Yesu Isɔɔ Gɛsun Wɔrasɛ

1

Yesu Gi Kyingi Mɔ, O Nyiile Mɔ-Isɔɔ Ilaa Ibono I Kaaborɛ Mɛꞌ Wɔra Mɔ

1Tiyofilo dɛnsɛ, me-ɔwolɛ gyangbarasɛ mɔ dɔ mɔ, nɛ tɔgɛ ilaa ibono Yesu gi wɔra de ilaa ibono o nyiile asa kyu lii gɛsɛ de gɛsɛ kyu kpaa fo gɛkɛ gɛbono Wurubuaarɛ gi puru mɔ kyu dii kpe mɔ asɛ mɔ. 2Pɛi ne Wurubuaarɛ laa puru mɔ dii kpe mɔ asɛ gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ ilaa sa mɔ-isɔɔ mɔ ɔ lɛɛ mɔ. Kyu naa de Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ɔlon dɔ mɔ, ɔ tɔgɛ mɔmɔ ilaa ibono i kaaborɛ mɛꞌ wɔra mɔ. 3Yesu awɔrɔfɔɔ lɛwu gɛmara mɔ, o kii kyingi. O kyingi mɔ, nkɛ ikue-inyɔ dɔ mɔ, ɔ lɛɛ mɔ-nyoro gɛwi nyiile mɔ-isɔɔ mɔ yɛɛ ɔ tɛ de ansi ibono iŋ bo akyɔɔlɛ. Ɔ tɔgɛ ilaa sa mɔmɔ kyu naa de Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so.

Yesu Yɛɛ Mɔ-Adɛ Mɔ Mɛꞌ Kyena Gyoo Wurubuaarɛ Oduduu

4Gɛnen nkɛ ikue-inyɔ nbono dɔ mɔ, imɔ gɛkɛ gɛdɛ mɔ, Yesu mɔ‑rɛ mɔ-isɔɔ mɔ mɛ koola mɛ tɛ mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ lii Gyɛrusalem ɔsowolɛ baarɛ so kpe gɛtɛɛko. Fɛꞌ kyena gɛrɛ gyoo ilaa ibono me-sɛ Wurubuaarɛ yɛɛ ɔ laa kyu baa kyɛɛ fɛye mɔ. Fɛ ti nu me nɛ tɔgɛ gɛnen ilaa ibono so ilaa sa fɛye baa kyon. 5Nɛ tɔgɛ fɛye yɛɛ Gyɔn gi kyu daa nkyu kyu gyere asa Wurubuaarɛ sagyere. Fɛye berɛ, nkɛ kalɛsɛ ndɛ dɔ mɔ, Wurubuaarɛ laa kyu mɔ-Oduduu mɔ daa kyu gyere fɛye Wurubuaarɛ sagyere.”

6Gɛkɛ gɛdɛ mɛ kii mɛ tɛ dabɔlɛ mɔ, mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Aye-Wura, idɛ kon owi mɔ gi fo ibono fo laa sɔgɛ aye Isirale awura mɔ gɛwuragyi mɔ kiiri wɔra aye-abaa dɔ?” 7Mɛ taasɛ Yesu gɛnen mɔ, ɔ lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Owi ɔbono ilaa idɛ i laa ba mɔ i mɛŋ gyɛ ibono i kaaborɛ fɛꞌ bii. Me-sɛ Wurubuaarɛ ne n kya yela imɔ-aberɛ mɔ-gibaa so. 8Fɛꞌ nu yɛɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ laa ba fɛye so de fɛꞌ nyɛ ɔlon. Fɛ laa naa fɛ kya tɔgɛ me-ilaa ibono fɛ wu de ansi mɔ sa asa Gyɛrusalem ɔsowolɛ so de Gyudiya de Samariya nsinkpan pɛwu so de gɛsinkpan gɛten kamaasɛ so.”

Wurubuaarɛ Gi Puru Yesu Kyu Dii Kpe Mɔ Asɛ

9Yesu gi tɔgɛ gɛnen ta mɔ, i puru mɔ dii i kya kpe soso yɛgɛ mɛ yelɛ mɛ kerɛ mɔ kaaborɛ o muule Wurubuaarɛ awolɛ dɔ. 10Yesu isɔɔ mɔ mɛ kpɛ san mɛ yelɛ ma‑a kerɛ soso yiridididi mɔ, ayaa abono so mɔ, mɛ baa kerɛ mɔ, anyen anyɔ ako ne n yelɛ mɔmɔ asɛ. Mɛ suu ilaa fufuli. 11Anyen mɔ mɛ taasɛ Yesu isɔɔ mɔ yɛɛ, “Galeli awura, menɛ n wɔra ne fɛ yelɛ fɛ kya kerɛ soso yiridididi gɛnen? Gɛnen Yesu ɔbono Wurubuaarɛ gi puru dii kpe mɔ asɛ taa fɛye yɛgɛ faa laa kii ba fɛɛ gɛnɔɔbono fɛ wu mɔ ɔ kya kyon Wurubuaarɛ dɔ mɔ.”

12Anyen anyɔ mɔ mɛ tɔgɛ mɔmɔ gɛnen ta mɔ, Yesu isɔɔ mɔ mɛ naa lii gibii gibono mɛ kya terɛ gimɔ yɛɛ Nfɔ Oyii Gibii mɔ so nno kii kyon kpe Gyɛrusalem ɔsowolɛ mɔ so. Lii gibii mɔ so nno kyu kpe ɔsowolɛ mɔ so mɔ i mɛŋ bo gɛta; i laa wɔra daa fɛɛ gikpaaten kolon.

Matiyasɛ Gi Yii Gyudasɛ Giyaa

13Yesu isɔɔ mɔ mɛ loo ɔsowolɛ mɔ so mɔ, mɛ naa kpe abansoro nfono mɛ kya kyena sogɛ mɔ, ne mɛ dii loo soso-lɛɛ obu mɔ dɔ. Gɛnen Yesu isɔɔ ibono anyen ne n gyɛ Piita, Gyɔn, Gyeemesi, Andiru, Filipo, Tomaasɛ, Batolomiyu, Matiyu de Gyeemesi, Alefayo mɔ-bi. Mɔmɔ ako ne n gyɛ Simon ɔbono ɔŋ kya kyule mɔ-ɔsowolɛ so mɔ de Gyudasɛ, Gyeemesi mɔ-bi. 14Mɔmɔ asa adɛ pɛwu de akyii ako de Mariya Yesu mɔ-nyi de Yesu mɔ-tedɛana mɛ kpɛ mɛ dɛ gɛdalaa dɔ de gɛnɔ kolon.

15Gɛnen nkɛ nbono dɔ mɔ, imɔ gɛkɛ gɛdɛ mɔ, Yesu asonbo adɛ ako mɛ gyanꞌ. Mɔmɔ pɛwu gɛgyɔnɔ gɛ gyɛ fɛɛ asa ikue-isee. Ne Piita gi koso yelɛ ne ɔ tɔngɛ sa mɔmɔ yɛɛ, 16“Me-nanboana, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi naa de aye-naana Wura Deefidi so tɔgɛ Gyudasɛ nyoro so ilaa, ne mɛ ŋmarasɛ imɔ yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ. Imɔso i kaaborɛ iꞌ ba gɛsintin. Gyudasɛ baarɛ ne n gyɛ ɔbono ɔ gyangbara sa abono mɛ kpaa keda Yesu mɔ. 17Nkana ɔ bo aye-gikpen gidɛ dɔ. Aye‑rɛ mɔ ne Wurubuaarɛ gi sa gɛnen gɛsun gɛdɛ.”

18Ilaa nyɛnyɛn ibono Gyudasɛ gi wɔra ne mɛ nyɛ Yesu mɔ, mɛ ka mɔ imɔ so gikɔ, o kyu gɛnen aterenbi abono kpaa sɔɔ gɛsinkpan. Imɔ gɛmara mɔ, Gyudasɛ gi tɔrɔ paadɛ, ne mɔ-ɔtɔ dɔ ilaa pɛwu i lii. 19Asa abono pɛwu mɛ tɛ Gyɛrusalem ɔsowolɛ so mɔ mɛ nu Gyudasɛ ilaa idɛ so. Lii gɛnen so mɔ, mɛ yela gɛsinkpan gɛbono ginyen mɔmɔ-gɛdɛ dɔ yɛɛ Akɛledama. (Imɔ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ Nkalan Gɛsinkpan.)

20Piita gɛtɔngɛ mɔ dɔ mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ nfono mɛ kya terɛ yɛɛ Ilon Ɔwolɛ mɔ, mɛ ŋmarasɛ Gyudasɛ nyoro so ilaa yela yɛɛ,

‘Mɔ-ɔkyenaten iꞌ bingiri akyanfon.

Ɔko ɔŋꞌ sa ɔꞌ kyena nno.’

I kii tɔgɛ kee yɛɛ,

‘Ɔko kpɛi ne oꞌ kyu mɔ-gɛsun wɔrasɛ wɔra.’

21-22“Imɔso, me-nanboana, i kaaborɛ aꞌ laarɛ ɔko kyu bɔla aye so de aye‑rɛ mɔ pɛwu aꞌ nyɛ a kya tɔgɛ Wura Yesu giwukyingi mɔ so ilaa a kya sa asa. I kaaborɛ kaasɛ ɔꞌ wɔra nyamesɛ ɔbono aye‑rɛ mɔ a naa owi ɔbono pɛwu aye‑rɛ aye-Wura Yesu a naa a kya kingi, kpɛ kyu lii aberɛ abono Gyɔn kya gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ kyu baa fo gɛnen gɛkɛ gɛbono Wurubuaarɛ gi puru Yesu dii kyon Wurubuaarɛ dɔ taa aye yɛgɛ mɔ.”

23Piita gi tɔgɛ gɛnen ta mɔ, mɛ lɛɛ asa anyɔ yɛɛ mɛꞌ kerɛ mɔmɔ anyɔ dɔ de mɛꞌ lɛɛ ɔko. Gɛnen asa anyɔ abono anyen ne n gyɛ Gyosɛfo de Matiyasɛ. Gyosɛfo baarɛ anyen ako ne n gyɛ Basabasɛ abɛɛ Gyusetisɛ. 24Mɛ lɛɛ Gyosɛfo de Matiyasɛ gɛnen mɔ, mɛ dalaa yɛɛ, “Aye-Wura Wurubuaarɛ, fo ne n nyi nyamesɛ kamaasɛ gisen dɔ. Gɛnen asa anyɔ abono a lɛɛ faa mɔ, fo ne nan nyiile aye ɔkolon ɔbono fo lɛɛ 25de ɔꞌ baa wɔra Yesu ɔsɔɔ fɛɛ aye de ɔꞌ wɔra gɛnen gɛsun gɛbono Gyudasɛ gi wuꞌ taa yɛgɛ kyon kpe nfono i kaaborɛ mɔ mɔ.” 26Mɛ dalaa gɛnen ta mɔ, nfono mɔ, mɛ too ilaa iko kerɛ ne i kpaa yii de Matiyasɛ ne mɛ kyu mɔ kyu bɔla mɔmɔ Yesu isɔɔ gudu ɔko abono mɛ san mɔ so.

2

Wurubuaarɛ Gi Yɛgɛ Mɔ-Oduduu Mɔ Gi Suudɛ Yesu Asonbo Mɔ

1Gɛkɛ gɛdɛ mɔ, Gyuda awura mɛ kya gyi mɔmɔ-agyudɔ ako akɛbiberɛ gɛsi. Mɛ kya terɛ gɛnen gɛsi mɔ yɛɛ Pɛntekosi. Gɛnen gɛsi gɛbono dɔ mɔ, Yesu asonbo pɛwu mɛ kpaa gyanꞌ gɛten kolon. 2Mɛ bo nno mɔ, mɛ nu ɔlanba ɔko gi tɔrɔ! Ɔlanba mɔ gi lii Wurubuaarɛ dɔ fɛɛ afuu belɛ ako ne n kya da a kya ba, ne ɔlanba mɔ gi kpaa bɔla gɛten gɛbono dɔ mɛ gyanꞌ mɔ pɛwu. 3Mɛ baa kerɛ mɔ, ilaa iko ne n baa yɛ gyanꞌgyan mɔmɔ ɔkamaasɛ so fɛɛ ɔgya ɔbono ɔ kya dɛ mɔ. 4Nfono mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi suu de Yesu asonbo mɔ, mɛ san ma‑a bugi nnɔ ma‑a tɔngɛ ndɛ kpɛi-kpɛi nbono mɛŋ wolaa ma‑a tɔgɛ mɔ. Mɛ kya tɔgɛ gɛnɔɔbono ɔkara Oduduu mɔ gi sa ɔmɔ yɛɛ mɛꞌ tɔgɛ mɔ.

5Gɛnen owi ɔbono mɔ, asa mɛ nyaakyɔ Gyɛrusalem ɔsowolɛ mɔ so. I lii fɛɛ mɔmɔ-nanboana Gyuda awura abono mɛ selɛ Wurubuaarɛ mɔ ako kee mɛ ba bɔla mɔmɔ so mɛ kya son Wurubuaarɛ. Mɛ lii nten kpɛi-kpɛi mɛ kya tɔgɛ ndɛ nbono asa mɛ kya tɔgɛ gɛsinkpan pɛwu so mɔ.

6Ɔlanba ɔbono ɔ wɔra gɛten mɔ dɔ so mɔ, sakpii belɛ gi kpaa gyanꞌ nno. Yesu asonbo mɔ mɛ kya tɔngɛ mɔ, i wɔra sakpii mɔ giyan. I kya nyiile yɛɛ mɔmɔ ɔkamaasɛ kya nu mɔmɔ-ilaa tɔngɛsɛ de mɔmɔ gbaa-gbaa ndɛ dɔ. 7I dɛ mɔmɔ-gɛnɔ, mɛŋ baa mɛ nyi gibono dɔ mɛ dɛ mɔ. Mɛ san mɛ kya taasɛ yɛɛ, “Gɛnen anyen abono mɛ kya tɔngɛ faa mɔmɔ pɛwu mɛ mɛŋ gyɛ Galeli awura daa? 8Ne i wonɛ so ne mɛ kya taalɛ mɛ kya tɔngɛ de aye ɔkamaasɛ ndɛ gɛnen? 9A lii isowolɛ kpɛi-kpɛi so. Kerɛ, aye dɔ ako mɛ gyɛ Paatiya awura. Ako mɔ mɛ gyɛ Miidi awura. Elamiti awura mɛ bo aye dɔ. Ako mɔ mɛ tɛ Mɛsopotemiya. Ako mɛ gyɛ Gyudiya awura, Kapadosiya awura, Pontusɛ awura, Esiya awura, 10Firigyiya awura, Panfiliya awura, Igyipiti awura, ne ako mɛ lii Libiya gibaafon gibono gi sindi Siirin ɔsowolɛ so mɔ. Aye dɔ ako mɛ gyɛ asafo kpan‑n abono mɛ lii Rom ɔsowolɛ so. Gɛnen asafo adɛ ako mɛ gyɛ Gyuda awura gbaa-gbaa ne ako mɛ loo daa Gyuda awura ɔson mɔ dɔ. 11Aye ako mɛ gyɛ Keriiti awura ne ako mɛ gyɛ Arabiya awura. Aye gɛnen asa adɛ ɔkamaasɛ kya nu ilaa belɛ-belɛ ibono Wurubuaarɛ gi wɔra ne mɛ kya tɔgɛ imɔ so ilaa faa aye-ndɛ dɔ.”

12Sakpii mɔ ɔkamaasɛ kya nu ilaa ibono mɛ kya tɔgɛ mɔ gɛsɛ de mɔmɔ-ndɛ dɔ mɔ, i dɛ mɔmɔ pɛwu gɛnɔ ne i wɔra mɔmɔ giyan. Mɛ san mɛ kya taasɛ abara daa yɛɛ, “Menɛ ilaa ne a laa wu gɛsinkpan so faa?” 13Sakpii mɔ dɔ asa ako berɛ mɛ kya ŋmasɛ Yesu asonbo mɔ yɛɛ, “Ŋmaawo, mɛ mɛŋ boo daa?”

Piita Gi Lɛɛ Gɛsɛ Sa Sakpii Mɔ

14Ibono mɛ kya ŋmasɛ Yesu asonbo mɔ gɛnen mɔ, Piita mɔ‑rɛ mɔ-nanboana Yesu isɔɔ gudu ɔko mɔ mɛ koso yelɛ, ne Piita gi bugi gɛnɔ tɔgɛ ken-ken sa sakpii mɔ yɛɛ, “Me-nanboana Gyudiya awura de fɛye asa abono pɛwu fɛ tɛ Gyɛrusalem gɛrɛ mɔ, fɛꞌ yela giso de fɛꞌ nu dɔɔdan. 15Aye gɛnen anyen abono fɛ kya wu aye faa, a mɛŋ kya boo fɛɛ gɛnɔɔbono fɛye-nwɔnsa gɛ kya nyiile fɛye mɔ. I san i gyɛ nyɛnyɛngɛ gikyɔ de giboo. Nperɛ ibono a yelɛ faa, i laa wɔra daa fɛɛ iwi sango.

16“To, ilaa ibono i ba aye so faa mɔ ilaa ne mɛ wolaa ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ mɔ. Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Gyowelɛ mɔ ne n ŋmarasɛ imɔ yela. Ɔ ŋmarasɛ yɛɛ,

17‘Wurubuaarɛ gi tɔgɛ yɛɛ,

“Gɛsinkpan so gɛkyena nkɛ laalaalogɛ mɔ dɔ mɔ,

i laa ba yɛɛ me Wurubuaarɛ nan kyɛɛgɛ me-Oduduu bun anyamesɛ so.

Gɛnen asa abono, anyen de akyii

mɛ laa tɔngɛ me Wurubuaarɛ ilaa sa asa.

Abelɛnsɛ de adega mɛ laa wu me-ilaa fɛɛ ideri yɛgɛ mɛ kerɛ,

ne mɛ laa kuu me ilaa wɔrasɛ so ideri kee.

18Abono mɛ gyɛ me-adɛ mɔ,

nan kyɛɛgɛ me-Oduduu bun mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-anyen de akyii so

gɛnen nkɛ nbono dɔ

de mɛꞌ tɔngɛ me Wurubuaarɛ ilaa sa asa.

19Nan lɛɛ ilaa nyiile asa Wurubuaarɛ awolɛ dɔ

fɛɛ nkalan, ɔgya, de igyɛsii.

Nan wɔra adɛgɛnɔ ilaa gɛsinkpan so.

20Pɛi de me Wura Wurubuaarɛ nyisigyi gɛkɛ gbaaꞌ mɔ

gɛ lɔɔ baa fo mɔ,

owi laa kisee bingiri obibiri de bosɛ mɔ ɔꞌ pɛɛrɛ fɛɛ nkalan.

21I laa ba yɛɛ ɔkamaasɛ ɔbono ɔ saawo terɛ Wura Wurubuaarɛ mɔ,

ɔ laa mɔlɛgɛ mɔ.” ’

22“Me-nanboana Isirale awura, fɛꞌ nu ilaa idɛ. Wurubuaarɛ gi nyiile fɛye yɛɛ Yesu, Nasarɛtɛnyen mɔ, ne n gyɛ ɔbono mɔ Wurubuaarɛ gi sun mɔ. Ilaa ibono Wurubuaarɛ gi wɔra fɛye-ansi so ne i lɛɛ nyiile gɛnen mɔ ne n gyɛ nsun boduduusɛ kpɛi-kpɛi nbono Yesu gi wɔra aberɛ abono ɔ bo gɛsinkpan so mɔ. Ɔ wɔra ilaa gbaaꞌgbaa ibono nkana nyamesɛ maŋ taalɛ wɔra mɔ-gibaa so mɔ, de ilaa ibono i lɛɛ Wurubuaarɛ nyisigyi nyiile asa mɔ. Fɛye gbaa-gbaa fɛ nyi imɔ so. 23Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ yela ne ɔ wolaa o nyi yɛɛ anyamesɛ mɛ laa nyɛ Yesu baarɛ mɔɔ. Imɔso ne i ba yɛɛ fɛ yɛgɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo mɛ da mɔ aŋanbi oyii so, ne o wuꞌ. 24Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa mɔ, Wurubuaarɛ gi kii kyingi mɔ. Ɔ lɛɛ mɔ lii lɛwu anyanyan dɔ. I kya nyiile yɛɛ iŋ bo no yɛɛ ɔ laa wuꞌ sii isɛ dɔ.

25“Aye-naana Deefidi gi wolaa wu Yesu gisen dɔ ilaa, ne ɔ ŋmarasɛ imɔ yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ yɛɛ,

‘Owi kamaasɛ dɔ mɔ n kya wu me-Wura Wurubuaarɛ sindi me. Imɔso i maŋ ŋmaa me-gisen.

26Imɔso i bo me-gisen dɔ ɔkon. N kya lɛɛ mɔ-ginyen.

Ne me-ansi a gyan yɛɛ sɛi maŋ taasɛ me-nyoro gibi so.

27I kya nyiile yɛɛ fo Wurubuaarɛ, fo maŋ yɛgɛ me-oduduu mɔ

ɔꞌ kpaa sii ibuni dɔ.

Nɛ kyu me-nyoro fuɛ sa fo. Fo maŋ yɛgɛ me nꞌ gyɔ sii isɛ dɔ.

28Fo ne n nyiile me ikpa ibono so nyamesɛ laa naa

de ɔꞌ nyɛ ɔkyenaten dɛnsɛ fo asɛ.

N bo fo asɛ mɔ, i laa tansi wɔra me ɔkon gikyɔ.’ ”

29Ne Piita gi lɛɛ gɛsɛ yɛɛ, “Me-nanboana, nan tɔgɛ tigi fɛye yɛɛ aye-naana Deefidi ɔbono ɔ tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ mɔ gi wuꞌ ne mɛ pule mɔ. Mɔ-gɛkyan gɛ dɛ aye asɛ gɛrɛ kyu baa lii de ndɛ. 30Ɔ wɔra daa Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo. Wurubuaarɛ gi ka sa mɔ yɛɛ ɔꞌ kerɛ fɛɛ mɔ Wurubuaarɛ gbaa-gbaa, ɔ laa kyu mɔ Deefidi mɔ-naanaana dɔ ɔko kyu yii gɛwura mɔ Deefidi giyaa dɔ gɛkaako mɔ-lɛwu gɛmara. 31Wurubuaarɛ gi lɛɛ nyiile mɔ gɛnen mɔ, ɔ bii yɛɛ gɛnen mɔ-ɔnaanabi ɔbono ne nan gyi gɛwura Wurubuaarɛ adɛ so mɔ. Ne o wu yɛɛ Wurubuaarɛ laa kyingi mɔ lii ibuni dɔ. Gɛnen so mɔ, ɔ tɔgɛ imɔ so ilaa yela yɛɛ, ‘Wurubuaarɛ maŋ yɛgɛ mɔ de oꞌ wuꞌ sii asa abono mɛ wuꞌ mɔ dɔ, ne mɔ-nyoro inun i maŋ nyɛ gyɔ gɛkyan dɔ kpa‑a.’ 32Gɛsintin mɔ, Yesu baarɛ gi wuꞌ mɔ, Wurubuaarɛ gi kyingi mɔ lii ibuni dɔ. Aye adɛ pɛwu a wu imɔ de ansi.

33“Wurubuaarɛ gi diirɛ mɔ kpe mɔ asɛ, kyu mɔ yela mɔ-gyisɛ gibaa so, ne o kyu mɔ-Wurubuaarɛ Oduduu mɔ sa mɔ fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ wolaa ka yela sa mɔ mɔ. Imɔso ilaa ibono fɛ kya wu de ansi ne fɛ kya nu de aso faa, Yesu ne n kyu imɔ kyu kyɛɛgɛ bun aye so. 34Aye-naana Deefidi berɛ, i mɛŋ diirɛ mɔ kpe Wurubuaarɛ dɔ. Deefidi gbaa-gbaa gi wu tɔgɛ yɛɛ,

‘Wura Wurubuaarɛ gi tɔgɛ sa me-Wura yɛɛ,

“Baa kyena me-gyisɛ gibaa so de me‑rɛ fo aꞌ gyi gɛwura

35de nꞌ yɛgɛ foꞌ kyise fo-akyobo de fo-ayaa.” ’

36“Imɔso me-nanboana Isirale awura pɛwu, fɛꞌ bii yɛɛ iŋ bo akyɔɔlɛ yɛɛ Yesu ne n gyɛ Wura. Mɔ ne Wurubuaarɛ gi lɛɛ yɛɛ oꞌ gyi gɛwura mɔ Wurubuaarɛ adɛ so mɔ. Ne mɔ mɔ ne fɛ yɛgɛ mɛ da mɔ aŋanbi oyii so mɔɔ mɔ.”

Asa Sakyɔ Mɛ Sɔɔ Gyi Ne Mɛ Gyere Ɔmɔ Wurubuaarɛ Sagyere

37Asa mɛ nu ilaa ibono Piita gi tɔgɛ faa mɔ, i selɛ mɔmɔ-nyoro nyer‑r. Nfono ne mɛ taasɛ Piita de mɔ-nanboana Yesu isɔɔ sɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Ansaana, nnɛ ne a laa wɔra ne?”

38Asa mɔ mɛ taasɛ gɛnen mɔ, Piita gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛye ɔkamaasɛ oꞌ nu mɔ-nyoro gɛsɛ yɛɛ ɔ gyɛ ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo de fɛꞌ kyɛɛgɛ de mɛꞌ gyere fɛye Wurubuaarɛ sagyere Yesu Kirisito ginyen dɔ de Wurubuaarɛ oꞌ kyu fɛye-ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ fɛye. Fɛ wɔra gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ laa kyu mɔ-Oduduu mɔ kyɛɛ fɛye. 39I kya nyiile yɛɛ ilaa ibono aye-Wura Wurubuaarɛ yɛɛ ɔ laa kyu kyɛɛ asa mɔ, fɛye ne ɔ darɛ yɛɛ ɔ laa kyɛɛ mɔ. Ɔ ka yela sa fɛye‑rɛ fɛye-biana de fɛye-naanaana de asa abono mɛ bo gɛta-gɛta mɔ pɛwu. Ɔ ka yela sa daa nyamesɛ kamaasɛ ɔbono Wurubuaarɛ laa tɔgɛ mɔ yɛɛ oꞌ kyu mɔ-nyoro kyu sa mɔ Wurubuaarɛ mɔ.” 40Piita gi tɔgɛ ilaa sakyɔ sa asa mɔ gɛnsipɛɛrɛ so. Ɔ tɔgɛ wɔra mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ mɔlɛgɛ fɛye-nyoro lii abono mɛ mɛŋ bo gɛsintin mɔ dɔ de fɛŋ sa fɛꞌ loo mɔmɔ-gisobiidɛ mɔ dɔ.” 41Piita gi tɔngɛ sa mɔmɔ gɛnen mɔ, asa sakyɔ mɛ nu gɛsɛ, ne mɛ gyere mɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere. Asa abono mɛ baa bɔla Yesu asonbo so gɛnen gɛkɛ gɛbono wolɛ mɔ mɛ laa wɔra fɛɛ asa nwɛ oko de saalaa.

Yesu Asonbo Mɔ Gikyenabi

42Yesu asonbo mɔ mɛ kpɛ mɛ kya kasɛ Yesu isɔɔ mɔ ilaa nyiilesɛ mɔ, ne mɛ kpɛ mɛ bo abara dɔ. Mɛ kya kpaa gyanꞌ dabɔlɛ, mɛ kya gyi agyudɔ abono a kya nyiile yɛɛ mɛ gyɛ nyamesɛ kolon mɔ, ne mɛ kya dabɔlɛ dalaa. 43Yesu isɔɔ mɔ mɛ kya wɔra ilaa gbaaꞌgbaa ibono nkana nyamesɛ maŋ taalɛ wɔra mɔ-gibaa so mɔ ne i kya lɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon mɔ nyiile. Imɔso i yɛgɛ gifuu gi keda ɔkamaasɛ. 44Asa abono pɛwu mɛ kyu ɔmɔ-nyoro too Yesu so mɔ mɛ kyena fɛɛ nyamesɛ kolon. Ɔkamaasɛ ilaa i gyɛ mɔ-nanbo ilaa. 45I bo no i bo no mɔ, mɛ kya fɛ mɔmɔ-ilaa ibono mɛ bo mɔ de mɛꞌ yɛ imɔ-aterenbi mɔ sa abara gɛnɔɔbono ɔkara i tiri ɔmɔ mɔ. 46Gɛkɛ kamaasɛ mɛ kya kpaa gyanꞌ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ dabɔlɛ. Mɛ kya gyanꞌ mɔmɔ-nten-ana dɔ kee, mɛ kya gyi agyudɔ abono a kya lɛɛ mɔmɔ-ginyamesɛ kolon nyiile mɔ. Mɛ kya gyi amɔ de ɔkon lii mɔmɔ-asen dɔ. 47Mɛ kya yen Wurubuaarɛ, ne mɛ kya gyi asa sɛnsɛ ginsi. Gɛkɛ kamaasɛ Wurubuaarɛ kya kyu asa pobɔrɔ abono ɔ kya mɔlɛgɛ mɔmɔ lii mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ mɔ baa bɔla mɔmɔ so.

3

Piita Mɔ‑rɛ Gyɔn Mɛ Kyɛ Ɔtɛgɛsɛ Ɔko

1Gɛkɛ gɛdɛ owi gbaasɛ ibono mɔmɔ Isirale awura mɛ kya kpaa gyanꞌ dalaa mɔ, Piita mɔ‑rɛ mɔ-nanbo Gyɔn mɛ koso mɛ kya kpe Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ de mɛꞌ kpaa dalaa. 2Mɛ kpaa fo Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gɛbunono gɛbono mɛ kya terɛ gɛmɔ yɛɛ Ɔdan Gɛbunono mɔ asɛ mɔ, mɛ baa kerɛ mɔ, ɔnyen ɔko ne. Ɔnyen baarɛ gyɛ daa ɔtɛgɛsɛ. Gɛnen ne i kyu korogɛ mɔ ne. Gɛkɛ kamaasɛ mɔ, asa mɛ kya sola mɔ kyu baa yela gɛnen gɛbunono gɛbono asɛ de ɔꞌ kyena kolɛ asa abono mɛ kya kpaa dalaa Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ mɔ aterenbi.

3Ɔnyen mɔ gi wu Piita mɔ‑rɛ Gyɔn mɛ kya laarɛ de mɛꞌ loo ɔson obu mɔ dɔ mɔ, ɔ kolɛ mɔmɔ yɛɛ mɛꞌ sa mɔ aterenbi. 4Nfono mɔ, Piita mɔ‑rɛ Gyɔn mɛ kerɛ mɔ yiridididi, ne mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Kerɛ aye gɛrɛ.” 5Gɛsintin mɔ, ɔnyen mɔ gi kerɛ mɔmɔ mɔ, o nyi yɛɛ ɔ laa nyɛ ilaa iko lii mɔmɔ asɛ daa.

6Nfono mɔ, Piita gi tɔgɛ sa ɔnyen mɔ yɛɛ, “Aterenbi berɛ, meŋ bo. Ilaa ibono n bo ne nan kyu sa fo mɔ ne n gyɛ yɛɛ kyu lii Yesu Kirisito, Nasarɛtɛnyen mɔ-ginyen dɔ mɔ, koso yelɛ de foꞌ naa.” 7Piita gi tɔgɛ gɛnen sa ɔnyen mɔ mɔ, ɔ keda mɔ-gibaa gyisɛ dɔ, ne o puru mɔ koso yelɛ mɔ-ayaa so. Ayaa abono so mɔ, ɔnyen mɔ-ayaa dɔ de mɔ-aŋmeli dɔ pɛwu i wɔra mɔ ɔlon. 8Ɔ koso tin, ne ɔ naa buu mɔmɔ loo Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ. Ɔ naa ɔ kya tin o‑o tin ne ɔ kya faala Wurubuaarɛ ɔ kya yen mɔ.

9Asa abono mɛ bo nfono mɔ pɛwu mɛ wu ɔnyen mɔ naa ɔ kya yen Wurubuaarɛ mɔ, 10mɔmɔ pɛwu mɛ wu mɔ bii yɛɛ nkana mɔ ne n kya kyena Ɔdan Gɛbunono mɔ asɛ kolɛ aterenbi Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ asɛ mɔ. Gɛnɔɔbono i wɔra ne ɔnyen mɔ gi nyɛ alanfiya mɔ, i wɔra asa mɔ giyan, mɛŋ baa mɛ nyi imɔ-atɔgɛbi. 11Piita mɔ‑rɛ Gyɔn mɛ naa kpe mɛ yelɛ Solomon gikpalan mɔ dɔ mɔ, ɔnyen mɔ mili mɔmɔ. Ibono asa mɛ wu ɔnyen mɔ gi taalɛ ɔ naa mɔ, i dɛ mɔmɔ-gɛnɔ, ne mɔmɔ kee mɛ selɛ kpe mɔmɔ asɛ nno.

Piita Gi Tɔgɛ Gɛnɔɔbono I Ba Ne Ɔ Taalɛ Kyɛ Ɔnyen Mɔ

12Piita gi wu yɛɛ i dɛ asa gɛnɔ mɔ, ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Me-nanboana, Isirale awura, menɛ n wɔra ne imɔ idɛ i kya dɛ fɛye-gɛnɔ gikyɔ gɛnen? Menɛ n wɔra ne fɛ kya kerɛ aye ŋaa‑a gɛnen? Fɛ nyi yɛɛ aye ne n nyɛ ɔlon aye-gibaa so abɛɛ aye ne n kya gyi Wurubuaarɛ ginsi so ne ɔnyen baarɛ gi taalɛ ɔ naa faa? 13Wurubuaarɛ ɔbono aye-naanaana, Aberaham, Ayisiki, de Gyeekɔpo, de aye-adedaabo sɛnsɛ mɔ mɛ son mɔ ne n kyu nyisigyi kyu sa Yesu, Wurubuaarɛ Gɛsun Ɔwɔrabo mɔ. Fɛye berɛ, fɛ kyu gɛnen Yesu baarɛ kyu wɔra nbɛlɛ dɔ, ne fɛ kine mɔ Ɔbelɛnsɛ Pilato ansi dɔ, yɛgɛ nkana Pilato gi laarɛ fɛɛ ɔꞌ taa mɔ yɛgɛ de ɔꞌ naa. 14Fɛ kine Gɛsintin de Gisen Fufuli Wura mɔ, ne asa ɔmɔɔbo berɛ ne fɛ kolɛ Pilato yɛɛ oꞌ tigi sa fɛye de ɔꞌ naa. 15Ɔbono ɔ kya sa Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ ne fɛ yɛgɛ mɛꞌ kyu mɔɔ. Wurubuaarɛ, mɔ, gi kyingi mɔ lii ibuni dɔ. Aye a wu imɔ de ansi ne a kya tɔgɛ fɛye faa.

16“Fɛ kya wu ɔtɛgɛsɛ baarɛ ne fɛ wolaa fɛ nyi mɔ. Yesu ginyen mɔ dɔ ne mɔ-ayaa a kyaga faa. Gɛnɔɔbono a sɔɔ Yesu gyi mɔ so ne ɔ nyɛ alanfiya fɛye pɛwu ansi dɔ gɛrɛ faa.

17“Me-nanboana, Isirale awura, nɛ wu yɛɛ ilaa ibono fɛye‑rɛ fɛye-abelɛnsɛ mɔ fɛ kyu wɔra Yesu mɔ, fɛ mɛŋ nyi daa. 18I mɛŋ ba gɛnen giyan. I gyɛ daa ilaa ibono Wurubuaarɛ gi wolaa naa de mɔ-ikalan atɔgɛbo mɔ pɛwu so tɔgɛ yela yɛɛ ɔbono ɔ laa sun de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ asa mɔ laa wu awɔrɔfɔɔ. Wurubuaarɛ gi yɛgɛ i ba gɛnen gɛsintin. 19Imɔso fɛꞌ nu fɛye-nyoro gɛsɛ de fɛꞌ kyɛɛgɛ de Wurubuaarɛ ɔꞌ kpaarɛ fɛye ilaa nyɛnyɛn ibono fɛ kya wɔra mɔ fuɛ sa fɛye. 20Fɛ wɔra gɛnen mɔ, i bo no i bo no mɔ, ɔ laa kpɛ ɔ kya kpaa fɛye de fɛye-nyoro giꞌ tɔrɔ fɛye. Imɔ gɛmara mɔ, ɔ laa yɛgɛ Yesu oꞌ kii ba gɛsinkpan so. Mɔ ne ɔ wolaa lɛɛ yɛɛ ɔꞌ baa mɔlɛgɛ fɛye mɔ.

21“Wurubuaarɛ laa yɛgɛ oꞌ sii kyena Wurubuaarɛ dɔ kpaa fo owi ɔbono mɔ Wurubuaarɛ laa lɔrɔ ilaa kamaasɛ mɔ. Lii ko‑o dedaa mɔ, ɔ wolaa tɔgɛ ilaa idɛ yela kyu naa de asa abono ɔ lɔrɔ yela yɛɛ mɛꞌ tɔgɛ mɔ-ikalan mɔ so. 22Aye-naana Mosisi gbaa kee gi wolaa tɔgɛ kyu lii Yesu baarɛ so yela yɛɛ,

‘Wura Wurubuaarɛ laa lɛɛ mɔ-ikalan ɔtɔgɛbo fɛɛ me, Mosisi

lii fɛye dɔ sa fɛye.

Ilaa kamaasɛ ibono gɛnen Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔbono

laa tɔgɛ fɛye mɔ, fɛꞌ nu mɔ asɛ.

23I laa ba yɛɛ nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ maŋ nu

gɛnen Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔbono asɛ mɔ,

Wurubuaarɛ laa lɛɛ mɔ lii mɔ-adɛ mɔ dɔ.’

24“Lii Samuɛlɛ aberɛ kyu ba lii de ndɛ, abono pɛwu mɛ wɔra Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ wu ndɛ nkɛ ndɛ dɔ ilaa tɔgɛ yela kyu lii Yesu so. 25Fɛye ne Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ yela. Ne fɛye so ne Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɔ‑rɛ fɛye-naanaana mɛ wɔra gɛnɔ. Wurubuaarɛ gi ka yela sa aye-naana Aberaham yɛɛ, ‘Kyu naa de fo-naanaana so ne gɛsinkpan so ɔpaa kamaasɛ asa mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ oꞌ yuule mɔmɔ.’ 26Gɛsintin mɔ, Wurubuaarɛ gi lɛɛ Yesu yɛɛ ɔꞌ baa wɔra mɔ-Gɛsun Ɔwɔrabo gɛsinkpan so. Ɔ ba mɔ, fɛye asɛ ne ɔ daa gikpe de ɔꞌ nyɛ yuule fɛye de fɛye ɔkamaasɛ ɔꞌ nyɛ kyɛɛgɛ lii mɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ.”

4

Mɛ Tii Piita Mɔ‑rɛ Gyɔn De Obu

1Piita mɔ‑rɛ Gyɔn mɛ san mɛ kya tɔngɛ mɛ kya sa asa mɔ mɔ, abelɛnsɛ ako mɛ kpe mɔmɔ asɛ nno. Mɔmɔ ne n gyɛ Gyuda awura asunbi alɛɛbo de Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ adiibo ɔbelɛnsɛ, de Saadusii awura. 2Gɛnen abelɛnsɛ adɛ mɛ kpaa tu mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ wu ibono Piita mɔ‑rɛ Gyɔn mɛ kya nyiile asa ilaa yɛɛ Wurubuaarɛ gi kyingi Yesu lii ibuni dɔ. Ibono i kya nyiile yɛɛ nyamesɛ gi wuꞌ mɔ, ɔ bo gɛtɛɛko ɔ kya kpe. Abelɛnsɛ mɔ mɛ wu gɛnen mɔ, mɛ kyu ginyadon de Piita mɔ‑rɛ Gyɔn. 3Gɛnen so mɔ, abelɛnsɛ mɔ mɛ kya laarɛ mɛꞌ kyu Piita mɔ‑rɛ Gyɔn wɔra nbɛlɛ dɔ. Owi gi ta so mɔ, mɛ keda mɔmɔ kyu tii de obu kaaborɛ gɛdɛ gɛ kɛ.

4Asa abono mɛ nu Piita mɔ‑rɛ Gyɔn gɛtɔngɛ mɔ berɛ, mɔmɔ dɔ sakyɔ mɛ kyu ɔmɔ-nyoro too Yesu so. Mɔmɔ‑rɛ abono mɛ ti wolaa kyu ɔmɔ-nyoro too Yesu so mɔ kyu dabɔlɛ mɔ, anyen abono mɛ bo mɔmɔ dɔ mɔ gɛgyɔnɔ gɛ gyɛ nwɛ ikue-inyɔ de saalaa.

5Mɛ keda Piita de Gyɔn kyu tii de obu gɛnen mɔ, gɛdɛ gɛ kɛ mɔ, abelɛnsɛ mɔ mɛ kpaa gyanꞌ Gyɛrusalem ɔsowolɛ mɔ so nno. Mɛ gyɛ abelɛnsɛ abono mɛ kya kerɛ mɔmɔ Gyuda awura mɔ so, de Gyuda awura nbɛlɛ agyibo, de Wurubuaarɛ nbara aŋmarasɛbo. 6Abelɛnsɛ mɔ mɛ kpaa gyanꞌ Gyuda awura asunbi alɛɛbo gɛmu ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Anasɛ mɔ asɛ. Kayifasɛ, de Gyɔn ɔko, de Alɛsanda, de asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ gɛsu mɔ dɔ abelɛnsɛ pɛwu mɛ bo gɛnen gɛgyanꞌ mɔ dɔ kee.

Piita Gi Buu Mɔ-Gɛnɔ Gyuda Awura Abelɛnsɛ Pɛwu Ansi Dɔ

7Mɛ tigi Piita mɔ‑rɛ Gyɔn ne mɛ kyu mɔmɔ kyu baa yelɛ mɔmɔ-ansi dɔ ne mɛ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Menɛtɔ ɔlon dɔ abɛɛ anɛ ginyen dɔ ne fɛ kyɛ ɔtɛgɛsɛ mɔ daa?”

8Nfono mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi suu de Piita, ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Abelɛnsɛ abono fɛ kya kerɛ aye Gyuda awura so de ɔsowolɛ so abelɛnsɛ, 9iŋ gyɛ gidɛnsɛ gibono a wɔra sa ɔtɛgɛsɛ baarɛ faa so ne fɛ kya taasɛ aye imɔ so ilaa ndɛꞌ faa? Nengyene fɛ kya laarɛ de fɛꞌ bii gɛnɔɔbono a kyu kyɛ mɔ berɛ mɔ de‑e, 10n kya laarɛ nꞌ tɔgɛ tigi fɛye pɛwu de Isirale awura pɛwu de fɛꞌ nu yɛɛ Yesu Kirisito, Nasarɛtɛnyen mɔ, ɔbono fɛ yɛgɛ mɛ da mɔ aŋanbi oyii so mɔɔ mɔ ginyen dɔ ne ɔnyen baarɛ gi nyɛ mɔ-nyoro alanfiya ɔ yelɛ fɛye-ansi so faa. Wurubuaarɛ, mɔ, gi kyingi mɔ lii ibuni dɔ. 11Yesu baarɛ ilaa ne mɛ ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ gɛtɛɛko mɔ. Mɛ ŋmarasɛ yɛɛ,

Gibui kolon gibono fɛye ibu apɔrɔbo mɔ

fɛ kyu too gɛbaamara mɔ

ne n kii baa yɛgɛ ne obu mɔ gi wɔra ɔlon ɔ yelɛ faa.

12Ɔko mɛŋ bo no gɛsinkpan so, ɔ laa taalɛ mɔlɛgɛ asa lii mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena. Gɛnen mɔ, Yesu ginyen wolɛ ne Wurubuaarɛ gi sa aye yɛɛ aꞌ saawo terɛ de aꞌ nyɛ gɛnen amɔlɛgɛ abono.”

13Piita mɔ‑rɛ Gyɔn mɛ tɔgɛ tigi nbɛlɛ agyibo mɔ gɛnen mɔ, i dɛ mɔmɔ-gɛnɔ. Mɛŋ kii mɛ gyɛ mɔmɔ ɔsowolɛ so abelɛnsɛ, ne mɛ mɛŋ kii mɛ nyi ɔwolɛ. Idɛ kon mɔ, abelɛnsɛ mɔ mɛ san baa bii yɛɛ ibono nkana mɔmɔ‑rɛ Yesu ne n kya naa mɔ so ne mɛ sɔɔ ɔmɔ-nyoro gyi ne mɛ taalɛ tɔgɛ tigi mɔmɔ gɛnen. 14Ibono abelɛnsɛ mɔ mɛ wu ɔnyen ɔbono Piita mɔ‑rɛ Gyɔn mɛ kyɛ mɔ mɔ yelɛ mɔmɔ asɛ nfono mɔ, mɛ mɛŋ baa taalɛ tɔgɛ sɛi.

Nbɛlɛ Agyibo Mɔ Mɛ Da Gɛdɛ Gyoo Piita Mɔ‑rɛ Gyɔn

15Nbɛlɛ agyibo mɔ mɛ yɛgɛ Piitaana mɛ lii taa mɔmɔ yɛgɛ ne mɔmɔ wolɛ-wolɛ mɛ san mɛ kya taasɛ abara yɛɛ, 16“Nnɛ ne a laa wɔra gɛnen anyen adɛ ne? Ilaa gbaaꞌ ibono i ba kyu naa de mɔmɔ so faa iŋ bo ŋara dɔ. Ɔkamaasɛ ɔbono ɔ tɛ Gyɛrusalem ɔsowolɛ baarɛ so mɔ gi nu imɔ. A maŋ taalɛ sɔɔ imɔ so akyɔɔlɛ. 17Imɔso ilaa ibono a laa wɔra ne gɛnen ilaa idɛ i maŋ nyɛ gbigi kyon gɛta-gɛta mɔ ne n gyɛ yɛɛ a laa terɛ ɔmɔ de aꞌ ka sa mɔmɔ yɛɛ gɛkaako-gɛkaako mɛꞌ mɛŋ baa kii tɔngɛ Yesu ilaa sa ɔko‑rɛ ɔko.”

18Mɛ tɔgɛ kyule abara gɛnen mɔ, ne mɛ terɛ Piita mɔ‑rɛ Gyɔn kii ba mɔmɔ asɛ ne mɛ da mɔmɔ tii yɛɛ, “Gɛkaako-gɛkaako fɛ mɛŋꞌ baa tɔgɛ abɛɛ fɛꞌ nyiile asa ilaa kyu naa de Yesu ginyen dɔ.” 19Mɛ tɔgɛ sa Piita de Gyɔn gɛnen mɔ, mɛ lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛye gbaa-gbaa fɛꞌ kerɛ imɔ idɛ dɔ yɛɛ imɔmɔ ne n boran sa Wurubuaarɛ: Aꞌ nu fɛye asɛ abɛɛ aꞌ nu Wurubuaarɛ asɛ daa? 20Aye berɛ Yesu ilaa ibono a wu de ansi ne a nu de aso mɔ, a maŋ taalɛ baala aye-nnɔ bun yɛɛ a maŋ tɔgɛ imɔ sa asa.”

21Mɛ tɔgɛ gɛnen mɔ, abelɛnsɛ mɔ mɛ kii lɔrɔ ka sa mɔmɔ ken-ken yɛɛ nengyene mɛ kii wɔra gɛnen mɔ, mɛ laa wu mɔmɔ kyule. Nfono ne mɛ taa mɔmɔ yɛgɛ. Kyu lii asa so mɔ, abelɛnsɛ mɔ mɛ mɛŋ nyɛ ɔkpa ɔbono mɛ laa kyu biidɛ Piita mɔ‑rɛ Gyɔn giso mɔ. I kya nyiile yɛɛ asa mɔ pɛwu mɛ kya yen Wurubuaarɛ kyu lii gɛnɔɔbono mɛ taalɛ kyɛ ɔnyen mɔ mɔ. 22Ɔnyen ɔbono mɛ wɔra gɛnen ilaa gbaaꞌ idɛ kyu kyɛ mɔ gɛnen mɔ nsi gi laa don nsi ikue-inyɔ.

Yesu Asonbo Mɔ Mɛ Wɔra Gɛnɔ Kolon Dalaa Sa Wurubuaarɛ

23Abelɛnsɛ mɔ mɛ taa Piita mɔ‑rɛ Gyɔn yɛgɛ gɛnen mɔ, mɛ naa kpe mɔmɔ-nanboana asɛnsɛ mɔ asɛ ne mɛ kpaa buu ilaa ibono pɛwu asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de abelɛnsɛ sɛnsɛ mɔ mɛ tɔgɛ sa mɔmɔ mɔ. 24Mɔmɔ-nanboana mɔ mɛ nu imɔ mɔ, mɔmɔ pɛwu mɛ dabɔlɛ ne mɛ bugi gɛnɔ dalaa sa Wurubuaarɛ yɛɛ, “Wura Wurubuaarɛ, fo ɔbono ilaa kamaasɛ i bo daa fo-gibaa dɔ mɔ, fo ne n lɛɛ soso de gɛsinkpan, apoo, de ilaa kamaasɛ ibono i bo imɔ dɔ mɔ pɛwu. 25Fo ne n tɔgɛ ilaa naa de fo-dega, aye-naana Deefidi so. Fo-Oduduu gi yɛgɛ mɔ ɔ taalɛ lɛɛ gɛnɔ taasɛ ilaa, ne mɛ ŋmarasɛ imɔ yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ yɛɛ,

‘Menɛ n wɔra ne gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi mɛ kya kyu ginyadon nyɛnyɛn, mɛ kya wɔra gɛnɔ Wurubuaarɛ so daa?

Mɛ kya too owi abui ne.

26Awura-awura de isowolɛ so abelɛnsɛ mɛ laa gyanꞌ de mɛꞌ baala

yɛɛ mɛ laa kɔ de Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ ɔbono o sun yɛɛ ɔꞌ baa gyi gɛwura mɔ Wurubuaarɛ adɛ so mɔ.’ ”

27Yesu asonbo mɔ mɛ dalaa yɛɛ, “Wurubuaarɛ, i gyɛ gɛsintin yɛɛ Gyɛrusalem ɔsowolɛ baarɛ so mɔ, asa mɛ gyanꞌ yɛɛ mɛ laa kɔ de fo-Gɛsun Ɔwɔrabo, Yesu. Mɔ ne fo lɔrɔ yela ne fo sun yɛɛ ɔꞌ baa gyi gɛwura fo-adɛ so mɔ. Wura Hɛrodɛ, Ɔbelɛnsɛ Pontiyusɛ Pilato, fo-adɛ Isirale awura, de asa kpɛi-kpɛi mɛ gyanꞌ 28de mɛꞌ wɔra ilaa ibono fo wolaa tɔgɛ yela mɔ. Fo ɔlon dɔ de fo-gɛlaarɛ dɔ ne fo wolaa tɔgɛ yela yɛɛ i laa ba gɛnen.

29“Idɛ kon berɛ, Wurubuaarɛ, kerɛ ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ tɔgɛ yɛɛ mɛ laa wɔra aye abono a tɛ sa fo mɔ. Sa aye otu de aꞌ taalɛ tɔgɛ fo-agyɛbi mɔ sa asa de a mɛŋꞌ selɛ gifuu 30de foꞌ tengɛ fo-gibaa gyanꞌ aye so de aꞌ taalɛ kyɛ asa alɔbi. Yɛgɛ de aꞌ taalɛ wɔra ilaa gbaaꞌgbaa ibono nkana nyamesɛ maŋ taalɛ wɔra mɔ-gibaa so kyu naa de fo-Gɛsun Ɔwɔrabo Yesu ɔbono fo lɔrɔ yela sa fo-nyoro mɔ ginyen dɔ.”

31Yesu asonbo mɔ mɛ dalaa kolɛ Wurubuaarɛ gɛnen mɔ, nfono mɛ bo mɔ i gyigisi. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi suu de mɔmɔ pɛwu, ne mɛ san da otu mɛ kya tɔngɛ Wurubuaarɛ agyɛbi. Mɛ mɛŋ selɛ nyamesɛ gifuu.

Yesu Asonbo Mɔ Gikyenabi

32Asa abono mɛ ka gyanꞌ Yesu so mɔ pɛwu gɛwɔnsa de mɔmɔ-asen a san wɔra daa gikolon. Ilaa kamaasɛ ibono mɔmɔ ɔkamaasɛ bo mɔ, kaasɛ mɔ mɛŋ kya kyu imɔ yɛɛ gɛnen ilaa ibono i baa i gyɛ mɔ wolɛ-lɛɛ. Mɛ kya kyu imɔ fɛɛ i gyɛ daa mɔmɔ pɛwu ilaa. 33Wurubuaarɛ gi sa Yesu isɔɔ mɔ gɛtɔngɛ, ne mɔ-ɔlon dɔ mɔ mɛ kya tansi bii lɛɛ Wura Yesu giwukyingi mɔ so ilaa mɛ kya tɔgɛ mɛ kya sa asa. Wurubuaarɛ tansi ɔ kya kpaa ɔmɔ ne ɔ kya wɔra ilaa sa mɔmɔ pɛwu. 34Sɛi mɛŋ kya tiri mɔmɔ abono mɛ ka gyanꞌ Yesu so mɔ dɔ ɔko‑rɛ ɔko. I kya nyiile yɛɛ mɔmɔ dɔ ɔkamaasɛ ɔbono ɔ bo nsinkpan abɛɛ ibu mɔ, mɛ kya fɛ imɔ ne mɛ kya kyu imɔ-aterenbi abono mɛ nyɛ mɔ, 35kyu baa wɔra Yesu isɔɔ mɔ abaa dɔ. Ne fɛɛ i tiri Yesu asonbo mɔ dɔ ɔko mɔ, Yesu isɔɔ mɔ mɛ kya yɛ sa mɔmɔ ɔkamaasɛ gɛnɔɔbono ɔkara i tiri mɔ mɔ.

36Gɛnen owi ɔbono mɔ ɔnyen ɔko bo mɔmɔ dɔ. Mɛ kya terɛ mɔ-ginyen yɛɛ Gyosɛfo. Yesu isɔɔ mɔ mɛ yela mɔ ayenbi yɛɛ Banabasɛ. (Banabasɛ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ ɔbono ɔ kya wɔra ilaa keda asa nyoro.) Ɔ gyɛ daa Gyudanyen, ne ɔ lii Lɛfi gɛten dɔ. Ɔ lii Saapurosɛ gɛsinkpan so. 37Gɛnen Gyosɛfo baarɛ bo ndɔɔ. Ɔ fɛ ndɔɔ mɔ, ne o kyu aterenbi abono ɔ nyɛ mɔ kyu baa wɔra Yesu isɔɔ mɔ abaa dɔ.

5

Ananiyasɛ Mɔ‑rɛ Mɔ-Ka Mɛ Nyɛ Lɛwu

1Ɔnyen ɔko mɔ kee bo Yesu asonbo mɔ dɔ, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Ananiyasɛ, ne mɔ-ka ginyen ne n gyɛ Safira. Mɔ‑rɛ mɔ-ka mɛ bo gɛsinkpan, ne ɔ kpaa fɛ gɛmɔ. 2Ɔ lɛɛ gɛsinkpan mɔ aterenbi abono ɔ nyɛ mɔ dɔ ako yela, ne o kyu abono a san mɔ kyu kpaa penɛ wɔra Yesu isɔɔ mɔ abaa dɔ yɛɛ ɔ fɛ mɔ-gɛsinkpan gɛko mɔ, aterenbi abono ɔ nyɛ mɔ pɛwu ne ɔ dɛ ɔ kya kyɛɛ faa. Ɔ kya wɔra gɛnen pɛwu mɔ, mɔ-ka kee nyi imɔ so.

3O kyu aterenbi mɔ ba gɛnen mɔ, Piita gi terɛ mɔ ne ɔ taasɛ mɔ yɛɛ, “Ananiyasɛ, menɛ n wɔra ne fo yɛgɛ ilaa nyɛnyɛn gɛmu mɔ gi suu de fo ne fo kya penɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gɛnen? Menɛ n wɔra ne fo keda aterenbi abono fo nyɛ lii fo-gɛsinkpan mɔ fo fɛ mɔ dɔ iko kɔɔgɛ yela? 4Nengyene gɛsinkpan mɔ gɛ dɛ ne fo mɛŋ fɛ gɛmɔ mɔ, gɛ mɛŋ gyɛ fo-lɛɛ daa? Ne fo kii fɛ gɛmɔ mɔ, i mɛŋ gyɛ fo ne n bo fo-aterenbi? Ne i wonɛ ne fo sa gɛwɔnsa gɛdɛ gɛnen? Fo nyi yɛɛ anyamesɛ ne fo penɛ faa? Wurubuaarɛ ne fo penɛ gɛnen.”

5-6Ananiyasɛ gi nu ilaa ibono Piita gi taasɛ mɔ gɛnen mɔ, ɔ lii tɔrɔ ne o wuꞌ. Nfono mɔ adega abono mɛ bo nno mɔ mɛ koso kyu akuru mili mɔ ne mɛ keda mɔ lii kyu kyon kpaa pule. Ɔkamaasɛ ɔbono o nu gɛnen Ananiyasɛ ilaa idɛ mɔ, gifuu belɛ gi keda mɔ.

7Adega mɔ mɛ keda Ananiyasɛ gibuni mɔ kyu kyon mɛꞌ kpaa pule mɔ, i baa wɔra ŋmaraa mɔ, mɔ-ka gi baa loo. Ɔ baa loo gɛnen mɔ, ɔ mɛŋ nyi ilaa ibono i ba mɔ-kuli so mɔ so sɛi. 8Nfono ne Piita gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Tɔgɛ me, imɔso i gyɛ gɛsintin yɛɛ aterenbi gɛgyɔnɔ gɛdɛ ɔkara ne fo‑rɛ fo-kuli fɛ nyɛ lii gɛsinkpan gɛbono fɛ fɛ mɔ dɔ?” Piita gi taasɛ mɔ gɛnen mɔ, ɔ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ɛn, aterenbi adɛ ɔkara ne a nyɛ.” 9Ɔkyii mɔ gi tɔgɛ sa Piita gɛnen mɔ, Piita gi taasɛ mɔ yɛɛ, “I wonɛ so ne fo‑rɛ fo-kuli fɛ tɔgɛ kyule abara ne fɛ ba fɛ kya soo Wurubuaarɛ Oduduu mɔ idoo fɛ kya kerɛ gɛnen? To, asa abono mɛ kyu fo-kuli kpaa pule mɔ, gɛnen asa abono mɛ laa kyu fo kee kyu lii kpe kpaa pule.”

10Ɔkyii mɔ gi nu gɛnen mɔ, ayaa abono so mɔ, ɔ lii tɔrɔ Piita ayaa dɔ ne o wuꞌ. Adega abono mɛ kpaa pule mɔ-kuli mɔ mɛ baa loo mɔ, ɔkyii mɔ kee gi wuꞌ ɔ dɛ, ne mɛ kyu mɔ lii kyon mɛꞌ kpaa pule sindi mɔ-kuli. 11Nfono mɔ gifuu belɛ giko gi keda Yesu asonbo mɔ pɛwu de asa abono mɛ nu gɛnen ilaa idɛ mɔ pɛwu.

Yesu Isɔɔ Mɔ Mɛ Kya Wɔra Ilaa GbaaꞌGbaa

12Yesu isɔɔ mɔ mɛ kya wɔra ilaa gbaaꞌgbaa ibono i kya lɛɛ nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon bo mɔmɔ dɔ. Mɔmɔ‑rɛ Yesu asonbo sɛnsɛ mɔ pɛwu mɛ kya kyena kpaa gyanꞌ fɛɛ nyamesɛ kolon Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ gibaafon giko nfono mɛ kya terɛ yɛɛ Solomon Gikpalan mɔ. 13Asa sɛnsɛ abono mɛ mɛŋ bo mɔmɔ-gikpen mɔ dɔ mɔ mɛŋ kya taalɛ da otu kpaa saarɛ mɔmɔ dɔ. Imɔ gɛnen gbaa faa mɔ, Yesu asonbo mɔ mɛ dabɔlɛ mɛ kya gyi ginsi asa ansi so. 14Asa sakyɔ, anyen de akyii, mɛ kya sɔɔ Wura Yesu gyi ne mɛ kpɛ ma‑a ba ma‑a bɔla mɔ-asonbo mɔ so. 15Kyu lii ilaa dɛnsɛ ibono Yesu isɔɔ mɔ mɛ kya wɔra mɔ so mɔ, asa mɛ kya sola alɔbo de mɔmɔ-idɛten kyu kpaa diila de ikpa de nengyene Piita kya kyon de nfono so mɔ, ba‑a mɔ-gɛyii gbaa gɛꞌ taa nyɛ ten kyon alɔbo mɔ ako so mɔ de iꞌ kyɛ mɔmɔ. 16Asa sakyɔ mɛ kya lii ma‑a lii isowolɛ ibono i sindi Gyɛrusalem mɔ mɛ kya sola alɔbo de asa abono ilaa nyɛnyɛn oduduu i tɛ mɔmɔ so i kya nyala mɔmɔ mɔ mɛ kya bara Yesu isɔɔ mɔ, ne mɔmɔ mɔ mɛ kya kyɛ mɔmɔ pɛwu.

Mɛ Tii Yesu Isɔɔ Mɔ De Obu

17Nfono mɔ, Gyuda awura asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ mɔ‑rɛ mɔ-nanboana pɛwu abono mɛ bo Saadusii gikpen mɔ dɔ mɔ, mɛ wu Yesu isɔɔ mɔ gɛsun wɔrasɛ mɔ, i bo mɔmɔ gɛlaaloo gikyɔ, 18imɔso mɛ kpaa keda mɔmɔ, ne mɛ kyu mɔmɔ kpaa tii de obu nfono mɛ kya tii ɔsowolɛ mɔ so ilaa nyɛnyɛn awɔrabo mɔ.

19Mɛ keda mɔmɔ kyu tii de obu gɛnen mɔ, imɔ gɛnyɛ mɔ Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ gi baa keda obu mɔ tigi ne ɔ kparɛ mɔmɔ lii, ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, 20“Fɛꞌ naa kpe Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so de fɛꞌ kpaa tɔgɛ gɛkyena pobɔrɔ gɛbono Yesu kya sa mɔ ilaa pɛwu sa asa.”

21Yesu isɔɔ mɔ mɛ nu ilaa ibono Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔgɛ sa mɔmɔ. Gɛdɛ gɛ kɛ mɔ, mɛ naa kpaa loo Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so, ne mɛ yii gɛsɛ mɛ kya nyiile asa ilaa.

Gɛnen owi ɔbono mɔ, Isirale awura asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ mɔ‑rɛ mɔ-nanboana mɛ terɛ abelɛnsɛ sɛnsɛ mɔ pɛwu (mɔmɔ ne n gyɛ nbɛlɛ agyibo sa Isirale awura mɔ), ne mɛ baa gyanꞌ. Mɛ baa gyanꞌ mɔ, mɛ sun asogya kpe nfono mɛ kya tii asa de obu mɔ yɛɛ mɛꞌ kpaa kyu Yesu isɔɔ mɔ ba mɔmɔ-ansi dɔ.

22Asogya abono mɛ lɛɛ sun gɛnen mɔ mɛ kpe mɔ, mɛ mɛŋ wu Yesu isɔɔ mɔ mɛ keda tii de obu mɔ, ne mɛ kii kpaa buu sa abelɛnsɛ mɔ 23yɛɛ, “A kpe mɔ, obu mɔ asin mɔ a tii kpem, ne abono mɛ kya dii nno mɔ mɛ yelɛ gɛbunono mɔ asɛ mɛ kya dii. A tigi ne a loo obu mɔ dɔ mɔ, a mɛŋ wu ɔko‑rɛ ɔko.”

24Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ adiibo ɔbelɛnsɛ mɔ de asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ‑rɛ mɔ-nanboana mɔ mɛ nu gɛnen mɔ, i wɔra mɔmɔ giyan ne i dɛ mɔmɔ-gɛnɔ mɛ mɛŋ nyi gɛnɔɔbono i wɔra ne i ba gɛnen mɔ.

Yesu Isɔɔ Mɔ Mɛ Buu Mɔmɔ-Gɛnɔ Sa Abelɛnsɛ Mɔ

25Nfono mɔ, ɔko gi baa buu sa mɔmɔ yɛɛ, “Anyen abono fɛ keda tii de obu mɔ, mɛ yelɛ Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so mɛ kya nyiile asa ilaa.” 26Abelɛnsɛ mɔ mɛ nu gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ adiibo ɔbelɛnsɛ mɔ‑rɛ mɔ-asogya mɔ, mɛ lii kyon de mɛꞌ kpaa keda Yesu isɔɔ mɔ ba abelɛnsɛ mɔ ansi dɔ. Asogya mɔ mɛ selɛ gifuu yɛɛ asa mɛ laa naa da mɔmɔ abui mɔɔ so mɔ, mɛ mɛŋ kyu Yesu isɔɔ mɔ kiri-kiri.

27Mɛ kpaa kyu Yesu isɔɔ mɔ ba gɛnen mɔ, mɛ yɛgɛ mɔmɔ‑rɛ nbɛlɛ agyibo mɔ mɛ baa gyanꞌ. Nfono mɔ, Gyuda awura asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ gi taasɛ Yesu isɔɔ mɔ ilaa. Ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, 28“A mɛŋ gya fɛye yɛɛ gɛkaako-gɛkaako fɛꞌ mɛŋ baa nyiile asa ilaa kyu lii Yesu baarɛ ginyen dɔ? Fɛꞌ kerɛ gɛnɔɔbono fɛ naa fɛ kya nyiile asa mɔ-ilaa gyanꞌ de Gyɛrusalem pɛwu mɔ. Fɛ kya laarɛ fɛɛ fɛꞌ kyu mɔ-lɛwu mɔ kyu sola aye ne.”

29Ɔ taasɛ mɔmɔ gɛnen mɔ, Piita mɔ‑rɛ Yesu isɔɔ sɛnsɛ mɔ, mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Wurubuaarɛ gɛdɛ ne i kaaborɛ aꞌ nu. I mɛŋ gyɛ nyamesɛ-lɛɛ gɛdɛ. 30Wurubuaarɛ ɔbono aye-naanaana mɛ son mɔ mɔ gi kii kyingi Yesu ɔbono fɛ da mɔ aŋanbi kyɔlɔga oyii so mɔɔ mɔ. 31Wurubuaarɛ gi diirɛ mɔ kpe mɔ asɛ kyu mɔ kpaa yii gɛwura buu de mɔ Wurubuaarɛ. Wurubuaarɛ yɛɛ Yesu ne ɔꞌ wɔra ɔgyangbarabo de ɔmɔlɛgɛbo sa asa. I lii fɛɛ gɛnen Yesu baarɛ laa yɛgɛ Isirale awura mɛꞌ nyɛ nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ yɛɛ mɛ gyɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo de Wurubuaarɛ ɔꞌ nyɛ kyu mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ mɔmɔ. 32Aye ne n wu Yesu ilaa idɛ de aye-ansi ne a kya tɔgɛ imɔ a kya sa asa faa. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kee kya lɛɛ imɔ-gɛsintin nyiile asa. Mɔ-Oduduu ɔbono ne ɔ kya kyu sa asa abono mɛ kya nu mɔ-gɛdɛ mɔ.”

Ɔbelɛnsɛ Gameeliya Gi Gya Nbɛlɛ Agyibo Mɔ

Yɛɛ Mɛ Mɛŋꞌ Mɔɔ Yesu Isɔɔ Mɔ

33Nbɛlɛ agyibo mɔ mɛ nu ilaa ibono Yesu isɔɔ mɔ mɛ tɔgɛ sa mɔmɔ gɛnen mɔ, i kyogedɛ mɔmɔ-gisen dɔ, ne mɛ laarɛ mɔmɔ-imɔɔten. 34Ɔbelɛnsɛ ɔko bo abelɛnsɛ mɔ dɔ. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Gameeliya. Asa pɛwu mɛ kya kyu buubuu sa mɔ gikyɔ. Ɔ gyɛ daa Farasii gikpen mɔ dɔ ne ɔ kya nyiile Wurubuaarɛ nbara. Gameeliya baarɛ gi koso tɔgɛ yɛɛ mɛꞌ kyu Yesu isɔɔ mɔ kyu lii kpe nkan ŋmaraa pɛi.

35Mɛ liirɛ mɔmɔ nkan gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa nbɛlɛ agyibo mɔ yɛɛ, “Me-nanboana Isirale awura, ilaa ibono fɛ kya laarɛ de fɛꞌ kyu wɔra gɛnen asa adɛ faa, fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dɔɔdan. 36Nkɛ nko dɔ mɔ, ɔnyen ɔko gi koso yɛɛ ɔ gyɛ ɔmɔlɛgɛbo, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Tiyodasɛ. Asa mɛ laa wɔra fɛɛ asa nwɛ nnan mɛ kpaa kpandɛ mili mɔ. Asa ako mɛ mɔɔ mɔ. Mɛ mɔɔ mɔ gɛnen mɔ, asa abono pɛwu mɛ buu mɔ mɔ mɛ yaasɛ ne ilaa ibono nkana mɛ kya wɔra mɔ pɛwu i sii giyan.

37“Mɔ-gɛmara mɔ, owi ɔbono mɛ naa kyena kalɛ asa iko dɔ mɔ, Gyudasɛ, Galelinyen mɔ kee gi koso yelɛ yɛɛ ɔ laa kɔ de abɛyin. Mɔ kee gi baa nyɛ asa mɛ kpandɛ mili mɔ. Ako mɛ mɔɔ mɔ kee, ne asa abono mɛ mili mɔ gɛnen mɔ pɛwu mɛ yaasɛ giyan-giyan. 38Imɔso nperɛ-nperɛ ilaa ibono anyen adɛ mɛ dɛ faa, nꞌ tɔgɛ tigi fɛye yɛɛ fɛye berɛ fɛꞌ taa mɔmɔ yɛgɛ. Ɔko ɔŋꞌ sa o yii mɔmɔ. I kya nyiile yɛɛ nengyene ilaa ibono mɛ kya wɔra faa, mɔmɔ-anyamesɛ gbaa-gbaa ne n ŋminde yɛɛ mɛ laa wɔra mɔmɔ-gibaa so mɔ, mɛ laa kpon daa. 39Ne kuaa, ilaa ibono mɛ kya wɔra faa, i lii daa Wurubuaarɛ asɛ mɔ, nkana fɛ maŋ taalɛ gyi mɔmɔ so. Laalaalogɛ mɔ, fɛ laa baa wu daa yɛɛ fɛ kya kɔ de Wurubuaarɛ.”

Gameeliya gi ka abelɛnsɛ mɔ de nbɛlɛ agyibo mɔ gɛnen mɔ, mɛ nu mɔ asɛ, 40ne mɛ terɛ Yesu isɔɔ mɔ kii loo kpe mɔmɔ asɛ. Mɛ yɛgɛ mɛ taa mɔmɔ, ne mɛ da ɔmɔ tii yɛɛ gɛkaako mɛꞌ mɛŋ baa yelɛ Yesu ginyen dɔ tɔngɛ sa asa. Nfono mɔ nbɛlɛ agyibo mɔ mɛ taa mɔmɔ yɛgɛ, 41ne mɛ naa lii.

Yesu isɔɔ mɔ mɛ lii gɛnen mɔ, i wɔra mɔmɔ ɔkon fɛɛ Wurubuaarɛ gi kalɛ ɔmɔ wɔra mɔ-asonbo dɔ yɛɛ asa mɛ ka ɔmɔ-ansi kyu lii Yesu so gɛnen. 42Imɔ gɛnen gbaa mɔ, gɛkɛ gɛŋ bo no yɛɛ Yesu isɔɔ mɔ mɛ mɛŋ kpe Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ de nten-ana dɔ kpaa tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ sa asa yɛɛ Yesu ne n gyɛ ɔbono ɔ laa mɔlɛgɛ asa de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ.

6

Mɛ Lɛɛ Asa Sono Yɛɛ Mɛꞌ Kpaa Yesu Isɔɔ Mɔ

1Owi ɔbono Yesu akasɛbo mɔ mɛ kya nyaakyɔ ma‑a too mɔ, i bo Gyuda awura abono mɛ kya tɔgɛ Geriiki awura gɛdɛ ne i bo abono mɛ kya tɔgɛ mɔmɔ Gyuda awura-lɛɛ gɛdɛ wolɛ mɔ mɔmɔ dɔ. Gɛnen owi ɔbono mɔ, biidɛ ɔko gi baa tɔrɔ akpen anyɔ adɛ so. Gyuda awura abono mɛ kya tɔgɛ Geriiki awura gɛdɛ mɔ mɛ kya lɔgedɛ yɛɛ nengyene gɛkɛ kamaasɛ Yesu akasɛbo mɔ mɛ kya yɛ agyudɔ sa ikulaabo mɔ, mɛ kya ligi mɔmɔ-lɛɛ ikulaabo.

2Nfono mɔ, Yesu isɔɔ gudu anyɔ mɔ mɛ terɛ Yesu akasɛbo mɔ pɛwu baa gyanꞌ ne mɛ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “I mɛŋ boran yɛɛ aꞌ nyaa Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ gitɔgɛ yela nkan de aꞌ nu de agyudɔ giyɛ sa asa wolɛ. 3Imɔso, ansaana, fɛꞌ kerɛ fɛye dɔ de fɛꞌ lɛɛ asa sono sa aye de aꞌ kyu gɛsun gɛbono wɔra mɔmɔ-abaa dɔ. Abono fɛ laa lɛɛ mɔ, fɛꞌ kerɛ yɛɛ asa mɛ kya terɛ mɔmɔ-ginyen dɛnsɛ ne Wurubuaarɛ Oduduu mɔ tɛ mɔmɔ so ne mɛ nyi ɔlaako; 4de aye mɔ, aꞌ nyɛ aye-nyoro a kya nu daa de gɛdalaa de Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ gɛsun gɛbono o kyu wɔra aye-abaa dɔ mɔ.”

5Ilaa ibono Yesu isɔɔ gudu anyɔ mɔ mɛ tɔgɛ gɛnen mɔ, i wɔra sakpii mɔ pɛwu ɔkon. Nfono ne mɛ lɛɛ Sitiifen de asa asee ako. Gɛnen Sitiifen baarɛ kya ka gyanꞌ Yesu so gikyɔ-gikyɔ ne Wurubuaarɛ Oduduu mɔ tansi ɔ tɛ mɔ so. Asɛnsɛ abono mɛ lɛɛ mɔ anyen ne n gyɛ Filipo, Perokoro, Nikanɔ, Timon, Pamenasɛ, de Nikolasɛ. Gɛnen Nikolasɛ baarɛ gi lii Antiyoki. Ɔ gyɛ isafo, ne o kyu mɔ-nyoro wɔra Gyuda awura ɔson dɔ. 6Mɛ kyu gɛnen asa sono abono mɛ lɛɛ faa kyu baa yela Yesu isɔɔ gudu anyɔ mɔ ansi dɔ ne mɔmɔ mɔ, mɛ kyu mɔmɔ-abaa gyanꞌ mɔmɔ so dalaa kolɛ Wurubuaarɛ sa mɔmɔ.

7Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ a kya yɛlegɛ a kya too ne Yesu akasɛbo mɛ kya ŋan Gyɛrusalem ɔsowolɛ mɔ so gikyɔ-gikyɔ. Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo mɔ dɔ sakyɔ kee mɛ nu Wurubuaarɛ gɛdɛ ne mɛ sɔɔ Yesu ɔkalan mɔ gyi.

Mɛ Keda Sitiifen

8Wurubuaarɛ gibaa gi gyan Sitiifen so ne mɔ-ɔlon bo mɔ dɔ. Imɔso i yɛgɛ ɔ kya wɔra ilaa gbaaꞌgbaa ibono nkana nyamesɛ maŋ taalɛ wɔra mɔ-gibaa so mɔ de ilaa ibono i kya lɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon gɛwi nyiile mɔ.

9Asa ako mɛ lii Gyuda awura gikyangbon giko dɔ. Mɔmɔ dɔ ako mɛ kya sɔɔ akyɔɔlɛ de Sitiifen. Mɛ kya terɛ gɛnen gikyangbon mɔ yɛɛ Asa Abono Mɛŋ Baa Mɛ Gyɛ Nbide Mɔ Gikyangbon. Mɔmɔ ako mɛ lii Siirini ɔsowolɛ so de Alɛsandiriya ɔsowolɛ so, ne ako mɛ lii Silisiya de Esiya nsinkpan so. 10Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi sa Sitiifen ɔlaako ginyi giko. Nengyene ɔ kya tɔngɛ mɔ, asa abono mɛ kya sɔɔ akyɔɔlɛ de mɔ mɔ mɛ mɛŋ kya taalɛ wɔda.

11Imɔso gɛnen asa abono mɛ sa anyen ako aterenbi ŋara yɛɛ mɛꞌ ten Sitiifen gɛnɔ yɛɛ mɛ nu ɔ kya saalɛ mɔmɔ-naana Mosisi de Wurubuaarɛ. 12Asa adɛ mɛ ten Sitiifen gɛnɔ ne i yɛgɛ Gyuda awura abelɛnsɛ de mɔmɔ-nbara aŋmarasɛbo de asa sɛnsɛ mɔ mɛ kyu ginyadon wɔra Sitiifen. Nfono mɔ, mɛ kpaa keda mɔ ne mɛ kparɛ mɔ kpe nbɛlɛ agyibo mɔ ansi dɔ. 13Mɛ kyu mɔ kpe nbɛlɛ agyibo mɔ asɛ gɛnen mɔ, mɛ ten mɔ-gɛnɔ yɛɛ, “Owi kamaasɛ dɔ mɔ, gɛnen ɔnyen baarɛ kpɛ ɔ kya tɔgɛ daa ilaa nyɛnyɛn kyu lii Wurubuaarɛ ɔson obu baarɛ de aye-naana Mosisi nbara mɔ so. 14A nu ɔ kya tɔgɛ yɛɛ Yesu Nasarɛtɛnyen mɔ laa baa nyida Wurubuaarɛ ɔson obu baarɛ de ɔꞌ kyɛɛgɛ idedaabolaa ibono aye-naana Mosisi gi yela sa aye mɔ.”

15Asa abono pɛwu mɛ tɛ nbɛlɛ mɔ ogyiten mɔ mɛ kerɛ Sitiifen yiridididi mɔ, mɔ-ansi dɔ i wɔra fɛɛ Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ansi dɔ ɔnan.

7

Sitiifen Gi Lɛɛ Ilaa Gɛsɛ Sa Nbɛlɛ Agyibo Mɔ

1Mɛ bo nbɛlɛ mɔ ogyiten gɛnen mɔ, asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ gi taasɛ Sitiifen yɛɛ, “Ilaa ibono mɛ kya tɔgɛ kyu lii fo so faa i gyɛ gɛsintin?”

2Sitiifen gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Me-sɛana de me-subuana, fɛꞌ nu me asɛ. Nyisigyi Wura Wurubuaarɛ gi lɛɛ mɔ-nyoro nyiile aye-naana Aberaham owi ɔbono ɔ tɛ Mɛsopotemiya gɛsinkpan so pɛi ne ɔ lɔɔ kpaa kyena Haran ɔsowolɛ so. 3Owi ɔbono Wurubuaarɛ gi lɛɛ mɔ-nyoro gɛwi nyiile Aberaham gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, ‘Aberaham, koso fo-gɛsinkpan gɛdɛ so de foꞌ naa taa fo-subuana yɛgɛ de foꞌ kpaa kyena gɛsinkpan gɛbono nan nyiile fo mɔ so.’ 4Wurubuaarɛ gi tɔgɛ Aberaham gɛnen mɔ, gɛsintin mɔ Aberaham gi koso lii kyon Kaladiya gɛsinkpan so, ne ɔ kpaa kyena Haran ɔsowolɛ so. Aberaham mɔ-sɛ lɛwu gɛmara ne Wurubuaarɛ gi yɛgɛ ɔ koso lii Haran baa kyena gɛnen gɛsinkpan gɛbono so aye Gyuda awura a tɛ ndɛ faa.

5“Owi ɔbono Wurubuaarɛ gi kyu Aberaham baa kyena gɛsinkpan gɛbono a tɛ faa mɔ, Wurubuaarɛ mɛŋ sa mɔ yɛɛ mɔ-gɛsinkpan ogyiten ne. Baa nyamesɛ giyaa ɔŋmangɛ ɔkara Wurubuaarɛ mɛŋ sa mɔ. Imɔ gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ gi ka yela sa Aberaham yɛɛ ɔ laa kyu gɛmɔ kyu kyɛɛ mɔ gɛkaako de gɛꞌ wɔra mɔ‑rɛ mɔ-biana kyu kpaa lii mɔ-naanaana gɛnɔ-gɛnɔ gɛsinkpan gɛkpaa. Owi ɔbono Wurubuaarɛ kya ka ɔ kya sa Aberaham gɛnen mɔ, Aberaham mɛŋ bo ba‑a gɛbii. 6Wurubuaarɛ gɛnɔ dɔ agyɛbi abono ɔ tɔgɛ sa Aberaham mɔ ne n gyɛ yɛɛ, ‘Aberaham, fo-naanaana oyuduu dɔ pɛwu mɛ laa kpaa gyi gisafo ako gɛsinkpan so. Nten abi mɔ mɛ laa ka mɔmɔ-ansi de mɛꞌ kyu mɔmɔ wɔra nbide san sa abi san sa anaana nsi nwɛ nnan. 7Nan biidɛ asa abono fo-oyuduu mɔ mɛ laa son mɔ giso. Imɔ gɛmara mɔ mɛ laa lii nten abi mɔ dɔ de mɛꞌ kii baa kyena gɛsinkpan gɛbono so fo yelɛ faa de mɛꞌ son me.’ 8Wurubuaarɛ gi yela awɔrɛ giten nbara sa Aberaham de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɔ‑rɛ Aberaham mɛ wɔra gɛnɔ kolon. Gɛnen so mɔ, Aberaham gi korogɛ Ayisiki mɔ, imɔ gɛkɛ kuesɛ mɔ, ɔ ten Ayisiki giwɔrɛ. Ayisiki gi kyu korogɛ Gyeekɔpo mɔ, mɔ kee gi ten mɔ-bi mɔ giwɔrɛ. Gyeekɔpo gi korogɛ ne ɔ ten mɔ-biana gudu anyɔ mɔ awɔrɛ. Gɛnen Gyeekɔpo mɔ-biana gudu anyɔ adɛ ne n yɛgɛ aye-Isirale awura ɔpaa mɔ gi yɛlegɛ.

9“Aye-naana Gyeekɔpo mɔ-biana adɛ mɔmɔ-gɛnɔɔrɛ asɛ ne n gyɛ Gyosɛfo. Mɔ-ilaa i wɔra mɔ-daana gɛlaaloo gikyɔ. Gɛnen so mɔ, mɛ fɛ mɔ sa asa ako ne mɛ kyu mɔ kpe Igyipiti. Mɛ fɛ Gyosɛfo gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ dɛ mɔ ɔ naa. 10Imɔso Wurubuaarɛ gi lɛɛ mɔ lii mɔ-awɔrɔfɔɔ kamaasɛ dɔ. Ɔ yɛgɛ Igyipiti wura gi wu mɔ bii yɛɛ o nyi ɔlaako. Imɔso o gyi Igyipiti wura mɔ ginsi ne wura mɔ gi yii mɔ gɛbelɛnsɛ buu de mɔ. Gyosɛfo kee ne n kya kerɛ wura mɔ-gɛten dɔ ilaa kamaasɛ so. 11Mɛ bo nno gɛnen‑n mɔ, owi ɔko dɔ mɔ, akon belɛ ako a tɔrɔ Igyipiti gɛsinkpan pɛwu so de Keena gɛsinkpan so nfono aye-naanaana mɛ tɛ mɔ. Nfono mɔ awɔrɔfɔɔ belɛ a tu mɔmɔ. Aye-naanaana mɛŋ kya nyɛ agyudɔ de mɛꞌ gyi. 12Ibono aye-naana Gyeekɔpo gi nu yɛɛ Igyipiti berɛ agyudɔ a bo no mɛ kya fɛ mɔ, ɔ keda aye-naanaana kyu sun ne mɛ kpe mɔmɔ-gikpe gyangbarasɛ. 13Ginyɔsɛ mɔ o kii sun mɔmɔ mɔ, idɛ kon ne mɔmɔ-tedɛ Gyosɛfo mɔ gi lɔɔ lɛɛ mɔ-nyoro nyiile mɔmɔ. Nfono ne Igyipiti wura mɔ gi kyu bii gɛsu gɛbono dɔ Gyosɛfo gi lii mɔ. 14Gyosɛfo gi sun kpaa kyu mɔ-sɛ Gyeekɔpo mɔ‑rɛ mɔ-adɛ pɛwu yɛɛ mɛꞌ baa kyena mɔ asɛ. Mɔmɔ pɛwu gɛgyɔnɔ gɛ gyɛ asa ikue-isa de saalaa asa anun. 15Gɛsintin mɔ, Gyeekɔpo gi koso mɔ‑rɛ mɔ-adɛ mɔ, ne mɛ kpaa kyena Igyipiti gɛsinkpan so. Gyeekɔpo de mɔ-biana, aye-naanaana mɔ, mɛ kyena Igyipiti kaaborɛ mɛ wuꞌ nno. 16Mɛ kya wuꞌ mɔ, abono mɛ tɛ de ansi mɔ mɛ kya sola ibuni mɔ kyu kpe Sikyem ɔsowolɛ so kpaa wɔra folɛbɔ gɛkyan gɛko dɔ. Mɔmɔ-naana Aberaham ne n kalɛ aterenbi wolaa sɔɔ gɛnen gɛkyan gɛbono yela. Ɔ sɔɔ gɛmɔ lii ɔnyen ɔko mɔ-biana asɛ mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Hamɔ.

17“Owi ɔbono Wurubuaarɛ laa baa wɔra ilaa ibono ɔ wolaa ka yela sa Aberaham mɔ kya fuude mɔ, aye-asa abono mɛ kpaa kyena Igyipiti awura asɛ mɔ mɛ yɛlegɛ nyaakyɔ too. 18I bo no i bo no mɔ, wura pobɔrɔ ɔko gi baa gyi gɛwura sa Igyipiti awura. Gɛnen wura ɔbono berɛ mɛŋ nyi Gyosɛfo. 19O kyu adawo ɔ kya wɔra aye-gɛsu mɔ gɛnɔ. Ɔ kya nyise mɔmɔ okyugya. Ɔ kya yɛgɛ mɛꞌ kyu mɔmɔ-nbii nyensɛɛ pobɔrɔ abono mɛ kya korogɛ mɔ kpaa yela nŋmaŋman de mɛꞌ wuꞌ.

20“Mɔmɔ-awɔrɔfɔɔ mɔ aberɛ dɔ ne i kyu korogɛ Mosisi. Mɛ korogɛ Mosisi gɛnen mɔ, ɔ wɔra ɔdan Wurubuaarɛ ansi so. Mɛ ŋara kerɛ mɔ so mɔ-sɛ gɛten dɔ ibosɛ isaꞌ. 21Mɛ kyu mɔ lii kpaa yela nŋmaŋman mɔ, wura mɔ mɔ-bi kyiisɛ ɔko gi kpaa puru mɔ, ne o kyu mɔ bela wɔra fɛɛ mɔ gbaa-gbaa mɔ-bi. 22Imɔso mɛ kyu Igyipiti awura ilaa wɔrasɛ pɛwu kyu bela mɔ. Mosisi gi sɛɛ wɔra nyamesɛ gbaaꞌ mɔ-gɛtɔngɛ dɔ de mɔ-ilaa wɔrasɛ dɔ.

23“O gyi nsi ikue-inyɔ mɔ, i ba mɔ-gɛwɔnsa dɔ yɛɛ ɔꞌ kpaa laa mɔ-nanboana Isirale awura. 24Ɔ kpaa laa mɔmɔ gɛnen mɔ, o wu Igyipitinyen ɔko kya kudi mɔ-nanbo Isiralenyen ɔko ɔ kya daarɛ giyan. Mosisi gi wu gɛnen mɔ, ɔ kɔɔlɛ mɔ-nanbo Isiralenyen mɔ so, ne ɔ mɔɔ Igyipitinyen mɔ. 25Mosisi gi wɔra gɛnen mɔ, mɔ berɛ, o nyi yɛɛ mɔ-nanboana Isirale awura mɔ mɛ laa nu ilaa ibono ɔ wɔra mɔ gɛsɛ de mɛꞌ bii yɛɛ Wurubuaarɛ kya laarɛ de ɔꞌ naa de mɔ Mosisi so lɛɛ mɔmɔ lii mɔmɔ-gɛbide mɔ dɔ daa. Mosisi gi dabɔlɛ wɔra gɛnen faa, mɔ-nanboana mɔ mɛ mɛŋ taa nu imɔ gɛsɛ sa mɔ. 26Imɔ gɛdɛ kɛsɛ mɔ, Mosisi gi naa kpaa lii mɔ-nanboana Isirale awura wolɛ-wolɛ anyɔ ako so mɛ yelɛ mɛ kya kɔ. Nfono ne Mosisi gi keda mɔmɔ ne ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, ‘Me-nanboana, fɛ mɛŋ nyi yɛɛ fɛ gyɛ daa nyamesɛ kolon? Fɛŋꞌ baa kɔ.’

27“Mosisi kya keda mɔmɔ gɛnen mɔ, ɔbono ɔ kya kudi mɔ-nanbo mɔ gi nen Mosisi kpaa yela nkan ne ɔ taasɛ Mosisi yɛɛ, ‘Anɛ ne n lɛɛ fo yɛɛ foꞌ kerɛ aye so de foꞌ gyi aye-nbɛlɛ? 28Fo kya laarɛ de foꞌ mɔɔ me fɛɛ gɛnɔɔbono deeri fo ti mɔɔ Igyipitinyen mɔ abɛɛ?’ 29Mosisi gi nu ilaa ibono mɔ-nanbo Isiralenyen gi taasɛ mɔ mɔ, ɔ koso selɛ lii gɛnen ɔsowolɛ ɔbono so ne ɔ kpaa kyena Midiyan awura gɛsinkpan so. Ɔ korogɛ nbii nyensɛɛ nnyɔ nno.

30“Owi ɔbono Mosisi tɛ Midiyan mɔ, imɔ nsi ikue-inyɔ gɛmara mɔ, Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ gi lɛɛ mɔ-nyoro nyiile mɔ giponfɛ giko dɔ. Giponfɛ mɔ gi yelɛ gi kya dɛɛ gipen dɔ sindi Saanayi gibii. 31Mosisi gi wu gɛnen mɔ, i dɛ mɔ-gɛnɔ. Imɔso ɔ kya tu ɔ kya sindi giponfɛ mɔ de ɔꞌ lɔrɔ kerɛ dɔɔdan mɔ, o nu Wurubuaarɛ gigyɛbiꞌ. Wurubuaarɛ gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, 32‘Me ne n gyɛ Wurubuaarɛ ɔbono fo-naanaana Aberaham, de Ayisiki, de Gyeekɔpo mɛ son mɔ.’ Nfono mɔ, i wɔra Mosisi gifuu. Ɔ san ɔ yelɛ nno ɔ kya seli. Ɔŋ baa taalɛ diirɛ ansi kerɛ giponfɛ mɔ gɛten gbaa. 33Nfono ne Wura Wurubuaarɛ gi tɔgɛ sa Mosisi yɛɛ, ‘Nɛ kpelegɛ ba nfono fo yelɛ faa. Imɔso lɛɛ fo-ayaawolɛ. 34Gɛnɔɔbono Igyipiti awura mɛ kya wɔra me-adɛ abono mɛ bo mɔmɔ-gɛsinkpan so mɔ gɛnɔ mɔ, nɛ wu de me-ansi. Nɛ nu mɔmɔ-osulon ne nɛ kpelegɛ ba de nꞌ baa mɔlɛgɛ ɔmɔ. Idɛ kon tu ba. Nan sun fo Igyipiti.’

35“Gɛnen Mosisi baarɛ ne aye-naanaana Isirale awura mɔ mɛ naa kyena gya mɔ. Mɛ taasɛ mɔ gɛnen aberɛ abono dɔ yɛɛ, ‘Anɛ ne n lɛɛ fo yɛɛ foꞌ kerɛ aye so de foꞌ gyi aye-nbɛlɛ?’ Mosisi baarɛ, mɔ, kee ne Wurubuaarɛ gi sun yɛɛ ɔꞌ kerɛ mɔmɔ so de ɔꞌ sɔgɛ mɔmɔ lii mɔmɔ-gɛbide dɔ. Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔbono Mosisi gi wu giponfɛ mɔ dɔ mɔ ne nan kpaa mɔ. 36Mosisi gi lɛɛ aye-naanaana mɔ lii Igyipiti awura gɛsinkpan mɔ so. Ɔ wɔra ilaa gbaaꞌgbaa ibono i lɛɛ nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon bo mɔ dɔ. Ɔ wɔra ilaa ibono i kya dɛ gɛnɔ mɔ Igyipiti gɛsinkpan so de apoo abono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Apoo Pebara mɔ so. Nsi ikue-inyɔ mumuli dɔ kee mɔ, ɔ kpɛ ɔ kya wɔra ilaa gbaaꞌgbaa gipen mɔ dɔ.

37“Gɛnen Mosisi baarɛ ne n tɔgɛ sa aye-naanaana Isirale awura mɔ owi ɔko dɔ baa kyon yɛɛ, ‘Wurubuaarɛ laa lɛɛ mɔ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔko lii fɛye dɔ sa fɛye fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ lɛɛ me Mosisi kee sa fɛye mɔ.’ 38Owi ɔbono aye-naanaana mɛ bo gipen mɔ dɔ mɔ, Mosisi mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ kee mɛ bo mɔmɔ asɛ nno. Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ kya tɔngɛ sa Mosisi Saanayi gibii so de Mosisi mɔ oꞌ kyu gɛnen ikalan ibono kyu kpaa buu sa aye-naanaana mɔ. Imɔ ne n dɛ sa aye baa lii de ndɛ faa, ne i laa dɛ sa aye gɛkpaa-gɛkpaa.

39“Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa mɔ, aye-naanaana mɔ mɛ kine mɛ mɛŋ nu Mosisi gɛdɛ. Mɛ nyaa Mosisi-lɛɛ mɔ yela nkan ne mɔmɔ-nwɔnsa gi kii kpe Igyipiti gɛsinkpan so. 40Aberɛ abono Mosisi bo gibii mɔ so ɔ kya nu Wurubuaarɛ ikalan mɔ, mɛ baa kolɛ aye-naana Aron yɛɛ, ‘Wɔra ikperɛ sa aye de aꞌ son imɔ de iꞌ nyɛ gyangbara sa aye. Mosisi ɔbono ɔ kparɛ aye kyu lii Igyipiti gɛsinkpan mɔ so mɔ berɛ aŋ baa wu mɔ, ne a mɛŋ nyi ilaa ibono i wɔra mɔ mɔ.’ 41Nfono ne Aron gi yɛgɛ mɛ wɔra ɔkperɛ fɛɛ gɛnaadɛbi ne mɛ kyu nbuɛ kyu kyɔɔlɛ mɔ. Mɛ kerɛ gɛnen ɔkperɛ ɔbono mɔmɔ anyamesɛ mɛ kyu mɔmɔ-abaa kyu pɔrɔ gɛnen mɔ, i wɔra mɔmɔ ɔkon. 42Wurubuaarɛ, mɔ, mɛŋ kya laarɛ gɛnen. Gɛnen so mɔ, ɔ lɛɛ mɔ-ansi taa mɔmɔ yɛgɛ yɛɛ mɛꞌ wɔra ibono i bo mɔmɔ ɔbolɛ mɔ, ne mɛ san kyu agyɛkpebi kyu bingiri mɔmɔ-ikperɛ mɛ kya son amɔ ibono iŋ gyɛ Wurubuaarɛ gɛlaarɛ. Mɛ wolaa ŋmarasɛ mɔmɔ-ilaa idɛ yela Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo ɔwolɛ mɔ dɔ. Mɛ ŋmarasɛ nno yɛɛ,

‘O, Isirale awura, menɛ ilaa ne fɛ wɔra faa?

Nsi ikue-inyɔ nbono fɛ kyu kyena gipen mɔ dɔ

ne fɛye yɛɛ fɛ kya kyɔɔlɛ nbuɛ fɛ kya sa me mɔ,

iŋ gyɛ me ne fɛ kya wɔra imɔ fɛ kya sa.

43Fɛ sola fɛye-ɔkperɛ Moloki mɔ‑rɛ mɔ-obu kee fɛ naa fɛ kya son.

Ne fɛye-ɔkperɛ Refan ɔbono fɛ salɛ mɔ fɛɛ gigyɛkpebi mɔ kee

ne fɛ sola fɛ naa.

Gɛnen ilaa ibono fɛye gbaa-gbaa ne n kyu fɛye-abaa kyu wɔra imɔ mɔ,

fɛ baa kii son imɔ?

Kyu lii gɛnen ilaa ibono so mɔ, me Wurubuaarɛ nan gya fɛye koso

de nꞌ kperɛ fɛye kpaa kyena Babilon awura gɛsinkpan mɔ gɛmara.’

44“Ansaana, fɛꞌ nu yɛɛ aye-naanaana mɛ bo gipen mɔ dɔ mɔ, mɛ nyɛ Wurubuaarɛ ɔsonten mɔmɔ asɛ. I gyɛ nbuɛ iwolɛ-lɛɛ panpan ɔbono mɛ kya taalɛ bɔɔ mɔ sola naa naa mɔ. Wurubuaarɛ ne n kaala panpan mɔ gidebi nyiile Mosisi, ne Mosisi gi yɛgɛ mɛ wɔra panpan mɔ fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gi kaala nyiile mɔ mɔ. 45Aye-naanaana mɔ mɛ kyu panpan mɔ kyu sa mɔmɔ-biana, ne mɔmɔ-biana mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-ɔbelɛnsɛ Gyosuwa mɛ kyu panpan mɔ kyu ba gɛsinkpan gɛbono so a tɛ faa. Pɛi de mɛꞌ lɔɔ baa loo gɛrɛnaa mɔ, asa kpɛi-kpɛi mɛ ti wolaa mɛ tɛ gɛrɛ, ne Wurubuaarɛ gi gya mɔmɔ abono koso ne ɔ sɔgɛ gɛsinkpan mɔ kyu sa aye-naanaana.

“Gɛnen Wurubuaarɛ nbuɛ iwolɛ-lɛɛ panpan ɔbono n darɛ faa gi sii aye-naanaana asɛ gɛnen‑n kaaborɛ i baa fo Deefidi gɛkyena dɔ. 46Deefidi gi gyi Wurubuaarɛ ginsi ne Wurubuaarɛ gi wɔra wɔra ilaa sa mɔ. Ne Deefidi gi kolɛ Wurubuaarɛ yɛɛ ɔꞌ yɛgɛ mɔ de oꞌ yii obu gbaa-gbaa de iꞌ wɔra mɔ Wurubuaarɛ ɔbono mɔ-naana Gyeekɔpo gi son mɔ ɔsonten. 47Deefidi gi kolɛ Wurubuaarɛ gɛnen mɔ, i mɛŋ gyɛ mɔ gbaa-gbaa ne n nyɛ yii Wurubuaarɛ ɔsonten mɔ. Mɔ-bi Solomon ne n baa yii gɛnen obu mɔ.

48“Wurubuaarɛ gi yɛgɛ Solomon gi dabɔlɛ yii Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gɛnen gbaa faa, Gitɔbelɛ mɔ mɛŋ kya kyena ibu ibono anyamesɛ mɛ kyu mɔmɔ-abaa kyu pɔrɔ mɔ dɔ. Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔko gi wolaa ŋmarasɛ imɔ so ilaa yela 49yɛɛ,

Wurubuaarɛ gi tɔgɛ yɛɛ,

‘Wurubuaarɛ dɔ ne n gyɛ me-gɛwuragyapaa.

Gɛsinkpan ne n gyɛ me-ayaa dɔ ɔwolɛ toosɛ.

Ne menɛ obu ɔnan ne fɛ laa pɔrɔ wɔra me yɛɛ me-obu ne?

Fonɛ dɔ ne fɛ laa taalɛ lɔrɔ yela yɛɛ nꞌ baa kyena?

50I mɛŋ gyɛ me gbaa-gbaa ne nꞌ kyu me-abaa

kyu pɔrɔ ilaa kamaasɛ pɛwu?’

51“Fɛye abelɛnsɛ abono fɛ tɛ gɛrɛ faa, fɛye-aso dɔ i kɔrɔ ifuu. I wonɛ so ne fɛ bo gisomaanu fɛɛ abono mɛŋ kya son Wurubuaarɛ gɛnen? Fɛ maŋ kyu fɛye-gisen kyu sa Wurubuaarɛ, ne fɛ maŋ nu Wurubuaarɛ gɛdɛ. Ilaa ibono aye-naanaana de aye-sɛana mɛ wɔra mɔ, imɔ-ayaa kee ne fɛ buu faa. Owi kamaasɛ dɔ fɛ kpɛ fa‑a kine Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gɛlaarɛ. 52Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔmɔ ne n bo no yɛɛ aye-sɛana de aye-naanaana mɛ mɛŋ ka mɔ-ansi? Mɛ mɔɔ-mɔɔ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo abono mɛ wolaa tɔgɛ yela yɛɛ Gɛsintin Wura laa ba gɛsinkpan so mɔ. Gɛsintin mɔ, Yesu, ɔbono ɔ gyɛ Gɛsintin Wura mɔ, gi kpaa ba mɔ, fɛ kyu mɔ wɔra asa abaa dɔ, ne mɛ mɔɔ mɔ sa fɛye. 53Yɛgɛ fɛye ne Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɔ mɛ kyu Wurubuaarɛ nbara mɔ baa sa, ne fɛye, mɔ, ne mɛŋ gyi nmɔ so faa.”

54Nbɛlɛ agyibo mɔ mɛ nu gɛnen ilaa ibono Sitiifen yelɛ ɔ kya tɔngɛ ɔ kya sa mɔmɔ mɔ, i kyogedɛ mɔmɔ-asen dɔ ne mɛ san mɛ kya wɛ nyoro kyu lii mɔ so. 55Sitiifen berɛ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi suu de mɔ so mɔ, ɔ diirɛ mɔ-ansi kerɛ soso yiridididi mɔ, o wu Wurubuaarɛ nyisigyi ne o wu Yesu yelɛ Wurubuaarɛ asɛ Wurubuaarɛ gibaa gyisɛ so. 56Sitiifen gi wu gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa abelɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kerɛ! Soso i bugi ne Yesu, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, yelɛ Wurubuaarɛ asɛ mɔ-gibaa gyisɛ so.”

57Sitiifen gi tɔgɛ sa mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ puiidɛ mɔ so, ne mɛ kyu mɔmɔ-abaa tii mɔmɔ-aso de mɛŋꞌ baa nu ilaa ibono ɔ kya tɔgɛ mɔ. Nfono mɔ, mɔmɔ pɛwu mɛ dabun mɔ so gikolon, 58ne mɛ biidɛ mɔ lii nten nkan kpe mɛꞌ kpaa da mɔ abui mɔɔ. Pɛi ne nbɛlɛ agyibo mɔ mɛ laa da mɔ abui mɔɔ mɔ, mɛ maragɛ mɔmɔ-akuru kyu kpaa yela ɔnyen ɔko asɛ, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Sɔɔlo.

59Mɛ kya da Sitiifen abui gɛnen mɔ, Sitiifen gi saawo terɛ Yesu yɛɛ, “Me-Wura Yesu, fo-abaa dɔ ne nꞌ dɛ me-ɔŋɛ n kya wɔra.” 60Nfono mɔ, Sitiifen gi sii ŋmii ne o kpen ken-ken yɛɛ, “Me-wura, kyu mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ kya wɔra faa kyu kyɛɛ mɔmɔ.” Sitiifen gi dalaa gɛnen mɔ, ɔ lɛɛ ɔŋɛ.

8

Mɛ Ka Yesu Asonbo Gikpen Mɔ Ansi

1Sɔɔlo gi yelɛ abono mɛ mɔɔ Sitiifen mɔ gɛmara.

Kpɛ san kyu lii gɛkɛ gɛbono mɛ da Sitiifen abui mɔɔ mɔ kyu kyon mɔ, asa mɛ lɔrɔ mɛ kya ka Yesu asonbo gikpen gibono gi bo Gyɛrusalem mɔ ansi gikyɔ. I yɛgɛ mɔmɔ pɛwu mɛ san yaasɛ gyanꞌ de Gyudiya de Samariya nsinkpan so. I san daa Yesu isɔɔ mɔ wolɛ nno. 2Mɛ mɔɔ Sitiifen gɛnen mɔ, asa abono mɛ selɛ Wurubuaarɛ mɔ dɔ ako mɛ pule mɔ, ne mɛ su mɔ gɛsintin so. 3Yesu asonbo gikpen mɔ ɔson mɔ so mɔ, Sɔɔlo kpɛ ɔ kya wɔra mɔmɔ anyanyan daa. Ɔ kya gbere loo nten-ana dɔ kpaa biidɛ anyen de akyii lii kyu kyon kpaa tii de obu.

Filipo Gi Naa Samariya So

Ɔ Kya Tɔgɛ Yesu Ɔkalan Konkonsɛ Mɔ So Ilaa

4Yesu asonbo abono mɛ yaasɛ mɛ naa mɔ, mɛ kpɛ mɛ kya tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ mɛ kya sa asa nfonoana mɛ naa mɛ naa mɔ. 5Filipo gi kyon kpe ɔsowolɛ belɛ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Samariya mɔ ne ɔ kpaa tɔgɛ sa nno asa yɛɛ ɔbono ɔ laa mɔlɛgɛ asa de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ gi ti ba gɛsinkpan so. 6Sakpii belɛ mɔ dɔ ɔkamaasɛ gi yela giso ne o nu Filipo asɛ, ne asa mɛ wu ilaa gbaaꞌgbaa ibono o kyu Yesu ɔlon wɔra mɔ de mɔmɔ-ansi. 7I lii fɛɛ ɔ kyɛ asa sakyɔ abono i mara ɔmɔ mɔ de ɔtɛgɛsɛana. Ne ɔ yɛgɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu ibono i tɛ asa sakyɔ so mɔ i saawo ken-ken koso mɔmɔ so. 8Kyu lii gɛnen so mɔ, i wɔra ɔsowolɛ ɔbono so asa ɔkon kyɔde.

Fɛwura Ɔko Gi Nu Wurubuaarɛ Agyɛbi

9Ɔnyen ɔko gi kyena gɛnen Samariya ɔsowolɛ ɔbono so, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Simon. Simon baarɛ kya wɔra afɛ nno mɔ i kɛɛla. Ɔ kya nyiile mɔ-nyoro yɛɛ mɔ ne n bo no. Mɔ-ilaa wɔrasɛ i kya dɛ asa gɛnɔ Samariya gɛsinkpan pɛwu so. 10Nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ bo nno mɔ, gɛbii‑o, ɔbelɛnsɛ‑o, kya yela giso nu Simon baarɛ asɛ. Asa mɛ san mɛ kya tɔgɛ yɛɛ, “Gɛnen ɔnyen baarɛ ne n gyɛ Wurubuaarɛ ɔlon ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Ɔbelɛ mɔ.”

11Simon baarɛ wolaa ɔ kya wɔra afɛ ne i kya dɛ asa gɛnɔ mɔ, iŋ gyɛ gɛnen owi ɔbono dɔ, i kɛɛla. Imɔso asa mɔ mɛ kya nu mɔ-gɛdɛ. 12Filipo gi kpe nno, ne ɔ kpaa tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ sa asa de mɛꞌ nu Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ ilaa. Ɔ tɔgɛ ɔmɔ yɛɛ Yesu ne n gyɛ ɔbono ɔ laa mɔlɛgɛ asa de mɛꞌ nyɛ gɛnen akyenabi abono. Asa mɔ mɛ nu Filipo ilaa tɔgɛsɛ mɔ, mɛ sɔɔ imɔ gyi, ne ɔ gyere mɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere, mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-anyen de akyii. 13Simon fɛwura baarɛ gbaa kee gi sɔɔ Filipo ilaa tɔgɛsɛ mɔ gyi ne ɔ nyɛ Wurubuaarɛ sagyere. Ɔ san kyu mɔ-nyoro kyu da mada de Filipo. Filipo kya wɔra ilaa gbaaꞌgbaa ibono nyamesɛ maŋ taalɛ wɔra mɔ-gibaa so ne i kya lɛɛ Yesu ɔlon belɛ gɛwi nyiile asa. Simon ɔbono nkana ɔ gyɛ fɛwura mɔ, kya wu gɛnen mɔ, i kya dɛ mɔ-gɛnɔ gikyɔ.

14Imɔ gɛmara mɔ Yesu isɔɔ mɔ mɛ bo Gyɛrusalem mɔ mɛ nu yɛɛ Samariya awura mɛ sɔɔ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ gyi. Imɔso Yesu isɔɔ mɔ mɛ lɛɛ mɔmɔ dɔ asa anyɔ, Piita mɔ‑rɛ Gyɔn kyu sun gɛnen asa abono asɛ nno. 15Mɛ kpe mɔ, mɛ kpaa dalaa sa mɔmɔ de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ɔꞌ ba mɔmɔ so. 16I kya nyiile yɛɛ Samariya awura mɔ mɛ nyɛ daa Wurubuaarɛ sagyere mɔ wolɛ Wura Yesu ginyen dɔ. Mɛŋ ti nyɛ de Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ɔꞌ baa bun mɔmɔ ɔko‑rɛ ɔko so. 17Piita mɔ‑rɛ Gyɔn mɛ dalaa sa mɔmɔ mɔ, mɛ kyu mɔmɔ-abaa gyanꞌ mɔmɔ so, ne Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi baa bun mɔmɔ so.

Fɛwura Mɔ Nyi Yɛɛ Aterenbi A Laa Taalɛ Sɔɔ

Wurubuaarɛ Oduduu Ɔlon

18Nfono mɔ, ibono Simon gi wu Piita mɔ‑rɛ Gyɔn, Yesu isɔɔ mɔ, mɛ kya kyu mɔmɔ-abaa gyanꞌ asa so ne Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya baa bun mɔmɔ so mɔ, o kyu aterenbi kyu sa mɔmɔ. 19Ne ɔ tɔgɛ sa Piita mɔ‑rɛ Gyɔn yɛɛ, “Fɛꞌ sɔɔ aterenbi adɛ de fɛꞌ kyu gɛnen ɔlon ɔbono fɛ bo faa kyu gbaa me-gibaa de ɔkamaasɛ ɔbono me kee nɛ nyɛ kyu me-abaa gyanꞌ mɔ so mɔ, ɔꞌ nyɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ɔꞌ baa bun mɔ so.”

20Simon gi tɔgɛ gɛnen mɔ ne Piita gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Fo‑rɛ fo-aterenbi nnɛ, fo‑rɛ Wurubuaarɛ abaa anyɔ! Aterenbi a maŋ taalɛ sɔɔ ilaa ibono Wurubuaarɛ kya kyu kyɛɛ mɔ. 21Fo maŋ taalɛ saarɛ aye dɔ de foꞌ wɔra ilaa idɛ ɔnan. I kya nyiile yɛɛ fo-gisen dɔ iŋ boran Wurubuaarɛ ansi so. 22Nu fo-nyoro gɛsɛ de foꞌ kyɛɛgɛ lii ilaa nyɛnyɛn ibono fo dɛ faa dɔ de foꞌ dalaa kolɛ Wurubuaarɛ yɛɛ nengyene i laa sa mɔ, oꞌ kyu fo-nwɔnsa nbono fo dɛ faa kyu kyɛɛ fo. 23I kya nyiile yɛɛ nɛ wu fo faa ako gɛnyɛ gɛ gyɛ fo gɛlaaloo. Ilaa nyɛnyɛn kee i suu fo gɛgbɛ.” 24Nfono mɔ, Simon mɔ gi kolɛ Piita mɔ‑rɛ Gyɔn yɛɛ, “Fɛꞌ dalaa sa Wurubuaarɛ sa me de gɛnen ilaa ibono fɛ darɛ faa dɔ iko‑rɛ iko iꞌ mɛŋ sa iꞌ ba me so.”

25Piita mɔ‑rɛ Gyɔn mɛ lɛɛ Wura Yesu agyɛbi de mɔ-ilaa ibono mɛ wu de mɔmɔ-ansi mɔ tɔgɛ sa nno asa ta mɔ, mɛ kii kyon kpe Gyɛrusalem. Mɛ kya kpe mɔ, mɛ naa de Samariya awura isowolɛ gikyɔ so mɛ kya tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ ma‑a sa nno awura kee pɛi ne mɛ kpaa loo Gyɛrusalem.

Filipo Gi Tɔgɛ Wurubuaarɛ Ɔkalan Sa Itopiyanyen Ɔko

26Owi ɔko dɔ mɔ, Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔko gi baa tɔgɛ sa Filipo yɛɛ, “Koso, de foꞌ kpelegɛ de gɛsɛ so naa de ɔkpa ɔbono ɔ dɛ lii Gyɛrusalem kyu kpe de Gaasa ɔsowolɛ so mɔ. Gɛnen ɔkpa ɔbono ne n kya loo de gipen dɔ lii mɔ.” 27Gɛsintin mɔ, Filipo gi koso yii ɔkpa ɔ kya kpe. Filipo kya kpe mɔ, ɔ baa kerɛ mɔ, Itopiyanyen ɔko ne. Itopiyanyen mɔ gyɛ daa ɔbelɛnsɛ gbaaꞌ, ne ɔ bo abono mɛ kya kerɛ Itopiya wura so mɔ dɔ. Itopiya awura berɛ mɔmɔ-wura gyɛ daa ɔkyii. Ɔnyen mɔ ne n gyɛ ɔbelɛnsɛ ɔbono ɔ kya kerɛ wura kyiisɛ mɔ aterenbi de mɔ-awuratɔ pɛwu so. Gɛnen ɔbelɛnsɛ baarɛ gi kpe Gyɛrusalem kpaa son Wurubuaarɛ. 28Ɔ kya kii mɔ ne Filipo gi kpaa tu mɔ gɛnen. Ɔbelɛnsɛ mɔ tɛ ilaa iko dɔ i naa, mɔ, bee ne n kya biidɛ gɛnen ilaa mɔ. I so Itopiyanyen mɔ i naa gɛnen mɔ, ɔ kya kalɛ ilaa ɔ kya lii ɔwolɛ ɔbono Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo Isaya gi ŋmarasɛ mɔ dɔ. 29Nfono mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi tɔgɛ sa Filipo yɛɛ, “Naa kpe de foꞌ kpaa naa sindi ɔbelɛnsɛ baarɛ.”

30Gɛsintin mɔ, Filipo gi selɛ kpe ɔbelɛnsɛ mɔ asɛ ɔ naa sindi mɔ. O nu ɔbelɛnsɛ mɔ kya kalɛ ilaa ɔ kya lii ɔwolɛ ɔbono Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo Isaya gi ŋmarasɛ mɔ dɔ. Filipo gi nu mɔ, ɔ taasɛ ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Fo kya nu ilaa ibono fo kya kalɛ faa gɛsɛ ne?” 31Ɔbelɛnsɛ mɔ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Nnɛ ne nan wɔra de nꞌ nu gɛsɛ? Gɛnen mɔ, nɛ nyɛ ɔko gi lɛɛ gɛsɛ sa me.” Nfono mɔ ɔbelɛnsɛ mɔ gi kolɛ Filipo yɛɛ ɔꞌ dii loo baa kyena mɔ asɛ. Gɛsintin mɔ, Filipo gi dii loo kyena mɔ asɛ.

32Wurubuaarɛ agyɛbi abono ɔbelɛnsɛ mɔ kya kalɛ gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ ne n gyɛ yɛɛ,

“Mɛ kparɛ mɔ lii kpaa mɔɔ fɛɛ sandɛ.

Mɔ mɔ gi sii kurun fɛɛ gɛsandɛbi ne mɛ keda mɛ laa daasɛ.

Oŋ bugi mɔ-gɛnɔ.

33Mɛ wɔra mɔ ipeeli.

Mɛ mɛŋ gyi mɔ-nbɛlɛ gɛsintin ɔkpa so.

Ibono mɛ ten mɔ-agyo faa,

ɔko‑rɛ ɔko maŋ baa nyɛ wu mɔ-biana abɛɛ mɔ-naanaana ilaa tɔgɛ.”

34Filipo gi dii ɔ tɛ ɔbelɛnsɛ mɔ asɛ mɔ, ɔbelɛnsɛ mɔ gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Anɛ ne Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo mɔ darɛ faa? Ɔ tɔgɛ kyu lii mɔ gbaa-gbaa mɔ-nyoro so abɛɛ ɔko kpɛi ne ɔ darɛ daa?” 35Ɔ taasɛ Filipo gɛnen mɔ, Filipo gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ Yesu ne ɔ darɛ gɛnen, ne ɔ tɔgɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ sa ɔbelɛnsɛ mɔ. Filipo laa lɛɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ tɔgɛ sa ɔbelɛnsɛ mɔ mɔ, o yii gɛsɛ lii daa Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ nfono ɔbelɛnsɛ mɔ kya kalɛ mɔ.

36Mɛ kya kpe mɔ, mɛ kpaa tu nkyu nko. Ɔbelɛnsɛ mɔ gi tɔgɛ Filipo yɛɛ, “Kerɛ, nkyu. Menɛ ne n bo no i laa taa tii me-ɔkpa de meŋ sa nꞌ nyɛ sɔɔ Wurubuaarɛ sagyere?” [ 37Filipo gi tɔgɛ sa ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Nengyene fo ka gyan Yesu so lii fo-gisen dɔ berɛ mɔ, ɔkpa dɛ fɛɛ foꞌ nyɛ Wurubuaarɛ sagyere.” Nfono mɔ ɔbelɛnsɛ mɔ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Nɛ ka gyan Yesu Kirisito so yɛɛ mɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ.”] 38Nfono mɔ, ɔbelɛnsɛ mɔ gi yɛgɛ mɛ sii yelɛ ne mɔ‑rɛ Filipo mɛ loo nkyu mɔ dɔ ne Filipo gi gyere mɔ Wurubuaarɛ sagyere. 39Mɛ dii lii nkyu mɔ dɔ mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu gi puru Filipo kyon kpe gɛtɛɛko. Ɔbelɛnsɛ mɔ mɛŋ baa wu mɔ. Ɔbelɛnsɛ mɔ gi san keda mɔ-gɛwi ɔkpa de ɔkon fɛɛ ɔ ka gyan Yesu so. 40Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi puru Filipo lii Itopiya ɔbelɛnsɛ mɔ asɛ gɛnen mɔ, Filipo gbaa-gbaa ɔꞌ baa kerɛ mɔ, ɔ ti ɔ yelɛ ɔsowolɛ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Asotusi mɔ so. Nfono mɔ Filipo gi naa de isowolɛ ɔ kya tɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ ɔ sa asa gɛnen‑n kaaborɛ ɔ kpaa loo ɔsowolɛ belɛ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Sɛsariya mɔ so.

9

Yesu Gi Lɛɛ Mɔ-Nyoro Nyiile Sɔɔlo Ɔkpa Nsana

1Gɛnen owi ɔbono pɛwu mɔ, Sɔɔlo gi luu mɔ-ansi gyanꞌ Wura Yesu akasɛbo mɔ so, ɔ kya laarɛ ɔmɔ-imɔɔten. Gɛnen so mɔ o kpe Gyuda awura asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ asɛ kpaa tɔgɛ mɔ 2yɛɛ ɔ kya laarɛ de oꞌ kpe Damasikosɛ ɔsowolɛ so de oꞌ kpe mɔmɔ Gyuda awura akyangbon dɔ. O kpe ne o wu ɔko kya son Wurubuaarɛ kyu naa de Yesu-lɛɛ ɔkpa mɔ so mɔ, ɔ gyɛ ɔnyen‑o ɔkyii‑o mɔ de ɔꞌ ŋminde mɔ kyu mɔ ba Gyuda awura asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ ansi dɔ Gyɛrusalem nno. Imɔso asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ ɔꞌ sa mɔ mɔ-gibaa dɔ ɔwolɛ de iꞌ wɔra yɛɛ mɔ ne n sun mɔ.

3Gɛsintin mɔ, Sɔɔlo gi nyɛ ɔwolɛ mɔ, ne o yii ɔkpa. O fuude Damasikosɛ ɔsowolɛ mɔ, ɔ baa kerɛ mɔ, fatela gi lii Wurubuaarɛ dɔ baa kyaabɔɔ mɔ gikolon fɛɛ nyangbon ne n wiisɛɛ. 4Ɔ lii tɔrɔ ne o nu gigyɛbiꞌ giko gi terɛ mɔ nnɔ nnyɔ yɛɛ, “Sɔɔlo, Sɔɔlo.” Ne gigyɛbiꞌ mɔ gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Menɛ n wɔra ne fo kya ka me-ansi gɛnen?”

5Sɔɔlo gi lɛɛ gɛnɔ taasɛ yɛɛ, “Me-wura ɔmɔ ne?” Ne gigyɛbiꞌ mɔ gi tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Me ne n gyɛ Yesu, ɔbono fo kya ka ansi mɔ. 6Fo berɛ, dabɔlɛ koso de foꞌ naa loo ɔsowolɛ mɔ so. Fo ti loo nno mɔ, mɛ laa tɔgɛ fo ilaa ibono i kaaborɛ foꞌ wɔra mɔ.”

7Anyen abono mɔmɔ‑rɛ Sɔɔlo mɛ kya kpe ɔkpa ɔbono mɔ mɛ sii yelɛ mɛ mɛŋ tɔgɛ ba‑a gigyɛbi. Mɛ nu gigyɛbiꞌ mɔ berɛ, mɛ mɛŋ kii wu ɔko‑rɛ ɔko. 8Sɔɔlo gi nyise koso ne o bugi mɔ-ansi mɔ, ɔŋ baa ɔ kya wu sɛi. Imɔso mɛ keda mɔ daa de gibaa kyu loo Damasikosɛ ɔsowolɛ mɔ so. 9Nkɛ nsa pɛwu mɔ, ɔ mɛŋ kya wu. Ɔŋ kya gyi, ne ɔŋ kya nun.

Wurubuaarɛ Gi Nyiile Ananiyasɛ Yɛɛ Ɔꞌ Kpaa Dalaa Bugi Sɔɔlo Ansi

10Gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ, Yesu akasɛbo mɔ dɔ ɔko bo Damasikosɛ ɔsowolɛ ɔbono so nno; mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Ananiyasɛ. Wura Yesu gi lɛɛ nyiile Ananiyasɛ baarɛ fɛɛ oderi ne ɔ terɛ mɔ-ginyen so yɛɛ, “Ananiyasɛ.” Yesu gi terɛ mɔ gɛnen mɔ ne o kyule yɛɛ, “Me-wura, me ne.”

11Ananiyasɛ gi kyule mɔ, Wura Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Koso kpe ɔkpa ɔbono mɛ kya terɛ yɛɛ Ntintin Ɔkpa mɔ dɔ de foꞌ kpe Gyudasɛ gɛten dɔ. Fo loo gikpaara mɔ so mɔ, taasɛ ɔnyen ɔko so, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Sɔɔlo. Ɔ gyɛ Taasu ɔsowolɛ so isa; ɔ ba ɔ bo nno ɔ kya dalaa. 12Ɔ kya dalaa mɔ, nɛ ti wolaa lɛɛ nyiile mɔ fɛɛ oderi yɛɛ ɔko laa ba mɔ asɛ. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Ananiyasɛ. Nɛ tɔgɛ mɔ yɛɛ Ananiyasɛ laa kyu mɔ-abaa kyu gyanꞌ mɔ so de mɔ-ansi mɔ aꞌ bugi sa mɔ de oꞌ kii nyɛ ɔ kya wu.”

13Nfono mɔ Ananiyasɛ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Me-wura, nɛ ti nu Sɔɔlo baarɛ ilaa lii asa sakyɔ asɛ. Nɛ nu yɛɛ ilaa nyɛnyɛn ibono ɔ dɛ ɔ kya wɔra fo Yesu adɛ abono fo lɔrɔ yela sa fo-nyoro Gyɛrusalem ɔsowolɛ so mɔ i nyaakyɔ. 14Ne ibono ɔ ba gɛrɛ faa, ɔ bo ɔkpa lii Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ asɛ de ɔꞌ ŋminde nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ laa dalaa terɛ fo Yesu ginyen mɔ kyu kpaa tii de obu.”

15Nfono mɔ Wura Yesu gi buu sa Ananiyasɛ yɛɛ, “Fo berɛ, koso kpe mɔ asɛ daa. Nɛ lɛɛ gibaa yii mɔ yɛɛ ɔꞌ tɔgɛ me-ilaa sa gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi, de awura-awura, de Isirale awura kee. 16Me gbaa-gbaa ne nan nyiile mɔ gɛnɔɔbono ɔkara ɔ laa wu awɔrɔfɔɔ me so mɔ.”

17Nfono mɔ, Ananiyasɛ gi koso lii kpaa loo gɛten gɛbono dɔ Sɔɔlo gi sogɛ mɔ, ne ɔ kpaa kyu mɔ-abaa kyu gyanꞌ Sɔɔlo so ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Me-nanbo Sɔɔlo, Wura Yesu ɔbono ɔ lɛɛ mɔ-nyoro nyiile fo ɔkpa dɔ gɛkaabono fo kya ba gɛrɛnaa mɔ ne n sun me fo asɛ faa. O sun me yɛɛ nꞌ baa yɛgɛ fo-ansi mɔ aꞌ bugi de foꞌ kii nyɛ wu ilaa de Wurubuaarɛ Oduduu kee ɔꞌ baa suu de fo.”

18Ananiyasɛ gi kpɛ tɔgɛ gɛnen ta mɔ, ayaa abono so mɔ, i wɔra Sɔɔlo fɛɛ ilaa iko ne n kyalɛ lii mɔ-ansi dɔ. Mɔ-ansi mɔ a bugi ne o kii nyɛ ɔ kya wu. Ɔ koso yelɛ ne mɛ gyere mɔ Wurubuaarɛ sagyere. 19Mɛ laarɛ ilaa iko sa mɔ ne o gyi. I baa wɔra ŋmaraa mɔ, ɔ nyɛ ɔlon kon.

Sɔɔlo Gi San Ɔ Kya Tɔgɛ Yesu Ɔkalan Konkonsɛ Mɔ Ɔ Kya Sa Asa

Idɛ gɛmara mɔ, Sɔɔlo gi sii kyena Yesu akasɛbo mɔ asɛ Damasikosɛ nno nkɛ kalɛsɛ. 20Ayaa abono so mɔ, ɔ san ɔ kya kpe daa Gyuda awura akyangbon dɔ ɔ kya lɛɛ ɔ kya tɔgɛ ɔ sa asa yɛɛ, “Yesu ne n gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ.” 21Nyamesɛ kamaasɛ ɔbono o nu ilaa ibono Sɔɔlo kya tɔgɛ mɔ, i kya dɛ mɔ-gɛnɔ. Asa mɛ san mɛ kya taasɛ yɛɛ, “Iŋ gyɛ Sɔɔlo ne n kya yɛgɛ ɔlanba kya tɔrɔ Gyɛrusalem asa abono mɛ dɛ Yesu ginyen mɛ kya son Wurubuaarɛ dɔ mɔ? Iŋ gyɛ gɛnen so ne ɔ ba gɛrɛ de ɔꞌ baa keda asa ŋminde kyu kperɛ asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ faa?” 22Sɔɔlo, mɔ, kpɛ ɔ kya lɔrɔ ɔ kya tɔgɛ Yesu ilaa ɔ kya too daa. Ɔ keda nyoro ɔ kya lɛɛ ɔ kya tɔgɛ yɛɛ Yesu ne n gyɛ ɔbono ɔ kya mɔlɛgɛ asa de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ, ne Gyuda awura abono mɛ bo Damasikosɛ nno mɔ gɛnɔ gɛ wuꞌ.

23Sɔɔlo gi kyena nno kɛɛla mɔ, Gyuda awura abono mɛ bo nno mɔ mɛ gyanꞌ ne mɛ da gɛdɛ yela yɛɛ mɛ laa mɔɔ mɔ. 24Mɛ da mɔ gɛdɛ gɛnen mɔ, Sɔɔlo gi bii. Gɛnyɛ de gɛpɛ mɔ, mɛ san mɛ kya dii nbunono nbono gi dɛ lii ɔsowolɛ mɔ dɔ mɔ de mɛꞌ nyɛ mɔ mɔɔ. 25Gɛnyɛ gɛko mɔ Sɔɔlo akasɛbo mɛ kyu mɔ kpe de gɛkpen mɔ mɛ yii wɔra ɔsowolɛ mɔ gɛtɛɛko so. Ne mɛ kyu mɔ kyu wɔra gɛkeebii dɔ ne mɛ kpelegɛrɛ mɔ de ɔfɛ ne ɔ selɛ kyon.

Sɔɔlo Gi Kii Kpe Gyɛrusalem

26Sɔɔlo gi naa kyon kpaa loo Gyɛrusalem mɔ, ɔ laarɛ fɛɛ oꞌ kyu mɔ-nyoro kpaa loo Yesu akasɛbo gikpen mɔ dɔ. Yesu akasɛbo mɔ pɛwu mɛ selɛ mɔ. I kya nyiile yɛɛ mɛ mɛŋ sɔɔ mɔ gyi yɛɛ o bingiri Yesu ɔkasɛbo gɛsintin. 27Nfono mɔ, mɔmɔ dɔ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Banabasɛ mɔ gi keda mɔ de gibaa ne o kyu mɔ kpe Yesu isɔɔ mɔ asɛ. Nno ne Banabasɛ gi lɛɛ gɛsɛ dandan sa mɔmɔ kyu lii gɛnɔɔbono so Sɔɔlo gi wu Wura Yesu ɔkpa dɔ ne Yesu gi tɔngɛ sa mɔ mɔ. Banabasɛ gi buu sa mɔmɔ gɛnɔɔbono Sɔɔlo gi naa Damasikosɛ ɔsowolɛ so ɔ kya lɛɛ Wurubuaarɛ ilaa tɔgɛ sa asa Yesu ginyen dɔ mɔ, ne ɔ mɛŋ selɛ nyamesɛ gifuu. 28San kyu lii nno mɔ, mɔmɔ‑rɛ Sɔɔlo mɛ san ma‑a wɔra ilaa kamaasɛ dabɔlɛ Gyɛrusalem nno, ne Sɔɔlo kya lɛɛ Wurubuaarɛ ilaa tɔgɛ sa asa Wura Yesu ginyen dɔ. Ɔŋ kya selɛ gifuu. 29Sɔɔlo kya lɛɛ Wura Yesu ilaa tɔgɛ gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa Gyuda awura abono mɛ kya tɔgɛ Geriiki gɛdɛ mɔ kee, ne mɔmɔ‑rɛ Sɔɔlo mɛ sɔɔ akyɔɔlɛ de abara. Mɔmɔ berɛ, mɛ kpɛ ma‑a laarɛ mɔ-imɔɔten daa. 30Nfono mɔ, mɔ-nanboana abono mɛ bo Yesu ɔson mɔ dɔ mɔ mɛ nu gɛnen mɔ, mɛ kyu Sɔɔlo kpelegɛ kyon Sɛsariya, ne mɛ lɛɛ mɔ-ɔkpa ne ɔ kyon kpe mɔ-gɛwi Taasu.

31Imɔ gɛmara mɔ, asa mɛŋ baa ma‑a ka Yesu asonbo mɔ ansi. Yesu asonbo abono mɛ bo Gyudiya de Galeli de Samariya nsinkpan so mɔ pɛwu nyoro gi tɔrɔ ɔmɔ. Wurubuaarɛ kya lɔrɔ ɔmɔ, ne mɛ dɛ buubuu mɛ kya sa Wura Yesu mɔmɔ-gɛkyena dɔ. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya kpaa ɔmɔ. Imɔso owi kamaasɛ dɔ mɔ mɛ kpɛ ma‑a nyaakyɔ ma‑a too daa.

Piita Gi Wɔra Ilaa Dɛnsɛ Sa Asa Anyɔ Ako

32Piita kpɛ ɔ naa gɛten kamaasɛ. Gɛkɛ gɛdɛ mɔ ɔ naa kpaa lii mɔ-nanboana abono mɛ kya son Yesu Lida ɔsowolɛ so mɔ so. 33Ɔ bo nno mɔ, o wu ɔnyen ɔko mɛ kya terɛ mɔ-ginyen yɛɛ Aniyasɛ. Gɛnen Aniyasɛ baarɛ ayaa a wuꞌ. Nsi gukue mumuli pɛwu mɔ, ɔ kpɛ ɔ dɛ daa gifengen so. Ɔ mɛŋ kya taalɛ koso yelɛ. 34Piita gi wu ɔnyen mɔ gɛnen mɔ, ɔ terɛ mɔ-ginyen yɛɛ, “Aniyasɛ” ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Yesu Kirisito laa kyɛ fo nperɛ-nperɛ. Koso. Bɔɔ fo-gifengen de foꞌ naa.” Ayaa abono so mɔ, ɔnyen mɔ gi koso. 35Asa abono mɛ tɛ Lida ɔsowolɛ so de Sarɔn gɛsinkpan so mɔ pɛwu mɛ wu yɛɛ mɛ kyu Yesu ginyen kyɛ Aniyasɛ mɔ, mɛ kyɛɛgɛ lii kpe mɛ kya son Wura Yesu.

36Yesu ɔkasɛbo kyiisɛ ɔko tɛ Gyopa ɔsowolɛ so. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Tabita. De Geriiki gɛdɛ dɔ mɔ mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Dɔkasɛ. Mɔ-gɛkyena dɔ mɔ ɔ kpɛ ɔ kya wɔra daa gidɛnsɛ ne mɔ-gibaa dɔ i kya bugi sa ayenbo. 37Gɛnen nkɛ nbono Piita bo Lida mɔ, gilɔ gi baa keda Dɔkasɛ baarɛ ne o wuꞌ. O wuꞌ gɛnen mɔ, mɛ gyere mɔ kpasa abansoro soso-lɛɛ obu ɔko dɔ.

38Gyopa ɔsowolɛ de Lida ɔsowolɛ iŋ bo gɛta de abara. Imɔso Yesu akasɛbo abono mɛ bo Gyopa mɔ mɛ nu yɛɛ Piita bo Lida mɔ, mɛ lɛɛ asa anyɔ kyu sun mɔ asɛ yɛɛ mɛꞌ kpaa terɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ wɔra aniya de ɔꞌ kpaala ba mɔmɔ asɛ. Ɔŋ sa ɔꞌ waala owi.

39Gɛsintin mɔ, Piita gi koso ne mɔ‑rɛ abono mɛ sun mɔ mɛ kyon. Mɛ kpaa loo mɔ, mɛ kyu Piita kyu dii kpe soso obu mɔ dɔ abansoro mɔ soso. Ɔ loo obu mɔ dɔ mɔ, akyii akulaabo abono mɛ bo nno mɔ pɛwu mɛ baa yelɛ kyaabɔɔ mɔ mɛ kya saawo. Mɛ kyu ngbɛ nbono Dɔkasɛ gi baa owi ɔbono ɔ san ɔ tɛ de ansi mɔ kyu nyiile mɔ.

40Piita gi kpiisi mɔmɔ pɛwu lii obu mɔ dɔ ne o sii ŋmii ne ɔ dalaa. Ɔ dalaa ta mɔ, o kisee mɔ-ansi sa obuni mɔ ne ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Tabita, koso.” Piita gi tɔngɛ sa obuni mɔ gɛnen mɔ, obuni mɔ gi bugi mɔ-ansi, o wu Piita, ne ɔ koso kyena. 41Ɔ koso kyena gɛnen mɔ, Piita gi keda mɔ-gibaa dɔ ne ɔ koso yelɛ mɔ-ayaa so. Nfono mɔ, Piita gi terɛ asa abono mɛ kya son Yesu de akyii akulaabo mɔ yɛɛ mɛꞌ loo ba, ne o kyu mɔ kyu wɔra mɔmɔ-abaa dɔ de ansi. 42Ɔkyii mɔ gikyingi mɔ gi nu gyanꞌ de Gyopa ɔsowolɛ mɔ pɛwu. Kyu lii gɛnen so mɔ asa sakyɔ mɛ kyu mɔmɔ-nyoro too Wura Yesu so. 43Imɔ idɛ gɛmara mɔ, Piita gi sii kyena ɔnyen ɔko asɛ Gyopa ɔsowolɛ mɔ so nno kɛɛla. Mɛ kya terɛ ɔnyen mɔ yɛɛ Simon. Nbuɛ iwolɛ gɛsun ne ɔ kya wɔra.

10

Wurubuaarɛ Dɔ Ɔsɔɔ Gi Lɛɛ Mɔ-Nyoro Nyiile Kɔniiliyusɛ

1Owi ɔko dɔ mɔ, ɔnyen ɔko gi kyena Sɛsariya ɔsowolɛ so. Mɛ kya terɛ mɔ-ginyen yɛɛ Kɔniiliyusɛ. Ɔŋ gyɛ Gyudanyen. Ɔ gyɛ ɔbelɛnsɛ sa Rom asogya gikpen gibono mɛ kya terɛ gimɔ yɛɛ Itali Awura Gikpen mɔ. 2Kɔniiliyusɛ baarɛ gi kyu mɔ-gisen kyu sa Wurubuaarɛ. Mɔ‑rɛ mɔ-gɛten dɔ asa pɛwu mɛ kya son Wurubuaarɛ. Ɔ kya kpaa ayenbo de aterenbi gikyɔ lii mɔ-gisen dɔ. Owi kamaasɛ dɔ mɔ, ɔ kya dalaa sa Wurubuaarɛ. 3Gɛkɛ gɛdɛ owi gbaasɛ mɔ, i lɛɛ nyiile mɔ fɛɛ oderi ne o wu Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ naa ɔ kya loo mɔ asɛ faa tentegelen, ne Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi terɛ mɔ-ginyen so yɛɛ “Kɔniiliyusɛ.” 4Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi terɛ Kɔniiliyusɛ gɛnen mɔ, i wɔra Kɔniiliyusɛ gifuu ne ɔ kerɛ Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ faa yiridididi. Nfono mɔ Kɔniiliyusɛ gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ?”

Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Fo-gɛdalaa gɛbono fo kya dalaa sa Wurubuaarɛ mɔ de fo-ayɛ abono fo kya wɔra sa ayenbo mɔ i loo Wurubuaarɛ asɛ, ne ɔ kya nyingi fo so. 5Idɛ kon berɛ koso, de foꞌ sun ako de mɛꞌ kpe Gyopa kpaa terɛ ɔnyen ɔko nno. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Simon. Mɔ-ginyen giko kee ne n gyɛ Piita. 6Ɔ sogɛ daa Simon asɛ kee. Nbuɛ iwolɛ gɛsun ne ɔ kya wɔra. Mɔ-gɛten gɛ sindi apoo.”

Kɔniiliyusɛ Gi Sun Kpaa Terɛ Piita

7Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔngɛ de Kɔniiliyusɛ gɛnen mɔ, mɔ‑rɛ mɔ-gikyon mɔ, Kɔniiliyusɛ gi terɛ mɔ-adega anyɔ ako abono mɛ tɛ mɔ asɛ mɔ mɔmɔ‑rɛ mɔ-asogya mɔ dɔ ɔko ba mɔ asɛ. Gɛnen sogya ɔbono gi kyu mɔ gisen kyu sa Wurubuaarɛ ne ɔ gyɛ abono mɛ kya dii Kɔniiliyusɛ mɔ dɔ ɔko. 8Kɔniiliyusɛ gi terɛ ɔmɔ gɛnen mɔ, o buu ilaa ibono Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔgɛ sa mɔ mɔ pɛwu sa ɔmɔ. Ne ɔ keda ɔmɔ sun Gyopa.

9Imɔ gɛdɛ kɛsɛ mɔ, mɛ yii ɔkpa mɛ kya kpe Gyopa ɔsowolɛ so. Mɛ kya sindi ɔsowolɛ mɔ mɔ, gɛnen owi ɔbono mɔ, Piita gi dii kpe ɔ bo obu soso nfono mɛ tɛlensɛ mɔ ɔ kya dalaa. Gɛnen owi ɔbono mɔ i laa wɔra fɛɛ owi kenken gerɛ-gerɛ. 10Akon a da mɔ, ne ɔ kya laarɛ mɛꞌ sa mɔ ilaa iko de oꞌ gyi. Ɔ bo soso nno ne mɔ-gɛten wura mɔ adɛ mɔ, mɔ, mɛ kya wɔra agyudɔ gɛsɛ. Ɔ bo nno gɛnen mɔ, i lɛɛ ilaa iko nyiile mɔ fɛɛ oderi, ne 11ɔ nyɛ wu Wurubuaarɛ dɔ. O wu ilaa iko i dɛ fɛɛ barapaa belɛ-belɛ ɔko i kpelegɛ lii soso i kya ba. Ilaa inan iko i dɛ gɛnen ilaa mɔ nkan-nkan i kya kpelegɛrɛ imɔ i kya ba gɛsɛ. 12Piita gi kerɛ ilaa mɔ so mɔ, o wu nbuɛ de ilaa ibono i kya kpii imɔ-itɔ so mɔ de nbuii oyuduu kamaasɛ.

13I kpelegɛ baa yii mɔ-ansi dɔ mɔ, Piita gi nu gigyɛbiꞌ giko gi terɛ mɔ tɔgɛ yɛɛ, “Piita, koso de foꞌ mɔɔ wɛ.” 14Piita gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Kuaa, me-wura. Maŋ taalɛ wɔra gɛnen. I kya nyiile yɛɛ lii ko‑o ibono i korogɛ me faa, meŋ ti taa gyi aye Gyuda awura ilaa kyosɛ abɛɛ ilaa ibono i laa kyɔlesɛ aye mɔ.” 15Piita gi lɛɛ gɛnɔ gɛnen mɔ, o kii nu gigyɛbiꞌ mɔ gi kii tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ilaa kamaasɛ ibono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ yɛɛ iŋ baa i gyɛ ilaa kyosɛ mɔ, fo nyamesɛ gɛŋ sa foꞌ tɔgɛ yɛɛ i gyɛ ilaa kyosɛ.” 16I wɔra Piita gɛnen so‑o gikpadɔ gisaꞌ. Gikpadɔ gisasɛ mɔ gɛmara mɔ, ayaa abono so mɔ, i puru ilaa mɔ de ilaa ibonoana i gyanꞌ barapaa mɔ so mɔ kiiri dii kyon Wurubuaarɛ dɔ.

17Piita kya sa ilaa ibono i wɔra mɔ fɛɛ oderi faa so gɛwɔnsa ɔ kya kpon mɔ, gɛnen owi ɔbono pɛwu mɔ, Kɔniiliyusɛ isɔɔ mɔ o sun mɔ asɛ mɔ, mɛ ti baa loo ɔsowolɛ mɔ so mɛ kya taasɛ Simon gɛwi ɔkpa. Mɛ ti ba mɛ yelɛ gɛbunono gbaa. 18Isɔɔ mɔ mɛ taasɛ gɛten mɔ dɔ asa mɔ yɛɛ, “Isafo ɔko mɛŋ bo gɛrɛ mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Simon Piita?”

19Owi ɔbono Simon Piita san ɔ kya sa ilaa ibono i wɔra mɔ fɛɛ oderi mɔ so gɛwɔnsa ɔŋ kya nu imɔ gɛsɛ mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi buu sa mɔ yɛɛ, “Kerɛ, anyen asaꞌ ako mɛ kya taasɛ fo so. 20Koso de foꞌ kpelegɛ kpaa tu ɔmɔ de fo‑rɛ ɔmɔ fɛꞌ kpe nfono mɛ lii mɔ. Gɛŋ sɔɔ akyɔɔlɛ yɛɛ iŋ dɛ ɔkpa yɛɛ foꞌ kpe abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ gɛwi. I kya nyiile yɛɛ me ne n sun ɔmɔ fo asɛ.”

21Nfono mɔ, Piita gi kpelegɛ kpaa tu ɔmɔ ne o buu sa ɔmɔ yɛɛ, “Me ne n gyɛ isa ɔbono fɛ kya laarɛ mɔ. Me-gɛrɛ i dɛ gɛsɛ?” 22Piita gi taasɛ ɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ Kɔniiliyusɛ ne n sun aye fo asɛ. Ɔ gyɛ ɔbelɛnsɛ gbaaꞌ sa asogya gikpen giko. Ɔ gyɛ isa ɔbono ɔ selɛ Wurubuaarɛ ne ɔ kya gyi gɛsintin sa mɔ. Fɛye Gyuda awura mɔ pɛwu fɛ kya lɛɛ mɔ-ginyen. Wurubuaarɛ ne n keda mɔ-ɔsɔɔ ɔko sun lii Wurubuaarɛ dɔ ne ɔ baa kaala nyiile Ɔbelɛnsɛ Kɔniiliyusɛ yɛɛ oꞌ sun baa kyu fo lii gɛrɛnaa kpe mɔ-gɛwi de oꞌ nu ilaa ibono fo laa tɔgɛ sa mɔ mɔ.”

23Mɛ buu sa Piita gɛnen mɔ, Piita gi kyu ɔmɔ loo gɛten dɔ ne mɔmɔ pɛwu mɛ naa dɛ nno gɛnen gɛkɛ gɛbono. Gɛdɛ kɛsɛ mɔ, Piita gi koso ne mɔ‑rɛ Kɔniiliyusɛ isɔɔ mɔ mɛ yii ɔmɔ-ɔkpa. Piita mɔ-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ abono mɛ bo Gyopa nno mɔ ako mɛ buu ɔmɔ. 24Imɔ gɛdɛ kɛsɛ mɔ mɛ kpaa loo Kɔniiliyusɛ gɛwi Sɛsariya. Kɔniiliyusɛ gi sun mɔ-isɔɔ mɔ gɛnen mɔ, ɔ san ɔ tɛ ɔ kerɛ ɔmɔ-ɔkpa daa ne ɔ terɛ mɔ-subuana de mɔ-nanboana abono mɔ‑rɛ ɔmɔ mɛ kya loo mɔ baa gyanꞌ.

Piita Gi Kpaa Loo Kɔniiliyusɛ Gɛten Dɔ

25Piita kya loo Kɔniiliyusɛ gɛten dɔ mɔ, Kɔniiliyusɛ gi lii ɔꞌ baa gyangara mɔ. Ɔ kpelegɛ dɛ Piita ayaa dɔ faa bura‑a, i wɔra mɔ yɛɛ oꞌ kyu buubuu sa mɔ fɛɛ ɔ kya son mɔ. 26Nfono mɔ, Piita gi tɔgɛ Kɔniiliyusɛ yɛɛ, “Koso, me kee n gyɛ daa nyamesɛ fɛɛ fo-ɔnan.”

27Piita mɔ‑rɛ Kɔniiliyusɛ mɛ faala ne mɛ gyi nsingyi naa loo gɛten dɔ. Piita gi loo nno mɔ, ɔ baa kerɛ mɔ, asa ne faa birim. Mɛ gyanꞌ Kɔniiliyusɛ gɛwi. 28Nfono ne Piita gi tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Fɛye gbaa-gbaa fɛ nyi ibono i mɛŋ dɛ ɔkpa sa aye Gyuda awura yɛɛ aye‑rɛ asa sɛnsɛ fɛɛ fɛye mɔ aꞌ saarɛ abara dɔ abɛɛ aꞌ kpe fɛye-nwi. Me berɛ, Wurubuaarɛ ne n lɛɛ nyiile me yɛɛ meŋ sa nꞌ kerɛ me-nanbo nyamesɛ yɛɛ ɔ mɛŋ gyɛ sɛi abɛɛ nengyene me‑rɛ mɔ a dabɔlɛ mɔ i laa kyɔlesɛ me-Wurubuaarɛ ɔson. 29Lii gɛnen so mɔ, fo sun kpaa terɛ me mɔ, mi‑i me mɔ, meŋ kine. Imɔ ne nɛ ba faa. Menɛ so ne fo sun baa terɛ me daa?”

30Piita gi taasɛ gɛnen mɔ, Kɔniiliyusɛ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ndɛ i laa wɔra fɛɛ nkɛ nnan ne, owi baarɛ ɔkara mɔ, n bo me-gɛten dɔ gɛrɛ n kya dalaa fɛɛ gɛnɔɔbono n wolaa mi‑i wɔra owi gbaasɛ kamaasɛ mɔ. N baa kerɛ mɔ, ɔnyen ɔko ne n ba ɔ yelɛ me-ansi dɔ o suu ngbɛ fufuli gi kya ŋɛlegi. 31Ɔnyen mɔ gi terɛ me-ginyen so yɛɛ, ‘Kɔniiliyusɛ,’ ne o buu sa me yɛɛ, ‘Wurubuaarɛ gi nu fo-gɛdalaa ne ɔ kya nyingi fo-gidɛnsɛ gibono fo kya wɔra fo kya sa asa mɔ. 32Imɔso sun kpe Gyopa de mɛꞌ kpaa terɛ Simon ɔbono mɛ kya terɛ mɔ-ginyen giko kee yɛɛ Piita mɔ. Ɔ sogɛ daa Simon ɔbono ɔ kya wɔra nbuɛ iwolɛ gɛsun mɔ asɛ. Mɔ-gɛwi gɛ sindi apoo. 33Ayaa abono so ne nɛ sun fo asɛ, ne fo‑o fo mɔ, foŋ kine ne fo ba faa. Aye abono pɛwu a gyanꞌ Wurubuaarɛ ansi dɔ nperɛ-nperɛ faa, a ba daa de aꞌ baa nu ilaa kamaasɛ ibono Wura Wurubuaarɛ gi buu sa fo yɛɛ foꞌ tɔgɛ mɔ.’ ”

Piita Gi Tɔgɛ Yesu Ilaa Sa Kɔniiliyusɛ Mɔ‑rɛ Gɛten Dɔ Asa

34Nfono mɔ, Piita gi bugi mɔ-gɛnɔ ne ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Idɛ kon berɛ, nɛ wu ibono i gyɛ gɛsintin yɛɛ Wurubuaarɛ mɛŋ kya ligi ɔko. 35Fo nyamesɛ kamaasɛ ɔbono fo selɛ Wurubuaarɛ ne fo kya gyi gɛsintin mɔ, fo gɛnen kaasɛ ɔbono ne n kya gyi Wurubuaarɛ ginsi. Fo gyɛ fonɛ‑o, fo mɛŋ gyɛ fonɛ‑o, imɔ ibono iŋ tiri.

36“Wurubuaarɛ gi kyu mɔ-ɔkalan konkonsɛ mɔ bunge aye Isirale awura. Ɔ tɔgɛ ɔmɔ yɛɛ Yesu Kirisito ne nan yɛgɛ asa mɛꞌ nyɛ gisen yuuli. Yesu Kirisito ne n gyɛ Wura sa nyamesɛ kamaasɛ. 37Ɔfaanan fɛ ti nu Yesu Kirisito so de ilaa dɛnsɛ ibono ɔ wɔra Gyudiya gɛsinkpan pɛwu so mɔ. Gyɔn gi tɔgɛ Wurubuaarɛ sagyere mɔ so ilaa sa asa mɔ, imɔ gɛmara mɔ ne Yesu gi yii mɔ-gɛsun mɔ giwɔra gɛsɛ. O yii gɛsɛ lii daa Galeli gɛsinkpan so. 38Gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gi sun Yesu Nasarɛtɛnyen ne ɔ yɛgɛ mɔ-Oduduu gi sa mɔ-ɔlon mɔ, i mɛŋ gyɛ fɛye gisafo. Wurubuaarɛ kya kpaa mɔ so mɔ, ɔ naa wɔra idɛnsɛ, ɔ kya kyɛ asa abono ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ kya nyala mɔmɔ mɔ.

39“Ilaa kamaasɛ ibono Yesu gi wɔra aye Gyuda awura gɛsinkpan so de Gyɛrusalem, aye ɔsowolɛ gɛmu mɔ so mɔ, a wu de aye-ansi. Mɛ kyu mɔ da aŋanbi kyɔlɔga oyii so kyu mɔɔ. 40O wuꞌ mɔ, imɔ gɛkɛ sasɛ mɔ Wurubuaarɛ gi kyingi mɔ lii ibuni dɔ, ne ɔ yɛgɛ asa mɛ wu mɔ de ansi. 41I mɛŋ gyɛ asa mɔ pɛwu ne n nyɛ wu mɔ. Aye abono Wurubuaarɛ gi kyɔɔlɛ aye lɛɛ yɛɛ aꞌ tɔgɛ mɔ Yesu ilaa sa asa mɔ wolɛ ne n wu mɔ. Ɔ kyingi lii ibuni dɔ mɔ, aye‑rɛ mɔ a wɔra abaa gyi ne a nun. 42Yesu gi ka sa aye yɛɛ aꞌ naa a kya tɔgɛ mɔ-ɔkalan mɔ sa asa de aꞌ buu sa mɔmɔ yɛɛ mɔ ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi lɛɛ yela yɛɛ gɛkaako mɔ, asa abono mɛ tɛ de ansi de abono mɛ wuꞌ mɔ pɛwu, mɔ ne nan gyi mɔmɔ-nbɛlɛ. 43Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ pɛwu mɛ wolaa wu mɔ-ilaa ŋmarasɛ yela sa aye yɛɛ fo nyamesɛ kamaasɛ ɔbono fo ka gyan Yesu Kirisito so mɔ fo laa nyɛ Wurubuaarɛ oꞌ kyu fo-ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ fo kyu naa de mɔ so.”

Wurubuaarɛ Oduduu Mɔ Gi Suu De Asa

Abono Mɛŋ Gyɛ Gyuda Awura Mɔ

44Piita san ɔ kya tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi baa suu de asa abono pɛwu mɛ gyanꞌ Kɔniiliyusɛ gɛwi mɛ kya nu mɔ asɛ mɔ. 45Gyuda awura abono mɛ ka gyan Yesu so ne mɛ buu Piita kpe Kɔniiliyusɛ gɛwi mɔ pɛwu mɛ wu gɛnen mɔ, i dɛ mɔmɔ-gɛnɔ. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɔ-Oduduu mɔ gi baa suu de asa abono mɛ mɛŋ gyɛ mɔmɔ Gyuda awura mɔ kee. 46I kya nyiile yɛɛ mɛ nu mɛ kya yen Wurubuaarɛ de ndɛ nbono mɛŋ wolaa mɛ kya nu mɔ dɔ.

Nfono ne Piita gi taasɛ yɛɛ, 47“Nengyene nɛ gyere gɛnen asa adɛ Wurubuaarɛ sagyere mɔ, nɛ fuɛ? Fɛꞌ kerɛ ibono mɛ nyɛ Wurubuaarɛ gi kyu mɔ-Oduduu mɔ kyu sa mɔmɔ fɛɛ gɛnɔɔbono o kyu sa aye kee mɔ. Menɛ n wɔra ne fo ɔko fo laa kine yɛɛ meŋ sa nꞌ gyere ɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere?” 48Nfono mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ mɛꞌ gyere ɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere Yesu Kirisito ginyen dɔ. Mɛ nyɛ Wurubuaarɛ sagyere mɔ gɛnen mɔ, mɛ kolɛ Piita yɛɛ oꞌ kii kyena ɔmɔ asɛ nkɛ kalɛsɛ nko.

11

Wurubuaarɛ Kya Laarɛ Asa Kpɛi-Kpɛi Pɛwu Mɛꞌ Loo Yesu Ɔson Mɔ Dɔ

1Imɔ gɛmara mɔ, Yesu isɔɔ mɔ de mɔmɔ-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ abono mɛ bo Gyudiya gɛsinkpan mɔ pɛwu so mɔ mɛ nu yɛɛ Piita gi kpe abono mɛŋ gyɛ ɔmɔ Gyuda awura mɔ asɛ kee kpaa tɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ sa ɔmɔ, ne mɔmɔ mɔ mɛ sɔɔ agyɛbi mɔ gyi. 2Imɔso owi ɔbono Piita gi dii kpe Gyɛrusalem mɔ, Yesu asonbo mɔ dɔ abono mɛ dɛ yɛɛ Gyuda awura awɔrɛ giten nbara gi tiri sa Yesu asonbo pɛwu mɔ mɛ lɔgedɛ de Piita yɛɛ ibono ɔ wɔra mɔ iŋ tɛ. 3Mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “I wonɛ so ne fo kpe asa abono mɛŋ ten awɔrɛ mɔ asɛ ne fo‑rɛ mɔmɔ fɛ wɔra abaa gyi? Aye-nbara mɔ giŋ kya sa ɔkpa gɛnen.”

4Nfono mɔ, Piita gi lɛɛ gɛsɛ sa mɔmɔ gɛnɔɔbono i yii gɛsɛ mɔ pɛwu kpaa logɛ. Ɔ tɔgɛ yɛɛ, 5“Me berɛ n bo Gyopa ɔsowolɛ so n kya dalaa. Nfono mɔ i wɔra me fɛɛ oderi. I wɔra me fɛɛ n kya kuu oderi gɛnen mɔ, nɛ wu ilaa iko fɛɛ barapaa belɛ-belɛ ɔko ne n kpɛ kpelegɛ lii Wurubuaarɛ dɔ. Ilaa inan iko i dɛ barapaa mɔ nkan-nkan, ne i kpelegɛrɛ mɔ ba me asɛ. 6Nɛ lɔrɔ kerɛ barapaa mɔ so dɔɔdan mɔ, nɛ wu nbuɛ de nbuii de ilaa ibono i kya kpii imɔ-itɔ so mɔ de ntakpenbi kpɛi-kpɛi pɛwu. 7Nɛ wu nmɔ gɛnen mɔ, nɛ nu gigyɛbi giko gi tɔgɛ sa me yɛɛ, ‘Piita, koso de foꞌ mɔɔ wɛ.’ 8Nɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, ‘Kuaa, me-wura. Maŋ taalɛ wɔra gɛnen. I kya nyiile yɛɛ lii ko‑o ibono i korogɛ me faa, gɛkaako meŋ ti taa kyu ilaa ibono i gyɛ aye-ilaa kyosɛ abɛɛ i kya kyɔlesɛ aye Gyuda awura ɔson mɔ kyu yii me-gɛnɔ kerɛ.’ 9Nfono mɔ, gigyɛbi mɔ gi kii tɔgɛ lii Wurubuaarɛ dɔ sa me yɛɛ, ‘Ilaa kamaasɛ ibono Wurubuaarɛ yɛɛ iŋ baa i gyɛ ilaa kyosɛ mɔ, fo nyamesɛ gɛŋ sa foꞌ tɔgɛ yɛɛ i gyɛ ilaa kyosɛ.’ 10Gɛnen ilaa idɛ i wɔra me gɛnen so‑o gikpadɔ gisaꞌ ne i puru imɔ pɛwu kiiri dii kyon Wurubuaarɛ dɔ.

11“Ayaa abono so mɔ, anyen asaꞌ ako mɛ ti ma‑a laarɛ mɛꞌ loo gɛten gɛbono dɔ n bo mɔ. Kɔniiliyusɛ ne n sun ɔmɔ lii Sɛsariya me asɛ. 12Nfono mɔ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi tɔgɛ sa me yɛɛ nꞌ koso de me‑rɛ ɔmɔ aꞌ kpe. Meŋ sa nꞌ sɔɔ akyɔɔlɛ yɛɛ iŋ dɛ ɔkpa fɛɛ nꞌ kpe asa abono mɛ mɛŋ gyɛ aye Gyuda awura mɔ gɛwi. Aye-nanboana asee adɛ kee mɛ buu me lii Gyopa kpe Sɛsariya nno, ne a kpaa loo ɔnyen ɔbono o sun kpaa terɛ me mɔ gɛten dɔ.

13“A loo ɔnyen mɔ gɛten dɔ mɔ, o buu sa aye gɛnɔɔbono o wu Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔko gi ba ɔ yelɛ mɔ-gɛten dɔ mɔ. Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, ‘Sun kpe Gyopa kpaa terɛ Simon ɔbono mɛ kya terɛ mɔ-ginyen giko kee yɛɛ Piita mɔ. 14Fo sun kpaa terɛ mɔ mɔ, ɔ laa lɛɛ ɔkalan ɔko tɔgɛ sa fo de iꞌ yɛgɛ fo‑rɛ fo-gɛten dɔ asa pɛwu fɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ ɔꞌ mɔlɛgɛ fɛye de fɛꞌ nyɛ mɔ asɛ gɛkyena.’

15“Ɔnyen mɔ gi buu sa me gɛnen mɔ, nɛ tɔngɛ sa mɔ‑rɛ abono mɛ gyanꞌ nno mɔ. N san n kya tɔngɛ mi‑i sa mɔmɔ mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi kpelegɛ baa bun mɔmɔ so kee fɛɛ aye-lɛɛ mɔ ɔnan. 16Nfono mɔ, nɛ nyingi ilaa ibono Wura Yesu gi naa kyena tɔgɛ mɔ. Ɔ tɔgɛ yɛɛ, ‘Gyɔn dɛ daa nkyu ɔ kya gyere asa Wurubuaarɛ sagyere. Fɛye berɛ Wurubuaarɛ laa kyu daa mɔ-Oduduu mɔ kyu gyere fɛye Wurubuaarɛ sagyere.’ 17Imɔso nengyene Wurubuaarɛ dɛ mɔ-Oduduu mɔ ɔ kya sa asa adɛ fɛɛ gɛnɔɔbono a ka gyanꞌ Wura Yesu Kirisito so ne Wurubuaarɛ gi kyu mɔ-Oduduu mɔ sa aye mɔ, me ne n gyɛ anɛ de nꞌ taalɛ tii Wurubuaarɛ ɔkpa?”

18Piita mɔ-nanboana Yesu asonbo gikpen mɔ dɔ mɔ mɛ nu ilaa ibono o buu sa ɔmɔ mɔ, mɔmɔ-gɛnɔ gɛ wuꞌ. Mɛ nu mɔ gɛsɛ, ne mɛ yen Wurubuaarɛ ne mɛ tɔgɛ yɛɛ, “Idɛ kon Wurubuaarɛ gi yɛgɛ asa abono mɛ mɛŋ gyɛ aye Gyuda awura mɔ dɔ ako kee mɛ nyɛ nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ ne mɛ kyɛɛgɛ lii mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena.”

Asa Kpɛi-Kpɛi Mɛ Ka Gyanꞌ Wura Yesu So

19Aberɛ abono asa mɛ mɔɔ Sitiifen ne mɛ kya ka Yesu asonbo asɛnsɛ mɔ ansi Gyɛrusalem mɔ, i yɛgɛ Yesu asonbo mɔ mɛ yaasɛ kpe nten kpɛi-kpɛi. Ako mɛ loo ifɛ kpaa fo koo-koo Fonisiya gɛsinkpan so de Saapurosɛ gikyaafiya so de Antiyoki ɔsowolɛ so. Mɛ yaasɛ gɛnen mɔ, mɛ naa mɛ kya tɔgɛ Yesu agyɛbi mɔ mɛ kya sa daa Gyuda awura wolɛ.

20Mɔmɔ asa ako berɛ, mɛ baa loo Antiyoki mɔ, mɛ tɔgɛ Yesu ilaa sa Geriiki awura kee. Abono mɛ kyule tɔgɛ Yesu ilaa sa Geriiki awura mɔ ako mɛ lii Saapurosɛ de Siirini ɔsowolɛ so. Mɛ tɔgɛ Wura Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ sa asa. 21Wurubuaarɛ gi kpaa abono mɛ tɔgɛ Yesu ilaa mɔ, ne asa sakyɔ mɛ ka gyanꞌ Wura Yesu so ne mɛ kisee ba mɛ kya son mɔ.

22Yesu asonbo gikpen gibono mɛ bo Gyɛrusalem mɔ mɛ nu yɛɛ gɛnen asa abono mɛ ka gyanꞌ Yesu so mɔ, mɛ keda ɔnyen ɔko sun Antiyoki nno, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Banabasɛ. 23-24Banabasɛ gi kpe ne ɔ kpaa wu Wurubuaarɛ ilaa wɔrasɛ ibono ɔ kya wɔra Antiyoki mɔ de mɔ-ansi mɔ, i wɔra mɔ-gisen dɔ ɔkon. Banabasɛ baarɛ gyɛ isa dɛnsɛ gɛsintin. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya wɔra ilaa mɔ-gɛkyena dɔ ne ɔ tansi ɔ bo gikagyan sa Wura Yesu. Imɔso Banabasɛ gi tɔgɛ keda Antiyoki awura abono pɛwu nyoro yɛɛ mɛꞌ kpɛ kyu mɔmɔ-asen pɛwu sa Wura Yesu de mɛꞌ kpɛ ma‑a ka ma‑a gyan mɔ so gɛnen. Nfono mɔ, asa sakyɔ mɛ kyu ɔmɔ-nyoro too Wura Yesu so baa bɔla mɔmɔ so.

25Banabasɛ gi lii nfono mɔ, ɔ kyon kpe Taasu kpaa laarɛ Sɔɔlo. 26O wu Sɔɔlo mɔ, o kyu mɔ kpe Antiyoki, ne ɔmɔ asa anyɔ mɛ sii kyena Yesu asonbo gikpen gibono gi bo nno mɔ asɛ gɛsi mumuli. Mɛ nyiile asa sakyɔ Wurubuaarɛ ilaa Antiyoki ɔsowolɛ ɔbono so. Nno ne asa mɛ daa giterɛ Yesu akasɛbo mɔ yɛɛ Kirisito awura.

27Gɛnen nkɛ nbono dɔ mɔ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo ako mɛ lii Gyɛrusalem ba Antiyoki nno. 28Mɛ ba gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi suu de ɔmɔ dɔ ɔko, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Agabusɛ. O wu ilaa ibono i laa baa ba owi ɔko dɔ mɔ. O wu gɛnen mɔ, ɔ koso yelɛ ne ɔ tɔgɛ yɛɛ akon belɛ ako a kya laarɛ de aꞌ baa tɔrɔ gɛsinkpan pɛwu so. Wura Kelɔɔdiyusɛ gɛkyena dɔ ne ilaa ibono Agabusɛ gi wu tɔgɛ mɔ i lɔɔ ba gɛsintin.

29Nfono mɔ, Yesu akasɛbo abono mɛ bo Antiyoki nno mɔ mɛ ŋminde yela yɛɛ mɔmɔ ɔkamaasɛ ɔꞌ too aterenbi gɛnɔɔbono ɔkara ɔ laa taalɛ mɔ de mɛꞌ kyu kpe Gyudiya gɛsinkpan so kpaa kpaa mɔmɔ-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ abono mɛ tɛ nno mɔ. 30Gɛsintin mɔ, mɛ too aterenbi mɔ gɛnen, ne mɛ kyu sun Banabasɛ mɔ‑rɛ Sɔɔlo yɛɛ mɛꞌ kyu kpaa wɔra abelɛnsɛ abono mɛ kya kerɛ Yesu asonbo gikpen mɔ so nno mɔ abaa dɔ.

12

Asa Mɛ Kii Ka Yesu Asonbo Mɔ Ansi

1Gɛnen owi ɔbono mɔ, Wura Hɛrodɛ gi luu mɔ-ansi yii Wura Yesu asonbo gikpen mɔ dɔ ako so, ɔ kya ka ɔmɔ-ansi. 2Ɔ yɛgɛ mɛ mɔɔ Gyeemesi, Gyɔn mɔ-daa mɔ, de gɛki. 3Ibono o wu yɛɛ gimɔɔ mɔ ɔ yɛgɛ mɛ mɔɔ Gyeemesi mɔ i wɔra Gyuda awura mɔ ɔkon mɔ, ɔ mɛŋ sin gɛnen. Ɔ yɛgɛ mɛ keda Piita kee. Gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ, i gyɛ owi ɔbono mɛ kya gyi mɔmɔ Gyuda awura bodobodo maadiisɛ gɛsi.

4Hɛrodɛ gi yɛgɛ mɛ keda Piita gɛnen mɔ, mɛ kyu mɔ kpaa tii de obu, ne ɔ yɛgɛ mɛ kyu mɔ kyu wɔra asogyaana abaa dɔ mɛ kya dii mɔ anan-anan mɛ kya kyarɛ abara. Asogya mɔ mɛ bo akpen anan. Wura Hɛrodɛ gi laarɛ daa fɛɛ Gyuda awura mɔ mɛꞌ gyi mɔmɔ-Lɛwu Gi Seregɛ Aye So Gɛsi mɔ logɛ pɛi de ɔꞌ lɔɔ gyi Piita nbɛlɛ sansana. 5Imɔso ibono mɛ mɛŋ ti taa gyi gɛnen gɛsi gɛbono ta so mɔ, mɛ yɛgɛ Piita kpɛ o tii de obu. Owi ɔbono Piita tii de obu mɔ gɛnen mɔ, Yesu asonbo gikpen mɔ mɛ kya lɛɛ ɔmɔ-gisen dɔ ndalaa mɛ kya kolɛ Wurubuaarɛ mɛ kya sa mɔ.

Wurubuaarɛ Dɔ Ɔsɔɔ Gi Tigi Piita

6Fɛɛ ɔkɛ Wura Hɛrodɛ laa yɛgɛ de mɛꞌ tigi Piita kyu mɔ ba sansana baa gyi mɔ-nbɛlɛ mɔ, imɔ gɛnyɛ mɔ Piita gi dɛ ginsi gidɛ asogya anyɔ nsana. Mɛ da mɔ abeletɔ ilaran inyɔ kyaga de ɔmɔ. Sogyaana ako mɔ mɛ yelɛ mɛ kya dii obu ɔbono dɔ ɔ bo mɔ gɛbunono. 7Nfono mɔ, Wura Wurubuaarɛ ɔsɔɔ gi ba Piita asɛ obu mɔ dɔ, ne fatela gi kyangɛ nno faa ŋma‑a. Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi da mɔ kyingi ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Koso belen.” Nfono mɔ, abeletɔ ilaran mɔ i lii mɔ-abaa dɔ. 8Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔgɛ sa Piita yɛɛ, “Puru fo-ngbɛ suu de foꞌ kyu fo-ayaawolɛ wɔra.” Piita gi wɔra gɛnen, ne ɔsɔɔ mɔ gi kii tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Keda fo soso-lɛɛ gɛgbɛ mɔ mili fo-nyoro de foꞌ naa buu me.” 9Gɛsintin mɔ, Piita gi buu Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ lii obu mɔ dɔ. Gɛnen aberɛ abono pɛwu mɔ, ilaa ibono Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ kya wɔra mɔ, Piita berɛ mɛŋ nyi yɛɛ i gyɛ gɛsintin. I kya wɔra mɔ daa fɛɛ oderi.

10Mɛ naa baa kyon asogya gyangbarasɛ abono mɛ kya dii nno mɔ so, ne mɛ kii baa kyon anyɔsɛ mɔ kee so naa baa fo gɛkpen gɛbono mɛ pɔrɔ kyaabɔɔ asa otiiten mɔ gɛbunono. Gɛnen gɛbunono gɛbono gɛ dɛ kyu lii kpe nten dɔ. Gisin gibono mɛ kyu tii gɛmɔ mɔ gi gyɛ daa abeletɔ gisin. Mɛ fo gɛbunono mɔ asɛ gɛnen mɔ, gimɔ gbaa-gbaa gi tigi gimɔ-atɔ sa ɔmɔ ɔkpa ne mɛ lii loo nten dɔ. Mɛ lii gɛnen mɔ, mɛ kyu de nten dɔ ɔkpa ɔko. Ayaa abono so mɔ, Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi kyon taa Piita yɛgɛ. 11Nfono kon mɔ, Piita ansi a ba ilaa ibono i wɔra mɔ mɔ so, ne ɔ tɔgɛ sa mɔ-nyoro yɛɛ, “Idɛ kon berɛ, nɛ bii ibono i gyɛ gɛsintin yɛɛ Wura Wurubuaarɛ ne n sun mɔ-ɔsɔɔ baa mɔlɛgɛ me lii Hɛrodɛ abaa dɔ, de ilaa ibono pɛwu Gyuda awura mɔ mɛ kya laarɛ mɛꞌ kyu wɔra me mɔ iꞌ nyɛ wɔra giyan.”

12Piita gi bii mɔ-ɔyelɛten ɔbono ɔ yelɛ mɔ, ɔ naa kyon kpe Mariya, Gyɔn mɔ-nyi gɛwi. Mɛ kya terɛ gɛnen Gyɔn ɔbono ginyen giko kee yɛɛ Maako. Asa sakyɔ mɛ gyanꞌ Mariya mɔ gɛwi mɛ kya dalaa gɛnen owi ɔbono dɔ. 13Piita gi fo gɛbunono mɔ, ɔ sa ago‑o. Ɔ sa ago‑o gɛnen mɔ, obolonbu ɔko gi naa kpe de ɔꞌ kpaa tigi mɔ. Mɛ kya terɛ gɛnen obolonbu ɔbono yɛɛ Roda.

14Roda gi nu Piita gigyɛbiꞌ mɔ, ɔ bii mɔ. I wɔra mɔ ɔkon gikyɔ so mɔ, ɔŋ taa baa wu ansi de oꞌ tigi mɔ. Ɔ selɛ kpaa buu sa asa abono mɛ bo nno mɛ kya dalaa mɔ yɛɛ Piita yelɛ gɛbunono. 15Roda gi buu sa ɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo kya budi daa do‑o?” Mɔ, ɔ kpɛ ɔ dɛ daa yɛɛ i gyɛ daa Piita. Nfono mɔ mɛ tɔgɛ yɛɛ, “I gyɛ daa Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔbono ɔ kya kerɛ Piita so mɔ ne.” 16Piita kpɛ san ɔ kya ŋmɛɛ gisin mɔ daa. Mɛ kpaa tigi ne mɛ wu yɛɛ i gyɛ Piita mɔ, i dɛ ɔmɔ-gɛnɔ. 17Piita gi diirɛ mɔ-gibaa yɛɛ mɛꞌ wɔra kurun, ne ɔ lɛɛ gɛsɛ pɛwu nyiile ɔmɔ gɛnɔɔbono Wura Wurubuaarɛ gi kpaa lɛɛ mɔ lii obu mɔ dɔ mɔ. O buu sa ɔmɔ ta mɔ, ɔ tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ buu gɛnen ilaa idɛ sa Gyeemesi de aye-nanboana Yesu asonbo sɛnsɛ mɔ.” Nfono ne ɔ lii taa ɔmɔ yɛgɛ ne ɔ kyon gɛten banban.

18Gɛdɛ gɛ baa kɛ mɔ, asogya abono mɛ kya dii Piita mɔ mɛŋ baa wu mɔ. Mɛ yiyɛɛ gikyɔ yɛɛ fonɛ ne Piita gi kyon wɔra ɔmɔ. 19Wura Hɛrodɛ gi laarɛ Piita kpon ɔŋ kya wu mɔ mɔ, ɔ terɛ asogya mɔ mɛ kya dii Piita mɔ kpaa taasɛ ilaa. Ɔ taasɛ ɔmɔ ilaa ta mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ mɛꞌ mɔɔ gɛnen asogya abono. Imɔ gɛmara mɔ, Hɛrodɛ gi lii Gyudiya gɛsinkpan mɔ so ne ɔ kyon kpe Sɛsariya kpaa kyena nno ŋmaraa.

Hɛrodɛ Lɛwu

20Gɛnen aberɛ abono dɔ mɔ Wura Hɛrodɛ dɛ ginyadon de Taya de Sidon isowolɛ so asa. Imɔso asa mɔ mɛ tɔgɛ kyule abara yɛɛ mɛ laa kpaa wu mɔ. Mɛ daa giwu ɔbono o buu de wura mɔ, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Belasitusɛ, ne mɔmɔ‑rɛ mɔ mɛ wɔra gɛnɔ kolon pɛi. Mɛ wɔra gɛnɔ kolon gɛnen mɔ, ne mɛ nyɛ kpaa wu wura mɔ, ne mɛ kolɛ wura mɔ yɛɛ ɔꞌ yɛgɛ mɛꞌ nyɛ gisen yuuli de mɛꞌ kyu kyena. I kya nyiile yɛɛ pɛi de mɛꞌ nyɛ agyudɔ gyi mɔ, mɛ kya kpaa sɔɔ lii daa mɔ-gɛsinkpan so awura asɛ.

21Ɔ yela gɛkɛ sa ɔmɔ de mɔ‑rɛ ɔmɔ mɛ gyanꞌ, ne o kyu mɔ-giwurakuru kyu bun ne ɔ kpaa kyena gɛwuragyapaa so. Mɛ gyanꞌ gɛnen mɔ ne ɔ tɔngɛ sa ɔmɔ. 22Hɛrodɛ gi tɔngɛ sa ɔmɔ gɛnen ta mɔ, asa mɔ mɛ san mɛ kya kpen mɛ kya tɔgɛ yɛɛ, “Ɔnyen mɔ berɛ, ɔkperɛ ne, i mɛŋ gyɛ nyamesɛ.” 23Ayaa abono so mɔ, Wura Wurubuaarɛ ɔsɔɔ gi kyu gilɔ too Hɛrodɛ so. Ɔ loo asonsɔɔ faa nyiŋɛ-nyiŋɛ pɛi ne ɔ lɔɔ wuꞌ. I kya nyiile yɛɛ ɔ mɛŋ kyu nyisigyi ɔbono ɔ gyɛ Wurubuaarɛ wolɛ-lɛɛ mɔ kyu sa mɔ.

Banabasɛ de Sɔɔlo Mɛ Kii Kpe Antiyoki

24I baa lii aberɛ abono mɔ, Wura Yesu agyɛbi mɔ a kpɛ a kya yɛlegɛ ne asa abono mɛ kya sɔɔ amɔ gyi mɔ mɛ kya nyaakyɔ mɛ kya too. 25Banabasɛ mɔ‑rɛ Sɔɔlo mɛ logɛ ɔmɔ-ilaa ibono mɛ kpe Gyɛrusalem kpaa wɔra mɔ, mɛ kii kyon nfono mɛ lii mɔ. Mɛ kya kii mɔ, mɛ kyu Gyɔn ɔbono mɛ kya terɛ mɔ-ginyen giko kee yɛɛ Maako mɔ buu mɔmɔ-nyoro.

13

Mɛ Sun Banabasɛ Mɔ‑rɛ Sɔɔlo

1Yesu asonbo gikpen gibono gi bo Antiyoki ɔsowolɛ so mɔ gi nyɛ asa abono mɛ kya tɔgɛ Wurubuaarɛ ikalan de abono mɛ kya nyiile asa Yesu ilaa. Mɔmɔ-anyen ne n gyɛ Banabasɛ de Sɔɔlo de Simiyon ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Nigyɛrɛ mɔ, de Lusiyusɛ ɔbono ɔ lii Siirini mɔ, de Manayan ɔbono mɛ bela mɔ‑rɛ Wura Hɛrodɛ gɛten kolon dɔ mɔ.

2Owi ɔko dɔ mɔ, Yesu asonbo gikpen mɔ mɛ kya son Wura Yesu ne mɛ kya ŋminde nnɔ. Mɛ kya son gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ lɔrɔ Banabasɛ mɔ‑rɛ Sɔɔlo yela sa me Wurubuaarɛ de mɛꞌ kpaa wɔra gɛsun gɛbono n kya laarɛ mɛꞌ wɔra mɔ.” 3Gɛsintin mɔ, mɛ lɔrɔ Banabasɛ mɔ‑rɛ Sɔɔlo yela, ne mɛ kii ŋminde nnɔ ne mɛ dalaa kyu mɔmɔ-abaa gyan mɔmɔ so kolɛ Wurubuaarɛ yɛɛ ɔꞌ kpaa mɔmɔ, ne mɛ lɛɛ ɔmɔ ɔkpa.

4Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi sun Banabasɛ mɔ‑rɛ Sɔɔlo gɛnen mɔ, mɛ kpe Siluusiya ɔsowolɛ so. Mɛ kpaa loo nno mɔ, mɛ loo gikolii kyu kyon kpe Saapurosɛ gikyaafiya so. 5Mɛ kya kpe mɔ, mɛ kpaa fo Salamisɛ ɔsowolɛ so mɔ, mɛ yii gɛsɛ mɛ kya tɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ ma‑a sa asa Gyuda awura akyangbon dɔ. Banabasɛ mɔ‑rɛ Sɔɔlo mɛ nyɛ Gyɔn Maako gi kpaa ɔmɔ.

Sɔɔlo Mɔ‑rɛ Banabasɛ Mɛ Gyangara Biila Wura Ɔko

6Sɔɔloana mɛ naa-naa gyanꞌ de gɛnen gikyaafiya gɛbono pɛwu kpaa fo Pafosɛ ɔsowolɛ so mɔ, mɛ kpaa lii Gyudanyen ɔko so. Gɛnen ɔnyen mɔ gyɛ daa biila wura. Ɔ kya kyu mɔ-nyoro yɛɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ne ɔ gyɛ. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Baayesu. 7Baayesu baarɛ tɛ ɔbelɛnsɛ ɔko asɛ. Mɛ kya terɛ ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ Sɛgyisɛ Pɔɔlosɛ. Mɔ ne n kya kerɛ gɛnen gɛsinkpan gɛbono so sa Rom awura. Ɔbelɛnsɛ mɔ nyi ɔlaako. O nu Banabasɛ mɔ‑rɛ Sɔɔlo so mɔ, o sun kpaa terɛ ɔmɔ de ɔꞌ nyɛ nu Wurubuaarɛ agyɛbi.

8Mɛ kpe ɔbelɛnsɛ mɔ giterɛ mɔ de‑e, biila wura mɔ kya sɔɔ mɔmɔ akyɔɔlɛ. Mɔ-ginyen Baayesu mɔ gɛsɛ de Geriiki awura gɛdɛ dɔ ne n gyɛ Elimasɛ. Elimasɛ mɔ kya laarɛ daa gɛnɔɔbono ɔ laa yɛgɛ ne ɔbelɛnsɛ mɔ maŋ nyɛ nu mɔmɔ asɛ de ɔ mɛŋ sa ɔꞌ nyɛ sɔɔ Yesu gyi. Imɔso ne ɔ kya sɔɔ mɔmɔ akyɔɔlɛ gɛnen. 9Sɔɔlo ginyen giko ne n gyɛ Pɔɔlo.

Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi suu de mɔ, ne ɔ kerɛ biila wura mɔ-ansi dɔ faa yiridididi 10ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ mɔ-bi ne n gyɛ fo. Fo-lɛɛ ne n kpɛ i gyɛ ibono fo laa kyu ilaa nyɛnyɛn kpɛi-kpɛi kyu penɛ asa adawo so. Gɛsintin gigyi ilaa berɛ, fo kya kyo imɔ pɛwu. Fo kpɛ fi‑i laarɛ gɛnɔɔbono fo laa kyu penɛ yɛɛ Wura Yesu gɛsintin ilaa ne n gyɛ abon. Fo maŋ taa imɔ yɛgɛ gɛnen? 11Idɛ kon berɛ, Wurubuaarɛ laa nyiile fo ŋmaraa pii de foꞌ kerɛ. Fo-ansi a laa boori wɔra fo. Fo maŋ baa nyɛ wu owi kpaa fo ɔkara ɔko pɛi de foꞌ kii nyɛ wu ilaa.” Ayaa abono so mɔ, ɔnyen mɔ ansi so a wɔra mɔ faa tum, ne i wɔra gibiri wɔra mɔ. Ɔ san ɔ naa ɔ kya laa abaa ɔ kya laarɛ ɔbono ɔ laa keda mɔ.

12Ɔbelɛnsɛ mɔ gi wu ibono i ba biila wura mɔ so mɔ, i yɛgɛ ɔ ka gyan Wura Yesu so. I kya nyiile yɛɛ ibono Pɔɔloana mɛ dɛ Wurubuaarɛ ilaa mɛ kya nyiile asa kyu naa de Wura Yesu so mɔ, i naa mɔ-gimu dɔ.

Pɔɔloana Mɛ Kyu Gikolii Kpe Panfiliya Gɛsinkpan So

13Pɔɔlo mɔ‑rɛ abono mɛ kya naa gɛnen mɔ mɛ lii Pafosɛ kyu gikolii kpe Pɛɛga ɔsowolɛ ɔbono ɔ bo Panfiliya gɛsinkpan so mɔ. Gyɔn Maako berɛ gi naa taa ɔmɔ yɛgɛ kii kyon kpe Gyɛrusalem. 14Pɔɔlo mɔ‑rɛ asɛnsɛ mɔ mɛ loo Pɛɛga mɔ, mɛ dɛngɛ kyon kpe ko‑o Antiyoki ɔbono ɔ bo Pisidiya gɛsinkpan so mɔ.

Gɛkɛ kyoolasɛ gɛdɛ mɔ, mɛ koso kpe mɔmɔ Gyuda awura gikyangbon dɔ. Mɛ loo nno mɔ, mɛ kpelegɛ kyena. 15Asa abono mɛ gyanꞌ nno mɔ mɛ kalɛ Wurubuaarɛ nbara ɔwolɛ de Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo ɔwolɛ. Mɛ kalɛ ta mɔ, abelɛnsɛ abono mɛ kya kerɛ mɔmɔ-gikyangbon mɔ so mɔ mɛ lɛɛ isa kpaa tɔgɛ sa Pɔɔloana yɛɛ, “Aye-nanboana Isirale awura, nengyene fɛ bo gɛtɔngɛ gɛko fɛ laa tɔgɛ keda asa abono mɛ bo gɛrɛnaa faa nyoro mɔ, fɛꞌ tɔgɛ sa ɔmɔ.”

Pɔɔlo Gi Tɔgɛ Yesu Ilaa Sa Isirale Awura Antiyoki Ɔsowolɛ So

16Nfono mɔ, Pɔɔlo gi koso yelɛ ne ɔ diirɛ mɔ-gibaa yɛɛ mɛꞌ wɔra kurun de mɛꞌ nu mɔ asɛ ne o yii gɛsɛ ɔ kya tɔgɛ yɛɛ, “Me-nanboana Isirale awura de fɛye asafo abono fɛ selɛ aye-Wurubuaarɛ mɔ, fɛꞌ nu me asɛ. 17Wurubuaarɛ ɔbono aye Isirale awura a kya son mɔ ne n lɛɛ aye-naanaana adedaabo mɔ yela sa mɔ-nyoro. Mɛ kpaa gyi gisafo Igyipiti gɛsinkpan so, ne Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɛ ŋan wɔra ɔsowolɛ gbaaꞌ. Imɔ gɛmara mɔ, o kyu mɔ-ɔlon belɛ mɔ kparɛ ɔmɔ lii Igyipiti gɛsinkpan mɔ so. 18Ɔ kerɛ ɔmɔ so gipen dɔ gɛnen‑n nsi ikue-inyɔ. 19Imɔ gɛmara mɔ, mɛ baa loo Keena gɛsinkpan so. Gɛnen owi ɔbono mɔ asa akpen kpɛi-kpɛi sono mɛ ti mɛ tɛ gɛsinkpan mɔ so. Wurubuaarɛ gi yɛgɛ aye-naanaana mɛ nyida asa abono isowolɛ mɔ, ne o kyu mɔmɔ-gɛsinkpan mɔ sa aye-naanaana mɔ. 20Pɛi de mɛ lɔɔ nyɛ gɛsinkpan mɔ, i gyi fɛɛ nsi nwɛ nnan de ikue-inyɔ de saalaa. Aye-naanaana mɔ mɛ tɛ gɛsinkpan mɔ so mɔ, Wurubuaarɛ kya lɛɛ agyangbarabo lii mɔmɔ kee-kee dɔ yɛɛ mɔmɔ ne mɛꞌ gyangbara sa ɔmɔ. I ba gɛnen kaaborɛ Samuɛlɛ ɔbono ɔ gyɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo mɔ owi gi baa fo. 21Samuɛlɛ gɛkyena dɔ mɔ aye-naanaana mɔ mɛ kolɛ Wurubuaarɛ yɛɛ ɔꞌ sa ɔmɔ wura. Mɛ kolɛ Wurubuaarɛ gɛnen mɔ, gɛsintin mɔ Wurubuaarɛ gi kyu Sɔɔlo ɔbono ɔ gyɛ Kisi mɔ-bi mɔ kyu sa ɔmɔ yɛɛ ɔꞌ wɔra ɔmɔ-wura. Sɔɔlo gyɛ Bɛngyamin gɛsu dɔ. O gyi gɛwura mɔ, nsi ikue-inyɔ. 22Wurubuaarɛ gi kyigi Sɔɔlo lii gɛgyapaa mɔ so ne o kyu Deefidi kyu yii. Deefidi baarɛ ilaa ne Wurubuaarɛ gi lɛɛ tɔgɛ aye yɛɛ, ‘Nɛ wu yɛɛ Deefidi, Gyɛsi mɔ-bi mɔ, gyɛ me-gisen dɔ isa ɔnan; ɔ laa wɔra me-gɛlaarɛ ilaa kpaa lii.’

23“Wurubuaarɛ gi wolaa ka yela yɛɛ ɔ laa lɛɛ ɔmɔlɛgɛbo lii gɛnen Deefidi baarɛ mɔ-anaanaanabi dɔ sa aye Isirale awura. Gɛnen ɔmɔlɛgɛbo ɔbono gi ti ba. Mɔ ne n gyɛ Yesu. 24Pɛi ne ɔ ba mɔ, Wurubuaarɛ gi yɛgɛ Gyɔn gi wolaa baa tɔgɛ sa aye Isirale awura pɛwu yɛɛ aꞌ nu aye-nyoro gɛsɛ de aꞌ kyɛɛgɛ lii aye-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ de mɛꞌ gyere aye Wurubuaarɛ sagyere. 25Gyɔn gɛsun gɛbono ɔ baa wɔra mɔ gɛ kya kpe laalaalogɛ mɔ, ɔ taasɛ yɛɛ, ‘Fɛye asɛ mɔ, menɛ nyamesɛ ne me n gyɛ? Iŋ gyɛ me ne n gyɛ ɔbono fɛye-ansi a gyanꞌ mɔ so mɔ. Me-gɛmara mɔ, ɔko laa ba. Meŋ fo de nꞌ ba gɛsɛ kyu mɔ-ayaawolɛ tolɛ mɔ-ayaa dɔ sa mɔ gbaa.’

26“Me-subuana Aberaham gɛten dɔ asa, de fɛye asafo abono kee fɛ selɛ Wurubuaarɛ mɔ, Wurubuaarɛ gi yɛgɛ me‑rɛ fɛye a nyɛ nu ɔmɔlɛgɛbo ɔbono so ilaa ne. 27Asa abono mɛ bo Gyɛrusalem mɔ de ɔmɔ-abelɛnsɛ abono mɛ kya kerɛ ɔmɔ so mɔ mɛ mɛŋ wu Yesu bii yɛɛ mɔ ne n gyɛ ɔmɔlɛgɛbo mɔ. Gɛkɛ kyoolasɛ kamaasɛ mɔ, mɛ kya kalɛ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo iwolɛ mɔ, mɛ mɛŋ kya nu imɔ gɛsɛ. Mɔmɔ, mɔ, ne n gyɛ abono mɛ yɛgɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ tɔgɛ yela mɔ i nyɛ ba gɛsintin. I lii fɛɛ mɔmɔ ne n yɛgɛ ne mɛ mɔɔ Yesu. 28Nkana mɛ mɛŋ wu ilaa ibono so mɛ laa yelɛ tɔgɛ yɛɛ ɔꞌ wɔra ɔmɔɔsɛ mɔ. Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa mɔ, mɛ dabɔlɛ tɔgɛ Pilato yɛɛ ɔꞌ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ Yesu ɔꞌ wɔra ɔmɔɔsɛ. Gɛsintin mɔ, Pilato gi lɛɛ gɛnɔ, ne mɛ da Yesu aŋanbi oyii so mɔɔ. 29Mɛ wɔra Yesu ɔmɔ-iwɔrasɛ pɛwu ta fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ wolaa ŋmarasɛ yela kyu lii mɔ so mɔ, mɛ saga mɔ lii mɔ-lɛwu oyii mɔ so, ne mɛ kyu mɔ kpaa pule folɛbɔ gɛkyan dɔ. 30Wurubuaarɛ, mɔ, gi kyingi mɔ lii ibuni dɔ. 31Yesu gi kyingi lii ibuni dɔ gɛnen mɔ, nkɛ gikyɔ dɔ mɔ ɔ lɛɛ mɔ-nyoro nyiile asa abono nkana mɛ buu mɔ lii Galeli kpe Gyɛrusalem mɔ. Asa abono mɛ wu mɔ de ansi gɛnen mɔ ne n gyɛ abono mɛ kya lɛɛ mɔ-ilaa mɛ kya tɔgɛ ma‑a sa aye Isirale awura mɔ.

Ibono Wurubuaarɛ Gi Ka Yela Sa Aye-Naanaana Mɔ

I Ba Gɛsintin Kon

32“Aye kee, a ba gɛrɛnaa faa, a dɛ daa ɔkalan konkonsɛ kyu lii mɔ so a kya bara fɛye. Ilaa ibono Wurubuaarɛ gi wolaa ka yela sa aye-naanaana mɔ, ɔ yɛgɛ i ba gɛsintin sa aye mɔmɔ-biana mɔ. 33Nnɛ ne ɔ wɔra ne ɔ yɛgɛ i ba gɛsintin sa aye gɛnen? Imɔ ne n gyɛ yɛɛ o kyingi Yesu lii ibuni dɔ. Wurubuaarɛ Ilon Ɔwolɛ mɔ dɔ kee Wurubuaarɛ gi tɔgɛ Yesu ilaa ɔlon nyɔsɛ mɔ dɔ yɛɛ,

‘Fo gyɛ me-gisen dɔ obi. Ndɛ nɛ wɔra fo-sɛ.’

34Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ gɛtɛɛko kee ɔ tɔgɛ yela yɛɛ ɔ laa kyingi Yesu lii ibuni dɔ de gɛkaako ɔ mɛŋ sa ɔꞌ kpaa loo isɛ dɔ de ɔꞌ gyɔ. Kyu lii ilaa idɛ so mɔ ɔ tɔgɛ yɛɛ,

‘Fɛɛ gɛnɔɔbono nɛ ka yela sa Deefidi mɔ i maŋ gbangɛ.

Me Wurubuaarɛ gbaa-gbaa nan kpaa fo.’

35Ne Wurubuaarɛ ilon ɔwolɛ mɔ dɔ mɔ, ɔko gi tɔgɛ sa Wurubuaarɛ yɛɛ,

‘Ɔbono o kyu mɔ-nyoro fuɛ sa fo mɔ berɛ,

fo maŋ yɛgɛ mɔ ɔꞌ gyɔ sii isɛ dɔ kpa‑a.’

36I mɛŋ gyɛ Deefidi ne Wurubuaarɛ ɔwolɛ mɔ darɛ gɛnen. I kya nyiile yɛɛ Deefidi gi wɔra Wurubuaarɛ gɛlaarɛ mɔ-gɛkyena dɔ pɛwu, ne o wuꞌ kpe mɔ-naanaana asɛ, ne mɔ-nyoro gibi mɔ gi gyɔ. 37Ɔbono Wurubuaarɛ gi kyingi mɔ lii ibuni dɔ mɔ berɛ, mɛŋ gyɔ.

38“Imɔso, aye-nanboana, fɛꞌ nu gɛsɛ yɛɛ kyu naa de Yesu baarɛ so ne fɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ oꞌ kyu fɛye-ilaa nyɛnyɛn kyu kyɛɛ fɛye. 39Nengyene fo nyamesɛ fo tɔgɛ yɛɛ fo laa gyi Wurubuaarɛ nbara nbono Mosisi gi ŋmarasɛ sa aye mɔ so pɛi de Wurubuaarɛ oꞌ kyu fo-ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ fo mɔ, fo maŋ taalɛ. Ɔkamaasɛ ɔbono o kyu mɔ-nyoro too Yesu so berɛ mɔ laa nyɛ Wurubuaarɛ ɔꞌ kpaarɛ mɔ-ilaa nyɛnyɛn kamaasɛ fuɛ sa mɔ de Wurubuaarɛ oꞌ kyu mɔ yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran. 40Fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dɔɔdan de gisobiidɛ gibono Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ darɛ mɔ gi mɛŋꞌ ba fɛye so. I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ ŋmarasɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ gi ka yela mɔ mɔmɔ-iwolɛ dɔ yɛɛ,

41‘Fɛye abono fɛ kya ŋmasɛ me-ɔkalan mɔ

ne fɛŋ kya kyu me kyu terɛ sɛi mɔ,

fɛꞌ kyena de fɛꞌ kerɛ ilaa ibono nan baa wɔra mɔ.

I laa baa dɛ fɛye-gɛnɔ ne fɛ laa wuꞌ kpem.

I kya nyiile yɛɛ nan wɔra ilaa fɛye-gɛkyena dɔ.

Nengyene ɔko gi buu gɛnen ilaa mɔ sa fɛye gbaa mɔ,

fɛ maŋ sɔɔ gyi.’ ”

42Pɔɔlo gi tɔngɛ ta ne mɔ‑rɛ Banabasɛ mɛ laa lii Gyuda awura gikyangbon mɔ dɔ mɔ, asa mɔ mɛ kolɛ ɔmɔ yɛɛ gɛkɛ kyoolasɛ gɛbono gɛ laa kii ba mɔ mɛꞌ wɔra aniya de mɛꞌ kii baa nyiile mɔmɔ gɛnen ilaa ibono Pɔɔlo gi tɔgɛ sa ɔmɔ faa. 43Mɛ yaasɛ lii gikyangbon mɔ dɔ mɔ, Gyuda awura de asafo abono mɛ selɛ Wurubuaarɛ ne mɛ loo Gyuda awura ɔson mɔ dɔ mɔ sakyɔ mɛ naa buu Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ. Mɛ buu mɔmɔ gɛnen mɔ, Pɔɔloana mɛ tɔgɛ keda ɔmɔ-nyoro yɛɛ, “Fɛ nyɛ Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ kyu naa de Yesu so faa mɔ, fɛꞌ kpɛ fa‑a ka gyan mɔ so.”

Pɔɔlo Ilaa I Wɔra Gyuda Awura Ako Gɛlaaloo

44Gɛkɛ kyoolasɛ gɛbono gɛ kii ba mɔ, asa mɛ kpaa gyan faa fina‑a de mɛꞌ nyɛ nu Wurubuaarɛ agyɛbi kyu lii Yesu so. Mɛ gyan gɛnen mɔ, i san daa pi‑i de ɔsowolɛ mɔ so asa pɛwu mɛꞌ lii kpe nno. 45Gyuda awura mɔ ako mɛ wu gɛnɔɔbono asa mɛ nyaakyɔ Pɔɔloana asɛ gɛnen mɔ, i wɔra mɔmɔ gɛlaaloo. Imɔso ɔ kya tɔngɛ mɔ, mɛ sɔɔ mɔ akyɔɔlɛ, ne mɛ saalɛ mɔ fili. 46Nfono mɔ, Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ mɛ da otu tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “I tiri yɛɛ fɛye ne a daa gitɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ sa. Ibono fɛ kine amɔ ginu ne fɛye gbaa-gbaa ne n bun fɛye-nyoro gipuɛɛ yɛɛ fɛye berɛ, fɛŋ kaaborɛ fɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛkpaa faa mɔ, a laa naa taa fɛye yɛgɛ. A kya kyon asa kpɛi-kpɛi abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ asɛ ne. 47I kya nyiile yɛɛ Wura Wurubuaarɛ gi wolaa ka yela mɔ-agyɛbi dɔ yɛɛ,

‘Nan lɛɛ fo yela de fo ne foꞌ wɔra fɛɛ fatela

sa gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi.

Gɛsinkpan gɛbɔgɔlɔn kamaasɛ gɛbono dɔ mɛ bo mɔ,

fo ne nan kyu me Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ kperɛ ɔmɔ

de mɛꞌ nyɛ ɔkyenaten me asɛ.’ ”

48Abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ mɛ nu gɛnen ɔkalan baarɛ mɔ, i wɔra ɔmɔ ɔkon, ne mɛ tɔgɛ yɛɛ ɔkalan ɔbono mɛ nu kyu lii Wura Yesu so faa gyɛ ɔkalan dɛnsɛ, ne mɔmɔ dɔ asa abono i wolaa i gyɛ yɛɛ mɛ laa nyɛ gɛkyena Wurubuaarɛ asɛ gɛkpaa mɔ, mɛ ka gyan Yesu so. 49Wura Yesu agyɛbi mɔ a nu gyanꞌ de nsana nno pɛwu. 50Nfono mɔ, Gyuda awura mɔ berɛ mɛ kpe akyii abono mɛ bo aterenbi ne mɛ bo Gyuda awura mɔ dɔ mɔ asɛ de anyen abono mɛ gyɛ anyamesɛ gbaaꞌgbaa ɔsowolɛ mɔ so mɔ asɛ, ne mɛ kpaa nyida Pɔɔlo de Banabasɛ sa ɔmɔ. Imɔso i yɛgɛ asa mɛ kya ka Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ ansi ne mɛ gya ɔmɔ lii isowolɛ ibono i bo nsana nno mɔ so. 51Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ mɛ laa lii ɔsowolɛ mɔ so mɔ, mɛ kpiisi mɔmɔ-ayaa isɛ yela mɔmɔ de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ mɛŋ ba mɛ nyi ɔsowolɛ mɔ so awura ilaa, ne mɛ kyon kpe Ikoniyon. 52Mɔmɔ-nanboana Yesu akasɛbo abono mɛ san ɔsowolɛ mɔ so mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi suu de mɔmɔ, ne mɛ san mɛ tɛ de ɔkon.

14

Pɔɔloana Mɛ Wɔra Ilaa Gbaaꞌgbaa Ikoniyon

1Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ mɛ kpaa loo Ikoniyon mɔ, mɛ naa kpe Gyuda awura gikyangbon dɔ. Mɛ tɔgɛ Yesu ilaa, ne i yɛgɛ Gyuda awura de asa kpɛi-kpɛi sakyɔ mɛ sɔɔ Yesu gyi. 2Gyuda awura abono mɛ kine mɛ mɛŋ sɔɔ Yesu gyi mɔ berɛ, mɛ baa nyida Yesu asonbo mɔ sa asa kpɛi-kpɛi ne i nyida mɔmɔ nsana.

3Imɔso Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ mɛ sii kyena Ikoniyon nno kɛɛla ŋmaraa mɛ kya da otu lɛɛ Wura Yesu ilaa mɛ kya tɔgɛ asa. Mɛ lɛɛ tɔgɛ ɔmɔ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ kya naa de Yesu so mɔlɛgɛ anyamesɛ, ne Wura Yesu kee gi lɛɛ nyiile yɛɛ i gyɛ gɛsintin. I kya nyiile yɛɛ ɔ yɛgɛ mɛ taalɛ wɔra ilaa gbaaꞌgbaa ibono nkana nyamesɛ maŋ taalɛ wɔra mɔ-gibaa so mɔ.

4Nfono mɔ, ɔsowolɛ mɔ so asa mɔ mɛ yɛ ginyɔ. Ako mɛ yelɛ Gyuda awura mɔ gɛmara, ne mɔmɔ ako, mɔ, mɛ yela Yesu isɔɔ mɔ gɛmara. 5Gyuda awura mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-abelɛnsɛ abono mɛ kya kerɛ ɔmɔ so mɔ de asa kpɛi-kpɛi mɛ wɔra gɛnɔ yɛɛ mɛ laa wɔra Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ ilaa nyɛnyɛn de mɛꞌ da ɔmɔ abui mɔɔ. 6Mɛ nu gɛnen mɔ, mɛ kpandɛ lii nno kyon Likoniya gɛsinkpan so, ne mɛ kpe Lisitera de Dɛɛbi isowolɛ so, de gɛsinkpan gɛbono gɛ sindi nno mɔ. 7Nno kee mɛ naa mɛ kya tɔgɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ ma‑a sa asa.

Pɔɔlo Gi Kyɛ Ɔtɛgɛsɛ

8Owi ɔbono mɛ bo Lisitera mɔ, mɛ wu ɔnyen ɔko tɛ, mɔ-ayaa a wuꞌ. Lii ko‑o ibono i korogɛ mɔ mɔ, ɔŋ naa kerɛ. 9Pɔɔlo kya tɔngɛ mɔ, gɛnen ɔnyen baarɛ kya nu mɔ asɛ. Pɔɔlo gi kerɛ mɔ faa yiridididi mɔ, ɔ bii yɛɛ gɛnen ɔnyen baarɛ bo gisɔɔgyi gibono gi laa taalɛ kyɛ mɔ. 10Pɔɔlo gi wu gɛnen mɔ, o kpen ken-ken yɛɛ, “Koso yelɛ fo-ayaa so.” Nfono mɔ, ɔnyen mɔ gi firigi yelɛ mɔ-ayaa so, ne ɔ san ɔ kya naa kon.

11Sakpii mɔ gi wu ilaa belɛ ibono Pɔɔlo gi wɔra mɔ, mɛ kpen tɔgɛ Likoniya gɛdɛ dɔ yɛɛ, “Ikperɛ ne n bingiri anyamesɛ ba aye asɛ faa!” 12Gɛnen so mɔ asa mɔ mɛ kyu Banabasɛ yɛɛ mɔ ne n gyɛ ɔkperɛ ɔbono mɛ kya terɛ yɛɛ Susɛ ne Pɔɔlo, mɔ, ibono mɔ ne n kpɛ ɔ kya gyangbara tɔngɛ sa asa so mɔ, mɛ kyu mɔ yɛɛ ɔ gyɛ ɔkperɛ ɔbono mɛ kya terɛ yɛɛ Hɛrɛmisɛ. 13Nfono mɔ Susɛ ɔkpegyɔrɔ ɔbono mɔ-ɔkperɛ obu sindi gɛbunono gɛbono mɛ kya kyu loo ɔsowolɛ mɔ so mɔ gi kpaa kyu inaadɛ de iyii afototo kyu kpe ɔsowolɛ mɔ gɛkpen gɛbunono mɔ asɛ de mɔ‑rɛ sakpii mɔ mɛꞌ kyɔɔlɛ Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ fɛɛ ikperɛ-lɛɛ mɔ ɔnan.

14Banabasɛ mɔ‑rɛ Pɔɔlo mɛ nu yɛɛ mɛ laa kyɔɔlɛ ɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ keda ngbɛ nbono mɛ suu mɔ kyadɛ de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ mɛ kine imɔ, ne mɛ selɛ loo saarɛ sakpii mɔ dɔ mɛ san mɛ kya kpen mɛ kya tɔgɛ yɛɛ, 15“Anyen, menɛ n wɔra ne fɛ kya wɔra gɛnen? A gyɛ daa anyamesɛ fɛɛ fɛye kee. Aye berɛ a kyu Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ bara fɛye daa de fɛꞌ nyɛ kyɛɛgɛ lii fɛye-ikperɛ gison gibono giŋ kya kpaa fɛye de sɛi faa dɔ de fɛꞌ baa son Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo nno adaa-adaa mɔ. Mɔ ne n gyɛ ɔbono ɔ lɛɛ soso de gɛsɛ de apoo de ilaa kamaasɛ ibono i bo imɔ dɔ pɛwu mɔ. 16Dedaa mɔ, ɔ sa gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi ɔkpa de mɛꞌ wɔra ilaa ibono i bo mɔmɔ ɔbolɛ mɔ. 17Ɔ dabɔlɛ sa fɛye ɔkpa gɛnen mɔ, i mɛŋ gyɛ yɛɛ ɔ mɛŋ wɔra ilaa de iꞌ lɛɛ nyiile fɛye yɛɛ ɔ bo no. Ɔ kya wɔra gidɛnsɛ sa fɛye. Ɔ kya sa fɛye nyangbon ne ɔ kya yɛgɛ ilaa duusɛana i kya sɔrɔ imɔ-abi imɔ-aberɛ dɔ. Ɔ kya sa fɛye agyudɔ de ilaa dɛnsɛ gikyɔ ibono i kya yɛgɛ fɛye-asen a kya tɔrɔ fɛye.” 18Banabasɛ mɔ‑rɛ Pɔɔlo mɛ dabɔlɛ tɔgɛ ilaa idɛ sa ɔmɔ gbaa faa, i wɔra ɔlon sa ɔmɔ, mɛŋ laarɛ mɛꞌ taalɛ tii sakpii mɔ yɛɛ mɛ mɛŋ sa mɛꞌ kyɔɔlɛ ɔmɔ fɛɛ ikperɛ-lɛɛ mɔ.

19Imɔ idɛ gɛmara mɔ, Gyuda awura ako mɛ lii Antiyoki de Ikoniyon baa tɔgɛ asa mɔ yɛɛ mɛꞌ yɛgɛ mɔmɔ‑rɛ ɔmɔ mɛꞌ wɔra gɛnɔ Pɔɔlo so. Gɛsintin mɔ mɛ wɔra gɛnɔ, ne mɛ kpaa da mɔ abui ne mɛ kpii mɔ lii ɔsowolɛ mɔ so. Mɛ kpii mɔ lii ɔsowolɛ mɔ so gɛnen mɔ, mɛ nyi yɛɛ o wuꞌ daa! 20Yesu akasɛbo mɔ mɛ baa kyaabɔɔ mɔ. Ɔ koso yelɛ ne o kii naa loo ɔsowolɛ mɔ so. Gɛdɛ kɛsɛ mɔ Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ mɛ kyon kpe Dɛɛbi.

Mɛ Tɔgɛ Wurubuaarɛ Agyɛbi Nten Kpɛi-Kpɛi

21Mɛ loo Dɛɛbi mɔ, mɛ tɔgɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ sa asa ne i yɛgɛ asa sakyɔ mɛ wɔra Yesu akasɛbo. Mɛ lii nno mɔ, mɛ kii kyon kpe Lisitera de Ikoniyon de Antiyoki. 22Mɛ kpe Yesu akasɛbo abono mɛ bo nno mɔ asɛ kpaa tɔgɛ keda mɔmɔ-nyoro, ne mɛ tɔgɛ wɔra ɔmɔ yɛɛ mɛꞌ kpɛ sii de mɔmɔ-gisɔɔgyi gibono mɛ sɔɔ Yesu gyi mɔ. Mɛ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “I bo no yɛɛ a laa wu awɔrɔfɔɔ gikyɔ berɛ. Imɔ gɛmara mɔ, a laa nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ.” 23Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ mɛ lɛɛ abelɛnsɛ sa Wura Yesu asonbo akpen mɔ. Mɛ ŋminde gɛnɔ ne mɛ dalaa kyu gɛnen abelɛnsɛ mɔ wɔra Wura Yesu ɔbono mɛ ka gyan mɔ so mɔ abaa dɔ.

24Mɛ naa de Pisidiya gɛsinkpan so, ne mɛ baa fo Panfiliya gɛsinkpan so. 25Imɔ gɛmara mɔ, mɛ kpe Pɛɛga ɔsowolɛ so. Mɛ tɔgɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ sa asa abono mɛ bo nno mɔ, ne mɛ kyon kpelegɛ kpe Ataliya ɔsowolɛ so. Mɛ lii Ataliya mɔ, mɛ kyu gikolii ne mɛ palɛ kyon kii kpe Antiyoki. 26Pɛi ne mɛ laa kpe gɛnen ɔkpa ɔbono mɔ, Antiyoki nno ne mɛ bo, ne Wura Yesu asonbo gikpen mɔ mɛ kyu mɔmɔ wɔra Wurubuaarɛ abaa dɔ de mɛꞌ wɔra gɛnen gɛsun gɛbono. 27Imɔso mɛ kpaa loo Antiyoki nno mɔ, mɛ koola Yesu asonbo gikpen mɔ kpaa gyanꞌ, ne mɛ buu ilaa ibono pɛwu Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɛ taalɛ wɔra mɔ sa ɔmɔ de gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gi bugi ɔkpa sa asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura ne mɛ nyɛ kyu ɔmɔ-nyoro too Yesu so mɔ. 28Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ mɛ sii kyena Yesu akasɛbo mɔ asɛ nno kɛɛla.

15

Mɛ Sun Ako Gyɛrusalem

1Gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ, anyen ako mɛ lii Gyudiya ba mɛ kya nyiile Yesu asonbo ilaa yɛɛ, “Nengyene mɛ mɛŋ ten fo ɔko giwɔrɛ fɛɛ gɛnɔɔbono aye-naana Mosisi nbara mɔ gi kya nyiile mɔ, fo maŋ nyɛ Wurubuaarɛ ɔꞌ mɔlɛgɛ fo de foꞌ nyɛ ɔkyenaten mɔ asɛ.” 2Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ mɛ nu gɛnen ilaa idɛ mɔ, akyɔɔlɛ belɛ ako a tɔrɔ ɔmɔ‑rɛ gɛnen asa abono so, mɛŋ nu abara gɛsɛ. Imɔso Yesu asonbo mɔ mɛ kyu amu sindi abara, ne mɛ lɛɛ Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ de mɔmɔ-nanboana ako sun Gyɛrusalem de mɛꞌ kpaa wu Yesu isɔɔ mɔ de abelɛnsɛ abono mɛ kya kerɛ Yesu asonbo gikpen gibono gi bo nno mɔ so de mɛꞌ kyu gɛnen ilaa ibono kyu kpaa too mɔmɔ-ansi dɔ.

3Yesu asonbo gikpen mɔ mɛ lɛɛ abono mɛ sun mɔ ɔkpa mɔ, mɛ kyu de Fonisiya de Samariya nsinkpan so. Mɛ naa mɛ kya kpe gɛnen mɔ, mɛ kya buu sa mɔmɔ-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ yɛɛ asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ mɔmɔ dɔ ako kee mɛ nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ ne mɛ kyɛɛgɛ mɛ kya son Wura Yesu. Abono mɛ kya nu gɛnen mɔ, i kya wɔra mɔmɔ pɛwu ɔkon gikyɔ.

4Mɛ kpaa loo Gyɛrusalem mɔ, Yesu asonbo gikpen gibono gi bo nno mɔ de mɔmɔ-abelɛnsɛ de Yesu isɔɔ mɔ mɛ sɔɔ mɔmɔ abaa anyɔ, ne mɔmɔ mɔ, mɛ buu ilaa ibono Wurubuaarɛ gi wɔra kyu naa de ɔmɔ so mɔ sa mɔmɔ. 5Nfono mɔ, asa ako mɛ koso yelɛ. Gɛnen asa abono mɛ gyɛ Farasii ɔson gikpen mɔ dɔ abono mɛ sɔɔ Yesu gyi mɔ. Mɛ kpɛ koso yelɛ mɔ, ilaa ibono i laa lii ɔmɔ-gɛnɔ dɔ mɔ ne n gyɛ yɛɛ, “I kaaborɛ asa abono mɛ mɛŋ gyɛ aye Gyuda awura ne mɛ kya laarɛ mɛꞌ son Yesu mɔ mɛꞌ ten ɔmɔ-awɔrɛ de aꞌ ka sa ɔmɔ yɛɛ mɛꞌ gyi aye-naana Mosisi nbara mɔ so.”

Abelɛnsɛ Mɛ Gyanꞌ Imɔ-Gɛsingyi Gyɛrusalem

6Nfono mɔ, Yesu isɔɔ mɔ de Yesu asonbo gikpen mɔ abelɛnsɛ mɔ mɛ kpaa gyanꞌ de mɛꞌ gyi imɔ so gɛsingyi. 7Mɛ kpaa gyanꞌ mɔ, mɛ kyena imɔ so kɛɛla. Nfono mɔ, Piita gi koso ne ɔ tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Me-nanboana Yesu asonbo, fɛye gbaa-gbaa fɛ nyi yɛɛ aberɛ ako dɔ mɔ, Wurubuaarɛ gi tɔɔsɛ me lɛɛ yɛɛ nꞌ tɔgɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ sa abono mɛ mɛŋ gyɛ aye Gyuda awura mɔ kee de mɛꞌ nyɛ ka gyan mɔ so. Wurubuaarɛ gi lɛɛ me gɛnen mɔ, i mɛŋ gyɛ ndɛꞌ. 8Wurubuaarɛ nyi nyamesɛ kamaasɛ gisen dɔ. O kyu mɔ-Oduduu mɔ sa abono mɛ mɛŋ gyɛ aye Gyuda awura mɔ kee fɛɛ aye-lɛɛ mɔ ɔnan de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ mɔmɔ kee mɛ laa nyɛ wɔra Yesu asonbo. 9Wurubuaarɛ asɛ mɔ aye Gyuda awura aŋ kɔrɔ, ne mɔmɔ kee mɛŋ kɔrɔ. I kya nyiile yɛɛ mɔmɔ dɔ abono mɛ kyu ɔmɔ-nyoro too Yesu so mɔ, Wurubuaarɛ gi kpaarɛ mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn fuɛ, fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ wɔra sa aye abono kee a wolaa kyu aye-nyoro too Yesu so mɔ. 10Ne idɛ kon i wonɛ so ne fɛ kya laarɛ iꞌ wɔra ɔlon sa Yesu akasɛbo abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ? Gɛsola gɛbono fɛ dɛ fɛ kya laarɛ fɛꞌ kyu sola mɔmɔ faa, aye-naanaana mɛŋ taalɛ gɛmɔ ne aye kee a mɛŋ taalɛ gɛmɔ. Fɛ sola ɔmɔ gɛnen gɛsola gɛdɛ mɔ, fɛ kya soo Wurubuaarɛ idoo ne. 11Iŋ kaaborɛ iꞌ ba gɛnen. A sɔɔ gyi yɛɛ a nyɛ Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ kyu naa de Wura Yesu gitolon gibono ɔ bo mɔ so fɛɛ gɛnɔɔbono mɔmɔ kee mɛ nyɛ mɔ.”

12Piita gi tɔngɛ ta mɔ, mɔmɔ pɛwu mɛ sii faa kurun, ne mɛ yela mɔmɔ-aso de mɛꞌ nu Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ kee asɛ. Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ mɛ tɔgɛ gɛnɔɔbono mɛ kpe asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ asɛ ne Wurubuaarɛ gi kpaa ɔmɔ de mɛꞌ nyɛ wɔra ilaa ibono i kya lɛɛ Yesu ɔlon mɔ nyiile mɔ de ilaa gbaaꞌgbaa ibono nkana nyamesɛ maŋ taalɛ wɔra imɔ mɔ-gibaa so mɔ.

13Mɛ tɔngɛ ta mɔ, Gyeemesi gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, 14“Me-nanboana Yesu asonbo, fɛꞌ nu me asɛ. Kyu lii asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ so mɔ, Simon Piita gi lɛɛ gɛsɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gi kpaa laa mɔmɔ gigyangbarasɛ mɔ. Ɔ kpaa laa ɔmɔ gɛnen mɔ, ɔ kya laarɛ de ɔꞌ lɛɛ mɔmɔ dɔ ako de mɛꞌ wɔra mɔ-asonbo. 15Gɛnen ne Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ wolaa tɔgɛ kyu lii mɔmɔ so kee ne. Mɛ tɔgɛ yɛɛ,

16‘Wurubuaarɛ yɛɛ,

“Imɔ idɛ gɛmara mɔ, nan kii ba. Nɛ kii ba mɔ,

nan baa lɔrɔ Wura Deefidi gɛten gɛbono gɛ boori mɔ yii.

Nan lɔrɔ akyanfon mɔ pɔrɔ.

17Imɔ ne nan yɛgɛ gɛsinkpan so asa sɛnsɛ pɛwu

mɛꞌ laarɛ me ɔbono n gyɛ wura mɔ gɛten.

Asa abono pɛwu nɛ tɔgɛ ɔmɔ yɛɛ mɛꞌ wɔra me-asonbo mɔ

mɛ laa lii asa kpɛi-kpɛi pɛwu dɔ ba me asɛ.”

Gɛnen ne Wura Wurubuaarɛ gi tɔgɛ ne.

Mɔ ne n kya wɔra imɔ idɛ pɛwu.

18Lii ko‑o dedaa ne Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ lɛɛ ilaa idɛ nyiile.’ ”

19Gyeemesi gi kii tɔgɛ yɛɛ, “Imɔso me-lɛɛ ibono n bo nan tɔgɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ i mɛŋ taa kaaborɛ aꞌ yɛgɛ Wurubuaarɛ ɔson ɔꞌ wɔra ɔlon sa asa sɛnsɛ kpɛi-kpɛi abono mɛ kya son Wurubuaarɛ kyu naa de Yesu so faa. Aŋ sa aꞌ tɔgɛ yɛɛ mɛꞌ gyi aye Gyuda awura nbara mɔ pɛwu so. 20Aꞌ ŋmarasɛ kpaa sa ɔmɔ daa yɛɛ mɛꞌ mɛŋ sa mɛꞌ gyi akyɔɔlɛtɔ. Imɔ ibono i laa kyɔlesɛ mɔmɔ-Wurubuaarɛ ɔson. Gɛnen kee ne aꞌ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ mɛ mɛŋ sa mɛꞌ laarɛ agyibara. Mɛ mɛŋ sa mɛꞌ gyi nkalan de mɛ mɛŋ sa mɛꞌ gyi gɛbuɛ gɛbono mɛ mɛŋ ten gɛmɔ-lɛɛ nkalan mɔ. 21Nengyene fɛɛ Mosisi nbara mɔ berɛ ne mɛ kya laarɛ mɛꞌ nu mɔ, kpɛ kyu lii ko‑o adedaabo aberɛ dɔ mɔ, isowolɛ kamaasɛ so mɔ i bo abono mɛ kya tɔgɛ nbara mɔ sa asa aye Gyuda awura akyangbon dɔ. Mɛ kya tɔgɛ nmɔ so ilaa gɛkɛ kyoolasɛ kamaasɛ.”

Ilaa Ibono Abelɛnsɛ Mɛ Wu Mɔ

22Gyeemesi gi tɔngɛ ta mɔ, Yesu isɔɔ mɔ de abelɛnsɛ sɛnsɛ mɔ de asa abono mɛ bo Yesu ɔson gikpen mɔ dɔ mɔ pɛwu mɛ wu yɛɛ i kyena sa ɔmɔ, ne mɛ kyule ne mɛ tɔgɛ yɛɛ mɛ laa lɛɛ mɔmɔ dɔ asa ako de gɛnen asa abono mɔmɔ‑rɛ Pɔɔlo de Banabasɛ mɛꞌ kyu ɔwolɛ kpe Antiyoki. Gɛsintin mɔ, mɛ keda Gyudasɛ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ-ginyen giko yɛɛ Baasabasɛ mɔ de Siilasɛ sun. Gɛnen asa abono mɛ gyɛ agyangbarabo ako Yesu ɔson mɔ dɔ.

23Mɛ laa kpe gɛnen mɔ, abelɛnsɛ abono mɛ kya sun ɔmɔ mɔ mɛ ŋmarasɛ mɔmɔ-gibaa dɔ ɔwolɛ sa ɔmɔ yɛɛ,

“Aye Yesu isɔɔ de aye abono a gyɛ fɛye-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ mɔ, aye‑rɛ aye-abelɛnsɛ ne n gyanꞌ ne a ŋmarasɛ fɛye gɛnen ɔwolɛ baarɛ. A kya ŋmarasɛ fɛye abono fɛ tɛ Antiyoki ɔsowolɛ so de Siiriya de Silisiya nsinkpan so ne fɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura ne fɛ baa loo Yesu ɔson mɔ dɔ mɔ. A kya faala fɛye.

24“A nu yɛɛ aye asa ako mɛ lii aye asɛ gɛrɛnaa owi ɔbono i mɛŋ gyɛ aye ne n sun ɔmɔ ne mɛ kpe kpaa nyala fɛye. A nu yɛɛ ilaa ibono mɛ kpaa tɔgɛ sa fɛye mɔ i yɛgɛ fɛye-nwɔnsa dɔ i bo fɛye kpada-kpada. 25-27Imɔso a gyanꞌ ne a kyu amu sindi abara ne a tɔgɛ kyule abara yɛɛ a laa lɛɛ asa ako sun fɛye asɛ de fɛꞌ nu ilaa ibono a ŋminde mɔ lii mɔmɔ gbaa-gbaa nnɔ dɔ. Abono a lɛɛ mɔ ne n gyɛ Gyudasɛ mɔ‑rɛ Siilasɛ. Aye-nanboana laarɛsɛ, Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ, mɛ bɔla mɔmɔ so. Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ mɛ gyɛ asa abono mɛ kyu mɔmɔ-nkpa fuɛ sa aye-Wura Yesu Kirisito gɛsun mɔ.

28“Aye‑rɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ a kerɛ faa, i mɛŋ boran fɛɛ aꞌ kii kyu gɛsola gɛko kii baa sola fɛye baa too de ilaa tirisɛ ibono a laa tɔgɛ fɛye faa. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ, 29fɛꞌ mɛŋ sa fɛꞌ gyi akyɔɔlɛtɔ. Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ gyi nkalan abɛɛ gɛbuɛ gɛbono fɛŋ ten gɛmɔ-lɛɛ nkalan mɔ. Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ laarɛ agyibara. Nengyene fɛ gyi gɛnen ilaa idɛana so mɔ, fɛ wɔra ibono i kaaborɛ fɛꞌ wɔra mɔ ne. Fɛꞌ kyena dandan. A sin gɛrɛ.”

Gyɛrusalem Abelɛnsɛ Mɛ Sun Asa Antiyoki

30Yesu isɔɔ mɔ mɛ lɛɛ asunbo mɔ ɔkpa ne mɛ kyon kpe Antiyoki. Mɛ loo Antiyoki mɔ, mɛ terɛ asonbo gikpen mɔ gi bo nno mɔ kpaa gyanꞌ ne mɛ lɛɛ ɔwolɛ mɔ kyu sa ɔmɔ. 31Yesu asonbo gikpen mɔ mɛ kalɛ ɔwolɛ mɔ mɔ, i wɔra ɔmɔ ɔkon gikyɔ. I kya nyiile yɛɛ ɔwolɛ mɔ gi yɛgɛ i keda ɔmɔ-nyoro. 32Gyudasɛ mɔ‑rɛ Siilasɛ gbaa-gbaa kee mɛ gyɛ daa Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo. Mɛ tɔgɛ ilaa gikyɔ sa mɔmɔ-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ de iꞌ nyɛ keda ɔmɔ-nyoro de mɔmɔ-nyoro giŋ sa giꞌ yɔɔ mɔmɔ. 33Mɛ kyena nno ŋmaraa mɔ, abono asɛ mɛ sun ɔmɔ mɔ, mɛ lɛɛ ɔmɔ-ɔkpa de gisen yuuli ne mɛ kii kpe abelɛnsɛ abono mɛ sun ɔmɔ mɔ asɛ. [ 34Mɛ laa kii mɔ, Siilasɛ berɛ gi sa gɛwɔnsa yɛɛ ɔ laa kyena Antiyoki nno ŋmaraa.] 35Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ kee mɛ sii kyena Antiyoki, ne mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-nanboana sakyɔ kee mɛ tɔgɛ Wura Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ sa asa, ne mɛ nyiile mɔmɔ ilaa kyu lii ɔkalan mɔ so.

Pɔɔlo Mɔ‑rɛ Banabasɛ Mɛ Yaasɛ Kpe Nten Kpɛi-Kpɛi

36Imɔ gɛmara mɔ, Pɔɔlo gi tɔgɛ sa Banabasɛ yɛɛ, “Yɛgɛ de aꞌ kii kpe isowolɛ ibono so a naa kyena tɔgɛ aye-Wura Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ sa asa mɔ de aꞌ kpaa laa abono mɛ sɔɔ Yesu gyi nno mɔ de aꞌ kerɛ gɛnɔɔbono mɛ tɛ mɔ.” 37Banabasɛ gi laarɛ fɛɛ mɛꞌ kyu Gyɔn Maako de mɔmɔ‑rɛ mɔ mɛꞌ kpe. 38Pɔɔlo berɛ mɛŋ laarɛ gɛnen. I kya nyiile yɛɛ Gyɔn gi tɛɛ mɔ-nyoro naa taa ɔmɔ yɛgɛ Panfiliya owi ɔko dɔ; ɔ mɛŋ yɛgɛ de ɔmɔ‑rɛ mɔ mɛꞌ naa wɔra Wurubuaarɛ agyɛbi gɛsun mɔ kpaa logɛ. 39Nfono mɔ akyɔɔlɛ a tɔrɔ Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ so mɛ mɛŋ tɔgɛ kyule abara. Imɔso mɛ tɔgɛ yɛɛ mɛ laa yaasɛ kpe nten kpɛi-kpɛi. Banabasɛ gi kyu Maako kyu buu mɔ-nyoro ne mɛ dii loo gikolii dɔ ne mɛ palɛ kyon Saapurosɛ gɛsinkpan so. 40Pɔɔlo, mɔ, gi lɛɛ Siilasɛ, ne mɔ‑rɛ mɔ mɛ kyu de mɔmɔ-lɛɛ ɔkpa. Mɛ laa kyon gɛnen mɔ, ɔmɔ-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ mɔ mɛ kyu ɔmɔ kyu wɔra Wura Yesu abaa dɔ yɛɛ ɔꞌ kpaa mɔmɔ gɛsun mɔ dɔ. 41Imɔso mɛ naa-naa gyanꞌ de Siiriya de Silisiya nsinkpan so, ne ɔ tɔgɛ keda Yesu asonbo akpen mɔ nyoro.

16

Pɔɔlo Gi Nyɛ De Timoti Ɔꞌ Kpaa Mɔ

1Pɔɔlo gi kingi kpaa fo Dɛɛbi de Lisitera isowolɛ so. Gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ, Yesu ɔkasɛbo ɔko tɛ Lisitera nno, mɛ kya terɛ mɔ ginyen yɛɛ Timoti. Mɔ-nyi gyɛ Gyudakyii, ne ɔ sɔɔ Yesu gyi; mɔ-sɛ mɔ gyɛ Geriikinyen. 2Timoti mɔ-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ abono mɛ bo Lisitera de Ikoniyon isowolɛ so mɔ mɛ kya yen mɔ. 3Pɔɔlo kya laarɛ Timoti ɔꞌ wɔra mɔ-dega de mɔ‑rɛ mɔ mɛꞌ naa kingi. Imɔso o kyu Timoti kpe, ne mɛ ten mɔ-giwɔrɛ Gyuda awura tiibi ɔkpa so. I kya nyiile yɛɛ Gyuda awura abono mɛ bo nsana-nsana nno mɔ pɛwu mɛ nyi ibono Timoti mɔ-sɛ gyɛ Geriikinyen.

4Pɔɔloana mɛ naa mɛ naa de isowolɛ. Ilaa ibono Yesu isɔɔ mɔ de Yesu asonbo abelɛnsɛ abono mɛ tɛ Gyɛrusalem mɔ mɛ yela sa Yesu asonbo mɔ pɛwu mɔ mɛ dɛ imɔ mɛ kya tɔgɛ de asa mɛꞌ nyɛ gyi imɔ so. 5Yesu asonbo akpen mɔ mɛ nu imɔ mɔ, i yɛgɛ mɛ lɔrɔ sɔɔ Yesu gyi too, ne mɔmɔ-gɛgyɔnɔ gɛ kya nyaakyɔ gɛ kya too gɛkɛ kamaasɛ.

6Wurubuaarɛ Oduduu mɔ mɛŋ sa Pɔɔloana ɔkpa de mɛꞌ nyɛ kpaa tɔgɛ Yesu ɔkalan mɔ Esiya gɛsinkpan so. Lii gɛnen so mɔ mɛ naa daa de Firigyiya de Galati nsinkpan so mɛ kya tɔgɛ Yesu ɔkalan mɔ. 7Mɛ fo Misiya gɛsinkpan ɔkara mɔ i wɔra ɔmɔ fɛɛ mɛꞌ naa de Bitiniya gɛsinkpan so. Yesu Oduduu mɔ mɔ mɛŋ kyule sa ɔmɔ. 8Imɔso mɛ loo Misiya lii kyon kpelegɛ kpe Tirowasɛ. 9Mɛ bo Tirowasɛ mɔ, gɛnyɛ gɛko mɔ, i wɔra Pɔɔlo fɛɛ oderi, ne o wu Masadoniyanyen ɔko gi ba ɔ yelɛ ɔ kya kolɛ mɔ yɛɛ, “Wɔra aniya, ba Masadoniya de foꞌ baa kpaa aye.”

10Aberɛ abono mɔ, me ɔbono n kya ŋmarasɛ ɔwolɛ baarɛ mɔ, n bo Pɔɔloana asɛ nno. Ibono Pɔɔlo gi wu gɛnen ilaa idɛ fɛɛ oderi mɔ, a wu yɛɛ Wurubuaarɛ ne n kya sun aye yɛɛ aꞌ kpaa tɔgɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ sa Masadoniya awura. Imɔso ayaa abono so mɔ, a koso baala.

Lidiya Gi Sɔɔ Yesu Gyi

11A kya kpe mɔ, a kyu gikolii lii Tirowasɛ kpe Samotirasi gɛsinkpan so. Aŋ bagɛ gɛtɛɛko. Gɛdɛ kɛsɛ mɔ a loo Niyapolisi ɔsowolɛ so. 12A lii nfono mɔ, a kyon kpe daa Filipayi. Filipayi gyɛ ɔsowolɛ belɛ Masadoniya gɛsinkpan so. Rom awura abɛyin ne n kya kerɛ ɔmɔ so. A loo Filipayi gɛnen mɔ, a sii kyena nno nkɛ kalɛsɛ nko.

13I fo gɛkɛ kyoolasɛ mɔ, a koso lii kpe ɔsowolɛ mɔ nkan kpe ɔbon ɔko gigengen. A kya kpe gɛnen mɔ, a nyi yɛɛ ɔfaanan nno ne asa mɛ kya gyanꞌ dalaa fɛɛ? A fo nno mɔ, a kpelegɛ kyena ne a tɔngɛ sa akyii abono mɛ baa gyanꞌ nno mɔ. 14Abono mɛ nu aye asɛ mɔ dɔ ɔko ginyen ne n gyɛ Lidiya. Ɔ lii Tayatira ɔsowolɛ so, ɔ kya fɛ akuru pebara boɔgyalonsɛ. Ɔ gyɛ Wurubuaarɛ ɔsonbo. Wura Yesu gi yɛgɛ Lidiya gi bugi mɔ-gisen ne ɔ yɛ mɔ-giso nu ne ɔ sɔɔ ilaa ibono Pɔɔlo gi tɔgɛ kyu lii Yesu so mɔ gyi. 15Ɔ sɔɔ Yesu gyi gɛnen mɔ, a gyere mɔ‑rɛ mɔ-gɛten dɔ awura Wurubuaarɛ sagyere. Nfono mɔ ɔkyii mɔ gi kolɛ aye yɛɛ, “Nengyene fɛ nyɛ wu me bii yɛɛ nɛ sɔɔ Wura Yesu gyi gɛsintin mɔ, fɛꞌ baa loo me asɛ.” Ne ɔ keda aye yela mɔ-gɛwi.

Obolonbu Ɔko Buu Aye Ɔ Kya Kpen

16Gɛkɛ gɛdɛ mɔ, a koso a kya kpe ɔdalaaten mɔ de‑e, aye‑rɛ obolonbu ɔko a gyanꞌ. Ilaa nyɛnyɛn oduduu tɛ mɔ so, ne i kya yɛgɛ ɔ kya wu ilaa tɔgɛ. Ɔ tɛ asa ako asɛ, ne mɔ-wuraana mɔ mɛ kya nyɛ aterenbi gikyɔ lii mɔ-ilaa ibono ɔ kya wu tɔgɛ mɔ so. 17Aye‑rɛ mɔ a gyanꞌ gɛnen mɔ, ɔ kpɛ san ɔ naa o buu aye‑rɛ Pɔɔlo. Ɔ kya kpen ɔ kya tɔgɛ yɛɛ, “Fɛꞌ kerɛ, gɛnen anyen adɛ ne n gyɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ gyɛ Gitɔbelɛ mɔ adega. Mɔmɔ ne n kya tɔgɛ mɛ kya sa fɛye ɔkpa ɔbono so fɛ laa naa de fɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ ɔꞌ mɔlɛgɛ fɛye de fɛꞌ nyɛ kyena mɔ asɛ mɔ.” 18Nkɛ gikyɔ dɔ mɔ, gɛnen ilaa idɛ ne ɔkyii baarɛ kpɛ ɔ kya tɔgɛ. Gɛkɛ gɛdɛ berɛ mɔ, ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ kya kpen gɛnen mɔ, i kyu Pɔɔlo ginyadon ne o kisee faa imɔ so yɛɛ, “Wura Yesu Kirisito ginyen dɔ mɔ, me yɛɛ koso lii ɔkyii baarɛ so.” Ayaa abono so mɔ, ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ gi koso obolonbu mɔ so.

Mɛ Keda Pɔɔlo Mɔ‑rɛ Siilasɛ Kyu Wɔra Nbɛlɛ Dɔ

19I ba gɛnen mɔ, mɔ-wuraana mɔ mɛ wu yɛɛ idɛ kon berɛ mɛ maŋ baa nyɛ aterenbi lii mɔ so. Imɔso mɛ keda Pɔɔlo mɔ‑rɛ Siilasɛ kpii mɔmɔ lii kpe sansana ɔsowolɛ mɔ so abelɛnsɛ ansi dɔ. 20Mɛ kyu Pɔɔlo mɔ‑rɛ Siilasɛ kyu kperɛ nbɛlɛ agyibo ne mɛ buu sa nbɛlɛ agyibo mɔ yɛɛ, “Gɛnen anyen anyɔ adɛ mɛ gyɛ daa Gyuda awura. Ilaa ibono i laa bara nbɛlɛ ɔsowolɛ mɔ so mɔ ne mɛ kya wɔra. 21I kya nyiile yɛɛ mɛ kya bara itiibilaa ibono iŋ dɛ ɔkpa yɛɛ aye Rom awura aꞌ wɔra abɛɛ aꞌ gyi imɔ so mɔ.”

22Nfono mɔ, sakpii ɔbono ɔ bo nno mɔ de nbɛlɛ agyibo mɔ mɛ wɔra gɛnɔ yɛɛ mɛ laa wɔra Pɔɔlo mɔ‑rɛ Siilasɛ anyanyan. Nbɛlɛ agyibo mɔ mɛ kyadɛ kyadɛ Pɔɔlo mɔ‑rɛ Siilasɛ ngbɛ lii mɔmɔ-nyoro so ne mɛ yɛgɛ mɛ taa mɔmɔ nyaabii. 23Mɛ taa Pɔɔlo mɔ‑rɛ Siilasɛ mɔmɔ-gɛlaarɛ ta mɔ, mɛ kyu ɔmɔ kyu kpaa tii de obu. Mɛ laa kyu ɔmɔ kpaa tii gɛnen mɔ, nbɛlɛ agyibo mɔ mɛ tɔgɛ sa ɔbelɛnsɛ ɔbono ɔ kya dii asa abono mɛ keda tii de obu mɔ yɛɛ ɔꞌ kerɛ Pɔɔlo mɔ‑rɛ Siilasɛ so dandan de mɛŋ sa mɛꞌ nyɛ selɛ. 24O nu gɛnen ilaa idɛ mɔ, o kyu ɔmɔ kyu kpaa wɔra tudɔ tudɔ-lɛɛ obu mɔ dɔ ne ɔ da ɔmɔ-ayaa dɔ ipan.

Gɛsinkpan Gɛ Gyigisi Tigi Obu Mɔ Asin

25Imɔ gɛnyɛ de nsana mɔ, Pɔɔlo mɔ‑rɛ Siilasɛ mɛ kya dalaa mɛ kya bii ilon mɛ kya sa Wurubuaarɛ. Mɔmɔ-nanboana abono mɔmɔ kee mɛ tii obu mɔ dɔ mɔ, mɛ bugi ɔmɔ-aso mɛ kya nu ɔmɔ asɛ. 26Mɛ kpɛ ma‑a dalaa mɛ kya bii ilon mɔ gɛnen mɔ, nfono mɔ, gɛsinkpan gɛ gyigisi de ɔlon ne i yɛgɛ obu mɔ ipɔɔrɛ mɔ i gyigisi kpaa tu gɛsɛ. Ayaa abono so mɔ, obu mɔ asin mɔ pɛwu a tigi ne ipan mɔ mɛ da mɔmɔ mɔ i kyalɛ lii mɔmɔ-ayaa dɔ.

27Ɔbono ɔ kya dii asa abono mɛ keda tii de obu mɔ gi wu asin mɔ a tigi mɔ, o nyi yɛɛ asa mɔ ɔ kya dii ɔmɔ mɔ mɛ selɛ lii kyon daa. Imɔso ɔ biidɛ gɛki lɛɛ ɔ laa kyu mɔɔ mɔ-nyoro. 28Pɔɔlo gi kpen ken-ken tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Gɛŋ sa foꞌ mɔɔ fo-nyoro. Aye pɛwu a bo gɛrɛ; aŋ selɛ.” 29Ɔbono mɔ gi nu gɛnen mɔ, ɔ saawo terɛ asa yɛɛ mɛꞌ bara fatela, ne o gbere loo obu mɔ dɔ. Mɔ-nyoro gi kya da mɔ faa gyin-gyin, ne ɔ kpelegɛ ŋmii Pɔɔlo mɔ‑rɛ Siilasɛ ayaa dɔ. 30Nfono mɔ o kyu ɔmɔ lii ne ɔ taasɛ ɔmɔ yɛɛ, “Abelɛnsɛ, nnɛ ne nan wɔra de Wurubuaarɛ ɔꞌ mɔlɛgɛ me de nꞌ nyɛ kyena mɔ asɛ?”

31Ɔ taasɛ ɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Kyu fo-nyoro too Wura Yesu so. Fo wɔra gɛnen mɔ, fo‑rɛ fo-gɛten dɔ awura fɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ de fɛꞌ nyɛ kyena mɔ asɛ.” 32Mɛ tɔgɛ sa mɔ gɛnen mɔ, mɛ kpaa tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ kyu lii Wura Yesu so sa mɔ‑rɛ mɔ-gɛten dɔ awura pɛwu. 33-34O kyu Pɔɔlo mɔ‑rɛ Siilasɛ gɛnen gɛnyɛ gɛbono kpe mɔ-gɛten dɔ. Ɔ mada ɔmɔ-ilɔ, ne mɛ gyere mɔ‑rɛ mɔ-gɛten dɔ awura pɛwu Wurubuaarɛ sagyere ayaa abono so. Ɔ sa ɔmɔ agyudɔ ne mɛ gyi, ne mɔ‑rɛ mɔ-gɛten dɔ awura mɔ pɛwu mɛ gyi ɔkon. I kya nyiile yɛɛ o kyu mɔ-nyoro kyu too Wurubuaarɛ so.

Pɔɔlo Maŋ Kyule Yɛɛ Mɛꞌ Yɛgɛ Ɔmɔ Mɛꞌ Naa Asiiri Dɔ

35Gɛdɛ gɛ kɛ mɔ, nbɛlɛ agyibo mɔ mɛ sun ngbɛ awura kpaa tɔgɛ sa ɔbono ɔ kya tii asa de obu mɔ yɛɛ, “Yɛgɛ anyen mɔ mɛꞌ naa.” 36Nfono mɔ ɔbono ɔ kya dii asa abono mɛ keda tii de obu mɔ gi tɔgɛ sa Pɔɔlo yɛɛ, “Nbɛlɛ agyibo mɔ mɛ sun baa tɔgɛ yɛɛ aꞌ yɛgɛ fɛye de fɛꞌ naa. Imɔso fɛꞌ lii naa de gisen yuuli.” 37O buu sa ɔmɔ gɛnen mɔ, Pɔɔlo gi tɔgɛ sa mɔ‑rɛ ngbɛ awura abono mɛ bo nno mɔ yɛɛ, “Mɛ koree aye sansana, yɛgɛ mɛ mɛŋ gyi aye-nbɛlɛ de mɛꞌ wu yɛɛ a gyi gipuɛɛ. Ne mɛ kyu aye kpaa tii de obu, yɛgɛ Rom awura mɛ kya kyu aye kee yɛɛ a gyɛ mɔmɔ Rom awura. Ne i wonɛ so ne mɛ laa tigi aye de aꞌ naa ne mɛ kya wɔra imɔ daa asiiri dɔ? A maŋ kyule. Mɔmɔ gbaa-gbaa mɛꞌ ba de mɛꞌ lɛɛ aye lii obu mɔ dɔ.”

38Ngbɛ awura mɔ mɛ kyu gɛnen ɔkalan baarɛ kyu kpaa tɔgɛ sa nbɛlɛ agyibo mɔ. Mɛ nu yɛɛ Rom awura mɛ kyu Pɔɔlo mɔ‑rɛ Siilasɛ fɛɛ mɛ gyɛ mɔmɔ Rom awura mɔ, i wɔra ɔmɔ gifuu. 39Imɔso nbɛlɛ agyibo mɔ mɛ kpaa dɛ ɔmɔ giserɛ, ne mɛ tigi ɔmɔ. Mɛ tigi ɔmɔ mɔ, mɛ tɔgɛ ɔmɔ yɛɛ mɛꞌ wɔra aniya, mɛꞌ lii ɔsowolɛ mɔ so. 40Pɔɔlo mɔ‑rɛ Siilasɛ mɛ lii obu mɔ dɔ mɔ, mɛ naa kpe Lidiya gɛwi. Mɛ wu mɔmɔ-nanboana Yesu asonbo mɔ, mɛ tɔgɛ ilaa sa ɔmɔ de iꞌ keda ɔmɔ-nyoro, ne mɛ naa lii ɔsowolɛ mɔ so kyon.

17

Asa Mɛ Ka Pɔɔloana Ansi Tɛsalonika Ɔsowolɛ So

1Mɛ naa kpaa loo Anfipolisɛ de Apoloniya isowolɛ so lii kpaa fo Tɛsalonika ɔsowolɛ so. Gyuda awura gikyangbon gi bo nno. 2Pɔɔlo gi kpe nno kpaa tɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi sa mɔ-nanboana Gyuda awura fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ wolaa ɔ kya wɔra mɔ. Mɔ‑rɛ Gyuda awura mɔ mɛ gyi amɔ so nsingyi nkɛ kyoolasɛ nsa gyan abara so. 3Ɔ lɛɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ gɛsɛ ne ɔ nyiile ɔmɔ yɛɛ ɔbono Wurubuaarɛ laa sun de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ asa de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ wolaa ɔ gyɛ ɔbono ɔ laa wu ɔlaawusɛ de oꞌ wuꞌ de mɛꞌ pule mɔ de imɔ gɛmara mɔ oꞌ kyingi lii ibuni dɔ. Pɔɔlo gi tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Yesu ɔbono ilaa n kya tɔgɛ fɛye faa ne n gyɛ gɛnen nyamesɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun yɛɛ ɔꞌ baa mɔlɛgɛ asa mɔ.” 4Nfono mɔ asa abono mɛ bo nno mɔ ako mɛ sɔɔ ibono ɔ tɔgɛ mɔ gyi, ne mɛ baa bɔla Pɔɔlo mɔ‑rɛ Siilasɛ so. Mɔmɔ dɔ mɔ i nyɛ Geriiki awura abono mɛ kya son Wurubuaarɛ mɔ de akyiinyen sakyɔ.

5Gyuda awura abono mɛ mɛŋ sɔɔ gyi mɔ berɛ i wɔra ɔmɔ gɛlaaloo. Imɔso mɛ kpaa koola ilaa nyɛnyɛn awɔrabo abono mɛ naa giyan mɛ mɛŋ bo giko dɔ mɔ wɔra gikpen belɛ, mɛ san mɛ kya faa mɛ kya wɔra ɔlanba belɛ ɔsowolɛ mɔ so, ne mɛ gbere kpe Gyeeson gɛwi mɛꞌ kpaa laarɛ Pɔɔlo mɔ‑rɛ Siilasɛ de mɛꞌ nyɛ kyu ɔmɔ kpaa wɔra ɔsowolɛ mɔ so abelɛnsɛ abaa dɔ. 6Mɛ kpe Gyeeson gɛwi ne mɛ mɛŋ wu mɔmɔ mɔ, mɛ san kyu keda daa Gyeeson mɔ‑rɛ Yesu asonbo mɔ ako kpii ɔmɔ kperɛ abelɛnsɛ abono mɛ kya kerɛ ɔsowolɛ mɔ so mɔ. Mɛ kyu ɔmɔ kpe mɔ, mɛ kpen tɔgɛ sa abelɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Gɛnen anyen adɛ ne n gyɛ abono mɛ kya kpadɛɛ ilaa gɛsinkpan gɛten kamaasɛ mɔ. Mɛ kyu mɔmɔ gɛnen ilaa ibono kyu baa loo ɔsowolɛ baarɛ so kee, 7ne Gyeeson baarɛ gi sɔɔ ɔmɔ yela mɔ-gɛten dɔ. Mɔmɔ pɛwu mɛŋ kya gyi aye Rom awura wura belɛ mɔ nbara mɔ so. Mɛ kya tɔgɛ yɛɛ iŋ gyɛ mɔ ne n gyɛ wura belɛ mɔ. Mɛ dɛ daa yɛɛ wura belɛ mɔ ne n gyɛ Yesu.”

8Abelɛnsɛ mɔ de asa sɛnsɛ abono kee mɛ ba nfono mɔ mɛ nu gɛnen ilaa idɛ mɔ, mɔmɔ-nwɔnsa gi nyida ɔmɔ. 9Nfono mɔ, abelɛnsɛ mɔ mɛ yɛgɛ Gyeeson mɔ‑rɛ Yesu asonbo abono mɛ ka aterenbi ako yela de iꞌ nyiile yɛɛ kyu lii gɛnen owi ɔbono kyu i kya kpe mɔ, mɛ laa yɛgɛ gisen yuuli giꞌ ba ɔsowolɛ mɔ so, ne mɛ taa ɔmɔ yɛgɛ.

Mɛ Kyu Pɔɔloana Ŋara Lii Tɛsalonika Kyon Kpe Biroya

10Imɔ gɛnyɛ mɔ, Yesu asonbo abono mɛ bo Tɛsalonika nno mɔ mɛ kyu Pɔɔlo mɔ‑rɛ Siilasɛ ŋara lii ɔsowolɛ mɔ so, ne mɛ lɛɛ ɔmɔ-ɔkpa, ne mɛ kyon Biroya. Pɔɔlo mɔ‑rɛ Siilasɛ mɛ kpaa loo Biroya mɔ, mɛ kyon kpe daa mɔmɔ Gyuda awura gikyangbon dɔ. 11Asa abono mɛ bo Biroya nno mɔ berɛ, mɛ kya nu ilaa gɛsɛ don Tɛsalonika awura mɔ. I kya nyiile yɛɛ i kya da ɔmɔ ɔbolɛ de mɛꞌ yela giso nu Yesu ɔkalan mɔ, ne gɛkɛ kamaasɛ mɔ mɛ kya pɛɛrɛ ansi kerɛ Wurubuaarɛ agyɛbi ɔwolɛ mɔ dɔ de mɛꞌ wu yɛɛ ilaa ibono Pɔɔlo kya tɔgɛ mɔ i kya kyena de Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ? 12Lii gɛnen so mɔ, nno asa sakyɔ mɛ kyu mɔmɔ-nyoro too Yesu so. Ɔmɔ dɔ mɔ i nyɛ Geriiki akyiinyen de mɔmɔ anyen kee sakyɔ. 13Gyuda awura abono mɛ bo Tɛsalonika mɔ mɛ nu yɛɛ Pɔɔlo gi kpaa tɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ Biroya kee mɔ, mɛ kpe nno kpaa kpadɛɛ nno asa nwɔnsa ne mɛ yogesi mɔmɔ, ne sakpii belɛ gi baa gyan. 14Ayaa abono so mɔ, Pɔɔlo mɔ-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ mɛ lɛɛ Pɔɔlo ɔkpa, ne ɔmɔ dɔ ako mɛ sun mɔ kpe ko‑o apoo gɛnɔ; Siilasɛ mɔ‑rɛ Timoti berɛ mɛ sii kyena Biroya. 15Asa abono mɛ sun Pɔɔlo lii Biroya kpe apoo gɛnɔ mɔ, mɛ sun mɔ kpaa loo ko‑o Atɛnsɛ ɔsowolɛ so. Mɛ laa kii mɔ, Pɔɔlo gi sa ɔmɔ ɔkalan yɛɛ mɛ kpe mɔ, mɛꞌ tɔgɛ sa Siilasɛ mɔ‑rɛ Timoti yɛɛ mɛꞌ kpaala de mɛꞌ lii nno baa tu mɔ belen.

Atɛnsɛ Awura Mɛ Kya Laarɛ Mɛꞌ Nu Ilaa Pobɔrɔ

16Owi ɔbono Pɔɔlo tɛ Atɛnsɛ ɔ gyoo Siilasɛ mɔ‑rɛ Timoti mɔ, o wu yɛɛ ikperɛ gison i tansi i nyaakyɔ ɔsowolɛ mɔ so. O wu gɛnen mɔ, mɔ-gisen dɔ i kya dɛɛ mɔ. 17Imɔso ɔ kya kpe mɔmɔ Gyuda awura gikyangbon dɔ kpaa tɔgɛ Yesu ilaa sa Gyuda awura de asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura ne mɛ selɛ Wurubuaarɛ mɔ, de mɔmɔ‑rɛ mɔ mɛꞌ gyi imɔ so nsingyi. Gɛkɛ kamaasɛ kee mɔ, ɔ kya kpe sansana fɛɛ oyii dɔ faa, ne mɔ‑rɛ asa abono ɔ kya kpaa tu nno mɔ mɛ kya gyi nsingyi kyu lii Yesu ilaa so.

18Nfono mɔ, anyiilebo ako mɛ baa sɔɔ mɔ akyɔɔlɛ. Mɔmɔ ako mɛ dɛ Epikuriya ilaa nyiilesɛ, ne ako mɔ mɛ dɛ Setoowikɛ-lɛɛ ilaa nyiilesɛ. Anyiilebo mɔ mɛ nu Pɔɔlo-lɛɛ ilaa tɔgɛsɛ mɔ, mɔmɔ ako mɛ kya taasɛ yɛɛ, “Menɛ ilaa ne ɔtɔngɛbo baarɛ darɛ daa?” Mɔmɔ ako mɔ yɛɛ, “Ɔfaa gɛtɛɛko ikperɛ ilaa ne ɔ kya tɔngɛ ɔ kya sa aye gɛnen.” I kya nyiile yɛɛ Pɔɔlo kya tɔgɛ Yesu ilaa sa mɔmɔ yɛɛ Yesu gi wuꞌ ne mɛ pule mɔ ne o kyingi lii ibuni dɔ. Imɔso ne asa mɔ ako mɛ kya tɔgɛ yɛɛ ikperɛ iko ne ɔ darɛ mɔ. 19Gɛnen so mɔ, asa mɔ mɛ kyu Pɔɔlo kpe Aropagusɛ gibii so nfono ɔsowolɛ mɔ so abelɛnsɛ mɛ kya kyena kpaa gyanꞌ mɔ, ne mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “A laa nyɛ nu ilaa nyiilesɛ pobɔrɔ ibono fo dɛ fi‑i nyiile asa faa? 20I kya nyiile yɛɛ ilaa ibono fo kya tɔgɛ mɔ, a mɛŋ ti taa nu imɔ ɔnan kerɛ. Imɔso a kya laarɛ de foꞌ lɛɛ imɔ gɛsɛ sa aye de aꞌ nu.” 21Atɛnsɛ nten abi de asafo abono pɛwu mɛ bo nno mɔ mɔmɔ-lɛɛ ne n kpɛ i gyɛ ilaa pobɔrɔ gitɔgɛ abɛɛ ilaa pobɔrɔ ginu.

Pɔɔlo Gi Tɔgɛ Yesu Ilaa Sa Ikperɛ Asonbo Aropagusɛ Gibii So

22Pɔɔlo yelɛ Aropagusɛ gibii so abelɛnsɛ mɔ nsana mɔ, ɔ tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Atɛnsɛ awura, nɛ wu yɛɛ fɛye gɛrɛ fɛ kya pɛɛrɛ ansi de fɛye-ɔson ɔkpa kamaasɛ so. 23I kya nyiile yɛɛ n naa n naa ne nꞌ kya wu fɛye isonten mɔ, nɛ wu fɛye-ɔson gibui giko gɛtɛɛko. Mɛ ŋmarasɛ gyan gɛnen gibui mɔ so yɛɛ,

ƆBONO A KYA SON NE A MƐŊ NYI MƆ MƆ ƆSONTEN.

To, ɔbono fɛ kya son yɛgɛ fɛ mɛŋ kii fɛ nyi mɔ mɔ, idɛ kon, mɔ-ilaa ne nꞌ kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye faa. 24Mɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ lɛɛ gɛsinkpan de ilaa kamaasɛ ibono pɛwu i bo gɛmɔ dɔ mɔ. Mɔ ne n gyɛ Wura sa soso de gɛsɛ, imɔso iŋ gyɛ ɔsonten ɔbono nyamesɛ gi kyu mɔ-abaa pɔrɔ mɔ ne Wurubuaarɛ laa kyu wɔra mɔ-ɔkyenaten. 25Gɛnen kee ne nyamesɛ maŋ taalɛ kyu mɔ-abaa wɔra ilaa iko de iꞌ mɔlɛgɛ Wurubuaarɛ. I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ ne n kya sa anyamesɛ pɛwu nkpa de gɛsɔnga de ilaa kamaasɛ.

26“Aye anyamesɛ kpɛi-kpɛi pɛwu Wurubuaarɛ gi yɛgɛ a gyɛ daa ɔnaana kolon, ne ɔ yɛgɛ a yaasɛ kyena kyaabɔɔ gɛsinkpan mɔ pɛwu so. Wurubuaarɛ ne n wolaa tɔgɛ yela aberɛ abono anyamesɛ kpɛi-kpɛi mɛ laa kyena de ɔkara ɔbono mɛ laa kyena kpaa lii mɔ, ne ɔ wolaa yela mɔmɔ-nsinkpan kpɛi-kpɛi ikara nfono mɛ laa kyena mɔ. 27Wurubuaarɛ gi lɛɛ isowolɛ mɔ so anyamesɛ daa de mɛꞌ laarɛ mɔ-gɛten fɛɛ gɛnɔɔbono agyaatanbo mɛ kya laa abaa mɔ. Ɔ kya laarɛ fɛɛ aꞌ nyɛ wu mɔ. Yɛgɛ oŋ kii ɔ bo gɛta de aye ɔko‑rɛ ɔko. 28I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gi kyaabɔɔ aye, ne mɔ so ne a bo ɔŋɛ a naa, ne a gyɛ anyamesɛ faa. I dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono fɛye-ilon abiibo ɔko gi tɔgɛ yɛɛ, ‘A gyɛ daa Wurubuaarɛ mɔ-biana’ mɔ. 29Imɔso ibono a gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-biana faa mɔ, i mɛŋ taa kaaborɛ aꞌ sa gɛwɔnsa yɛɛ Wurubuaarɛ gidebi gi dɛ fɛɛ ilaa ibono nyamesɛ gi kyu sika kɔkɔɔ abɛɛ silibaa abɛɛ gibui kyu adawo wɔra mɔ. 30Owi ɔbono anyamesɛ mɛ mɛŋ nyi Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ, Wurubuaarɛ gi lɛɛ ansi, ne o kyu kyɛɛ ɔmɔ. Imɔ idɛ kon berɛ, Wurubuaarɛ kya ka nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ bo gɛten kamaasɛ mɔ yɛɛ oꞌ nu mɔ-nyoro gɛsɛ de ɔŋꞌ baa wɔra ilaa ibono Wurubuaarɛ mɛŋ kya laarɛ mɔ. 31I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ laa gyi anyamesɛ pɛwu nbɛlɛ gɛkaako. Ɔ ti wolaa yela gɛkɛ, ne ɔ lɛɛ gibaa yii ɔko yɛɛ oꞌ gyi mɔmɔ pɛwu nbɛlɛ gɛsintin ɔkpa so sa mɔ. O kyingi gɛnen nyamesɛ ɔbono lii ibuni dɔ de iꞌ lɛɛ nyiile aye anyamesɛ pɛwu yɛɛ gɛnen ilaa ibono ɔ darɛ mɔ i laa ba gɛsintin.”

32Ibono Pɔɔlo gi tɔgɛ gikyingi lii ibuni dɔ so ilaa mɔ, asa mɔ ako berɛ mɛ kyu mɔ ŋmasɛ daa. Ako mɔ yɛɛ, “Gɛkɛ banban mɔ a kya laarɛ foꞌ kii baa tɔgɛ ilaa idɛ sa aye.” 33Nfono mɔ Pɔɔlo gi naa kyon taa abelɛnsɛ mɔ yɛgɛ. 34Mɔmɔ dɔ anyen ako mɛ kpaa bɔla de mɔ, ne mɛ ka gyan Yesu so. Mɛ kya terɛ ɔko yɛɛ Dayonisɛ. Dayonisɛ baarɛ gyɛ abelɛnsɛ abono mɛ kya kpaa gyan Aropagusɛ gibii mɔ so mɔ dɔ ɔko. Akyii ako kee mɛ bo abono mɛ ka gyan Yesu so mɔ dɔ. Mɛ kya terɛ mɔmɔ dɔ ɔko yɛɛ Damarisɛ.

18

Pɔɔlo Gi Kpe Korinti Ɔsowolɛ So

1Imɔ idɛ gɛmara mɔ, Pɔɔlo gi koso lii Atɛnsɛ, ne o kpe Korinti ɔsowolɛ so. 2O kpe nno gɛnen mɔ, ɔ kpaa wu Gyudanyen ɔko, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Akuila. Mɛ korogɛ mɔ Pontusɛ gɛsinkpan so. Nkɛ kalɛsɛ nbono dɔ ne Akuila mɔ‑rɛ mɔ-ka Pirisila mɛ lii Itali gɛsinkpan so ba Korinti nno. Ibono so mɛ koso Itali ba Korinti nno mɔ ne n gyɛ yɛɛ Wura Kelɔɔdiyusɛ gi gya Gyuda awura abono mɛ tɛ Itali mɔ pɛwu yɛɛ mɛꞌ koso lii mɔmɔ Rom awura gɛsinkpan so. Pɔɔlo gi kpe Akuila mɔ‑rɛ mɔ-ka Pirisila baarɛ gɛwi kpaa laa ɔmɔ. 3Mɔ‑rɛ ɔmɔ pɛwu mɛ kya wɔra daa gɛsun kolon. Gɛnen so mɔ, ɔ kyena ɔmɔ asɛ ne mɛ wɔra gɛnen gɛsun gɛbono. Mɔmɔ-gɛsun mɔ ne n gyɛ yɛɛ mɛ kya kyu nbuɛ iwolɛ baa-baa kyaga de iꞌ wɔra fɛɛ ibu.

4Gɛkɛ kyoolasɛ kamaasɛ mɔ, Pɔɔlo kya kpe mɔmɔ Gyuda awura gikyangbon dɔ kpaa tɔgɛ Yesu ilaa sa Gyuda awura de Geriiki awura abono mɛ bo nno mɔ. Ɔ kya tɔgɛ wɔra ɔmɔ de mɛꞌ sɔɔ Yesu gyi. 5Owi ɔbono Siilasɛ mɔ‑rɛ Timoti mɛ lii Masadoniya ba Korinti nno mɔ, Pɔɔlo san ɔ dɛ Yesu ilaa gitɔgɛ mɔ dɔ owi kamaasɛ. Ɔ kya lɛɛ nyiile Gyuda awura ne ɔ kya buu ɔ kya sa ɔmɔ yɛɛ Yesu ne n gyɛ ɔbono mɔmɔ-ansi a gyan mɔ so yɛɛ ɔ laa baa mɔlɛgɛ mɔmɔ de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan. 6Gyuda awura mɔ mɛ kine ilaa ibono Pɔɔlo kya tɔgɛ mɔ, ne mɛ tɔgɛ ilaa nyɛnyɛn kyu lii mɔ so. Imɔso o kpiisi mɔ-gɛgbɛ ne ɔ tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Nengyene fɛye-ɔkyenaten Wurubuaarɛ asɛ gi lii fɛye-gibaa mɔ i mɛŋ lii me asɛ. Fɛye gbaa-gbaa asɛ ne i lii. Kyu lii nperɛ kyu i kya kpe mɔ, nan san kpe daa asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ asɛ taa fɛye yɛgɛ.”

7Ɔ tɔgɛ gɛnen ta mɔ, ɔ naa kyon kpe ɔnyen ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Titiyusɛ Gyusetusɛ mɔ gɛwi. Titiyusɛ gyɛ Wurubuaarɛ ɔsonbo. Fo kpɛ lii mɔ-gɛwi mɔ, mɔmɔ Gyuda awura gikyangbon ne fo laa tu. 8Pɔɔlo bo nno mɔ, Kirisipusɛ ɔbono ɔ kya kerɛ gikyangbon gibono so mɔ mɔ‑rɛ mɔ-gɛten dɔ awura pɛwu mɛ kyu mɔmɔ-nyoro too Wura Yesu so. Gɛnen kee ne Korinti awura abono mɛ nu Yesu ɔkalan mɔ lii Pɔɔlo asɛ mɔ, mɔmɔ dɔ sakyɔ mɛ kyu mɔmɔ-nyoro too Wura Yesu so ne mɛ nyɛ Wurubuaarɛ sagyere.

9Gɛnyɛ gɛko mɔ, Wura Yesu gi tɔngɛ sa Pɔɔlo fɛɛ ɔ kya kuu oderi daa. Ɔ tɔngɛ sa mɔ yɛɛ, “Gɛŋ sa foꞌ selɛ gifuu. Kpɛ fɛ kya tɔngɛ fɛ kya sa ɔmɔ. Gɛŋ sa foꞌ baala fo-gɛnɔ bun. 10I kya nyiile yɛɛ n bo fo asɛ. Ɔko‑rɛ ɔko maŋ taalɛ baa wɔra fo ilaa nyɛnyɛn iko. N bo asa sakyɔ gɛnen ɔsowolɛ baarɛ so.” 11Idɛ gɛmara mɔ, Pɔɔlo gi sii kyena Korinti nno gɛsi de gibaafon ɔ kya nyiile asa mɔ Wurubuaarɛ agyɛbi.

12Gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ Galiyo gyɛ Rom abɛyin mɔ ɔbelɛnsɛ ɔbono ɔ kya kerɛ Akaya gɛsinkpan gɛbono so. Mɔ-aberɛ dɔ mɔ Gyuda awura mɔ mɛ wɔra gɛnɔ kolon ne mɛ gbere kpe kpaa keda Pɔɔlo ne mɛ kyu mɔ kpe nfono Ɔbelɛnsɛ Galiyo kya gyi asa nbɛlɛ mɔ. 13Mɛ tɔgɛ sa ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Ɔnyen baarɛ kya penɛ asa de mɛꞌ son Wurubuaarɛ ɔkpa ɔko so ibono iŋ kya kyena de nbara mɔ.” 14Pɔɔlo kpɛ ɔ kya laarɛ de oꞌ bugi mɔ-gɛnɔ mɔ, Galiyo gi lɛɛ gɛnɔ tɔgɛ yɛɛ, “O! Fɛye Gyuda awura, nengyene fɛɛ i gyɛ ilaa nyɛnyɛn iko daa ne ɔ wɔra mɔ, abɛɛ fɛɛ gɛyu ne ɔ kpaa yuuri ne fɛ kyu mɔ ba me asɛ berɛ mɔ, nkana i kaaborɛ nꞌ nyɛ gisen nu fɛye asɛ. 15Imɔ idɛ berɛ, i gyɛ daa ilaa taasɛsɛ kyu lii fɛye Gyuda awura ilaa nyiilesɛ de fɛye-ɔson anyen de fɛye-nbara mɔ so. Imɔso fɛye gbaa-gbaa fɛꞌ kerɛ imɔ so fɛye atɔ. Maŋ kyule gyi gɛnen nbɛlɛ ndɛ.” 16Ɔ tɔgɛ gɛnen mɔ, ɔ gya ɔmɔ lii nbɛlɛ ogyiten mɔ dɔ. 17Nfono mɔ, asa sɛnsɛ abono mɛ bo nno mɔ mɔmɔ pɛwu mɛ too keda Sositɛni, ɔbono ɔ kya kerɛ Gyuda awura gikyangbon mɔ so mɔ, ne mɛ daarɛ mɔ nbɛlɛ ogyiten nno. Ɔbelɛnsɛ Galiyo mɛŋ taa ka ɔmɔ-gɛnɔ.

Pɔɔlo Gi Naa Kpe Nten Kpɛi-Kpɛi

18Imɔ idɛ gɛmara mɔ, Pɔɔlo gi kii gyi nkɛ nno. Ɔ laa kyon mɔ, ɔ kalɛ mɔ-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ, ne o kyu gikolii kyon Siiriya gɛsinkpan so. Mɔ‑rɛ Pirisila de Akuila ne n kpe. Ɔ kpaa lii Sɛnkiriya ɔsowolɛ so mɔ, ɔ sɛɛ mɔ-gimu nno de iꞌ nyiile yɛɛ ɔ wɔra ɔmɔ Gyuda awura itiibilaa iko sa Wurubuaarɛ ne. 19Imɔ gɛmara mɔ, mɛ kpaa loo Efiso ɔsowolɛ so. Nfono ne ɔ laa naa taa Pirisila de Akuila yɛgɛ. Pɛi de Pɔɔlo ɔ lɔɔ kyon mɔ, ɔ kpaa loo Gyuda awura gikyangbon dɔ, ne mɔ‑rɛ Gyuda awura mɔ mɛ gyi nsingyi. 20Mɛ tɔgɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ kyena ɔmɔ asɛ too mɔ, o kine. 21Ɔ kolɛ mɔmɔ ɔkpa ne ɔ tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Nengyene Wurubuaarɛ gi kyule mɔ, nan kii ba fɛye asɛ”. Nfono mɔ ɔ naa kpaa dii loo gikolii dɔ lii Efiso nno. 22Ɔ kpaa loo Sɛsariya mɔ, ɔ lii gikolii mɔ dɔ naa kpe Gyɛrusalem kpaa faala Yesu asonbo gikpen mɔ mɛ bo nno mɔ ne ɔ naa kyon Antiyoki ɔsowolɛ so. 23Ɔ kyena nno ŋmaraa mɔ, ɔ koso lii nno, ne ɔ naa-naa de isowolɛ so gyanꞌ de Galati de Firigyiya awura nsinkpan so. Ɔ naa ɔ naa ɔ kya tɔgɛ ɔ kya keda Yesu akasɛbo mɔ nyoro.

Apolosɛ Gi Tɔgɛ Yesu Ilaa Sa Asa

24Gyudanyen ɔko gi baa loo Efiso ɔsowolɛ so. Mɛ kya terɛ mɔ-ginyen yɛɛ Apolosɛ. Ɔ gyɛ Alɛsandiriya ɔsowolɛ so isa. O nyi gɛtɔngɛ, ne ɔ tansi o nyi Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ ilaa dɔ dandan. 25Ɔ nyɛ kasɛ Wura Yesu ɔson ɔkpa mɔ ilaa lii ako asɛ. Imɔ ne ɔ san ɔ dɛ, ne ɔ kya bugi mɔ-gisen tɔgɛ imɔ sa asa. Ɔ kya nyiile Yesu ilaa dandan, yɛgɛ Wurubuaarɛ sagyere ɔbono Gyɔn gi kyu gyere asa mɔ ilaa wolɛ ne o nyi. 26Apolosɛ gi da gikan ɔ yelɛ ɔ kya tɔgɛ Yesu ilaa ɔ sa asa mɔmɔ Gyuda awura gikyangbon dɔ. Pirisila mɔ‑rɛ Akuila mɛ nu Apolosɛ ilaa tɔgɛsɛ mɔ, mɛ kyu mɔ lii nkan, ne mɛ lɛɛ gɛsɛ sa mɔ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ ɔson ɔkpa dɛ mɔ bɔla de ɔꞌ nyɛ bii imɔ dɔ too.

27Apolosɛ kya laarɛ ɔꞌ fara kpe Akaya mɔ, mɔ-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ abono mɛ bo Efiso nno mɔ mɛ tɔgɛ keda mɔ-nyoro, ne mɛ ŋmarasɛ ɔwolɛ bunge Yesu akasɛbo abono mɛ bo Akaya nfono ɔ kya kpe mɔ yɛɛ mɛꞌ sɔɔ mɔ abaa anyɔ. Ɔ loo nno mɔ, ɔ tansi kpaa asa abono Wurubuaarɛ gi su mɔmɔ so ne mɛ nyɛ kyu mɔmɔ-nyoro too Yesu so mɔ. 28Kyu lii gɛnɔɔbono mɔ-gɛtɔngɛ mɔ gɛ kya lɛɛ gɛsintin nyiile so mɔ, ɔ tɔngɛ lɛɛ Gyuda awura mɔ. Ɔ lɛɛ nyiile kyu lii Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ yɛɛ Yesu ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ asa de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ.

19

Asa Ako Mɛ Nyɛ Wurubuaarɛ Oduduu Gi Suu De Mɔmɔ

1Owi ɔbono Apolosɛ san ɔ bo Korinti mɔ, Pɔɔlo gi naa de gɛsinkpan gɛbono gɛ bo de soso so mɔ, ne ɔ kpaa loo Efiso ɔsowolɛ so. Ɔ loo nno mɔ, o wu Kirisito akasɛbo ako, 2ne ɔ taasɛ ɔmɔ yɛɛ, “Aberɛ abono fɛ sɔɔ Kirisito gyi mɔ, fɛ nyɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi baa suu de fɛye?” Mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Kuaa! Gɛkaako aŋ ti nu kerɛ yɛɛ Wurubuaarɛ Oduduu bo no gbaa.” 3O kii taasɛ ɔmɔ yɛɛ, “Menɛ Wurubuaarɛ sagyere ɔnan ne mɛ gyere fɛye daa?” Mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Gyɔn-lɛɛ Wurubuaarɛ sagyere mɔ ne mɛ kyu gyere aye.” 4Nfono ne Pɔɔlo gi tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Gyɔn-lɛɛ Wurubuaarɛ sagyere mɔ kya nyiile daa yɛɛ nyamesɛ gi nu mɔ-nyoro gɛsɛ ne ɔ kyɛɛgɛ lii mɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ. Ne ɔ kya tɔgɛ ɔ kya sa asa mɔ yɛɛ mɛꞌ ka gyanꞌ ɔbono ɔ laa ba mɔ-gɛmara mɔ so. Gɛnen kaasɛ ɔbono ne n gyɛ Yesu.”

5Akasɛbo mɔ mɛ nu imɔ idɛ mɔ, mɛ yɛgɛ Pɔɔlo gi gyere mɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere Wura Yesu ginyen dɔ. 6Pɔɔlo gi kyu mɔ-abaa kyu gyanꞌ ɔmɔ so mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi ba suu de ɔmɔ, ne mɛ yii gɛsɛ mɛ kya yen Wurubuaarɛ de ndɛ nbono mɛŋ wolaa mɛ kya nu mɔ, ne mɛ kya lɛɛ Wurubuaarɛ ikalan mɛ kya tɔgɛ mɛ kya sa abara. 7Mɔmɔ pɛwu gɛgyɔnɔ gɛ laa wɔra fɛɛ anyen gudu anyɔ.

Pɔɔlo Kya Nyiile Asa Yesu Ɔkalan

8Pɔɔlo gi kyon kpaa loo Gyuda awura gikyangbon dɔ. Ibosɛ isaꞌ mumuli mɔ ɔ da otu tɔgɛ Yesu ilaa sa ɔmɔ, ne ɔ tɔgɛ buɛɛlɛ asa kyu naa de Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi ilaa so. 9Mɔmɔ ako mɛ kya wɔra gisoɔlon, mɛ kya kine yɛɛ mɛ maŋ sɔɔ ibono ɔ kya tɔgɛ mɔ gyi, ne mɛ kya tɔgɛ ilaa nyɛnyɛn kyu lii Wura Yesu ɔson ɔkpa mɔ so ma‑a sa asa sakyɔ. Kyu lii gɛnen so mɔ Pɔɔlo gi tɛɛ mɔ-nyoro lii gisomaanu awura adɛ dɔ, ne o kyu Yesu akasɛbo mɔ kyu buu mɔ-nyoro ne mɛ san mɛ kya gyanꞌ Tiranusɛ gikyangbon dɔ gɛkɛ kamaasɛ. Mɛ kya gyanꞌ mɔ, Pɔɔlo kya yɛgɛ mɛ kya gyi daa Yesu ɔkalan mɔ so nsingyi. 10Pɔɔlo gi yɛgɛ mɛ keda ilaa idɛ dɔ gɛnen nsi nnyɔ gyanꞌ abara so. Imɔso asa abono mɛ tɛ Esiya gɛsinkpan so, mɔmɔ Gyuda awura de asa sɛnsɛ mɔ pɛwu, mɛ nyɛ nu Wura Yesu ɔkalan mɔ so ilaa.

11Gɛnen nkɛ nbono dɔ mɔ Wurubuaarɛ gi naa de Pɔɔlo so wɔra ilaa gbaaꞌgbaa ibono nkana nyamesɛ maŋ taalɛ wɔra imɔ mɔ-gibaa so mɔ. 12Ba‑a asa mɛ kyu Pɔɔlo ntaakufibi nbono ɔ kya keda mɔ de mɔ-nyoro so akuru kyu kpe alɔbo asɛ mɔ, i kya kyɛ mɔmɔ-alɔtɔ, ne i kya kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi ibono i tɛ i tɛ ɔmɔ so mɔ. 13Gyuda awura ako mɛ wolaa mɛ kya kyu ɔkpa ɔko so ma‑a gya ilaa nyɛnyɛn oduduu ma‑a koso asa so. Mɛ mɛŋ kii mɛ bo Wura Yesu asonbo mɔ dɔ. Mɛ wu Yesu asonbo ilaa wɔrasɛ mɔ, mɔmɔ ako mɛ laarɛ fɛɛ mɛꞌ kyu Yesu ginyen wɔra kerɛ yɛɛ i laa yɛgɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu iꞌ koso asa so? Ako mɛ kya tɔgɛ yɛɛ, “Nɛ kerɛ fɛɛ Yesu ɔbono Pɔɔlo kya tɔgɛ mɔ-ilaa ɔ kya sa asa mɔ yɛɛ koso kaasɛ baarɛ so, n kerɛ fo faa.” 14Anyen sono ako kee mɛ naa mɛ kya wɔra gɛnen mɛ kya kerɛ. Anyen mɔ mɛ gyɛ ɔbelɛnsɛ ɔko mɔ-biana. Ɔ gyɛ daa Gyuda awura asunbi alɛɛbo ɔbelɛnsɛ; mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Sikifa. Owi ɔko dɔ mɔ mɔ-biana sono mɔ mɛ kyu Yesu ginyen mɛ kya laarɛ mɛꞌ gya ilaa nyɛnyɛn oduduu koso ɔnyen ɔko so. 15Ne ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i tɔgɛ asa sono adɛ yɛɛ, “N nyi Yesu, ne n nyi Pɔɔlo. Fɛye mɔ ne n gyɛ anɛana de fɛꞌ taalɛ kosorɛ me?” 16Nfono mɔ ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i yɛgɛ ɔnyen mɔ gi gbere loo asa sono mɔ dɔ. Ɔ gooli-gooli ɔmɔ, ne mɛ koso selɛ lii obu ɔbono dɔ mɛ bo mɔ gibolonbukpan.

17Gɛnen ilaa idɛ i nu gyanꞌ de Efiso gɛsinkpan pɛwu so. Gyuda awura de asa kpɛi-kpɛi pɛwu mɛ nu gɛnen ilaa idɛ. Imɔso gifuu gi keda ɔmɔ, ne mɛ kyu Yesu ginyen mɔ yɛɛ gi tansi gi gyɛ ginyen boduduusɛ. 18I ba gɛnen mɔ, Yesu asonbo mɔ sakyɔ mɛ nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ, ne mɛ san baa gyan mɔ, mɛ kya lɛɛ ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ wɔra wɔra mɔ tɔgɛ sa abara. 19Asa abono nkana mɛ kya wɔra afɛ ne mɛ sɔɔ Yesu gyi mɔ, mɛ koola mɔmɔ-afɛ anyen de amɔ-laawɔra iwolɛ baa gyanꞌ, ne mɛ dɛɛ imɔ asa mɔ pɛwu ansi dɔ. Mɛ buu aterenbi abono mɛ kyu sɔɔ afɛ mɔ de imɔ-iwolɛ mɔ pɛwu gɛgyɔnɔ mɔ, i gyɛ fɛɛ aterenbi abono gɛsun awɔrabo anan mɛ laa nyɛ nsi oko de saalaa nsi nnun dɔ mɔ. 20Kyu lii ilaa idɛ so mɔ, Wura Yesu agyɛbi mɔ a kpɛ a kya yɛlegɛ, ne abono mɛ kya sɔɔ amɔ gyi mɔ, a kya wɔra ilaa mɔmɔ-gɛkyena dɔ.

21Imɔ idɛ gɛmara mɔ, Wurubuaarɛ gi yɛgɛ Pɔɔlo gi kyu too mɔ-nyoro so yɛɛ ɔ laa kyu de Masadoniya de Akaya nsinkpan so kyu kpe Gyɛrusalem. Ɔ tɔgɛ sa mɔ-nyoro yɛɛ, “Nɛ ti nyɛ kpe nno mɔ, i kaaborɛ nꞌ kpe Rom ɔsowolɛ so kee.” 22Gɛnen so mɔ, o sun mɔ-akpaabo mɔ dɔ anyɔ Masadoniya de mɛꞌ gyangbara kpaa lɔrɔ ɔkpa gyoo mɔ, ne mɔ mɔ gi sii kyena Esiya gɛsinkpan so ŋmaraa. Abono o sun mɔ ne n gyɛ Timoti de Irasitusɛ.

Ɔlanba Belɛ Gi Tɔrɔ Efiso Ɔsowolɛ So

23Gɛnen aberɛ abono dɔ mɔ, ɔlanba belɛ gi tɔrɔ Efiso nno. I kya nyiile yɛɛ asa abono mɛŋ kya son Wura Yesu mɔ mɛ kya tɔgɛ yɛɛ Yesu-lɛɛ ɔson mɔ laa kpadɛɛ mɔmɔ. 24Ɔnyen ɔko bo Efiso nno. Ɔ gyɛ daa ɔbelɛbo. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Dimiiterosi. Ɔ kya kyu isilibaa belɛ ɔkperɛ ɔko mɔ‑rɛ mɔ-ɔson ilaa fɛ sa asa. Ɔkperɛ mɔ gyɛ daa ɔkyiisɛ, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Atemisɛ. Lii gɛnen gɛsun gɛbono so mɔ Dimiiterosi mɔ‑rɛ abono mɛ bo adawo ɔsowolɛ mɔ so mɔ mɛ kya nyɛ aterenbi gikyɔ.

25Dimiiterosi gi koola mɔmɔ adawo awura mɔ de abono mɔmɔ-gɛsun gɛ lii ɔmɔ-lɛɛ mɔ pɛwu baa gyanꞌ ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Ansaana, fɛye gbaa-gbaa fɛ wu yɛɛ gɛnen gɛsun gɛdɛ so ne a kya nyɛ aterenbi. 26Fɛ kya wu ne fɛ kya nu gɛnɔɔbono Pɔɔlo baarɛ gi ti penɛ asa sakyɔ ne ɔ kya kyɛɛgɛ mɔmɔ-nwɔnsa mɔ. Ɔ kya tɔgɛ yɛɛ ilaa ibono anyamesɛ mɛ kyu mɔmɔ-abaa kyu wɔra mɔ i maŋ taalɛ wɔra ɔkperɛ kpa‑a. Iŋ gyɛ Efiso gɛrɛ wolɛ ne ɔ kya tɔgɛ ilaa idɛ. I ti nu gyanꞌ de Esiya gɛsinkpan pɛwu. 27Gɛnen so mɔ i laa taalɛ ba yɛɛ aye-gɛsun gɛdɛ gɛ laa nyida wɔra aye. I mɛŋ gyɛ aye-gɛsun gɛdɛ wolɛ gbaa. I laa taalɛ ba yɛɛ asa maŋ baa kyu aye-ɔkperɛ bogyasɛ Atemisɛ obu mɔ kyu terɛ sɛi. Asa maŋ baa buu ɔkperɛ mɔ yɛɛ ɔ bo gya, nkana Esiya awura pɛwu mɛ kya son mɔ ne mɔ-ɔson mɔ bo gɛsinkpan gɛten kamaasɛ so.”

28Gɛsun awɔrabo mɔ mɛ nu gɛnen ilaa idɛ mɔ, mɛ kyu ginyadon belɛ ne mɛ san mɛ kya kpen yɛɛ, “Aye Efiso awura ɔkperɛ Atemisɛ bo gya!” 29Gɛnen ilaa idɛ i yɛgɛ asa sakyɔ mɛ san mɛ kya wɔra ɔlanba ɔsowolɛ mɔ so. Mɛ selɛ lii kpaa koola dabɔlɛ fɛɛ oyii dɔ faa. Asa mɔ dɔ ako mɛ keda Pɔɔlo mɔ-nanboana anyɔ ako abono mɔ‑rɛ ɔmɔ mɛ naa mɛ naa mɔ ne mɛ kyu mɔmɔ kpe nfono mɛ kpaa gyanꞌ mɔ. Mɛ kya terɛ mɔmɔ yɛɛ Gayusɛ de Arisetaakusɛ. Mɛ gyɛ Masadoniya awura. 30Pɔɔlo kya laarɛ de mɔ gbaa-gbaa kee oꞌ kpe nfono mɛ kpaa gyanꞌ mɔ. Mɔ-nanboana Yesu akasɛbo mɔ mɛŋ sa mɔ ɔkpa. 31Mɔ-kyɛmenɛana ako abono mɛ gyɛ Esiya awura abelɛnsɛ mɔ kee mɛ sun asa mɔ asɛ kpaa kolɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ mɛŋ sa ɔꞌ tɔgɛ yɛɛ mɔ-giyaa gi laa yii oyii mɔ dɔ nfono mɛ kyu mɔ-nanboana anyɔ mɔ kyu kpe mɔ.

32Gɛnen aberɛ abono mɔ asa abono mɛ gyanꞌ fɛɛ oyii dɔ mɔ mɛ kya kpen giyan-giyan; mɔmɔ ɔkamaasɛ-lɛɛ ilaa tɔgɛsɛ kpɛi. Mɔmɔ dɔ asa sakyɔ mɛ mɛŋ nyi ilaa kolon ibono so mɛ tansi kpaa gyanꞌ nno mɔ gbaaꞌ. 33Gyuda awura mɛ lɛɛ Alɛsanda yɛɛ ɔꞌ yelɛ mɔmɔ-giyaa dɔ de ɔꞌ tɔngɛ sa sakpii mɔ. Imɔso sakpii mɔ mɛ san lɛɛ yii mɔ yɛɛ mɔ ne n bara ɔlanba mɔ. Mɔ, mɔ, gi kaala abaa dɔ nyiile asa mɔ yɛɛ mɛꞌ sii kurun de ɔꞌ nyɛ lɛɛ ibono mɛ dɛ ma‑a gyanꞌ mɔ so mɔ gɛnɔ sa mɔmɔ. 34Ibono asa mɔ mɛ bii yɛɛ ɔ gyɛ daa Gyudanyen mɔ, mɔmɔ pɛwu mɛ san mɛ kya kpen gikolon mɛ kya tɔgɛ mɛ kya kpe mɛ kya ba gɛnen‑n fɛɛ iwi inyɔ mumuli yɛɛ, “Aye Efiso awura ɔkperɛ Atemisɛ bo gya! Aye Efiso awura ɔkperɛ Atemisɛ bo gya!”

Efiso Ɔbelɛnsɛ Ɔko Gi Yɛgɛ Sakpii Mɔ Gi Sii Kurun

35Mɛ kya kpen gɛnen mɔ, Efiso ɔsowolɛ mɔ so ɔbelɛnsɛ ɔko gi ba nno. Ɔ yɛgɛ sakpii mɔ gi sii kurun, ne ɔ tɔngɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Efiso awura, ɔkamaasɛ nyi yɛɛ aye-ɔkperɛ kyiisɛ, Atemisɛ tansi ɔ bo gya. Ɔkamaasɛ nyi ibono aye ne n kya kerɛ mɔ-obu belɛ mɔ so de mɔ-gibui belɛ gibono gi lii Wurubuaarɛ dɔ baa tɔrɔ mɔ so. 36Ɔko mɛŋ bo no ɔ laa sɔɔ gɛnen ilaa idɛ akyɔɔlɛ. Imɔso fɛꞌ sii kurun de fɛ mɛŋ sa fɛꞌ kpaala wɔra ilaa iko de iꞌ baa nyida ilaa. 37Ibono fɛ kpaa kyu gɛnen asa anyɔ adɛ ba gɛrɛnaa faa, i gyɛ daa giyan. I mɛŋ gyɛ yɛɛ mɛ kpaa yuuri ɔkperɛ mɔ obu mɔ dɔ ilaa iko ne mɛ mɛŋ kii saalɛ aye-ɔkperɛ kyiisɛ mɔ. 38Imɔso nengyene Dimiiterosi de mɔ-nanboana adawo awura mɔmɔ‑rɛ ɔko mɛ bo nbɛlɛ mɔ, nbɛlɛ igyiten i bo no ne nbɛlɛ agyibo abelɛnsɛ mɔ kee mɛ bo no. Mɛꞌ kyu kaasɛ mɔ kyu kpe nno de mɛꞌ kpaa gyi mɔ-nbɛlɛ. 39Kuaa, nengyene ilaa banban iko kpɛi ne fɛ kya laarɛ mɔ, fɛꞌ kyu imɔ kpe gɛgyan gɛbono abelɛnsɛ mɛ kya kyena gyanꞌ mɔ dɔ kpaa lɔrɔ. 40Gɛnɔɔbono i dɛ faa, nengyene a mɛŋ bii mɔ, aye Rom abelɛnsɛ abono mɛ kya kerɛ aye so mɔ mɛ laa bun aye gipuɛɛ yɛɛ ibono a wɔra ndɛ mɔ, a kya laarɛ aꞌ bara ikɔ daa. A maŋ kii nyɛ ilaa kolon ibono so a wɔra ɔlanba mɔ.” 41Efiso ɔbelɛnsɛ mɔ gi tɔgɛ gɛnen ta mɔ, ɔ yaasɛ abono mɛ gyanꞌ nfono mɔ.

20

Pɔɔlo Gi Kyon Masadoniya De Geriiki Nsinkpan So

1Ɔlanba mɔ gi ta mɔ, imɔ gɛmara mɔ, Pɔɔlo gi sun terɛ mɔ-nanboana Yesu akasɛbo mɔ baa gyanꞌ ne ɔ tɔgɛ keda mɔmɔ-nyoro ne ɔ kalɛ ɔmɔ, ne ɔ koso kyon Masadoniya gɛsinkpan so. 2Ɔ naa-naa de Masadoniya ɔ kya tɔgɛ ilaa gikyɔ ibono i laa keda asa abono mɛ sɔɔ Yesu gyi mɔ nyoro, ne ɔ naa kpaa loo Geriiki gɛsinkpan so.

3O gyi Geriiki nno ibosɛ isaꞌ. Imɔ gɛmara mɔ, ɔ laarɛ oꞌ kyu gikolii kpe Siiriya gɛsinkpan so. Ɔ kya baala de oꞌ kpe mɔ, o nu yɛɛ Gyuda awura abono mɛ bo Geriiki gɛsinkpan so mɔ mɛ da gɛdɛ mɔ so. Imɔso ɔ tɔgɛ mɔ-nyoro yɛɛ ɔ laa kii kpaa kyu de Masadoniya nfono so ɔ lii de mɔ. 4Ɔ laa kii gɛnen mɔ, asa ako yɛɛ mɛ laa buu mɔ kpe. Gɛnen asa abono ne n gyɛ Sopata, Pirusɛ mɔ-bi ɔbono ɔ lii Biroya mɔ, de Arisetaakusɛ mɔ‑rɛ Sɛkundo, Tɛsalonika awura mɔ, de Dɛɛbinyen mɔ mɛ kya terɛ yɛɛ Gayusɛ mɔ de Timoti mɔ‑rɛ Esiya awura asa anyɔ ako mɛ kya terɛ ɔmɔ yɛɛ Tikakusɛ de Tirofimusɛ. 5Mɛ gyangbara me ɔbono n kya ŋmarasɛ ɔwolɛ baarɛ faa, me‑rɛ me-nanboana, kpaa gyoo aye Tirowasɛ ɔsowolɛ so. 6Aye berɛ a sii kyena gyi Bodobodo Maa Diisɛ Gɛsi mɔ ta, ne a kyu gikolii lii Filipayi ɔsowolɛ so. A gyi nkɛ nnun ɔkpa dɔ, ne a kpaa tu mɔmɔ Tirowasɛ. A kyena Tirowasɛ nkɛ sono.

Dega Ɔko Gi Lii Soso Nfanserɛ Dɔ Baa Tɔrɔ

7Imɔ Mɛmereda gɛdɔɔdɛnyɛ mɔ, aye‑rɛ aye-nanboana Yesu asonbo mɔ a koola gyanꞌ a laa gyi agyudɔ abono a kya lɛɛ aye ginyamesɛ kolon mɔ nyiile mɔ. A baa gyanꞌ gɛnen mɔ, Pɔɔlo gi tɔngɛ sa asa abono mɛ bo nno mɔ. Ɔ kalɛ mɔmɔ yɛɛ gɛdɛ gɛ kɛ mɔ, ɔ laa kpe gɛtɛɛko. Gɛnen so mɔ, ɔ tɔngɛ gɛnen‑n kaaborɛ gɛnyɛ de nsana. 8Ifatela i nyaakyɔ soso-lɛɛ obu ɔbono dɔ a gyanꞌ gɛnen mɔ.

9Dega ɔko, mɔ, tɛ de nfanserɛ gɛten. Mɛ kya terɛ mɔ-ginyen yɛɛ Yutikusɛ. Ɔ tɛ gɛnen mɔ, ɔ kya gyɔsɛ. Pɔɔlo kpɛ ɔ kya tɔngɛ ɔ kya kpe mɔ, ginsi gidɛ gi kyu dega mɔ, ne i lɛɛ mɔ lii de nfanserɛ soso obu mɔ dɔ kpaa too gɛsinkpan. Asa mɛ baa kpelegɛ kpaa puru mɔ mɔ, ɔ ti wuꞌ. 10Pɔɔlo gi kpelegɛ kpaa tu mɔ, ne ɔ mɛɛ bun mɔ so. O mili mɔ ne ɔ san kyingi mɔ. Nfono mɔ, ɔ tɔgɛ sa asa mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ nyɛ gisen. Ɔ kerɛ.” 11Imɔ gɛmara mɔ, aye‑rɛ Pɔɔlo a kii dii kpe soso nno, ne a kpaa gyi agyudɔ abono a kya lɛɛ aye ginyamesɛ kolon mɔ nyiile mɔ. A gyi ta mɔ, Pɔɔlo gi kii tɔngɛ gɛnen‑n kaaborɛ i ŋmangɛ. Ibono Pɔɔlo gi wɔra pɛi ne a kyon taa asa mɔ yɛgɛ mɔ ne. 12Pɔɔlo gi kyon taa asa mɔ yɛgɛ mɔ, mɛ sun dega ɔbono o kii nyɛ nkpa mɔ kpe mɔ-gɛten dɔ. I tansi wɔra ɔmɔ ɔkon.

Pɔɔlo Gi Lii Tirowasɛ Mɔ, Ɔ Kyon Mileto

13A laa kpe Asosɛ ɔsowolɛ so mɔ, Pɔɔlo gi tɔgɛ sa aye yɛɛ aye aꞌ kyu gikolii gyangbara mɔ. Mɔ berɛ ɔ kya laarɛ de ɔꞌ naa de ayaa de aꞌ kpaa gyanꞌ. Imɔso a kyu gikolii, ne a kyon de apoo. 14Pɔɔlo gi baa tu aye Asosɛ mɔ, ɔ loo gikolii mɔ dɔ aye asɛ fɛɛ gɛnɔɔbono a wolaa tɔgɛ yela mɔ, ne a palɛ gikolii mɔ kyon kpe Mitelin ɔsowolɛ so. 15A lii Mitelin mɔ, imɔ gɛdɛ kɛsɛ mɔ, aye‑rɛ Kiyosɛ gikyaafiya ansi a sa de abara. Gɛkɛ nyɔsɛ mɔ a baa yelɛ Samosɛ gikyaafiya so ne imɔ gɛdɛ kɛsɛ mɔ, a kpaa loo Mileto ɔsowolɛ so. 16Pɔɔlo gi wolaa tɔgɛ yela yɛɛ ɔ laa palɛ kpaa kyon Efiso ɔsowolɛ so de iŋ sa iꞌ waala mɔ-nkɛ Esiya gɛsinkpan so. I kya nyiile yɛɛ ɔ kya kpaala de ɔꞌ nyɛ loo Gyɛrusalem ɔsowolɛ so pɛi de mɔmɔ Gyuda awura mɛꞌ gyi mɔmɔ-agyudɔ ako Akɛbiberɛ Gɛsi.

Pɔɔlo Gi Kalɛ Yesu Asonbo Abelɛnsɛ Abono Mɛ Bo Efiso Mɔ

17A loo Mileto mɔ, Pɔɔlo gi sun kpaa terɛ Yesu asonbo gikpen abelɛnsɛ abono mɛ bo Efiso ɔsowolɛ so mɔ. 18Mɛ ba mɔ, ɔ tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Kpɛ kyu lii gɛkaabono me-ayaa a yii Esiya gɛsinkpan so mɔ, fɛye gbaa-gbaa fɛ wu me-gikyenabi fɛye dɔ. 19Fɛ nyi gɛnɔɔbono nɛ bara me-nyoro gɛsɛ wɔra Wura Yesu gɛsun mɔ. N kya wɔra Yesu gɛsun mɔ mɔ, Gyuda awura mɔ mɛ ta me-gɛnɔ kii ta me gɛnɔ. Nɛ loo loo mɔmɔ-idoo dɔ lii, ne nɛ kyu osulon wɔra gɛsun mɔ. 20Nɛ lɛɛ ilaa kamaasɛ ibono i laa kpaa fɛye mɔ tɔgɛ fɛye, meŋ selɛ sɛi. Nɛ nyiile fɛye ilaa sansana de fɛye-nten-ana dɔ kee. 21Gɛnen owi ɔbono pɛwu mɔ, n kpɛ mi‑i lɛɛ Yesu ilaa mi‑i nyiile fɛye. Fo gyɛ Gyuda isa‑o, fo gyɛ asa sɛnsɛ mɔ dɔ‑o, nɛ ka sa fɛye ɔkamaasɛ yɛɛ ɔꞌ taa mɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra yɛgɛ kii ba Wurubuaarɛ asɛ de ɔꞌ ka gyan aye-Wura Yesu so.

22“Idɛ kon mɔ, fɛꞌ nu yɛɛ n kya kpe Gyɛrusalem. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ne n nyiile me yɛɛ nꞌ kpe. Imɔso maŋ taalɛ kine. Meŋ nyi ilaa ibono i laa kpaa tu me nno mɔ. 23Ɔsowolɛ kamaasɛ ɔbono so nɛ kpe mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya lɛɛ nyiile me yɛɛ nɛ kpe Gyɛrusalem mɔ, mɛ laa keda me tii de obu, ne mɛ laa ka me-ansi. 24Mi‑i me mɔ, meŋ kya kyu me-nkpa yɛɛ gi gyɛ sɛi sa me. I tiri me daa yɛɛ nꞌ nyɛ wɔra gɛsun gɛbono Wura Yesu gi kyu wɔra me-abaa dɔ mɔ kpaa logɛ. Ɔ tɔgɛ me yɛɛ nꞌ lɛɛ mɔ-ɔkalan konkonsɛ mɔ nyiile asa de mɛꞌ nyɛ bii gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ kya naa de Yesu so mɔlɛgɛ anyamesɛ mɔ.

25“Idɛ kon berɛ, n nyi yɛɛ fɛye ɔko‑rɛ ɔko maŋ baa wu me gɛkaako. Nkana me ne n naa fɛye dɔ n kya tɔgɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so ilaa mi‑i sa fɛye. 26Imɔso n kya buu mi‑i sa fɛye ndɛ gɛkɛ gɛdɛ yɛɛ nengyene fɛye dɔ ɔko gi fuɛ, ɔ mɛŋ nyɛ ɔkyenaten Wurubuaarɛ asɛ mɔ, me-ayaa de me-abaa a mɛŋ bo nno. 27I kya nyiile yɛɛ nɛ tɔgɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ yela yɛɛ ɔ laa wɔra mɔ pɛwu sa fɛye. Meŋ kyu imɔ iko ŋara fɛye.

28“Fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dandan de fɛꞌ kerɛ Yesu asonbo sɛnsɛ mɔ so dandan kee. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi yɛgɛ ne fɛ wɔra abelɛnsɛ sa ɔmɔ. Imɔso fɛꞌ kerɛ ɔmɔ so dandan fɛɛ gɛnɔɔbono isandɛ ɔkerɛbo dɛnsɛ kya kerɛ mɔ-isandɛ so mɔ. I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɔ-bi gi kyu mɔ gbaa-gbaa nkalan kyɛɛ de iꞌ lɔrɔ fɛye‑rɛ mɔmɔ pɛwu de Wurubuaarɛ nsana. 29N nyi ibono nɛ kyon taa fɛye yɛgɛ mɔ, anyiilebo nyɛnyɛn ako mɛ laa ba fɛye dɔ. Mɛ laa wɔra fɛɛ akuntun ne n loo isandɛ dɔ. Mɛ maŋ yɛgɛ Yesu asonbo abono fɛ kya kerɛ ɔmɔ so mɔ. 30Fɛye-abelɛnsɛ mɔ dɔ ako mɛ laa koso kɛɛ abon de mɛꞌ nyɛ akasɛbo mɛꞌ buu ɔmɔ taa gɛsintin mɔ yɛgɛ.

31“Imɔso fɛꞌ bii fɛye-nyoro akedabi. Fɛꞌ wolaa nyingi yɛɛ nsi nsa mumuli dɔ mɔ n kpɛ mi‑i nyiile fɛye ɔkpa dɛnsɛ mɔ gɛnyɛ de gɛpɛ. Nkɛ nko mɔ n kya ka fɛye ɔkamaasɛ yɛgɛ n kya su. 32Idɛ kon berɛ, n dɛ fɛye n kya wɔra Wurubuaarɛ abaa dɔ yɛɛ ɔꞌ kerɛ fɛye so. Ne n dɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ mi‑i wɔra fɛye-abaa dɔ. Gɛnen agyɛbi mɔ a kya nyiile aye gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ kya naa de Yesu so mɔlɛgɛ anyamesɛ mɔ. A laa taalɛ lɔrɔ fɛye de aꞌ yɛgɛ fɛye‑rɛ abono pɛwu ɔ lɔrɔ yela sa mɔ-nyoro mɔ fɛꞌ nyɛ ilaa dɛnsɛ ibono Wurubuaarɛ gi ka yela sa fɛye mɔ.

33“Meŋ yɛgɛ ɔko aterenbi abɛɛ ɔko atɔ aꞌ wɔra me onsipara. 34Fɛye gbaa-gbaa fɛ nyi yɛɛ me ne n wɔra gɛsun kyu laarɛ me-ilaa tirisɛ me-atɔ, ne nɛ kii kerɛ abono mɛ bo me asɛ mɔ so kee. 35Nɛ kyu ɔkpa kamaasɛ so nyiile fɛye yɛɛ i kaaborɛ aꞌ nyanga ansi wɔra gɛsun de aꞌ kpaa abono mɛ mɛŋ bo alanfiya mɔ. Aꞌ nyingi ilaa ibono Wura Yesu gi tɔgɛ mɔ. Ɔ tɔgɛ yɛɛ, ‘Fo kya kyɛɛ ilaa mɔ, fo gyɛ omudɛnsɛbo don isa ɔbono mɛ kya kyɛɛ mɔ ilaa mɔ.’ ”

Efiso Awura Mɛ Kalɛ Pɔɔlo

36Pɔɔlo gi tɔngɛ ta mɔ, mɔ‑rɛ asa abono mɛ bo nfono pɛwu mɛ sii ŋmii, ne ɔ dalaa. 37Nfono mɔ, osulon gi tɔrɔ mɔmɔ pɛwu so. Mɛ san too mili Pɔɔlo, mɛ kalɛ mɔ fɛɛ mɛ gyɛ daa anyibi asɛbi. 38Ibono Pɔɔlo gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ mɛ maŋ baa wu mɔ gɛkaako mɔ ne n yɛgɛ mɔmɔ-ansi a nyan mɔmɔ gikyɔ mɔ. Mɛ sun mɔ kpe apoo gɛnɔ gikolii mɔ asɛ.

21

Pɔɔlo Gi Kyon Gyɛrusalem

1A fo gikolii mɔ asɛ mɔ, a kalɛ asa mɔ ne a dii loo gimɔ dɔ ne a yii ntintin kpelegɛ kyon kpaa fo Kɔsɛ gɛsinkpan so. Gɛdɛ kɛsɛ mɔ, a loo Rodisɛ gikyaafiya so. A lii nno mɔ, a kyon kpe Patara ɔsowolɛ so. 2A loo Patara mɔ, a wu gikolii giko. Gi kya fara gi kya kpe Fonisiya gɛsinkpan so. Imɔso a dii loo gimɔ dɔ ne a kyon. 3A kya kyon mɔ, a wu Saapurosɛ gikyaafiya aye-benɛ so, ne a kpelegɛ kyon kpaa loo Siiriya gɛsinkpan so, ne a kpaa yelɛ Taya ɔsowolɛ so. I kya nyiile yɛɛ nno ne gikolii mɔ gi kya kpe de giꞌ kpaa lɛɛ nsola nbono gi so mɔ.

4A loo nno mɔ, a laarɛ Yesu akasɛbo abono mɛ bo nfono mɔ gɛten. A wu ɔmɔ mɔ, a kyena mɔmɔ asɛ nkɛ sono. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi lɛɛ nyiile gɛnen Yesu akasɛbo abono ne mɛ wu tɔgɛ sa Pɔɔlo yɛɛ ɔꞌ mɛŋ sa oꞌ kpe Gyɛrusalem. 5Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa mɔ, aye-nkɛ gi fo mɔ, a koso ne a yii ɔkpa kyon. Yesu akasɛbo mɔ mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-kaana de mɔmɔ-biana pɛwu mɛ sun aye lii ɔsowolɛ mɔ so. A fo apoo gɛnɔ mɔ, aye pɛwu a ŋmii gigengen ne a dalaa. 6A kalɛ abara ta mɔ ne a dii loo gikolii dɔ, ne mɔmɔ, mɔ, mɛ kii kpe mɔmɔ-nwi.

7A kyu gikolii lii Taya ɔsowolɛ so mɔ, Petolimasɛ ɔsowolɛ so ne a kpaa kpelegɛ. A fo nno mɔ, a kpaa faala aye-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ ako, ne a sii kyena mɔmɔ asɛ gɛkɛ kolon. 8Imɔ gɛdɛ kɛsɛ mɔ a koso ne a kpaa loo Sɛsariya ɔsowolɛ so, ne a kpaa sogɛ Filipo gɛwi. Gɛnen Filipo baarɛ ne n kya kyena tɔgɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ sa asa. Ɔ gyɛ asa sono abono mɛ lɛɛ mɔmɔ yɛɛ mɛꞌ wɔra Yesu asonbo mɔ akpaabo mɔ dɔ ɔko. 9Ɔ bo nbii kyiisɛ nnan nbono mɛ mɛŋ nyi anyen. Mɛ kya lɛɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya nyiile ɔmɔ mɔ mɛ kya tɔgɛ sa asa. 10A bo Sɛsariya nkɛ kalɛsɛ mɔ, Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔko gi lii Gyudiya ba aye asɛ. Mɛ kya terɛ mɔ-ginyen yɛɛ Agabusɛ. 11Ɔ ba aye asɛ mɔ, o puru Pɔɔlo liide kyu ŋminde mɔ gbaa-gbaa ayaa de mɔ-abaa ne ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya tɔgɛ yɛɛ, ‘Fɛɛ gɛnɔɔbono nɛ ŋminde me-ayaa de me-abaa faa, gɛnen kee ne Gyuda awura mɔ mɛ bo Gyɛrusalem mɔ mɛ laa kyu wɔra liide baarɛ wura ne, de mɛꞌ kyu mɔ wɔra abono mɛ mɛŋ kya son Wurubuaarɛ mɔ abaa dɔ.’ ”

12A nu gɛnen ilaa idɛ mɔ, aye‑rɛ asa abono mɛ bo nfono mɔ a kolɛ Pɔɔlo yɛɛ ɔŋ baa kpe Gyɛrusalem mɔ. 13A kolɛ mɔ gɛnen mɔ, o kisee taasɛ aye yɛɛ, “Menɛ n wɔra ne fɛ kya su de iꞌ yɔɔ me-nyoro gɛnen? Nɛ kpe Gyɛrusalem ne mɛ ŋminde me tii de obu Wura Yesu so mɔ, nɛ kyule. Ba‑a mɛ laa mɔɔ me mɔ, nan sɔɔ abaa anyɔ.” 14Ibono a wu yɛɛ a buɛɛlɛ mɔ kpon mɔ, a taa mɔ yɛgɛ, ne a tɔgɛ yɛɛ, “Wurubuaarɛ gɛlaarɛ ne gɛꞌ wɔra.”

Pɔɔloana Mɛ Kpe Gyɛrusalem

15Imɔ idɛ gɛmara mɔ, a kyena nno nkɛ kalɛsɛ mɔ, a baala ne a kyon kpe Gyɛrusalem. 16Yesu akasɛbo abono mɛ tɛ Sɛsariya nno mɔ dɔ ako mɛ sun aye lii nno kpe Gyɛrusalem ɔsowolɛ mɔ so. Mɛ kyu aye kpe Menason ɔbono ɔ lii Saapurosɛ mɔ gɛwi. Menason ɔbono gi wɔra Yesu ɔkasɛbo mɔ iŋ gyɛ ndɛ.

17A loo Gyuda awura ɔsowolɛ belɛ Gyɛrusalem mɔ, aye-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ abono mɛ tɛ nno mɔ mɛ da aye gya-gya ne mɛ keda aye gisafo. 18Gɛdɛ kɛsɛ mɔ, aye‑rɛ Pɔɔlo a kpaa laa Ɔbelɛnsɛ Gyeemesi mɔ‑rɛ Yesu ɔson mɔ dɔ abelɛnsɛ sɛnsɛ mɔ pɛwu mɛ bo nno mɔ. 19Pɔɔlo gi faala mɔmɔ, ne o buu mɔ-gɛsun gɛbono ɔ kya wɔra sa Wurubuaarɛ mɔ so ilaa sa ɔmɔ. Ɔ tɔgɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gi naa de gɛnen gɛsun mɔ so wɔra ilaa kpɛi-kpɛi sa asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ. O buu imɔ sa ɔmɔ gigyan so gigyan so.

20Abelɛnsɛ mɔ mɛ nu ilaa ibono Pɔɔlo gi buu sa mɔmɔ mɔ, mɛ kyu nyisigyi kyu sa Wurubuaarɛ. Nfono mɔ mɛ tɔgɛ sa Pɔɔlo yɛɛ, “Aye-nanbo Yesu sonbo, aye Gyɛrusalem gɛrɛ berɛ fo ti wolaa fo nyi gɛnɔɔbono i dɛ mɔ. Aye Gyuda awura abono mɛ sɔɔ Yesu gyi fɛɛ aye kee mɔ mɛ tansi mɛ nyaakyɔ faa birim, ne mɔmɔ pɛwu ansi a pɛɛrɛ nbara mɔ so gigyi gɛsintin so. 21Ako mɛ ten fo-gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ fo kya nyiile Gyuda awura abono pɛwu mɛ tɛ saarɛ asa sɛnsɛ dɔ mɔ yɛɛ mɛꞌ kyɛɛgɛ lii aye-naana Mosisi nbara mɔ gigyi dɔ de mɛ mɛŋꞌ baa ten mɔmɔ-biana awɔrɛ abɛɛ mɛ mɛŋꞌ baa wɔra aye Gyuda awura itiibilaa imɔ-ɔkpa so. 22Nnɛ ne a laa wɔra ne? I wɔra nnɛ mɔ, mɛ laa nu fo so yɛɛ fo ba. 23Imɔso wɔra daa ilaa ibono a laa tɔgɛ fo mɔ. Anyen anan ako mɛ bo aye dɔ gɛrɛ. Gɛnen anyen adɛ mɛ ka ntan nko sa Wurubuaarɛ. 24Mɛ laa gyere de iꞌ lɛɛ ilaa kyɔlesɛsɛ lii mɔmɔ-nyoro so sa mɔmɔ de mɛꞌ ka mɔmɔ-amu so akɔ de mɛꞌ nyɛ sɛɛ mɔmɔ-amu itiibilaa ɔkpa so. Fo‑rɛ ɔmɔ fɛꞌ buu abara kpaa wɔra itiibilaa idɛ de foꞌ ka mɔmɔ-amu so akɔ mɔ sa mɔmɔ. Fo wɔra gɛnen mɔ, ɔkamaasɛ laa lɛɛ fo-gɛnɔ yɛɛ ilaa ibono ako mɛ dɛ mɛ kya gyan fo so mɔ i gyɛ daa gɛnɔten giyan. Fo gbaa-gbaa fo-gɛkyena dɔ mɔ mɛ laa wu yɛɛ fo kya gyi aye-naana Mosisi nbara mɔ so. 25Abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura ne mɛ sɔɔ Yesu gyi mɔ berɛ, a wolaa ŋmarasɛ ibono a tɔgɛ yela mɔ wɔra ɔwolɛ dɔ kyu kpaa sa mɔmɔ yɛɛ i kaaborɛ mɛꞌ kine akyɔɔlɛtɔ gigyi, mɛ mɛŋ sa mɛꞌ gyi nkalan de nbuɛ nbono mɛ mɔɔ nmɔ ne mɛ mɛŋ lɛɛ nmɔ-nkalan fuɛ mɔ, de mɛ mɛŋ sa mɛꞌ laarɛ agyibara.”

26Gɛsintin mɔ gɛdɛ kɛsɛ mɔ, Pɔɔlo mɔ‑rɛ anyen anan mɔ mɛ kyon de mɛꞌ kpaa gyere de iꞌ lɛɛ ilaa kyɔlesɛsɛ lii mɔmɔ-nyoro so sa mɔmɔ. Mɛ kpaa gyere ta mɔ, Pɔɔlo gi kpaa loo Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ ɔꞌ kpaa tɔgɛ nkɛ nbono ɔkara itiibilaa mɔ i laa logɛ mɔ de Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo mɔ mɛꞌ kyu Pɔɔloana atɔ kyu lɛɛ asunbi sa mɔmɔ ɔkamaasɛ.

Mɛ Keda Pɔɔlo Wurubuaarɛ Ɔson Obu Mɔ Dɔ

27Itiibilaa mɔ gɛkɛ sonosɛ mɔ gɛ kya laarɛ gɛ baa gyanꞌ mɔ, Pɔɔlo bo Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ ne Gyuda awura abono mɛ lii Esiya gɛsinkpan so mɔ ako mɛ baa tu mɔ nno. Mɛ baa tu mɔ mɔ, mɛ keda mɔ, ne i yogesi asa abono mɛ bo nno mɔ pɛwu. 28Mɛ kpen tɔgɛ yɛɛ, “Aye-nanboana Isirale awura, fɛꞌ kpaa aye! Ɔnyen baarɛ ne n kpɛ ɔ naa ɔ naa gɛten kamaasɛ ɔ kya nyiile asa ilaa nyɛnyɛn kyu lii aye Isirale awura so de aye-naana Mosisi nbara mɔ so de Wurubuaarɛ ɔson obu baarɛ so mɔ. Imɔ idɛ gɛmara mɔ, o kii kpaa kyu asa abono mɛ mɛŋ gyɛ aye Gyuda awura mɔ ako kyu kpaa loo aye Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ, ne i kyɔlesɛ obu ɔbono Wurubuaarɛ gi lɔrɔ yela sa mɔ-ɔson mɔ.” 29Ibono mɛ kya tɔgɛ yɛɛ Pɔɔlo gi kyu asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura ako kyu loo Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ mɔ ne n gyɛ yɛɛ owi ɔko dɔ mɔ, mɛ wu mɔ‑rɛ Efisonyen ɔko ɔsowolɛ mɔ so. Mɛ kya terɛ ɔnyen mɔ yɛɛ Tirofimusɛ. Mɛ wu mɔ‑rɛ Pɔɔlo mɛ naa mɔ, mɛ sa gɛwɔnsa yɛɛ ɔfaanan Pɔɔlo gi kyu mɔ kpaa loo Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ ne. 30Ibono Gyuda awura abono mɛ lii Esiya mɔ mɛ tɔgɛ gɛnen mɔ i yɛgɛ ɔsowolɛ mɔ pɛwu gi singi, ne asa mɛ selɛ kpaa da gikilen mɔmɔ asɛ nno. Mɛ too keda Pɔɔlo kpii mɔ lii Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ, ne ayaa abono so mɔ, mɛ tii nbunono mɔ. 31Sakpii mɔ mɛ kya laarɛ mɛꞌ mɔɔ Pɔɔlo. Nfono mɔ, ɔko gi kpaa sa asogya gikpen belɛ ɔbelɛnsɛ gɛnɔ yɛɛ Gyɛrusalem gi singi.

32Ayaa abono so mɔ, o kyu asogya ako mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-abelɛnsɛ, ne mɛ selɛ kpelegɛ kpe nfono sakpii mɔ gi koola gyanꞌ mɔ. Ibono mɛ wu ɔbelɛnsɛ mɔ mɔ‑rɛ asogya mɔ gɛnen mɔ, abono mɛ kya daarɛ Pɔɔlo mɔ mɛ taa mɔ-gidaarɛ yɛgɛ. 33Nfono mɔ, asogya ɔbelɛnsɛ mɔ gi naa kpe Pɔɔlo asɛ kpaa keda mɔ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔ-adɛ mɔ yɛɛ mɛꞌ kyu agbangbaran anyɔ kyu ŋminde mɔ.

Nfono mɔ, asogya ɔbelɛnsɛ mɔ gi taasɛ sakpii mɔ yɛɛ, “Anɛ ne n gyɛ gɛnen ɔnyen baarɛ, ne menɛ ne ɔ wɔra?”

34Sakpii mɔ dɔ ako mɛ kya kpen mɛ kya lɛɛ gɛnɔ ma‑a sa asogya ɔbelɛnsɛ mɔ, mɔ, adɛ gɛnɔ kpɛi, abanban gɛnɔ kpɛi. Gɛnɔɔbono sakpii mɔ kpɛ ɔ kya wɔra giyan-giyan so mɔ, asogya ɔbelɛnsɛ mɔ mɛŋ kya nyɛ de ɔꞌ bii ilaa kolon ibono Pɔɔlo gi wɔra so ne mɛ kya daarɛ mɔ mɛ laa mɔɔ gɛnen mɔ. Gɛnen so mɔ ɔ tɔgɛ sa mɔ-adɛ mɔ yɛɛ, “Belen, fɛꞌ kyu Pɔɔlo kyu kpe aye-gɛsun ɔwɔraten.” 35Asogya mɔ mɛ keda Pɔɔlo gɛnen‑n kyu baa fo nfono mɛ wɔra ayaa ikyiseten atanbuwaa mɛ kya kyu dii loo mɔmɔ-gɛsun ɔwɔraten mɔ, mɛ wu gɛnɔɔbono sakpii mɔ kya nyise ɔlon so ma‑a gbebi Pɔɔlo mɔ, asogya mɔ mɛ san puru mɔ sola daa. 36Nfono mɔ, sakpii mɔ gi san ɔ kya kpen o buu mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ mɔɔ mɔ!”

Pɔɔlo Gi Kolɛ Tɔngɛ Sa Sakpii Mɔ

37Asogya mɔ mɛ kpɛ mɛ kya laarɛ de mɛꞌ kyu Pɔɔlo kyu loo mɔmɔ-gɛsun ɔwɔraten gɛkpen mɔ dɔ mɔ, Pɔɔlo gi taasɛ mɔmɔ-ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Nan nyɛ ɔkpa tɔgɛ ilaa iko sa fo ne?” Pɔɔlo gi kolɛ ɔbelɛnsɛ mɔ gɛnen mɔ, ɔbelɛnsɛ mɔ gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Nkyɛɛ fo kya nu Geriiki gɛdɛ? 38Gɛnen berɛ mɔ ɔfaa fo ne n gyɛ Igyipitinyen ɔbono ɔ naa kyena kyu ikɔ ba too abɛyin so mɔ. Fo ne n kyu asa nwɛ ikue-inyɔ abono mɛ kya kɔ ikɔ ɔmɔ-gibaa so mɔ kyu lii kpe gipen dɔ mɔ.” 39Pɔɔlo gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Kuaa, me berɛ, n gyɛ daa Gyudanyen. Nɛ lii Taasu ɔsowolɛ ɔbono ɔ bo Silisiya mɔ. Me-ɔsowolɛ mɔ mɛŋ gyɛ gɛsowolɛbi. N kya kolɛ fo, wɔra aniya de foꞌ yɛgɛ me nꞌ tɔngɛ sa sakpii mɔ.”

40Asogya ɔbelɛnsɛ mɔ gi sa Pɔɔlo ɔkpa. Nfono mɔ Pɔɔlo gi dii yelɛ ayaa atanbuwaa mɔ so, ne ɔ diirɛ gibaa nyiile mɔmɔ yɛɛ mɛꞌ nu mɔ asɛ. Sakpii mɔ gi wɔra kurun mɔ, Pɔɔlo gi tɔngɛ mɔmɔ Gyuda awura gɛdɛ dɔ sa ɔmɔ. Gɛmɔ ne n gyɛ Hiiburu.

22

Pɔɔlo Ilaa Tɔgɛsɛ

1Ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Me-sɛana de me-subuana, idɛ kon fɛꞌ yɛgɛ nꞌ lɛɛ me-gɛnɔ de fɛꞌ nu.” 2Gyuda awura sakpii mɔ mɛ nu ibono Pɔɔlo gi tɔngɛ sa mɔmɔ de mɔmɔ Hiiburu gɛdɛ dɔ gɛnen mɔ mɛ kii lɔrɔ kii sii kurun too. Nfono mɔ, Pɔɔlo gi kperɛ mɔ-gɛnɔ yɛɛ, 3“N gyɛ daa Gyudanyen. Mɛ korogɛ me Taasu ɔsowolɛ ɔbono ɔ bo Silisiya gɛsinkpan so mɔ. Gyɛrusalem gɛrɛ ne mɛ bela me. Onyiilebo Gameeliya ne n nyiile me Wurubuaarɛ ɔson ilaa fɛɛ gɛnɔɔbono aye-naanaana mɛ tɔgɛ yɛɛ aꞌ gyi imɔ so mɔ. Gɛnen owi ɔbono mɔ me-ansi a pɛɛrɛ gɛnen Wurubuaarɛ ɔson mɔ so fɛɛ gɛnɔɔbono fɛye pɛwu kee ansi a pɛɛrɛ imɔ so ndɛ faa. 4Lii gɛnen so mɔ, nkana asa abono mɛ kya son Wurubuaarɛ kyu naa de Yesu-lɛɛ ɔkpa mɔ so mɔ nɛ ka mɔmɔ-ansi kaaborɛ mɔmɔ ako mɛ nyɛ lɛwu. Nɛ ŋminde mɔmɔ ako, anyen de akyii, kyu tii de ibu. 5Aye Gyuda awura asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ de aye-nbɛlɛ agyibo gikpen mɔ pɛwu mɛ laa taalɛ lɛɛ me-gɛnɔ yɛɛ ilaa ibono n kya tɔgɛ faa i gyɛ gɛsintin. Owi ɔko dɔ mɔ mɛ ŋmarasɛ mɔmɔ-gibaa dɔ ɔwolɛ sa me yɛɛ nꞌ kyu kperɛ aye-nanboana Gyuda awura abono mɛ bo Damasikosɛ ɔsowolɛ so mɔ de mɛꞌ sa me ɔkpa de nꞌ keda Yesu asonbo abono mɛ bo nno mɔ kyu ba Gyɛrusalem. Nengyene nɛ nyɛ kyu mɔmɔ ba mɔ, abelɛnsɛ mɔ mɛ laa ka ɔmɔ-ansi. Nɛ kpe ne nan kii mɔ, nꞌ ŋminde abono nan nyɛ mɔ kyu ba Gyɛrusalem.

6“Gɛsintin mɔ, me‑rɛ me-nanboana ako a yii ɔkpa a kya kpe Damasikosɛ. A kya fuude nno mɔ, i laa wɔra fɛɛ owi kenken gerɛ-gerɛ mɔ, fatela belɛ ɔko gi lii Wurubuaarɛ dɔ baa kyaabɔɔ me gikolon fɛɛ nyangbon ne n wiisɛɛ. 7Nfono mɔ nɛ lii tɔrɔ gɛsinkpan, ne nɛ nu gigyɛbi giko gi taasɛ me yɛɛ, ‘Sɔɔlo, Sɔɔlo, menɛ n wɔra ne fo kya ka me-ansi gɛnen?’

8“Nɛ nu gigyɛbi mɔ mɔ, nɛ taasɛ yɛɛ, ‘Me-wura ɔmɔ ne?’ I lɛɛ gɛnɔ sa me yɛɛ, ‘Me ne n gyɛ Yesu Nasarɛtɛnyen ɔbono fo kya ka me-ansi mɔ.’ 9Asa abono mɛ bo me asɛ nno gɛnen owi ɔbono mɔ mɛ wu fatela mɔ. Gigyɛbiꞌ gibono gi tɔngɛ de me mɔ berɛ, mɛ mɛŋ nu. 10Nɛ taasɛ yɛɛ, ‘Me-wura, nnɛ ne nan wɔra?’ Nfono mɔ, me-wura mɔ gi tɔgɛ sa me yɛɛ, ‘Koso de foꞌ naa loo Damasikosɛ ɔsowolɛ mɔ so. Fo loo nno mɔ, ɔko laa baa nyiile fo ilaa ibono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ yela yɛɛ foꞌ wɔra mɔ.’ 11Fatela belɛ mɔ gi wu gikyɔ so mɔ, me-ansi a nyida. Me-nanboana abono me‑rɛ ɔmɔ a naa mɔ ne n san keda me de gibaa kyu loo Damasikosɛ ɔsowolɛ mɔ so.

12“Ɔnyen ɔko bo ɔsowolɛ mɔ so nno, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Ananiyasɛ. Ɔ kya son Wurubuaarɛ mɔ-gɛkyena dɔ, ne ɔ kya gyi aye Gyuda awura nbara mɔ so. Gyuda awura abono pɛwu mɛ tɛ nno mɔ mɔmɔ ɔkamaasɛ kya terɛ mɔ ginyen dɛnsɛ. 13Gɛnen ɔnyen baarɛ gi naa ba me asɛ. Ɔ baa yelɛ sindi me. Ɔ terɛ me-ginyen, ne ɔ tɔgɛ sa me yɛɛ, ‘Me-nanbo Sɔɔlo, fo-ansi mɔ aꞌ bugi de foꞌ kii nyɛ wu ilaa.’ Ayaa abono so mɔ, me-ansi mɔ a bugi sa me, ne nɛ wu mɔ de me-ansi.

14“O buu sa me yɛɛ, ‘Wura Wurubuaarɛ ɔbono aye-naanaana mɛ son mɔ gi lɛɛ yii fo yɛɛ foꞌ bii mɔ-gɛlaarɛ ilaa de foꞌ baa bii Yesu, Gɛsintin Wura mɔ, de ɔꞌ tɔngɛ, de foꞌ nu de fo-aso. 15I kya nyiile yɛɛ fo laa lɛɛ mɔ-ilaa ibono fo wu de ansi ne fo nu de fo-aso faa tɔgɛ sa anyamesɛ pɛwu. 16Idɛ kon mɔ menɛ ne fo baa fo gyoo? Koso, de foꞌ dalaa sa Wura Yesu de foꞌ nyɛ Wurubuaarɛ sagyere de Wurubuaarɛ oꞌ kyu fo-ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ fo.’ Gɛsintin mɔ, nɛ wɔra gɛnen.

Yesu Gi Tɔgɛ Pɔɔlo Yɛɛ Oꞌ Kpe Abono Mɛŋ Gyɛ Gyuda Awura Mɔ Asɛ

17“Imɔ idɛ gɛmara mɔ, nɛ lii Damasikosɛ kpe Gyɛrusalem. N bo nno mɔ, owi ɔko dɔ mɔ, nɛ kpaa dalaa Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ. N kya dalaa gɛnen mɔ, i wɔra me fɛɛ oderi. 18Nɛ wu Wura Yesu ne ɔ tɔgɛ sa me yɛɛ, ‘Kpaala de foꞌ lii Gyɛrusalem gɛrɛ. Me-ilaa ibono fo kya tɔgɛ fo kya sa asa mɔ, gɛrɛnaa awura mɛ maŋ nu gɛsɛ sa fo.’ 19Ne mi‑i me mɔ, nɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, ‘Nkana mɔmɔ gbaa-gbaa mɛ nyi yɛɛ nɛ naa kyena kpe-kpe aye Gyuda awura akyangbon dɔ kpaa daarɛ abono mɛ sɔɔ fo gyi mɔ, ne nɛ keda ako kyu tii de ibu. 20I ba yɛɛ ako mɛ mɔɔ Sitiifen ɔbono ɔ naa kyena lɛɛ fo-ilaa nyiile asa mɔ. Mɛ kya mɔɔ mɔ mɔ, me kee, n yelɛ n kerɛ. Gɛnen owi ɔbono mɔ, i gyɛ me kee gɛlaarɛ. Me gbaa ne n kerɛ abono mɛ mɔɔ Sitiifen mɔ ngbɛ so sa ɔmɔ.’ 21Nɛ tɔgɛ Wura Yesu gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ me yɛɛ, ‘Fo berɛ, naa daa. Nan sun fo koo-koo asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ asɛ.’ ”

Mɛ Ŋminde Pɔɔlo Mɛ Laa Taa

22Sakpii mɔ gi nu Pɔɔlo asɛ gɛnen‑n kaaborɛ ɔ tɔgɛ yɛɛ Yesu yɛɛ ɔ laa sun mɔ kpe asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ asɛ. Nfono mɔ, mɛ yii gɛsɛ mɛ kya kpen yɛɛ, “Fɛꞌ mɔɔ mɔ! Iŋ baa kaaborɛ ɔꞌ kyena gɛsinkpan so.”

23Asa mɔ mɛ san mɛ kya kpen giyan-giyan mɛ kya ŋmalan akuru ne mɛ kya kuu supuu ma‑a too ma‑a wɔra afuu so. 24Gɛnen so mɔ asogya akpen ɔbelɛnsɛ mɔ gi tɔgɛ sa mɔ-adɛ mɔ yɛɛ mɛꞌ kyu Pɔɔlo kyu naa loo mɔmɔ-gɛsun ɔwɔraten gɛkpen mɔ dɔ belenten de mɛꞌ taa mɔ de mɛꞌ taasɛ mɔ-gɛnɔ dɔ ilaa de mɛꞌ nyɛ bii ilaa ibono so Gyuda awura mɛ kya kpen giyan-giyan gɛnen mɔ.

25Ibono mɛ ŋminde Pɔɔlo mɛ laa taa awulibi mɔ, Rom asogya gikpen giko ɔbelɛnsɛ yelɛ sindi nno. Pɔɔlo gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Imɔso i dɛ ɔkpa fɛɛ mɛꞌ ŋminde Rom obi taa owi ɔbono mɛ mɛŋ ti gyi mɔ-nbɛlɛ de mɛꞌ bii yɛɛ ɔ wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ?” 26Asogya gikpen ɔbelɛnsɛ mɔ gi nu gɛnen mɔ, ɔ naa kpe asogya akpen ɔbelɛnsɛ mɔ asɛ ne ɔ kpaa taasɛ mɔ yɛɛ, “Menɛ ne fo kya laarɛ mɛꞌ wɔra ɔnyen baarɛ? Kerɛ imɔ dɔɔdan‑o, ɔ gyɛ daa Romanyen.” 27Nfono mɔ asogya akpen ɔbelɛnsɛ mɔ gi kpaa taasɛ Pɔɔlo yɛɛ, “Fo gyɛ Romanyen daa?” Pɔɔlo gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ɛn.” 28Asogya ɔbelɛnsɛ mɔ gi buu sa Pɔɔlo yɛɛ, “Me, nɛ ka gikɔ belɛ pɛi ne nɛ nyɛ bingiri Rom isa.” Pɔɔlo mɔ gi tɔgɛ sa asogya ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Me berɛ, meŋ lɛɛ aterenbi sɔɔ. I korogɛ me daa Rom awura gɛsinkpan so, imɔso n wolaa n gyɛ nno isa.” 29Pɔɔlo gi tɔgɛ gɛnen mɔ, ayaa abono so mɔ, asa abono nkana mɛ kya laarɛ mɛꞌ taasɛ taasɛ mɔ ilaa mɔ mɛ naa taa mɔ yɛgɛ mɛ mɛŋ baa taalɛ taasɛ mɔ sɛi. Nfono mɔ asogya ɔbelɛnsɛ mɔ kee gi loo gifuu fɛɛ ɔ yɛgɛ mɛ ŋminde Pɔɔlo ɔbono ɔ gyɛ Rom obi mɔ gɛnen.

Mɛ Kyu Pɔɔlo Kpe Abono Mɛ Kya Gyi Asa Nbɛlɛ Mɔ Asɛ

30Asogya ɔbelɛnsɛ mɔ kya laarɛ de ɔꞌ bii ilaa nyɛnyɛn kolon ibono Gyuda awura mɔ yɛɛ Pɔɔlo gi wɔra mɔ. Gɛnen so mɔ, gɛdɛ kɛsɛ mɔ ɔ yɛgɛ Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de mɔmɔ-nbɛlɛ agyibo abelɛnsɛ mɔ mɛ gyanꞌ. Mɛ gyanꞌ gɛnen mɔ, ɔbelɛnsɛ mɔ gi sangɛ Pɔɔlo kyu kpe mɔmɔ-ansi dɔ.

23

Pɔɔlo Gi Tɔngɛ Sa Nbɛlɛ Agyibo Mɔ

1Pɔɔlo gi kerɛ nbɛlɛ agyibo mɔ faa yiridididi ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Me-nanboana, lii me-nbii dɔ baa lii de ndɛ faa, n kya wɔra ilaa ibono n nyi me-gisen dɔ yɛɛ i boran sa Wurubuaarɛ mɔ.” 2Ɔ tɔgɛ gɛnen mɔ, ɔbono ɔ gyɛ Gyuda awura asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ gi tɔgɛ sa abono mɛ yelɛ sindi mɔ mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ ŋɛ mɔ-gɛnɔ so!”

3Nfono mɔ, Pɔɔlo gi tɔgɛ sa asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ yɛɛ, “Fo berɛ, i wɔra nnɛ mɔ, Wurubuaarɛ laa ŋɛ fo kee. Fo kya gyaabii asa daa. Fo dɛ fɛɛ obu ɔpɔɔrɛ ɔbono mɛ kyu ilaa fufuli kokuaa mɔ mɔ. Fo ba fo tɛ gɛrɛ yɛɛ fo dɛ Wurubuaarɛ nbara fo laa gyi me-nbɛlɛ, yɛgɛ gɛnɔɔbono fo nyiile asa yɛɛ mɛꞌ ŋɛ me-gɛnɔ so faa, iŋ kya kyena de nbara mɔ.” 4Abono mɛ yelɛ sindi Pɔɔlo mɔ mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “I wonɛ ne fo kya saalɛ Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ gɛnen?” 5Pɔɔlo gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Me-nanboana, meŋ bii yɛɛ mɔ ne n gyɛ asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ. Nkana n nyi ibono mɛ ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ yɛɛ, ‘Fɛye-ɔbelɛnsɛ ɔbono ɔ kya kerɛ fɛye-asa so mɔ, fɛŋ sa fɛꞌ tɔgɛ ilaa nyɛnyɛn kyu lii mɔ so.’ ”

6Pɔɔlo gi wu yɛɛ nbɛlɛ agyibo mɔ mɛ bo gikpen ginyɔ. Gikpen giko gi kya son Wurubuaarɛ Farasii ɔkpa so, ne gikpen nyɔsɛ mɔ, mɔ, gi kya son Wurubuaarɛ Saadusii ɔkpa so. Imɔso Pɔɔlo gi kpen tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Me-nanboana, fɛꞌ nu. N bo daa Farasii gikpen mɔ dɔ. Me-sɛ de me-nyi kee, gɛnen. Aye Farasii awura gikpen mɔ ansi a gyanꞌ yɛɛ gɛkaako Wurubuaarɛ laa kyingi anyamesɛ pɛwu. Gɛnen ilaa idɛ ne nɛ tɔgɛ so ne nɛ loo fɛye-nbɛlɛ faa.” 7Pɔɔlo gi kpɛ tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ mɔ, akyɔɔlɛ a tɔrɔ Farasii awura mɔ de Saadusii awura mɔ so. Mɔmɔ-nbɛlɛ agyibo mɔ mɛŋ baa wɔra gɛnɔ kolon Pɔɔlo so. 8I kya nyiile yɛɛ Saadusii gikpen mɔ dɔ awura mɛ kpɛ mɛ dɛ yɛɛ Wurubuaarɛ maŋ kyingi anyamesɛ lii ibuni dɔ, ne iŋ bo Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ kee, abɛɛ ibuni. Farasii gikpen mɔ awura berɛ, mɛ kya sɔɔ gyi yɛɛ gɛnen ilaa idɛ pɛwu i bo no.

9Nbɛlɛ agyibo mɔ mɛ san mɛ kya faa abara so mɛ kya wɔra ɔlanba belɛ. Nfono mɔ, Farasii awura abono mɛ kya nyiile Wurubuaarɛ ɔson mɔ nbara mɔ ako mɛ koso yelɛ tɔgɛ ken-ken yɛɛ, “A mɛŋ wu ilaa nyɛnyɛn iko lii gɛnen ɔnyen baarɛ so. Ɔfaanan Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ abɛɛ obuni ne n tɔngɛ sa mɔ faa.” 10Nbɛlɛ agyibo mɔ akyɔɔlɛ mɔ a wɔra ɔlon gikyɔ so mɔ, asogya ɔbelɛnsɛ mɔ gi selɛ gifuu yɛɛ mɛ laa biidɛ Pɔɔlo kyadɛ. Gɛnen so mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ-asogya mɔ yɛɛ mɛꞌ kpelegɛ loo nbɛlɛ agyibo mɔ dɔ de mɛꞌ kpaa gbebi Pɔɔlo lii de mɛꞌ kyu mɔ kyu loo mɔmɔ asogya mɔ gɛsun ɔwɔraten gɛkpen mɔ dɔ.

11Gɛdɛ kɛsɛ gɛnyɛ mɔ, Wura Yesu gi baa yelɛ Pɔɔlo asɛ ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Pɔɔlo, keda fo-gisen. Fɛɛ gɛnɔɔbono fo taalɛ tɔgɛ me-ilaa sa asa Gyɛrusalem ɔsowolɛ so faa fo laa wɔra gɛnen kee sa Rom awura.”

Gyuda Awura Mɔ Mɛ Da Gɛdɛ Mɛ Laa Mɔɔ Pɔɔlo

12Imɔ gɛdɛ gɛ kɛ mɔ, Gyuda awura ako mɛ kpaa ŋara gyanꞌ gɛtɛɛko kyu lii Pɔɔlo so. Mɛ da gɛdɛ ne mɛ ka ntan sa abara yɛɛ nengyene mɛ mɛŋ ti nyɛ Pɔɔlo mɔɔ mɔ, mɛ maŋ gyi, mɛ maŋ nun. 13Gyuda awura abono mɛ kpaa gyan gɛnen mɔ, mɛ laa don asa ikue-inyɔ. 14Mɛ kpe mɔmɔ-asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de abelɛnsɛ sɛnsɛ mɔ asɛ ne mɛ kpaa tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “A wɔra gɛnɔ ne a ka ntan sa abara yɛɛ nengyene aŋ ti nyɛ mɔɔ Pɔɔlo mɔ aye-gɛnɔ gɛ maŋ daa sɛi sɛi. 15Imɔso fɛye‑rɛ nbɛlɛ agyibo mɔ fɛꞌ sa Rom awura asogya ɔbelɛnsɛ mɔ gɛnɔ de fɛꞌ penɛ mɔ yɛɛ fɛ kya laarɛ fɛꞌ kii nu Pɔɔlo ilaa mɔ dɔɔdan. Imɔso ɔꞌ yɛgɛ mɛꞌ kyu mɔ bara fɛye. Aye mɔ a baala ta ibono a laa mɔɔ mɔ ɔkpa dɔ.”

16Mɛ kya ŋminde gɛnen ilaa idɛ pɛwu mɔ, Pɔɔlo mɔ-pikyii mɔ-bi nyensɛ ɔko gi nu. Imɔso ɔ naa kpaa loo asogya mɔ gɛsun ɔwɔraten gɛkpen mɔ dɔ ne ɔ kpaa kyu imɔ pɛwu kyu buu sa Pɔɔlo. 17Nfono mɔ Pɔɔlo gi terɛ asogya akpen abelɛnsɛ mɔ dɔ ɔko ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Kyu dega baarɛ kyu kpe fɛye-ɔbelɛnsɛ ɔbono ɔ kya kerɛ fɛye pɛwu so mɔ asɛ. Ɔ bo ilaa iko ɔ laa tɔgɛ mɔ.” 18Gɛsintin mɔ o kyu dega mɔ kpe, ne ɔ kpaa buu sa mɔmɔ-ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Ɔnyen ɔbono o tii de obu mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Pɔɔlo mɔ, ne n tɔgɛ sa me yɛɛ nꞌ kyu dega baarɛ kyu ba fo asɛ. Yɛɛ ɔ bo ilaa iko ɔ laa tɔgɛ fo.” 19Ɔbelɛnsɛ mɔ gi keda dega mɔ gibaa dɔ kyu lii nkan ne ɔ taasɛ mɔ yɛɛ, “Menɛ ilaa ne fo bo fo laa tɔgɛ me mɔ?”

20Dega mɔ gi tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Gyuda awura mɔ mɛ tɔgɛ kyule abara yɛɛ mɛ laa kolɛ fo de ɔkɛ mɔ foꞌ kii kyu Pɔɔlo kpe nbɛlɛ agyibo mɔ ansi dɔ. Mɛ laa wɔra fɛɛ mɛ kya laarɛ de mɛꞌ taasɛ mɔ-gɛnɔ dɔ ilaa dɔɔdan too. 21Ɔbelɛnsɛ, gɛŋ sa foꞌ kyule sa ɔmɔ. I kya nyiile yɛɛ mɔmɔ dɔ asa mɛ laa bun gyoo mɔ de mɛꞌ mɔɔ mɔ. Mɛ laa don asa ikue-inyɔ. Mɛ ka ntan yela sa mɔmɔ-nyoro yɛɛ nengyene mɛ mɛŋ mɔɔ mɔ mɔ, mɛ maŋ gyi, ne mɛ maŋ nun. Mɛ ti wolaa baala ta. Mɛ san mɛ tɛ mɛ gyoo gɛnɔɔbono fo laa tɔgɛ mɔ daa.” 22Ɔbelɛnsɛ mɔ gi nu gɛnen ilaa idɛ mɔ, ɔ da dega mɔ tii gisu yɛɛ, “Gɛŋ sa foꞌ tɔgɛ ɔko yɛɛ fo buu ilaa idɛ sa me.” Ɔ tɔgɛ gɛnen mɔ, ɔ lɛɛ dega mɔ ɔkpa.

Mɛ Kyu Pɔɔlo Kpe Wura Fɛlisɛ Asɛ

23Nfono mɔ, ɔbelɛnsɛ mɔ gi terɛ mɔ-asogya akpen anyɔ abelɛnsɛ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Belen, fɛꞌ kpaa baala asogya akpen asaꞌ. Nwɛ nnyɔ mɛ laa naa de ayaa, ikue-isa de saalaa mɛ laa gyan abee so, ne nwɛ nnyɔ mɔ mɛ laa keda akpɛ. Fɛ laa kpe Sɛsariya ndɛ gɛnyɛ gɛdɛ, asa adɛberɛ. 24Fɛꞌ laarɛ abee ako sa Pɔɔlo kee de fɛꞌ kyu mɔ kpe Wura Fɛlisɛ asɛ gimu nkpa de alanfiya.”

25Nfono mɔ, asogya ɔbelɛnsɛ mɔ gi ŋmarasɛ ɔwolɛ kyu sa mɔ-isɔɔ mɔ de mɛꞌ kyu kperɛ wura mɔ. Ɔwolɛ mɔ agyɛbi mɔ ne n gyɛ yɛɛ,

26“Wura Fɛlisɛ, me, Kelɔɔdiyusɛ Lisiyasɛ ne n kya ŋmarasɛ gɛnen ɔwolɛ baarɛ mi‑i sa fo faa. Buubuu belɛ gyɛ fo-lɛɛ. N kya faala fo. 27Gyuda awura mɛ keda gɛnen ɔnyen baarɛ mɛ kya laarɛ mɛꞌ mɔɔ. Gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ, nɛ baa bii yɛɛ Rom isa ne ɔ gyɛ. Gɛnen so mɔ, me‑rɛ me-asogya mɔ a loo nno, ne a kpaa sɔgɛ mɔ lii mɔmɔ-abaa dɔ. 28N kya laarɛ de nꞌ nyɛ bii ilaa ibono mɛ darɛ yɛɛ ɔ wɔra mɔ, imɔso nɛ kyu mɔ kpe mɔmɔ Gyuda awura nbɛlɛ agyibo mɔ asɛ. 29Nɛ kyu mɔ kpe gɛnen mɔ, nɛ wu yɛɛ ɔŋ wɔra ilaa nyɛnyɛn ibono i kaaborɛ mɛꞌ mɔɔ mɔ abɛɛ mɛꞌ tii mɔ de obu. 30Nɛ baa bii yɛɛ mɛ da gɛdɛ ibono mɛ kya laarɛ mɛꞌ mɔɔ mɔ. Ayaa abono so mɔ, nɛ tɔgɛ yɛɛ me-adɛꞌ adɛ mɛꞌ kyu mɔ bara fo. Nɛ buu sa Gyuda awura mɔ yɛɛ abono mɛ nyi yɛɛ mɔmɔ‑rɛ mɔ mɛ bo nbɛlɛ mɔ, mɛꞌ kpaa buu ilaa ibono ɔ wɔra ɔmɔ mɔ sa fo. Nɛ sin gɛrɛ, n kya faala fo.”

31Asogya mɔ mɛ nu mɔmɔ-ɔbelɛnsɛ mɔ asɛ. Imɔso gɛnen gɛnyɛ gɛbono mɔ, mɛ kyu Pɔɔlo kyu kpaa loo Antipatirisɛ ɔsowolɛ so. 32Gɛdɛ kɛsɛ mɔ, asogya abono mɛ naa de ayaa mɔ mɛ taa Pɔɔlo yɛgɛ nno, ne mɛ kii kpe mɔmɔ-gɛsun ɔwɔraten gɛkpen mɔ dɔ. I san abono mɛ gyan abee so mɔ ne nan sun Pɔɔlo kpaa loo Sɛsariya. 33Mɛ kpaa loo nno mɔ, mɛ kyu ɔwolɛ mɔ de Pɔɔlo kyu wɔra Wura Fɛlisɛ abaa dɔ.

34Wura Fɛlisɛ gi kalɛ ɔwolɛ mɔ ta mɔ, ɔ taasɛ Pɔɔlo nfono ɔ lii mɔ. Ne Pɔɔlo gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ Silisiya. 35Wura mɔ gi nu gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Abono fo‑rɛ ɔmɔ fɛ bo nbɛlɛ mɔ mɛ ti ba mɔ, nan nu fo-gɛnɔ dɔ ilaa.” Nfono mɔ, wura mɔ yɛɛ mɛꞌ kyu Pɔɔlo kpaa tii de obu Wura Hɛrodɛ gɛwi de asogya mɛꞌ dii mɔ.

24

Gyuda Awura Mɛ Tɔgɛ Pɔɔlo Ilaa Sa Wura Fɛlisɛ

1Nkɛ nnun gɛmara mɔ, Gyuda awura asunbi alɛɛbo gɛmu ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Ananayasɛ mɔ, mɔ‑rɛ mɔmɔ-abelɛnsɛ ako de mɔmɔ-gɛnɔ ɔlɛɛbo ɔbono mɛ kya terɛ yɛɛ Tɛtulusɛ mɔ mɛ kpe Sɛsariya de mɛꞌ kpaa tɔgɛ ilaa ibono Pɔɔlo gi wɔra mɔ sa Wura Fɛlisɛ.

2Mɛ bo Wura Fɛlisɛ asɛ mɔ, ɔ terɛ mɔmɔ-gɛnɔ ɔlɛɛbo, Tɛtulusɛ ba ansi dɔ, ne Tɛtulusɛ gi koso yelɛ ne o yii gɛsɛ ɔ kya tɔgɛ ilaa ibono mɛ tɔgɛ yɛɛ Pɔɔlo gi wɔra mɔ. Ɔ tɔgɛ yɛɛ,

“Wura belɛ, nɛ bugi fo gɛpɛ, fo so mɔ, aye Gyuda awura a kpɛ a kya nyɛ gisen yuuli aye-gɛkyena dɔ. A wu yɛɛ fo kya sa aye so gɛwɔnsa dɛnsɛ. Imɔso ilaa dɛnsɛ ibono i kya lɔrɔ aye-isowolɛ ne fo kya bara. 3Wura dɛnsɛ, gɛten kamaasɛ de ilaa kamaasɛ dɔ mɔ, a kya yen fo ne a kya faala fo kyu lii ilaa idɛ so.

4“Gɛnɔɔbono i laa wɔra ne maŋ waala fo-ilaa so mɔ, nan buu kpenkpesen. Imɔso n kya kolɛ fo, nyɛ gisen de foꞌ nu aye asɛ ŋmaraa. 5A wu yɛɛ gɛnen ɔnyen baarɛ mɛŋ boran daa ne ɔŋ boran. Gyanꞌ de gɛsinkpan gɛten kamaasɛ mɔ, ɔ kya yogesi Gyuda awura mɔ gikyɔ-gikyɔ, ne ɔ gyɛ ɔgyangbarabo ɔko sa gikpen gibono mɛ fuɛ ɔson ɔkpa, ne mɛ san mɛ kya son daa Yesu Nasarɛtɛnyen mɔ. 6Nkana ɔ laarɛ fɛɛ ɔꞌ kpaa kyɔlesɛ aye Gyuda awura Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ, ne a keda mɔ [kyu kpe aꞌ kpaa gyi mɔ-nbɛlɛ kyu naa de aye Gyuda awura nbara ɔkpa so. 7Nfono mɔ, Rom awura asogya ɔbelɛnsɛ ɔbono mɛ kya terɛ yɛɛ Lisiyasɛ mɔ gi kpaa sɔgɛ mɔ ɔlon so lii aye-abaa dɔ ne mɛ kyu mɔ ba fo asɛ gɛrɛ faa. 8Asogya ɔbelɛnsɛ mɔ gi tɔgɛ yɛɛ aye abono a kyu ɔnyen baarɛ wɔra nbɛlɛ dɔ mɔ aꞌ ba fo asɛ]. Fo gbaa-gbaa fo taasɛ mɔ mɔ, fo laa wu yɛɛ ilaa kamaasɛ ibono a kya tɔgɛ yɛɛ ɔ wɔra mɔ i gyɛ gɛsintin.”

9Gyuda awura abono mɛ bo nno mɔ pɛwu kee mɛ kɔɔlɛ kyule yɛɛ ibono Tɛtulusɛ gi buu mɔ, i gyɛ gɛsintin.

Pɔɔlo Gi Buu Mɔ-Gɛnɔ Wura Fɛlisɛ Ansi Dɔ

10Tɛtulusɛ gi buu mɔmɔ Gyuda awura mɔ gɛnɔ ta mɔ, Wura Fɛlisɛ gi lɛɛ gibaa nyiile Pɔɔlo yɛɛ mɔ, mɔ, oꞌ buu mɔ-lɛɛ. Pɔɔlo, mɔ, gi lɛɛ mɔ-gɛnɔ yɛɛ,

“I bo me ɔkon yɛɛ fo-ansi dɔ ne nan lɛɛ me-gɛnɔ. I kya nyiile yɛɛ fo kya gyi aye Gyuda awura nbɛlɛ mɔ, i mɛŋ gyɛ ndɛ. 11Nɛ kpe Gyɛrusalem nꞌ kpaa son Wurubuaarɛ mɔ, ndɛ i laa wɔra daa fɛɛ nkɛ gudu nnyɔ. Fo laa taalɛ taasɛ ako de foꞌ nu imɔ dɔ gɛsintin. 12Gɛnen nkɛ nbono n darɛ pɛwu faa dɔ mɔ, gɛkaako ɔko mɛŋ nu me so yɛɛ me‑rɛ ɔko a kya sɔɔ akyɔɔlɛ abɛɛ n kya yogesi sakpii Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ abɛɛ mɔmɔ-akyangbon dɔ abɛɛ ɔsowolɛ so giyan. 13Gɛnen ilaa ibono mɛ dɛ ma‑a gyanꞌ me so faa, mɛ nyi yɛɛ i gyɛ gɛsintin mɔ, mɛꞌ nyiile. Mɛ maŋ taalɛ tɔgɛ de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ i gyɛ gɛsintin. 14Ibono nɛ wu ne nan kyule sa fo yɛɛ i gyɛ gɛsintin mɔ ne n gyɛ yɛɛ n kya son Wurubuaarɛ ɔbono aye-naanaana mɛ son mɔ kyu naa daa de ɔkpa ɔbono gɛnen asa adɛ mɛ darɛ yɛɛ me nɛ fuɛ ɔson ɔkpa mɔ. Ilaa kamaasɛ ibono i bo aye-naana Mosisi nbara iwolɛ dɔ de ibono i bo Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo iwolɛ dɔ mɔ, me kee nɛ sɔɔ imɔ gyi. 15Gɛnɔɔbono aye Gyuda awura ansi a gyanꞌ mɔ, me kee me-ansi a gyanꞌ gɛnen yɛɛ Wurubuaarɛ laa kyingi anyamesɛ pɛwu, abono mɔmɔ-asen dɔ i boran sa mɔ mɔ de abono mɛ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ pɛwu, de oꞌ gyi mɔmɔ-nbɛlɛ. 16Lii gɛnen so mɔ, me berɛ, nɛ kyu too me-nyoro so yɛɛ nan wɔra daa ilaa ibono n nyi me-gisen dɔ yɛɛ i boran mɔ wolɛ. Maŋ wɔra Wurubuaarɛ abɛɛ nyamesɛ ilaa nyɛnyɛn.

17“Nɛ kpe Gyɛrusalem mɔ, i kɛɛla. I gyi nsi pɛi ne nɛ kii kpe nno nperɛ dɔ faa. Nɛ kpe nꞌ kpaa son Wurubuaarɛ mɔ, nɛ kyu aterenbi kperɛ me-nanboana Gyuda awura de mɛꞌ kyu yɛ sa ayenbo ne nɛ lɛɛ asunbi sa Wurubuaarɛ. 18Asunbi ne nꞌ yelɛ n kya lɛɛ ne aye Gyuda awura ako mɛ baa tu me Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ. Pɛi ne nan loo obu mɔ dɔ mɔ, nɛ wolaa lɛɛ me-nyoro lii ilaa kyosɛ dɔ itiibilaa ɔkpa so. Gɛnen owi ɔbono mɔ sakpii ɔko mɛŋ taa bo me asɛ nno, ne meŋ kii wɔra ɔlanba tii asa aso. 19Gɛnen aberɛ abono mɔ, Gyuda awura ako mɛ baa tu me nno. Mɛ lii Esiya gɛsinkpan so. Nkana nengyene fɛɛ nɛ taa wɔra ilaa iko nno mɔ gɛnen Gyuda awura abono ne i kaaborɛ fɛɛ mɛꞌ baa yelɛ fo-ansi dɔ gɛrɛ de mɛꞌ tɔgɛ ilaa ibono mɛ wu me nɛ wɔra mɔ. 20Asa abono mɛ yelɛ gɛrɛ faa, mɛꞌ tɔgɛ ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ wu lii me so owi ɔbono mɛ kperɛ me aye Gyuda awura nbɛlɛ agyibo mɔ asɛ mɔ. 21Ilaa kolon ibono n kya nyingi ne mɛ laa taalɛ tɔgɛ yɛɛ nɛ wu mɔ ne n gyɛ yɛɛ n yelɛ nbɛlɛ ogyiten mɔ, nɛ kpen ken-ken tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, ‘Ilaa ibono nɛ tɔgɛ ne nɛ loo fɛye-nbɛlɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ gɛkaako Wurubuaarɛ laa kyingi anyamesɛ pɛwu.’ ”

22Wura Fɛlisɛ ti wolaa o nyi Yesu ɔson ɔkpa mɔ so ilaa dandan. Imɔso ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Asogya ɔbelɛnsɛ Lisiyasɛ mɔ gi ba mɔ, nan kerɛ fɛye-ilaa idɛ dɔ.” Ɔ tɔgɛ sa ɔmɔ gɛnen mɔ ne ɔ kosorɛ nbɛlɛ mɔ yela. 23Nfono mɔ, ɔ tɔgɛ sa asogya ɔbelɛnsɛ ɔbono ɔ kya kerɛ Pɔɔlo so mɔ yɛɛ ɔ laa san dii mɔ mɔ, ɔꞌ yɛgɛ mɔ ɔꞌ nyɛ mɔ-nyoro ŋmaraa. Yɛɛ nengyene fɛɛ ilaa iko i tiri mɔ ne mɔ-nanboana mɛ laa sa mɔ mɔ, ɔꞌ sa mɔmɔ ɔkpa de mɛꞌ kyu bara mɔ.

Wura Fɛlisɛ Gi Sun Mɛꞌ Kpaa Kyu Mɔ Ba Mɔ‑rɛ Mɔ-Ka Asɛ

24Nkɛ kalɛsɛ gɛmara mɔ, Fɛlisɛ gi lii gɛtɛɛko ba, mɔ‑rɛ mɔ-ka Dirusila. Mɔ-ka mɔ gyɛ daa Gyudakyii. Mɛ ba gɛnen mɔ, wura mɔ gi sun kpaa terɛ Pɔɔlo, ne o nu ilaa ibono Pɔɔlo gi tɔgɛ kyu lii Kirisito Yesu ɔson mɔ so mɔ.

25Pɔɔlo kya tɔngɛ ɔ kya kpe mɔ, ɔ baa tɔgɛ kyu lii gɛsintin gigyi, nyamesɛ nyoro gikedabi, de gɛkaabono Wurubuaarɛ laa baa gyi anyamesɛ nbɛlɛ mɔ so. Nfono mɔ, i wɔra Wura Fɛlisɛ gifuu gikyɔ ne ɔ tɔgɛ sa Pɔɔlo yɛɛ, “Koso naa gɛnen. Owi ɔbono nɛ kii nyɛ me-nyoro mɔ, nan yɛgɛ de mɛꞌ terɛ fo de aꞌ kii kyena.” 26Gɛnen owi ɔbono kee mɔ, Wura Fɛlisɛ kya laarɛ fɛɛ Pɔɔlo ɔꞌ sa mɔ ilaa iko de ɔꞌ taa mɔ yɛgɛ. Lii gɛnen so mɔ, ɔ san ɔ kya sun kpaa terɛ Pɔɔlo belen-belen ne mɔ‑rɛ mɔ mɛ kya kyena gyi nsingyi.

Fɛsitusɛ Gi Baa Yii Wura Fɛlisɛ Giyaa Dɔ, Ɔ Laa Gyi Pɔɔlo Nbɛlɛ

27Nsi nnyɔ gɛmara mɔ, Pɔsiisɛ Fɛsitusɛ ne mɛ san kyu baa yii Wura Fɛlisɛ giyaa dɔ. Wura Fɛlisɛ kya laarɛ ɔꞌ wɔra ilaa iko de iꞌ wɔra Gyuda awura ɔkon so mɔ, ɔ yɛgɛ Pɔɔlo gi sii obu mɔ dɔ nfono mɛ tii mɔ mɔ.

25

1Wura Fɛsitusɛ gi kpe Sɛsariya ɔꞌ kpaa gyi gɛwura mɔ, imɔ nkɛ nsa mɔ, ɔ lii nno kyon kpe Gyɛrusalem. 2Nno ne Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de mɔmɔ-abelɛnsɛ gbaaꞌgbaa mɔ mɛ buu mɔmɔ‑rɛ Pɔɔlo nbɛlɛ mɔ sa mɔ ne mɛ kolɛ mɔ yɛɛ 3ɔꞌ wɔra aniya de ɔꞌ wɔra ilaa iko sa mɔmɔ. Ɔꞌ terɛ Pɔɔlo ba Gyɛrusalem nno. Mɛ ŋminde yela yɛɛ mɛ laa bun ɔkpa dɔ gyoo mɔ de mɛꞌ mɔɔ mɔ ɔkpa mɔ dɔ nno.

4Mɛ kolɛ Fɛsitusɛ gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Pɔɔlo tii de obu Sɛsariya ɔsowolɛ so. I maŋ kɛɛla ne me gbaa-gbaa nan kpe nno. 5Imɔso i fo mɔ, fɛꞌ yɛgɛ me‑rɛ abelɛnsɛ abono fɛ nyi mɔmɔ so mɔ aꞌ kpe. Nengyene ɔ wɔra ilaa iko mɔ, fɛꞌ kpaa buu imɔ nno.”

6-7Fɛsitusɛ gi kyena Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ asɛ Gyɛrusalem nno fɛɛ nkɛ gukue abɛɛ nkɛ gudu pɛi ne ɔ lɔɔ kii kyon Sɛsariya. Gyuda awura ako kee mɛ lii Gyɛrusalem kpe Sɛsariya. Wura Fɛsitusɛ gi loo nno mɔ, gɛdɛ kɛsɛ mɔ, ɔ kpaa kyena wura gɛgyapaa gɛbono so mɛ kya kyena gyi asa nbɛlɛ mɔ, ne o sun yɛɛ mɛꞌ kpaa kyu Pɔɔlo ba mɔ-ansi dɔ.

Mɛ kpaa bara Pɔɔlo mɔ, Gyuda awura abono mɛ lii Gyɛrusalem ba mɔ, mɛ yelɛ sindi Pɔɔlo ne mɛ kɛɛ abon belɛ-belɛ gikyɔ gyanꞌ mɔ so, yɛgɛ mɛŋ nyɛ ilaa ibono mɛ laa taalɛ tɔgɛ de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ ibono mɛ tɔgɛ mɔ i gyɛ gɛsintin.

Pɔɔlo Gi Buu Mɔ-Gɛnɔ Fɛsitusɛ Ansi Dɔ

8Pɔɔlo gi lɛɛ mɔ-gɛnɔ yɛɛ, “Meŋ tɔrɔ Gyuda awura abɛɛ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ nbara, ne mɛŋ kii tɔrɔ Rom awura wura belɛ mɔ lɛɛ nbara.” 9Fɛsitusɛ kya laarɛ ɔꞌ wɔra ilaa iko de iꞌ wɔra Gyuda awura mɔ ɔkon so mɔ, ɔ taasɛ Pɔɔlo yɛɛ, “Fo laa kyule de aꞌ kii kpe Gyɛrusalem, de foꞌ kpaa lɛɛ fo-gɛnɔ me-ansi dɔ kyu lii ilaa ibono Gyuda awura adɛ mɛ dɛ ma‑a gyan fo so faa?”

10Pɔɔlo gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Rom awura wura belɛ mɔ ne n kaaborɛ oꞌ gyi me-nbɛlɛ. Mɔ-giyaa dɔ mɔ ne fo tɛ fo kya gyi me-nbɛlɛ faa. Meŋ wɔra Gyuda awura mɔ ilaa nyɛnyɛn iko. Fo gbaa-gbaa kee fo nyi gɛnen. 11Nengyene fɛɛ nɛ taa wɔra ilaa nyɛnyɛn iko ne i kaaborɛ nꞌ wu imɔ so lɛwu mɔ, maŋ kine. Ne kuaa, meŋ wɔra ilaa ibono mɛ dɛ ma‑a gyan me so faa dɔ iko mɔ, ɔko mɛŋ bo ɔkpa de oꞌ kyu me kyu wɔra aye Gyuda awura mɔ abaa dɔ. Kiiri me-nbɛlɛ kpe daa Rom wura belɛ mɔ asɛ.”

12Pɔɔlo gi tɔgɛ gɛnen mɔ, Fɛsitusɛ gi wu mɔ-abelɛnsɛ abono mɛ sin mɛ sin mɔ mɔ, ne mɛ kyu amu sindi abara. Nfono mɔ, ɔ san taasɛ Pɔɔlo yɛɛ, “Fo yɛɛ Rom wura belɛ mɔ ne fo kya laarɛ oꞌ gyi fo-nbɛlɛ? To. Fo laa kpe mɔ asɛ.”

Wura Agiripa Mɔ‑rɛ Mɔ-Pikyii Bɛnisi Mɛ Baa Faala Fɛsitusɛ

13Imɔ idɛ gɛmara mɔ, Wura Agiripa mɔ‑rɛ mɔ-pikyii Bɛnisi mɛ kpe Sɛsariya de mɛꞌ kpaa faala Fɛsitusɛ. 14Mɛ kyena nno nkɛ nko mɔ, Fɛsitusɛ gi kyu Pɔɔlo ilaa mɔ kyu too mɔmɔ-ansi dɔ yɛɛ, “Ɔnyen ɔko bo gɛrɛ. Fɛlisɛ gɛkyena dɔ ne mɛ keda mɔ tii de obu. 15Nɛ kpe Gyɛrusalem mɔ, Gyuda awura abelɛnsɛ de mɔmɔ-asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ mɛ buu ilaa ibono i ba mɔ sa me, ne mɛ kolɛ me yɛɛ nꞌ bun mɔ gipuɛɛ sa mɔmɔ. 16Mɛ kolɛ me gɛnen mɔ, nɛ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, ‘Aye Rom awura berɛ pɛi de aꞌ lɛɛ isa ɔbono a tii mɔ de obu mɔ sa abono mɔ‑rɛ mɔmɔ mɛ bo nbɛlɛ mɔ, gɛnen mɔ, aꞌ gyi mɔ-nbɛlɛ.’

17“Imɔso Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ ba gɛrɛ mɔ, meŋ taa waala owi baa pii. Gɛdɛ kɛsɛ mɔ, nɛ kpaa kyena aye awura gɛgyapaa gɛbono a kya kyena gɛmɔ so gyi nbɛlɛ mɔ ne nɛ sun kpaa terɛ ɔnyen mɔ. 18Abono mɛ kya tɔgɛ yɛɛ mɔmɔ‑rɛ mɔ mɛ bo nbɛlɛ mɔ mɛ koso yelɛ de mɛꞌ tɔgɛ ilaa ibono ɔ wɔra ɔmɔ mɔ, ilaa ibono me-gɛwɔnsa gɛ gyanꞌ yɛɛ mɛ laa tɔgɛ mɔ, i mɛŋ gyɛ imɔ ne mɛ tɔgɛ. 19Ilaa ibono mɛ dɛ lii mɔ so mɔ kpɛi. Akyɔɔlɛ ilaa ne mɛ dɛ kyu naa de mɔmɔ-ɔson nbara so de ɔnyen ɔko ilaa so mɛ kya terɛ ɔnyen ɔbono yɛɛ Yesu. Ɔ ti wolaa wuꞌ, ne ɔbono o tii de obu mɔ dɛ yɛɛ o kyingi lii ibuni dɔ ɔ tɛ de ansi.

20“Gɛnen ilaa idɛ i wɔra me-nwɔnsa dɔ faa sentan. Meŋ bii ilaa ibono nan wɔra de nꞌ kerɛ imɔ dɔ mɔ. Imɔso nɛ taasɛ mɔ yɛɛ ɔ kya laarɛ de oꞌ kii kpe Gyɛrusalem de ɔꞌ kpaa lɛɛ mɔ-gɛnɔ nno kyu lii ilaa ibono asa mɔ mɛ tɔgɛ mɔ so? 21Nɛ taasɛ mɔ gɛnen mɔ, ɔ kolɛ me yɛɛ nꞌ yɛgɛ oꞌ tii de obu gɛrɛ kpaa fo owi ɔbono Rom wura belɛ mɔ laa gyi mɔ-nbɛlɛ mɔ. Gɛnen so mɔ, me yɛɛ aꞌ keda mɔ yela gɛrɛ kpaa fo owi ɔbono nan yɛgɛ de mɛꞌ kyu mɔ kperɛ wura belɛ mɔ mɔ.”

22Fɛsitusɛ gi tɔgɛ gɛnen ta mɔ, Agiripa gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Me gbaa-gbaa n kya laarɛ de nꞌ nu lii mɔ-gɛnɔ dɔ.” Fɛsitusɛ gi buu sa mɔ yɛɛ, “Ɔkɛ fo laa nu lii mɔ asɛ.”

Fɛsitusɛ Gi Yɛgɛ Mɛ Kyu Pɔɔlo Ba De Agiripa Oꞌ Nu Mɔ-Ilaa

23Gɛdɛ kɛsɛ mɔ, Agiripa mɔ‑rɛ mɔ-pikyii Bɛnisi mɛ gyere lɔrɔ nyoro mɔmɔ-gɛwuragyi ɔkpa so, ne mɔmɔ‑rɛ abelɛnsɛ abono mɛ kya kerɛ asogya akpen mɔ so mɔ de ɔsowolɛ mɔ so anyamesɛ gbaaꞌgbaa mɔ mɛ kyon kpe nfono mɛ kya kpaa gyanꞌ gyi nbɛlɛ mɔ, ne Fɛsitusɛ gi yɛgɛ mɛ kpaa kyu Pɔɔlo kpe mɔmɔ asɛ nno. 24Nfono ne Fɛsitusɛ gi taasɛ yɛɛ, “Wura Agiripa de fɛye abono pɛwu fɛ bo aye asɛ gɛrɛnaa mɔ, fɛ wu gɛnen ɔnyen baarɛ? Gyuda awura abono mɛ bo Gyɛrusalem mɔ de Gyuda awura abono mɛ bo gɛrɛ kee mɔ mɛ nyida mɔ sa me. Mɛ kya kpen mɛ kya tɔgɛ mɛ kya sa me yɛɛ nꞌ yɛgɛ ɔꞌ wɔra ɔmɔɔsɛ. 25Mi‑i me mɔ, meŋ wu ilaa ibono ɔ wɔra ne i kaaborɛ ɔꞌ wɔra ɔmɔɔsɛ mɔ. Mɔ gbaa-gbaa gi kolɛ me yɛɛ aꞌ kyu mɔ kpe wura belɛ mɔ ansi dɔ de oꞌ gyi mɔ-nbɛlɛ. Imɔso me yɛɛ nan yɛgɛ de mɛꞌ kyu mɔ kpe wura belɛ mɔ asɛ. 26Meŋ nyi ilaa kolon kiti‑i ibono nan ŋmarasɛ kyu bunge me-wura belɛ mɔ. Gɛnen so ne nɛ yɛgɛ mɛ kyu mɔ kyu ba fɛye-ansi dɔ faa, titirigu mɔ, fo Wura Agiripa. Nengyene a taasɛ nu mɔ-gɛnɔ dɔ ilaa dandan mɔ, nan nyɛ ilaa iko ŋmarasɛ kyu bunge aye-wura belɛ mɔ. 27Nan kyu isa ɔbono mɛ keda tii de obu mɔ bunge giyan ne meŋ ŋmarasɛ ilaa ibono kaasɛ mɔ gi wɔra mɔ, me asɛ mɔ, i gyɛ ilaa ibono iŋ bo gɛsɛ.”

26

Pɔɔlo Gi Buu Mɔ-Gɛnɔ Sa Agiripa

1Fɛsitusɛ gi tɔgɛ gɛnen ta mɔ, Agiripa gi tɔgɛ sa Pɔɔlo yɛɛ, “Fo bo ɔkpa de foꞌ buu fo-gɛnɔ.”

Nfono ne Pɔɔlo gi diirɛ mɔ-gibaa ne ɔ lɛɛ mɔ-gɛnɔ yɛɛ, 2“Wura Agiripa, nɛ wɔra gimu dɛnsɛ gikyɔ yɛɛ nan nyɛ gɛnɔ lɛɛ ilaa ibono Gyuda awura mɔ mɛ dɛ ma‑a gyan me so mɔ pɛwu fo-ansi dɔ ndɛ. 3I kya nyiile yɛɛ aye Gyuda awura itiibilaa mɔ de aye-ɔson ilaa ibono so a kya kyena sɔɔ akyɔɔlɛ mɔ, fo berɛ fo nyi imɔ pɛwu kpaa lii. Imɔso n dɛ fo giserɛ, nyɛ gisen de foꞌ nu me asɛ.

4“Kpɛ kyu lii me-gidega dɔ, aye Gyuda awura mɔ ɔkamaasɛ nyi me-gidebi. Mɛ nyi lii ko‑o giyiigɛsɛ gɛnɔɔbono nɛ kyu kyena saarɛ me gbaa-gbaa me-gɛwi awura mɔ. 5Mɛ nyi me mɔ, iŋ gyɛ ndɛ. Nengyene mɛ laa kyule tɔgɛ gɛsintin mɔ, nkana mɛ laa lɛɛ me-gɛnɔ yɛɛ n dɛ aye-ɔson mɔ dɔ imɔ-ɔkpa so ibono n kya gyi aye Farasii gikpen mɔ nbara ilaa so gɛsintin. 6Me-ansi a gyanꞌ ilaa dɛnsɛ ibono Wurubuaarɛ gi ka yela sa aye-naanaana mɔ so. Imɔso ne nɛ loo nbɛlɛ ndɛꞌ faa. 7Aye asa akpen gudu anyɔ mɔ pɛwu ansi a gyanꞌ daa gɛnen ilaa ibono Wurubuaarɛ gi ka yela sa aye mɔ so. Imɔso ne a kya son Wurubuaarɛ gɛnyɛ de gɛpɛ mɔ. O, me-wura, kyu lii gɛnen ilaa ibono so ne aye Gyuda awura mɔ yɛɛ me‑rɛ ɔmɔ a bo nbɛlɛ faa. 8I wonɛ ne aye Gyuda awura aŋ kya laarɛ aꞌ sɔɔ imɔ gyi yɛɛ Wurubuaarɛ laa taalɛ kyingi anyamesɛ daa?

9“Me gbaa-gbaa ɔbono n yelɛ faa, nkana nɛ sa gɛwɔnsa yɛɛ i kaaborɛ nꞌ nyida Yesu Nasarɛtɛnyen mɔ-lɛɛ ɔson mɔ gɛnɔɔbono ɔkara nan taalɛ mɔ. 10Gɛnen ne nɛ naa kyena wɔra Gyɛrusalem ɔsowolɛ so ne. Gɛnen owi ɔbono mɔ aye Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ mɛ kya sa me ɔkpa de nꞌ kpaa keda asa abono mɛ kya naa de Yesu so son Wurubuaarɛ mɔ kyu tii de obu. Iŋ gyɛ ɔmɔ-gikeda tii mɔ wolɛ gbaa. Nengyene nbɛlɛ agyibo mɛ tɔgɛ yɛɛ gɛnen asa abono mɛꞌ wɔra amɔɔsɛ mɔ, me kee n kya kyule yɛɛ mɛꞌ mɔɔ mɔmɔ. 11Nɛ ti naa kyena biidɛ mɔmɔ-giso aye-akyangbon dɔ, ne nɛ nyise mɔmɔ de mɛꞌ kine Yesu-lɛɛ ɔkpa mɔ. Nɛ tansi wɔra mɔmɔ gɛnɔ kaaborɛ nɛ dabɔlɛ buu mɔmɔ-ayaa kpaa ka mɔmɔ-ansi koo-koo asafo isowolɛ so.

12“Nkana gɛnen ilaa idɛ kee ne nɛ koso n kya kpe Damasikosɛ nꞌ kpaa wɔra. Pɛi ne nan koso mɔ, aye Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ mɛ sa me mɔmɔ-gibaa dɔ ɔwolɛ. 13Me-wura, n kya kpe mɔ, nɛ kpaa fo gɛtɛɛko mɔ, i laa wɔra fɛɛ owi kenken gerɛ-gerɛ mɔ, n baa kerɛ mɔ, fatela belɛ ɔko ne n lii Wurubuaarɛ dɔ baa kyaabɔɔ me‑rɛ abono a naa mɔ. Fatela mɔ kya wu don owi gbaa. 14Aye pɛwu a lii tɔrɔ, ne nɛ nu gigyɛbiꞌ giko gi terɛ me ne gi taasɛ me de aye Hiiburu gɛdɛ dɔ yɛɛ, ‘Sɔɔlo, Sɔɔlo, menɛ n wɔra ne fo kya ka me-ansi gɛnen? Fo kine yɛɛ fo maŋ nu fo-wura gɛdɛ mɔ, fo kya mɔɔ fo-nyoro daa.’

15“Ɔ tɔgɛ me gɛnen mɔ, nɛ taasɛ yɛɛ, ‘Me-wura ɔmɔ ne?’ Ne ɔ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, ‘Me Yesu ɔbono fo kya ka ansi mɔ ne. 16Koso yelɛ fo-ayaa so. Nɛ lɛɛ me-nyoro nyiile fo de nꞌ lɛɛ fo yela de foꞌ wɔra me-gɛsun ɔwɔrabo. Fo laa tɔgɛ me-ilaa ibono fo wu ndɛ faa de ibonoana nan baa lɛɛ nyiile fo mɔ sa asa. 17Nan mɔlɛgɛ fo lii fo gbaa-gbaa fo-adɛ Gyuda awura abaa dɔ de asa sɛnsɛ kee abaa dɔ. Nan keda fo sun 18abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ asɛ de foꞌ kpaa bugi mɔmɔ-ansi de mɛꞌ lii gibiri dɔ ba fatela mɔ asɛ de mɛꞌ nyɛ lii ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ abaa dɔ kii ba Wurubuaarɛ asɛ de Wurubuaarɛ oꞌ kyu mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ mɔmɔ de mɛꞌ nyɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ laa sa abono pɛwu ɔ lɔrɔ yela sa mɔ-nyoro kyu naa de mɔmɔ-gikagyan gibono mɛ ka gyan me so mɔ.’

Wurubuaarɛ Gi Nyiile Pɔɔlo Ilaa Mɔ, Ɔ Mɛŋ Wɔra Gisomaanu

19“O Wura Agiripa, Yesu gi lii Wurubuaarɛ dɔ baa tɔgɛ sa me gɛnen mɔ, meŋ wɔra gisomaanu. 20Imɔso n naa mi‑i tɔgɛ mi‑i sa asa yɛɛ mɛꞌ nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ de mɛꞌ lii ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ kii ba Wurubuaarɛ asɛ. Nɛ tɔgɛ ɔmɔ yɛɛ mɛꞌ wɔra ilaa ibono i laa nyiile yɛɛ mɛ nu ɔmɔ-nyoro gɛsɛ gɛsintin. Nɛ yii gɛsun gɛdɛ gɛsɛ lii daa Damasikosɛ ɔsowolɛ so, ne nɛ kpe kpaa loo Gyɛrusalem kyon kpaa naa gyanꞌ de Gyudiya gɛsinkpan so. N kya kpe asa abono mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ asɛ kee. 21Imɔ idɛ so ne owi ɔbono n bo Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ mɔ Gyuda awura ako mɛ kpaa keda me ne mɛ laarɛ mɛꞌ mɔɔ me mɔ.

22“Wurubuaarɛ, mɔ, gi kpaa me gɛnen‑n baa fo ndɛ gɛkɛ gɛdɛ. Imɔ ne n yɛgɛ ne nꞌ san n yelɛ me-ayaa so n kya lɛɛ Yesu ilaa mɔ mi‑i nyiile ɔkamaasɛ, abelɛnsɛ de nbii pɛwu faa. Ilaa ibono n kya tɔgɛ mɔ i gyɛ daa ibono Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ de aye-naana Mosisi mɛ wolaa tɔgɛ yela yɛɛ i laa baa ba mɔ. Meŋ kya tɔgɛ ilaa iko kpɛi. 23Imɔ ne n gyɛ yɛɛ ɔbono Wurubuaarɛ laa sun de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ asa mɔ laa wu ɔlaawusɛ, ne mɔ ne nan wɔra nyamesɛ gyangbarasɛ ɔbono ɔ laa daa gikyingi lii ibuni dɔ. Ɔ laa lɛɛ Wurubuaarɛ ilaa nyiile Gyuda awura de asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ pɛwu de iꞌ wɔra fɛɛ fatela sa mɔmɔ.”

Pɔɔlo Ilaa I Mɛŋ Gyɛ Agiripa Ilaa Pobɔrɔ

24Pɔɔlo kya lɛɛ ilaa gɛsɛ gɛnen mɔ, Fɛsitusɛ gi ten mɔ ne ɔ faa mɔ so yɛɛ, “Pɔɔlo, fo kya budi daa do‑o? Fo-ilaa gikasɛ gikyɔ ne n yɛgɛ ne fo kya lɔ giyee faa.” 25Pɔɔlo gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Me-wura, meŋ kya lɔ giyee. Gɛsintin de ɔlaako ginyi ilaa ne nꞌ kya tɔgɛ faa. 26Wura Agiripa berɛ, gɛnen ilaa idɛ i mɛŋ gyɛ mɔ ilaa pobɔrɔ. Gɛnen so ne nɛ taalɛ bugi me-gisen n kya tɔngɛ de mɔ faa. Ilaa ibono i ba ne nꞌ kya tɔgɛ imɔ so ilaa faa, i mɛŋ gyɛ ŋara dɔ. 27Wura Agiripa, fo kya sɔɔ ilaa ibonoana Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ tɔgɛ mɔ gyi? N nyi fo so yɛɛ fo sɔɔ imɔ gyi.”

28Nfono mɔ Wura Agiripa gi taasɛ Pɔɔlo yɛɛ, “Fo nyi yɛɛ fo laa taalɛ kyɛɛgɛ me de nꞌ wɔra Kirisito ɔsonbo kusaa gɛnen?” 29Pɔɔlo gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Kusaa daa‑o, i laa kɛɛla daa‑o, me berɛ, n kya dalaa n kya kolɛ Wurubuaarɛ mi‑i sa fo‑rɛ abono mɛ kya nu me asɛ gɛrɛ ndɛ faa pɛwu yɛɛ Wurubuaarɛ ɔꞌ yɛgɛ fɛꞌ wɔra fɛɛ me. Gɛnen mɔ me-abaa dɔ lɛɛ agbangbaran adɛ wolɛ ne Wurubuaarɛ ɔꞌ maŋ sa ɔꞌ yɛgɛ de aꞌ loo fɛye ɔko‑rɛ ɔko abaa dɔ.”

Rom Awura Abelɛnsɛ Mɛ Kerɛ Mɔ, Pɔɔlo Gi Gyi Aso

30Pɔɔlo gi tɔngɛ ta mɔ, Wura Fɛsitusɛ, Wura Agiripa, mɔ-ka Bɛnisi, de asɛnsɛ abono pɛwu mɔmɔ‑rɛ mɔ mɛ tɛ mɛ kya nu mɔ asɛ mɔ mɛ koso lii ɔkyii belɛnsɛ. 31Mɛ lii gɛnen mɔ, mɛ tɔgɛ kyule abara yɛɛ, “Gɛnen ɔnyen baarɛ mɛŋ taa wɔra ilaa ibono i kaaborɛ fɛɛ ɔꞌ wɔra ɔmɔɔsɛ abɛɛ mɛꞌ keda mɔ tii de obu.” 32Nfono mɔ, Agiripa gi tɔgɛ sa Fɛsitusɛ yɛɛ, “Nengyene fɛɛ gɛnen ɔnyen baarɛ ɔ mɛŋ kolɛ yɛɛ wura belɛ mɔ ne oꞌ gyi mɔ-nbɛlɛ mɔ, nkana a laa taa mɔ yɛgɛ de ɔꞌ naa ɔ kya kpe.”

27

Pɔɔlo Gi Kyu Gikolii De Oꞌ Kpe Rom

1Imɔ gɛmara mɔ, Wura Fɛsitusɛ mɔ‑rɛ mɔ-abelɛnsɛ mɔ mɛ tɔgɛ kyule abara yɛɛ Pɔɔlo mɔ‑rɛ mɔ-nanboana mɛꞌ loo gikolii kyu kpe Itali gɛsinkpan so. Mɛ kyu Pɔɔlo de asa abono mɛ keda ɔmɔ kyu tii de ibu mɔ dɔ ako kyu wɔra ɔbelɛnsɛ ɔko abaa dɔ. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Gyuliyusɛ. Mɔ ne n kya kerɛ Rom awura asogya gikpen gibono mɛ kya terɛ yɛɛ Ɔgusitan gikpen mɔ so. 2Me‑rɛ Pɔɔloana a nyɛ gikolii giko gibono gi lii Adiramatiyum ɔsowolɛ so. Gikolii mɔ gi laa naa-naa de Esiya isowolɛ so nfono akolii belɛ-belɛ a kya kpaa yelɛ mɔ. Imɔso a dii loo gikolii mɔ dɔ, ne a kyon. Ɔnyen ɔko bo aye dɔ, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Arisetaakusɛ. Ɔ lii Tɛsalonika ɔsowolɛ ɔbono ɔ bo Masadoniya gɛsinkpan so mɔ.

3Gɛdɛ kɛsɛ mɔ, a kpaa loo Sidon ɔsowolɛ so. Ɔbelɛnsɛ Gyuliyusɛ gi kerɛ Pɔɔlo so dɔɔdan. I lii fɛɛ ɔ sa mɔ ɔkpa yɛɛ ɔ laa taalɛ kpaa faala mɔ-kyɛmenɛana de mɛꞌ nyɛ sa mɔ ilaa tirisɛ de oꞌ kyu kpe ɔkpa mɔ.

4A lii Sidon kyon a kya kpe mɔ, afuu a kya da lii de aye-ansi dɔ. Imɔso a naa de gikyaafiya gibono mɛ kya terɛ gimɔ yɛɛ Saapurosɛ mɔ gikun dɔ kyon 5kpaa naa de nkyu mɔ nsansana. Ne a kpaa sindi Silisiya de Panfiliya nsinkpan so, ne a kyon kpaa loo Mira ɔsowolɛ ɔbono ɔ bo Lisiya gɛsinkpan so mɔ. 6A fo nno mɔ, a lii gikolii gibono dɔ. Ɔbelɛnsɛ Gyuliyusɛ gi kpaa wu gikolii giko. Gikolii mɔ gi lii Alɛsandiriya gi kya kpe Itali gɛsinkpan so. Imɔso o kyu aye kyu wɔra gɛnen gikolii gɛbono dɔ.

7Gikolii mɔ gi naa faa dɛɛ-dɛɛ gɛnen‑n nkɛ kalɛsɛ nko. Afuu a yɛgɛ i wɔra ɔlon sa aye pɛi ne a kpaa loo Kinidusɛ ɔsowolɛ so. Afuu mɔ aŋ kya sa aye ɔkpa de aꞌ nyɛ kpe ansi ntintin. A san kpasa daa de Keriiti gikyaafiya gikun dɔ, ne a kpaa kyon sindi Salimoni nfono apoo mɔ gi bɔɔ mɔ. 8A naa de nfono nkyu gi bɔɔ mɔ, i kii wɔra ɔlon sa aye pɛi ne a kpaa fo gɛtɛɛko mɛ kya terɛ nno yɛɛ Okunten Dɛnsɛ. Nno i sindi Lasiya ɔsowolɛ.

9Pɛi de aꞌ loo Okunten Dɛnsɛ gɛnen mɔ, a wu yɛɛ a kɛɛla ɔkpa dɔ. Gɛnen aberɛ abono mɔ, Gyuda awura gɛnɔ ŋminde gɛkɛ gɛ ti baa kyon. Lii gɛnen gɛkɛ gɛbono kyu kyon mɔ, afuu aberɛ ne. Imɔso fo kyu gikolii naa ɔbon so mɔ, iŋ boran. Nfono mɔ, Pɔɔlo gi ka abono mɛ bo gikolii mɔ dɔ mɔ yɛɛ, 10“Abelɛnsɛ, fɛɛ gɛnɔɔbono n kya wu aye-ɔkpa ɔbono a kya kpe faa, a tɔgɛ yɛɛ aꞌ kpe ansi dɔ mɔ, a laa gyi gyɛrɛbi belɛ. Iŋ gyɛ gikolii mɔ de atɔ mɔ wolɛ. Foŋbii aye gbaa-gbaa kee a laa sii.” 11Gikolii wura mɔ de ɔbono ɔ kya kerɛ gikolii mɔ so mɔ mɛ mɛŋ kyule ibono Pɔɔlo gi tɔgɛ mɔ, ne Ɔbelɛnsɛ Gyuliyusɛ gi nu mɔmɔ-lɛɛ ilaa tɔgɛsɛ mɔ taa Pɔɔlo-lɛɛ gɛnɔ mɔ yɛgɛ. 12Abono mɛ tɔgɛ yɛɛ aꞌ kpe mɔ mɛ nyaakyɔ don aye abono nkana a laarɛ fɛɛ aꞌ sii kyena pɛi mɔ. I kya nyiile yɛɛ nfono a laa sii kyena pɛi mɔ iŋ bo gikyena awo aberɛ. Mɔmɔ-nwɔnsa ne yɛɛ foŋbii mɔ, a laa taalɛ loo Fiinisi ɔsowolɛ so de aꞌ sii kyena nno awo aberɛ mɔ pɛi de aꞌ kii yii ɔkpa. Fiinisi bo Keriiti gɛsinkpan so. Keriiti nno mɔ afuu a kya da lii daa gibaafon kolon wolɛ so. Imɔ ne n gyɛ owi ɔtɔrɔten so. Imɔso a koso Okunten Dɛnsɛ mɔ, ne a yii aye-ɔkpa.

Afuu Belɛ A Tigi Wɔra Aye

13A kya tɔgɛ yɛɛ a laa nyise ɔkpa mɔ, nfono mɔ, afuu abono a laa nen gikolii mɔ kanpɛ mɔ a kya da kyu kpe de nfono so a kya laarɛ de aꞌ kpe mɔ. Abono mɛ bo gikolii mɔ dɔ mɔ, mɛ wu gɛnen mɔ, mɛ mara akyɔlɛ yɛɛ gɛnen afuu abono so mɔ, aye-gikpe mɔ gi laa wɔra ɔdan. Gɛnen so mɔ a loo gikolii mɔ dɔ, ne mɛ sangɛ gikolii mɔ ɔfɛ, ne a yii ɔkpa. A kpɛ san a naa sindi Keriiti gigengen. 14Iŋ taa kɛɛla mɔ, afuu belɛ ako ne n kpɛ kpaa da ginyadon so lii gigengen so. Mɛ kya terɛ gɛnen afuu abono ginyen yɛɛ Owi Ɔbaliiten Soso Afuu.

15Nfono mɔ afuu mɔ a da gikolii mɔ mɔ, iŋ bo awɔrabi de gikolii mɔ giꞌ nyɛ kpe de nfono so a kya laarɛ mɔ. I yɛgɛ afuu mɔ a sola aye‑rɛ gikolii mɔ kpe nfono so afuu mɔ a kya kpe de mɔ. 16Afuu mɔ a sola aye kyu kpaa loo gikyaafiya pii giko gikun dɔ. Mɛ kya terɛ gɛnen gikyaafiya mɔ yɛɛ Kawuda. Nno ne a san kyu gɛnsipɛɛrɛ kyu lɛɛ gikolii pii gibono gi kyaa de gikolii belɛ mɔ lii nkyu mɔ dɔ ne a bɔɔ bɔɔ ifɛ mɔ, ne a kyu gimɔ kyu taga gikolii belɛ mɔ dɔ. 17A lɛɛ gikolii pii mɔ lii nkyu mɔ dɔ gɛnen mɔ, gikolii mɔ apalɛbo mɛ kyu ɔkpa ɔko so ne mɛ kyu ifɛ kyu ŋminde gikolii belɛ mɔ gɛten kamaasɛ pɛwu kyaabɔɔ faa girin de afuu mɔ a mɛŋ sa aꞌ nyɛ kyadɛ gimɔ. I bo gikolii apalɛbo mɔ gifuu yɛɛ afuu mɔ a laa naa sola gikolii mɔ kyu kpe Sɛɛtisɛ nfono giŋɛsii gi da agyɛsi nkyu mɔ dɔ mɔ de gikolii mɔ giꞌ sii. Imɔso mɛ lɛɛ gikuru gibono afuu a kya da gimɔ kyu nen gikolii mɔ mɔ, ne nkyu mɔ gi san gi so gikolii mɔ gi naa gi naa. 18Imɔ gɛnen gbaa mɔ, afuu mɔ a kya da ken-ken, ne i yɛgɛ gikolii mɔ gi kya kyengben. Imɔso gɛdɛ kɛsɛ mɔ mɛ yii gɛsɛ mɛ kya lɛɛ ilaa ibono gikolii mɔ gi so mɔ mɛ kya too nkyu dɔ de gikolii mɔ giꞌ nyɛ koso oduduu.

19Gɛkɛ sasɛ mɔ, mɛ lɛɛ gikolii mɔ nyoro so ilaa tirisɛ iko kyu too nkyu dɔ. 20Owi ɔbono mɔ, soso i wɔra faa tum‑m, ne aŋ baa a kya wu yɛɛ owi ne, abɛɛ gigyɛkpebi ne, nkɛ gikyɔ. Afuu belɛ mɔ a kpɛ san a kya da de ginyadon, aŋ kya tɔrɔ. Imɔso aye-nwɔnsa berɛ giŋ taa baa gi gyanꞌ yɛɛ a laa baa nyɛ nkpa.

Wurubuaarɛ Gi Nyiile Pɔɔlo Yɛɛ

Gikolii Mɔ Dɔ Awura Mɛ Laa Nyɛ Nkpa

21Gɛnen nkɛ nbono mɔ abono pɛwu mɛ bo gikolii mɔ dɔ mɔ mɛ mɛŋ baa mɛ kya gyi sɛi. Nfono mɔ Pɔɔlo gi lii yelɛ mɔmɔ-ansi dɔ ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Me-nanboana, fɛmɛn nu me asɛ de a mɛŋ sa aꞌ koso lii Keriiti mɔ, nkana gɛnen gɛnsipɛɛrɛ de gyɛrɛbi baarɛ ɔnan maŋ tu aye. 22Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa faa, idɛ kon berɛ, n dɛ fɛye giserɛ. Fɛꞌ keda fɛye-nyoro. I kya nyiile yɛɛ fɛye ɔko‑rɛ ɔko maŋ sii nkyu ndɛ dɔ, gɛnen mɔ, gikolii belɛ mɔ wolɛ ne nan wɔra gisiisɛ. 23I mɛŋ gyɛ giyan so ne nɛ taalɛ n kya tɔgɛ fɛye gɛnen. Deeri gɛnyɛ mɔ, me-Wurubuaarɛ ɔbono nꞌ bo mɔ-gibaa dɔ ne mɔ ne nꞌ kya son mɔ, gi yɛgɛ mɔ-ɔsɔɔ ɔko gi lii Wurubuaarɛ dɔ ba me asɛ. 24Ɔsɔɔ mɔ gi buu sa me yɛɛ, ‘Pɔɔlo! Gɛŋ sa foꞌ selɛ gifuu. I gyɛ ibono fo laa yelɛ Rom wura belɛ mɔ ansi dɔ. Nu kee yɛɛ Wurubuaarɛ gi kyule sa fo yɛɛ fo-nanboana abono mɛ bo gikolii gidɛ dɔ pɛwu faa kee mɛ laa nyɛ nkpa.’

25“Imɔso me-nanboana, fɛꞌ keda fɛye-nyoro. Me berɛ, nɛ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi yɛɛ gɛnɔɔbono ɔ yɛgɛ mɔ-ɔsɔɔ mɔ gi baa tɔgɛ sa me faa, gɛnen ne i laa wɔra kee ne. 26Afuu mɔ a laa da gikolii mɔ de aye kyu kpaa fo gikyaafiya giko gigengen.”

Gɛnsipɛɛrɛ Gɛ Tu Gikolii Awura Mɔ

27A koso lii “Okunten Dɛnsɛ” mɔ, imɔ nkɛ gudu nnan mɔ, gɛnen gɛkɛ gɛbono gɛnyɛ mɔ, afuu mɔ a sola aye‑rɛ gikolii mɔ a dɛ aye a naa a naa Adiriya ɔbon belɛ mɔ so. I baa fo gɛnyɛ de nsana mɔ, abono mɛ kya palɛ gikolii mɔ mɛ dɛsɛ yɛɛ nno a fo mɔ, a kya fuude gigengen. 28Gɛnen so mɔ mɛ kaala nkyu mɔ okin kerɛ. Mɛ kaala kerɛ gɛnen mɔ, mɛ wu yɛɛ nfono a naa mɔ, imɔ-okin gyɛ fɛɛ nyamesɛ abaa gisoro gikpadɔ oko. A kpe ansi dɔ ŋmaraa mɔ mɛ kii kaala nkyu mɔ okin kerɛ. Mɛ kaala ginyɔsɛ gibono mɔ, mɛ wu yɛɛ nno-lɛɛ okin mɔ i gyɛ abaa gisoro gikpadɔ gudu ginun. 29Mɛ wu gɛnen mɔ, mɛ selɛ gifuu yɛɛ foŋbii mɔ, i laa naa sola aye kpaa da de afolɛ abono a bo gigengen mɔ fɛɛ. Imɔso mɛ lɛɛ lɛɛ ilaa boduduusɛ inan iko kyu kyɔlɔga de gikolii mɔ gɛmara-gɛmara, ne mɛ san ma‑a dalaa yɛɛ, “Gɛdɛ gɛꞌ kɛ daa de‑e.”

30Gikolii mɔ apalɛbo mɔ ako mɛ laarɛ fɛɛ mɛꞌ selɛ lii gikolii mɔ dɔ. Imɔso mɛ penɛ yɛɛ mɛ kya laarɛ de mɛꞌ kii kyu ilaa boduduusɛ iko kyu kyɔlɔga de gikolii mɔ ansi-ansi bɔla de gɛmara-lɛɛ mɔ. Mɛ kya penɛ gɛnen daa de mɛꞌ nyɛ ŋara lɛɛ gikolii pii gibono gi bo gikolii belɛ mɔ dɔ mɔ gyanꞌ nkyu mɔ so. 31Mɛ kya wɔra gɛnen pɛwu mɔ, Pɔɔlo gi bii mɔmɔ-nwɔnsa dɔ. Imɔso ɔ tɔgɛ sa Ɔbelɛnsɛ Gyuliyusɛ mɔ‑rɛ asogya abono aye‑rɛ ɔmɔ a bo gikolii mɔ dɔ mɔ yɛɛ, “Anyen adɛ mɛ nyi ne mɛ mɛŋ sii kyena gikolii gidɛ dɔ mɔ, fɛye ɔko‑rɛ ɔko maŋ lii. Fɛ laa sii nkyu ndɛ dɔ.” 32Pɔɔlo gi tɔgɛ sa ɔmɔ gɛnen mɔ, asogya mɔ mɛ ŋɛ ifɛ ibono i dɛ gikolii pii mɔ kyaga de gibelɛ mɔ kɛbi, ne gikolii pii mɔ gi kyon de nkyu.

33Gɛdɛ gɛ kya ba gɛꞌ baa kɛ mɔ, Pɔɔlo gi kolɛ abono pɛwu mɛ bo gikolii mɔ dɔ mɔ yɛɛ mɛꞌ gyi agyudɔ. Pɔɔlo gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Ibono fɛye-nwɔnsa gi mɛŋ tɛ fɛye gɛten kolon ne fɛ mɛŋ kya gyi faa, ndɛ imɔ nkɛ gudu nnan ne. 34Imɔso n kya kolɛ fɛye, fɛꞌ gyi agyudɔ de fɛꞌ nyɛ nyɛ ɔlon. Sɛi maŋ wɔra fɛye dɔ ɔko‑rɛ ɔko. Fɛ laa lii gimu nkpa de alanfiya.”

35Pɔɔlo gi tɔgɛ sa ɔmɔ gɛnen ta mɔ, o puru bodobodo ne ɔ dalaa faala Wurubuaarɛ, asa mɔ pɛwu ansi dɔ. Ɔ dalaa ta mɔ, ɔ gbaa bodobodo mɔ ne o yii gɛsɛ ɔ kya gyi. 36Nfono mɔ, i keda mɔmɔ pɛwu kee nyoro, ne mɛ san laarɛ ilaa ikoana, ne mɛ gyi. 37Aye abono pɛwu a bo gikolii mɔ dɔ gɛnen mɔ gɛgyɔnɔ gɛ gyɛ asa nwɛ nnyɔ ikue-isa de saalaa anyamesɛ asee. 38Mɛ gyi kaabo mɔ, mɛ lɛɛ ilaa ibono i bo gikolii mɔ dɔ mɔ too nkyu dɔ de gikolii mɔ giꞌ nyɛ koso oduduu.

Gikolii Mɔ Gi Kyadɛ

39Gɛdɛ gɛ kɛ ne gikolii mɔ apalɛbo mɔ mɛ wu yɛɛ mɛ kya fuude gɛsinkpan so mɔ, mɛ mɛŋ bii yɛɛ gɛsinkpan kolon gɛdɛ ne. Mɛ wu apoo mɔ gigengen gɛtɛɛko, mɔ, mɛ sa gɛwɔnsa yɛɛ i laa sa gikolii belɛ giyelɛ. Imɔso mɛ tɔgɛ kyule abara yɛɛ mɛ laa palɛ gikolii mɔ kpaa yela nno.

40Nfono mɔ mɛ kɛbi ilaa boduduusɛ mɔ mɛ kyu kyɔlɔga de gikolii mɔ mɔ too nkyu dɔ. Mɛ wɔra gɛnen mɔ, mɛ sangɛ ifɛ ibono nkana mɛ kyu ŋminde iyii ibono i kya palɛ gikolii mɔ mɔ. Ne mɛ diirɛ gikolii mɔ ansi dɔ-lɛɛ gikuru belɛ gibono gi kya keda afuu ne i kya nen gikolii mɔ mɔ. Nfono mɔ gikolii mɔ gi yii ansi gi kya kpe de gigengen mɔ so. 41Nno mɔ giŋɛsii gi da agyɛsi belɛ-belɛ, ne gikolii mɔ gi kpaa ŋmɛɛ de amɔ, ne gi sii. Afuu bolonsɛ ako a san a kya da gikolii mɔ gɛmara-gɛmara, gi kya kyadɛ. 42Asogya mɔ mɛ wu gɛnen mɔ, mɛ tɔgɛ kyule abara yɛɛ mɛ laa mɔɔ abono pɛwu mɛ keda tii de ibu ne mɛ kyu ɔmɔ kyu wɔra mɔmɔ-abaa dɔ mɔ. I mɛŋ gyɛ gɛnen mɔ, foŋbii mɔmɔ ako mɛ laa naa tɔɔlɛ lii gigengen so de mɛꞌ selɛ.

43Ɔbelɛnsɛ Gyuliyusɛ ɔbono ɔ kya kerɛ asogya gikpen mɔ so mɔ berɛ kya laarɛ de ɔꞌ mɔlɛgɛ Pɔɔlo de ɔꞌ nyɛ nkpa. Imɔso ɔ gya asogya mɔ yɛɛ mɛ mɛŋ sa mɛꞌ wɔra gɛnen. Ɔ tɔgɛ abono mɛ bo gikolii mɔ dɔ mɔ yɛɛ, “Fɛye abono fɛ nyi nkyu mɔ, fɛꞌ daa gitin loo nkyu mɔ dɔ de fɛꞌ tɔɔlɛ lii gigengen. 44Fɛye asɛnsɛ mɔ, mɔ, fɛꞌ keda iyii ibono i kyadɛ kyadɛ i gyanꞌ nkyu mɔ so mɔ kyu lii gigengen.” Gɛnen ne a san wɔra ne aye pɛwu a nyɛ lii gimu nkpa de alanfiya.

28

A Loo Malita Ɔsowolɛ So

1A dii gyanꞌ gigengen so gimu nkpa de alanfiya pɛi ne a nyɛ bii yɛɛ mɛ kya terɛ gɛsinkpan gɛbono ginyen yɛɛ Malita. 2Nono asa mɛ kyu gɛsalaarɛ kerɛ aye so dandan. Mɛ sɔɔ aye pɛwu abaa anyɔ. Nyangbon kya da, ne i bo awo. Imɔso mɛ wɔra ɔgya sa aye yɛɛ aꞌ wolɛ.

3Pɔɔlo gi kpaa koola ngya, ɔ dɛ ɔ kya wɔra ɔgya mɔ dɔ mɔ, nkyɛɛ giwɔɔ gi bo gɛgya gɛko dɔ. Ɔgya mɔ awulewule so mɔ giwɔɔ mɔ gi da lii gɛgya mɔ dɔ, ne gi kyaga Pɔɔlo gi san gi kyɔlɛ de mɔ-gibaa. 4Nno asa mɛ wu gimɔ gi kyɔlɛ de mɔ-gibaa gɛnen mɔ, mɛ tɔgɛ sa abara yɛɛ, “Imɔ idɛ berɛ, iŋ bo sɛi, gɛnen ɔnyen baarɛ gyɛ daa asa ɔmɔɔbo. Ɔbono ɔ kya ka ilaa nyɛnyɛn gikɔ mɔ maŋ kyule yɛɛ ɔꞌ nyɛ nkpa. I mɛŋ gyɛ gɛnen mɔ, gɛnɔɔbono ɔ ti nyɛ lii ɔbon belɛ mɔ dɔ gimu nkpa de alanfiya faa, nkana iŋ ti ta ne?”

5Pɔɔlo gi ŋmanyan mɔ-gibaa mɔ, ne i lɛɛ giwɔɔ mɔ too ɔgya mɔ dɔ. Iŋ wɔra mɔ sɛi. 6Asa mɔ mɛ san mɛ tɛ mɔ, mɔmɔ-nwɔnsa gi gyan daa yɛɛ Pɔɔlo laa kpɛ punge ne, abɛɛ i laa kpɛ ŋmaa mɔ ŋmɛɛ de oꞌ wuꞌ ayaa abono so ne. Mɛ gyoo gɛnen‑n kɛɛla kpon, mɛŋ taa wu yɛɛ ilaa iko i wɔra mɔ. Nfono mɔ, mɛ kyɛɛgɛ mɔmɔ-nwɔnsa ne mɛ san tɔgɛ yɛɛ, “Gɛnen ɔnyen baarɛ tɛ faa, ɔ gyɛ daa ɔkperɛ ɔko!”

7Ɔsowolɛ ɔbono so wura mɔ bo nsinkpan sindi nfono aye‑rɛ Pɔɔlo a tɛ a kya wolɛ ɔgya mɔ. Mɛ kya terɛ wura mɔ-ginyen yɛɛ Pubilasɛ. Ɔ yɛgɛ aꞌ loo mɔ asɛ ne ɔ keda aye gisafo nkɛ nsa. 8Pubilasɛ baarɛ mɔ-sɛ kya lɔ ɔkyagyii, ne ɔ kya kyalɛ. Pɔɔlo gi naa loo mɔ asɛ obu dɔ. O kyu mɔ-abaa gyan mɔ so ne ɔ dalaa sa mɔ ne mɔ-alɔtɔ mɔ a ta. 9I ba gɛnen mɔ, alɔbo sɛnsɛ abono mɛ bo gɛnen gikyaafiya gibono so mɔ mɛ ba Pɔɔlo asɛ ne ɔ kyɛ mɔmɔ. 10Mɛ kyɛɛ aye ilaa gikyɔ. Ne a tɔgɛ yɛɛ a laa kyu gikolii giko de aꞌ kyon mɔ, mɛ sa aye ilaa ibono i laa tiri aye apoo mɔ so mɔ pɛwu.

A Lii Malita Ne A Keda Rom Ɔkpa

11A kyena ɔmɔ asɛ nno ibosɛ isaꞌ. A laa koso nno mɔ, a nyɛ gikolii gibono gi lii Alɛsandiriya ne gimɔ-wuraana mɛ sii kyena Malita gikyaafiya so nno awo aberɛ dɔ mɔ. Mɛ kya terɛ gikolii mɔ ginyen yɛɛ Ikperɛ Ataana. 12A loo Sirakusɛ ɔsowolɛ so, ne a kyena nno nkɛ nsa. 13A koso nno, ne a palɛ gikolii mɔ kpaa loo Regiyo ɔsowolɛ so. Gɛdɛ kɛsɛ mɔ, afuu a yii gɛsɛ a kya da lii de gɛsɛ so. Imɔ gɛkɛ nyɔsɛ mɔ, a kpaa loo Putili ɔsowolɛ so. 14A fo nno mɔ, a wu aye-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ ako. Mɛ kyu aye kpe mɔmɔ asɛ ne mɛ kolɛ aye yɛɛ aꞌ kyena mɔmɔ asɛ nkɛ sono. A lii mɔmɔ asɛ nno mɔ, a kyon a kya kpe Rom.

15A fuude Rom mɔ, aye-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ abono mɛ bo nno mɔ mɛ nu aye so yɛɛ a kya ba. Imɔso mɛ baa gyangara aye ɔkpa dɔ nten nnyɔ, Apiyasɛ Foram de nfono mɛ kya terɛ yɛɛ Ikyoolaten Isaꞌ mɔ. Pɔɔlo gi kpɛ wu mɔmɔ gɛnen mɔ, ɔ faala Wurubuaarɛ ne i keda mɔ-nyoro.

Pɔɔloana Gi Tɔgɛ Yesu Ɔkalan Mɔ Rom Ɔsowolɛ So

16A loo Rom mɔ, asogya ɔbelɛnsɛ mɔ gi sa Pɔɔlo ɔkpa de ɔꞌ taalɛ kyena mɔ-gibaa so, ne mɛ yɛgɛ sogya kolon kya dii mɔ de ɔŋ sa ɔꞌ nyɛ selɛ. 17Imɔ nkɛ nsa gɛmara mɔ, Pɔɔlo gi terɛ Gyuda awura abelɛnsɛ abono mɛ tɛ Rom nno mɔ yɛɛ mɛꞌ baa gyanꞌ mɔ asɛ. Mɛ gyanꞌ mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Me-nanboana Gyuda awura, meŋ wɔra aye-adɛ ilaa nyɛnyɛn iko, ne i mɛŋ gyɛ yɛɛ meŋ gyi aye-naanaana itiibilaa so. Imɔ gɛnen gbaa mɔ, mɛ keda me Gyɛrusalem kyu me kpaa wɔra Rom awura abaa dɔ. 18Rom awura mɔ mɛ taasɛ taasɛ me ilaa mɔ, mɛ mɛŋ wu ilaa nyɛnyɛn ibono nɛ wɔra ne i kaaborɛ nꞌ wɔra ɔmɔɔsɛ. 19Gyuda awura mɔ, mɔ, mɛ mɛŋ kyule. I ba gɛnen mɔ, i yɛgɛ nɛ kolɛ yɛɛ mɛꞌ tɛsɛ kyu me kyu ba wura belɛ ansi dɔ gɛrɛ de mɔ ne ɔꞌ kerɛ ilaa mɔ dɔ sa me. Iŋ gyɛ yɛɛ nɛ ba nꞌ baa nyida me-adɛ Gyuda awura mɔ daa. 20Aye Isirale awura ansi a gyanꞌ yɛɛ Wurubuaarɛ laa sun ɔko de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ aye. Gɛnen kaasɛ ɔbono so ne mɛ da me ilaran faa. Imɔso ne nɛ koola fɛye baa gyan faa.”

21Ɔ tɔgɛ gɛnen mɔ, mɛ buu sa mɔ yɛɛ, “Ɔko mɛŋ baa buu ilaa nyɛnyɛn iko kyu lii fo so sa aye. A mɛŋ nyɛ iwolɛ lii Gyudiya kyu lii fo so gbaa, ne aye-adɛ dɔ ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ kii kyu ɔkalan ɔko lii nno bara aye. 22I tiri sa aye yɛɛ aꞌ nu ilaa ibono fo dɛ mɔ. I kya nyiile yɛɛ a nyi ibono gɛten kamaasɛ mɔ asa mɛ kya tɔgɛ ilaa nyɛnyɛn kyu lii ɔson ɔkpa ɔbono fɛye-gikpen mɔ fɛ dɛ mɔ so.” 23Mɛ tɔgɛ gɛnen mɔ, mɛ kyu gɛkɛ kyu yela ibono mɔmɔ‑rɛ mɔ mɛ laa kii nyɛ gɛkyena.

Gɛkɛ mɔ gɛ fo mɔ, asa sakyɔ mɛ ba mɔ asɛ gɛten gɛbono dɔ ɔ tɛ mɔ. Mɛ don asa abono mɛ daa giba gigyangbarasɛ mɔ. Ɔ lɛɛ ilaa gɛsɛ sa ɔmɔ toloowi. Ɔ lɛɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so ilaa nyiile ɔmɔ. Ne ɔ kalɛ Gyuda awura mɔmɔ-naana Mosisi nbara mɔ iwolɛ de Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo iwolɛ mɔ dɔ ɔ kya nyiile asa ɔ kya tɔgɛ wɔra ɔmɔ de mɛꞌ nu gɛsɛ yɛɛ Yesu ilaa ne iwolɛ mɔ i wolaa tɔgɛ yela mɔ. 24Mɔmɔ ako mɛ sɔɔ ibono ɔ tɔgɛ mɔ gyi, ne mɔmɔ ako mɔ mɛ kine mɛŋ sɔɔ imɔ gyi. 25Mɔmɔ wolɛ-wolɛ mɛ san mɛ kya sɔɔ abara akyɔɔlɛ, ne mɛ kyon taa mɔ yɛgɛ.

Pɛi ne mɛ laa kyon gɛnen mɔ, Pɔɔlo gi tɔgɛ ilaa kolon sa mɔmɔ yɛɛ, “Gɛsintin ne Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi tɔgɛ kyu naa de mɔ-ikalan ɔtɔgɛbo Isaya so sa aye-naanaana mɔ. 26Ɔ tɔgɛ yɛɛ,

‘Naa kpe asa adɛ asɛ de foꞌ kpaa tɔgɛ mɔmɔ yɛɛ,

“Fɛ laa kpɛ fɛ kya nu ilaa; fɛ maŋ kii nu imɔ gɛsɛ.

Fɛ laa kpɛ fɛ kya kerɛ ilaa; fɛ maŋ kii wu sɛi.”

27I lii fɛɛ asa adɛ asen dɔ iŋ baa bugi de ilaa gɛsɛ ginu.

Mɔmɔ-aso a tii daa, ne mɛ bun mɔmɔ-ansi.

Ne fɛɛ i mɛŋ gyɛ gɛnen mɔ,

ɔfaanan mɛ kya wu ilaa ibono i bo no mɔ,

mɛ kya nu ilaa de mɔmɔ-aso,

ne mɛ kya nu ilaa gɛsɛ mɔmɔ-asen dɔ.

Ne fɛɛ mɛ nyɛ mɛ kya nu ilaa gɛsɛ mɔ,

mɛ laa kii ba me Wurubuaarɛ asɛ

de nꞌ kyɛ mɔmɔ-gilɔtɔ gibono mɛ kya lɔ faa.’ ”

28Pɔɔlo gi tɔgɛ Isaya agyɛbi mɔ ta mɔ, o kii tɔgɛ sa Gyuda awura mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ nu yɛɛ Wurubuaarɛ laa sun asa de mɛꞌ tɔgɛ mɔ-amɔlɛgɛ mɔ so ilaa ibono n darɛ mɔ sa asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ. Mɔmɔ berɛ mɛ laa nu mɔ-isɔɔ mɔ asɛ.” [ 29Pɔɔlo gi tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ sa ɔmɔ gɛnen mɔ, Gyuda awura mɔ mɛ yaasɛ. Mɔmɔ wolɛ-wolɛ mɛ kya sɔɔ abara akyɔɔlɛ.]

30Rom nno mɔ, Pɔɔlo gi kyena obu ɔko dɔ ibono ɔ kya ka gikɔ. Ɔ kyena gɛnen obu ɔbono dɔ nsi nnyɔ mumuli. Ɔkamaasɛ ɔbono ɔ kya kpe mɔ asɛ mɔ ɔ kya sɔɔ mɔ abaa anyɔ, 31ne ɔ kya tɔgɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so ilaa sa mɔ. Ɔ kya nyiile ɔkamaasɛ Wura Yesu Kirisito ilaa mɔ-gɛlaarɛ ɔkara. Ɔko mɛŋ kya tii mɔ-ɔkpa.