tɔgɛ sa ɔtɛgɛsɛ mɔ yɛɛ, “Koso, puru fo-gifengen de foꞌ naa kpe gɛwi.” 25Ayaa abono so mɔ, ɔnyen mɔ gi koso yelɛ mɔmɔ pɛwu‑u ansi dɔ. O puru mɔ-gifengen gibono so ɔ dɛ mɔ ne o yen Wurubuaarɛ. 26I wɔra mɔmɔ abono mɛ bo nfono mɔ pɛwu giyan, mɛ kya yen Wurubuaarɛ, ne i kya wɔra ɔmɔ gifuu. Mɛ san ma‑a taasɛ abara yɛɛ, “Menɛ ilaa ne a wu ndɛ gɛkɛ gɛdɛ faa?”

Ilaa Nyɛnyɛn Awɔrabo So Ne Yesu Gi Ba Gɛsinkpan So

27Imɔ idɛ gɛmara mɔ, Yesu kya kpe gɛtɛɛko ne o wu lɛnpoo ɔsɔɔbo ɔko. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Lɛfi. Ɔ tɛ mɔ-gɛsun ɔwɔraten. Yesu gi wu Lɛfi gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Baa buu me de foꞌ wɔra me-ɔkasɛbo.” 28Gɛsintin mɔ, Lɛfi gi koso taa ilaa kamaasɛ yɛgɛ ne ɔ san ɔ naa o buu Yesu. 29Lɛfi naa o buu Yesu gɛnen mɔ, gɛkɛ gɛdɛ mɔ ɔ yɛgɛ mɛꞌ gyi gɛkɛ belɛ mɔ-gɛten dɔ sa Yesu. Imɔso lɛnpoo asɔɔbo abono Gyuda awura asɛ mɔ mɛ gyɛ asa nyɛnyɛn mɔ sakyɔ de Yesu akasɛbo mɔ de asa kpɛi-kpɛi sakyɔ mɛ baa wɔra abaa gyi dabɔlɛ. 30Imɔso Farasii awura ako mɔmɔ‑rɛ Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo mɔ mɛ lɔgedɛ de Yesu akasɛbo mɔ yɛɛ, “Menɛ n wɔra so ne fɛye‑rɛ lɛnpoo asɔɔbo de ilaa nyɛnyɛn awɔrabo fɛ kya gyi fɛ kya nun de abara gɛnen?” 31Yesu gi nu gɛnen mɔ, ɔ lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛɛ gɛnɔɔbono ɔlɔbo ne n tiri ɔkyɛbo mɔ, gɛnen kee ne ilaa nyɛnyɛn awɔrabo mɛ tiri me, Yesu, ne. I mɛŋ gyɛ abono mɛ bo alanfiya mɔ ne n tiri ɔkyɛbo. 32Imɔso i mɛŋ gyɛ abono mɛ nyi yɛɛ mɛ ti mɛ gyɛ gɛsintin awura mɔ so ne nɛ ba gɛsinkpan so. Nɛ ba daa de nꞌ baa tɔgɛ sa ilaa nyɛnyɛn awɔrabo yɛɛ mɛꞌ nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ de mɛꞌ kyɛɛgɛ lii mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ.”

Nnɔ Ŋminde

33Asa ako mɛ baa tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Gyɔn akasɛbo mɛ kya ŋminde nnɔ belen-belen de mɛꞌ dalaa. Farasii awura mɔ-lɛɛ akasɛbo mɔ kee mɛ kya wɔra gɛnen. Ne menɛ n wɔra ne fo-lɛɛ akasɛbo mɔ berɛ mɛŋ kya ŋminde nnɔ daa?” 34Yesu gi da mɔmɔ gikpalɛ yɛɛ, “I mɛŋ gyɛ aberɛ adɛ ne mɛ laa wɔra gɛnen. I dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono aye Gyuda awura a kya kpii ɔkyii mɔ. Aꞌ kyu yɛɛ me ne n gyɛ ɔkyiifɔ mɔ-kuli mɔ. Me-kyɛmenɛana mɔ mɛ ba me asɛ a kya gyi ɔkon mɔ, i laa sa de mɛꞌ ŋminde nnɔ? 35Kuaa. I laa baa fo owi ɔko mɔ, i laa baa puru ɔkyiifɔ mɔ-kuli mɔ lii me-kyɛmenɛana asɛ. Lii gɛnen owi ɔbono kyu kyon mɔ, i laa sa de mɛꞌ ŋminde nnɔ kon.”

Akyenabi Pobɔrɔ Abono Yesu Gi Bara Mɔ Gikpalɛ

36Yesu gi kii da mɔmɔ gikpalɛ kyu nyiile yɛɛ mɔ berɛ ɔ bara akyenabi pobɔrɔ. Ɔ da gikpalɛ mɔ yɛɛ, “Nengyene gikuru dedaa gi tɛɛ mɔ, mɛŋ kya ten gikuru pobɔrɔ kyu baa tii ɔtɛɛten mɔ. Fɛ wɔra gɛnen mɔ, fɛ laa nyida gikuru pobɔrɔ mɔ daa giyan. Gi maŋ kyena de gidedaa mɔ.” 37Yesu gi kii da ɔmɔ gikpalɛ yɛɛ, “Aꞌ laa ansi kerɛ gɛnɔɔbono mɛ kya kyu nta kyu wɔra nbuɛ iwolɛ dɔ mɔ de aꞌ kerɛ. Ɔko maŋ kyule kyu nta pobɔrɔ kyu wɔra nta ɔwɔraten iwolɛ dedaa dɔ. Ɔbono ɔ wɔra gɛnen mɔ, gyɛrɛbi ne ɔ kya laarɛ. Nta mɔ gi laa paadɛ nta ɔwɔraten iwolɛ mɔ de nta mɔ giꞌ duuli fuɛ de iwolɛ mɔ, mɔ, kee iꞌ nyida. 38Mɛ kya kyu nta pobɔrɔ kyu wɔra daa nta ɔwɔraten iwolɛ pobɔrɔ dɔ. 39Fɛꞌ nu kee yɛɛ ɔko maŋ nun nta dedaa de ɔꞌ koso ayaa abono so kpe kpaa laarɛ nta pobɔrɔ gɛten. O nun nta dedaa mɔ, ilaa ibono ɔ laa tɔgɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ nta ndɛ gi boran.”

6

Yesu Bo Ɔlon Gɛkɛ Kyoolasɛ So

1Gɛkɛ kyoolasɛ gɛko mɔ, Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kya kpe gɛtɛɛko, ne mɛ baa loo awayu ndɔɔ nko dɔ. Mɛ naa awayu mɔ dɔ mɛ kya kpe mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ yii gɛsɛ mɛ kya kyadɛ awayu mɔ, mɛ kya fɔlɔgɛ mɛ kya wɛ. 2Farasii gikpen mɔ dɔ ako mɛ wu mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ kya kyadɛ awayu adɛ faa, fɛ mɛŋ nyi yɛɛ gɛsun ne fɛ kya wɔra aye-gɛkɛ kyoolasɛ dɔ faa? Aye-nbara giŋ kya sa ɔkpa gɛnen.” 3Ne Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa ɔmɔ yɛɛ, “Fɛ nyi yɛɛ iŋ dɛ ɔkpa gɛnen faa mɔ, imɔso fɛŋ ti kalɛ Wura Deefidi mɔ‑rɛ mɔ-nanboana ilaa Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ kerɛ? Mɛ ŋmarasɛ nno yɛɛ owi ɔko dɔ mɔ, akon a dɛ Deefidi mɔ‑rɛ mɔ-nanboana. 4Imɔso ɔ loo Wurubuaarɛ ɔson panpan dɔ kpaa puru bodobodo ɔbono asa mɛ kyu bara Wurubuaarɛ mɔ. Naafo aye-nbara mɔ giŋ kya sa ɔkpa yɛɛ fo nyamesɛ giyan foꞌ nyɛ gyi gɛnen bodobodo ɔbono, gɛnen mɔ, Gyuda awura asunbi alɛɛbo wolɛ. Wura Deefidi mɔ gi gyi bodobodo mɔ iko ne o kyu iko kee sa mɔ-nanboana mɔ.” 5Imɔso Yesu gi lɛɛ gɛsɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, n bo ɔlon dabɔlɛ gɛkɛ kyoolasɛ mɔ so.”

6Gɛkɛ kyoolasɛ gɛko kee mɔ, Yesu gi kpe mɔmɔ Gyuda awura gikyangbon giko dɔ, ne ɔ kpaa nyiile asa ilaa. Ɔnyen ɔko bo nno, mɔ-gibaa gyisɛ gi wuꞌ. 7Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo ako de Farasii gikpen mɔ dɔ ako mɛ kya laarɛ ɔkpa ɔbono so mɛ laa nyɛ kyu Yesu wɔra nbɛlɛ dɔ. Imɔso mɛ kya dii mɔ de mɛꞌ kerɛ yɛɛ ɔ laa kyɛ ɔnyen mɔ gɛkɛ kyoolasɛ gɛbono? Nengyene ɔ kyɛ mɔ mɔ, mɛ laa kyu imɔ yɛɛ Yesu gi tɔrɔ nbara wɔra gɛsun gɛkɛ kyoolasɛ. 8Yesu gi bii mɔmɔ-nwɔnsa dɔ. Gɛnen so mɔ, ɔ tɔgɛ sa ɔnyen mɔ yɛɛ, “Koso yelɛ de foꞌ naa ba ansi dɔ gɛrɛ.” Gɛsintin mɔ, ɔnyen mɔ gi koso naa kpaa yelɛ asa mɔ ansi dɔ. 9Nfono mɔ Yesu gi taasɛ ɔmɔ yɛɛ, “Nnɛ ne Wurubuaarɛ nbara gi kya nyiile aye yɛɛ aꞌ wɔra gɛkɛ kyoolasɛ? Aꞌ wɔra idɛnsɛ abɛɛ aꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn? Aꞌ sɔɔ abara nkpa abɛɛ aꞌ mɔɔ abara daa?” 10Ɔ kerɛ asa mɔ dɔ pɛwu gyanꞌ ne ɔ tɔgɛ sa ɔnyen mɔ yɛɛ, “Tengɛ fo-gibaa mɔ.” Gɛsintin mɔ, ɔ tengɛ gimɔ, ne gibaa mɔ gi kii kyingi. 11Gɛnɔɔbono Yesu gi kyɛ ɔnyen mɔ gɛkɛ kyoolasɛ mɔ so mɔ, nbara aŋmarasɛbo mɔ de Farasii awura mɔ mɛ keda mɔ ginyadon, ne mɛ lii kpe mɛ kya ŋminde ilaa ibono mɛ laa kyu wɔra Yesu mɔ.

Yesu Gi Dalaa Ne Ɔ Lɛɛ Mɔ-Isɔɔ Gudu Anyɔ

12Gɛnen owi ɔbono mɔ Yesu gi dii kpe gibii giko so ɔꞌ kpaa dalaa, ne ɔ dalaa sa Wurubuaarɛ gɛnen‑n kalaadɛ. 13Gɛdɛ gɛ kɛ mɔ, ɔ terɛ mɔ-akasɛbo mɔ ba mɔ asɛ ne ɔ lɛɛ mɔmɔ dɔ asa gudu anyɔ, ne ɔ yela ɔmɔ ginyen yɛɛ mɔ-isɔɔ. 14Gɛnen asa gudu anyɔ mɔ ne n gyɛ

Simon ɔbono Yesu gi yela mɔ ginyen nyɔsɛ yɛɛ Piita mɔ,

de Simon mɔ-tedɛ Andiru,

Gyeemesi de Gyɔn,

Filipo de Batolomiyu,

15Matiyu de Tomaasɛ,

Gyeemesi, Alefayo mɔ-bi,

de Simon ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Ɔbono Ɔŋ Kya Kyule Mɔ-Ɔsowolɛ So mɔ,

de Gyudasɛ, Gyeemesi mɔ-tedɛ,

16de Gyudasɛ Isikaayɔtɛ ɔbono gɛmara gɛmara ɔ fɛ Yesu sa Yesu akyobo mɔ.

Yesu Kya Nyiile Asa Wurubuaarɛ Ilaa Ne Ɔ Kya Kyɛ Alɔbo

17Yesu gi lɛɛ mɔ-isɔɔ mɔ gɛnen mɔ, mɔ‑rɛ mɔmɔ mɛ kpelegɛ lii gibii mɔ so ba gitaga giko dɔ. Mɛ fo gitaga mɔ dɔ mɔ, mɛ tu sakpii belɛ yelɛ ɔ gyoo Yesu. Mɔ-akasɛbo mɔ sakyɔ mɛ bo nno. Asa abono mɛ lii nten kpɛi-kpɛi mɔ sakyɔ kee mɛ bo sakpii mɔ dɔ. Asa sakyɔ mɛ lii Gyudiya isowolɛ so, Gyɛrusalem ɔsowolɛ so, de isowolɛ ibono i bo apoo gɛnɔ gɛnɔ ne i sindi Taya de Sidon isowolɛ so mɔ. 18Mɛ ba de mɛꞌ baa nu Yesu ilaa tɔgɛsɛ de mɛꞌ nyɛ ɔꞌ kyɛ mɔmɔ-alɔtɔ. Abono ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi i kya nyala mɔmɔ mɔ kee mɛ ba, ne Yesu gi kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ lii mɔmɔ so ne mɛ nyɛ mɔmɔ-nyoro. 19Sakpii mɔ dɔ nyamesɛ kamaasɛ kya laarɛ ɔkpa ɔbono so ɔ laa nyɛ de oꞌ yii Yesu mɔ. I kya nyiile yɛɛ ɔkamaasɛ ɔbono o yii Yesu mɔ, ɔlon ɔko kya lii Yesu dɔ kpaa kyɛ kaasɛ mɔ.

Abono Mɛ Gyɛ Amudɛnsɛbo

20Yesu yelɛ ɔ kerɛ mɔ-akasɛbo mɔ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ,

“Amudɛnsɛbo ne n gyɛ fɛye abono fɛ gyɛ ayenbo mɔ.

Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi a gyɛ fɛye-lɛɛ.

21Amudɛnsɛbo ne n gyɛ fɛye abono akon a kya mɔɔ fɛye nperɛ faa mɔ.

Wurubuaarɛ laa yɛgɛ fɛ laa gyi kaabo.

Amudɛnsɛbo ne n gyɛ fɛye abono fɛ dɛ ginsikyu dɔ nperɛ mɔ.

Wurubuaarɛ laa yɛgɛ fɛ laa baa ŋmasɛ.

22Fɛye abono kyu lii me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ so ne

asa mɛ laa kyo fɛye,

ne mɛ maŋ yɛgɛ fɛꞌ saarɛ mɔmɔ dɔ, mɛ laa saalɛ fɛye,

ne mɛ laa kpa fɛye-giso yɛɛ fɛ gyɛ asa nyɛnyɛn mɔ,

fɛ gyɛ amudɛnsɛbo.

23I ba gɛnen mɔ, fɛꞌ yɛgɛ iꞌ wɔra fɛye ɔkon de fɛꞌ kyaa.

I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ ntɛɛla belɛ gi dɛ gi sa fɛye Wurubuaarɛ dɔ.

Fafaanan kee ne fɛye-akyobo mɔmɔ-naanaana mɔ mɛ kyu wɔra Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ baa kyon mɔ.

Abono Mɛ Mɛŋ Gyɛ Amudɛnsɛbo

24Ne fɛye abono fɛ gyɛ aterenbi awura nperɛ faa mɔ,

fɛye laako.

Fɛye berɛ, fɛ ti nyɛ fɛye-lɛɛ nkyoola ne.

Fɛye abono fɛ kya nyɛ fɛ kya gyi fɛ kya kaabo nperɛ faa mɔ,

fɛye laako.

Akon a laa baa mɔɔ fɛye.

25Fɛye abono fɛ kya ŋmasɛ nperɛ faa mɔ,

fɛye laako.

Fɛ laa suiili de fɛꞌ ŋɛ gɛnɔ saawo.

26Dedaa mɔ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo ako

mɛ taa Wurubuaarɛ ikalan mɔ yɛgɛ

san tɔgɛ daa mɔmɔ gbaa-gbaa lɛɛ gɛwɔnsa dɔ ilaa sa asa,

ne fɛye-naanaana mɛ yen mɔmɔ.

Fɛye abono asa pɛwu mɛ laa yen fɛye gɛnen kee mɔ,

fɛye laako.

Yesu Yɛɛ Aꞌ Laarɛ Aye-Akyobo Ilaa

27Fɛye abono fɛ kya nu me asɛ mɔ berɛ, n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye

yɛɛ fɛꞌ laarɛ fɛye-akyobo ilaa.

Fɛꞌ wɔra gidɛnsɛ sa abono mɛ kya kyo fɛye mɔ.

28Fɛꞌ kolɛ Wurubuaarɛ ayuule sa abono

mɛ kya tɔgɛ nnɔ mɛ kya wɔra fɛye mɔ.

Fɛꞌ dalaa kolɛ Wurubuaarɛ sa abono

mɛ kya wɔra fɛye ilaa nyɛnyɛn mɔ.

29Nengyene ɔko gi da fo-ɔtan gyisɛ so mɔ,

kisee ɔnyɔsɛ mɔ sa mɔ de oꞌ kii da.

Nengyene ɔko gi sɔgɛ fo soso-lɛɛ gɛgbɛ mɔ,

yɛgɛ de oꞌ kyu gɛsɛ-lɛɛ mɔ kee bɔla.

30Ɔkamaasɛ ɔbono ɔ laa kolɛ fo ilaa iko ne fo bo mɔ, sa mɔ.

Nengyene ɔko gi sɔgɛ ilaa ibono i gyɛ fo-lɛɛ mɔ,

gɛŋ tɔgɛ mɔ yɛɛ oꞌ kiiri imɔ sa fo.

31Gɛnɔɔbono fɛ kya laarɛ fɛɛ asa mɛꞌ wɔra sa fɛye mɔ,

fɛꞌ wɔra imɔ ɔnan kee sa asa.

32“Nengyene fɛ kya laarɛ asa abono mɛ kya laarɛ fɛye-ilaa mɔ wolɛ mɔ, nnɛ so ne i kaaborɛ Wurubuaarɛ oꞌ yen fɛye? Ilaa nyɛnyɛn awɔrabo gbaa kee mɛ kya laarɛ asa abono mɛ kya laarɛ ɔmɔ-ilaa mɔ. 33Nengyene fɛ kya wɔra gidɛnsɛ sa daa abono mɛ kya wɔra gidɛnsɛ sa fɛye wolɛ mɔ, nnɛ so ne i kaaborɛ Wurubuaarɛ oꞌ yen fɛye? Ilaa nyɛnyɛn awɔrabo gbaa kee mɛ kya wɔra gɛnen. 34Fɛ kya kyu fɛye-aterenbi kyu paa daa abono fɛ nyi mɔmɔ so yɛɛ ɔkɛ de ɔkaamara mɛ laa taalɛ kii nyɛ ka fɛye mɔ wolɛ mɔ, i kaaborɛ Wurubuaarɛ oꞌ yen fɛye? Kuaa. Ilaa nyɛnyɛn awɔrabo gbaa kee mɛ kya kyu mɔmɔ-aterenbi paa mɔmɔ-nanboana ilaa nyɛnyɛn awɔrabo. I lii fɛɛ mɛ nyi yɛɛ ɔkɛ de ɔkaamara mɛ laa kiiri mɔmɔ-atɔ mɔ bara mɔmɔ. 35Imɔso fɛye abono fɛ gyɛ me-akasɛbo mɔ berɛ, fɛꞌ laarɛ fɛye-akyobo ilaa de fɛꞌ wɔra gidɛnsɛ sa ɔmɔ. Mɛ laa paa fɛye ilaa iko ne fɛ bo mɔ, fɛꞌ sa mɔmɔ de fɛŋ sa fɛꞌ sa gɛwɔnsa yɛɛ mɛꞌ kiiri bara fɛye. Fɛ wɔra gɛnen mɔ, fɛ laa nyɛ ntɛɛla belɛ, ne fɛ laa wɔra Wurubuaarɛ ɔbono ɔ gyɛ Gitɔbelɛ mɔ mɔ-biana. I kya nyiile yɛɛ ɔ bo gidɛnsɛ sa dabɔlɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo de abono ɔ kya wɔra ilaa dɛnsɛ sa mɔmɔ ne iŋ kya gyi mɔmɔ-ginsi mɔ pɛwu.

Fɛꞌ Su Asa Gitolon

36“Fɛꞌ wɔra gitolon awura fɛɛ fɛye-sɛ gitolon wura Wurubuaarɛ. 37Fɛŋ sa fɛꞌ kerɛ ansi so tɔgɛ yɛɛ fɛye-nanboana ilaa iŋ boran, de Wurubuaarɛ kee ɔ mɛŋꞌ kerɛ fɛye-ilaa ansi so tɔgɛ yɛɛ iŋ boran. Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ bun fɛye-nanboana gipuɛɛ de Wurubuaarɛ kee ɔ mɛŋꞌ bun fɛye gipuɛɛ. Fɛꞌ kyu ilaa nyɛnyɛn ibono asa mɛ kya wɔra fɛye mɔ kyu kyɛɛ mɔmɔ, de Wurubuaarɛ kee oꞌ kyu fɛye-ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ fɛye. 38Fɛꞌ kyɛɛ ilaa. Fɛ kya kyɛɛ ilaa mɔ, Wurubuaarɛ laa tansi kyɛɛ fɛye ilaa kee. I laa wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ kya kyu mudu dɛnsɛ kyu kaala fɛɛ nnyufo faa. Akaalabo dɛnsɛ mɔ mɛ kya kaala bɔla de mɛꞌ gyigisi de mɛꞌ nyise de iꞌ loo gɛnda abara dɔ de mɛꞌ kii gyɔgɛ too de iꞌ bɔla i kya fuɛ. Mudu ɔbono ɔnan fɛ kyu kaala sa ako mɔ, mɔ-ɔnan kee ne Wurubuaarɛ laa kyu kaala sa fɛye.”

Kerɛ Fo-Lɛɛ Ilaa Nyɛnyɛn So Pɛi De Foꞌ Kerɛ Fo Nanbo-Lɛɛ

39Yesu gi da mɔmɔ gikpalɛ gidɛ kee taasɛ yɛɛ, “Gyaatanbo laa taalɛ keda mɔ-nanbo gyaatanbo de oyii de iꞌ kyena? Mɔmɔ anyɔ mɛ maŋ tɔrɔ ɔbɔ dɔ? 40Ilaa ɔkasɛbo maŋ taalɛ don mɔ-onyiilebo. Ɔkasɛbo, mɔ, gi kasɛ ilaa kpaa logɛ mɔ, ɔ laa wɔra daa fɛɛ mɔ-onyiilebo.

41“Menɛ n wɔra so ne fo kya wu fo-nanbo ilaa nyɛnyɛn pii ibono ɔ kya wɔra mɔ ne foŋ kya wu fo-lɛɛ ibelɛbelɛ idɛ? I dɛ daa fɛɛ fo wu gikpara gi bo ɔko ginsi dɔ ne fo maŋ wu yɛɛ gɛgyakpaabi gɛ taa fo-lɛɛ dɔ. 42Nnɛ so ne fo laa tɔgɛ sa fo-nanbo yɛɛ, ‘O, me-nanbo, kerɛ, gikpara gi bo fo-ginsi dɔ. Yɛgɛ nꞌ lɛɛ gimɔ sa fo.’ --Yɛgɛ gɛgyakpaabi gɛ taa fo-lɛɛ dɔ? O, gikerɛansi anyamesɛ! Fɛꞌ lɛɛ ngyakpaabi nbono gi taa fɛye-lɛɛ ansi dɔ mɔ de fɛꞌ nyɛ wu dɔɔdan kpaa lɛɛ akpara abono a bo fɛye-nanboana lɛɛ ansi abi dɔ mɔ sa mɔmɔ.

Nyamesɛ Laawɔra Ne N Kya Nyiile Mɔ-Gidebi

43-44“Nyamesɛ ilaa wɔrasɛ ne fɛ laa kyu bii mɔ-gisen dɔ ilaa. Oyii ɔbono ɔ bo alanfiya mɔ maŋ taalɛ sɔrɔ abi nyɛnyɛn. Ne oyii ɔbono ɔ kya lɔ mɔ kee maŋ taalɛ sɔrɔ abi dɛnsɛ. Oyii kamaasɛ kee mɔ, mɔ-abi ne mɛ kya kyu bii mɔ. Ɔko maŋ nyɛ mango tɛɛ lii giwii oyii dɔ. Ɔko maŋ nyɛ payaa tɛɛ lii fɔlɔgɛ oyii dɔ. 45Nyamesɛ dɛnsɛ berɛ, ilaa dɛnsɛ ne n bo mɔ-gisen dɔ; ne ilaa dɛnsɛ ne nan lii mɔ-gɛnɔ dɔ. Nyamesɛ nyɛnyɛn mɔ, ilaa nyɛnyɛn ne n bo mɔ-gisen dɔ, ne ilaa nyɛnyɛn ne nan lii mɔ-gɛnɔ dɔ. Ilaa ibono i bo nyamesɛ gisen dɔ mɔ, imɔ ne ɔ kya lɛɛ tɔgɛ.”

46Yesu gi taasɛ asa abono mɛ buu mɔ mɔ yɛɛ, “Menɛ n wɔra so ne fɛ kya terɛ me yɛɛ, ‘Aye-Wura, Aye-Wura,’ yɛgɛ fɛŋ kya wɔra ilaa ibono n kya tɔgɛ fɛye mɔ daa? 47Ɔkamaasɛ ɔbono ɔ ba me asɛ, o nu me-ilaa tɔgɛsɛ, ne ɔ kya wɔra imɔ so ilaa mɔ, nan nyiile fɛye gɛnen nyamesɛ ɔbono oyuduu. 48Kaasɛ mɔ dɛ fɛɛ ɔsɛɛbo ɔbono o yii obu. Ɔ laa yii obu mɔ mɔ, o kuru gɛsɛ ɔpɔɔrɛ mɔ gɛten kpaa tu gifolɛ pɛi ne ɔ too gɛsɛ ɔpɔɔrɛ mɔ gyanꞌ gifolɛ mɔ so. Ɔsɛɛbo mɔ gi ti pɔrɔ obu mɔ ta mɔ, gɛkɛ gɛdɛ mɔ, ɔbon gi bɔla baa da de gɛnen obu mɔ. Nkyu gi da de mɔ gɛnen mɔ, ɔ mɛŋ boori. I lii fɛɛ ɔ pɔrɔ mɔ dɔɔdan gyan gifolɛ so. 49Nyamesɛ ɔbono, mɔ, o nu me-ilaa tɔgɛsɛ, ne ɔ mɛŋ kya wɔra imɔ so ilaa mɔ, kaasɛ mɔ dɛ fɛɛ ɔnyen ɔbono oŋ nyi ɔlaako ne o yii obu gyanꞌ daa giŋɛsii so giyan mɔ. Ɔ mɛŋ kuru gɛsɛ ɔpɔɔrɛ mɔ gɛten. Ɔnyen mɔ gi ti pɔrɔ obu mɔ ta mɔ, gɛkɛ gɛdɛ mɔ, ɔbon gi bɔla baa da de obu mɔ. Ayaa abono so mɔ, obu mɔ gi tɔrɔ daa wurum!”

7

Rom Asogya Ɔbelɛnsɛ Ɔko Gi Sɔɔ Yesu Gyi

1Yesu gi tɔngɛ sa sakpii mɔ ta mɔ, ɔ naa loo Kapɛɛniyon ɔsowolɛ so. 2Gɛnen owi ɔbono mɔ, Rom awura asogya ɔbelɛnsɛ ɔko bo ɔsowolɛ mɔ so, mɔ-dega ɔbono mɔ-ilaa i bo mɔ-gisen dɔ mɔ kya lɔ, ibono i bo lon. Ɔ kya laarɛ de ɔꞌ lɛɛ gibaa. 3Ɔbelɛnsɛ baarɛ gi nu Yesu so, ne ɔ keda Gyuda awura abelɛnsɛ ako sun Yesu asɛ yɛɛ mɛꞌ kpaa kolɛ mɔ de ɔꞌ baa kyɛ mɔ-dega mɔ sa mɔ. 4Isɔɔ mɔ o sun mɔ mɛ kpe Yesu asɛ mɔ, mɛ kpaa kolɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ wɔra aniya ɔꞌ kpaa kyɛ mɔmɔ-ɔbelɛnsɛ dega mɔ sa mɔ. Mɛ tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ mɔ gi kaaborɛ ibono foꞌ kpe de foꞌ kpaa kyɛ mɔ-dega mɔ sa mɔ. 5Ɔ kya laarɛ aye Gyuda awura ilaa. Ɔ pɔrɔ aye-gikyangbon kyɛɛ aye giyan.”

6Isɔɔ mɔ mɛ tɔgɛ Yesu gɛnen mɔ, Yesu gi naa buu mɔmɔ. Mɛ kya fuude ɔbelɛnsɛ mɔ gɛten dɔ mɔ, ɔbelɛnsɛ mɔ gi kii sun mɔ-kyɛmenɛana ako Yesu asɛ yɛɛ, “Me-Wura, me ɔdɛ meŋ kaaborɛ ibono foꞌ ba me-gɛten dɔ. Imɔso gɛŋꞌ baa nyala fo-nyoro. 7Me gbaa-gbaa kee nɛ wu yɛɛ meŋ kaaborɛ nꞌ ba fo asɛ baa yelɛ fo-ansi dɔ. Gɛnen so mɔ, wɔra aniya, fo berɛ, kpɛ lɛɛ gɛnɔ. Fo nyɛ lɛɛ gɛnɔ mɔ, me-dega mɔ gilɔ mɔ gi laa ta. 8Me kee n gyɛ ɔbelɛnsɛ ɔbono n bo ɔko gɛsɛ, ne nꞌ bo abono, mɔ, mɛ bo me gɛsɛ mɔ. Nengyene nɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ ‘fo ɔdɛ, kpe faa’ mɔ, kaasɛ mɔ laa kpe, abɛɛ nꞌ tɔgɛ yɛɛ ‘fo ɔdɛ, ba gɛrɛ’ mɔ, kaasɛ mɔ laa ba. Nengyene nɛ tɔgɛ sa me-dega yɛɛ, ‘wɔra idɛ’ mɔ, imɔ ne ɔ laa wɔra.”

9Yesu gi nu ɔbelɛnsɛ mɔ ilaa tɔgɛsɛ mɔ, i dɛ mɔ-gɛnɔ gikyɔ. Nfono ne Yesu gi kisee tɔgɛ sa sakpii ɔbono o buu mɔ mɔ yɛɛ, “Nꞌ tɔgɛ sa fɛye yɛɛ ba‑a aye Isirale awura mɔ dɔ gbaa, meŋ wu nyamesɛ ɔbono ɔ bo gisɔɔgyi belɛ gidɛ ɔnan sa me fɛɛ Rom ɔbelɛnsɛ baarɛ.” 10Ɔbelɛnsɛ mɔ isɔɔ mɔ mɛ baa kii kpe mɔmɔ-ɔbelɛnsɛ mɔ gɛten dɔ mɔ, mɛ kpaa wu daa dega mɔ gi nyɛ alanfiya.

Yesu Gi Kyingi Obuni

11Imɔ idɛ gɛmara mɔ, Yesu gi naa kpe ɔsowolɛ ɔko so mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Neen. Ɔ kya kpe mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ de sakpii belɛ mɛ buu mɔ kpe. 12Mɛ yii gɛkpen kyaabɔɔ Neen ɔsowolɛ mɔ ne mɛ lɛɛ gɛbunono. Yesu kpɛ ɔ kya sindi Neen gɛkpen mɔ gɛbunono mɔ, ɔ baa kerɛ mɔ, asa mɛ so obuni mɛ kya lii mɛ kya kpe mɔmɔ-ibuni opuleten mɛꞌ kpaa pule. Gɛnen ɔnyen ɔbono o wuꞌ mɔ, mɔ-nkon ne gyɛ mɔ-nyi mɔ-bi, ne mɔ-nyi mɔ gyɛ daa okulaabo. Mɛ so obuni mɔ mɛ kya lii gɛnen mɔ, obuni mɔ mɔ-nyi de sakpii belɛ mɛ buu mɔ mɛ kya kpe opuleten mɔ.

13Wura Yesu gi wu ɔkyii mɔ gɛnen mɔ, mɔ-ilaa i wɔra mɔ ayen gikyɔ ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ɔkyii, gɛŋ baa su.” 14Nfono mɔ Yesu gi tu sindi obuni mɔ ne o kyu mɔ-gibaa yii ilaa ibono obuni mɔ dɛ imɔ so mɔ. O yii imɔ gɛnen mɔ, asa abono mɛ so obuni mɔ mɛ sii yelɛ. Ne Yesu gi tɔgɛ sa obuni mɔ yɛɛ, “Dega, n kya tɔgɛ mi‑i sa fo yɛɛ, kyingi.” 15Nfono nfono mɔ, ɔnyen mɔ o wuꞌ mɔ gi kyingi koso ɔ tɛ ɔ kya tɔngɛ. Ne Yesu gi kiiri mɔ kyu wɔra mɔ-nyi mɔ abaa dɔ.

16Ibono Yesu gi kyingi ɔnyen mɔ mɔ, i wɔra asa abono mɛ bo nfono mɔ pɛwu gifuu. Mɛ yen Wurubuaarɛ kyu lii imɔ so. Mɛ san mɛ kya tɔgɛ ma‑a sa abara yɛɛ, “I korogɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo gbaaꞌ saarɛ aye dɔ. Wurubuaarɛ gi ba de ɔꞌ baa laa mɔ-adɛ.” 17Yesu ilaa idɛ i kpaa nu gyanꞌ de Gyudiya gɛsinkpan so de gɛsinkpan gɛbono gɛ sindi nno mɔ pɛwu.

Gyɔn Gi Sun Asa Yesu Asɛ

18Gyɔn ɔbono ɔ naa kyena gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ-lɛɛ akasɛbo mɛ kpaa buu ilaa ibono Yesu gi wɔra mɔ pɛwu sa mɔmɔ-ɔbelɛnsɛ. 19Ibono Gyɔn gi nu imɔ mɔ, ɔ terɛ mɔ-akasɛbo mɔ dɔ asa anyɔ ne o sun mɔmɔ Wura Yesu asɛ yɛɛ mɛꞌ kpaa taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo ne n gyɛ asa ɔmɔlɛgɛbo ɔbono a nu yɛɛ ɔ laa ba mɔ abɛɛ aꞌ kerɛ nyamesɛ banban ɔko kpɛi ɔkpa daa?”

20Gyɔn isɔɔ mɔ mɛ kpe Yesu asɛ ne mɛ kpaa tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Gyɔn ɔbono ɔ gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ ne n sun aye fo asɛ faa. O sun aye de aꞌ baa taasɛ fo yɛɛ, ‘Fo ne n gyɛ asa ɔmɔlɛgɛbo ɔbono a nu yɛɛ ɔ laa ba mɔ abɛɛ aꞌ kerɛ nyamesɛ banban ɔko kpɛi ɔkpa daa?’ ”

21Pɛi de Gyɔn isɔɔ mɔ mɛ taasɛ Yesu gɛnen mɔ, mɛ wu Yesu gi kpɛ kyɛ asa sakyɔ alɔbi ta ne. Ɔ kyɛ dabɔlɛ de alɔtɔ abono aŋ boran a kya nyala asa gikyɔ gikyɔ mɔ. Ɔ kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi ibono i tɛ asa ako so mɔ. O bugi agyaatanbo sakyɔ ansi, ne mɛ kii nyɛ mɛ kya wu ilaa. 22Yesu laa lɛɛ gɛnɔ sa Gyɔn isɔɔ mɔ mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kii kpe kpaa buu ilaa ibono fɛ baa nu de fɛye-aso de ilaa ibono fɛ wu de fɛye-ansi n kya wɔra faa sa Gyɔn.

Nɛ yɛgɛ agyaatanbo ansi a bugi,

ne ɔtɛgɛsɛana mɛ koso mɛ naa.

Nɛ yɛgɛ akononbu alɔtɔ a ta, ne isintiribu mɛ kya nu ilaa.

Nɛ kyingi abono mɛ wuꞌ mɔ ako.

Ne nɛ tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ sa ayenbo.

23Imɔso omudɛnsɛbo ne n gyɛ nyamesɛ ɔbono mɔ-gisɔɔgyi gi maŋ koso me so mɔ.”

Yesu Gi Yen Gyɔn Sa Sakpii Mɔ

24Yesu gi tɔngɛ de Gyɔn isɔɔ mɔ ta ne mɛ kyon mɔ, o yii gɛsɛ ɔ kya tɔgɛ Gyɔn ilaa ɔ kya sa sakpii ɔbono ɔ bo mɔ asɛ nfono mɔ. Mɔ-gɛtɔngɛ mɔ dɔ mɔ, ɔ taasɛ sakpii mɔ yɛɛ, “Owi ɔbono fɛ kpe Gyɔn asɛ gipen dɔ kpaa nu mɔ-ilaa tɔgɛsɛ mɔ mɔ, menɛ isa ɔnan ne fɛ kpe fɛꞌ kpaa kerɛ daa? Fɛ wu mɔ mɔ, ɔ dɛ fɛɛ gifɛdaa ne afuu a kya da gimɔ a kya kpe a kya ba abɛɛ? 25Ne ɔŋ dɛ gɛnen mɔ, nnɛ ne ɔ dɛ? Fɛ wu o bun gikuru dɛnsɛ? Kuaa, asa abono mɛ kya bun akuru dɛnsɛ ne mɛ kyoola mɔ mɛ kya kyena daa awura nten dɔ. 26Imɔso fɛ kpe Gyɔn asɛ mɔ, menɛ isa ɔnan ne fɛ kpe de fɛꞌ kpaa kerɛ daa? Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo abɛɛ? Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ne fɛ kpaa wu gɛsintin. N kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ ɔ don gɛnen gbaa. 27Gyɔn ne n gyɛ Wurubuaarɛ ɔsɔɔ ɔbono mɛ ŋmarasɛ mɔ-ilaa yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ yɛɛ Wurubuaarɛ laa sun mɔ de ɔꞌ gyangbara kpaa tɔgɛ sa asa yɛɛ mɛꞌ lɔrɔ mɔmɔ-gɛkyena dɔ gyoo me ɔbono nan baa mɔlɛgɛ asa mɔ.

28“N kya tɔgɛ fɛye yɛɛ iŋ ti korogɛ nyamesɛ ɔbono ɔ don Gyɔn baarɛ mɔ. Abono, mɔ, mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi lii nperɛ kyu kyon mɔ, mɔmɔ dɔ ɔbono ɔŋ fo sɛi gbaa mɔ laa don Gyɔn. 29Asa abono pɛwu mɛ kpaa nu Gyɔn ilaa tɔgɛsɛ mɔ de lɛnpoo asɔɔbo abono fɛ kya kyu mɔmɔ yɛɛ mɛ gyɛ asa nyɛnyɛn mɔ gbaa mɛ sɔɔ kyule yɛɛ Wurubuaarɛ ilaa ibono Gyɔn gi tɔgɛ mɔ i gyɛ gɛsintin, ne mɛ yɛgɛ Gyɔn gi gyere mɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere. 30Farasii gikpen mɔ dɔ asa de Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo mɔ berɛ, mɛ nu Wurubuaarɛ gɛlaarɛ ilaa ibono Gyɔn gi tɔgɛ mɔmɔ mɔ, mɛŋ sɔɔ kyule, ne mɛ kine yɛɛ Gyɔn maŋ nyɛ gyere mɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere.”

31Yesu gi kii taasɛ sakpii mɔ yɛɛ, “Menɛtɔ gbaa ne nan nyɛ kyu kɛserɛ de ndɛ asa adɛ ne? Nnɛ ne mɛ dɛ daa?” 32Yesu gi taasɛ gɛnen ne o kii lɛɛ gɛsɛ sa sakpii mɔ yɛɛ, “Ndɛ asa mɔ mɛ dɛ fɛɛ nbii ne n kpaa gyanꞌ sansana. Mɛ gyanꞌ gɛnen mɔ, nfono mɔ, mɛ kya tɔgɛ mɛ kya sa abara yɛɛ,

‘A lan akɔrɛ ne a bii ilon sa fɛye mɔ, fɛ kine, fɛŋ kyaa.

A kpen saawo bii lɛwu ilon de fɛꞌ saawo mɔ, fɛ kine, fɛŋ saawo.’ ”

33Yesu gi lɛɛ gɛsɛ yɛɛ, “Gyɔn ɔbono ɔ gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ gi ba gɛsinkpan so mɔ, ɔ kya ŋminde gɛnɔ belen-belen ne ɔ mɛŋ kya nun nta. Imɔso fɛ tɔgɛ yɛɛ, ‘Ilaa nyɛnyɛn oduduu ne n tɛ mɔ so.’ 34Me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, mɔ, nɛ ba gɛsinkpan so faa, n kya gyi n kya nun. Imɔso fɛ kya tɔgɛ yɛɛ, ‘Kerɛ, ɔnyen baarɛ! Ogyibelɛbo de nta nunbo ne ɔ gyɛ. Mɔ-kyɛmenɛana ne n gyɛ lɛnpoo asɔɔbo de ilaa nyɛnyɛn awɔrabo sɛnsɛ.’ Fɛŋ nu ndɛ asa ilaa tɔgɛsɛ?” 35Ne Yesu gi kii tɔgɛ bɔla yɛɛ, “Abono mɛ buu ɔlaako ginyi ɔkpa mɔ berɛ ne nan lɛɛ gimɔ-gɛwi nyiile yɛɛ gi gyɛ ɔlaako ginyi gɛsintin.”

Yesu Gi Kpaa Gyi Simon Farasiinyen Asɛ

36Owi ɔko dɔ mɔ, Farasii gikpen mɔ dɔ ɔnyen ɔko gi sun kpaa terɛ Yesu yɛɛ ɔꞌ ba mɔ-gɛten dɔ de mɔ‑rɛ mɔ mɛꞌ gyi dabɔlɛ. Yesu gi kpe ne ɔ kpaa kyena saarɛ abono mɛ tɛ ogyiten mɔ dɔ mɔ. 37Ɔkyii ɔko bo ɔsowolɛ ɔbono so. Asa pɛwu mɛ nyi mɔ so yɛɛ mɔ-gɛkyena dɔ mɔ ɔ gyɛ ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo. Gɛnen ɔkyii baarɛ gi nu yɛɛ Yesu tɛ Farasiinyen mɔ gɛten dɔ ɔ kya gyi mɔ, o kpe gɛten mɔ dɔ. Yesu gi wolaa kyu ɔkyii mɔ ilaa nyɛnyɛn ibono ɔ wɔra Wurubuaarɛ mɔ kyɛɛ mɔ. Ɔkyii mɔ kya kpe mɔ, ɔ dɛ anuwanterɛ de puruntuwa. 38Ɔkyii mɔ gi loo gɛten mɔ dɔ mɔ, o kyu de Yesu gɛmara-gɛmara kpe Yesu ayaa asɛ. Ɔ kya nyingi gitolon gibono Yesu gi su mɔ mɔ, i wɔra mɔ ɔkon, ne i kii kyu wɔra mɔ gisu. O sii ŋmii mɔ-ayaa dɔ ne o su gɛnen‑n kaaborɛ mɔ-ansikyu a palɛ Yesu ayaa, ne o kyu mɔ-gimu iman kyu kpaarɛ Yesu ayaa. Ɔ kpɛ ɔ kya faala mɔ lii mɔ-gisen dɔ, ne o kyu anuwanterɛ mɔ ɔ dɛ mɔ kyu kyɛɛgɛ worogɛ Yesu ayaa so.

39Farasiinyen ɔbono ɔ da gibaa terɛ Yesu mɔ gi wu ibono ɔkyii mɔ gi wɔra gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ-nyoro yɛɛ, “Ɔkyii ɔbono ɔ kya pusaa ɔnyen baarɛ faa gyɛ daa ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo. Nengyene fɛɛ ɔnyen baarɛ gyɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo gɛsintin mɔ, ɔfaanan ɔ laa bii nyamesɛ ɔbono ɔnan ɔkyii baarɛ gyɛ mɔ.” 40Farasiinyen mɔ kya tɔgɛ ɔ kya sa mɔ-nyoro gɛnen mɔ, Yesu gi bii. Imɔso Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Simon, n bo ilaa iko n kya laarɛ nꞌ tɔgɛ sa fo.” Ne Simon gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, tɔgɛ me, n kya nu.”

41Nfono ne Yesu gi da mɔ gikpalɛ yɛɛ, “Asa anyɔ ako mɛ dɛ aterenbi wura ɔko gikɔ. Ɔko dɛ mɔ gikɔ belɛ fɛɛ gɛsun ɔwɔrabo aterenbi abono ɔ laa nyɛ gɛsi dɔ mɔ. Ne ɔko, mɔ, dɛ mɔ gikɔ pi‑i fɛɛ gɛsun ɔwɔrabo aterenbi abono ɔ laa nyɛ bosɛ dɔ mɔ. 42Ɔ yela mɔmɔ owi ɔbono mɛ laa kyu baa ka mɔ mɔ. Owi mɔ gi fo ne mɛ mɛŋ kya taalɛ de mɛꞌ ka mɔ mɔ, o kyu kyɛɛ mɔmɔ asa anyɔ.” Yesu gi da gikpalɛ mɔ ta mɔ, ɔ taasɛ Simon yɛɛ, “Mɔmɔ asa anyɔ adɛ dɔ mɔ, ɔmɔ ne nan laarɛ aterenbi wura mɔ ilaa gikyɔ don mɔ-nanbo?” 43Simon gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Itɛfaa i laa wɔra ɔbono mɔ-lɛɛ gikɔ gi nyaakyɔ mɔ.” Simon gi lɛɛ gɛnɔ gɛnen mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “I kyena.”

44Nfono mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa Simon yɛɛ, “Gɛnen ne fo‑rɛ ɔkyii baarɛ ilaa i dɛ faa. Nyamesɛ ilaa nyɛnyɛn i dɛ fɛɛ gikɔ ne ɔ dɛ Wurubuaarɛ. Me n gyɛ isafo ne nɛ ba fo-gɛten dɔ. Nɛ ba faa, fo mɛŋ yɛgɛ mɛꞌ sa me nkyu de nꞌ foro me-ayaa. Ɔkyii baarɛ, mɔ, mɔ-ansikyu ne o kyu foro me-ayaa, ne o kyu mɔ-gimu iman lɛɛ me-ayaa nkyu. 45Fo faala me mɔ, foŋ da me gya-gya; ɔkyii baarɛ berɛ, lii aberɛ abono ɔ ba gɛrɛnaa faa, ɔ kpɛ ɔ dɛ daa me-ayaa dɔ ɔ kya faala me lii mɔ-gisen dɔ. 46Fo mɛŋ worogɛ me-gimu nfɔ sa me. Ɔkyii baarɛ, mɔ, anuwanterɛ ne o kyu worogɛ me-ayaa gbaa. 47Nꞌ tɔgɛ fo yɛɛ mɔ-ilaa nyɛnyɛn ibono i nyaakyɔ ne nɛ kyu kyɛɛ mɔ mɔ ne n yɛgɛ ɔ nyɛ gɛlaarɛꞌ belɛ sa me faa. Isa ɔbono, mɔ, mɔ-ilaa nyɛnyɛn iŋ kyɔ ne ɔko gi kyu kyɛɛ mɔ mɔ, gɛlaarɛꞌ pi‑i ne ɔ laa nyɛ sa kaasɛ kee.”

48Yesu gi kisee tɔgɛ sa ɔkyii mɔ yɛɛ, “Ɔkyii, fo wɔra Wurubuaarɛ ilaa nyɛnyɛn, ne nɛ kyu kyɛɛ fo.” 49Nfono mɔ, abono mɔ‑rɛ ɔmɔ mɛ tɛ ogyiten mɔ mɛ san mɛ kya taasɛ abara yɛɛ, “Mɔ ne n gyɛ anɛ de ɔꞌ taalɛ kyu asa ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ wɔra Wurubuaarɛ mɔ kyɛɛ mɔmɔ?” 50Yesu gi kii tɔgɛ sa ɔkyii mɔ yɛɛ, “Gɛnɔɔbono fo sɔɔ me gyi mɔ ne n mɔlɛgɛ fo faa. Imɔso naa fo kya kpe de gisen yuuli.”

8

Yesu Gi Naa Naa De Isowolɛ

1Imɔ idɛ gɛmara mɔ i mɛŋ kɛɛla ne Yesu gi naa de isowolɛ belɛ-belɛ de iburu-buru so ɔ kya lɛɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ ɔ kya tɔgɛ asa de mɛꞌ nu Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so ilaa. Yesu naa de isowolɛ mɔ so gɛnen mɔ, mɔ-akasɛbo gudu anyɔ mɔ mɛ buu mɔ. 2Akyii ako kee mɛ buu ɔmɔ. Ɔ wolaa gya ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi koso gɛnen akyii abono ako so ne ɔ kyɛ mɔmɔ ako alɔbi kee. Mɔmɔ dɔ ɔko ne n gyɛ Mariya Magadalakyii. Ɔkyii baarɛ so ne Yesu gi naa kyena gya ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi sono koso mɔ. 3Akyii mɔ dɔ ɔko kee ginyen ne n gyɛ Gyowana. Gyowana mɔ-kuli ne n gyɛ Kyusa ɔbono ɔ kya kerɛ Wura Hɛrodɛ gɛten de mɔ-ilaa so mɔ. Mɛ kya terɛ akyii mɔ dɔ ɔko kee yɛɛ Susana. Akyii sakyɔ ako kee mɛ buu Yesu. Mɛ naa mɛ naa gɛnen mɔ, akyii adɛ mɛ dɛ mɔmɔ gbaa-gbaa aterenbi mɛ kya kpaa Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ.

Dɔɔbo Ɔko Gikpalɛ

4Asa mɛ kpɛ ma‑a lii ma‑a lii isowolɛ so ma‑a ba Yesu asɛ. Sakpii mɔ gi nyaakyɔ mɔ, ɔ da gikpalɛ gidɛ sa mɔmɔ yɛɛ, 5“Dɔɔbo ɔko gi kyena. Owi ɔko dɔ mɔ, ɔ koso kpe ndɔɔ kpaa ŋmadɛ ayu. Ɔ kya ŋmadɛ ayu mɔ, ako a tɔrɔ ɔkpa dɔ, ne asa mɛ kyise-kyise amɔ ne nbuii mɛ baa tɔɔsɛ amɔ gyi. 6Ayu mɔ ako, mɔ, a tɔrɔ kpandan so. A kɔrɔ lii mɔ, a kii wuꞌ. I nyiile yɛɛ gɛsinkpan mɔ nfono iŋ bo isɛ gikyɔ. 7Ako kee a tɔrɔ iwe dɔ. Abono a kɔrɔ mɔ, iwe mɔ i koso bun wɔra amɔ, ne a wuꞌ. 8Amɔ ako, mɔ, a tɔrɔ gɛsinkpan dɛnsɛ so. Amɔ berɛ, a kɔrɔ ne a sen da amu kanpɛ. Dɔɔbo mɔ gi kɛbi amɔ mɔ, ɔ nyɛ ibono ɔnan o kyu ŋmadɛ mɔ, gikpadɔ ikue-inun.” Yesu gi da gikpalɛ mɔ ta mɔ, ɔ tɔgɛ sakpii mɔ yɛɛ, “Ɔbono ɔ bo aso mɔ, oꞌ nu.”

9Yesu akasɛbo mɔ mɛ taasɛ mɔ gikpalɛ mɔ gɛsɛ. 10Ne Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛye ne n gyɛ abono Wurubuaarɛ laa lɛɛ mɔ-gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ ilaa boduduusɛ nyiile. Asɛnsɛ mɔ berɛ, n kya tɔgɛ sa ɔmɔ daa akpalɛ dɔ de iꞌ nyɛ kyena de ilaa ibono i bo Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ mɔ. I bo nno yɛɛ,

‘mɛ laa kpɛ mɛ kya kerɛ, mɛ maŋ kii wu sɛi;

mɛ laa kpɛ mɛ kya nu ilaa, mɛ maŋ kii nu gɛsɛ.’

Yesu Gi Lɛɛ Gikpalɛ Mɔ Gɛsɛ

11“Fɛꞌ nu gikpalɛ mɔ gɛsɛ kon. Ayu abono dɔɔbo mɔ gi ŋmadɛ mɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ agyɛbi. 12Abono a tɔrɔ ɔkpa dɔ mɔ, a dɛ fɛɛ asa abono mɛ kya nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ ne ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ kya baa lɛɛ amɔ lii ɔmɔ-asen dɔ mɔ. Ilaa nyɛnyɛn gɛmu mɔ mɛŋ kya laarɛ de mɛꞌ nyɛ sɔɔ agyɛbi mɔ gyi de Wurubuaarɛ ɔꞌ mɔlɛgɛ mɔmɔ. 13Ayu abono a tɔrɔ kpandan so ne amɔ-ilin i mɛŋ nyɛ isɛ loo gɛsɛ mɔ a dɛ fɛɛ asa abono mɛ nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ, ne mɛ nu gɛsɛ de ɔkon, yɛgɛ mɛ mɛŋ kya kyu amɔ wɔra mɔmɔ-asen dɔ mɔ. Mɛ kya sɔɔ amɔ gyi ŋmaraa, ne ɔgɛnda ɔko gi tu mɔmɔ mɔ, fo baa kerɛ mɔ, mɛ kya luu nyoro. 14Ayu abono a tɔrɔ iwe dɔ mɔ a dɛ fɛɛ asa abono mɛ kya nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ, ne gɛsinkpan gɛdɛ so nsuiili, aterenbi gilaarɛ, de anyamesɛ ɔbolɛ gɛlaarɛ ilaa i kya gyi ɔmɔ-amu mɔ. Imɔso mɛŋ kya kpe ansi dɔ de mɛꞌ wɔra agyɛbi mɔ so ilaa mɔmɔ-gɛkyena dɔ. 15Ayu abono a tɔrɔ gɛsinkpan dɛnsɛ so mɔ berɛ, a dɛ fɛɛ asa abono mɛ kya kyu gɛsintin de gisen dɛnsɛ kyu nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ. Mɛ nu amɔ mɔ, mɛ kya sɔɔ amɔ wɔra mɔmɔ-amu dɔ de mɛꞌ nyɛ gisen mɛ kya wɔra amɔ so ilaa mɔmɔ-gɛkyena dɔ.”

16Yesu gi kii da sakpii mɔ gikpalɛ yɛɛ, “Ɔko mɛŋ bo no ɔ laa nyɔga fatela de oꞌ kyu ŋara gɛlɔbi dɔ, abɛɛ oꞌ kyu wɔra npa gɛsɛ. Ɔ laa kyu mɔ kyɔlɔga daa de iꞌ nyɛ wu asa abono mɛ laa baa loo mɔ. 17Sɛi mɛŋ bo no i bo ɔbɔ dɔ yɛɛ i maŋ lii gifuli, abɛɛ ilaa iko i ŋara yɛɛ i maŋ lii gɛwi. 18Imɔso ibono fɛ kya nu Wurubuaarɛ ilaa faa, fɛꞌ kerɛ imɔ so dɔɔdan. I kya nyiile yɛɛ ɔbono ɔ kya nu Wurubuaarɛ asɛ mɔ, ɔ laa nyɛ nu too. Ne ɔbono, mɔ, ɔŋ kya nu Wurubuaarɛ asɛ mɔ, ipii ibono o nu mɔ gbaa, i laa kii lii mɔ-gimu dɔ.”

19Gɛnen aberɛ abono mɔ Yesu mɔ-nyi de mɔ-tedɛana mɛ ba mɔ asɛ nno. Sakpii mɔ so mɔ, mɛ mɛŋ nyɛ ɔkpa tu sindi mɔ. 20Nfono mɔ, ako mɛ buu sa mɔ yɛɛ, “Fo-nyi de fo-tedɛana mɛ yelɛ nŋmaŋman mɛ kya laarɛ mɛꞌ wu fo.” 21Yesu gi lɛɛ gɛnɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Me-nyi de me-tedɛana ne n gyɛ asa abono mɛ nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ ne mɛ kya wɔra amɔ so ilaa mɔ.”

Yesu Gi Tɔngɛ Sa Afuu Ne A Taa Gida Yɛgɛ

22Gɛkɛ gɛdɛ mɔ, Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɛ bo ɔbon belɛ mɔ asɛ mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Aꞌ fara kpe gibenbɛ.” Gɛsintin mɔ, mɛ dii loo gikolii dɔ ne mɛ yii ɔkpa. 23Mɛ kya kpe mɔ, Yesu gi dɛ ginsi gidɛ gikolii mɔ dɔ. Nfono mɔ, afuu belɛ ako a tigi, a kya da ginyadon so. A kya yɛgɛ nkyu mɔ gi kya loo gi kya bɔla gikolii mɔ, ne gɛnsipɛɛrɛ gɛ tu ɔmɔ. 24Mɛ da Yesu kyingi mɛ kya tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, Ɔbelɛnsɛ, a kya laarɛ de aꞌ sii!” Yesu gi kyingi mɔ, ɔ koso ne ɔ tɔgɛ afuu mɔ yɛɛ aꞌ taa gida yɛgɛ de nkyu nbono gi kya koso mɔ, mɔ, giꞌ wɔra bɔyin. Gɛsintin mɔ, afuu mɔ a taa gida yɛgɛ, ne ilaa kamaasɛ i sii kurun. 25Nfono mɔ, ɔ taasɛ mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Gisɔɔgyi gibono fɛye yɛɛ fɛ bo sa me mɔ gi bo fonɛ dɔ daa?” Yesu akasɛbo mɔ mɛ wu ilaa ibono ɔ wɔra mɔ, i wɔra mɔmɔ gifuu ne i wɔra mɔmɔ giyan. Mɛ san mɛ kya taasɛ abara yɛɛ, “Menɛ nyamesɛ ɔnan ne? Kerɛ, ɔ kya tɔngɛ sa afuu de nkyu gbaa ne i kya nu mɔ gɛdɛ.”

Yesu Gi Kosorɛ Ilaa Nyɛnyɛn Oduduu Kpɛi-Kpɛi Lii Oyeebu Ɔko So

26Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kii palɛ gikolii mɔ kpaa fo Gerigasa awura gɛsinkpan so. Fo lii Galeli gɛsinkpan so mɔ, mɔmɔ-gɛsinkpan gɛ bo ɔbon belɛ mɔ gibenbɛ giko mɔ so. 27Yesu gi lii gikolii mɔ dɔ dii gyanꞌ gigengen mɔ, ɔsowolɛ mɔ so ɔnyen ɔko gi baa gyangara mɔ. Ilaa nyɛnyɛn oduduu i tɛ gɛnen ɔnyen ɔbono so, i yɛgɛ ɔ san ɔ naa daa gibolonbukpan, ne ɔŋ baa ɔ tɛ nten dɔ. Ibuni opuleten ne ɔ san ɔ tɛ gɛkpaa-gɛkpaa. I wɔra mɔ gɛnen mɔ, i kɛɛla. 28-29O wu Yesu mɔ, Yesu gi tɔgɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ yɛɛ iꞌ koso lii ɔnyen mɔ so, ɔ kerɛ imɔ faa. Nfono mɔ ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i yɛgɛ ɔnyen mɔ gi saawo kpaa gyaa ŋmii Yesu ansi dɔ, ne i kpen ken-ken taasɛ Yesu yɛɛ, “Yesu, Wurubuaarɛ Gitɔbelɛ mɔ-bi, menɛ ne fo kya laarɛ foꞌ wɔra me? N kya kolɛ fo, gɛŋ wɔra me awɔrɔfɔɔ.” Pɛi de Yesu mɔ‑rɛ ɔnyen mɔ mɛꞌ gyanꞌ gɛnen mɔ, ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i kya kyena ba ɔnyen mɔ so belen-belen. I ba mɔ so mɔ, asa mɛ kya kyu agbangbaran ŋminde mɔ abɛɛ mɛ kya da mɔ ilaran yela, ne mɛ kya dii mɔ de ɔŋ sa ɔꞌ nyɛ kpaa wɔra ilaa iko. Ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ ɔlon so mɔ, ɔ kya wolaa gbaa gbaa agbangbaran mɔ fuɛ, de iꞌ kparɛ mɔ kyu lii kpe gipen dɔ.

30Ɔnyen mɔ gi kpen gɛnen mɔ, Yesu gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Mɛ kya terɛ fo-ginyen yɛɛ menɛ?” Ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i tɛ ɔnyen mɔ so mɔ i lɛɛ gɛnɔ sa Yesu yɛɛ, “Mɛ kya terɛ me yɛɛ Sakpii.” I kya nyiile yɛɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi gikyɔ ne n tɛ ɔnyen mɔ so. 31Ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i kpɛ i kya kolɛ Yesu yɛɛ ɔꞌ mɛŋ sa ɔꞌ gya imɔ koso lii ɔnyen mɔ so kyu kpe nfono Wurubuaarɛ kya tii ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi wɔra ɔbɔ dɔ mɔ.

32Akuuri gikpen giko gi yelɛ gibii giko alan dɔ nfono, mɛ kya gyi. Ilaa nyɛnyɛn oduduu ibono i tɛ ɔnyen mɔ so mɔ i kolɛ Yesu yɛɛ nengyene ɔ laa gya imɔ koso mɔ, ɔꞌ yɛgɛ de iꞌ kpaa kyena akuuri mɔ so. Ne Yesu gi sa imɔ ɔkpa. 33Imɔso i koso lii ɔnyen mɔ so kpaa kyena akuuri mɔ so. Ne akuuri gikpen mɔ pɛwu gi selɛ kpelegɛ de gibii mɔ kpaa loo ɔbon belɛ mɔ dɔ, ne nkyu mɔ gi gyi mɔmɔ.

34Anyen abono mɛ kya kerɛ akuuri mɔ so mɔ mɛ wu ilaa ibono i ba mɔ pɛwu. Imɔso mɛ selɛ kpe ɔsowolɛ mɔ so de ndɔɔana dɔ mɔ kpaa buu ilaa idɛ sa asa. 35Gɛnen so mɔ, asa mɔ mɛ kpaa wu ilaa ibono i ba mɔ de ansi. Mɛ ba Yesu asɛ mɔ, mɛ wu ɔnyen ɔbono ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i koso mɔ so mɔ. O bun gikuru, ɔ nyɛ mɔ-ginyamesɛ gɛwɔnsa, ɔ tɛ Yesu gilan dɔ ɔ kya nu mɔ asɛ. I wɔra asa mɔ gifuu, ne i dɛ mɔmɔ-gɛnɔ. 36Abono mɛ wu ilaa kamaasɛ de ansi mɔ mɛ buu gɛnɔɔbono Yesu gi kyu mɔlɛgɛ ɔnyen mɔ mɔ pɛwu sa abono mɛ selɛ baa tu mɔmɔ mɔ. 37Mɛ nu imɔ mɔ, mɔmɔ Gerigasa awura mɔ pɛwu mɛ kolɛ Yesu yɛɛ ɔꞌ lii mɔmɔ-gɛsinkpan so. I lii fɛɛ Yesu ilaa mɔ i don wɔra mɔmɔ gifuu gikyɔ. Gɛsintin mɔ, Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ dii loo gikolii dɔ de mɛꞌ kii.

38Mɛ kya laarɛ mɛꞌ kii mɔ, ɔnyen ɔbono Yesu gi kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ lii mɔ so mɔ gi kolɛ Yesu yɛɛ, “Yɛgɛ me nꞌ buu fo de nꞌ kpaa kyena fo asɛ.” Yesu mɔ mɛŋ kyule sa mɔ. Ɔ tɔgɛ mɔ daa yɛɛ, 39“Kii kpe fo-gɛwi de foꞌ kpaa tɔgɛ ilaa gbaaꞌ ibono Wurubuaarɛ gi wɔra sa fo faa sa fo-gɛwi awura.” Gɛsintin mɔ, ɔnyen mɔ gi kii kpe mɔ-gɛwi, ne ɔ naa gyanꞌ de ɔsowolɛ mɔ ɔ kya tɔgɛ ilaa gbaaꞌ ibono Yesu gi wɔra sa mɔ mɔ.

Yesu Gi Wɔra Ilaa Belɛ Sa Gyarasɛ De Ɔkyii Ɔlɔbo Ɔko

40Yesu gi kii kpe ɔbon belɛ mɔ gigengen gibono so ɔ daa gilii mɔ. Ɔ baa loo nno mɔ, sakpii belɛ ti ɔ yelɛ ɔ gyoo mɔ mɛ kya faala mɔ mɔ‑rɛ ginaa-naa. 41Ɔnyen ɔko gi ba Yesu asɛ nno. Mɛ kya terɛ mɔ-ginyen yɛɛ Gyarasɛ. Ɔ gyɛ ɔbelɛnsɛ ɔbono ɔ kya kerɛ Gyuda awura gikyangbon giko so. Gɛnen ɔnyen baarɛ gi baa kpelegɛ ŋmii Yesu ayaa dɔ, ne ɔ kolɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ wɔra aniya, ɔꞌ yɛgɛ mɛꞌ kpe mɔ-gɛwi. 42I kya nyiile yɛɛ gɛbii kolon ne ɔ korogɛ; gɛ gyɛ daa ɔkyii. Gɛ gyi fɛɛ nsi gudu nnyɔ. Gɛ kya lɔ gɛ kya laarɛ gɛꞌ wu. O buu sa Yesu gɛnen mɔ, Yesu gi nu mɔ asɛ, ne ɔ naa buu mɔ. Mɛ kya kpe mɔ, asa mɛ kya kpiidɛ de Yesu.

43Ɔkyii ɔko bo ɔmɔ dɔ. I kya da de mɔ. I kya da de mɔ mɔ, imɔ nsi gudu nnyɔ ne. [Ɔ nyida aterenbi abono ɔ bo mɔ pɛwu] kpe-kpe alɔtɔ akyɛbo asɛ; mɔmɔ ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ taalɛ kyɛ mɔ. 44Gɛnen ɔkyii baarɛ kya laarɛ mɔ-gilɔ mɔ giꞌ ta so mɔ, o kyu de Yesu gɛmara gɛmara kpaa yii Yesu gɛgbɛ ginɛbi. Ayaa abono so mɔ, ibono i kya da de mɔ mɔ, i ten. 45Ɔkyii mɔ gi yuuri kpaa yii Yesu gɛnen mɔ, Yesu gi dɛsɛ, ne ɔ taasɛ yɛɛ, “Anɛ ne n yii me mɔ?” Ɔkamaasɛ kya kine yɛɛ iŋ gyɛ mɔ ne n yii mɔ, ne Piita gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, sakpii ɔbono ɔ kyaabɔɔ fo mɛ kya kpiidɛ de fo faa mɔ, fo kya tɔgɛ yɛɛ ɔko gi yii fo?” 46Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Ɔko gi yii me. I kya nyiile yɛɛ nɛ bii me-nyoro dɔ yɛɛ me-oduduu gi wɔra ilaa iko.” 47Ɔkyii mɔ gi wu yɛɛ ibono o yii Yesu mɔ i mɛŋ ŋara mɔ. Imɔso ɔ lii baa ŋmii Yesu ayaa dɔ, ɔ kya seli faa gyin-gyin. Ɔ tɔgɛ ilaa ibono so o yii mɔ mɔ de gɛnɔɔbono i kpɛ kyɛ mɔ ayaa abono so mɔ asa mɔ pɛwu ansi dɔ. 48Nfono ne Yesu gi tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Me-bi, gisɔɔgyi gibono fo bo sa me mɔ ne n kyɛ fo faa. Imɔso naa fo kya kpe de gisen yuuli.”

49Yesu san ɔ yelɛ ɔ kya tɔngɛ mɔ, ɔko gi lii Ɔbelɛnsɛ Gyarasɛ gɛten dɔ baa tɔgɛ sa Gyarasɛ yɛɛ, “Fo-bi mɔ gi wuꞌ. Imɔso gɛŋ baa nyala ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ baa kyɛ mɔ.” 50Yesu gi nu imɔ idɛ mɔ, o kisee tɔgɛ sa Gyarasɛ yɛɛ, “Gɛŋ sa foꞌ selɛ gifuu. Fo berɛ, kpɛ sɔɔ me gyi, ne gɛ laa kii nyɛ nkpa kyena sa fo.” 51Yesu gi kpaa loo Gyarasɛ gɛten dɔ mɔ, ɔ mɛŋ yɛgɛ de asa mɛꞌ nyɛ loo obu mɔ dɔ obuni mɔ asɛ baa too de mɔ‑rɛ Piita, Gyɔn, de Gyeemesi, de gɛbii mɔ mɔ-sɛ de mɔ-nyi. 52Asa abono mɛ bo nno mɔ pɛwu mɛ dɛ osulon mɛ yelɛ. Mɛ kya yiyɛɛ gɛnen mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛŋ baa saawo. Gɛbii mɔ gɛŋ wuꞌ. Gɛ dɛ daa.” 53Ɔ tɔgɛ gɛnen mɔ, mɛ kyu mɔ ŋmasɛ daa. Mɛ nyi ibono gɛbii mɔ gɛ wuꞌ gɛsintin. 54Yesu, mɔ, mɛŋ taa ka ɔmɔ gɛnɔ. Ɔ keda gɛbii mɔ gibaa dɔ ne ɔ tɔgɛ sa gɛmɔ yɛɛ, “Gɛbii, koso.” 55Yesu gi tɔgɛ sa gɛbii mɔ gɛnen mɔ, o kiiri gɛmɔ-ɔŋɛ baa wɔra gɛmɔ dɔ. Ayaa abono so mɔ gɛ koso, ne Yesu gi tɔgɛ yɛɛ, “Fɛꞌ laarɛ ilaa iko sa gɛmɔ de gɛꞌ gyi.” 56I dɛ gɛbii mɔ mɔ-nyi de mɔ-sɛ gɛnɔ, ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ mɛ mɛŋ sa mɛꞌ tɔgɛ ilaa ibono i ba faa sa ɔko‑rɛ ɔko.

9

Yesu Gi Keda Mɔ-Isɔɔ Gudu Anyɔ Mɔ Sun

1Yesu gi terɛ mɔ-isɔɔ gudu anyɔ mɔ baa gyanꞌ ne ɔ sa mɔmɔ ɔkpa de mɛꞌ kyu mɔ-ginyen de mɛꞌ nyɛ ɔlon ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi pɛwu so. Gɛnen ɔlon mɔ laa yɛgɛ mɛ laa taalɛ kyɛ asa alɔtɔ kee. 2Ɔ sa mɔmɔ ɔlon mɔ gɛnen mɔ, ɔ keda mɔmɔ sun yɛɛ mɛꞌ naa tɔgɛ tɔgɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so ilaa sa asa de mɛꞌ kyɛ asa alɔbi. 3Ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ kya kpe faa, fɛŋ sa fɛꞌ puru sɛi-sɛi keda. Fɛ mɛŋꞌ puru ba‑a oyii tugɛsɛ, abɛɛ gidiiku, abɛɛ agyudɔ, abɛɛ aterenbi keda. Fɛ mɛŋꞌ puru gɛgbɛ giwɔra nyɔsɛ gbaa baa keda. 4Gɛten gɛbono dɔ fɛ loo ne mɛ kya kerɛ fɛye so mɔ, fɛꞌ kyena nno kaaborɛ fɛ laa lii gɛnen ɔsowolɛ ɔbono so. 5Ɔsowolɛ ɔbono fɛ loo ne nno asa mɛ kine mɛ mɛŋ bugi ansi de fɛye mɔ, fɛ lii mɔmɔ-ɔsowolɛ mɔ so mɔ, fɛꞌ kpiisi fɛye-ayaa isɛ yela mɔmɔ. Imɔ ne nan yɛgɛ mɛꞌ bii yɛɛ mɛ kine Wurubuaarɛ ɔkalan mɔ faa mɔ, gisobiidɛ gi dɛ gi gyoo ɔmɔ.” 6Yesu gi sun mɔ-asunbo mɔ gɛnen mɔ, gɛsintin mɔ, mɛ yii ɔkpa ne mɛ naa de isowolɛ, ne gɛten kamaasɛ gɛbono mɛ kya kpe mɔ, mɛ kya tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ ne mɛ kya kyɛ asa alɔbi.

Wura Hɛrodɛ Kya Laarɛ Oꞌ Wu Yesu De Ansi

7Gɛnen owi ɔbono mɔ, Wura Hɛrodɛ gi nu ilaa ibono Yesu kya wɔra mɔ. O nu imɔ gɛnen mɔ, i wɔra mɔ giyan, ne ɔŋ kya bii imɔ dɔ. I lii fɛɛ asa mɛ kya tɔgɛ yɛɛ, “Oloobu Gyɔn ɔbono ɔ naa kyena gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ ne n kyingi lii ibuni dɔ ba gɛnen.” 8Ako mɔ yɛɛ, “Kuaa. Oloobu Ilaagya ne n kii ba.” Abanban, mɔ, yɛɛ, “Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo adedaabo mɔ dɔ ɔko ne n kyingi lii ibuni dɔ kii ba gɛnen.” 9Wura Hɛrodɛ-lɛɛ ibono ɔ tɔgɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ, “Nɛ yɛgɛ mɛ ten Gyɔn gimu. Ne anɛ, mɔ, ne n ba ɔ gyɛ ɔbono n kya nu mɔ so gɛnen faa?” Ne Wura Hɛrodɛ gi san ɔ kya laarɛ gɛnɔɔbono ɔ laa nyɛ wu Yesu de ansi mɔ.

Yesu Gi Sa Sakpii Belɛ Agyudɔ Ifɛ Nsana

10Yesu asunbo mɔ mɛ kpe nfono o sun mɔmɔ mɔ ne mɛ kii ba mɔ, mɛ baa buu ilaa ibono mɛ wɔra mɔ pɛwu sa mɔ. Mɛ buu sa mɔ ta mɔ, ɔ yɛgɛ mɔ‑rɛ mɔmɔ wolɛ mɛ kpe ɔsowolɛ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Bɛsayida mɔ so. 11Mɛ laa kpe mɔ, sakpii ɔbono ɔ bo mɔmɔ asɛ mɔ gi bii nfono mɛ kya kpe mɔ, ne mɛ buu mɔmɔ. Sakpii mɔ gi kpaa tu mɔmɔ mɔ, Yesu gi faala ɔmɔ, ne ɔ tɔgɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so ilaa sa mɔmɔ, ne ɔ kyɛ kyɛ abono mɔ mɛ kya lɔ mɔ.

12Owi gi kpelegɛ mɔ, Yesu akasɛbo gudu anyɔ mɔ mɛ kpaa tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Lɛɛ sakpii mɔ ɔkpa de mɛꞌ naa kpe isowolɛ de ndɔɔana nbono gi sindi gɛrɛ mɔ de mɛꞌ kpaa laarɛ nten nko loo de mɛꞌ nyɛ agyudɔ gyi. Nfono a bo faa, i gyɛ daa ifɛ nsana.” 13Yesu gi kisee tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛye gbaa-gbaa fɛꞌ sa mɔmɔ ilaa iko de mɛꞌ gyi.” Mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Aye asɛ gɛrɛ mɔ, a bo daa ibodobodo inun de iken inyɔ. A laa taalɛ sɔɔ agyudɔ sa ginyamesɛbi gidɛ pɛwu?” 14Anyen abono mɛ bo gɛnen sakpii belɛ ɔbono dɔ mɔ gɛgyɔnɔ gɛ laa wɔra fɛɛ nwɛ ikue-inyɔ de saalaa. Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ yɛgɛ de asa mɔ mɛꞌ kpelegɛ kyena akpen-akpen; gikpen kamaasɛ dɔ asa mɛꞌ wɔra fɛɛ ikue-inyɔ de saalaa.” 15Gɛsintin mɔ, Yesu akasɛbo mɔ mɛ yɛgɛ asa mɔ pɛwu mɛ kpelegɛ kyena gɛsinkpan. 16Mɛ kyena gɛnen mɔ, Yesu gi puru ibodobodo inun mɔ de iken inyɔ mɔ, ne ɔ diirɛ mɔ-ansi kerɛ Wurubuaarɛ, o kyu afaala sa Wurubuaarɛ, ne ɔ gbaa-gbaa ibodobodo mɔ dɔ kyu sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ mɛꞌ kyu yɛ sa sakpii mɔ de mɛꞌ gyi. 17Mɛ yɛ sa mɔmɔ mɔ, mɔmɔ pɛwu mɛ nyɛ gyi kaabo kii san. Mɔ-akasɛbo mɔ mɛ koola agyisan mɔ mɔ, i bɔla nkeebii gudu nnyɔ.

Piita Gi Bii Tɔgɛ Nyamesɛ Ɔbono Yesu Gyɛ Mɔ

18Owi ɔko dɔ mɔ Yesu kya dalaa mɔ wolɛ, ne mɔ-akasɛbo mɔ mɛ bo mɔ asɛ. Nfono mɔ ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Sakpii mɔ asɛ mɔ, menɛ nyamesɛ ne nꞌ gyɛ?” 19Ne mɔ-akasɛbo mɔ mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Asa ako mɛ kya tɔgɛ yɛɛ fo gyɛ Oloobu Gyɔn ɔbono ɔ naa kyena gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ. Ako mɔ yɛɛ Kuaa! Fo ne n gyɛ Oloobu Ilaagya. Ne ako, mɔ, yɛɛ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo adedaabo mɔ dɔ ɔko kpɛi ne n kyingi lii ibuni dɔ ba gɛnen.”

20Nfono ne Yesu gi kii taasɛ mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Ne fɛye asɛ mɔ de‑e? Menɛ nyamesɛ ɔnan ne nꞌ gyɛ?” Piita gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Fo ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun yɛɛ ɔꞌ baa mɔlɛgɛ asa de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ.” 21Piita gi lɛɛ gɛnɔ gɛnen mɔ, Yesu gi ka sa ɔmɔ yɛɛ mɛ mɛŋ sa mɛꞌ tɔgɛ sa ɔko‑rɛ ɔko yɛɛ mɔ ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun mɔ. 22Yesu gi kii tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “I gyɛ ilaa ibono i laa ba yɛɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan wu ɔlaawusɛ kpɛi-kpɛi gikyɔ. Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de nbara aŋmarasɛbo de mɔmɔ-abelɛnsɛ sɛnsɛ mɔ mɛ laa kine me, ne mɛ laa yɛgɛ asa mɛꞌ mɔɔ me. Mɛ mɔɔ me mɔ, imɔ gɛkɛ sasɛ mɔ, nan kyingi lii ibuni dɔ.”

23Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ abono mɛ bo nno mɔ pɛwu yɛɛ, “Ɔbono ɔ kya laarɛ de ɔꞌ wɔra me-ɔkasɛbo mɔ, kaasɛ mɔ oꞌ kyu mɔ-nyoro fuɛ, gɛkɛ kamaasɛ mɔ oꞌ kyule wu awɔrɔfɔɔ me so, de ɔꞌ kasɛ me-gidebi. Ba‑a mɛ laa da mɔ aŋanbi oyii so mɔɔ mɔ, mɛꞌ da mɔ. 24I kya nyiile yɛɛ fo ɔbono fo laa kɔrɔsɛ fo-nkpa yela fo-gibaa so mɔ, Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan mɔ gɛ laa lii fo-gibaa. Ne fo ɔbono, mɔ, kyu lii me so ne fo-nkpa gi lii fo-gibaa mɔ, fo laa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena. 25Fo nyamesɛ fo nyɛ gɛsinkpan gɛdɛ so ilaa kamaasɛ pɛwu gyanꞌ ne foŋ nyɛ ɔkpa kpe Wurubuaarɛ asɛ mɔ, fo nyi yɛɛ fo nyɛ gɛkyena ne? 26Nengyene i bo fo ɔko ipeeli yɛɛ fo gyɛ me-sonbo abɛɛ fo kya sɔɔ me-agyɛbi mɔ gyi mɔ, gɛnen kee ne i laa wɔra me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, ipeeli sa fo, gɛkaabono nan kii ba gɛsinkpan so mɔ. Gɛnen gɛkaabono mɔ, me-sɛ Wurubuaarɛ laa keda mɔ-isɔɔ sun, ne mɛ laa sun me ba de nyisigyi. Wurubuaarɛ laa kyu mɔ-lɛɛ nyisigyi ɔnan kyu sa me de asa mɛꞌ wu de ansi. 27Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, fɛye abono fɛ yelɛ gɛrɛnaa faa fɛ maŋ wuꞌ ta pɛi de fɛꞌ lɔɔ wu yɛɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi gɛkyena mɔ gɛ ba anyamesɛ dɔ.”

Wurubuaarɛ Gi Lɛɛ Yesu Nyisigyi Nyiile Mɔ-Akasɛbo Asaꞌ Ako

28Yesu gi tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ mɔ, fɛɛ nkɛ gukue gɛmara mɔ, o kyu Piita de Gyɔn de Gyeemesi, ne mɛ dii kpe gibii giko so de ɔꞌ kpaa dalaa. 29Ɔ kya dalaa gɛnen mɔ, mɔ-ansi dɔ i kyɛɛgɛ kii lɔrɔ wɔra ɔdan too ne mɔ-ngbɛ nbono o suu mɔ gi fuuli gi kya ŋɛlegi faa ŋela-ŋela-ŋela. 30Mɛ baa kerɛ mɔ, iloobu inyɔ iko ne: Mosisi mɔ‑rɛ Ilaagya. Mɛ ba Yesu asɛ, mɔmɔ‑rɛ mɔ mɛ yelɛ mɛ kya gyi nsingyi. 31Ibono mɛ lii Wurubuaarɛ dɔ ba mɔ so mɔ, mɛ bo nyisigyi. Mɔmɔ‑rɛ Yesu mɛ tɔgɛ lɛwu ɔbono ɔ laa wuꞌ Gyɛrusalem mɔ so ilaa. 32Piita mɔ‑rɛ mɔ-nanboana mɔ berɛ, gɛnen aberɛ abono pɛwu mɔ ginsi gidɛ gi kya boo ɔmɔ. Imɔso i ŋmangɛ mɔmɔ-ansi so mɔ, mɛ wu Yesu de nyisigyi de iloobu inyɔ mɔ mɛ yelɛ mɔ asɛ. 33Iloobu mɔ mɛ kya laarɛ mɛꞌ kyon taa Yesu yɛgɛ mɔ, Piita gi ten loo tɔgɛ atɔgɛkpandɛ sa Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, i wɔra ɔdan yɛɛ a bo gɛrɛnaa. Yɛgɛ de aꞌ yii ipanpan isaꞌ sa fɛye: fo-lɛɛ panpan ɔko, Mosisi-lɛɛ ɔko de Ilaagya-lɛɛ ɔko.”

34Piita mɛŋ ti taa tɔngɛ ta mɔ, gibuntɔ giko gi ba baa bun mɔmɔ so faa kpem. Aberɛ abono gibuntɔ mɔ gi kya laarɛ giꞌ bun mɔmɔ so gɛnen mɔ, i wɔra Piita mɔ‑rɛ mɔ-nanboana mɔ gifuu. 35Nfono mɔ, Wurubuaarɛ gigyɛbiꞌ gi lii gibuntɔ mɔ dɔ tɔgɛ kyu lii Yesu so yɛɛ, “Me-bi ne. Mɔ ne nɛ lɛɛ gibaa yii de ɔꞌ wɔra me-gisen dɔ ilaa. Fɛꞌ nu mɔ asɛ.” 36Wurubuaarɛ gi tɔgɛ gɛnen ta mɔ, Yesu akasɛbo mɔ mɛ kerɛ mɔ, mɔmɔ‑rɛ Yesu wolɛ ne n san mɛ yelɛ. Gɛnen nkɛ nbono dɔ mɔ, mɛ mɛŋ tɔgɛ gɛnen ilaa ibono mɛ kpaa wu gibii mɔ so mɔ sa ɔko‑rɛ ɔko.

Yesu Gi Kosorɛ Ilaa Nyɛnyɛn Oduduu Lii Gɛbii Gɛko So

37Imɔ gɛdɛ kɛsɛ mɔ, Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo asaꞌ mɔ mɛ kpelegɛ lii gibii mɔ so mɛ kya ba mɔ, sakpii belɛ gi baa gyangara mɔmɔ. 38Mɛ gyanꞌ mɔ, ɔnyen ɔko gi kpen tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, n dɛ fo giserɛ, kerɛ me-bi so sa me. Mɔ-nkon ne nꞌ bo. 39I bo no i bo no mɔ, ilaa nyɛnyɛn oduduu kya baa kyena mɔ so. I kyena mɔ so gɛnen mɔ, ayaa abono so mɔ, i kya yɛgɛ ɔ kya kpen ken-ken gikolon de iꞌ kuu mɔ taa gɛsinkpan, i kya gbebi mɔ yɛgɛ mɔ-gɛnɔ dɔ i kya furu afuru. I kya nyala mɔ gɛnen‑n kɛɛla pɛi de iꞌ lɔɔ ba‑a kyon mɔ so. 40Nɛ kolɛ fo-akasɛbo yɛɛ mɛꞌ wɔra aniya de mɛꞌ gya gɛnen ilaa nyɛnyɛn oduduu ɔbono koso mɔ so sa me mɔ, mɛ mɛŋ taalɛ.”

41Yesu gi tɔgɛ yɛɛ, “O! Ndɛ fɛye nkɛ ndɛ dɔ asa! Fɛŋ kya sɔɔ Wurubuaarɛ gyi. Fɛ kpɛ fa‑a biidɛ gɛnɔ daa so‑o! Nkɛ nfonɛ ne nan kyena fɛye asɛ n kpɛ mi‑i nyɛ gisen mi‑i sa fɛye daa?” Ne ɔ tɔgɛ gɛbii mɔ mɔ-sɛ yɛɛ, “Kyu fo-bi mɔ ba gɛrɛ.” 42Gɛbii mɔ gɛ kya ba Yesu asɛ mɔ, ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i kuu gɛmɔ taa gɛsinkpan, i san i kya gbebi gɛmɔ. Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ sa ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ yɛɛ iꞌ koso gɛbii mɔ so ɔ kerɛ imɔ faa. Yesu gi kyɛ gɛbii mɔ, ne o kiiri gɛmɔ sa gɛmɔ-sɛ. 43Gɛnɔɔbono Yesu gi kyu lɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon belɛ gɛwi nyiile asa mɔ nfono mɔ, i dɛ mɔmɔ ɔkamaasɛ gɛnɔ.

Yesu Gi Kii Tɔgɛ Kyu Lii Mɔ-Lɛwu So

Owi ɔbono sakpii mɔ kya diilɛ Yesu ilaa wɔrasɛ mɔ ne i kya dɛ mɔmɔ-gɛnɔ gɛnen mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, 44“Fɛꞌ yela giso de fɛꞌ nu dɔɔdan: me-akyobo mɛ laa kyu me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, wɔra asa ako abaa dɔ de mɛꞌ wɔra me ilaa ibono mɛ kya laarɛ mɔ.” 45O buu sa ɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ mɛŋ nu imɔ gɛsɛ. Mɔmɔ-nwɔnsa dɔ i mɛŋ bugi de mɛꞌ bii imɔ so ilaa. I kii i bo mɔmɔ gifuu de mɛꞌ taasɛ mɔ.

Yesu Akasɛbo Mɔ Dɔ Mɔ, Anɛ Ne N Don Mɔ-Nanbo?

46Owi ɔko dɔ mɔ, akyɔɔlɛ a tɔrɔ Yesu akasɛbo mɔ so. Mɛ kya sɔɔ akyɔɔlɛ yɛɛ mɔmɔ dɔ mɔ, anɛ ne n don mɔ-nanbo? 47Yesu gi bii yɛɛ mɛ kya sɔɔ akyɔɔlɛ gɛnen mɔ, ɔ keda gɛbii gɛko ba mɔ asɛ, 48ne o buu sa mɔmɔ yɛɛ, “Nengyene fɛɛ me so ne fo ɔko fo bugi ansi de gɛnen gɛbii gɛdɛ ɔnan mɔ, me ne fo bugi ansi de gɛnen. Ne fo bugi ansi de me mɔ, fo bugi ansi de Wurubuaarɛ ɔbono o sun me mɔ kee ne. I kya nyiile yɛɛ ɔbono ɔ kya wɔra mɔ-nyoro fɛɛ mɔ ne n gyɛ gɛbii fɛye dɔ mɔ, mɔ ne n gyɛ ɔbono ɔ gyɛ nyamesɛ gbaaꞌ fɛye dɔ.”

49Ne Gyɔn gi tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, a wu ɔnyen ɔko dɛ fo-ginyen ɔ kya gya ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi ɔ kya koso asa so. I mɛŋ kii i gyɛ aye‑rɛ mɔ ne n naa. Imɔso a gya mɔ yɛɛ ɔŋ baa wɔra gɛnen.” 50Ne Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Fɛ san wu mɔ gɛnen mɔ, fɛŋꞌ baa gya mɔ. I kya nyiile yɛɛ isa ɔbono ɔ mɛŋ kya sɔɔ akyɔɔlɛ de fɛye mɔ, ɔ yelɛ fɛye-gɛmara ne.”

Ako Mɛ Kine Yɛɛ Yesu Maŋ Nyɛ Kyena Mɔmɔ-Ɔsowolɛ So

51Owi mɔ kya fuude ibono Wurubuaarɛ laa puru Yesu lii gɛsinkpan so kii kpe mɔ asɛ mɔ, Yesu gi kyu mɔ-ansi kyu yii de Gyɛrusalem ɔsowolɛ so yɛɛ nno ne ɔ laa kpe kon. 52Pɛi ne ɔ laa yii ɔkpa mɔ, o sun isɔɔ yɛɛ mɛꞌ gyangbara mɔ. Isɔɔ mɔ mɛ kyon mɔ, mɛ kpaa loo Samariya ɔsowolɛ ɔko so de mɛꞌ lɔrɔ ɔkpa sa mɔ. 53Ibono Yesu gi tɔgɛ yɛɛ Gyɛrusalem ne ɔ kya kpe so mɔ, ɔsowolɛ mɔ so asa mɛ mɛŋ kyule sɔɔ mɔ gisafo.

54Isɔɔ mɔ mɛ kpaa buu sa Yesu yɛɛ ɔsowolɛ mɔ so asa mɛ kine mɔ. Mɔ akasɛbo, Gyeemesi mɔ‑rɛ Gyɔn, mɛ nu gɛnen mɔ, mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Aye-wura, fo kya laarɛ aꞌ terɛ ɔgya lii Wurubuaarɛ dɔ kpelegɛ ba de ɔꞌ baa dɛɛ mɔmɔ?” 55Mɛ taasɛ Yesu gɛnen mɔ, o kisee kerɛ mɔmɔ, ne ɔ tɔgɛ mɔmɔ yɛɛ ibono mɛ tɔgɛ faa iŋ boran. 56Nfono mɔ, mɛ naa kyon kpe ɔsowolɛ banban ɔko so.

Abono Mɛ Kya Laarɛ Mɛꞌ Wɔra Yesu Akasɛbo

57Mɛ sɔɔ de ɔkpa ɔko mɛ kya kpe mɔ, ɔnyen ɔko gi tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Nan buu fo kpe gɛten kamaasɛ gɛbono fo laa kpe mɔ.” 58Yesu gi tɔgɛ sa ɔnyen mɔ yɛɛ, “Agbowugbowu gbaa mɛ bo ibɔ dɛsɛ, ne nbuii kee mɛ bo asisaa. Me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ berɛ, meŋ bo me-gimu okunten.”

59Yesu gi tɔgɛ sa ɔnyen banban ɔko berɛ yɛɛ, “Baa buu me de foꞌ wɔra me-ɔkasɛbo.” Ɔbono gi lɛɛ gɛnɔ sa Yesu yɛɛ, “Me-wura, yɛgɛ me nꞌ kpaa pule me-sɛ pɛi de nꞌ lɔɔ baa buu fo.” 60Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Yɛgɛ asa abono Wurubuaarɛ ilaa iŋ fɛ ɔmɔ-giso mɔ mɛꞌ pule abara. Fo berɛ, baa kyon kpe de foꞌ kpaa tɔgɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so ilaa sa asa.”

61Ɔko mɔ gi buu sa Yesu yɛɛ, “Me-wura, nan baa buu fo de nꞌ wɔra fo-ɔkasɛbo. Imɔ mɔ mɔ, yɛgɛ de nꞌ kpaa kalɛ me-gɛten dɔ awura de nꞌ ba.” 62Ɔ kolɛ Yesu gɛnen mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Fo ɔbono fo yii gɛsɛ fo kya baalɛ baalɛ ne fo kya kpɛɛlɛ fɛ kya kerɛ fo-gɛmara mɔ, bii yɛɛ foŋ kaaborɛ foꞌ nyɛ ɔkyenaten Wurubuaarɛ gɛwuragyi mɔ dɔ ne.”

10

Yesu Gi Keda Asa Ikue-Isa De Saalaa Asa Anyɔ Sun

1Imɔ idɛ gɛmara mɔ, Yesu gi lɛɛ asa ikue-isa de saalaa asa anyɔ ako kee ne ɔ keda ɔmɔ sun yɛɛ mɛꞌ naa anyɔ-anyɔ kpe isowolɛ de nten kpɛi-kpɛi nfonoana mɔ gbaa-gbaa laa baa kpe mɔ yɛɛ mɛꞌ gyangbara mɔ kpe nnoana. 2Mɛ laa kyon mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Asa abono i kaaborɛ mɛꞌ nu Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ mɛ dɛ fɛɛ ɔmɔlɔgɔ ne n pɛɛrɛ ndɔɔ belɛ nko dɔ. Akɛbibo mɔ, mɔ, mɛŋ kyɔ sa ndɔɔ wura mɔ. Imɔso fɛꞌ dalaa kolɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ gyɛ Ndɔɔ Wura mɔ yɛɛ mɔ gbaa-gbaa oꞌ kyu akɛbibo ba mɔ-ndɔɔ mɔ dɔ.

3“Fɛꞌ naa fɛ kya kpe. Fɛꞌ bii yɛɛ n kya sun fɛye fɛɛ nsandɛbii ne n kya kpe agbowugbowu dɔ. 4Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ kyu aterenbi, atɔ ɔwɔraten, abɛɛ ayaawolɛ keda. Fɛ kya kpe mɔ, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ waala fɛye-nyoro yɛɛ fɛ kya faala ɔko‑rɛ ɔko ɔkpa dɔ. 5Gɛtenꞌ gɛbono dɔ fɛ laa loo mɔ, fɛꞌ daa gifaala gɛmɔ dɔ asa yɛɛ, ‘Gisen yuuli giꞌ wɔra fɛye-lɛɛ.’ 6Nengyene gisen yuuli awura mɛ bo gɛtenꞌ gɛbono dɔ mɔ, mɛ laa nyɛ gisen yuuli. Nengyene gisen yuuli awura mɛŋ bo nno mɔ, gisen yuuli mɔ gi laa kii ba fɛye asɛ.

7“Gɛtenꞌ gɛbono dɔ fɛ sogɛ mɔ, fɛꞌ kyena gɛmɔ dɔ kaaborɛ fɛ laa lii ɔsowolɛ ɔbono so. Ilaa ibono mɛ laa sa fɛye mɔ, fɛꞌ gyi de fɛꞌ nun. I kya nyiile yɛɛ gɛsun ɔwɔrabo gi kaaborɛ ɔꞌ nyɛ mɛꞌ kerɛ mɔ so. Fɛꞌ sii de gɛtenꞌ kolon, fɛŋ sa fɛꞌ sogɛ gɛtenꞌ gɛdɛ dɔ de fɛꞌ lii kii kpaa sogɛ gɛbanban gɛko dɔ.

8“Nengyene fɛ loo ɔsowolɛ so ne ɔsowolɛ ɔbono so asa mɛ kya keda fɛye gisafo mɔ, agyudɔ abono mɛ laa kyu baa yii fɛye-ansi dɔ mɔ, fɛꞌ gyi amɔ. 9Fɛꞌ kyɛ alɔbo abono mɛ bo gɛnen ɔsowolɛ ɔbono so mɔ de fɛꞌ tɔgɛ sa ɔsowolɛ mɔ so asa mɔ yɛɛ, ‘Wurubuaarɛ kya laarɛ ɔꞌ kalɛ fɛye bɔla mɔ-adɛ so mɔ-gɛwuragyi mɔ dɔ.’

10“Nengyene fɛ loo ɔsowolɛ ɔko so ne nno asa mɛ kine mɛ maŋ bugi ansi de fɛye mɔ, fɛꞌ lii kpaa yelɛ ɔsowolɛ ɔbono ikpa dɔ de fɛꞌ tɔgɛ sa asa mɔ yɛɛ, 11‘Fɛye-ɔsowolɛ mɔ so isɛ ibono i yii aye-ayaa mɔ gbaa, a kpiisi yela fɛye. Idɛ berɛ, fɛꞌ bii yɛɛ Wurubuaarɛ gi laarɛ ɔꞌ kalɛ fɛye bɔla mɔ-adɛ so mɔ-gɛwuragyi mɔ dɔ. Fɛye ne n kine.’ ”

12Yesu gi kii tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Fɛye berɛ n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ ɔsowolɛ ɔbono fɛ loo ne mɛ maŋ keda fɛye gisafo mɔ, gɛkɛ gɛbono Wurubuaarɛ laa biidɛ asa pɛwu giso mɔ, gɛnen ɔsowolɛ ɔbono so asa-lɛɛ gisobiidɛ gi laa nyaakyɔ don Sodom awura lɛɛ mɔ.”

Wurubuaarɛ Laa Bun Isowolɛ Iko Asa Gipuɛɛ

13“O, Korasin awura, fɛye laako! O, Bɛsayida awura, fɛye laako! Nɛ kyu Wurubuaarɛ ɔlon wɔra ilaa gbaaꞌgbaa fɛye asɛ ibono fɛ wu de ansi. Nengyene nkana Taya de Sidon awura ne nen nyɛ me-ilaa ibono wu gɛnen mɔ, ɔfaanan mɛ ti wolaa taa mɔmɔ ilaa nyɛnyɛn giwɔra yɛgɛ. Nkana ɔfaanan mɛ kya bɔɔda kyena mɛ kya pɛɛrɛ ansi nyiile Wurubuaarɛ yɛɛ mɛ nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ. 14Fɛꞌ bii yɛɛ gɛkaabono Wurubuaarɛ laa biidɛ asa nyɛnyɛn pɛwu giso mɔ, fɛye-lɛɛ i laa wɔra nyɛnyɛn don Taya de Sidon awura-lɛɛ. 15Ne fɛye Kapɛɛniyon awura mɔ de‑e? Gɛnen gɛkaabono mɔ fɛ nyi yɛɛ Wurubuaarɛ laa kyu fɛye kpe mɔ asɛ? Kuaa, ɔ laa too fɛye wɔra daa ɔbɔ dɔ nfono ɔ kya biidɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo giso mɔmɔ-lɛwu gɛmara mɔ.” 16Yesu gi kii tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Ɔbono o nu fɛye asɛ mɔ, me asɛ ne o nu gɛnen, ne ɔbono o kine yɛɛ ɔ maŋ nu fɛye asɛ mɔ, me ne kaasɛ mɔ gi kine gɛnen. Ɔbono o kine yɛɛ ɔ maŋ nu me asɛ kee mɔ, Wurubuaarɛ ɔbono o sun me ba gɛsinkpan so mɔ ne kaasɛ mɔ gi kine gɛnen.”

Yesu Asunbo Mɔ Mɛ Kpe Kii Ba

17Asa ikue-isa de saalaa anyamesɛ anyɔ abono Yesu gi sun mɔ mɛ kpe ne mɛ kii ba de ɔkon. Mɛ tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi gbaa i bara imɔ-nyoro gɛsɛ sa aye fo-ginyen dɔ.” 18Mɛ buu sa Yesu gɛnen mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Nɛ wu ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi lii Wurubuaarɛ dɔ faa pila‑a fɛɛ gɛnɔɔbono nyangbon kya wiisɛɛ gikolon mɔ baa kyon kpaa tɔrɔ. 19Fɛꞌ nu yɛɛ nɛ sa fɛye ɔlon de fɛꞌ taalɛ kyise awɔɔ de nnan so de fɛꞌ taalɛ kyise ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu ɔbono ɔ gyɛ Wurubuaarɛ ɔkyobo mɔ ɔlon pɛwu so. Sɛi maŋ wɔra fɛye. 20Imɔ gɛnen gbaa mɔ, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ de iꞌ wɔra fɛye ɔkon yɛɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi i bara imɔ-nyoro gɛsɛ sa fɛye. Fɛꞌ yɛgɛ de iꞌ wɔra fɛye ɔkon daa yɛɛ Wurubuaarɛ gi ŋmarasɛ fɛye-anyen yela Wurubuaarɛ dɔ yɛɛ fɛ laa baa kyena nno.”

21Owi ɔbono Yesu kya tɔngɛ de mɔ-akasɛbo mɔ gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi sa mɔ ɔkon belɛ mɔ-gisen dɔ, ne ɔ faala Wurubuaarɛ yɛɛ, “Me-sɛ, soso de gɛsinkpan pɛwu Wura, n kya faala fo yɛɛ fo kyu gɛnen ilaa idɛ ŋara abono mɛ nyi ɔlaako mɔ de abono mɛ sɛɛ mɔ, ne fo san lɛɛ imɔ-gɛwi nyiile daa nbii de asa abono mɛ mɛŋ nyi gisɛɛ mɔ. Gɛsintin, me-sɛ. Imɔ ibono ne n wɔra fo ɔbolɛ.” 22Yesu gi kii tɔgɛ yɛɛ, “Me-sɛ Wurubuaarɛ gi kyu ilaa kamaasɛ kyu wɔra me-abaa dɔ. Ɔko mɛŋ bo no o nyi me, Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ, gɛnen mɔ, me-sɛ Wurubuaarɛ wolɛ. Gɛnen kee ne ɔko mɛŋ bo no o nyi Wurubuaarɛ, gɛnen mɔ, me ɔbono n gyɛ mɔ-bi mɔ; me‑rɛ asa abono n kya laarɛ de nꞌ lɛɛ mɔ gɛwi nyiile ɔmɔ mɔ wolɛ ne n nyi mɔ.”

23Yesu gi kisee tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ wolɛ yɛɛ, “Amudɛnsɛbo ne n gyɛ fɛye abono fɛ kya nyɛ wu me-ilaa wɔrasɛ de ansi. 24N kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo kpɛi-kpɛi de awura-awura sakyɔ mɛ laarɛ mɛꞌ wu ilaa ibono fɛ kya wu faa, mɛŋ kii nyɛ; mɛ laarɛ mɛꞌ nu ilaa ibono fɛ kya nu faa, mɛŋ kii nyɛ.”

Yesu Gi Nyiile Asa Ilaa Ibono I Tiri Sa Wurubuaarɛ Mɔ

25Owi ɔko dɔ mɔ, Wurubuaarɛ nbara onyiilebo ɔko gi ba de ɔꞌ baa daasɛ Yesu kerɛ. Imɔso ɔ taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, nnɛ ne nan wɔra de nꞌ nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ gɛkpaa?”

26Yesu gi kisee taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo kya kalɛ Wurubuaarɛ nbara mɔ mɔ, fo kya nu nmɔ gɛsɛ nnɛ?”

27Ɔnyen mɔ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Wurubuaarɛ nbara mɔ gi kya nyiile yɛɛ, ‘Laarɛ fo-Wura Wurubuaarɛ lii fo-gisen dɔ. Kyu fo-gisen pɛwu, fo-ɔlon pɛwu de fo-gɛwɔnsa pɛwu kyu laarɛ Wurubuaarɛ ilaa.’ Ne i kya nyiile kee yɛɛ, ‘Laarɛ fo-nanbo fɛɛ fo-nyoro.’ ”

28Nfono ne Yesu yɛɛ, “Fo lɛɛ gɛnɔ mɔ, i kyena. Fo gyi nmɔ ndɛ so mɔ, fo laa kyena Wurubuaarɛ asɛ.” 29Nbara onyiilebo mɔ gi laarɛ ɔꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ ɔŋ fuɛ. Gɛnen so mɔ o kii taasɛ Yesu yɛɛ, “Wurubuaarɛ nbara gi kya nyiile yɛɛ nꞌ laarɛ me-nanbo fɛɛ me-nyoro faa mɔ, anɛ mɔ ne n gyɛ me-nanbo daa?”

30Yesu gi lɛɛ gɛnɔ gikpalɛ dɔ sa ɔnyen mɔ yɛɛ, “Owi ɔko dɔ mɔ aye-nanbo, Gyudanyen ɔko gi lii Gyɛrusalem ɔ kya kpe Gyɛriko. Ɔ kya kpe mɔ, nkyɛɛ iyu mɛ bun ɔkpa dɔ ne. Mɛ lii tu mɔ, ne mɛ daarɛ mɔ san ŋmaraa de oꞌ wuꞌ. Mɛ puru mɔ-atɔ pɛwu ne mɛ selɛ taa mɔ yɛgɛ. 31Ɔ dɛ nfono gɛnen mɔ, aye gbaa-gbaa aye-isa ɔko gi baa kyu de nno. Ɔ gyɛ Wurubuaarɛ asunbi ɔlɛɛbo. Ɔ fuɛ lii mɔ so gɛnen mɔ, o wu ibono ɔ dɛ, ne ɔ gelegɛ kyon. 32Aye Gyudanyen ɔko kee gi baa tu mɔ. Ɔ gyɛ Lɛfi gɛten dɔ isa. Ɔ baa tu ɔnyen mɔ dɛ gɛnen mɔ, mɔ kee gi gelegɛ kyon mɔ so.

33“Nfono mɔ, Samariyanyen ɔko gi baa lii mɔ so. Ɔŋ taa gyɛ aye isa gbaa. Ɔ baa tu mɔ ɔ dɛ mɔ, mɔ-ilaa i wɔra mɔ ayen gikyɔ. 34Ɔ gyanꞌ bee so, imɔso ɔ kpelegɛ mɔ-bee so naa kpe ɔnyen mɔ asɛ. O wu ibono ɔnyen mɔ gi gooli mɔ, o kyu nfɔ de nta nko kyu worogɛ mɔ-ilɔ mɔ so ne ɔ ŋminde imɔ. Ɔ ŋminde imɔ ta mɔ, ne o puru mɔ gyanꞌ mɔ-bee so kyu mɔ kpe ɔsowolɛ ɔbono o sindi nfono mɔ. Ɔ gyɛ isafo so mɔ, ɔ kpaa loo asafo ɔsogɛten. Imɔso o kyu ɔlɔbo mɔ kee kpe nno, ne ɔ kerɛ mɔ so. 35Gɛdɛ kɛsɛ mɔ, ɔ lɛɛ mɔ-aterenbi kyu sa gɛten wura mɔ ne ɔ tɔgɛ sa gɛten wura mɔ yɛɛ, ‘Kerɛ ɔlɔbo baarɛ so sa me. N kya kpe de nꞌ ba. Aterenbi abono fo laa kii nyida bɔla de adɛ so mɔ, nɛ ba mɔ, nan ba ka fo.’ ”

36Yesu gi da gikpalɛ mɔ ta mɔ, ne ɔ taasɛ nbara onyiilebo mɔ yɛɛ, “Fo asɛ mɔ, gɛnen asa asaꞌ adɛ dɔ mɔ, anɛ ne n wɔra gɛnanbo ilaa sa aye-nanbo Gyudanyen ɔbono iyu mɔ mɛ daarɛ mɔ?”

37Ne ɔ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ɔbono o su mɔ gitolon mɔ.”

Ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Gɛsintin, fo lɛɛ gɛnɔ mɔ, i kyena. Imɔso naa fo kya kpe de foꞌ kpaa wɔra gɛnen kee.”

Mariya Gi Bii Lɛɛ Ilaa Dɛnsɛ

38Owi ɔko dɔ mɔ, Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ naa mɛ kya kpe mɔ, mɛ kpaa fo ɔsowolɛ ɔko so. Ɔkyii ɔko bo gɛnen ɔsowolɛ ɔbono so, mɛ kya terɛ mɔ-ginyen yɛɛ Maata. Mɔ-gɛwi ne Yesu gi sogɛ. 39Maata bo ɔtedɛ ɔko mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Mariya.

Wura Yesu gi loo gɛten mɔ dɔ gɛnen mɔ, Mariya gi naa kpaa gbaa kyena mɔ-ayaa dɔ ɔ kya nu mɔ-ilaa nyiilesɛ. 40Maata berɛ ilaa ibono ɔ kya wɔra de oꞌ kyu keda asafo mɔ i nyaakyɔ ne imɔ ne n kpɛ i bo mɔ-ansi so. Imɔso ɔ kpaa taasɛ Yesu yɛɛ, “Me-wura, ibono me-tedɛ gi taa gɛsun mɔ giwɔra pɛwu yɛgɛ sa me-nkon faa, i mɛŋ fɛ fo-giso do‑o? Tɔgɛ sa mɔ de ɔꞌ koso baa kpaa me.”

41Maata gi tɔgɛ sa mɔ gɛnen mɔ, Wura Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “O, Maata! Ilaa kpɛi-kpɛi i kya wɔra fo nwɔnsa gikyɔ, ne foŋ kya nyɛ fo-nyoro. 42Ilaa kolon, mɔ, ne n tiri sa nyamesɛ. Imɔ ne Mariya berɛ gi bii lɛɛ faa. Ɔko maŋ taalɛ sɔgɛ imɔ lii mɔ asɛ.”

11

Yesu Gi Nyiile Mɔ-Akasɛbo Mɔ Adalaabi

1I ba yɛɛ Yesu bo gɛtɛɛko ɔ kya dalaa. Ɔ dalaa ta mɔ, mɔ-ɔkasɛbo ɔko gi kolɛ mɔ yɛɛ, “Aye-wura, nyiile aye gɛdalaa fɛɛ gɛnɔɔbono Gyɔn gi nyiile mɔ-lɛɛ akasɛbo mɔ.” 2Nfono ne Yesu gi nyiile mɔmɔ yɛɛ, “Nengyene fɛ laa dalaa mɔ, fɛꞌ dalaa yɛɛ:

Aye-sɛ,

yɛgɛ asa mɛꞌ buu fo yɛɛ fo-nkon ne n gyɛ Wurubuaarɛ.

Yɛgɛ fo-gɛwuragyi dɔ akyenabi aꞌ ba asa dɔ.

3Sa aye ndɛ gɛkɛ gɛdɛ-lɛɛ ilaa gyisɛ.

4Kyu aye-ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ aye.

Aye, mɔ, kee, a dɛ ilaa nyɛnyɛn ibono nyamesɛ kamaasɛ gi wɔra aye mɔ a kya kyɛɛ mɔ.

Kpaa aye de ilaa iko iŋ sa iꞌ nyɛ aye penɛ de aꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn.”

5Yesu gi kii tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Aꞌ kyu yɛɛ fɛye dɔ ɔko bo ɔkyɛmenɛ. Gɛnyɛ de nsana gɛko mɔ, ɔ koso kpe mɔ-kyɛmenɛ mɔ-gɛwi kpaa ŋmɛɛ mɔ-gisen ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, 6‘Me-kyɛmenɛ, nperɛ-nperɛ ne me-kyɛmenɛ ɔko gi kpɛ baa sogɛ me so faa. Meŋ bo sɛi de nꞌ sa mɔ. Imɔso paa me ibodobodo isaꞌ.’ 7Ɔ kolɛ mɔ gɛnen mɔ, mɔ-kyɛmenɛ mɔ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, ‘Gɛŋ sa foꞌ nyala me. Nɛ ti tii. Me-biana mɛ dɛ me asɛ. Maŋ baa taalɛ koso de nꞌ baa sa fo ilaa iko!’ 8Nꞌ tɔgɛ fɛye yɛɛ nkana fɛɛ gɛkyɛmenɛ mɔ wolɛ so ne ɔ maŋ koso sa mɔ sɛi mɔ, gɛnɔɔbono mɔ-kyɛmenɛ mɔ laa kpɛ mada mɔ-gikolɛ mɔ, i wɔra nnɛ mɔ, ɔ laa koso de ɔꞌ sa mɔ ilaa kamaasɛ ibono i tiri mɔ mɔ. 9Imɔso n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ, ‘Fɛꞌ dalaa kolɛ Wurubuaarɛ; ɔ laa sa fɛye. Fɛꞌ laarɛ; fɛ laa nyɛ. Fɛꞌ ŋmɛɛ Wurubuaarɛ gisin; ɔ laa tigi fɛye.’ 10I kya nyiile yɛɛ ɔkamaasɛ ɔbono ɔ kpɛ ɔ kya kolɛ mɔ, Wurubuaarɛ kya sa mɔ. Ne ɔbono ɔ kpɛ ɔ kya laarɛ mɔ, ɔ kya nyɛ. Ɔbono mɔ, ɔ kpɛ ɔ kya ŋmɛɛ Wurubuaarɛ gisin mɔ, ɔ kya tigi mɔ. 11Fɛye dɔ ɔsɛ ɔmɔ ne n bo no yɛɛ mɔ-bi laa kolɛ mɔ ɔken de oꞌ kyu daa giwɔɔ kyu sa mɔ? 12Abɛɛ mɔ-bi laa kolɛ mɔ gibɔli de oꞌ kyu daa gɛnan kyu sa mɔ? 13Fɛye abono fɛ gyɛ ilaa nyɛnyɛn awura mɔ gbaa ne n kya bii kyu ilaa dɛnsɛ kyu sa fɛye-biana faa. Menɛtɔ so ne aye-sɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ maŋ kyu mɔ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kyu sa asa abono mɛ kya kolɛ mɔ mɔ?”

Yesu Ne N Kya Gyi Ilaa Nyɛnyɛn Pɛwu Gɛmu So

14Owi ɔko dɔ mɔ, Yesu gi kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu ɔnyen ɔko so. Ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ mɛŋ kya tɔngɛ, ne i yɛgɛ ɔnyen mɔ gi wɔra omuumuu. Yesu gi kosorɛ gɛnen oduduu ɔbono ɔnyen mɔ so mɔ, ɔnyen mɔ gi taalɛ ɔ kya tɔngɛ. I dɛ sakpii ɔbono ɔ gyanꞌ nno mɔ gɛnɔ. 15Asa mɔ ako berɛ mɛ kya tɔgɛ yɛɛ, “Ilaa nyɛnyɛn oduduu pɛwu gɛmu mɔ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ-ginyen giko yɛɛ Besibuli mɔ ne n kya sa Yesu ɔlon. Imɔso ne ɔ kya taalɛ ɔ kya gya ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi koso asa so gɛnen.” 16Mɔmɔ ako, mɔ, mɛ tɔgɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ wɔra ilaa lii Wurubuaarɛ dɔ sa mɔmɔ de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sa mɔ ɔlon ɔbono ɔ dɛ mɔ. Mɛ tɔgɛ mɔ gɛnen mɔ, mɛ kya daasɛ mɔ mɛ kya kerɛ.

17Yesu, mɔ, gi bii mɔmɔ-nwɔnsa dɔ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ akpalɛ dɔ yɛɛ, “Nengyene ilaa nyɛnyɛn gɛmu mɔ ne n kya yɛgɛ nꞌ kosorɛ mɔ-adɛ mɔ, i laa wɔra fɛɛ wura mɔ‑rɛ mɔ-adɛ ne n kya kɔ de abara. Mɛ kya kɔ gɛnen mɔ, mɔ-gɛwuragyi mɔ gɛ laa nyida. Ne gɛten kolon dɔ asa mɛ yɛ mɔmɔ-nyoro dɔ mɛ kya kɔ de abara mɔ, gɛnen gɛten gɛbono gɛ laa boori. 18Imɔso nengyene i gyɛ gɛsintin yɛɛ ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ kya kɔ de mɔ-adɛ mɔ, nnɛ so ne mɔ-gɛwuragyi gɛ laa dɛ kpe? Fɛye yɛɛ ilaa nyɛnyɛn gɛmu mɔ ɔlon ne nꞌ dɛ n kya kosorɛ mɔ gbaa-gbaa adɛ. Fɛ sɔɔ gyi yɛɛ ɔ laa kyule sa me gɛnen? Ɔ maŋ kyule. 19Ne ibono fɛye-adɛ ako, mɔ, mɛ kya kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu asa so faa mɔ de‑e? Anɛ ɔlon dɔ ne mɛ kya kosorɛ imɔ gɛnen daa? Fɛye gbaa-gbaa adɛ mɔ mɛ laa kyɔɔlɛ fɛye yɛɛ iŋ gyɛ Besibuli ɔlon dɔ ne isa laa taalɛ kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi. 20Gɛnɔɔbono i dɛ faa mɔ, Wurubuaarɛ ɔlon ne nꞌ dɛ mi‑i kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu asa so. Imɔso i kya lɛɛ i kya nyiile fɛye yɛɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi a ti ba fɛye dɔ ne.”

Yesu Kya Sɔgɛ Asa Lii Ilaa Nyɛnyɛn Gɛmu Mɔ Abaa Dɔ

21Ne Yesu gi kii da mɔmɔ gikpalɛ yɛɛ, “Ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ dɛ daa fɛɛ ɔnyen bolonsɛ ɔbono ɔ dɛ adontɔ ɔ kya dii mɔ-gɛten dɔ atɔ pɛwu dandan. Ɔ bo nno gɛnen mɔ, ɔko maŋ nyɛ sɔgɛ sɛi lii mɔ-abaa dɔ. 22Ne fɛɛ ɔko gi ba ne ɔ bo lon don mɔ mɔ, ɔbono laa baa kɔ de mɔ. O gyi mɔ so mɔ, ɔ laa sɔgɛ mɔ-adontɔ abono ɔ kya ka gyanꞌ amɔ so mɔ lii mɔ asɛ de ɔꞌ san kyu atɔ mɔ yɛ-yɛ sa asa.

23“Fɛꞌ nu yɛɛ ɔbono ɔŋ kya buu me mɔ kya sɔɔ akyɔɔlɛ de me ne. Ɔbono ɔŋ kya kpaa me de nꞌ koola asa mɔ kya yaasɛ mɔmɔ ne.

24“Nengyene ilaa nyɛnyɛn oduduu i koso isa so mɔ, i kya naa kingi, ne i kya wɔra imɔ fɛɛ i naa gɛsinkpan so nfono nkyu giŋ bo mɔ i kya laarɛ ɔkyoolaten. Nengyene iŋ nyɛ ɔkyoolaten mɔ, i kya tɔgɛ sa imɔ-nyoro yɛɛ, ‘Nan kii kpaa kyena isa ɔbono so n wolaa n tɛ mɔ.’ 25I kii kpe isa mɔ asɛ mɔ, i kya kpaa wu yɛɛ isa mɔ gi wɔra fɛɛ gɛten gɛbono mɛ kpa gɛmɔ lɔrɔ gɛmɔ dɔ ne gɛ wɔra ɔdan mɔ. 26Nfono mɔ, ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ kya kpaa terɛ imɔ-nanboana sono ibono i bo ilaa nyɛnyɛn don imɔ-nyoro mɔ kyu baa bɔla imɔ-nyoro so de iꞌ kpaa kyena isa mɔ so kon. Nengyene i ba gɛnen mɔ, i kya lɔrɔ wɔra nyɛnyɛn sa isa mɔ don gigyangbarasɛ mɔ.”

Yesu Gi Nyiile Isa Ɔbono Ɔ Gyɛ Omudɛnsɛbo Mɔ

27Ɔkyii ɔko bo sakpii mɔ dɔ. Yesu gi tɔgɛ idɛ ta mɔ, o kpen tɔgɛ Yesu yɛɛ, “Kaasɛ ɔbono ɔ korogɛ fo ne fo nyabo mɔ mɔ, mɔ‑rɛ gimu dɛnsɛ.” 28Yesu, mɔ, gi lɛɛ gɛnɔ sa ɔkyii mɔ yɛɛ, “Omudɛnsɛbo gbaa-gbaa, mɔ, ne n gyɛ ɔbono ɔ laa nu Wurubuaarɛ agyɛbi ne ɔ laa gyi amɔ so mɔ.”

29Sakpii ɔbono ɔ kya ba Yesu asɛ mɔ kpɛ ɔ kya nyaakyɔ ɔ kya too mɔ, Yesu gi yii gɛsɛ ɔ kya tɔgɛ ɔ kya sa mɔmɔ yɛɛ, “Ndɛ nkɛ ndɛ asa mɛ bo ilaa nyɛnyɛn. Mɛ kpɛ mɛ kya laarɛ yɛɛ nꞌ wɔra ilaa sa mɔmɔ de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sa me ɔlon ɔbono n dɛ mɔ. Ilaa lɛɛnyiilesɛ kolon guan‑n ne Wurubuaarɛ laa wɔra sa ɔmɔ. Gɛnen ilaa ibono mɔ i laa wɔra daa fɛɛ ibono i ba Gyoona so mɔ ɔnan. 30Wurubuaarɛ gi kyu mɔ-ɔlon wɔra ilaa sa mɔ-ikalan ɔtɔgɛbo Gyoona, ne i wɔra ilaa lɛɛnyiilesɛ sa Ninifa awura. Gɛnen kee ne ɔ laa kyu mɔ-ɔlon wɔra ilaa sa me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ ne. I laa wɔra ilaa lɛɛnyiilesɛ sa ndɛ asa adɛ.

31“Owi ɔbono Wurubuaarɛ laa gyi anyamesɛ pɛwu nbɛlɛ mɔ, wura kyiisɛ ɔbono o gyi gɛwura Siiba gɛsinkpan so dedaa mɔ laa yelɛ tɔgɛ yɛɛ i kaaborɛ Wurubuaarɛ oꞌ bun fɛye ndɛ asa adɛ gipuɛɛ. I lii fɛɛ Wura Solomon owi mɔ, gɛnen ɔkyii baarɛ gi nu Solomon ɔlaako ginyi mɔ so, ne ɔ koso lii koo-koo mɔ-gɛwi kpaa nu Wura Solomon ɔlaako ginyi ilaa nyiilesɛ mɔ. Fɛye berɛ, fɛ nyɛ me ɔbono nɛ don Wura Solomon mɔ n bo fɛye asɛ gɛrɛ ndɛ, ne fɛ mɛŋ sɔɔ me gyi. 32Gɛkaabono kee mɔ, Ninifa awura mɛ laa yelɛ tɔgɛ yɛɛ i kaaborɛ Wurubuaarɛ oꞌ bun fɛye ndɛ asa gipuɛɛ. I lii fɛɛ Gyoona owi mɔ, Gyoona gi tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan sa Ninifa awura mɔ, mɛ nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ ne mɛ kyɛɛgɛ lii mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ. Fɛye berɛ, fɛ nyɛ me ɔbono nɛ don Gyoona mɔ, n bo fɛye asɛ gɛrɛ ndɛ, ne fɛ mɛŋ sɔɔ me gyi.”

33Yesu gi da mɔmɔ gikpalɛ yɛɛ, “Ɔko mɛŋ bo no ɔ laa nyɔga fatela de oꞌ kyu yii nfono i ŋara mɔ abɛɛ oꞌ kyu fɛɛ tasa baala bun mɔ so. Ɔ laa kyu mɔ kyɔlɔga daa de asa abono mɛ laa ba fatela mɔ asɛ mɔ iꞌ nyɛ wu mɔmɔ peren‑n. 34Fɛye-nwɔnsa gi boran mɔ, fɛ dɛ fɛɛ ɔbono mɔ-ansi a boran mɔ. Fɛye-ansi a boran mɔ, fɛ laa wu ilaa kamaasɛ. Ne fɛɛ fɛye-ansi aŋ boran mɔ, fɛye-ilaa kamaasɛ i bo daa gibiri dɔ. 35Imɔso fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dɔɔdan de fɛye-gɛwɔnsa gɛbono gɛ kya yɛgɛ fɛ kya nu ilaa gɛsɛ mɔ gɛŋ sa gɛꞌ nyida. 36Nengyene Wurubuaarɛ kya yɛgɛ fɛꞌ nu ilaa gɛsɛ ne sɛi mɛŋ sii gibiri dɔ sa fɛye mɔ, fɛye-gɛkyena dɔ ilaa i laa wɔra fɛɛ fatela ne n kya wu hayin.”

Nbara Aŋmarasɛbo de Farasii Awura, Fɛye Laako!

37Ibono Yesu gi tɔngɛ ta mɔ, Farasii gikpen mɔ dɔ ɔnyen ɔko gi da gibaa terɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ ba mɔ-gɛten dɔ de mɔ‑rɛ mɔ mɛꞌ gyi. Yesu gi kpe kpaa tu asa ako ogyiten mɔ. 38Yesu gi yii gɛsɛ ɔ kya gyi agyudɔ mɔ mɔ, i dɛ Farasiinyen mɔ gɛnɔ yɛɛ Yesu mɛŋ foro mɔ-abaa mɔmɔ Gyuda awura itiibilaa aforobi de iŋ sa iꞌ kyɔlesɛ mɔ-Wurubuaarɛ ɔson. 39Gɛnen so mɔ, Wura Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Gɛnɔɔbono fɛye Farasii awura fɛ kya wɔra mɔ, fɛ dɛ fɛɛ asa abono mɛ kya foro mɔmɔ-nwɛ de mɔmɔ-ilɛpɛ imɔ-nyoro so taa imɔ tudɔ yɛgɛ mɔ. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ ansi so giyan ne fɛ kya gyere lɔrɔ fɛye-nyoro. Fɛye-itɔ dɔ de fɛye-amu dɔ berɛ, onsipara de gɛkyo ne n bɔla nno. 40Fɛŋ kya sa gɛwɔnsa kpe gɛta! Iŋ gyɛ Wurubuaarɛ kolon ɔbono ɔ pɔrɔ nyoro mɔ kee ne n pɔrɔ ɔtɔ? 41Fɛꞌ kyu ilaa ibono i bo fɛye-asen dɔ mɔ kyu wɔra gidɛnsɛ sa ayenbo. Fɛ wɔra gɛnen mɔ, fɛ laa wu yɛɛ sɛi maŋ baa kyɔlesɛ fɛye-ɔson mɔ.

42“Fɛye Farasii awura adɛ, fɛye laako! Ansi so berɛ mɔ, fɛ kya bii yɛ fɛye-ilaa dɔ gikpadɔ gudu-gudu de fɛꞌ kyu gikpadɔ kolon-kolon kyu sa Wurubuaarɛ fɛɛ gɛnɔɔbono i dɛ sa fɛye mɔ, dabɔlɛ de afɛdaa gyisɛ fɛɛ agbɛɛma de malebokyu gbaa. Fɛ kya wɔra imɔ idɛ pɛwu faa mɔ, gɛnɔɔbono fɛ laa gyi gɛsintin sa asa abɛɛ fɛꞌ laarɛ Wurubuaarɛ ilaa mɔ berɛ, fɛ kya lɛɛ ansi yɛgɛ imɔ. Nbara nbono, mɔ, ne i kaaborɛ fɛꞌ tansi gyi nmɔ so. Iŋ gyɛ yɛɛ fɛꞌ taa nbono fɛ ti fɛ kya gyi nmɔ so mɔ yɛgɛ daa.

43“Fɛye Farasii awura, fɛye laako! Nengyene fɛ kya kpe fɛye-akyangbon dɔ mɔ, abelɛnsɛ ikyenaten gikyena ne n tiri fɛye. Fɛ kya laarɛ asa mɛꞌ kyu buubuu faala fɛye sakpii dɔ de ɔkamaasɛ oꞌ wu.

44“Fɛye laako! Fɛye-ilaa nyɛnyɛn i ŋara fɛye-itɔ dɔ fɛɛ nkyan nbono mɛ mɛŋ daasɛ nmɔ ne asa mɛ kya kyise nmɔ so kyon mɔ.”

45Yesu gi tɔgɛ ilaa idɛ mɔ, Gyuda awura nbara anyiilebo mɔ dɔ ɔko gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, fo tɔgɛ ilaa idɛ mɔ, fɛ saalɛ aye kee ne.” 46Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Fɛye nbara anyiilebo mɔ kee, fɛye laako! Fɛye-anyiilebi mɔ a dɛ daa fɛɛ nsola boduduusɛ nbono giŋ bo gisola ne fɛ dɛ fa‑a nyise asa. Fɛye gbaa-gbaa berɛ fɛ maŋ kyu ba‑a fɛye-gibaa kolon taa puru kpaa mɔmɔ.

47“Fɛye laako! Fɛ kya pɔrɔ nkyan fɛ kya wɔra Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo abono fɛye-naanaana mɛ mɔɔ mɔ. 48Fɛ kya pɔrɔ mɔmɔ-nkyan mɔ faa mɔ, fɛ kya kyule yɛɛ ibono fɛye-naanaana mɔ mɛ mɔɔ mɔmɔ gɛnen mɔ, i boran sa fɛye ne. 49Fɛye‑rɛ fɛye-naanaana ilaa wɔrasɛ i kyena de ibono Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ mɔ-Ɔlaako Ginyi Ɔwolɛ mɔ dɔ mɔ. Ɔ tɔgɛ yɛɛ,

‘Nan sun me-ikalan atɔgɛbo de me-isɔɔ mɔmɔ asɛ.

Mɛ laa mɔɔ mɔmɔ ako, ne mɛ laa ka mɔmɔ ako ansi.’

50“Imɔ idɛ so mɔ, Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo abono pɛwu asa mɛ mɔɔ kyu lii gɛsinkpan so gɛkyena giyiigɛsɛ kyu baa lii de ndɛ mɔ, Wurubuaarɛ laa kyu imɔ-ilaa kyu taasɛ ndɛ asa de ɔꞌ biidɛ mɔmɔ-giso. I lii fɛɛ mɛ kyule yɛɛ ibono mɛ mɔɔ mɔmɔ mɔ, i kyena sa mɔmɔ. 51Ɔ laa yii gɛsɛ taasɛ ndɛ asa ilaa kyu lii Abelɛ ɔbono mɛ gyangbara mɔɔ mɔ mɔ kyu gɛnen‑n baa lii Sakariya-lɛɛ lɛwu mɔ so. Ɔbono, mɔ, mɛ mɔɔ mɔ Wurubuaarɛ asunbi ɔlɛɛten de Wurubuaarɛ obu belɛ mɔ nsana. N kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ Wurubuaarɛ laa biidɛ fɛye ndɛ asa adɛ giso kyu lii gɛnen asa abono lɛwu so.

52“Fɛye nbara anyiilebo, fɛye laako! Fɛ kyu ilaa ibono nkana i laa yɛgɛ de asa mɛꞌ bii Wurubuaarɛ ilaa mɔ kyu ŋara mɔmɔ. Fɛye gbaa-gbaa fɛ mɛŋ kya kyu de ɔlaako ginyi ɔkpa mɔ, ne fɛ kii koso ŋɛ fɔlɔgɛ tii abono mɛ kya laarɛ de mɛꞌ kyu de ɔkpa ɔbono mɔ.”

53Lii owi ɔbono Yesu gi lii Farasiinyen mɔ gɛwi mɔ, nbara aŋmarasɛbo mɔ de Farasii awura mɔ mɛ san mɛ dɛ mɔ ginyadon, ne mɛ kya laarɛ mɛꞌ nu mɔ-gɛnɔ dɔ. 54Mɛ kya soo mɔ idoo de ɔꞌ nyɛ tɔgɛ ilaa nyɛnyɛn iko de mɛꞌ nyɛ mɔ.

12

Yesu Gi Ka Mɔ-Akasɛbo Mɔ Kyu Lii Farasii Awura Mɔ So

1Gɛnen aberɛ abono dɔ mɔ, asa sakyɔ mɛ koola gyanꞌ Yesu asɛ kaaborɛ mɛ kya kyise abara ayaa. Mɛ ba gɛnen mɔ, Yesu gi daa gitɔngɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dɔɔdan. Farasii awura mɔ mɛ gyɛ o-dun-me, ɔ-fon-me anyamesɛ. Mɔmɔ-ilaa nyiilesɛ i dɛ daa fɛɛ gɛlin gɛbono gɛ kya yɛgɛ bodobodo kya ŋan mɔ. 2I lii fɛɛ sɛi mɛŋ bo no i bo asiiri dɔ yɛɛ i maŋ lii gɛwi, abɛɛ ilaa iko i ŋara yɛɛ i maŋ lii gifuuli. 3Imɔso ilaa ibono fɛ ŋara tɔgɛ gɛnyɛ mɔ, asa mɛ laa nu imɔ owi ken-ken, ne ilaa ibono fɛ tɔgɛ adɛɛdɛɛ dɔ wɔra abara aso dɔ obu dɔ fɛye-wolɛ mɔ, asa mɛ laa liirɛ imɔ da gikpengboo.

4“Nꞌ buu sa fɛye abono fɛ gyɛ me-kyɛmenɛana mɔ yɛɛ fɛꞌ mɛŋ sa fɛꞌ selɛ mɔmɔ abono mɛ laa mɔɔ daa nyamesɛ nyoro gibi mɔ wolɛ ne mɛ maŋ baa taalɛ nyida mɔ-oduduu bɔla mɔ. 5Nan tɔgɛ fɛye ɔbono i kaaborɛ fɛꞌ selɛ mɔ. Fɛꞌ selɛ daa Wurubuaarɛ. Mɔ berɛ, nengyene ɔ mɔɔ fɛye-nyoro gibi mɔ, ɔ bo ɔlon de oꞌ kii taalɛ too fɛye wɔra ɔgya dɔ nfono ɔ kya biidɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo giso mɔ. Ɛn, n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ mɔ ne fɛꞌ selɛ. 6Abonbuɛ abono mɛ kya fɛ mɔmɔ anun aterenbi abi anyɔ gbaa mɔ, Wurubuaarɛ mɛŋ kya tan mɔmɔ dɔ ɔkolon so. 7Ne fɛye mɔ de‑e? Wurubuaarɛ nyi dabɔlɛ fɛye-gimu dɔ iman gɛgyɔnɔ gbaa. Imɔso fɛ mɛŋ sa fɛꞌ selɛ gifuu. Fɛ tiri sa Wurubuaarɛ gikyɔ don gɛnen abonbuɛ abono afonɛɛ-afonɛɛ.

8“Nꞌ buu sa fɛye yɛɛ, ɔbono ɔ yelɛ asa dɔ tɔgɛ yɛɛ me ne n gyɛ mɔ-wura mɔ, gɛnen ne me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ kee, nan lɛɛ tɔgɛ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɔ ansi dɔ yɛɛ ɔ gyɛ me-sonbo. 9Ne ɔbono, mɔ, o kine me sansana yɛɛ meŋ gyɛ mɔ-wura mɔ, gɛnen ne me kee nan kine mɔ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɔ ansi dɔ yɛɛ ɔ mɛŋ gyɛ me-sonbo. 10Fo ɔbono fo saalɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ mɔ, i laa sa de Wurubuaarɛ oꞌ kyu kyɛɛ fo. Ɔbono, mɔ, ɔ saalɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ mɔ berɛ, Wurubuaarɛ maŋ kyu imɔ ibono kyɛɛ kaasɛ mɔ. 11Nengyene fɛɛ asa mɛ kyu fɛye kpe akyangbon dɔ, awura-awura asɛ de abelɛnsɛ asɛ mɔ, fɛꞌ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ iꞌ wɔra fɛye gɛwɔnsa yɛɛ nnɛ ne fɛ laa lɛɛ gɛnɔ abɛɛ menɛ ilaa ne fɛ laa tɔgɛ. 12Owi mɔ gi fo mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ laa nyiile fɛye gɛnɔɔbono fɛ laa lɛɛ gɛnɔ mɔ.”

Fo Kya Ka Gyanꞌ Fo-Atɔ So Mɔ, Fo Mɛŋ Nyi Ɔlaako

13Ɔnyen ɔko bo sakpii mɔ dɔ nfono. Ɔ tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, tɔgɛ sa me-daa de ɔꞌ yɛgɛ aꞌ gyi aye-sɛ atɔ abono o wuꞌ taa yɛgɛ sa aye mɔ.” 14Yesu gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔnyen, me ne n gyɛ fɛye-atɔ ɔyɛbo? Iŋ gyɛ fɛye-atɔ giyɛ so ne Wurubuaarɛ gi sun me ba gɛsinkpan so.” 15Yesu gi kine sa ɔnyen mɔ gɛnen mɔ, o kisee tɔgɛ sa sakpii mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dandan. Onsipara ne n gyɛ onsipara, fɛŋ sa fɛꞌ wɔra. Fo nyamesɛ ne n kine fo bo awuratɔ nnɛ, i maŋ yɛgɛ foꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan.”

16Nfono ne Yesu gi too ɔtarɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Aberɛ ako dɔ mɔ, aterenbi wura ɔko gi kyena ibono ɔ bo ndɔɔ. Gɛsi gɛko dɔ mɔ, mɔ-ndɔɔ gi wɔra ɔdan sa mɔ. 17Ne ɔ sa gɛwɔnsa yɛɛ, ‘Nnɛ ne nan wɔra? Me-agbaran mɔ aŋ kyɔ sa me-agyudɔ abono nɛ dɔɔ faa. 18Nbuo, nɛ bii ilaa ibono nan wɔra mɔ. Nan singi agbaran adɛ, de nꞌ kii lɔrɔ yii abelɛ-belɛ. Nfono ne nan kyu me-ilaa gyisɛ mɔ pɛwu yela. 19Nɛ wɔra gɛnen ta mɔ, nan tɔgɛ sa me-nyoro yɛɛ n bo ilaa gyisɛ ibono i laa fo me gigyi nsi nfonɛ nfonɛ. Imɔso nan kyoola, de nꞌ gyi, de nꞌ nun, de me-gisen giꞌ tɔrɔ me.’

20“Ɔ kpɛ ɔ kya sa idɛana pɛwu gɛwɔnsa mɔ, Wurubuaarɛ gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, ‘Fo mɛŋ nyi ɔlaako. Ndɛ gɛnyɛ gɛdɛ kpini fo laa wuꞌ. Fo wuꞌ mɔ, anɛ ne nan san nyɛ gyi ilaa ibono fo baala baala yela sa fo-nyoro gɛnen mɔ?’ ”

21Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, ɔ lɛɛ gɛsɛ yɛɛ, “Gɛnen kee ne i laa wɔra fo ɔbono fo baala awuratɔ yela sa fo-nyoro ne foŋ wɔra gidɛnsɛ de foꞌ nyɛ awuratɔ Wurubuaarɛ dɔ mɔ.”

Fɛŋ Sa Fɛꞌ Yɛgɛ Gɛkyena Dɔ Ilaa Tirisɛ Iꞌ Wɔra Fɛye Nwɔnsa

22Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “N kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ fɛꞌ mɛŋ sa fɛꞌ suiili kyu lii fɛye-gɛkyena dɔ ilaa tirisɛ so, fɛɛ ilaa ibonoana fɛ laa gyi abɛɛ fɛ laa kyu gyanꞌ fɛye-nyoro so mɔ. 23Wurubuaarɛ ɔbono ɔ sa fɛye-nkpa mɔ maŋ taalɛ sa fɛye agyudɔ kee? Ɔbono ɔ sa fɛye nyoro gibi mɔ maŋ taalɛ sa fɛye ilaa ibono fɛ laa kyu gyan fɛye-nyoro so mɔ? 24Fɛꞌ taa laa ansi kerɛ nbuii. Giŋ kya duu. Giŋ kya tɛɛ. Giŋ bo agyudɔ ikoolayelaten. Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa faa, Wurubuaarɛ kya sa mɔmɔ agyudɔ owi kamaasɛ dɔ. Ne fɛye mɔ de‑e? Fɛ mɛŋ nyi yɛɛ fɛ don nbuii gbaa bun?

25“Fɛ suiili fɛye-gɛkyena dɔ ilaa so mɔ, nnɛ ne i laa kpaa fɛye? I maŋ yɛgɛ fɛꞌ nyɛ kyena ba‑a gɛkɛ kolon bɔla. 26Nengyene fɛ maŋ taalɛ wɔra gɛnen ilaa petɛ-petɛ idɛ mɔ, menɛ n wɔra so ne fɛ kya nyala fɛye-nyoro de ilaa sɛnsɛ?

27“Fɛꞌ laa ansi kerɛ gɛnɔɔbono iyii i kya wɔra afototo mɔ. Iŋ kya wɔra gɛsun ne iŋ kya luo akuru sa imɔ-nyoro. Imɔ gɛnen gbaa mɔ, n kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ Wura Solomon mɔ‑rɛ mɔ-awuratɔ pɛwu mɔ, ɔ mɛŋ nyɛ akuru abono a wɔra ɔdan fo gɛnen afototo adɛ. 28Iyii ibono i kya bingiri ngya mɔ gbaa ne Wurubuaarɛ kya gyere imɔ lɔrɔ kanpɛ faa. Fɛye anyamesɛ ne ɔ laa lɛɛ ansi yɛgɛ de fɛꞌ naa gibolonbukpan? O, fɛye asa adɛ, gisɔɔgyi gibono fɛ bo sa Wurubuaarɛ mɔ giŋ ti taa wɔra sɛi.

29“Fɛꞌ mɛŋ sa fɛꞌ pɛɛrɛ ginsi ilaa ibono fɛ laa gyi de fɛꞌ nun mɔ so. Fɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ iꞌ wɔra fɛye nwɔnsa. 30Asa abono mɛŋ nyi Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ ansi ne n kya pɛɛrɛ gɛnen ilaa idɛana so. Fɛye-sɛ Wurubuaarɛ nyi yɛɛ i tiri fɛye. 31Imɔso fɛye berɛ, fɛꞌ pɛɛrɛ ansi daa de Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ aꞌ ba asa dɔ. Fɛ ti fɛ kya wɔra gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ laa yɛgɛ ilaa sɛnsɛ idɛana pɛwu kee iꞌ yii fɛye-abaa.”

I Bo Wurubuaarɛ Ɔbolɛ Yɛɛ Ɔꞌ Sa Fɛye Mɔ-Gɛwuragyi Dɔ Akyenabi

32Yesu gi kii tɔgɛ yɛɛ, “Me-adɛ kalɛsɛ, fɛŋ sa fɛꞌ selɛ gifuu. I gyɛ fɛye-sɛ Wurubuaarɛ ɔbolɛ gɛlaarɛ yɛɛ ɔꞌ sa fɛye ikyenaten dɛnsɛ mɔ-gɛwuragyi mɔ dɔ. 33Fɛꞌ fɛ fɛye-atɔ de fɛꞌ kyu amɔ-aterenbi kyɛɛ ayenbo. Fɛꞌ laarɛ daa ikpengyo ibono ɔnan i mɛŋ kya nyida mɔ yela sa fɛye-nyoro. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ fɛ laa wɔra idɛnsɛ yela de fɛꞌ nyɛ ntɛɛla Wurubuaarɛ dɔ. Wurubuaarɛ dɔ-lɛɛ ntɛɛla mɔ berɛ, giŋ kya ta, oyu mɛŋ kya tu sindi nmɔ ne ntakpenbi giŋ kya nyida nmɔ. 34Imɔso fɛꞌ laarɛ daa soso-lɛɛ awuratɔ. I lii fɛɛ nfono fo-awuratɔ a bo mɔ, nfono kee ne fo-nwɔnsa gi bo.”

Fɛꞌ Baala Fɛye-Nyoro Gyoo Me-Gikiiba Mɔ

35-36Yesu gi kii tɔgɛ yɛɛ, “Fɛꞌ baala fɛye-nyoro gyoo owi ɔbono nan kii lii Wurubuaarɛ dɔ ba mɔ de fɛꞌ wɔra fɛɛ gikpalɛ gibono nan da faa. Adega ako mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-wura ne n bo nno. Mɔmɔ-wura mɔ gi koso kyon gɛkɛ belɛ gigyi de ɔꞌ ba. Mɛ baala mɔmɔ-nyoro mɛ tɛ mɛ gyoo mɔ. Mɛ wu yɛɛ owi gi ta ne ɔŋ ti ba mɔ, mɛ nyɔga ifatela yela, mɛ kya kerɛ mɔ-ɔkpa. Mɛ kya laarɛ fɛɛ ɔ baa ŋmɛɛ gisin mɔ, de mɛꞌ nyɛ koso tigi mɔ kusaa. 37Amudɛnsɛbo ne n gyɛ adega abono mɔmɔ-wura laa kii baa tu mɔmɔ, mɛ tɛ mɛ kerɛ mɔ-ɔkpa gɛnen mɔ. Fɛye kee fɛꞌ kyena kerɛ me-ɔkpa de fɛꞌ bii fɛye-nyoro akedabi gɛnen. Gɛsintin ne n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye faa, aberɛ abono adega mɔ wura mɔ gi kii baa tu ɔmɔ mɛ tɛ mɛ kerɛ mɔ-ɔkpa mɔ, ɔ laa lɔrɔ mɔ-nyoro de ɔꞌ yɛgɛ mɛꞌ kpelegɛ kyena ogyiten, de mɔ gbaa-gbaa ne ɔꞌ san kyu agyudɔ baa yii mɔmɔ. 38Gɛnyɛ de nsana abɛɛ gibaadiikɛ gbaa ne ɔ kpaa kii ba mɔ, ɔ baa tu mɔmɔ mɛ tɛ mɛ kerɛ mɔ-ɔkpa gɛnen mɔ, mɛ laa gyi mɔ-ginsi.”

39Yesu gi da imɔ so gikpalɛ yɛɛ, “Iŋ gyɛ fɛye gbaa-gbaa fɛ nyi? Nkana gɛten wura nyi yɛɛ owi baarɛ ɔkara ne oyu laa ba mɔ, naafo ɔ maŋ yɛgɛ de oyu ɔꞌ nyɛ loo mɔ-gɛten dɔ baa yuuri mɔ. 40Gɛnen kee ne i kaaborɛ fɛꞌ bii fɛye-nyoro akedabi owi kamaasɛ dɔ. I kya nyiile yɛɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan lii Wurubuaarɛ dɔ kii ba daa owi ɔbono fɛ mɛŋ dɛsɛ mɔ.”

Wurubuaarɛ Gi Kyɛɛ Fo Gikyɔ Mɔ, Ɔ Laa Taasɛ Fo Gikyɔ Kee

41Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, Piita gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, aye fo-akasɛbo mɔ wolɛ ne fo kya da gikpalɛ gidɛ faa abɛɛ ɔkamaasɛ daa?” 42Nfono mɔ, Wura Yesu gi da mɔ gikpalɛ yɛɛ, “Anɛ ne n dɛ fɛɛ dega ɔbono ilaa nan baa tɔgɛ faa? Ɔ kya gyi gɛsintin sa mɔ-wura ne o nyi ɔlaako. Mɔ-wura mɔ gi kyu mɔ-gɛten dɔ ilaa wɔra mɔ-abaa dɔ de owi gyisɛ gi fo mɔ, ɔꞌ yɛ agyudɔ sa gɛten mɔ dɔ awura. 43Nengyene mɔ-wura mɔ gi baa tu mɔ ɔ kya wɔra ibono ɔ ka yela sa mɔ mɔ, ɔ laa gyi mɔ-ginsi.” 44Ne Yesu gi tɔgɛ yɛɛ, “Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, mɔ-wura mɔ laa kyu mɔ-ilaa pɛwu kyu wɔra gɛnen dega ɔbono abaa dɔ.

45“To, ne fɛɛ dega mɔ gi tɔgɛ sa mɔ-nyoro yɛɛ, ‘Ilaa iko i keda me-wura yela,’ fo baa kerɛ mɔ, o yii gɛsɛ ɔ kya daarɛ mɔ-nanboana sɛnsɛ, anyen de akyii mɔ, ɔ kya gyi ne ɔ kya nun nta ɔ kya boo. 46Ɔ kya wɔra gɛnen mɔ, mɔ-wura mɔ laa baa tuule mɔ owi ɔbono ɔ mɛŋ dɛsɛ mɔ. Ɔ baa tuule mɔ mɔ, ɔ laa tansi biidɛ mɔ-giso de ɔꞌ kalɛ mɔ bɔla asa abono mɛŋ kya gyi gɛsintin mɔ so.

47“Dega ɔbono o nyi mɔ-wura gɛlaarɛ ne ɔ mɛŋ baala ilaa yela abɛɛ ɔ mɛŋ wɔra mɔ-wura mɔ gɛlaarɛ mɔ, wura mɔ laa yɛgɛ mɛ laa tansi koree mɔ gɛsintin so. 48Dega ɔbono, mɔ, ɔ mɛŋ nyi ne ɔ kpaa wɔra ilaa ibono i gyɛ ilaa koreesɛ mɔ, wura mɔ laa yɛgɛ mɛ laa koree mɔ ŋmaraa daa de mɛꞌ taa mɔ yɛgɛ.” Yesu gi da gikpalɛ mɔ ta mɔ, ɔ lɛɛ gɛsɛ yɛɛ, “Ɔkamaasɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi kyɛɛ mɔ gikyɔ mɔ, gɛnen kee ne Wurubuaarɛ laa taasɛ ilaa gikyɔ lii mɔ asɛ. Ɔbono Wurubuaarɛ gi kyu ilaa gikyɔ wɔra mɔ-abaa dɔ mɔ, ilaa ibono Wurubuaarɛ laa baa taasɛ lii mɔ asɛ mɔ kee i laa nyaakyɔ.”

Yesu Gi Ba Baa Nyɔga Ɔgya Kyu Too Gɛsinkpan So

49Yesu gi kii tɔgɛ yɛɛ, “Nɛ ba gɛsinkpan so faa, ɔgya ne nɛ ba de nꞌ baa nyɔga kyu too gɛmɔ so. Nkana fɛɛ gɛnen ɔgya ɔbono gi ti kyangɛ gbaa mɔ, i gyɛ me-gɛlaarɛ. 50Pɛi de nꞌ wɔra gɛnen mɔ, ɔlaawusɛ ɔko laa tu me. Gɛnen ɔlaawusɛ ɔbono ne nan yɛgɛ nꞌ wɔra Wurubuaarɛ gɛlaarɛ kpaa logɛ. Ɔlaawusɛ ɔbono mɛŋ ti tu me faa mɔ, me-gisen giŋ tɛ me gɛten kolon.

51“Imɔso fɛ nyi yɛɛ nɛ ba faa mɔ, i laa yɛgɛ asa mɛꞌ nyɛ gisen yuuli kyu kyena de abara daa? Kuaa! Nꞌ buu sa fɛye yɛɛ me-giba mɔ gi laa baragɛ asa abono mɛ kya nu me-gɛdɛ mɔ lii abono mɛŋ kya nu me-gɛdɛ mɔ dɔ. 52Kpɛ kyu lii ndɛ kyu kyon mɔ, gɛten kolon dɔ asa anun dɔ mɔ, asaꞌ mɛ laa wɔra gɛnɔ anyɔ mɔ so, ne anyɔ mɔ, mɔ, mɛ laa wɔra gɛnɔ asaꞌ mɔ so.

53Ɔnyen mɔ‑rɛ mɔ-sɛ mɛ maŋ nu abara asɛ.

Ɔkyii mɔ‑rɛ mɔ-nyi mɛ maŋ nu abara asɛ.

Ne ɔkyii mɔ‑rɛ mɔ-saa kyiisɛ mɛ maŋ nu abara asɛ.”

I Kaaborɛ Fɛꞌ Taalɛ Kerɛ Ndɛ Ilaa De Fɛꞌ Bii Ilaa Ibono I Kya Ba Mɔ

54Yesu gi kii tɔgɛ sa sakpii ɔbono ɔ bo nno mɔ yɛɛ, “Nengyene fɛ kpɛ nyɛ ne fɛ wu nyangbon kya yii mɔ, fɛ kya bii tɔgɛ yɛɛ nyangbon laa da. Gɛsintin mɔ, nyangbon mɔ kya baa da. 55Ne fɛ wu yɛɛ owi gi baa lii nyɛnyɛngɛ fu‑u awulun aberɛ mɔ, fɛ kya bii tɔgɛ kee yɛɛ, ‘Ndɛ berɛ owi laa lii de ɔlon.’ Gɛsintin mɔ, i kya ba gɛnen. 56Gikerɛansi awura! Fɛ kya kerɛ soso de gɛsinkpan adebi de fɛꞌ bii tɔgɛ yɛɛ ilaa idɛ ne nan wɔra. Fɛŋ kaaborɛ fɛꞌ bii kerɛ nkɛ ndɛ-lɛɛ ilaa dɔ de fɛꞌ bii ilaa ibono Wurubuaarɛ kya laarɛ ɔꞌ baa wɔra mɔ? 57Fɛye gbaa-gbaa fɛꞌ kerɛ ilaa dɛnsɛ de ilaa nyɛnyɛn dɔ de fɛꞌ lɛɛ ibono i boran mɔ wɔra.

58“Nengyene ɔko gi terɛ fo ɔko nbɛlɛ ne fɛ kya kpe nbɛlɛ mɔ ogyiten mɔ, kyu aniya de fo‑rɛ mɔ fɛꞌ tɔgɛ lɔrɔ ɔkpa dɔ pɛi de fɛꞌ lɔɔ loo. I mɛŋ gyɛ gɛnen mɔ, foŋbii ɔ laa kyu fo kpe nbɛlɛ ogyibo mɔ asɛ de ɔbono, mɔ, oꞌ kyu fo kpaa wɔra ngbɛ awura ɔbelɛnsɛ abaa dɔ de ɔꞌ keda fo tii de obu. 59N kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ mɛ keda fo tii de obu gɛnen mɔ, fo laa sii nno gɛnen‑n kpaa fo owi ɔbono ɔkara mɛꞌ wu yɛɛ fo ka fo-ilaa nyɛnyɛn gikɔ mɔ ta mɔ, pɛi de mɛꞌ lɔɔ tigi fo.”

13

Fɛŋ Kyɛɛgɛ Mɔ, Fɛ Laa Nyɛ Lɛwu

1Gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ, asa ako mɛ baa buu sa Yesu yɛɛ Ɔbelɛnsɛ Pilato gi mɔɔ Galeli asa ako. Owi ɔbono ɔ mɔɔ mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ yelɛ mɛ kya kyan asunbi mɛ kya sa Wurubuaarɛ. Imɔso i yɛgɛ mɔmɔ-nkalan gbaa gi saarɛ nbuɛ nbono mɛ kyu kyan asunbi mɔ lɛɛ nkalan dɔ. 2Mɛ buu sa Yesu gɛnen mɔ, ɔ lɛɛ gɛnɔ taasɛ yɛɛ, “Gɛnɔɔbono gɛnen asa adɛ mɛ wuꞌ awɔrɔfɔɔ lɛwu faa mɔ, fɛ nyi yɛɛ mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn i kyɔ don Galeli asa sɛnsɛ daa abɛɛ? 3Kuaa. N kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ nengyene fɛ maŋ nu fɛye-nyoro gɛsɛ de fɛꞌ kyɛɛgɛ lii fɛye-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ mɔ, gɛnen kee ne fɛye pɛwu fɛ laa wuꞌ ne.” 4Yesu gi kii taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Ne asa gudu gukue abono obu lege-lege mɔ gi gbaa mɔɔ mɔmɔ Silowam mɔ de‑e? Fɛ nyi yɛɛ gɛnen asa abono kee, mɔmɔ-lɛɛ ilaa nyɛnyɛn i kyɔ don Gyɛrusalem awura-lɛɛ? 5Kuaa. N kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ nengyene fɛ maŋ nu fɛye-nyoro gɛsɛ de fɛꞌ kyɛɛgɛ lii fɛye-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ mɔ, gɛnen kee ne fɛye pɛwu fɛ laa wuꞌ ne.”

6Nfono mɔ, Yesu gi da mɔmɔ gikpalɛ yɛɛ, “Ɔnyen ɔko gi kyena. Ɔ bo ndɔɔ, ne o duu oyii ɔko ɔ laa sɔrɔ abi gyisɛ mɔ-ndɔɔ mɔ dɔ. Ɔ bo ɔko kya kerɛ ndɔɔ mɔ so ɔ sa mɔ. Gɛkɛ gɛdɛ mɔ, o kpe ndɔɔ, ne ɔ naa kpe oyii mɔ asɛ de ɔꞌ kpaa kerɛ yɛɛ ɔ laa nyɛ mɔ-abi de oꞌ gyi abɛɛ? O kpe gɛnen mɔ, ɔ mɛŋ nyɛ ba‑a gibi kolon. 7Imɔso ɔ tɔgɛ sa mɔ-ndɔɔ ɔkerɛbo mɔ yɛɛ ɔꞌ ŋɛ oyii mɔ fuɛ. I lii fɛɛ nsi nsa ne ɔ kya ba gɛrɛ faa, ɔŋ kya nyɛ oyii mɔ abi. Ɔ yelɛ giyan. Ɔ mɛŋ bo agyan. 8Nfono mɔ ne mɔ-ndɔɔ ɔkerɛbo mɔ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, ‘Ɔbelɛnsɛ, yɛgɛ ɔꞌ yelɛ gɛsi kolon de aꞌ kerɛ. Nan puligi mɔ-gikɔɔrɛ dɔ kyaabɔɔ de nꞌ kyu fɛɛ inaadɛbin worogɛ opuligiten mɔ. 9Gɛsi gɛꞌ baa gyanꞌ mɔ, foŋbii mɔ ɔ laa sɔrɔ. Nengyene ɔ mɛŋ kii sɔrɔ berɛ mɔ, pɛi de ɔꞌ lɔɔ wɔra ɔŋɛfuɛsɛ.’ ”

Yesu Gi Kyɛ Ɔkyii Ɔko Gɛkɛ Kyoolasɛ Dɔ

10Gɛkɛ kyoolasɛ gɛko mɔ, Yesu kya nyiile asa ilaa Gyuda awura gikyangbon giko dɔ. 11Ɔkyii ɔko bo nno, ilaa nyɛnyɛn oduduu tɛ mɔ so, ne i yɛgɛ ɔ loo gilɔ. Ɔ mɛɛ faa gɔnꞌgerɔnꞌgɔn. Ɔ mɛŋ kya taalɛ yelɛ ntintin. I wɔra ɔkyii mɔ gɛnen mɔ, imɔ nsi gudu gukue ne. 12Yesu gi wu ɔkyii mɔ mɔ, ɔ terɛ mɔ ba mɔ asɛ, ne ɔ tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Ɔkyii, fo-gilɔ mɔ giꞌ ta sa fo!” 13Ne o kyu mɔ-abaa kyu gyanꞌ ɔkyii mɔ so. Ayaa abono so mɔ, gilɔ mɔ gi ta ne ɔkyii mɔ gi tengɛ yelɛ ntintin ne ɔ yen Wurubuaarɛ kyu lii ilaa ibono Wurubuaarɛ gi yɛgɛ Yesu gi wɔra sa mɔ mɔ so.

14Yesu gi kyɛ ɔkyii mɔ gɛkɛ kyoolasɛ so mɔ, i kya loo ɔbelɛnsɛ ɔbono ɔ kya kerɛ gikyangbon gibono so mɔ. Gɛnen so mɔ ɔbelɛnsɛ mɔ gi tɔgɛ sa asa abono mɛ bo gikyangbon mɔ dɔ mɔ yɛɛ, “Nkɛ sono dɔ mɔ, nkɛ nsee ne i kaaborɛ fɛɛ aꞌ kyu wɔra gɛsun; gɛkɛ sonosɛ mɔ gɛ gyɛ gɛkɛ kyoolasɛ sa aye. Imɔso fɛꞌ kyena ba daa nkɛ nbono dɔ i kaaborɛ asa mɛꞌ wɔra gɛsun mɔ de mɛꞌ kyɛ fɛye. Fɛ mɛŋꞌ baa kyena ba nkɛ kyoolasɛ yɛɛ mɛꞌ kyɛ fɛye.”

15Ɔbelɛnsɛ mɔ gi tɔgɛ gɛnen sa asa mɔ mɔ, Wura Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Fo‑rɛ abono fɛ dɛ gɛnen gɛwɔnsa gɛdɛ mɔ, fɛ gyɛ o-dun-me, ɔ-fon-me anyamesɛ. Imɔso aye-gɛkɛ kyoolasɛ so mɔ, fɛye ɔkamaasɛ mɛŋ kya sangɛ mɔ-gɛbuɛ fɛɛ naadɛ abɛɛ bee de ɔꞌ kparɛ mɔ lii mɔ-ɔdɛten kyu mɔ kpe de ɔꞌ kpaa nun nkyu? 16To! Fɛꞌ kerɛ gɛnen ɔkyii baarɛ, aye-naana Aberaham ɔpaa dɔ isa ne. Ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi nyɛ mɔ wɔra mɔ-gyɔlɔ dɔ faa, imɔ nsi gudu gukue ne. Imɔso i mɛŋ kaaborɛ fɛɛ gɛkɛ kyoolasɛ fɛɛ gɛdɛ faa mɔ, ɔkyii baarɛ ɔꞌ nyɛ de nꞌ lɛɛ mɔ lii ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ abaa dɔ?” 17Yesu ilaa taasɛsɛ mɔ ɔ taasɛ gɛnen mɔ, i wɔra mɔ-akyobo pɛwu ipeeli. Sakpii ɔbono ɔ kya kyena buu mɔ mɔ pɛwu berɛ ilaa dɛnsɛ ibono Yesu kya kyena wɔra fɛɛ idɛ ɔnan pɛwu mɔ i bo mɔmɔ ɔbolɛ gikyɔ kyɔde.

Wurubuaarɛ Gɛwuragyi Dɔ Akyenabi A Dɛ Nnɛ?

18Nfono mɔ, Yesu gi taasɛ yɛɛ, “Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi a dɛ nnɛ? Menɛ ne nan kyu kɛserɛ de amɔ ne? 19Gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi a kya yɛlegɛ asa dɔ mɔ, i dɛ daa fɛɛ Maasadɛ giponfɛ ilaa. Dɔɔbo gi duu gimɔ abi ŋini-ŋini ndɔɔ dɔ mɔ, gi laa kɔrɔ de giꞌ sen wɔra giponfɛ kpatakperɛ. Nbuii gbaa gi laa baa luo asisaa gimɔ-ngyalenbi dɔ.”

20Yesu gi kii taasɛ yɛɛ, “Menɛ ne nan kyu Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi kyu kɛserɛ de ne? 21Gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi a kya yɛlegɛ asa dɔ mɔ i dɛ daa fɛɛ gɛlin gɛbono mɛ kya kyu wɔra bodobodo ne ɔ kya ŋan dii mɔ. Mɛ kya kyu gɛnen gɛlin gɛbono kyu bagadɛ bodobodo nnyufo fɛɛ imudu isaꞌ dɔ mɔ, gɛ kya yɛlegɛ loo saarɛ nnyufo mɔ pɛwu dɔ de bodobodo mɔ ɔꞌ ŋan dii.”

22Yesu kya kpe Gyɛrusalem mɔ, ɔ naa de isowolɛ belɛ-belɛ de ipii-pii so ɔ kya nyiile asa ilaa. 23Owi ɔko dɔ mɔ, ɔko gi kpaa taasɛ Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, imɔso asa abono mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ ɔꞌ mɔlɛgɛ mɔmɔ de mɛꞌ nyɛ kyena mɔ asɛ mɔ mɛ laa wɔra daa asa kalɛsɛ?” Ɔ taasɛ gɛnen mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa asa abono mɛ bo mɔ asɛ nfono mɔ yɛɛ, 24“Fɛꞌ nyanga ansi de fɛꞌ loo de gɛbunono pi‑i gɛbono gɛ dɛ kpe Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ dɔ mɔ. Nꞌ buu sa fɛye yɛɛ asa abono mɛ laa laarɛ yɛɛ mɛꞌ nyɛ gɛkyena Wurubuaarɛ asɛ ne mɛ maŋ nyɛ mɔ, mɛ laa nyaakyɔ.”

25Yesu gi da imɔ so gikpalɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Owi gi ta mɔ, gɛten wura laa yɛgɛ mɛꞌ tii mɔ-gikpaara gɛbunono wɔra giŋanbi, asa mɛŋ baa nyɛ loo. Fɛye dɔ ako fɛ laa san fɛ yelɛ nŋmaŋman fɛ kya ŋmɛɛ mɔ-gisin yɛɛ, ‘Ɔbelɛnsɛ, tigi aye!’ Nfono mɔ, mɔ mɔ laa tɔgɛ yɛɛ, ‘Meŋ nyi fɛye.’ 26I ba gɛnen mɔ, fɛ laa dɛ mɔ giserɛ yɛɛ, ‘Ɔbelɛnsɛ, aye‑rɛ fo a gyi ne a nun dabɔlɛ kerɛ. Fo nyiile asa ilaa aye-isowolɛ so.’ 27Nfono mɔ ɔbelɛnsɛ mɔ laa kii lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, ‘Meŋ nyi fɛye. Me ne n tɔgɛ sa fɛye. Fɛ gyɛ daa ilaa nyɛnyɛn awɔrabo. Fɛꞌ naa me-ansi so!’ 28Nfono mɔ osulon de anɛbi giwɛ i laa tɔrɔ fɛye so. I lii fɛɛ fɛ laa wu Iloobu Aberaham, Ayisiki, de Gyeekɔpo de mɔmɔ abono pɛwu mɛ tɔgɛ Wurubuaarɛ ikalan baa kyon mɔ mɛ nyɛ ɔkyenaten Wurubuaarɛ gɛwuragyi mɔ dɔ, ne fɛye, mɔ, Wurubuaarɛ gi gya fɛye lii mɔ asɛ. 29Asa mɛ laa lii ansi de gɛmara de benɛ so de gyisɛ so pɛwu ba, de mɛꞌ baa nyɛ ɔkyenaten Wurubuaarɛ gɛwuragyi mɔ dɔ. Mɛ laa gyi de mɛꞌ nun de ɔkon. 30Gɛnen gɛwuragyi gɛbono dɔ mɔ, fɛ laa wu yɛɛ abono mɛ gyɛ gɛmara awura gɛsinkpan so ilaa dɔ mɔ ako mɛ laa kpaa wɔra agyangbarabo, ne abono mɛ gyɛ agyangbarabo gɛsɛ gɛrɛ mɔ ako mɛ laa kpaa bingiri gɛmara awura.”

Gyɛrusalem Ilaa I Kya Loo Yesu

31Yesu gi kpɛ tɔgɛ gɛnen ta mɔ, ayaa abono so mɔ, Farasii awura ako mɛ baa tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Naa lii gɛrɛ kpe gɛten banban. I kya nyiile yɛɛ Wura Hɛrodɛ kya laarɛ fo-imɔɔten.” 32Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kpaa tɔgɛ sa Wura Hɛrodɛ ɔbono ɔ dɛ fɛɛ agyagaa mɔ yɛɛ, ‘Nkɛ kalɛsɛ ndɛ dɔ mɔ, n kya gya ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi n kya koso asa so ne nꞌ kya kyɛ asa alɔtɔ. Imɔ idɛ gɛmara mɔ, nan wɔra ilaa ibono so nɛ ba gɛsinkpan so mɔ.’ 33To. Nkɛ kalɛsɛ ndɛ dɔ mɔ, i kaaborɛ nꞌ yii ɔkpa de nꞌ kpaa loo Gyɛrusalem de iꞌ kyu kyena de fɛye-gɛlaarɛ yɛɛ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo ba‑a ɔkolon maŋ wɔra ɔmɔɔsɛ ɔsowolɛ banban ɔko so baa too de Gyɛrusalem.

34“O, Gyɛrusalem asa! Fɛye ne n kpɛ fa‑a mɔɔ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ ne fɛ kya too fa‑a too abui fa‑a mɔɔ Wurubuaarɛ isɔɔ ibono ɔ kya sun fɛye asɛ mɔ. Nɛ tansi laarɛ fɛɛ nꞌ nyaa fɛye ba me asɛ fɛɛ gɛnɔɔbono kyaasɛ kya nyaa mɔ-biana baa wɔra mɔ-abantɛɛ dɔ mɔ. Gikpadɔ gifonɛɛ ne nɛ laarɛ nꞌ koola fɛye gɛnen ne fɛŋ kya kyule faa. 35Fɛꞌ nu yɛɛ Wurubuaarɛ laa lɛɛ ansi taa fɛye-ɔsowolɛ yɛgɛ sa fɛye. N kya tɔgɛ fɛye gɛsintin yɛɛ fɛ maŋ baa wu me kpaa fo gɛkɛ gɛbono fɛ laa bugi fɛye-nnɔ tɔgɛ yɛɛ, ‘Wura Wurubuaarɛ ɔꞌ kosorɛ ɔnyen baarɛ gimu! Wurubuaarɛ ginyen dɔ ne ɔ naa ɔ kya ba faa!’ ”

14

Yesu Gi Kyɛ Ɔnyen Ɔbono Ɔ Kya Lɔ Kyankpan Mɔ Gɛkɛ Kyoolasɛ

1Gyuda awura gɛkɛ kyoolasɛ gɛko mɔ, Farasii awura ɔbelɛnsɛ gbaaꞌ ɔko gi da gibaa terɛ Yesu yɛɛ ɔꞌ baa gyi mɔ-gɛwi. Yesu gi kpe mɔ, ɔbelɛnsɛ mɔ mɔ‑rɛ abono mɛ bo mɔ asɛ mɔ mɛ kya dii mɔ de mɛꞌ kerɛ ilaa ibono ɔ laa wɔra mɔ. 2Nfono mɔ, ɔnyen ɔko gi ba Yesu asɛ, ɔ kya lɔ kyankpan. 3Yesu gi wu ɔlɔbo mɔ mɔ, ɔ taasɛ Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo mɔ de Farasii awura abono mɛ bo nfono mɔ yɛɛ, “I dɛ ɔkpa fɛɛ aꞌ kyɛ alɔtɔ gɛkɛ kyoolasɛ abɛɛ i mɛŋ dɛ ɔkpa?” 4Yesu gi taasɛ mɔmɔ mɔ, mɛ mɛŋ lɛɛ gɛnɔ. Nfono ne ɔ tengɛ gibaa yii ɔlɔbo mɔ ne ɔ kyɛ mɔ ne ɔ lɛɛ mɔ-ɔkpa yɛɛ ɔꞌ naa kpe gɛwi. 5Yesu gi kyɛ ɔnyen mɔ ta mɔ, ɔ taasɛ asa mɔ yɛɛ, “Fɛye ɔko mɔ-bi abɛɛ mɔ-naadɛ gi tɔrɔ lɔkɔ dɔ gɛkɛ kyoolasɛ mɔ, ɔ maŋ lɛɛ mɔ ayaa abono so? Ɔ laa kyena yɛɛ i gyɛ gɛkɛ kyoolasɛ so mɔ, ɔ maŋ lɛɛ mɔ?” 6Yesu gi taasɛ mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛŋ taa lɛɛ gɛnɔ.

Abelɛnsɛ De Nbii Ikyenaten Gikpalɛ

7Yesu gi wu yɛɛ asa abono gɛten wura mɔ gi da gibaa terɛ mɔ mɛ kya laarɛ daa abelɛnsɛ ikyenaten. Imɔso ɔ da mɔmɔ gikpalɛ yɛɛ, 8“Nengyene ɔko gi da gibaa terɛ fo ɔko yɛɛ foꞌ baa gyi gɛkɛ belɛ kpaa mɔ mɔ, fo kpe mɔ, gɛŋ kpaa laarɛ abelɛnsɛ ikyenaten. Foŋbii mɔ, nyamesɛ gbaaꞌ ɔbono ɔ don fo mɔ kee laa ba giterɛ mɔ. 9I ba gɛnen mɔ, ɔbono ɔ da gibaa terɛ fɛye mɔ laa baa tɔgɛ sa fo yɛɛ, ‘Koso de foꞌ sa ɔbelɛnsɛ gɛgyapaa.’ Nfono mɔ, fo laa koso de ansi ipeeli kpaa kyena nbii ikyenaten. 10Imɔso nengyene ɔko gi da gibaa terɛ fo ɔko mɔ, fo kpe mɔ, fo berɛ, kpaa laarɛ daa nbii ɔkyenaten de foꞌ kyena. Ɔbono ɔ terɛ fo mɔ gi wu yɛɛ fo gyɛ nyamesɛ gbaaꞌ sa mɔ mɔ, ɔ laa baa tɔgɛ sa fo yɛɛ, ‘Me-kyɛmenɛ, koso baa kyena ansi dɔ gɛrɛ.’ Nfono mɔ fo laa gyi ginsi asa abono mɛ bo nfono mɔ pɛwu asɛ. 11Imɔ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ kya diirɛ mɔ-nyoro mɔ, Wurubuaarɛ laa bara mɔ gɛsɛ. Ne ɔbono, mɔ, ɔ kya bara mɔ-nyoro gɛsɛ mɔ, Wurubuaarɛ laa diirɛ mɔ.”

12Yesu gi tɔgɛ sa ɔbono ɔ da gibaa terɛ mɔ mɔ kee yɛɛ, “Fo laa wɔra gɛkɛ belɛ agyudɔ owi kenken abɛɛ gɛdɔɔdɛ ne fo laa da gibaa terɛ asa mɔ, gɛŋ terɛ fo-kyɛmenɛana, fo-daana, fo-tedɛana, fo-subuana, de aterenbi awura wolɛ. Fo terɛ mɔmɔ mɔ, mɔmɔ kee mɛ laa da gibaa terɛ fo gɛkaako ka gikɔ. 13Imɔso fo laa da gibaa terɛ asa gɛnen mɔ, terɛ daa ayenbo, abono mɛ lii giden, ɔtɛgɛsɛana, de agyaatanbo. 14Abono ne fo terɛ mɔ, fo laa wɔra omudɛnsɛbo Wurubuaarɛ asɛ. I kya nyiile yɛɛ mɔmɔ berɛ, mɛ maŋ taalɛ wɔra imɔ ɔnan ka fo gikɔ. Wurubuaarɛ ne nan ka fo gikɔ sa mɔmɔ gɛkaabono ɔ laa kyingi gɛsintin awura lii ibuni dɔ de mɛꞌ kpaa kyena mɔ asɛ mɔ.”

Wurubuaarɛ Gɛkɛ Belɛ Gikpalɛ

15Asa abono mɔmɔ‑rɛ Yesu mɛ tɛ ogyiten mɔ dɔ ɔko gi nu ilaa ibono Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Amudɛnsɛbo ne n gyɛ asa abono mɛ laa nyɛ gyi Wurubuaarɛ gɛkɛ belɛ agyudɔ gɛkaabono asa mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ gɛkyena mɔ.”

16Nfono ne Yesu gi da gikpalɛ kyu lii imɔ so sa ɔnyen mɔ yɛɛ, “Ɔnyen ɔko bo nno. Gɛkɛ gɛdɛ mɔ, ɔ da gibaa terɛ asa sakyɔ yɛɛ ɔ laa gyi gɛkɛ belɛ, imɔso mɛꞌ ba de mɛꞌ baa gyi de mɛꞌ nun kpaa mɔ. 17Owi mɔ gi fo mɔ, o sun mɔ-dega yɛɛ ɔꞌ naa kpaa terɛ abono ɔ da gibaa terɛ mɔ yɛɛ mɛꞌ ba. Mɛ gyan ta. 18Dega mɔ gi kpe asa mɔ asɛ mɔ, mɔmɔ pɛwu mɛ nyɛ ikyɛɛrɛgyanten yɛɛ mɛ maŋ nyɛ nyoro ba. Mɔmɔ ɔko yɛɛ ɔ sɔɔ gɛsinkpan gɛtɛɛko. Ɔ kya kpe de ɔꞌ kpaa kerɛ gɛmɔ. Imɔso ɔꞌ kpaa tɔgɛ mɔ-wura mɔ yɛɛ ɔ dɛ mɔ giserɛ, ɔ maŋ nyɛ nyoro ba. 19Ɔbanban kee yɛɛ ɔ sɔɔ inaadɛ gudu ibono ɔ kya laarɛ ɔꞌ kpaa kerɛ mɔmɔ-gidebi. Imɔso ɔ dɛ mɔ-wura mɔ giserɛ yɛɛ ɔ maŋ nyɛ nyoro ba. 20Ɔko kee yɛɛ ɔ kpɛ dena ɔkyii ne, imɔso ɔ maŋ nyɛ nyoro ba.

21“Dega mɔ gi kii baa buu sa mɔ-wura mɔ yɛɛ nfono o sun mɔ mɔ, o kpe mɔ, asa mɔ ɔkamaasɛ yɛɛ ɔ maŋ nyɛ nyoro ba. Mɔ-wura mɔ gi nu gɛnen mɔ, i kyu mɔ ginyadon ne ɔ tɔgɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ kpaala de ɔꞌ naa kpe nten-ana dɔ de gɛbɔgɔlɔn kamaasɛ dɔ de ɔꞌ kpaa terɛ ayenbo, ɔtɛgɛsɛana, abono mɛ lii giden mɔ, de agyaatanbo pɛwu yɛɛ mɛꞌ ba de mɛꞌ baa gyi. 22Dega mɔ gi kpe kpaa terɛ mɔmɔ ba, ne ɔ baa tɔgɛ mɔ-wura mɔ yɛɛ, ‘Nfono fo sun me mɔ, nɛ kpe ba. Abono nɛ nyɛ mɔ, mɛ mɛŋ taalɛ bɔla ikyenaten mɔ.’ 23Nfono ne mɔ-wura mɔ yɛɛ, ‘Kii naa kpe ibunmara de ndɔɔ ikpa dɔ de foꞌ kpaa pɛɛrɛ ansi wɔra asa abono fo laa nyɛ mɔ pɛwu yɛɛ mɛꞌ baa bɔla me-gɛwi. 24N kya buu mi‑i sa fɛye abono fɛ bo gɛrɛnaa mɔ yɛɛ abono nɛ terɛ yɛɛ mɛꞌ ba ne mɛ kine mɔ, mɔmɔ ɔko‑rɛ ɔko maŋ nyɛ agyudɔ abono nɛ yɛgɛ mɛꞌ gyan yela mɔmɔ mɔ daa kerɛ.’ ”

Ɔbono Ɔ Kya Laarɛ Oꞌ Buu Yesu Mɔ Ɔꞌ Taasɛ Mɔ-Nyoro Ilaa

25Owi ɔko dɔ mɔ, sakpii belɛ ɔko buu Yesu. Nfono ne Yesu gi kisee tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, 26“Nyamesɛ ɔbono ɔ kya laarɛ fɛɛ ɔꞌ ba me asɛ de ɔꞌ baa wɔra me-ɔkasɛbo mɔ, i kaaborɛ ɔꞌ lɛɛ mɔ-gɛwɔnsa lii mɔ-sɛ de mɔ-nyi de mɔ-subuana pɛwu so. Ɔꞌ lɛɛ mɔ-gɛwɔnsa lii mɔ-ka de mɔ-biana kee so de ɔꞌ lɛɛ mɔ-gɛwɔnsa lii mɔ gbaa-gbaa mɔ-nyoro kee so. Nengyene ɔ mɛŋ wɔra gɛnen mɔ, ɔ maŋ taalɛ wɔra me-ɔkasɛbo. 27Ne fo ɔbono fo maŋ kyule wu awɔrɔfɔɔ me so de foꞌ kasɛ me-gidebi, ba‑a mɛ laa da fo aŋanbi oyii so mɔɔ mɔ ne fo maŋ kyule gɛnen mɔ, fo maŋ taalɛ wɔra me-ɔkasɛbo.

28“Imɔso i kaaborɛ ɔbono ɔ laa buu me mɔ ɔꞌ taasɛ mɔ-nyoro yɛɛ ɔ laa taalɛ buu me kpaa lii? I dɛ daa fɛɛ ɔbono ɔ kya laarɛ ɔꞌ pɔrɔ gikagya mɔ. Pɛi ne ɔ laa pɔrɔ gɛnen obu ɔbono mɔ, i kaaborɛ ɔꞌ kyena de oꞌ buu-buu kerɛ yɛɛ ɔ laa taalɛ yii mɔ kpaa logɛ? 29I mɛŋ gyɛ gɛnen mɔ, ɔ too gɛsɛ ɔpɔɔrɛ ne ɔŋ baa taalɛ logɛ obu mɔ mɔ, asa mɛ laa ŋmasɛ mɔ yɛɛ, 30‘Kaasɛ baarɛ gi yii gɛsɛ ɔ kya pɔrɔ gikagya ne ɔ kponderɛ gimɔ.’

31“Abɛɛ aꞌ kyu yɛɛ wura ɔko laa kpaa kɔ de wura banban. Mɔ-lɛɛ ikɔ akɔbo mɔ mɛ laa wɔra fɛɛ nwɛ gɛwɛ. Ne mɔ-nanbo mɔ-lɛɛ, mɔ, mɛ laa wɔra fɛɛ mɔ-lɛɛ mɔ ɔnan gikpadɔ ginyɔ. Pɛi ne ɔ laa kpe ikɔ mɔ mɔ, ɔ maŋ daa gikyena de ɔꞌ taasɛ mɔ-nyoro yɛɛ imɔso nan taalɛ kɔ de wura ɔbono mɔ-ikɔ akɔbo mɔ mɛ kyɔ don me-lɛɛ mɔ gikpadɔ ginyɔ faa? 32Nengyene o wu yɛɛ ɔ maŋ taalɛ mɔ, ɔ laa lɛɛ isɔɔ wolaa sun wura banban mɔ asɛ owi ɔbono mɛ san mɛ bo gɛta de abara mɔ de ɔꞌ kpaa kolɛ mɔ yɛɛ mɛꞌ tɔgɛ kyule abara de mɛꞌ lɔrɔ mɔmɔ nsana de gisen yuuli giꞌ ba. 33Gɛnen kee ne i kaaborɛ fɛꞌ taasɛ fɛye-nyoro ilaa ne. I lii fɛɛ ɔbono ɔ maŋ lɛɛ mɔ-ansi lii mɔ-atɔ abono ɔ bo mɔ pɛwu so de ɔꞌ baa buu me mɔ, gɛnen kaasɛ ɔbono maŋ taalɛ wɔra me-ɔkasɛbo.”

Fɛꞌ Yɛgɛ Fɛye-Akyenabi Aꞌ Wɔra Fɛɛ Nfɔlɛ

34Yesu gi da mɔmɔ imɔ so gikpalɛ yɛɛ, “Nfɔlɛ gi bo kon. Ne fɛɛ nfɔlɛ mɔ gi ta nmɔ-ɔkon mɔ? Nnɛ ne fɛ laa wɔra nmɔ de giꞌ kii wɔra ɔkon? Iŋ bo sɛi fɛ laa wɔra. 35Gɛnen nfɔlɛ nbono giŋ baa gi bo giko dɔ. Mɛ kya too nmɔ fuɛ daa. Ɔbono ɔ bo aso mɔ, oꞌ nu.”

15

Sandɛ Fuɛsɛ Gikpalɛ

1Aberɛ ako dɔ mɔ, ilaa nyɛnyɛn awɔrabo de lɛnpoo asɔɔbo abono mɛ kya kudi asa gyi mɔ mɛ ba Yesu asɛ baa nu mɔ-ilaa tɔgɛsɛ. 2Gɛnen so mɔ Farasii awura de Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo mɔ mɛ kya lɔgedɛ yɛɛ, “Menɛ ne n ba ne Yesu kya bugi ansi de ilaa nyɛnyɛn awɔrabo adɛ ne ɔ kya gyi de mɔmɔ?” 3Nfono mɔ, Yesu gi da mɔmɔ gikpalɛ yɛɛ, 4“Nꞌ taasɛ fɛye ilaa iko. Nengyene nyamesɛ bo isandɛ ikue-inun ne ɔkolon gi fuɛ mɔ, ɔ maŋ taa asɛnsɛ mɔ yɛgɛ mɔmɔ-ogyiten de ɔꞌ kpaa laarɛ ɔbono ɔ fuɛ mɔ? Gɛsintin, ɔ laa laarɛ mɔ gɛnen‑n kaaborɛ oꞌ wu mɔ. 5O wu mɔ mɔ, i kya wɔra mɔ ɔkon gikyɔ kyɔde, de oꞌ puru mɔ gyanꞌ gigɔngɔn kyu mɔ ba gɛwi. 6Ɔ ba gɛwi mɔ, ɔ laa terɛ mɔ-gɛten dɔ awura de mɔ-nanboana de ɔꞌ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, ‘Aye pɛwu aꞌ gyi ɔkon me-sandɛ fuɛsɛ mɔ so. I lii fɛɛ nɛ kpaa wu mɔ baa bɔla asɛnsɛ mɔ so.’ 7Gɛnen kee ne i dɛ ne. Nengyene fɛɛ gɛsinkpan so gɛrɛ ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo kolon gi nu mɔ-nyoro gɛsɛ ne ɔ kyɛɛgɛ lii mɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ mɔ, abono mɛ bo Wurubuaarɛ dɔ mɔ mɛ laa gyi ɔkon belɛ. Fɛɛ asa ikue-inan de saalaa asa sango mɛ bo no mɛ nyi yɛɛ mɛ gyɛ gɛsintin awura ne iŋ tiri yɛɛ mɛꞌ kyɛɛgɛ mɔ, nꞌ buu sa fɛye yɛɛ mɔmɔ-ilaa i maŋ wɔra Wurubuaarɛ dɔ asa mɔ ɔkon fɛɛ nyamesɛ kolon ɔbono ɔ kyɛɛgɛ mɔ lɛɛ mɔ.”

Aterenbi Gibi Fuɛsɛ Gikpalɛ

8Yesu gi kii da gikpalɛ yɛɛ, “Ɔkyii ɔko bo aterenbi abi tirisɛ gudu, ne gɛnyɛ gɛko mɔ, gikolon gi fuɛ mɔ asɛ mɔ-obu dɔ. Nnɛ ne ɔ laa wɔra? Ɔ laa nyɔga fatela de ɔꞌ kpa mɔ-obu mɔ laarɛ gimɔ dɔɔdan kaaborɛ ɔꞌ kpaa wu gimɔ. 9Nengyene o wu gimɔ mɔ, ɔ kya terɛ mɔ-gɛten dɔ awura de mɔ-nanboana baa gyanꞌ de ɔꞌ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, ‘Aye pɛwu aꞌ gyi ɔkon, i lii fɛɛ nɛ wu me-aterenbi gibi gibono gi fuɛ mɔ.’ ” 10Yesu gi tɔgɛ gɛnen ta mɔ, ɔ lɛɛ gɛsɛ yɛɛ, “Nꞌ buu sa fɛye yɛɛ nengyene fɛɛ ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo kolon gi nu mɔ-nyoro gɛsɛ ne ɔ kyɛɛgɛ lii mɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ mɔ, gɛnen kee ne i kya wɔra Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ ɔkon ne.”

Gɛbii Fuɛsɛ Gikpalɛ

11Yesu gi kii da gikpalɛ kyu lii Wurubuaarɛ so yɛɛ, “Aberɛ ako dɔ mɔ, ɔnyen ɔko gi kyena. Ɔ bo nbii nyensɛɛ nnyɔ. 12Gɛkɛ gɛdɛ mɔ, ɔpiiasɛ mɔ gi koso kpaa tɔgɛ mɔ-sɛ yɛɛ, ‘Me-sɛ, yɛ fo-atɔ de foꞌ kyu me-lɛɛ ogyiten sa me, ibono fo san fo tɛ de ansi faa.’ Gɛsintin mɔ, mɔmɔ-sɛ gi yɛ mɔ-atɔ mɔ dɔ sa mɔmɔ. 13Ɔ yɛ sa mɔmɔ gɛnen mɔ, imɔ nkɛ kalɛsɛ nko mɔ, ɔpiiasɛ mɔ gi baala mɔ-ilaa pɛwu ne ibono i gyɛ ifɛsɛ mɔ, ɔ fɛ. Ne ɔ koso taa mɔ-sɛ de mɔ-daa yɛgɛ kyon kpe ɔsowolɛ ɔko so koo gɛta-gɛta. O kpe nno mɔ, ɔ kpaa gyi ɔkon giyan-giyan nyida mɔ-aterenbi mɔ. 14Aberɛ abono mɔ-aterenbi mɔ a ta wɔra mɔ mɔ, akon belɛ ako a tɔrɔ gɛsinkpan gɛbono so ɔ tɛ mɔ. Nfono mɔ, ayen a keda mɔ. Ɔŋ baa ɔ dɛ sɛi. 15Ɔ san koso kyu mɔ-nyoro kpaa da mada de nten obi ɔko ne ɔbono, mɔ, yɛɛ ɔꞌ kpaa kyena mɔ-ndɔɔ dɔ de ɔꞌ kerɛ akuuri so. 16Akon mɔ a don mɔ-abaa so mɔ, nengyene fɛɛ ɔ nyɛ akuuri mɔ ilaa gyisɛ gbaa mɔ, nkana ɔ kya laarɛ kyɔde. Imɔ gɛnen mɔ, ɔko mɛŋ kya sa mɔ imɔ iko‑rɛ iko. 17Gɛkɛ gɛdɛ, ɔ baa nu mɔ-nyoro gɛsɛ yɛɛ ɔ wɔra ilaa nyɛnyɛn. Imɔso ɔ tɔgɛ sa mɔ-nyoro yɛɛ, ‘Adega abono mɛ tɛ me-sɛ asɛ mɔ gbaa, mɔmɔ pɛwu mɛ kya nyɛ gyi kaabo kii san. Kerɛ, me ne n tɛ gɛrɛnaa, n kya wu akon mɔ. 18Nan koso de nꞌ kpe me-sɛ asɛ de nꞌ kpaa dɛ mɔ giserɛ. Nɛ loo mɔ asɛ mɔ, nan tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Me-sɛ, nɛ wɔra fo‑rɛ Wurubuaarɛ ilaa nyɛnyɛn. 19Meŋ kaaborɛ foꞌ baa terɛ me yɛɛ fo-bi. Imɔso, me-sɛ, n dɛ fo giserɛ, sɔɔ me de foꞌ kyu me wɔra fɛɛ fo-adega mɔ dɔ ɔko.” ’

20“Ɔ sa gɛnen gɛwɔnsa gɛdɛ ta mɔ, gɛsintin mɔ, ɔ koso ne ɔ kyon mɔ-sɛ asɛ. Ɔ kya fuude mɔ-sɛ gɛten mɔ, mɔ-sɛ gi wu mɔ koo-koo gɛta. O wu mɔ gɛnen mɔ, i wɔra mɔ ayen. Ne o kuu ɔnangya kpaa puge mɔ ɔ kya da mɔ gya-gya. 21Ɔ faala mɔ ta mɔ, mɔ-bi mɔ gi dɛ mɔ giserɛ yɛɛ, ‘Me-sɛ, nɛ wɔra fo‑rɛ Wurubuaarɛ ilaa nyɛnyɛn. Meŋ baa kaaborɛ foꞌ baa terɛ me yɛɛ fo-bi.’ 22Mɔ-sɛ mɔ, mɔ, gi kyu mɔ naa loo gɛten dɔ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔ-adega yɛɛ, ‘Belen! Fɛꞌ kpaala! Fɛꞌ kyu gɛgbɛ dɛnsɛ baa suu mɔ de fɛꞌ wɔra mɔ gɛbɔɔrɛ gibaa dɔ de fɛꞌ kyu ayaawolɛ kyu tolɛ mɔ-ayaa dɔ. 23De fɛꞌ kpaa keda naadɛ kiirɛsɛ ɔbono ɔ laa wɔra nfɔ mɔ de fɛꞌ baa mɔɔ de fɛꞌ kyu wɔra agyudɔ de aꞌ gyi de aꞌ nun de aꞌ kyaa. 24I kya nyiile yɛɛ me-bi baarɛ mɔ dɛ fɛɛ ɔbono o wuꞌ ne o kii kyingi. Ɔ fuɛ, ne a kii wu mɔ.’ Gɛsintin mɔ, ɔnyen mɔ adega mɔ mɛ wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono mɔmɔ-wura mɔ gi tɔgɛ mɔmɔ mɔ, ne mɛ gyi ne mɛ nun ne mɛ kyaa.

25“Gɛnen owi ɔbono dɔ pɛwu mɔ, ɔnyen mɔ mɔ-bi belɛnsɛ mɔ, mɔ, bo ndɔɔ dɔ. Ɔ lii ndɔɔ ɔ kya ba gɛwi ne o kya fuude gɛten dɔ mɔ, ɔ kya nu ilon de gɛkyaa i dɛ i yelɛ mɔ-sɛ gɛten dɔ. 26Nfono mɔ, ɔ terɛ mɔ-sɛ adega mɔ dɔ ɔko ne ɔ taasɛ mɔ ilaa ibono i ba nno mɔ. 27Ɔ taasɛ mɔ gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, ‘Fo-tedɛ ne n ba ne fo-sɛ gi yɛgɛ mɛ keda naadɛ ɔbono ɔ wɔra nfɔ mɔ mɔɔ yɛɛ mɔ-bi gi kii ba baa tu mɔ gimu nkpa de alanfiya.’

28“O nu gɛnen mɔ, ɔ sɔɔ ginyadon ne o kine yɛɛ ɔ maŋ baa loo gɛten dɔ. Mɔ-sɛ gi nu yɛɛ mɔ-bi belɛnsɛ mɔ gi sɔɔ ginyadon mɔ, ɔ lii kpe mɔ asɛ, ɔ kya buɛɛlɛ mɔ. 29Nfono mɔ, mɔ-bi mɔ gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, ‘Me-sɛ, fo gbaa-gbaa kerɛ, nsi ndɛ dɔ pɛwu mɔ, n yelɛ n kya son fo. Meŋ wɔra gisomaanu sa fo gɛkaako kerɛ. Mi‑i me mɔ, fo mɛŋ sa me ba‑a gɛtiidɛbi yɛɛ nꞌ mɔɔ de me‑rɛ me-kyɛmenɛana aꞌ kyu gyi ɔkon. 30Foŋ wu fo-bi ɔbono ɔ kpaa nyida fo-aterenbi akyii so giyan mɔ gi kpaa kii ba mɔ, fo bii yɛgɛ mɛ keda naadɛ ɔbono ɔ wɔra nfɔ mɔ mɔɔ sa mɔ mɔ?’ 31Ɔ taasɛ gɛnen mɔ, mɔ-sɛ mɔ gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, ‘Me-bi, fo bo me asɛ gɛrɛ owi kamaasɛ dɔ. Ilaa ibono n bo mɔ pɛwu i gyɛ daa fo-lɛɛ. 32Fo-tedɛ baarɛ, mɔ, i kaaborɛ aꞌ kyaa sa mɔ de aꞌ yɛgɛ iꞌ wɔra aye ɔkon. I kya nyiile yɛɛ ɔ dɛ fɛɛ ɔbono o wuꞌ ne o kii kyingi. Ɔ wɔra fɛɛ ɔbono o fuɛ ne a kii wu mɔ mɔ.’ ”

16

Dega Ɔbono O Nyi Gisɛɛ Mɔ Gikpalɛ

1Yesu gi da gikpalɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Owi ɔko dɔ mɔ aterenbi wura ɔko gi kyena. Ɔ bo dega ɔbono ɔ kya kerɛ mɔ-ilaa so ɔ kya sa mɔ. Owi ɔko dɔ mɔ i ba yɛɛ aterenbi wura mɔ gi nu yɛɛ mɔ-dega mɔ kya gyi mɔ-aterenbi mɔ gyɛrɛbi. 2O nu gɛnen mɔ, ɔ terɛ mɔ-dega mɔ ba mɔ asɛ ne ɔ tɔgɛ mɔ yɛɛ, ‘N kya nu yɛɛ fo kya gyi me gyɛrɛbi. Imɔso meŋ baa mi‑i laarɛ fo yɛɛ foꞌ kerɛ me-ilaa so sa me. Baa buu-buu ilaa ibono fo kya kerɛ imɔ so mɔ gɛgyɔnɔ sa me de foꞌ nyɛ ɔkpa.’

3“Mɔ-dega mɔ gi nu gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ-nyoro yɛɛ, ‘Me-ɔbelɛnsɛ kya gya me ɔ kya lii gɛsun gɛdɛ dɔ ne. Nnɛ ne nan wɔra? Me ne, meŋ bo lon de nꞌ taalɛ wɔra gɛsun bolonsɛ, ne i laa wɔra me ipeeli yɛɛ nꞌ lii kpaa kolɛ pɛi de nꞌ lɔɔ nyɛ gyi. 4Nbuo! Nɛ bii ilaa ibono nan wɔra mɔ. Nan wɔra ilaa ibono i laa yɛgɛ nꞌ nyɛ akyɛmenɛ de owi ɔbono me-wura mɔ gi lɛɛ me-ɔkpa mɔ, mɛꞌ nyɛ sɔɔ me kyena mɔmɔ asɛ mɔmɔ-nten-ana dɔ.’

5“Dega mɔ gi sa gɛwɔnsa gɛnen ta mɔ, ɔ terɛ asa abono mɛ dɛ mɔ-ɔbelɛnsɛ mɔ akɔ mɔ pɛwu ɔko-ɔko. Ɔ taasɛ ɔgyangbarasɛ mɔ yɛɛ, ‘Nnɛ ne fo dɛ me-ɔbelɛnsɛ gikɔ?’ 6Ɔbono gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, ‘Nfɔ nlɔ gɛwɛ.’ Dega mɔ gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, ‘Sɔɔ ɔwolɛ de foꞌ ŋmarasɛ gɛwɛfan yela, imɔ ne n gyɛ fo-gikɔ gibono fɛ laa kɔ mɔ.’ 7O kii taasɛ ɔnyɔsɛ mɔ yɛɛ, ‘Ne fo‑o fo mɔ de‑e? Nnɛ ne fo dɛ me-ɔbelɛnsɛ gikɔ?’ Ɔ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, ‘Awayu ikotoku gɛwɛ.’ Dega mɔ gi kii tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, ‘Sɔɔ ɔwolɛ de foꞌ ŋmarasɛ akpanyaa ikue-inan. Fo-gikɔ gibono fo laa ka mɔ ne.’

8“Ɔbelɛnsɛ mɔ gi nu gɛnen mɔ, ɔ yen mɔ-dega ɔbono ɔŋ bo gɛsintin faa yɛɛ ɔ bii sa gɛwɔnsa kyu lii ɔkɛ so. Me Yesu, n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ asa abono gɛsinkpan gɛrɛ-lɛɛ gɛkyena ne n tiri mɔmɔ mɔ mɛ kya bii sa gɛwɔnsa kyu lii ɔkɛ so. Fɛye abono fɛ nyɛ Wurubuaarɛ fatela mɔ berɛ, fɛŋ kya bii sa gɛwɔnsa kyu lii Wurubuaarɛ ilaa so gɛnen. 9Asa mɛ dɛ aterenbi ma‑a kudi abara. Nꞌ tɔgɛ sa fɛye yɛɛ fɛye berɛ fɛꞌ kyu fɛye-aterenbi kyu lɛɛ akyɛmenɛ; de owi ɔbono iŋ baa i gyɛ aterenbi ilaa mɔ fɛꞌ nyɛ akyɛmenɛ mɛꞌ da fɛye gya-gya Wurubuaarɛ gɛten dɔ de fɛꞌ kyena.

10“Ɔbono ɔ kya gyi gɛsintin ilaa buru-buru dɔ mɔ mɔ kee ne nan gyi gɛsintin ilaa belɛ-belɛ dɔ. Ne ɔbono, mɔ, ɔŋ kya gyi gɛsintin ilaa buru-buru dɔ mɔ, ɔ maŋ taalɛ gyi gɛsintin ilaa belɛ-belɛ dɔ kee. 11To! Nengyene gɛsinkpan so-lɛɛ awuratɔ ne fɛŋ kya gyi gɛsintin kyu kerɛ amɔ so faa, fɛ nyi yɛɛ Wurubuaarɛ laa kyule kyu awuratɔ gbaa-gbaa mɔ wɔra fɛye-abaa dɔ? 12Ne fɛɛ gɛsinkpan so ilaa ibono i maŋ wɔra fɛye-lɛɛ kpaa lii mɔ ne fɛŋ kya gyi gɛsintin kyu kerɛ imɔ so mɔ, fɛ nyi yɛɛ Wurubuaarɛ laa kyule kyu ilaa ibono i laa wɔra fɛye-lɛɛ gɛkpaa-gɛkpaa mɔ kyu sa fɛye? 13Nyamesɛ ɔko mɛŋ bo no ɔ laa taalɛ son awura anyɔ. Ɔ laa laarɛ ɔko ilaa de ɔꞌ kyo ɔko, abɛɛ ɔ laa buu ɔko, ne ɔ maŋ kyu ɔbanban mɔ kyu terɛ sɛi. Fɛ maŋ taalɛ son Wurubuaarɛ de foꞌ kii son aterenbi.”

Wurubuaarɛ-Lɛɛ Gɛlaarɛ Kpɛi ne Anyamesɛ-Lɛɛ Gɛlaarɛ Kee Kpɛi

14Yesu gi tɔgɛ ilaa idɛ pɛwu mɔ, Farasii awura gikpen mɔ dɔ asa mɛ nu mɔ asɛ. Mɔmɔ berɛ, mɛ kya laarɛ aterenbi ilaa. Imɔso mɛ kyu mɔ ŋmasɛ daa. 15Ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛye berɛ fɛ kya laarɛ fɛꞌ gyi ginsi asa ansi so. Wurubuaarɛ nyi fɛye-asen dɔ. Ilaa ibono i gyɛ ilaa gbaaꞌ sa anyamesɛ mɔ i gyɛ daa ilaa kyosɛ sa Wurubuaarɛ.

16“Pɛi ne Gyɔn ɔbono ɔ gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ gi ba gɛsinkpan so mɔ, asa mɛ kya kasɛ daa Wurubuaarɛ nbara de mɔ-ikalan atɔgɛbo ilaa ŋmarasɛsɛ mɔ de mɛꞌ nyɛ bii gɛnɔɔbono mɛ laa kyena sa Wurubuaarɛ mɔ. San kyu lii Gyɔn owi mɔ, asa mɛ yii gɛsɛ mɛ kya nu Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ kyu lii mɔ-gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so. Imɔso ɔkamaasɛ kya nyise ɔ kya loo ɔlon so de ɔꞌ nyɛ gɛnen awuragyibo akyenabi mɔ. 17Iŋ gyɛ yɛɛ Wurubuaarɛ nbara mɔ giŋ bo no daa. Fɛꞌ nu yɛɛ gɛnɔɔbono soso de gɛsɛ ilaa pɛwu i laa ŋaa mɔ i maŋ wɔra ɔsen fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ laa lɛɛ mɔ-nbara mɔ gigyɛbi kolon fuɛ mɔ. 18Fo ɔbono fo kine fo-ka kpaa kyu ɔkyii pobɔrɔ mɔ, fo tɔrɔ Wurubuaarɛ gɛlaarɛ adenabi nbara. Ɔ kya kyu imɔ fɛɛ ɔko mɔ-ka ne fo laarɛ gɛnen. Ne ɔnyen ɔbono ɔ dena fo-ka dedaa mɔ, mɔ, kee gi tɔrɔ Wurubuaarɛ gɛlaarɛ adenabi nbara fɛɛ ɔko mɔ-ka ne ɔ laarɛ gɛnen.”

Lasarosɛ Mɔ‑rɛ Aterenbi Wura Mɔ Ilaa

19Yesu gi kii tɔgɛ yɛɛ, “Aterenbi wura ɔko gi kyena. Ɔ kya bun daa akuru dɛnsɛ de akuru boɔgyalonsɛ ne ɔ kpɛ ɔ kya gyi ɔkon adaa-adaa. 20Ɔnyen ɔko kee gi kyena. Ɔ gyɛ daa yenbo. Mɔ-nyoro gi tigi ilɔ. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Lasarosɛ. Asa mɛ kya kyena kyu mɔ kpaa yela aterenbi wura mɔ-gɛbunono asɛ. 21Lasarosɛ kya laarɛ yɛɛ aterenbi wura mɔ gi gyi ta mɔ, ɔꞌ nyɛ ɔ kya tɔɔsɛ mɔ-lɛpɛ gikɔɔdɔ ɔ kya gyi. Aterenbi wura mɔ mɛŋ kya sa mɔ ɔkpa. Ɔ tɛ gɛbunono asɛ gɛnen mɔ, igyoono i kya baa ninde mɔ-ilɔ mɔ kii siile mɔ bɔla.

22“Gɛkɛ gɛdɛ mɔ yenbo mɔ gi wuꞌ ne mɛ pule mɔ, ne Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɛ baa kyu mɔ kpaa yela aye-naana Aberaham gɛkɛlɛbi dɔ Wurubuaarɛ dɔ. Aterenbi wura mɔ kee gi baa wuꞌ ne mɛ pule mɔ. 23O kpe ɔgya dɔ nfono asa nyɛnyɛn mɛ kya nyɛ gisobiidɛ mɔmɔ-lɛwu gɛmara mɔ, i kya ka mɔ-ansi. Ɔ bo nno mɔ, ɔ baa diirɛ mɔ-ansi mɔ, o wu Aberaham koo-koo Wurubuaarɛ dɔ. Lasarosɛ tɛ mɔ-gɛkɛlɛbi dɔ.

24“O wu mɔmɔ gɛnen mɔ, o kpen ken-ken tɔgɛ sa Aberaham yɛɛ, ‘Me-sɛ Aberaham, su me gitolon; sun Lasarosɛ de oꞌ kyu mɔ-gibaabi kpaa nyɔɔ nkyu dɔ de ɔꞌ taa kyu baa yuule me-ɔnandii sa me. I kya nyiile yɛɛ n kya yiyɛɛ ɔgya baarɛ dɔ gɛrɛ.’

25“Nfono mɔ, Aberaham gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, ‘Me-bi, nyingi yɛɛ owi ɔbono fo kyena gɛsinkpan so mɔ, fo nyɛ ilaa dɛnsɛ, ne Lasarosɛ, mɔ, gi nyɛ ilaa nyɛnyɛn. Idɛ kon berɛ, Wurubuaarɛ gi yɛgɛ Lasarosɛ nyoro gi tɔrɔ mɔ, ne fo, mɔ, fo kya yiyɛɛ. 26Imɔ idɛ pɛwu gɛmara kee mɔ, Wurubuaarɛ gi yɛgɛ ɔbɔ belɛ gi dɛ aye‑rɛ fɛye nsana. Ɔbono ɔ kya laarɛ ɔꞌ lii aye asɛ kpe fɛye asɛ nno mɔ, maŋ taalɛ. Ne ɔko mɔ kee maŋ taalɛ lii fɛye asɛ nno ba aye asɛ gɛrɛnaa.’

27“Aberaham gi tɔgɛ sa mɔ gɛnen mɔ, ɔ kolɛ Aberaham yɛɛ, ‘Me-sɛ, n dɛ fo giserɛ, gɛnen berɛ mɔ, sun Lasarosɛ de oꞌ kpe me-sɛ gɛten dɔ gɛsinkpan so sa me. 28N bo atedɛ anun. Oꞌ kpe de ɔꞌ kpaa ka mɔmɔ sa me. I mɛŋ gyɛ gɛnen mɔ, mɔmɔ kee mɛ laa baa loo gɛnen ɔlaawusɛ baarɛ dɔ.’

29“Ɔ kolɛ Aberaham gɛnen mɔ, Aberaham gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, ‘Fo-tedɛana mɔ mɛ ti mɛ bo ɔkpa de mɛꞌ nu Wurubuaarɛ agyɛbi abono Mosisi mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ wolaa ŋmarasɛ yela mɔ. Imɔso mɛꞌ nu imɔ ibono.’

30“Nfono mɔ, ɔbono nkana ɔ gyɛ aterenbi wura mɔ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, ‘Kuaa, me-sɛ Aberaham, mɛ maŋ taa nu imɔ ibono. Nengyene fɛɛ fo yɛgɛ ɔko gi lii ibuni dɔ fɛye asɛ kii kpe gɛsinkpan so kpaa tɔngɛ sa mɔmɔ mɔ, mɛ laa nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ de mɛꞌ kyɛɛgɛ lii ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ.’ 31Ne Aberaham yɛɛ, ‘Nengyene mɛ maŋ nu Wurubuaarɛ agyɛbi abono Mosisi mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ wolaa ŋmarasɛ yela mɔ, gɛnen kee ne ba‑a ɔko gi kii lii ibuni dɔ kpe mɔmɔ asɛ mɔ, mɛ maŋ taa nu kaasɛ ɔbono asɛ.’ ”

17

Aŋ Sa Aꞌ Yɛgɛ Aye-Nanboana Mɛꞌ Fuɛ Wurubuaarɛ Ɔkpa

1Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “I wɔra nnɛ mɔ, ilaa ibonoana i laa yɛgɛ asa mɛꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ i laa ba. Imɔ mɔ, ɔbono ɔ laa yɛgɛ i ba gɛnen mɔ, kaasɛ mɔ laako! 2Nengyene fɛɛ mɛ kyu gibui belɛ ŋminde kyaga de mɔ-gibɔ ne mɛ too mɔ wɔra apoo dɔ mɔ, i bɔ sa mɔ nyɛ ibono ɔ laa yɛgɛ apiipii abono mɛ sɔɔ me gyi mɔ dɔ ɔko gisɔɔgyi giꞌ koso me so mɔ. 3Imɔso fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dɔɔdan! Nengyene fɛɛ fo-nanbo ɔko gi wɔra fo ilaa nyɛnyɛn mɔ, tɔgɛ mɔ. Fo tɔgɛ mɔ ne o nu mɔ-nyoro gɛsɛ yɛɛ ɔ wɔra, iŋ boran mɔ, kyu kyɛɛ mɔ. 4Nengyene fɛɛ ɔ wɔra fo ilaa nyɛnyɛn gikpadɔ sono gɛkɛ kolon dɔ ne imɔ ikamaasɛ dɔ ɔ kya ba fo asɛ baa tɔgɛ sa fo yɛɛ o nu mɔ-nyoro gɛsɛ mɔ, kpɛ fo dɛ fo kya kyɛɛ mɔ gɛnen kee.”

Gɛdegabi Dɛnsɛ Gikpalɛ

5Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, mɔ-isɔɔ mɔ mɛ kolɛ mɔ yɛɛ, “Aye-Wura, kpaa aye de aꞌ nyɛ kii sɔɔ fo gyi too.” 6Mɛ kolɛ gɛnen mɔ, Wura Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Nengyene fɛye-gisɔɔgyi mɔ gi dabɔlɛ gi kerɛ pi‑i fɛɛ Maasadɛ giponfɛ gibi gbaa mɔ, fɛ laa taalɛ tɔgɛ sa gɛnen oyii belɛ-belɛ ɔbono ɔ yelɛ faa yɛɛ, ‘Kyigi koso gɛrɛ de foꞌ kyu fo-nyoro kpaa too wɔra apoo dɔ.’ Gɛsintin mɔ, oyii mɔ laa nu fɛye asɛ de oꞌ kyigi.

7“Aꞌ kyu imɔ yɛɛ ɔbelɛnsɛ gbaaꞌ ɔko bo gɛdegabi gɛ tɛ mɔ asɛ, ne o sun gɛmɔ yɛɛ gɛꞌ kpaa dɔɔ mɔ-ndɔɔ abɛɛ gɛꞌ kerɛ mɔ-nbuɛ so. Ne fɛɛ gɛ lii aponfɛ dɔ ba mɔ, nnɛ ne ɔ laa tɔgɛ sa gɛmɔ? Imɔso ɔ laa tɔgɛ sa gɛmɔ yɛɛ, ‘Ba de nꞌ kyu agyudɔ baa yii fo?’ 8Kuaa. Ɔ laa tɔgɛ sa gɛmɔ daa yɛɛ, ‘Ba kyon kpaa gyere, de foꞌ baa laarɛ agyudɔ ako sa me de nꞌ gyi. Nɛ gyi ta mɔ, de foꞌ kpaa gyi kon.’

9“Fɛɛ fɛye dɔ ɔko bo dega ɔ tɛ fo asɛ ne fo sa mɔ gɛsun ne ɔ wɔra mɔ, iŋ tiri yɛɛ foꞌ yen mɔ. 10Wurubuaarɛ kee gi sa fɛye nsun wɔrasɛ. Fɛ wɔra nmɔ ta mɔ, fɛꞌ tɔgɛ daa yɛɛ, ‘A gyɛ daa Wurubuaarɛ adega. Nsun nbono gi gyɛ aye-nwɔrasɛ mɔ ne a wɔra. Iŋ tiri yɛɛ Wurubuaarɛ ɔꞌ yen aye.’ ”

Yesu Gi Kyɛ Ikononbu Gudu

11Yesu naa ɔ kya kpe Gyɛrusalem mɔ, o kyu de Samariya de Galeli nsinkpan mɔ nsana. 12Ɔ naa ɔ kya kpe gɛnen mɔ, ibono ɔ kya laarɛ de oꞌ loo ɔsowolɛ ɔko so mɔ, mɔ‑rɛ ikononbu gudu iko mɛ gyanꞌ. Ikononbu mɔ mɛ laa gyangara Yesu gɛnen mɔ, mɛ sii yelɛ fɛɛ koo-koo faa, 13ne mɛ kpen tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ Yesu, a dɛ fo giserɛ, su aye so.”

14Yesu gi nu gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kyu fɛye-nyoro kpaa nyiile Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo de mɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so gyanꞌ de mɛꞌ bii yɛɛ fɛye-gilɔ mɔ gi ta sa fɛye.” Akononbu mɔ mɛ naa mɛ kya kpe Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo mɔ asɛ fɛɛ gɛnɔɔbono Yesu gi tɔgɛ mɔmɔ mɔ, mɛ baa kerɛ mɔ, mɔmɔ-gilɔ mɔ gi ta. 15Nfono mɔ, mɔmɔ dɔ ɔko berɛ, ibono o wu yɛɛ mɔ-gilɔ mɔ gi ta mɔ, o kii kpe Yesu asɛ. Ɔ kya kpe gɛnen mɔ, ɔ kya kpen ɔ kya faala Wurubuaarɛ kyu lii ilaa ibono Wurubuaarɛ gi yɛgɛ Yesu gi wɔra sa mɔ mɔ so. 16Ɔ kpaa fo Yesu asɛ mɔ, ɔ kpelegɛ ŋmii mɔ-ayaa dɔ ɔ kya faala mɔ. Gɛnen okononbu baarɛ gyɛ daa Samariyanyen. 17O kii ba ɔ kya faala Yesu gɛnen mɔ, Yesu gi taasɛ yɛɛ, “I mɛŋ gyɛ asa gudu ne nɛ kyɛ mɔ? Ne sango abono mɛ san mɔ mɛ bo fonɛ? 18Imɔso mɔmɔ dɔ ba‑a ɔkolon mɛŋ taalɛ kii ba de ɔꞌ baa kyu afaala kyu sa Wurubuaarɛ, gɛnen mɔ, ɔbono ɔ gyɛ isafo mɔ wolɛ?” 19Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ sa ɔnyen ɔbono o kii baa ɔ kya faala mɔ mɔ yɛɛ, “Koso naa. Gisɔɔgyi gibono fɛ bo sa me mɔ ne n mɔlɛgɛ fo faa.”

Gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ Gɛwuragyi Dɔ Akyenabi A Laa Ba Mɔ

20Farasii awura ako mɛ taasɛ Yesu yɛɛ, “Owi ɔmɔ dɔ ne asa mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ gɛkyena?” Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi a laa ba mɔ, fɛ maŋ wu ilaa ibono i laa lɛɛ imɔ nyiile tentegelen. 21Ɔko maŋ tɔgɛ sa mɔ-nanbo yɛɛ, ‘Kerɛ, Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ gɛkyena mɔ ne.’ I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ a ti a bo fɛye asɛ.” 22Nfono mɔ ɔ tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Gɛkaako fɛ laa laarɛ yɛɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nꞌ kii kyena fɛye asɛ fɛɛ gɛkɛ kolon gbaa mɔ, fɛ maŋ nyɛ. 23I laa baa nyɛ abono mɛ laa tɔgɛ fɛye yɛɛ, ‘Kerɛ, mɔ ne faanaa’ abɛɛ ‘Kerɛ, mɔ ne gɛrɛ!’ I ba gɛnen mɔ, fɛŋ sa fɛꞌ ka mɔmɔ-gɛnɔ. 24I kya nyiile yɛɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan kii ba gɛsinkpan so mɔ, i laa wɔra daa fɛɛ gɛnɔɔbono nyangbon kya wiisɛɛ pila-a baa kyon ne i kya wu gɛsinkpan so mɔ. 25Pɛi de nꞌ lɔɔ lii gɛsinkpan so kpe Wurubuaarɛ dɔ mɔ, i tiri yɛɛ nꞌ wu ɔlaawusɛ de ndɛ nkɛ ndɛ dɔ asa mɛꞌ kine me.

26“Me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, gikiiba gɛsinkpan so mɔ i kya fuude mɔ, i laa wɔra daa fɛɛ Nowa aberɛ dɔ-lɛɛ mɔ kee. 27Imɔ ne n gyɛ yɛɛ pɛi de nkyu gi lɔɔ gyi asa Nowa aberɛ mɔ, asa mɛ kpɛ san mɛ dɛ mɔmɔ-gɛkyena dɔ laawɔra mɛ kya wɔra, fɛɛ gigyi, ginun, de gɛdena gɛnen‑n kaaborɛ gɛkaabono Nowa gi dii loo gikolii mɔ dɔ. Ɔ loo gikolii mɔ dɔ gɛnen mɔ, nkyu gi baa gyi asa mɔ pɛwu. 28Me-gikiiba mɔ gi laa wɔra fɛɛ Lɔtɛ owi mɔ kee. Lɔtɛ owi mɔ dɔ mɔ asa mɛ kya gyi mɛ kya nun. Mɔmɔ ako mɛ dɛ gɛbuɛɛdɛ dɔ. Abanban, mɔ, mɛ kya dɔɔ, ne ako, mɔ, mɛ kya pɔrɔ ibu. 29Gɛkɛ gɛbono Lɔtɛ giyaa gi lii Sodom mɔ, ɔgya de fɛrɛwuta i lii Wurubuaarɛ dɔ baa ŋmadɛ ɔsowolɛ mɔ ne i dɛɛ asa mɔ pɛwu mɔɔ. 30Gɛnɔɔbono nɛ kaala faa pɛwu mɔ, gɛnen ne i laa wɔra asa gɛkɛ gɛbono me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan lɛɛ me-nyoro gɛwi nyiile mɔ.

31“Gɛnen gɛkɛ gɛbono mɔ, fo ɔbono fo bo nŋmaŋman mɔ, selɛ. Gɛŋ sa foꞌ tɔgɛ yɛɛ fo-ilaa i bo obu dɔ, fo laa kpaa puru. Gɛnen kee ne fo ɔbono fo bo ndɔɔ dɔ gɛnen owi ɔbono mɔ, gɛŋ tɔgɛ yɛɛ fo laa kii gɛwi kpaa puru ilaa iko. 32Fɛꞌ nyingi ilaa ibono i wɔra Lɔtɛ mɔ-ka mɔ! 33Ɔbono ɔ laa kɔrɔsɛ mɔ-nkpa yela mɔ-gibaa so mɔ, Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛ laa lii mɔ-gibaa, ne ɔbono, mɔ, kyu lii me so ne mɔ-nkpa gi lii mɔ-gibaa mɔ, kaasɛ mɔ laa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena.

34“N kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ gɛnen gɛkɛ gɛbono nan lɛɛ me-nyoro gɛwi nyiile asa mɔ, i laa nyɛ fɛɛ asa anyɔ mɛ dɛ npa kolon so mɔ, Wurubuaarɛ laa baa puru ɔko de ɔꞌ taa ɔko yɛgɛ. 35Akyii anyɔ mɛ yelɛ dabɔlɛ mɛ kya kɔrɔ fɛɛ awayu mɔ, Wurubuaarɛ laa puru ɔko de ɔꞌ taa ɔnyɔsɛ mɔ yɛgɛ. [ 36Anyen anyɔ mɛ bo ndɔɔ dɔ dabɔlɛ mɔ, Wurubuaarɛ laa kyɔlɛ ɔko lɛɛ de ɔꞌ taa ɔko yɛgɛ.]” 37Yesu akasɛbo mɔ mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, fonɛ dɔ ne ilaa idɛ pɛwu i laa ba gɛnen?” Ne Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Nfono gɛbuɛ wusɛ gɛ dɛ mɔ, nno ne ipatɛɛ mɛ kya da gikilen.”

18

Tɔɔraa Wurubuaarɛ De Gɛdalaa; Ɔ Laa Nu Fo Asɛ

1Gɛkɛ gɛdɛ mɔ, Yesu gi da gikpalɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ kyu nyiile mɔmɔ yɛɛ i kaaborɛ mɛꞌ dalaa owi kamaasɛ dɔ. Mɛ mɛŋ sa mɛꞌ yɛgɛ iꞌ yɔɔ mɔmɔ-nyoro de mɛꞌ taa yɛgɛ. 2Yesu gi da gimɔ yɛɛ, “Owi ɔko dɔ mɔ nbɛlɛ gyibo ɔko gi kyena ɔsowolɛ ɔko so. Gɛnen ɔnyen baarɛ mɛŋ kya kyu Wurubuaarɛ kyu terɛ sɛi, iꞌ baa yɛgɛ nyamesɛ. 3Owi ɔbono dɔ mɔ ɔkyii okulaabo ɔko mɔ kee bo gɛnen ɔsowolɛ ɔbono so. Okulaabo baarɛ kpɛ ɔ kya dii ɔ kya kpelegɛ nbɛlɛ gyibo mɔ so ɔ kya kolɛ mɔ yɛɛ, ‘Ɔbelɛnsɛ, n dɛ fo giserɛ, ɔko kya gɛnda me. Imɔso gyi me‑rɛ mɔ nbɛlɛ de nꞌ nyɛ me-nyoro.’ 4Okulaabo mɔ gi tɔɔraa nbɛlɛ gyibo mɔ gɛnen‑n kɛɛla. Nbɛlɛ gyibo baarɛ gi kine lɛɛ ɔkpa. Okulaabo mɔ, mɔ, mɛŋ taa mɔ-gitɔɔraa yɛgɛ. Imɔso nbɛlɛ gyibo mɔ gi tɔgɛ sa mɔ-nyoro yɛɛ, ‘I bo no yɛɛ meŋ kya kyu Wurubuaarɛ terɛ sɛi iꞌ baa yɛgɛ nyamesɛ. 5Gɛnɔɔbono ɔkyii baarɛ kya tɔɔraa me faa berɛ, nan kerɛ de nꞌ kɛbi mɔ-nbɛlɛ ndɛ lɛɛ lii me-ayaa dɔ de nꞌ kyu mɔ-amɔlɛgɛ abono a gyɛ mɔ-lɛɛ mɔ sa mɔ. Meŋ wɔra gɛnen mɔ, ɔ laa tɔɔraa me don idɛ.’ ”

6Aye-Wura Yesu gi da gikpalɛ gidɛ ta mɔ, ne ɔ taasɛ mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Fɛ nu ilaa ibono nbɛlɛ gyibo ɔbono ɔŋ bo gɛsintin mɔ gbaa gi tɔgɛ sa mɔ-nyoro mɔ? 7-8To, ne Wurubuaarɛ, Gɛsintin Wura mɔ, mɔ de‑e? Ɔ maŋ gyi gɛsintin sa fɛye abono ɔ tɔɔsɛ fɛye lɛɛ ne fɛ kya tɔɔraa mɔ gɛnyɛ de gɛpɛ mɔ de ɔꞌ mɔlɛgɛ fɛye? N kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ, Wurubuaarɛ maŋ yɛgɛ de iꞌ kɛɛla ne ɔ laa wolaa mɔlɛgɛ fɛye. Imɔ‑rɛ imɔ ibono Wurubuaarɛ kya gyi gɛsintin sa fɛye faa mɔ, imɔso me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nꞌ baa kii ba gɛsinkpan so mɔ, nan baa wu yɛɛ anyamesɛ mɛ kya ka gyanꞌ Wurubuaarɛ so berɛ ne?”

Farasiinyen De Lɛnpoo Sɔɔbo Gikpalɛ

9Yesu gi kii da gikpalɛ giko sa asa abono mɛ kya sɔɔ mɔmɔ-nyoro gyi yɛɛ mɛ gyɛ gɛsintin awura ne mɛŋ kya kyu mɔmɔ-nanboana anyamesɛ terɛ sɛi mɔ, 10yɛɛ, “Anyen anyɔ ako mɛ kpe Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so de mɛꞌ kpaa dalaa. Gɛnen anyen anyɔ adɛ dɔ mɔ, ɔko gyɛ Farasii awura gikpen mɔ dɔ isa ne ɔko, mɔ, gyɛ lɛnpoo sɔɔbo.

11“Mɛ loo ɔdalaaten mɔ gɛnen mɔ, Farasiinyen mɔ gi koso dalaa mɔ-gɛwɔnsa dɔ yɛɛ, ‘Wurubuaarɛ, n kya faala fo yɛɛ meŋ dɛ fɛɛ asa sɛnsɛ. Asa sɛnsɛ berɛ mɛ kya kudi asa gyi, mɛŋ kya gyi gɛsintin, ne mɛ kya laarɛ asa mɔmɔ-kaana. Meŋ kii n dɛ fɛɛ lɛnpoo sɔɔbo baarɛ. 12Fo-ɔson mɔ so mɔ, nkɛ sono kamaasɛ dɔ mɔ, n kya kyu nkɛ nnyɔ kyu ŋminde gɛnɔ. Ne me-aterenbi abono n kya nyɛ bosɛ mumuli dɔ mɔ, n kya yɛ amɔ dɔ gikpadɔ gudu de nꞌ kyu giko kyu sa fo Wurubuaarɛ.’

13“Lɛnpoo ɔsɔɔbo mɔ, mɔ, gi yelɛ koo-koo. O nyi yɛɛ ɔ gyɛ ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo so mɔ, ɔ selɛ Wurubuaarɛ ansi ipeeli, imɔso o kyu mɔ-gimu kyu too gɛsɛ, ne ɔ dalaa kolɛ Wurubuaarɛ yɛɛ, ‘Wurubuaarɛ, su me so. N gyɛ ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo.’ ” 14Yesu gi da gikpalɛ mɔ ta mɔ, ɔ lɛɛ gɛsɛ yɛɛ, “N kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ mɔmɔ asa anyɔ adɛ dɔ mɔ, lɛnpoo ɔsɔɔbo baarɛ ne n wɔra nyamesɛ dɛnsɛ Wurubuaarɛ ansi so; i mɛŋ gyɛ Farasiinyen mɔ. I kya nyiile yɛɛ fo nyamesɛ ɔbono fo kya diirɛ fo-nyoro mɔ, Wurubuaarɛ laa bara fo gɛsɛ. Ne fo ɔbono fo kya bara fo-nyoro gɛsɛ mɔ, Wurubuaarɛ laa diirɛ fo.”

Yesu Mɔ‑rɛ Nbii Buru-buru

15Owi ɔko dɔ mɔ, asa ako mɛ dɛ nbii buru-buru kee ma‑a bara Yesu yɛɛ oꞌ kyu mɔ-abaa gyanꞌ mɔmɔ so de ɔꞌ dalaa sa mɔmɔ. Yesu akasɛbo mɔ, mɔ, mɛ wu gɛnen mɔ, mɛ kya gya mɔmɔ yɛɛ mɛꞌ kiiri nbii mɔ. 16Yesu gi wu gɛnen mɔ, ɔ terɛ nbii mɔ ba mɔ asɛ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ yɛgɛ nbii mɔ mɛꞌ ba me asɛ; fɛŋꞌ baa tii mɔmɔ-ɔkpa. Abono mɛ dɛ fɛɛ gɛnen nbii ndɛana ɔnan mɔ ne n kya nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ. 17Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, fo nyamesɛ kamaasɛ ɔbono fo mɛŋ kyu fo-nyoro wɔra fɛɛ gɛbii pii de foꞌ kyule kyena Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ, fo maŋ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ kpa‑a.”

Anɛ Ne Nan Nyɛ Kyena Wurubuaarɛ Asɛ?

18Owi ɔko dɔ mɔ, Gyuda awura ɔbelɛnsɛ gbaaꞌ ɔko gi baa taasɛ Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ dɛnsɛ, nnɛ ne nan wɔra de nꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛkpaa?” 19Yesu gi kisee taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo kya terɛ me yɛɛ ɔbelɛnsɛ dɛnsɛ faa mɔ, fo mɛŋ nyi yɛɛ Wurubuaarɛ wolɛ ne n gyɛ nyamesɛ dɛnsɛ? 20Iŋ gyɛ fo nyi Wurubuaarɛ nbara mɔ? Nbara mɔ gi kya nyiile yɛɛ, ‘Gɛŋ sa foꞌ lii fo-ka abɛɛ fo-kuli gɛmara laarɛ ɔko. Gɛŋꞌ mɔɔ isa. Gɛŋꞌ yuuri. Gɛŋꞌ ten ɔko gɛnɔ nbɛlɛ dɔ. Buu fo-sɛ de fo-nyi.’ ” 21Ɔnyen mɔ gi lɛɛ gɛnɔ sa Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, kpɛ kyu lii me-nbii dɔ mɔ, n kya gyi nbara ndɛ pɛwu so.”

22Yesu gi nu gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa ɔnyen mɔ yɛɛ, “I kya san fo ilaa kolon. Kpaa fɛ fo-ilaa ibono fo bo mɔ pɛwu de foꞌ kyu aterenbi mɔ yɛ sa ayenbo. Fo wɔra gɛnen mɔ, fo laa nyɛ ntɛɛla Wurubuaarɛ dɔ de foꞌ san naa baa buu me wɔra me-ɔkasɛbo.” 23Ɔnyen mɔ gi nu gɛnen mɔ, i yɔɔ mɔ-nyoro. I kya nyiile yɛɛ ɔ tansi ɔ bo atɔ gikyɔ. Ɔ kerɛ mɔ, ɔ maŋ taalɛ wɔra gɛnen.

24Yesu gi kerɛ ɔnyen mɔ, ne ɔ tɔgɛ yɛɛ, “I tansi i bo lon sa aterenbi awura de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ. 25Gɛsintin, pɛi de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ, i laa wɔra ɔlon sa mɔmɔ don gɛnɔɔbono gɛkpatitii gɛ laa loo ɔbaatɔ ɔbɔ dɔ lii mɔ.” 26Asa mɛ nu imɔ idɛ mɔ, mɛ taasɛ yɛɛ, “Gɛnen berɛ mɔ, anɛ kaasɛ ne nan nyɛ amɔlɛgɛ de ɔꞌ nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ ne?” 27Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Ilaa ibono i don nyamesɛ giwɔra mɔ, iŋ fo Wurubuaarɛ berɛ giwɔra.”

28Nfono mɔ Piita gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, aye berɛ, a taa ilaa ibono a bo mɔ pɛwu yɛgɛ ne a ba a naa a buu fo faa, nnɛ ne?” 29Yesu gi tɔgɛ mɔmɔ yɛɛ, “Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ taa mɔ-gɛten yɛgɛ, abɛɛ mɔ-sɛ, abɛɛ mɔ-nyi, abɛɛ mɔ-daana, abɛɛ mɔ-tedɛana, abɛɛ mɔ-biana abɛɛ mɔ-ka yɛgɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so mɔ, 30kaasɛ laa nyɛ imɔ ɔnan gikpadɔ gifonɛɛ gifonɛɛ aberɛ abono ɔ tɛ de ansi faa. Ne gɛkyena gɛbono gɛ laa kii ba mɔ dɔ mɔ, ɔ laa nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ gɛkpaa-gɛkpaa.”

Yesu Gi Kii Tɔgɛ Yɛɛ Ɔ Laa Wuꞌ De Oꞌ Kyingi Lii Ibuni Dɔ

31Yesu gi kyu mɔ-akasɛbo gudu anyɔ mɔ lii nkan ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ nu. A kya kpe Gyɛrusalem faa, ilaa ibono Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ wolaa ŋmarasɛ yela kyu lii me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ so mɔ, i laa ba gɛsintin kon. 32Gyuda awura mɛ laa kyu me wɔra asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ abaa dɔ. Gɛnen asa abono mɛ laa gyaabii me ikpa kpɛi-kpɛi so. Mɛ laa saalɛ me, de mɛꞌ too akyɔlɛ bun me. 33Mɛ laa taa me awulibi, de mɛꞌ mɔɔ me. Nɛ wuꞌ mɔ, imɔ gɛkɛ sasɛ mɔ, nan kyingi lii ibuni dɔ.” 34Yesu akasɛbo mɔ mɛ mɛŋ nu ilaa ibono ɔ tɔgɛ mɔ iko‑rɛ iko gɛsɛ. Imɔ gɛsɛ ginu i ŋara mɔmɔ, ne mɛ mɛŋ taalɛ bii ilaa ibono ɔ darɛ mɔ.

Yesu Gi Kyɛ Gyaatanbo Gyɛriko Ɔsowolɛ So

35Yesu kya sindi Gyɛriko ɔsowolɛ mɔ, gyaatanbo ɔko tɛ ɔkpa nkan ɔ kya kolɛ ilaa. 36O nu sakpii mɔ kya kyon mɔ, ɔ taasɛ yɛɛ, “Menɛ ne n ba daa?” 37Asa mɔ dɔ ako mɛ lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Yesu Nasarɛtɛnyen mɔ ne n ba ɔ kya kyon.” 38Nfono mɔ gyaatanbo mɔ gi kpen ken-ken yɛɛ, “Yesu! Wura Deefidi ɔnaanabi, su me so!” 39Asa abono mɛ gyangbara Yesu ansi dɔ mɔ mɛ gya ɔnyen mɔ yɛɛ oꞌ bun mɔ-gɛnɔ so. Mɛ gya mɔ gɛnen mɔ, idɛ kon gbaa ne ɔ lɔrɔ ɔ kya kpen ken-ken daa yɛɛ, “Wura Deefidi ɔnaanabi, su me so!”

40Yesu gi nu gɛnen mɔ, o sii yelɛ, ne ɔ tɔgɛ yɛɛ mɛꞌ kyu gyaatanbo mɔ ba. Mɛ kyu mɔ ba mɔ, Yesu gi taasɛ mɔ yɛɛ, 41“Menɛ ne fo kya laarɛ nꞌ wɔra sa fo?” Ɔnyen mɔ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Me-wura, n kya laarɛ me-ansi aꞌ bugi.” 42Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Fo-ansi aꞌ bugi! Gisɔɔgyi gibono fo bo sa me mɔ ne nan kyɛ fo faa.” 43Ayaa abono so mɔ, ɔnyen mɔ ansi a bugi, ɔ kya wu ilaa kamaasɛ, ne ɔ san naa buu Yesu ɔ kya lɛɛ Wurubuaarɛ ginyen. Sakpii mɔ gi wu ilaa ibono i ba mɔ, mɔmɔ pɛwu mɛ yen Wurubuaarɛ.

19

Sakiyɔsɛ Gi Nyɛ Wurubuaarɛ Amɔlɛgɛ

1Yesu gi loo Gyɛriko ɔ kya lii mɔ, 2ɔbelɛnsɛ ɔko bo nno. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Sakiyɔsɛ. Ɔ bo abono mɛ kya sɔɔ lɛnpoo ne mɛ kya kudi asa gyi mɔ gikpen mɔ dɔ. Ɔ gyɛ aterenbi wura gɛsintin. 3Yesu gi loo ɔsowolɛ mɔ so gɛnen mɔ, Sakiyɔsɛ baarɛ ginsi gi pɛɛrɛ ɔ kya laarɛ de oꞌ wu Yesu de mɔ-ansi. Sakiyɔsɛ gyɛ daa nyamesɛ din. Imɔso ibono sakpii mɔ kyɔ gikyɔ so mɔ, ɔ mɛŋ kya nyɛ de oꞌ wu Yesu. 4Gɛnen so mɔ, o kuu ɔnangya kyon asa mɔ so ne ɔ kpaa dii ɔ gyanꞌ Siikamɔɔ oyii belɛ ɔko so nfono Yesu laa kyu de mɔ. Yesu laa kyon mɔ, de ɔꞌ nyɛ wu mɔ.

5Yesu gi baa fo oyii mɔ gikɔɔdɔ mɔ, ɔ diirɛ mɔ-ansi kerɛ oyii mɔ dɔ, ne ɔ terɛ yɛɛ, “Sakiyɔsɛ, kpelegɛ ba belen. Fo-gɛwi ne i kaaborɛ nꞌ kyena ndɛ.” 6Nfono mɔ Sakiyɔsɛ gi kpelegɛ lii oyii mɔ so ne o kyu Yesu kpe mɔ-gɛwi kpaa keda mɔ gisafo de ɔkon.

7Asa abono mɛ wu yɛɛ Yesu gi kpe ɔ bo Sakiyɔsɛ gɛten dɔ mɔ pɛwu, mɛ kya lɔgedɛ yɛɛ, “Kerɛ, Yesu gi kpe kpaa sogɛ daa ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo gɛwi.” 8Yesu bo Sakiyɔsɛ gɛwi gɛnen mɔ, Sakiyɔsɛ gi koso yelɛ ne ɔ tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Me-wura, nu me asɛ. Nan yɛ me-ilaa kamaasɛ ibono n bo mɔ dɔ de nꞌ kyu gibaafon kyu yɛ-yɛ sa ayenbo. Asa abono pɛwu nɛ kudi mɔmɔ gyi baa kyon mɔ nan ka ibono nɛ kudi mɔmɔ gyi mɔ sa mɔmɔ de nꞌ kii ka da gyanꞌ mɔmɔ gikpadɔ ginan.”

9Nfono ne Yesu gi tɔgɛ yɛɛ, “Ndɛ berɛ, gɛnen gɛten gɛdɛ dɔ asa mɛ nyɛ Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ. Fɛye abono pɛwu fɛ bo gɛrɛnaa mɔ, fɛꞌ bii yɛɛ gɛnen ɔnyen baarɛ gyɛ aye-naana Aberaham ɔpaa dɔ isa fɛɛ fɛye kee. 10Me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nɛ ba daa de nꞌ baa laarɛ asa abono mɛ fuɛ Wurubuaarɛ ɔkpa mɔ gɛten de nꞌ mɔlɛgɛ ɔmɔ de mɛꞌ kii wu ɔkpa mɔ.”

Yesu Gɛwuragyi Mɔ Gikpalɛ

11Asa mɔ mɛ san mɛ kya nu Yesu ilaa tɔgɛsɛ mɔ, ɔ da mɔmɔ gikpalɛ giko. I kya nyiile yɛɛ mɔmɔ-nwɔnsa ne n gyɛ yɛɛ ɔ kya fuude Gyɛrusalem faa mɔ, Wurubuaarɛ gɛwuragyi gɛbono o kyu sa mɔ mɔ gɛ laa lii gɛwi kon ne. Gikpalɛ gɛbono ɔ da mɔmɔ mɔ ne n gyɛ 12yɛɛ, “Nyamesɛ gbaaꞌ ɔko gi kyena, ɔ gyɛ wuragyibo. Owi ɔko dɔ mɔ, ɔ kya laarɛ de oꞌ kpe ɔbono ɔ gyɛ Wura belɛ mɔ asɛ de Wura belɛ mɔ ɔꞌ kpaa yii mɔ gɛwura de oꞌ kyu baa gyi mɔ-lɛɛ ɔsowolɛ so.

13“Pɛi ne ɔ laa kyon mɔ, ɔ terɛ mɔ-adega gudu abono mɛ tɛ mɔ asɛ mɔ ne ɔ yɛ aterenbi sa mɔmɔ ɔkamaasɛ. Mɔmɔ ɔkamaasɛ gi nyɛ kyɛɛ-kyɛɛ. Ɔ laa yɛ aterenbi mɔ sa mɔmɔ mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, ‘Fɛꞌ sɔɔ aterenbi adɛ buɛɛdɛ gyoo me de nꞌ baa kii ba mɔ aꞌ wɔra agyan sa me.’ 14Mɔ-ɔsowolɛ mɔ so asa, mɔ, mɛ kya kyo mɔ. Imɔso ɔ kyon mɔ, mɛ sun isɔɔ kpe Wura belɛ mɔ asɛ de mɛꞌ kpaa tɔgɛ sa Wura belɛ mɔ yɛɛ mɛŋ kya laarɛ yɛɛ oꞌ gyi gɛwura sa mɔmɔ.

15“Wura belɛ mɔ mɔ gi dabɔlɛ kyu gɛwuragyi mɔ sa mɔ, ne o kii ba mɔ-ɔsowolɛ mɔ so. Ɔ ba mɔ, ɔ terɛ mɔ-adega abono ɔ sa ɔmɔ aterenbi mɔ ba mɔ asɛ yɛɛ mɛꞌ baa buu-buu agyan abono ɔkara mɛ nyɛ mɔ. 16Mɔ-dega gyangbarasɛ mɔ gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, ‘Ɔbelɛnsɛ, kerɛ, aterenbi abono fo kyu sa me mɔ, nɛ nyɛ amɔ-ɔnan gikpadɔ gudu.’ 17Ɔbelɛnsɛ mɔ gi nu gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, ‘Fo wɔra ilaa; fɔɔꞌkpon. Fɛɛ gɛnɔɔbono fo gyi gɛsintin ilaa ipii idɛ dɔ faa mɔ, nan kyu isowolɛ gudu kyu sa fo de foꞌ kerɛ imɔ so.’ 18Mɔ-dega nyɔsɛ mɔ gi tɔgɛ mɔ yɛɛ, ‘Ɔbelɛnsɛ, aterenbi abono fo kyu sa me mɔ, nɛ nyɛ amɔ-ɔnan gikpadɔ ginun.’ 19Ɔbelɛnsɛ mɔ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, ‘Fo, mɔ, nan yɛgɛ fo laa kerɛ isowolɛ inun so.’

20“Mɔ-dega mɔ ɔko berɛ, gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, ‘Ɔbelɛnsɛ, fo-aterenbi ne! Nɛ kyu amɔ ŋminde de gipanan ŋara kyin‑n. 21Nɛ wu yɛɛ fo-ilaa i bo lon, imɔso nɛ selɛ fo gifuu. Fo bo onsipara. Fo kya laarɛ agyan lii gɛsun gɛbono iŋ gyɛ fo ne n wɔra mɔ dɔ.’ 22Ɔ tɔgɛ gɛnen ta mɔ, ɔbelɛnsɛ mɔ gi tɔgɛ mɔ yɛɛ, ‘Fo gyɛ dega nyɛnyɛn. Nan kyu fo-ilaa tɔgɛsɛ idɛ kyu bun fo gipuɛɛ. Fo nyi yɛɛ me-ilaa i bo lon. N gyɛ onsipara wura. N kya laarɛ agyan lii gɛsun gɛbono iŋ gyɛ me ne n wɔra mɔ dɔ. 23Ne i wonɛ ne foŋ kyu me-aterenbi mɔ kpaa yela aterenbi ɔyelaten de owi ɔbono nɛ ba ne nan kpaa lɛɛ amɔ mɔ, nꞌ nyɛ de aꞌ korogɛ sa me?’

24“Nfono mɔ, ɔbelɛnsɛ mɔ gi tɔgɛ sa abono mɛ yelɛ nno mɔ yɛɛ, ‘Fɛꞌ sɔgɛ me-aterenbi mɔ lii dega baarɛ asɛ kyu bɔla ɔbono ɔ nyɛ amɔ-ɔnan gikpadɔ gudu mɔ.’ 25Mɛ lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, ‘Ɔbelɛnsɛ, ɔ ti nyɛ amɔ-ɔnan gikpadɔ gudu!’ 26Ɔbelɛnsɛ mɔ gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, ‘Nꞌ buu sa fɛye yɛɛ ɔbono ɔ bo ne ɔ kya kyu wɔra ilaa mɔ, ɔ laa kii nyɛ too. Ne ɔbono, mɔ, ɔŋ bo ne ɔŋ kya kyu wɔra sɛi mɔ, ipii ibono ɔ nyɛ mɔ gbaa mɛ laa sɔgɛ lii mɔ asɛ. 27I san abono mɛ gyɛ me-akyobo ne mɛ mɛŋ kya laarɛ nꞌ wɔra mɔmɔ-wura mɔ, fɛꞌ kyu mɔmɔ baa mɔɔ me-ansi dɔ gɛrɛnaa.’ ”

Yesu Gi Naa Loo Gyɛrusalem Fɛɛ Wura

28Yesu gi tɔgɛ imɔ idɛ ta mɔ, idɛ kon mɔ o yii ɔkpa ɔ kya dii ɔ kya kpe Gyɛrusalem. 29O sindi Bɛtɛfagye de Bɛtani isowolɛ ibono i gyanꞌ Nfɔ Iyii gibii mɔ so mɔ, o sun mɔ-akasɛbo mɔ dɔ anyɔ 30yɛɛ, “Fɛꞌ kpe ɔsowolɛ ɔbono ɔ bo aye-ansi dɔ faa. Fɛ kya loo ɔsowolɛ mɔ so mɔ, fɛ laa wu bee fɔlɛ ɔbono ɔko mɛŋ ti gyanꞌ mɔ kerɛ mɔ kyaa de ɔfɛ. Fɛꞌ sangɛ mɔ kyu bara me gɛrɛ. 31Ne fɛɛ ɔko gi taasɛ fɛye yɛɛ, ‘Menɛ n wɔra ne fɛ kya sangɛ bee mɔ’ mɔ, fɛꞌ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, ‘Wura mɔ tiri bee mɔ.’ ”

32Abono o sun mɔ mɛ kyon mɔ, mɛ kpaa wu ilaa kamaasɛ, fɛɛ gɛnɔɔbono Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ mɔ. 33Mɛ kya sangɛ bee mɔ mɔ, bee mɔ mɔ-wuraana mɛ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Menɛ n wɔra ne fɛ kya sangɛ bee mɔ?” 34Ne mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Wura mɔ tiri bee mɔ.” 35Imɔso mɛ sangɛ bee mɔ kyu kperɛ Yesu. Ne mɛ kyu mɔmɔ-akuru too gyanꞌ bee mɔ so, ne mɛ puru Yesu gyanꞌ. 36Asa sakyɔ mɛ buu mɔ. Ako, mɔ, mɛ gyangbara sa mɔ mɛ kya kyu mɔmɔ-akuru too mɔ-ɔkpa dɔ yɛɛ ɔꞌ baa naa amɔ so kyon.

37Mɛ kya laarɛ mɛꞌ kpelegɛ Nfɔ Iyii Gibii mɔ mɔ, i bo mɔ-akasɛbo gikpen belɛ mɔ ɔkon kyɔde, ne mɛ yii gɛsɛ mɛ kya yen Wurubuaarɛ ken-ken kyu lii ilaa gbaaꞌgbaa ibono pɛwu Yesu gi kyu Wurubuaarɛ ɔlon kyu kpaa asa ne mɛ wu de mɔmɔ-ansi mɔ so. 38Mɛ naa mɛ kya kpen yɛɛ,

“Fo ne n gyɛ Wura!

Wura Wurubuaarɛ ɔꞌ kosorɛ fo-gimu!

Wurubuaarɛ ginyen dɔ ne fo naa fo kya ba faa!

Gisen yuuli gi bo Wurubuaarɛ dɔ!

Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ tansi ɔ bo nyisigyi!”

39Farasii awura abono mɛ bo sakpii mɔ dɔ mɔ mɛ tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, gya fo-adɛ mɔ yɛɛ mɛꞌ sii kurun.” 40Ne Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa ɔmɔ yɛɛ, “Nꞌ buu sa fɛye yɛɛ ba‑a mɛꞌ sii kurun mɔ, abui gbaa a laa bugi gɛnɔ kpen.”

Yesu Gi Su Sa Gyɛrusalem

41Yesu kya fuude Gyɛrusalem. Ɔ da de ginsi ne o wu ɔsowolɛ mɔ mɔ, o su sa nno asa. 42Ɔ kya su gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Gyɛrusalem awura, me-gisen dɔ gɛlaarɛ ne yɛɛ nkana fɛꞌ bii ɔkpa ɔbono so fɛ laa kyu de fɛꞌ nyɛ gisen yuuli ndɛ gɛkɛ gɛdɛ mɔ! Imɔ, mɔ, mɔ, i baala fɛye-ansi bun; fɛŋ nyɛ bii gɛnen ɔkpa ɔbono. 43Gɛkaako mɔ fɛye-akyobo mɛ laa kyaabɔɔ fɛye faa kilenten. Mɛ laa sola isɛ mada gɛkpen gɛbono fɛ yii kyaabɔɔ fɛye-ɔsowolɛ mɔ de iꞌ dii kyaga de ɔpɔɔrɛ mɔ. I dii kyaga mɔ, mɛ laa kyu de nfono so kpelegɛ loo fɛye-ɔsowolɛ dɔ baa kɔ de fɛye. Mɛ laa tii fɛye wɔra nsana. 44Fɛye-akyobo mɛ laa boori fɛye-ibu bun, ba‑a ɔpɔɔrɛ kolon maŋ san, ne mɛ laa mɔɔ fɛye. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ gi sun me yɛɛ nꞌ baa kerɛ fɛye mɔ, fɛŋ wu me bii.”

Yesu Gi Gya Asa Lii Wurubuaarɛ Ɔson Obu Gikpaara Mɔ So

45Yesu gi loo Gyɛrusalem mɔ, ɔ kyon kpe Wurubuaarɛ ɔson obu gikpara mɔ so. Ɔ fo nno mɔ, o wu yɛɛ asa mɛ kyu nno bingiri gigya ogyiten. O wu gɛnen mɔ, o yii gɛsɛ ɔ kya gya abono mɛ kya fɛ ilaa nno mɔ, 46ne ɔ tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Mɛ ŋmarasɛ Wurubuaarɛ agyɛbi ako yela yɛɛ,

‘Me-ɔson obu mɔ laa wɔra daa ɔdalaaten.’

Fɛye, mɔ, fɛ kyu nno bingiri iyu gikpalan.”

47Gɛkɛ kamaasɛ mɔ Yesu kya nyiile asa ilaa Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so. Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ, mɔmɔ-nbara aŋmarasɛbo, de mɔmɔ-anyamesɛ gbaaꞌgbaa mɔ mɛ kya laarɛ mɔ-imɔɔten. 48Mɔmɔ-asa sɛnsɛ mɔ so mɔ, mɛŋ kii mɛ kya nyɛ de mɛꞌ keda mɔ. I kya nyiile yɛɛ mɔmɔ abono pɛwu mɛ kpɛ mɛ kya nu mɔ asɛ.

20

Abelɛnsɛ Ako Mɛ Daasɛ Yesu Kerɛ

1Gɛkɛ gɛdɛ, Yesu kya nyiile asa ilaa ne ɔ kya tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gikpaara mɔ so, ne Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de mɔmɔ-nbara aŋmarasɛbo de mɔmɔ-abelɛnsɛ sɛnsɛ ako mɔ mɛ kpe mɔ asɛ, 2ne mɛ kpaa taasɛ mɔ yɛɛ, “Ilaa ibonoana fo kya wɔra faa mɔ, anɛ ginyen dɔ ne fo kya wɔra imɔ daa? Anɛ ne n sa fo ɔkpa yɛɛ foꞌ wɔra imɔ? Tɔgɛ aye.”

3Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Me kee nan taasɛ fɛye ilaa kolon de fɛꞌ lɛɛ gɛnɔ sa me. 4Wurubuaarɛ sagyere ɔbono Gyɔn gi gyere asa mɔ, anɛ ne n sa mɔ ɔkpa? Wurubuaarɛ abɛɛ nyamesɛ? Fɛꞌ lɛɛ gɛnɔ de nꞌ nu.”

5Yesu gi taasɛ ɔmɔ gɛnen mɔ, akyɔɔlɛ a tɔrɔ mɔmɔ wolɛ-wolɛ so, ne mɛ tɔgɛ yɛɛ, “Nengyene a kyule sa mɔ yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sa Gyɔn gɛnen ɔkpa ɔbono mɔ, ɔ laa taasɛ aye yɛɛ, ne menɛ n wɔra ne a mɛŋ sɔɔ Gyɔn gyi? 6Ne fɛɛ a kii tɔgɛ yɛɛ nyamesɛ ne n sa Gyɔn gɛnen ɔkpa ɔbono mɔ, asa mɔ pɛwu mɛ laa da aye abui mɔɔ. I lii fɛɛ mɛ nyi yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sun Gyɔn ne ɔ gyɛ daa Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo.” 7Gɛnen so mɔ mɛ lɛɛ gɛnɔ sa Yesu yɛɛ, “A mɛŋ nyi ɔbono ɔ sa Gyɔn gɛnen ɔkpa ɔbono mɔ.”

8Ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ maŋ tɔgɛ me berɛ mɔ, me kee maŋ tɔgɛ fɛye ɔbono ɔ sa me ɔkpa ne nꞌ kya wɔra ilaa ibono n kya wɔra mɔ.”

Yesu Gi Da Abelɛnsɛ Mɔ Gikpalɛ

9Ne Yesu gi da gikpalɛ sa abelɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Ɔnyen ɔko gi kyena. Ɔ dɔɔ gifɔlɛ giko ndɔɔ. Ɔ dɔɔ ndɔɔ mɔ gɛnen mɔ, o kyu nmɔ wɔra asa ako abaa dɔ yɛɛ mɛꞌ kerɛ nmɔ so sa mɔ de mɔ‑rɛ mɔmɔ mɛꞌ yɛ agyan abono mɛ laa nyɛ mɔ. Ne ɔ koso kpe ɔkpa kpaa kɛɛla. 10Gifɔlɛ mɔ abi aberɛ tɛɛsɛ a fo mɔ, ndɔɔ wura mɔ gi sun mɔ-dega ɔko yɛɛ, ɔꞌ kpe mɔ-ndɔɔ akerɛbo mɔ asɛ de mɛꞌ kyu mɔ-lɛɛ ogyiten bara mɔ. Mɔ-dega mɔ gi kpe mɔ, mɔ-ndɔɔ akerɛbo mɔ mɛ daarɛ mɔ, ne mɛ gya mɔ kii abaa gikpan. 11Ndɔɔ wura mɔ gi nu ilaa ibono i ba mɔ, o kii sun mɔ-dega ɔko mɔ-ndɔɔ akerɛbo mɔ asɛ. Ɔbono kee gi kpe mɔ, ndɔɔ akerɛbo mɔ mɛ daarɛ mɔ ne mɛ wɔra mɔ ibono i mɛŋ gyɛ iwɔrasɛ mɔ gya mɔ kii abaa gikpan. 12Ndɔɔ wura mɔ gi sun dega sasɛ. O kpe mɔ, ndɔɔ akerɛbo mɔ mɛ daarɛ ɔbono kee gooli mɔ, ne mɛ too mɔ lii ndɔɔ mɔ dɔ. 13Nfono mɔ, ndɔɔ wura mɔ gi taasɛ mɔ-nyoro yɛɛ, ‘Nnɛ ne nan wɔra me-ilaa idɛ ne?’ Ne o kii tɔgɛ sa mɔ-nyoro yɛɛ, ‘Nan sun me gbaa-gbaa me-gisen dɔ obi me-ndɔɔ akerɛbo adɛ asɛ. Mɔ berɛ, nɛ sɔɔ gyi yɛɛ mɛ laa kyu buubuu sa mɔ.’ Gɛsintin mɔ, o sun mɔ-bi mɔ mɔmɔ asɛ. 14Mɔ-bi mɔ gi kpe mɔ, mɔ, ndɔɔ akerɛbo mɔ mɛ kpɛ da de ginsi wu mɔ mɔ, mɛ tɔgɛ sa abara yɛɛ, ‘Ɔbono ɔ laa gyi mɔ-sɛ atɔ mɔ ne n kya ba faa. Aꞌ mɔɔ mɔ de mɔ-tɔgyi mɔ ɔꞌ nyɛ sii de aye.’ 15Gɛsintin mɔ, mɛ keda ndɔɔ wura mɔ mɔ-bi mɔ biidɛ lii ndɔɔ mɔ dɔ ne mɛ mɔɔ mɔ.”

Yesu gi da gikpalɛ gidɛ ta mɔ, ɔ taasɛ asa mɔ yɛɛ, “Imɔso menɛ ne ndɔɔ wura mɔ laa wɔra mɔ-ndɔɔ akerɛbo mɔ? 16Nꞌ tɔgɛ sa fɛye yɛɛ ndɔɔ wura mɔ laa kpaa mɔɔ mɔmɔ de oꞌ kyu ndɔɔ mɔ kyu wɔra akerɛbo pobɔrɔ abaa dɔ.” Asa mɔ mɛ nu imɔ idɛ mɔ, mɛ tɔgɛ yɛɛ, “Iŋ sa iꞌ ba gɛnen!”

17Mɛ lɛɛ gɛnɔ gɛnen mɔ, Yesu gi kerɛ ɔmɔ faa yiridididi ne ɔ taasɛ ɔmɔ yɛɛ, “Ne fɛɛ i maŋ ba gɛnen mɔ, i wonɛ so ne mɛ ŋmarasɛ imɔ idɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ? Mɛ ŋmarasɛ yɛɛ,

‘Gibui gibono ibu apɔrɔbo mɔ mɛ kyu too gɛbaamara mɔ

gɛnen gibui kolon gibono

ne n kii baa yɛgɛ ne obu mɔ gi wɔra ɔlon

ɔ yelɛ faa.

18Nyamesɛ kamaasɛ ɔbono

ɔ laa tɔrɔ gɛnen gibui gibono so mɔ,

kaasɛ laa gbaa gberi-gberi.

Ne gibui mɔ, mɔ, ne n kii baa tɔrɔ fo ɔko so mɔ berɛ,

fo laa kɔrɔ faa dogo-dogo wɔra fɛɛ nnyufo.’ ”

19Yesu gi da gikpalɛ mɔ gɛnen mɔ, Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo mɔ de mɔmɔ-asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ mɛ bii yɛɛ mɔmɔ ne ɔ darɛ. Imɔso mɛ laarɛ fɛɛ mɛꞌ keda mɔ gɛnen owi ɔbono. Mɛ kii mɛ selɛ sakpii ɔbono ɔ bo nfono mɔ gifuu.

Mɛ Soo Yesu Idoo Kyu Lii Lɛnpoo Gisɔɔ So

20Imɔso abelɛnsɛ abono mɛ kya laarɛ mɛꞌ keda Yesu mɔ mɛ san mɛ kya dii mɔ daa. Mɛ sun asa ako mɔ asɛ yɛɛ mɛꞌ kpaa penɛ fɛɛ mɛ gyɛ gɛsintin awura; nengyene ɔ tɔgɛ ilaa ibono mɛ laa nyɛ yelɛ imɔ so mɔ, de mɛꞌ kyu mɔ wɔra mɔmɔ-abɛyin ɔbelɛnsɛ ɔbono ɔ kya kerɛ mɔmɔ so mɔ abaa dɔ. 21Imɔso isɔɔ mɔ mɛ kpe Yesu asɛ ne mɛ kpaa too mɔ soso yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, a wu yɛɛ fo kya tɔgɛ ne fo kya nyiile ilaa de iꞌ kyena ɔkpa so. Fo berɛ, fo mɛŋ kya kerɛ nyamesɛ sakyɔ abɛɛ mɔ-nyisigyi ɔbono ɔ bo mɔ de foꞌ buu ɔko don ɔko. Fo kya nyiile asa Wurubuaarɛ ɔkpa daa de iꞌ kyena de Wurubuaarɛ gɛsintin mɔ. 22A dɛ fo giserɛ, tɔgɛ aye, imɔso Rom wura belɛ ɔbono ɔ kya kerɛ aye so ne ɔŋ kya son Wurubuaarɛ mɔ, i dɛ ɔkpa Wurubuaarɛ asɛ yɛɛ aꞌ sɔɔ mɔ-lɛnpoo abɛɛ a mɛŋ sa aꞌ sɔɔ?” 23Yesu, mɔ, gi dɛsɛ yɛɛ mɛ kya soo mɔ idoo daa. Ne ɔ tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, 24“Ɔko ɔꞌ lɛɛ aterenbi gibi ba de nꞌ kerɛ.” Gɛsintin mɔ, mɛ kyu aterenbi gibi kyu sa mɔ, ne ɔ taasɛ ɔmɔ yɛɛ, “Anɛ gimu de mɔ-ginyen ne n gyanꞌ aterenbi gibi gidɛ so faa?” Mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Rom wura belɛ mɔ-lɛɛ.” 25Ne Yesu gi kisee tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “To! Gɛnen berɛ mɔ, ilaa ibono i gyɛ Rom wura belɛ mɔ-lɛɛ mɔ fɛꞌ kyu sa mɔ, ne ibono, mɔ, i gyɛ Wurubuaarɛ-lɛɛ mɔ, fɛꞌ kyu sa Wurubuaarɛ.” 26Gɛnɔɔbono ɔ lɛɛ gɛnɔ sa ɔmɔ mɔ, i dɛ mɔmɔ-gɛnɔ. Mɛ mɛŋ nyɛ ilaa nyɛnyɛn iko lii ilaa ibono ɔ tɔgɛ sansana mɔ de mɛꞌ kyu mɔ wɔra nbɛlɛ dɔ. Imɔso mɛ mɛŋ baa taalɛ tɔgɛ sɛi.

Saadusii Awura Mɛ Taasɛ Yesu Lɛwu Gɛmara Ilaa

27Saadusii gikpen dɔ awura ako kee mɛ ba Yesu asɛ. Saadusii awura adɛ ne n kpɛ mɛ dɛ yɛɛ nengyene nyamesɛ gi wuꞌ mɔ, i ta. Iŋ baa i bo gɛtɛɛko ɔ laa kpaa kyena, ne Wurubuaarɛ maŋ baa kyingi asa gɛkaako. 28Gɛnen asa adɛ mɛ ba Yesu asɛ baa taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, Mosisi gi yela nbara nko sa aye yɛɛ, ‘Nengyene ɔnyen gi wuꞌ taa mɔ-ka yɛgɛ owi ɔbono mɔ-ka mɔ mɛŋ ti korogɛ sa mɔ mɔ, mɔ-daa abɛɛ mɔ-tedɛ oꞌ kyu ɔkyii mɔ lɛɛ gikulaa de mɔ‑rɛ mɔ mɛꞌ korogɛ nbii sa mɔ-kuli ɔbono o wuꞌ mɔ.’ 29To. Owi ɔko dɔ mɔ, ɔnyen ɔko mɔ‑rɛ mɔ-tedɛana asee ne n kyena. Gɛnen ɔnyen baarɛ gi kyu ɔkyii. Mɔ‑rɛ mɔ-ka mɔ mɛŋ korogɛ ne o wuꞌ taa mɔ-ka mɔ yɛgɛ. 30Mosisi nbara nbono ɔ yela sa aye mɔ so mɔ, mɔ-gigyaamara mɔ gi kyu ɔkyii mɔ lɛɛ gikulaa. Mɔ‑rɛ ɔkyii mɔ mɛ mɛŋ korogɛ, ne mɔ kee gi wuꞌ taa ɔkyii mɔ yɛgɛ. 31Ɔsasɛ mɔ kee gɛnen, ne mɔmɔ anyen sono mɔ pɛwu mɛ dena ɔkyii mɔ gyanꞌ, ne mɛ wuꞌ taa mɔ yɛgɛ. Ɔkyii mɔ mɛŋ korogɛ sa mɔmɔ ɔko‑rɛ ɔko. 32Laalaalogɛ mɔ, ɔkyii mɔ kee gi wuꞌ. 33To, nengyene Wurubuaarɛ laa kyingi asa mɔ, anɛ ne n bo gɛnen ɔkyii baarɛ gɛkyena pobɔrɔ gɛbono dɔ? I kya nyiile yɛɛ owi ɔbono mɛ tɛ de ansi mɔ, mɔmɔ anyen sono adɛ pɛwu mɛ dena mɔ.”

34Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Abono mɛ tɛ de ansi mɔ ne n kya dena. 35Asa abono Wurubuaarɛ gi wu yɛɛ mɛ kaaborɛ mɛꞌ nyɛ kyena mɔ asɛ ne ɔ laa kyingi mɔmɔ lii ibuni dɔ gɛkaako mɔ, mɔmɔ berɛ, gɛdena gɛŋ baa gɛ bo no sa mɔmɔ. 36Mɛ maŋ baa wuꞌ gɛkaako. Mɔmɔ-gɛkyena gɛ laa wɔra daa fɛɛ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ-lɛɛ mɔ ɔnan. Mɛ gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-biana gɛsintin. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ gi kyingi mɔmɔ lii ibuni dɔ.”

37Ne Yesu gi kii tɔgɛ sa Saadusii awura mɔ yɛɛ, “Fɛ kya sɔɔ akyɔɔlɛ yɛɛ asa mɛ wuꞌ mɔ, iŋ baa i bo gɛtɛɛko mɛ laa kpaa kyena mɔ, aꞌ kerɛ Wurubuaarɛ agyɛbi ɔwolɛ mɔ dɔ de aꞌ kerɛ. Ɔwolɛ mɔ dɔ mɔ, Mosisi gbaaꞌ gi wolaa lɛɛ nyiile aye yɛɛ asa mɛ wuꞌ mɔ, mɛ bo gɛtɛɛko mɛ kya kpaa kyena. O nu Wurubuaarɛ gi tɔngɛ sa mɔ lii giponfɛ giko dɔ ne ɔ ŋmarasɛ agyɛbi mɔ yela yɛɛ,

‘Me ne n gyɛ Aberaham Wurubuaarɛ.

N gyɛ Ayisiki Wurubuaarɛ,

ne nꞌ gyɛ Gyeekɔpo Wurubuaarɛ.’

38Aberɛ abono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ sa Mosisi mɔ, gɛnen asa adɛ mɛ ti wolaa wuꞌ. Ne fɛɛ iloobu idɛ mɛŋ bo gɛtɛɛko daa mɔ, Wurubuaarɛ maŋ tɔgɛ yɛɛ, ‘N gyɛ mɔmɔ-Wurubuaarɛ.’ Nkana ɔ laa tɔgɛ daa yɛɛ, ‘Nɛ naa kyena wɔra mɔmɔ-Wurubuaarɛ yɛgɛ.’ Imɔso Wurubuaarɛ nyi yɛɛ mɛ bo gɛtɛɛko mɛ tɛ.” 39Yesu gi tɔgɛ gɛnen ta mɔ, Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo mɔ ako mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, fo lɛɛ gɛnɔ kanpɛ.” 40Kpɛ kyu lii nfono mɔ, ɔko mɛŋ baa taalɛ too Yesu soso kerɛ.

Yesu Gi Kisee Taasɛ Asa Mɔ Wura Deefidi Ilaa

41Nfono mɔ, Yesu, mɔ, gi taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Nnɛ so ne ɔkamaasɛ kya tɔgɛ yɛɛ ɔbono Wurubuaarɛ laa sun de oꞌ gyi gɛwura mɔ Wurubuaarɛ adɛ so mɔ laa kisee wɔra daa Wura Deefidi ɔnaanabi? 42Yɛgɛ Deefidi gbaa-gbaa gi ti tɔgɛ kaasɛ mɔ ilaa wolaa yela. Ɔ tɔgɛ Wurubuaarɛ Ilon Ɔwolɛ mɔ dɔ yɛɛ,

‘Wurubuaarɛ laa tɔgɛ sa me-Wura mɔ yɛɛ,

“Baa kyena me-gibaa gyisɛ so de me‑rɛ fo aꞌ gyi gɛwura

43de nꞌ yɛgɛ foꞌ kyise fo-akyobo de fo-ayaa.” ’ ”

44Yesu gi kii lɛɛ gɛsɛ yɛɛ, “Imɔso Deefidi kya terɛ kaasɛ yɛɛ, ‘Me-Wura’ faa mɔ, nnɛ so ne ɔ laa kisee wɔra daa Deefidi ɔnaanabi?”

Fɛꞌ Kerɛ Fɛye-Nyoro So De Nbara Aŋmarasɛbo Mɔ

45Owi ɔbono asa mɔ pɛwu mɛ kya nu Yesu asɛ mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, 46“Fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dɔɔdan de aye Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo adɛ. Mɛ kya laarɛ daa ngbɛ belɛ-belɛ gisuu naa asa dɔ. Mɛ kya laarɛ fɛɛ asa mɛꞌ terɛ mɔmɔ yɛɛ ‘Abelɛnsɛ’ de mɛꞌ kyu buubuu faala ɔmɔ sakpii dɔ de ɔkamaasɛ oꞌ wu. Ne fɛɛ mɛ kya kpe mɔmɔ-akyangbon dɔ mɔ, abɛɛ mɛ laa gyi gɛkɛ belɛ mɔ, abelɛnsɛ de anyamesɛ gbaaꞌgbaa ikyenaten ne mɛ kya laarɛ. 47Mɔmɔ gɛnen asa abono ne n kya kii kudi akyii ikulaabo mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-biana gyi, yɛgɛ mɛ laa dalaa mɔ, mɛ kya dalaa faa bolo-bolo de asa mɛꞌ nyɛ yen mɔmɔ yɛɛ mɔmɔ ne n nyi gɛdalaa. Owi ɔbono Wurubuaarɛ laa gyi mɔmɔ-nbɛlɛ mɔ, mɔmɔ-gisobiidɛ gi laa nyaakyɔ too.”

21

Yesu Gi Yen Okulaabo Yenbo Ɔko

1Yesu bo Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so mɔ, ɔ diirɛ mɔ-ansi kerɛ gidɛkaa gibono asa mɛ kya kyu aterenbi wɔra sa Wurubuaarɛ mɔ. O wu aterenbi awura mɛ kya lɛɛ mɔmɔ-aterenbi mɛ kya wɔra. 2Nfono mɔ, o wu ɔkyii okulaabo yenbo ɔko, mɔ, gi baa kyu aterenbi abi anyɔ ako baa wɔra gidɛkaa mɔ dɔ. 3Yesu gi wu gɛnen mɔ, o nyiile mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Iŋ gyɛ fɛ wu okulaabo yenbo baarɛ? Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, ɔkyii baarɛ gi kyɛɛ Wurubuaarɛ aterenbi don asa sɛnsɛ adɛ pɛwu. 4I kya nyiile yɛɛ asa adɛ pɛwu mɛ lɛɛ mɔmɔ-aterenbi dɔ daa kyu baa kyɛɛ Wurubuaarɛ. Ɔkyii baarɛ, mɔ, ipii ibono ɔ bo ne nkana imɔ ne ɔ tɛ kpasa de mɔ, imɔ pɛwu ne o kyu baa kyɛɛ Wurubuaarɛ faa.”

Yesu Gi Tɔgɛ Yela Yɛɛ Gyɛrusalem Laa Baa Boori

5Yesu akasɛbo mɔ ako mɛ kya gyi nsingyi kyu lii Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ so. Mɛ kya diilɛ mɔ-ɔdan ne mɛ kya kerɛ abui dɛnsɛ-dɛnsɛ abono mɛ kyu pɔrɔ mɔ mɔ de ilaa dɛnsɛ ibono asa mɛ kyu baa kyɛɛ Wurubuaarɛ ne mɛ kyu lɔrɔ obu mɔ mɔ. Yesu, mɔ, gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, 6“Imɔ ibono pɛwu fɛ kya wu faa, i laa baa fo owi ɔko mɔ, ako mɛ laa baa boori imɔ bun. Ba‑a gibui kolon gi maŋ san yɛɛ gi maŋ dɛ gɛsɛ.” 7Yesu akasɛbo mɔ dɔ ako mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, owi ɔmɔ dɔ ne mɛ laa boori imɔ bun gɛnen? Menɛ ilaa ne nan ba de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ ilaa idɛ i kya laarɛ iꞌ ba gɛsintin?” 8Ɔ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dandan daa de ɔko ɔꞌ mɛŋ sa ɔꞌ nyɛ fɛye penɛ. Asa sakyɔ mɛ laa naa mɛ kya tɔgɛ yɛɛ mɔmɔ ne n gyɛ me ɔbono Wurubuaarɛ gi sun mɔ. Mɛ laa tɔgɛ yɛɛ, ‘Owi mɔ gi fuude.’ Fɛ nu gɛnen mɔ, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ buu mɔmɔ-gitan.

9“Nengyene fɛ kya nu yɛɛ faanaa isowolɛ mɛ kya kɔ de abara, de faanaa asa mɛŋ kya kyule mɔmɔ-ɔsowolɛ mɔ, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ fɛye-gisen giꞌ ŋmaa fɛye. Imɔ idɛ i gyɛ ilaa ibono i laa daa giba mɔ daa. Ne i mɛŋ gyɛ yɛɛ ilaa kamaasɛ i kya yela ɔkara ayaa abono so ne.” 10Ne Yesu gi kii tɔgɛ ɔmɔ yɛɛ, “Fɛ laa nu asa kpɛi-kpɛi mɛ laa laarɛ ikɔ too abara so. Abɛyin de abɛyin mɛ laa koso yelɛ mɛ kya kɔ de abara. 11Nten kpɛi-kpɛi so mɔ, gɛsinkpan gɛ laa gyigisi de ɔlon, akon a laa tɔrɔ, ne alɔtɔ abono a kya kyangɛ asa mɔ a laa gbigi. Ilaa ibono i laa wɔra gɛsinkpan mɔ so mɔ, i laa wɔra asa gifuu. Ilaa belɛ-belɛ i laa wɔra Wurubuaarɛ awolɛ dɔ, ne i laa lɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon nyiile asa.

12“Pɛi ne gɛnen ilaa idɛana pɛwu i laa baa ba mɔ, ibono fɛ gyɛ me-akasɛbo faa so mɔ, asa abaa a laa gyanꞌ fɛye so de mɛꞌ ka fɛye-ansi. Mɛ laa kparɛ fɛye kpe mɔmɔ-akyangbon dɔ kpaa gyi fɛye-nbɛlɛ de mɛꞌ kyu fɛye tii de ibu. Mɛ laa kparɛ fɛye kpe awura de abɛyin abelɛnsɛ ansi dɔ. Me so ne mɛ laa wɔra fɛye imɔ idɛ pɛwu. 13I ba gɛnen mɔ, i laa bugi ɔkpa sa fɛye daa de fɛꞌ nyɛ tɔgɛ me-ilaa sa mɔmɔ. 14Fɛꞌ kyu too fɛye-nyoro so yɛɛ fɛ maŋ sa gɛwɔnsa yela yɛɛ idɛ ne a laa kpaa tɔgɛ nbɛlɛ mɔ ogyiten. 15Owi mɔ gi fo mɔ, me, Yesu ne nan sa fɛye agyɛbi de ɔlaako ginyi de fɛꞌ kyu lɛɛ gɛnɔ. Fɛye-akyobo mɔ dɔ ɔko‑rɛ ɔko maŋ nyɛ lɛɛ imɔ gɛnɔ abɛɛ mɛꞌ sɔɔ imɔ akyɔɔlɛ. 16Fɛye abono fɛ kya son me faa dɔ ako akorogɛbo, abɛɛ fɛye-daana, abɛɛ fɛye-tedɛana, abɛɛ fɛye-subuana, abɛɛ fɛye-kyɛmenɛana, mɛ laa fɛ fɛye dɔ ako sa fɛye-akyobo de mɛꞌ mɔɔ fɛye dɔ ako. 17Me so mɔ, ɔkamaasɛ laa kyo fɛye. 18Mɛ dabɔlɛ kyo fɛye nnɛ mɔ, mɛ maŋ taalɛ wɔra fɛye sɛi. 19Fo ɔbono fo ka gyan me so kpaa lii mɔ, fo laa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan.

20“Nengyene fɛ wu asogya mɛ kyaabɔɔ Gyɛrusalem mɔ, fɛꞌ bii yɛɛ i maŋ kɛɛla ne ɔsowolɛ mɔ laa boori bun. 21Fɛ wu gɛnen mɔ, fɛye abono fɛ bo Gyudiya gɛsinkpan so mɔ, fɛꞌ selɛ kpe abii dɔ. Fɛye abono fɛ bo ɔsowolɛ mɔ so mɔ, fɛꞌ lii mɔ dɔ, ne fɛye abono, mɔ, fɛ bo ndɔɔ dɔ gɛnen owi ɔbono mɔ, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ tɔgɛ yɛɛ fɛ laa kii ba nten dɔ. 22Gɛnen owi ɔbono ne Wurubuaarɛ laa ka asa ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ wɔra mɔ gikɔ. Ɔ biidɛ mɔmɔ-giso gɛnen mɔ, i laa yɛgɛ ilaa kamaasɛ ibono mɛ ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ mɔ iꞌ nyɛ ba gɛsintin. 23Awɔrɔfɔɔ a laa nyaakyɔ gikyɔ so mɔ, akyii abono mɛ da itɔ gɛnen nkɛ nbono dɔ mɔ abɛɛ mɔmɔ-biana mɛ san mɛ kya nyabo mɔmɔ mɔ, mɔmɔ laako. I kya nyiile yɛɛ gɛyiyɛɛ belɛ gɛ laa tɔrɔ gɛsinkpan so, ne Wurubuaarɛ laa lɛɛ mɔ-ginyadon gɛwi nyiile fɛye Gyuda awura adɛ. 24Asa mɛ laa mɔɔ Gyuda awura ako de nki. Mɛ laa keda mɔmɔ ako gikyii ŋminde mɔmɔ kyu kpaa bingiri asafo gɛten kamaasɛ kyaabɔɔ de gɛsinkpan so. Asafo ne nan san kyu Gyɛrusalem ɔsowolɛ kyu bingiri mɔmɔ-lɛɛ kpaa fo owi ɔbono mɔmɔ-lɛɛ ɔlon laa yela ɔkara mɔ.

Yesu Gi Kii Tɔgɛ Mɔ-Gɛsinkpan So Gikiiba Ilaa

25“Asa mɛ laa wu ilaa lɛɛnyiilesɛ owi de bosɛ de agyɛkpebi dɔ. Gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi mɛ laa nu apoo kya gbere, ne mɛ laa nu afuu abono a laa da apoo so mɔ, i laa ŋmaa mɔmɔ-asen, ne mɔmɔ-nyoro gi laa togɛ mɔmɔ. 26Asa mɛ laa wu ilaa ibono i kya wɔra gɛsinkpan so mɔ, imɔ-gifuu dɔ so‑o so mɔ, i laa yɛgɛ mɛ laa lii tɔrɔ mɛ kya kiidɛ ma‑a wu. I kya nyiile yɛɛ ɔlon kpɛi-kpɛi ɔbono ɔ bo soso ne i yɛgɛ a taalɛ a tɛ gɛsɛ gɛrɛ mɔ, Wurubuaarɛ laa keda mɔ kyɛɛgɛ. 27Nfono mɔ, asa mɛ laa wu me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan naa lii Wurubuaarɛ awolɛ dɔ n kya ba, n dɛ ɔlon de nyisigyi belɛ. 28Nengyene fɛ wu gɛnen ilaa idɛana i yii gɛsɛ i kya ba mɔ, fɛꞌ diirɛ fɛye-ansi kerɛ soso. I lii fɛɛ owi ɔbono Wurubuaarɛ laa mɔlɛgɛ fɛye de fɛꞌ nyɛ fɛye-nyoro mɔ gi fuude ne.”

Fɛꞌ Kerɛ Dɔɔdan De Kirisito Gikiiba Mɔ Gi Mɛŋ Tuule Fɛye

29Ne Yesu gi da gikpalɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kerɛ gifeeya oyii de iyii sɛnsɛ. 30Nengyene fɛ kya wu iyii i kya yaa ne i kya laarɛ iꞌ pɔrɔgɛ mɔ, fɛ kya bii yɛɛ gikyɛ gi kya fuude ne. 31Gɛnen kee ne i dɛ ne. Nengyene fɛ wu ilaa ibonoana nɛ tɔgɛ sa fɛye faa i kya ba mɔ, fɛꞌ bii yɛɛ Wurubuaarɛ kya laarɛ ɔꞌ lɛɛ mɔ-gɛwuragyi mɔ nyiile asa kon. 32Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa. Asa abono mɛ tɛ gɛsinkpan so gɛnen aberɛ adɛ dɔ mɔ mɛ maŋ wuꞌ logɛ pɛi de gɛnen ilaa idɛana pɛwu iꞌ lɔɔ ba. 33Soso de gɛsɛ i laa yela ɔkara. Me-agyɛbi mɔ berɛ a maŋ yela ɔkara gɛkaako kpa‑a.

34“Fɛꞌ dɛsɛ fɛye-nyoro so. Fɛꞌ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ ɔkon gigyi de nta giboo de fɛye-gɛkyena dɔ ilaa tirisɛ iꞌ gyi fɛye-amu. I mɛŋ gyɛ gɛnen mɔ, gɛkɛ gɛbono nan kii ba mɔ, i laa tuule fɛye; fɛ maŋ dɛsɛ. 35I kya nyiile yɛɛ gɛnen gɛkɛ gɛbono gɛ laa tuule asa sɛnsɛ pɛwu abono mɛ bo gɛsinkpan so mɔ fɛɛ gɛnɔɔbono ɔdoo kya too gɛbuɛ mɔ. 36Fɛꞌ dɛsɛ fɛye-nyoro so owi kamaasɛ dɔ fɛ kpɛ fɛ kya dalaa fɛ kya kolɛ Wurubuaarɛ yɛɛ ɔꞌ sa fɛye ɔlon de nengyene gɛnen ilaa idɛ pɛwu i ba i kya wɔra mɔ de fɛꞌ nyɛ taalɛ lii imɔ dɔ de fɛꞌ nyɛ ayaa yelɛsɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ-ansi dɔ.”

37Gɛkɛ kamaasɛ mɔ Yesu kya nyiile asa ilaa Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so. Owi gi ta mɔ, ɔ kya lii Gyɛrusalem de ɔꞌ kpaa dɛ Nfɔ Iyii Gibii mɔ so. 38Gɛdɛ gɛ kpɛ gɛ kya kɛ mɔ, ɔ kya kii ba Gyɛrusalem Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so. Asa mɔ pɛwu mɛ kya ba mɔ asɛ nno nyɛnyɛngɛ fu‑u de mɛꞌ nyɛ nu mɔ-ilaa nyiilesɛ mɔ.

22

Gyuda Awura Abelɛnsɛ Mɛ Da Gɛdɛ Yela De Mɛꞌ Nyɛ Yesu Mɔɔ

1Gyuda awura Bodobodo Maadiisɛ gɛkɛ belɛ gɛbono mɛ kya terɛ yɛɛ Lɛwu Gi Seregɛ Aye So mɔ gɛ kya fuude. 2Ne Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de mɔmɔ-nbara aŋmarasɛbo mɔ mɛ kya laarɛ gɛnɔɔbono mɛ laa nyɛ Yesu mɔɔ mɔ, mɛ kii mɛ selɛ sakpii ɔbono ɔ yelɛ Yesu gɛmara mɔ.

3Nfono mɔ, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi suu de Gyudasɛ. Ɔ gyɛ Yesu isɔɔ gudu anyɔ mɔ dɔ ɔko. Mɔ-ginyen giko ne n gyɛ Isikaayɔtɛ. 4Ilaa nyɛnyɛn gɛmu mɔ gi suu de Gyudasɛ mɔ, o kpe kpaa wu gɛnen asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ adiibo abelɛnsɛ. Ne ɔ tɔgɛ mɔmɔ yɛɛ ɔ laa laarɛ ɔkpa ɔbono so ɔ laa nyɛ kyu Yesu wɔra mɔmɔ-abaa dɔ mɔ. 5Mɛ nu gɛnen mɔ, i wɔra mɔmɔ ɔkon ne mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ ɔ taalɛ wɔra gɛnen mɔ, mɔmɔ, mɔ, mɛ laa sɔɔ mɔ ka gikɔ. 6O kyule ne ɔ san ɔ kya laarɛ owi ɔbono i laa sa de oꞌ kyu Yesu wɔra mɔmɔ-abaa dɔ ne asa sɛnsɛ mɔ mɛ maŋ bii mɔ.

Yesu Mɔ‑rɛ Mɔ-Adɛ Mɛ Gyi Gɛkɛ Belɛ

7Gɛkɛ gɛbono Bodobodo Maadiisɛ Agyiberɛ mɔ gɛ kya yii gɛsɛ mɔ, mɛ kya kyɔɔlɛ isandɛ de mɛꞌ kyu gyi mɔmɔ-Lɛwu Gi Seregɛ Aye So gɛkɛ belɛ mɔ. 8Gɛnen gɛkɛ gɛbono dɔ mɔ, Yesu gi lɛɛ Piita mɔ‑rɛ Gyɔn sun yɛɛ, “Fɛꞌ kpe de fɛꞌ kpaa baala Lɛwu Gi Seregɛ Aye So gɛkɛ belɛ mɔ agyudɔ sa aye de aꞌ baa gyi.” 9Ne mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Fonɛ ne fo kya laarɛ aꞌ kpaa baala agyudɔ mɔ yela?” 10Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ naa loo nten dɔ. Fɛ kya loo mɔ, fɛ laa wu ɔnyen ɔko, ɔ so nkyu de gɛlɔbi. Fɛꞌ buu mɔ kpaa loo gɛten gɛbono dɔ ɔ laa loo mɔ 11de fɛꞌ taasɛ gɛten wura mɔ yɛɛ, ‘Ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ asafo obu ɔmɔ dɔ ne mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ laa kyena de mɛꞌ gyi Lɛwu Gi Seregɛ Aye So Gɛkɛ Belɛ agyudɔ mɔ?’ 12Gɛten wura mɔ laa nyiile fɛye soso-lɛɛ obu belɛ ɔko. Ikyenaten de ikamaasɛ i ti i bo nno. Fɛꞌ kerɛ agyudɔ mɔ yela sa aye nno.”

13Yesu akasɛbo mɔ mɛ kyon. Gɛsintin mɔ, mɛ kpaa wu ilaa kamaasɛ fɛɛ gɛnɔɔbono Yesu gi nyiile mɔmɔ mɔ. Ne mɛ kerɛ Lɛwu Gi Seregɛ Aye So gɛkɛ belɛ agyudɔ mɔ yela nno.

Yesu Gi Nyiile Mɔ-Isɔɔ Mɔ Yɛɛ Ɔ Laa Wuꞌ Sa Mɔmɔ

14Owi gyisɛ mɔ gi fo mɔ, Yesu mɔ‑rɛ mɔ-isɔɔ mɔ mɛ kpe nno kpaa kyena mɛ kya gyi. 15Mɛ kya gyi mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Nɛ tansi laarɛ yɛɛ me‑rɛ fɛye aꞌ gyi gɛnen Lɛwu Gi Seregɛ Aye So agyudɔ adɛ dabɔlɛ pɛi de nꞌ lɔɔ wu ɔlaawusɛ ɔbono ɔ dɛ sa me mɔ. 16N kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ meŋ baa kii gyi gɛnen gɛsi gɛdɛ. Pɛi de nꞌ kii gyi gɛmɔ mɔ, gɛnen mɔ, ilaa ibono so a kya gyi gɛmɔ gɛsi kamaasɛ mɔ i ba gɛsintin ne Wurubuaarɛ gi ti yɛgɛ asa mɛ nyɛ mɔ-gɛwuragyi dɔ gɛkyena.”

17Ɔ tɔgɛ gɛnen ta mɔ, o puru konkon de nta, ne o kyu afaala kyu sa Wurubuaarɛ, ne o kyu sa mɔ-isɔɔ mɔ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ sɔɔ nta ndɛ de fɛꞌ nun kɔɔlɛ. 18Nꞌ tɔgɛ fɛye yɛɛ pɛi ne nan kii nun nta mɔ, gɛnen mɔ, asa mɛ nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ gɛkyena.”

19Ɔ tɔgɛ gɛnen ta mɔ, o puru bodobodo keda, o kyu afaala sa Wurubuaarɛ, ne ɔ gbaa-gbaa mɔ dɔ kyu sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Me-nyoro ne. N dɛ mi‑i sa fɛye. Fɛꞌ wɔra imɔ idɛ kyu nyingi me.” 20Gɛnen kee ne mɛ gyi ta mɔ, o puru konkon de nta keda, ne ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Nta nbono n dɛ mii sa fɛye faa, me-nkalan ne. Nan wuꞌ mɔ, me-nkalan gi laa kyɛɛgɛ fuɛ sa fɛye, de Wurubuaarɛ ɔꞌ yɛgɛ fɛye‑rɛ mɔ fɛꞌ nyɛ wɔra gɛnɔ pobɔrɔ.

21“Ɔbono ɔ laa yɛgɛ me-akyobo mɛꞌ nyɛ me mɔ bo me asɛ gɛnen ogyiten baarɛ. 22I bo no yɛɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan wuꞌ lɛwu ɔbono ɔnan Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ yela mɔ. Ɔbono ɔ laa kyu me wɔra me-akyobo mɔ abaa dɔ mɔ berɛ, kaasɛ laako!” 23Nfono mɔ mɔ-isɔɔ mɔ mɛ yii gɛsɛ mɛ kya taasɛ abara de mɛꞌ bii mɔmɔ dɔ ɔkolon ɔbono ɔ laa wɔra gɛnen mɔ.

24Nfono mɔ, Yesu isɔɔ mɔ mɛ kya sɔɔ abara akyɔɔlɛ yɛɛ mɔmɔ pɛwu dɔ mɔ anɛ ne n don mɔ-nanbo. 25Imɔso Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Asa abono mɛ mɛŋ nyi Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ, mɔmɔ-awura mɛ kya kyu abono mɛ bo mɔmɔ gɛsɛ mɔ wɔra fɛɛ mɔmɔ-nbide, ne abono mɛ kya gyi gɛbelɛnsɛ mɔmɔ so mɔ, mɛ kya yɛgɛ ɔmɔ mɛꞌ terɛ mɔmɔ yɛɛ, ‘Aye-sɛana.’ 26Fɛye-lɛɛ berɛ, iŋ kaaborɛ iꞌ wɔra fɛɛ asa abono. Ɔbono ɔ don mɔ-nanboana mɔ gi kaaborɛ ɔꞌ bara mɔ-nyoro gɛsɛ de oꞌ bingiri fɛɛ gɛbii pii gɛkpaa fɛye dɔ de ɔbono ɔ gyɛ fɛye-ɔgyangbarabo mɔ ɔꞌ wɔra mɔ-nyoro fɛɛ fɛye-dega. 27Ɔbono ɔ tɛ ne mɛ kya kyu agyudɔ baa yii mɔ de oꞌ gyi mɔ, de ɔbono ɔ laa kyu agyudɔ mɔ baa yii mɔ mɔ, ɔmɔ dɔ mɔ, anɛ ne n don mɔ-nanbo? Asa asɛ mɔ, ɔbono ɔ tɛ ne mɛ kya kyu agyudɔ baa yii mɔ mɔ ne n don. Me berɛ nɛ ba daa de nꞌ baa son fɛye.

28“Me-ɔlaawusɛ kamaasɛ dɔ mɔ, fɛye ne n gyɛ abono fɛ mili me. 29Fɛɛ gɛnɔɔbono me-sɛ Wurubuaarɛ gi sa me gɛwuragyi mɔ, me kee nɛ sa fɛye gɛwuragyi. 30Aberɛ abono n kya gyi gɛwura mɔ, me‑rɛ fɛye a laa wɔra abaa gyi de aꞌ nun dabɔlɛ. Fɛ laa gyi gɛwura Isirale nten gudu nnyɔ mɔ so de fɛꞌ gyi mɔmɔ-nbɛlɛ sa mɔmɔ.”

Yesu Gi Tɔgɛ Yɛɛ Piita Laa Kine Yɛɛ Ɔ Mɛŋ Nyi Mɔ

31Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ sa Simon yɛɛ, “Simon, Simon, kerɛ! Ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi kolɛ ɔkpa de ɔꞌ nyɛ fo‑rɛ fo-nanboana adɛ de ɔꞌ daasɛ gisɔɔgyi gibono fɛ bo sa me mɔ kerɛ. 32Fo berɛ nɛ dalaa sa fo yɛɛ fo-gisɔɔgyi mɔ giŋ sa giꞌ koso me so. Nengyene fo-gisɔɔgyi gi kii wɔra ɔlon mɔ, kpaa fo-nanboana de mɔmɔ-lɛɛ giꞌ wɔra ɔlon kee.” 33Simon Piita, mɔ, gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Me-wura, mɛ laa tii fo de obu‑o, mɛ laa mɔɔ fo daa‑o, me‑rɛ fo ne.” 34Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Sɔɔ gibui yela, gɛnyɛ gɛdɛ pɛi de kyaasɛ gyangbarasɛ ɔꞌ lɔɔ folɛ mɔ, fo laa sorogɛ gikpadɔ gisaꞌ yɛɛ fo mɛŋ nyi me.”

35Nfono mɔ Yesu gi taasɛ mɔ-isɔɔ mɔ yɛɛ, “Owi ɔbono nɛ sun fɛye ne fɛ mɛŋ keda aterenbi, abɛɛ ilaa ɔwɔraten abɛɛ ayaawolɛ mɔ, fɛ kponderɛ ilaa iko?” Mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Kuaa, aŋ kponderɛ sɛi sɛi.” 36Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Nperɛ berɛ fɛye dɔ ɔbono ɔ bo aterenbi ɔwɔraten abɛɛ atɔ ɔwɔraten mɔ oꞌ puru keda. Ne ɔbono, mɔ, ɔŋ bo gɛki mɔ ɔꞌ fɛ mɔ-gɛgbɛ de oꞌ kyu sɔɔ gɛki. 37I bo Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ yɛɛ,

‘Mɛ kalɛ mɔ wɔra ilaa nyɛnyɛn awɔrabo dɔ.’

N kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ i laa ba me so gɛnen. Me-gɛsinkpan so gɛkyena gɛ kya ba laalaalogɛ fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ wolaa ŋmarasɛ yela mɔ.” 38Ɔ tɔgɛ gɛnen ta mɔ, mɔ-isɔɔ mɔ mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, kerɛ, a bo nki nnyɔ.” Ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “I kaabo gɛnen.”

Yesu Gi Kpaa Dalaa Nfɔ Iyii Gibii So

39Yesu gi lii kpe Nfɔ Iyii Gibii mɔ so, fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ wolaa ɔ kya wɔra mɔ, ne mɔ-akasɛbo mɔ mɛ buu mɔ. 40Mɛ fo nno mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ dalaa yɛɛ ilaa ibono i kya ba mɔ i mɛŋꞌ nyɛ fɛye penɛ de fɛꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn.” 41Ɔ naa taa mɔmɔ yɛgɛ tu kpe ansi dɔ ŋmaraa, ne o sii ŋmii ɔ kya dalaa. 42Ɔ dalaa yɛɛ, “Me-sɛ, nengyene fo laa kyule mɔ, nkana yɛgɛ awɔrɔfɔɔ abono a kya ba me so faa aꞌ kyon gibaafon. Nɛ dabɔlɛ kolɛ gɛnen faa, i mɛŋ gyɛ me-lɛɛ gɛlaarɛ ne gɛꞌ wɔra. Fo-lɛɛ gɛlaarɛ ne gɛꞌ wɔra.” [ 43Ɔ dalaa gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ ɔsɔɔ gi lii Wurubuaarɛ dɔ ba mɔ asɛ baa sa mɔ ɔlon. 44Imɔ gɛnen gbaa mɔ, mɔ-gisen dɔ i kya dɛɛ mɔ, ne o kii lɔrɔ pɛɛrɛ ansi dalaa. Gisisiri gibono gi kya lii mɔ-nyoro so gi kya tɔrɔ gɛsinkpan mɔ gi dɛ fɛɛ nkalan.] 45Yesu gi kyon ɔꞌ kpaa dalaa mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kya yiyɛɛ mɔ so, ne ginsi gidɛ gi baa yuuri mɔmɔ. Yesu gi dalaa ta ne ɔ baa tu mɔmɔ mɔ, mɛ dɛ ginsi gidɛ. 46O kyingi mɔmɔ, ne ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ dɛ daa? Fɛꞌ koso de fɛꞌ dalaa yɛɛ ilaa ibono i kya ba mɔ i mɛŋꞌ nyɛ fɛye penɛ de fɛꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn.”

Yesu Akyobo Abaa A Gyanꞌ Mɔ So

47Yesu san ɔ yelɛ ɔ kya tɔngɛ mɔ, sakpii belɛ ɔko gi dii lii mɔmɔ so. Gyudasɛ ɔbono ɔ gyɛ mɔ-isɔɔ gudu anyɔ mɔ dɔ ɔko gyangbara ɔ sa mɔmɔ. Gyudasɛ gi fo mɔ, ɔ naa kpe Yesu asɛ, ɔ kya laarɛ ɔꞌ faala mɔ da mɔ gya-gya. 48O kpe Yesu asɛ mɔ, Yesu gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Gyudasɛ, me-afaala ne? Gɛnen ne fo laa kyu me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, wɔra me-akyobo abaa dɔ ne?” 49Yesu isɔɔ mɔ mɛ wu ilaa ibono i kya ba mɔ, mɛ taasɛ Yesu yɛɛ, “Aye-wura, aꞌ ŋɛ mɔmɔ nki?” 50Yesu mɛŋ ti lɛɛ gɛnɔ mɔ, mɔ-isɔɔ mɔ dɔ ɔko gi ŋɛɛlɛ dega ɔko gyisɛ giso fuɛ. Dega mɔ wura ne n gyɛ asunbi alɛɛbo gɛmu. 51Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-isɔɔ mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ taa yɛgɛ!” Ne ɔ tengɛ mɔ-gibaa yii dega mɔ giso, ne giso mɔ gi kii baa kyaga.

52Ne Yesu gi taasɛ asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ adiibo abelɛnsɛ de abelɛnsɛ sɛnsɛ abono mɛ ba de mɛꞌ baa keda mɔ mɔ yɛɛ, “N gyɛ oyu nyɛnyɛn daa, ne fɛ kyu nki de nkpotii baa keda me faa? 53Iŋ gyɛ me‑rɛ fɛye ne, Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so adaa-adaa? I wonɛ ne fɛ mɛŋ keda me nno? Idɛ kon berɛ fɛye-owi mɔ ne n fo faa, ne ilaa nyɛnyɛn gɛmu ɔbono ɔ bo lon gibiri dɔ mɔ laa nyɛ mɔ-nyoro wɔra mɔ-gɛlaarɛ kon.”

Piita Gi Sorogɛ Gikpadɔ Gisaꞌ Yɛɛ Oŋ Nyi Yesu

54Imɔso mɛ keda Yesu, ne mɛ kparɛ mɔ kpe asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ gɛten dɔ. Mɛ kya kpe gɛnen mɔ, Piita gi buu mɔmɔ giyaa-giyaa. 55Mɛ loo asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ gɛten dɔ mɔ, mɛ wu yɛɛ asa mɛ baada ɔgya gikpaara mɔ so mɛ tɛ kyaabɔɔ ɔgya mɔ mɛ kya wolɛ, ne Piita gi naa kpaa kyena mɔmɔ asɛ. 56Obolonbu ɔko gi wu Piita tɛ ɔgya mɔ asɛ, ne ɔ kerɛ mɔ-ansi dɔ faa yiridididi, ne ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Gɛnen ɔnyen baarɛ kee mɔ‑rɛ Yesu ne n naa.” 57Piita gi sorogɛ kpalɛ-kpalɛ yɛɛ, “Ɔkyii, meŋ taa nyi mɔ!”

58I wɔra ŋmaraa mɔ, ɔnyen ɔko kee gi wu Piita ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Fo kee fo gyɛ gɛnen asa abono dɔ.” Piita gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Ɔnyen, meŋ bo mɔmɔ dɔ!”

59I kii wɔra ŋmaraa too mɔ, ɔnyen ɔko kee gi tɔgɛ yɛɛ, “I gyɛ gɛsintin daa. Ɔnyen baarɛ kee mɔ‑rɛ Yesu ne n naa. I lii fɛɛ mɔ kee gyɛ Galelinyen.” 60Piita gi lɛɛ gɛnɔ sa ɔbono kee yɛɛ, “Ɔnyen, meŋ taa nyi ilaa ibono fo kya tɔgɛ faa.” Piita san ɔ kya tɔngɛ mɔ, ayaa abono so mɔ, kyaasɛ gyangbarasɛ gi folɛ. 61Nfono mɔ Wura Yesu gi kpɛɛlɛ kerɛ mɔ. Mɔmɔ-ansi a gyanꞌ mɔ, Piita gi nyingi gɛnɔɔbono Wura Yesu gi wolaa tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ndɛ gɛnyɛ gɛdɛ pɛi de kyaasɛ gyangbarasɛ ɔꞌ lɔɔ folɛ mɔ, fo laa sorogɛ gikpadɔ gisaꞌ yɛɛ fo mɛŋ nyi me.” 62Piita gi nyingi gɛnen mɔ, ɔ lii gikpaara mɔ so kpaa su gɛnsipɛɛrɛ so.

Mɛ Daarɛ Yesu Ne Mɛ Tɔgɛ Gɛlaaloo Agyɛbi Sa Mɔ

63Nfono mɔ, ngbɛ awura abono mɛ kya dii Yesu mɔ mɛ gyaabii mɔ ikpa kpɛi-kpɛi so, ne mɛ daarɛ mɔ. 64Mɛ ŋminde mɔ-ansi yɛgɛ mɛ kya ŋɛ mɔ, ne mɛ kya taasɛ mɔ yɛɛ, “Anɛ ne n ŋɛ fo? Bii ɔbono ɔ ŋɛ fo mɔ de aꞌ kerɛ.” 65Mɛ tɔgɛ agyɛbi loosɛ kpɛi-kpɛi gikyɔ sa mɔ kee.

Mɛ Kyu Yesu Kpe Nbɛlɛ Agyibo Asɛ

66Gɛdɛ gɛ kpɛ gɛ kya kɛ mɔ, Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de mɔmɔ nbara aŋmarasɛbo de mɔmɔ abelɛnsɛ gbaaꞌgbaa ako mɛ baa gyanꞌ, ne mɛ yɛgɛ mɛ kpaa kyu Yesu bara mɔmɔ. 67Mɛ kyu mɔ ba mɔ, abelɛnsɛ mɔ mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ yɛɛ ɔ laa sun de ɔꞌ baa gyi gɛwura mɔ-adɛ so mɔ? Tɔgɛ aye.” Ɔ lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Me ne n kine nꞌ tɔgɛ fɛye nnɛ mɔ, fɛ maŋ sɔɔ me gyi. 68Nengyene nɛ kii taasɛ fɛye ilaa iko kee mɔ, fɛ maŋ lɛɛ gɛnɔ sa me. 69Lii ndɛ kyu i kya kpe mɔ, me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan san kyena daa Wurubuaarɛ Ɔlolonbo mɔ gyisɛ gibaa so n kya gyi gɛwura.” 70Ɔ tɔgɛ mɔmɔ gɛnen mɔ, mɔmɔ pɛwu mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Gɛnen berɛ mɔ, fo ne n gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ ne!” Ɔ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Fɛye gbaa-gbaa fɛ bii ne.” 71Mɛ nu gɛnen mɔ, mɛ taasɛ abara yɛɛ, “Ilaa imɔ ne a baa a kya laarɛ de aꞌ baa nu lii mɔ so? Aye gbaa-gbaa a nu de aye-aso lii mɔ-gɛnɔ dɔ kon.”

23

Mɛ Kyu Yesu Kpe Ɔbelɛnsɛ Pilato Asɛ

1Mɛ tɔgɛ gɛnen mɔ, abelɛnsɛ gikpen mɔ pɛwu mɛ koso ne mɛ kyu Yesu kpe Ɔbelɛnsɛ Pilato asɛ. 2Mɛ kpɛ fo Pilato asɛ mɔ, mɛ yii gɛsɛ mɛ kya buu mɔmɔ-lɛɛ gɛnɔ mɛ kya sa Pilato yɛɛ, “A wu ɔnyen baarɛ yelɛ ɔ kya penɛ aye-adɛ Gyuda awura. Ɔ gya mɔmɔ yɛɛ mɛꞌ mɛŋ sa mɛꞌ sɔɔ Rom awura wura belɛ ɔbono ɔ kya kerɛ aye so mɔ lɛnpoo. Ɔ kya kyu mɔ-nyoro yɛɛ mɔ ne n gyɛ wura ɔbono Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ yɛɛ ɔ laa sun mɔ.”

3Imɔso Pilato gi taasɛ Yesu yɛɛ, “Fo ne n gyɛ wura sa Gyuda awura mɔ?” Ne Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Fo-gɛnɔ dɔ ne i lii.” 4Nfono mɔ Pilato gi tɔgɛ sa Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de sakpii mɔ yɛɛ, “Me berɛ, meŋ wu ilaa nyɛnyɛn iko lii gɛnen ɔnyen baarɛ so.” 5Pilato gi buu sa mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ kii lɔrɔ tɔgɛ bɔla yɛɛ, “Gɛnen ɔnyen baarɛ kya yogesi asa mɔ-ilaa nyiilesɛ dɔ Gyudiya gɛsinkpan pɛwu so. O yii gɛsɛ lii Galeli gɛsinkpan so kaaborɛ o kyu baa loo gɛrɛnaa.” 6Pilato gi nu gɛnen mɔ, ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Ɔ gyɛ Galelinyen daa?” 7Pilato gi bii yɛɛ Yesu gi lii daa nfono so Wura Hɛrodɛ kya kerɛ mɔ, ɔ yɛgɛ mɛ kyu Yesu kyu kperɛ Hɛrodɛ. Gɛnen owi ɔbono mɔ Hɛrodɛ gbaa-gbaa kee bo Gyɛrusalem nno.

Mɛ Kyu Yesu Kpe Wura Hɛrodɛ Asɛ

8Hɛrodɛ gi da dɛ ginsi ne o wu Yesu mɔ, i wɔra mɔ ɔkon gikyɔ kyɔde. I kya nyiile yɛɛ o nu Yesu so mɔ, i kɛɛla, ne ɔ kya laarɛ oꞌ wu mɔ de ansi. Ɔ kya laarɛ fɛɛ Yesu ɔꞌ wɔra ilaa ibono nyamesɛ maŋ taalɛ wɔra mɔ-gibaa so mɔ iko de ɔꞌ kerɛ. 9Hɛrodɛ gi taasɛ Yesu ilaa gikyɔ. Yesu, mɔ, mɛŋ lɛɛ gɛnɔ sa mɔ. 10Gyuda awura asunbi alɛɛbo mɔ de mɔmɔ-nbara aŋmarasɛbo mɛ yelɛ nno mɛ kya kyu ilaa ibono i bo lon mɔ mɛ kya gyanꞌ Yesu so. 11Nfono mɔ Hɛrodɛ mɔ‑rɛ mɔ-ngbɛ awura mɔ mɛ kyɛfoo Yesu, ne mɛ gyaabii mɔ ikpa kpɛi-kpɛi so. Mɛ kyu giwurakuru kyu gyaabii bun mɔ, ne Hɛrodɛ gi yɛgɛ mɛ kyu mɔ kiiri kperɛ Ɔbelɛnsɛ Pilato. 12Nkana Pilato mɔ‑rɛ Hɛrodɛ mɛ mɛŋ kya loo. Kyu lii gɛnen gɛkɛ gɛbono kyu kyon mɔ, mɛ kyu abara gɛkyɛmenɛ.

Mɛ Tɔgɛ Yɛɛ Yesu Ɔꞌ Wɔra Ɔmɔɔsɛ

13Mɛ kiiri Yesu bara Pilato mɔ, ɔ terɛ Gyuda awura asunbi alɛɛbo de mɔmɔ-abelɛnsɛ gbaaꞌgbaa de mɔmɔ-asa sɛnsɛ abono mɛ bo nfono mɔ, 14ne o buu sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ kyu gɛnen ɔnyen baarɛ ba me asɛ mɔ, fɛye yɛɛ ɔ kya yogesi asa. Ilaa ibono fɛ dɛ fɛ kya gyanꞌ mɔ so mɔ, nɛ taasɛ mɔ fɛye-ansi dɔ gɛrɛnaa mɔ, meŋ wu yɛɛ ɔ wɔra imɔ iko‑rɛ iko. 15Hɛrodɛ kee mɛŋ wu ilaa nyɛnyɛn iko mɔ so. I kya nyiile yɛɛ nɛ yɛgɛ mɛ kyu mɔ kpe Hɛrodɛ ansi dɔ ne Hɛrodɛ gi kpaa kiiri mɔ bara me‑rɛ fɛye faa. Fɛꞌ nu yɛɛ ilaa iko i mɛŋ bo no i kya nyiile yɛɛ ɔnyen baarɛ gi wɔra ilaa nyɛnyɛn ibono i kaaborɛ ɔꞌ wɔra ɔmɔɔsɛ mɔ. 16Imɔso nan yɛgɛ mɛꞌ biidɛ mɔ-giso de nꞌ taa mɔ yɛgɛ de ɔꞌ naa.” [ 17I wolaa i gyɛ ilaa ibono Ɔbelɛnsɛ Pilato kya wɔra sa Gyuda awura mɔ yɛɛ nengyene mɛ laa gyi mɔmɔ-gɛkɛ belɛ gɛdɛ mɔ, ɔ kya tigi mɔmɔ-asa abono ɔ keda tii de obu mɔ dɔ nyamesɛ kolon de ɔꞌ naa. Gɛnen so mɔ, Pilato gi taasɛ Gyuda awura mɔ yɛɛ anɛ ne mɛ kya laarɛ de oꞌ tigi sa mɔmɔ gɛnen gɛsi gɛbono dɔ?] 18Sakpii mɔ gi nu yɛɛ ɔ laa tigi Yesu mɔ, mɔmɔ pɛwu mɛ kpen gikolon yɛɛ, “Fɛꞌ kyu gɛnen ɔnyen baarɛ kpaa mɔɔ! Fɛꞌ tigi daa Barabasɛ sa aye!” 19Ibono so Barabasɛ tii de obu gɛnen mɔ ne n gyɛ yɛɛ owi ɔko dɔ mɔ, mɔ‑rɛ asa ako mɛ koso kɔ de abɛyin awura Gyɛrusalem ɔsowolɛ mɔ so, ne ɔ mɔɔ isa gɛnen ikɔ ibono dɔ.

20Pilato gi laarɛ fɛɛ nkana ɔ taa Yesu yɛgɛ de ɔꞌ naa. Gɛnen so mɔ, o kii kpen tɔngɛ sa sakpii mɔ de ɔꞌ buɛɛlɛ mɔmɔ. 21Sakpii mɔ, mɔ, kpɛ ɔ kya kpen ɔ kya sa mɔ yɛɛ, “Da mɔ aŋanbi oyii so! Da mɔ aŋanbi oyii so mɔɔ!” 22Mɛ tɔgɛ sa Pilato gɛnen mɔ, o kii taasɛ mɔmɔ gisasɛ yɛɛ, “De iꞌ wonɛ? Menɛ ilaa nyɛnyɛn ne ɔ wɔra? Meŋ wu ilaa ibono ɔ wɔra ne i kaaborɛ ɔꞌ wɔra ɔmɔɔsɛ mɔ. Imɔso nan yɛgɛ mɛꞌ biidɛ mɔ-giso de nꞌ taa mɔ yɛgɛ de ɔꞌ naa.”

23Pilato gi tɔgɛ sa mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ lɔrɔ mɛ kya kpen ken-ken yɛɛ ɔꞌ da mɔ aŋanbi oyii so mɔɔ. Mɛ kpɛ ma‑a kpen gɛnen mɔ, mɔmɔ-lɛɛ mɔ ne Pilato gi san nu. 24O kyule yɛɛ ɔ laa wɔra ilaa ibono mɛ kya laarɛ mɔ sa ɔmɔ. 25Ɔ tigi ɔnyen ɔbono ɔ bara ikɔ ne ɔ mɔɔ isa mɔ sa mɔmɔ. Yesu berɛ, ɔ yɛgɛ mɛ kyu mɔ kyon de ɔꞌ kpaa wɔra ɔmɔɔsɛ fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ kya laarɛ mɔ.

Mɛ Da Yesu Aŋanbi Mada De Oyii

26Mɛ dɛ Yesu mɛ kya kpe gɛnen mɔ, mɛ gyangara Simon ɔbono ɔ lii Siirini mɔ. Mɛ wu mɔ mɔ, ɔ naa ɔ kya ba ɔꞌ baa loo ɔsowolɛ mɔ so, ne mɛ nyise mɔ yɛɛ ɔꞌ sola Yesu lɛwu oyii mɔ. Mɛ kyu oyii mɔ sola mɔ yɛɛ oꞌ buu Yesu de mɛꞌ kpe. 27Sakpii belɛ buu mɔmɔ. Akyii ako kee mɛ buu mɔmɔ mɛ kya saawo mɛ kya yiyɛɛ mɛ kya sa Yesu. 28Yesu gi kisee tɔgɛ sa akyii mɔ yɛɛ, “Gyɛrusalem akyii, fɛꞌ mɛŋ sa fɛꞌ su sa me. Fɛꞌ su sa daa fɛye-nyoro de fɛye-biana. 29Awɔrɔfɔɔ owi kya ba. Asa abono mɛ laa wu awɔrɔfɔɔ abono mɔ mɛ laa tɔgɛ yɛɛ, ‘Amudɛnsɛbo ne n gyɛ alabanbo de abono nbii mɛŋ nyabo mɔmɔ kerɛ mɔ.’ 30Awɔrɔfɔɔ belɛ abono so mɔ, asa mɛ laa tɔgɛ sa abii de nbiibi yɛɛ, ‘Fɛꞌ boori bun aye so.’ 31Asa mɛ dɛ me ɔbono n dɛ fɛɛ oyii bonboli mɛ kya wɔra ɔgya faa mɔ, fɛye abono fɛ dɛ fɛɛ ngya wolɛsɛ mɔ berɛ ne mɛ laa yɛgɛ?”

32Asa mɔ mɛ dɛ Yesu mɛ kya kpe gɛnen mɔ, mɛ dɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo anyɔ ako kee mɛ kya kpe mɛꞌ kpaa da aŋanbi iyii so mɔɔ. 33Mɛ naa gɛnen kpaa fo gikpalan giko asɛ. Mɛ kya terɛ nno yɛɛ Gimu Giwuye Gikpalan. Nno ne mɛ da Yesu mɔ‑rɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo anyɔ mɔ aŋanbi mada de iyii. Mɔmɔ dɔ ɔko bo de Yesu gyisɛ so ne ɔko, mɔ, bo de mɔ-benɛ so. I san Yesu, mɔ, bo nsana. [ 34Nfono ne Yesu gi dalaa kolɛ Wurubuaarɛ sa abono mɛ da mɔ aŋanbi mada de oyii mɔ yɛɛ, “Me-sɛ, kyu kyɛɛ mɔmɔ. Mɛ mɛŋ nyi ilaa ibono mɛ kya wɔra faa.”] Mɛ wɔra ilaa idɛ pɛwu ta mɔ, mɛ yɛ mɔ-nyoro so atɔ kyu. Mɛ kya yɛ atɔ mɔ mɔ, mɛ too ilaa iko kerɛ. Ɔbono i yii de mɔ mɔ, o kyu.

35Gɛnen owi ɔbono pɛwu mɔ, asa mɛ yelɛ mɛ kerɛ mɔ. Ne Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ kya yoole mɔ. Mɛ kya tɔgɛ yɛɛ, “Mɔ ne n mɔlɛgɛ asa; ɔꞌ mɔlɛgɛ mɔ-nyoro. Nengyene ɔ gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ ne n lɛɛ gibaa yii yɛɛ ɔꞌ mɔlɛgɛ asa mɔ, ɔꞌ mɔlɛgɛ mɔ-nyoro de aꞌ kerɛ.” 36Asogya mɔ kee mɛ yoole mɔ, ne mɛ kpaa kyu mɔmɔ-nta bonyansɛ nko kyu ba mɛ kya sa mɔ, 37ne mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Fo ne n gyɛ wura sa Gyuda awura mɔ gɛsintin mɔ, mɔlɛgɛ fo-nyoro de aꞌ kerɛ.”

38Mɛ ŋmarasɛ kpaa mada Yesu amu so yɛɛ,

GYUDA AWURA WURA MƆ NE.

39Ilaa nyɛnyɛn awɔrabo anyɔ mɔ dɔ ɔko mada de mɔ-lɛɛ oyii mɔ mɔ, ɔ tɔgɛ ilaa loosɛ sa Yesu yɛɛ, “Iŋ gyɛ fo ne Wurubuaarɛ gi sun yɛɛ foꞌ baa gyi gɛwura mɔ Wurubuaarɛ adɛ so mɔ? Kii mɔlɛgɛ fo-nyoro de foꞌ mɔlɛgɛ aye kee.” 40Ɔ kya tɔgɛ gɛnen mɔ, mɔ-nanbo ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo mɔ gi gya mɔ yɛɛ ɔŋꞌ baa tɔgɛ gɛnen, ne ɔ taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo mɛŋ selɛ Wurubuaarɛ do‑o? Aye‑rɛ mɔ pɛwu ne mɛ kya biidɛ giso mɛ kya mɔɔ faa. 41Aye berɛ, i kaaborɛ aye. I lii fɛɛ aye-ilaa nyɛnyɛn ibono a wɔra mɔ gikɔ ne mɛ kya ka aye faa. Ɔnyen baarɛ, mɔ, ɔŋ wɔra ilaa nyɛnyɛn iko.” 42Ɔnyen mɔ gi tɔgɛ sa mɔ-nanbo mɔ gɛnen mɔ, ne o kisee tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Yesu, n dɛ fo giserɛ, nyingi me so owi ɔbono fo-gɛwuragyi mɔ gɛ laa yii fo-gibaa mɔ.” 43Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Gɛsintin ne n kya buu mi‑i sa fo faa, ndɛ gɛkɛ gɛdɛ fo laa loo ɔkyoolaten me asɛ Wurubuaarɛ dɔ.”

Yesu Gi Lɛɛ Ɔŋɛ

44-45I baa wɔra fɛɛ owi ken-ken gerɛ-gerɛ mɔ, owi mɛŋ baa ɔ kya lii ne i wɔra gibiri sirim gɛnen gɛsinkpan mɔ pɛwu so kaaborɛ owi gbaasɛ. Gikuru gibono gi tii Wurubuaarɛ obu belɛ mɔ gi kyan ginyɔ lii soso baa yii gɛsɛ kyim. 46Nfono mɔ, Yesu gi kpen ken-ken tɔgɛ sa Wurubuaarɛ yɛɛ, “Me-sɛ, fo-abaa dɔ ne nꞌ dɛ me-ɔŋɛ mi‑i wɔra.” Ɔ tɔgɛ gɛnen ta mɔ, ɔ lɛɛ ɔŋɛ.

47Asogya abono mɛ kya dii Yesu mɔ mɔmɔ-ɔbelɛnsɛ gi wu ilaa ibono i ba gɛnen mɔ, ɔ yen Wurubuaarɛ ne ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Gɛsintin, ɔnyen baarɛ tansi ɔ gyɛ gɛsintin wura.” 48Gɛnen kee ne sakpii belɛ ɔbono ɔ kpaa yelɛ kerɛ Yesu gimɔɔ ne mɛ wu ilaa kamaasɛ mɔ mɛ kii mɛ kya kpe gɛwi mɔ, mɔmɔ ɔkamaasɛ kya wɛ nyoro ɔ kpɛ ɔ dɛ mɔ-abaa ɔ kya suii mɔ-gikan. I kya nyiile yɛɛ, mɔmɔ-asen dɔ i nyida mɔmɔ gikyɔ. 49Yesu mɔ-kyɛmenɛana de akyii abono mɛ buu mɔ lii Galeli kpe Gyɛrusalem mɔ mɛ yelɛ gɛta-gɛta wu ilaa idɛ pɛwu.

Mɛ Pule Yesu

50Ɔnyen ɔko bo gɛnen ɔsowolɛ mɔ so. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Gyosɛfo. Ɔ lii Arimatiya, Gyudiya awura ɔsowolɛ ɔko so. Ɔ gyɛ Gyuda awura nbɛlɛ agyibo abelɛnsɛ mɔ dɔ ɔko. Ɔ gyɛ isa dɛnsɛ ne ɔ kya gyi gɛsintin. 51Mɔ berɛ, ɔ mɛŋ yelɛ kyule ibono mɛ kyu wɔra Yesu mɔ. Owi kamaasɛ dɔ mɔ, mɔ-ansi a gyanꞌ gɛkaabono asa mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ gɛkyena mɔ. 52Gɛnen Gyosɛfo baarɛ gi kpe Pilato asɛ kpaa kolɛ mɔ yɛɛ, ɔ kya laarɛ ɔꞌ kpaa saga Yesu gibuni mɔ lii lɛwu oyii mɔ so kyu kpaa pule. Pilato mɛŋ kine. 53Imɔso Gyosɛfo gi kpaa saga Yesu gibuni mɔ. O kyu gikɛlɛlɛ kyu mili obuni mɔ ne o kyu mɔ kpaa pule gifolɛ gibono mɛ wolaa logedi wɔra ɔbɔ yela sa ibuni gipule mɔ dɔ. Mɛ mɛŋ ti taa pule obuni gɛnen folɛbɔ ɔbono dɔ kerɛ. 54Owi kya ta mɔmɔ. Gɛnen gɛkɛ gɛbono gɛ gyɛ abaala gɛkɛ kyu sa mɔmɔ Gyuda awura gɛkɛ kyoolasɛ so mɔ, mɛ kya kpaala. 55Akyii abono mɛ buu Yesu lii Galeli ba Gyɛrusalem nfono mɔ mɛ buu Gyosɛfo kpe, ne mɛ kperɛ mɔmɔ-ansi kpaa wu folɛbɔ mɔ de gɛnɔɔbono Gyosɛfo gi kyu pule Yesu mɔ. 56Owi kya ta so mɔ, akyii mɔ mɛ kii kpe gɛwi, ne mɛ kpaa baala ilaa ikoana ibono mɛ kya kyu bɔ ibuni mɔ fɛɛ onufuii de piperɛ yela. Mɛ kyena kyoola gɛkɛ kyoolasɛ mɔ, fɛɛ gɛnɔɔbono mɔmɔ-nbara gi kya nyiile mɔ.

24

Yesu Gi Kyingi Lii Ibuni Dɔ

1Mɛ pule Yesu mɔ, imɔ Kosida gibaadiikɛ mɔ, akyii mɔ mɛ kyu ibono mɛ kpaa baala yela i dɛ fɛɛ onufuii de piperɛ mɔ kyu kyon kpe Yesu folɛbɔ gɛkyan mɔ asɛ de mɛꞌ kyu imɔ kyu kpaa bɔ mɔ. 2Mɛ fo nno mɔ, mɛ wu gibui belɛ gɛbono nkana gi tii folɛbɔ mɔ gɛbunono mɔ gi belen kpe gi dɛ nkan. 3Nfono mɔ, mɛ loo folɛbɔ mɔ dɔ. Mɛ loo nno gɛnen mɔ, mɛ mɛŋ wu Wura Yesu gibuni mɔ.

4I wɔra ɔmɔ ya‑a. Mɛ san sii mɛ yelɛ. Mɛ yelɛ mɔ, anyen anyɔ ako mɛ lii tuule mɔmɔ. Mɛ suu ngbɛ, gi kya ŋɛlegi ŋalɛ-ŋalɛ. 5I wɔra akyii mɔ gifuu gikyɔ, ne mɛ kyu mɔmɔ-ansi too gɛsɛ. Nfono mɔ anyen mɔ mɛ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Menɛ n wɔra ne fɛ ba ibuni opuleten ba fɛ kya laarɛ ɔbono ɔ tɛ de ansi mɔ? 6Ɔ mɛŋ bo gɛrɛ. O kyingi lii ibuni dɔ. Fɛꞌ nyingi ilaa ibono ɔ wolaa tɔgɛ fɛye nkɛ nbono ɔ bo fɛye asɛ Galeli gɛsinkpan so mɔ. 7Ɔ tɔgɛ fɛye yɛɛ i gyɛ ilaa ibono i laa ba yɛɛ mɛ laa kyu mɔ ɔbono ɔ gyɛ anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ kyu wɔra ilaa nyɛnyɛn awɔrabo abaa dɔ de mɛꞌ da mɔ aŋanbi mada de oyii de oꞌ wuꞌ. Imɔ gɛkɛ sasɛ mɔ, ɔ laa kyingi lii ibuni dɔ.” 8Anyen mɔ mɛ tɔgɛ gɛnen ta mɔ, nfono mɔ, akyii mɔ mɛ nyingi yɛɛ Yesu gi naa kyena tɔgɛ ɔmɔ gɛnen ilaa idɛ.

9Akyii mɔ mɛ lii opuleten mɔ mɔ, mɛ kyon Yesu isɔɔ gudu ɔko mɔ de mɔ-akasɛbo sɛnsɛ mɔ asɛ, ne mɛ kpaa buu ilaa ibono mɛ kpaa wu nno mɔ pɛwu sa mɔmɔ. 10Akyii abono mɛ kpaa buu ilaa idɛ sa Yesu isɔɔ mɔ ne n gyɛ Mariya Magadalakyii de Gyowana de Mariya, Gyeemesi mɔ-nyi. Akyii ako kee mɛ bɔla mɔmɔ so. 11Yesu isɔɔ mɔ mɛ nu ilaa ibono akyii mɔ mɛ kpaa wu mɔ, mɛ mɛŋ kyu imɔ kyu wɔra ilaa dɔ; mɛ mɛŋ sɔɔ imɔ gyi. [ 12Piita berɛ gi nu gɛnen mɔ, ɔ koso ne o kuu ɔnangya kyon gɛkyan mɔ gɛten. Ɔ fo nno mɔ, o sunge kerɛ folɛbɔ mɔ dɔ, mɔ, o wu daa gikɛlɛlɛ gibono mɛ kyu mili Yesu mɔ wolɛ ne n dɛ. I wɔra mɔ giyan, ne ɔ lii nno san ɔ kya sa imɔ so gɛwɔnsa.]

Yesu Gi Lɛɛ Mɔ-Nyoro Nyiile Mɔ-Akasɛbo Anyɔ Ako

13Gɛnen gɛkɛ kolon gɛbono mɔ, Yesu akasɛbo mɔ dɔ anyɔ ako mɛ kya kpe ɔsowolɛ ɔko so. Mɛ kya terɛ gɛnen ɔsowolɛ mɔ yɛɛ Imayɔsɛ. Lii Gyɛrusalem kpe nno mɔ, i gyɛ akpaaten sono. 14Mɛ kya kpe mɔ, mɛ kya gyi nsingyi kyu lii ilaa ibono pɛwu i ba Yesu so mɔ, 15ne mɛ kya sa imɔ so gɛwɔnsa. Nfono mɔ, Yesu gbaa-gbaa gi kpaa tu mɔmɔ, ne mɔmɔ pɛwu mɛ san naa dabɔlɛ mɛ kya kpe. 16Mɔmɔ‑rɛ mɔ mɛ naa gɛnen mɔ, i lɛɛ mɔmɔ-nwɔnsa, mɛ mɛŋ nyɛ bii mɔ. 17Nfono mɔ, Yesu gi taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Menɛ nsingyi ne fɛ naa fɛ kya gyi ne i bo fɛye ayen gɛnen?” Ɔ taasɛ ɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ sii yelɛ. 18Ne mɔmɔ dɔ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Kulopasɛ mɔ gi lɛɛ gɛnɔ taasɛ mɔ yɛɛ, “Ilaa ibono i ba Gyɛrusalem gɛnen nkɛ nsa ndɛ dɔ faa, imɔso fo-wolɛ ne n gyɛ isafo ɔbono fo mɛŋ ti nu imɔ?” 19Yesu gi kisee taasɛ yɛɛ, “Menɛ ilaa?” Ne mɛ lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Ilaa ibono i ba Yesu Nasarɛtɛnyen mɔ so mɔ ne a darɛ. Nkana ɔ gyɛ daa Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo. Wurubuaarɛ gbaa-gbaa de anyamesɛ pɛwu mɛ wu yɛɛ mɔ-ilaa wɔrasɛ de mɔ-ilaa tɔgɛsɛ i bo duduu. 20Aye Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de aye-abelɛnsɛ gbaaꞌgbaa mɛ kyu mɔ wɔra abɛyin abaa dɔ yɛɛ ɔꞌ yɛgɛ mɛꞌ mɔɔ mɔ, ne gɛsintin mɔ, mɛ da mɔ aŋanbi oyii so mɔɔ.

21“Aye, mɔ, aye-ansi a gyanꞌ yɛɛ nkana mɔ ne n gyɛ ɔbono ɔ laa lɛɛ aye Isirale awura lii aye-akyobo abaa dɔ de aye-nyoro giꞌ tɔrɔ aye. Mɛ mɔɔ mɔ faa, ndɛ nkɛ nsa ne. 22Imɔ idɛ pɛwu gɛmara mɔ, ndɛ mɔ aye-gikpen mɔ dɔ akyii ako mɛ yɛgɛ i wɔra aye ya‑a. I lii fɛɛ gibaadiikɛ mɔ, mɛ koso kpe Yesu gɛkyan mɔ gɛten; 23mɔ, mɛ mɛŋ wu mɔ-gibuni mɔ. Mɛ kii ba baa tɔgɛ sa aye yɛɛ mɛ kpe mɔ, mɛ wu Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ iko. Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɔ mɛ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ Yesu tɛ de ansi. 24Aye dɔ ako kee mɛ kpe gɛkyan mɔ gɛten nno. Mɛ kpaa wu fɛɛ gɛnɔɔbono akyii mɔ mɛ baa tɔgɛ mɔ. Mɔmɔ kee mɛ mɛŋ wu mɔ.”

25Mɛ tɔgɛ gɛnen ta mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ ŋaabaa‑o! Imɔso kookoomenɛ fɛ kya nu ilaa ibono Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ tɔgɛ yela pɛwu faa mɔ, fɛŋ ti sɔɔ imɔ gyi? 26Fɛ mɛŋ nyi yɛɛ i kaaborɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun yɛɛ oꞌ gyi gɛwura mɔ Wurubuaarɛ adɛ so mɔ oꞌ wu ɔlaawusɛ ɔbono ɔnan pɛi de mɔ-nyisigyi mɔ ɔꞌ lɔɔ yii mɔ-gibaa?” 27Nfono mɔ Yesu gi lɛɛ Wurubuaarɛ agyɛbi abono mɛ tɔgɛ kyu naa de mɔ so mɔ gɛsɛ sa mɔmɔ. O yii gɛsɛ lii Mosisi iwolɛ mɔ dɔ kyu kpaa lii Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo asɛnsɛ mɔ pɛwu-lɛɛ mɔ dɔ.

Akasɛbo Mɔ Ansi A Bugi, Ne Mɛ Bii Yesu Kon

28Mɛ fo ɔsowolɛ ɔbono so mɛ kya kpe mɔ, Yesu gi wɔra fɛɛ mɔ berɛ ɔ kya loo ɔ kya lii daa. 29Mɛ wu gɛnen mɔ, mɛ keda mɔ yela yɛɛ, “Owi gi ta. I laa bun fo ɔkpa dɔ. Naa dɛ aye asɛ gɛrɛ.” Mɛ tɔgɛ mɔ gɛnen mɔ, o nu mɔmɔ asɛ. 30I fo owi gyisɛ mɔ, o puru bodobodo ne ɔ faala Wurubuaarɛ ne ɔ gbaa-gbaa bodobodo mɔ dɔ ne o kyu sa mɔmɔ. 31Nfono mɔ, mɔmɔ-ansi a bugi ne mɛ bii mɔ kon. Ayaa abono so mɔ, mɛŋ baa wu mɔ. 32Mɛ san mɛ kya tɔgɛ ma‑a sa abara yɛɛ, “Nkyɛɛ imɔso ne ɔ kya lɛɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ gɛsɛ ɔ kya sa aye ɔkpa dɔ ne i keda aye-nyoro ne i wɔra aye-asen dɔ ɔkon mɔ.”

33Mɛŋ baa wu Yesu gɛnen mɔ, mɛ nyise koso ayaa abono so kii kpe Gyɛrusalem nfono Yesu isɔɔ mɔ mɛ bo mɔ. Mɛ loo nno mɔ, mɛ wu Yesu isɔɔ gudu ɔko mɔ mɔmɔ‑rɛ Yesu akasɛbo ako mɛ koola mɛ tɛ, 34ne mɛ nu mɛ kya tɔgɛ ma‑a sa abara yɛɛ, “Aye-wura mɔ gi kyingi lii ibuni dɔ gɛsintin. Ɔ lɛɛ mɔ-nyoro nyiile Simon.” 35Nfono mɔ, anyen anyɔ mɔ kee mɛ lɛɛ mɔmɔ-lɛɛ ibono mɛ wu mɔ tɔgɛ sa mɔmɔ. Mɛ tɔgɛ ibono i ba ɔkpa dɔ mɔ de gɛnɔɔbono mɔmɔ-wura mɔ gi gbaa gbaa bodobodo dɔ kyu sa mɔmɔ ne mɛ lɔɔ bii mɔ mɔ kee sa mɔmɔ.

36Anyɔ mɔ mɛ san mɛ kya tɔgɛ imɔ mɔ, mɛ baa kerɛ mɔ, Wura Yesu gbaa-gbaa ne n yelɛ mɔmɔ dɔ. [Ne ɔ faala ɔmɔ yɛɛ, “Wurubuaarɛ gisen yuuli giꞌ wɔra fɛye-lɛɛ.”] 37Mɛ wu Yesu gɛnen mɔ, i ŋmaa mɔmɔ-gisen ne i wɔra mɔmɔ gifuu. Mɛ nyi yɛɛ obuni. 38Nfono mɔ Yesu gi taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Menɛ n wɔra ne i bo fɛye-nwɔnsa dɔ kpada-kpada? Menɛ n wɔra ne fɛ bo akyɔɔlɛ gɛnen? 39Fɛꞌ kerɛ me-abaa, de fɛꞌ kerɛ me-ayaa. Me gbaa-gbaa ne. Meŋ gyɛ obuni. Fɛꞌ tabo me de fɛꞌ kerɛ. Obuni mɛŋ bo awuye de nyoro inun fɛɛ me-lɛɛ idɛ.” [ 40Ɔ tɔgɛ imɔ idɛ mɔ, o kyu mɔ-abaa de mɔ-ayaa kyu nyiile mɔmɔ.] 41Imɔ gɛnen gbaa mɔ, gɛnɔɔbono i wɔra mɔmɔ ɔkon kyɔde so mɔ, i dɛ mɔmɔ fɛɛ i gyɛ daa abon ne i dɛ mɔmɔ-gɛnɔ. Imɔso Yesu gi taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ bo ilaa gyisɛ iko gɛrɛ?” 42Ɔ taasɛ gɛnen mɔ, mɛ sa mɔ ɔken. 43Ɔ sɔɔ ɔken mɔ ne ɔ wɛ, mɔmɔ pɛwu ansi dɔ nfono.

44Nfono ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Ilaa ibonoana fɛ wu i ba me so faa, owi ɔbono n bo fɛye asɛ mɔ, nɛ wolaa tɔgɛ sa fɛye yɛɛ i laa ba gɛsintin fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ wolaa ŋmarasɛ yela mɔ. Ilaa ibono i bo Mosisi nbara mɔ dɔ mɔ de ibono Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ yɛgɛ mɛ ŋmarasɛ yela mɔ de ibono i bo Wurubuaarɛ Ilon Ɔwolɛ mɔ dɔ kyu lii me so mɔ pɛwu i kaaborɛ iꞌ ba gɛsintin.” 45Nfono mɔ ɔ yɛgɛ mɛ nyɛ nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ gɛsɛ, 46ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Mɛ ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ yɛɛ i dɛ sa ɔbono Wurubuaarɛ laa sun de ɔꞌ mɔlɛgɛ mɔ-adɛ mɔ yɛɛ oꞌ wu ɔlaawusɛ lɛwu de imɔ gɛkɛ sasɛ mɔ oꞌ kyingi lii ibuni dɔ. 47Mɛ kii ŋmarasɛ yɛɛ asa mɛ laa naa kaasɛ mɔ ginyen dɔ mɛ kya tɔgɛ ɔkamaasɛ yɛɛ ɔꞌ kyɛɛgɛ lii mɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ de Wurubuaarɛ oꞌ kyu mɔ-ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ mɔ. Mɛ laa tɔgɛ ilaa idɛ sa gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi pɛwu. Mɛ laa yii gɛsɛ lii daa Gyɛrusalem gɛrɛ. 48Fɛye ne n gyɛ abono fɛ wu ilaa ibono nɛ wɔra de ilaa ibono i ba me so mɔ pɛwu de fɛye-ansi. Fɛye ne nan tɔgɛ me-ilaa sa asa de mɛꞌ nu. 49Fɛꞌ nu! Nan kyu me-sɛ Wurubuaarɛ ɔlon ɔbono ɔ ka yela sa fɛye mɔ kyu bunge fɛye. Imɔso, fɛꞌ kyena Gyɛrusalem gɛrɛ gyoo gɛnen ɔlon mɔ. Ɔ laa kpelegɛ lii Wurubuaarɛ dɔ baa bun fɛye so.”

Wurubuaarɛ Gi Puru Yesu Kyu Dii Kpe Mɔ Asɛ

50Yesu gi tɔngɛ sa mɔmɔ ta mɔ, ɔ kparɛ mɔmɔ lii ɔsowolɛ mɔ so. Mɛ kpaa fo sindi Bɛtani mɔ, ɔ diirɛ mɔ-abaa mɔmɔ so ne ɔ kolɛ Wurubuaarɛ ayuule bun ɔmɔ so. 51Ɔ san ɔ kya yuule mɔmɔ mɔ, i puru mɔ dii kyon kpe Wurubuaarɛ dɔ taa mɔmɔ yɛgɛ. 52Mɛ son Yesu nno, ne mɛ kii kpe Gyɛrusalem de ɔkon belɛ. 53Kpɛ kyu lii gɛnen gɛkɛ gɛbono mɔ, mɛ kya kpe Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so gɛkɛ kamaasɛ kpaa yen Wurubuaarɛ.