Matiyu

Ɔkalan Konkonsɛ Ɔbono Ɔ Ŋmarasɛ

Kyu Lii Yesu So Mɔ

1

Yesu Kirisito Gɛsu Gɛbono Dɔ Ɔ Lii Mɔ

1Yesu Kirisito gi lii daa aye Isirale awura Oloobu Deefidi ɔpaa dɔ, ne Deefidi mɔ gi lii aye Isirale awura aye-naana gyangbarasɛ Aberaham ɔpaa dɔ. Ɔwolɛ baarɛ dɔ gɛrɛ ne a ŋmarasɛ Yesu mɔ-naanaana gɛkorogɛ gigyan so gigyan so yela. A ŋmarasɛ mɔmɔ-anyen lii aye Isirale awura ɔnaana gyangbarasɛ aberɛ kpaa fo Yesu-lɛɛ aberɛ dɔ de fɛꞌ nyɛ bii gɛsu gɛbono dɔ Yesu Kirisito gi lii mɔ.

2Oloobu Aberaham mɔ-bi ne n gyɛ Ayisiki,

Ayisiki mɔ-bi ne n gyɛ Gyeekɔpo.

Gyeekɔpo mɔ-biana ne n gyɛ Gyuda mɔ‑rɛ mɔ-daana de mɔ-tedɛana.

3Gyuda mɔ-biana ne n gyɛ Pɛrɛsɛ de Saara. (Mɔmɔ-nyi ne n gyɛ Tamarɛ.)

Pɛrɛsɛ mɔ-bi ne n gyɛ Hɛsuron,

Hɛsuron mɔ-bi ne n gyɛ Ram.

4Ram mɔ-bi ne n gyɛ Aminadabɛ,

Aminadabɛ mɔ-bi ne n gyɛ Naason.

Naason mɔ-bi ne n gyɛ Salimon,

5Salimon mɔ-bi ne n gyɛ Bowasɛ. (Bowasɛ mɔ-nyi ne n gyɛ Rahabɛ.)

Bowasɛ mɔ-bi ne n gyɛ Obɛdɛ. (Mɔ-nyi ne n gyɛ Ruuti.)

Obɛdɛ mɔ-bi ne n gyɛ Gyɛsi,

6Gyɛsi mɔ-bi ne n gyɛ Wura Deefidi.

Wura Deefidi mɔ-bi ne n gyɛ Solomon. (Nkana Solomon mɔ-nyi mɔ-kuli ne n gyɛ Yuraya.)

7Solomon mɔ-bi ne n gyɛ Rɛhobowan,

Rɛhobowan mɔ-bi ne n gyɛ Abigya.

Abigya mɔ-bi ne n gyɛ Asa,

8Asa mɔ-bi ne n gyɛ Gyehosafatɛ.

Gyehosafatɛ mɔ-bi ne n gyɛ Gyoram,

Gyoram mɔ-bi ne n gyɛ Usiya.

9Usiya mɔ-bi ne n gyɛ Gyotam,

Gyotam mɔ-bi ne n gyɛ Ahasɛ.

Ahasɛ mɔ-bi ne n gyɛ Hɛsekaya,

10Hɛsekaya mɔ-bi ne n gyɛ Menasɛ.

Menasɛ mɔ-bi ne n gyɛ Amon,

Amon mɔ-bi ne n gyɛ Gyosaya.

11Gyosaya mɔ-bi ne n gyɛ Gyɛkoniya mɔ‑rɛ mɔ-daa de mɔ-tedɛana.

Gyɛkoniya baarɛ aberɛ dɔ ne Babilon awura mɛ nyise aye Isirale awura adedaabo kpaa kyena Babilon. 12Mɛ bo Babilon mɔ, Gyɛkoniya gi korogɛ Sɛɛletɛɛ.

Sɛɛletɛɛ mɔ-bi ne n gyɛ Serubabelɛ.

13Serubabelɛ mɔ-bi ne n gyɛ Abiwudi,

Abiwudi mɔ-bi ne n gyɛ Eliyakim.

Eliyakim mɔ-bi ne n gyɛ Asoro.

14Asoro mɔ-bi ne n gyɛ Sadokɛ.

Sadokɛ mɔ-bi ne n gyɛ Akim,

Akim mɔ-bi ne n gyɛ Eliwudi.

15Eliwudi mɔ-bi ne n gyɛ Eliyeesa,

Eliyeesa mɔ-bi ne n gyɛ Matan.

Matan mɔ-bi ne n gyɛ Gyeekɔpo,

16Gyeekɔpo mɔ-bi ne n gyɛ Gyosɛfo, Mariya mɔ-kuli.

Mariya baarɛ ne n korogɛ Yesu ɔbono ɔ gyɛ Kirisito mɔ. Mɔ ne Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ yɛɛ ɔ laa sun de ɔꞌ baa gyi gɛwura mɔ Wurubuaarɛ adɛ so mɔ.

17Imɔso aye-naana gyangbarasɛ Aberaham gi korogɛ, ne mɔ-bi gi baa korogɛ. Ne mɔ-naana ɔbono gi korogɛ. Mɛ korogɛ-korogɛ gɛnen gyanꞌgyan abara so gikpadɔ gudu ginan pɛi ne i baa korogɛ Wura Deefidi. Gɛnen kee ne Deefidi gi korogɛ, ne mɔ-bi gi baa korogɛ, ne mɔ-naana ɔbono gi baa korogɛ. Mɛ korogɛ-korogɛ gɛnen gyanꞌgyan abara so gikpadɔ gudu ginan pɛi ne Babilon awura mɛ nyise aye Gyuda awura adedaabo kpaa kyena Babilon ɔsowolɛ so mɔ. Gɛnen kee ne lii ibono mɛ kpe Babilon gɛnen mɔ, ɔnaana ɔbono ɔ tɛ gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ gi korogɛ, ne mɔ-bi gi baa korogɛ. Ne mɔ-naana ɔbono gi korogɛ. Mɛ korogɛ-korogɛ gɛnen gyanꞌgyan abara so gikpadɔ gudu ginan pɛi ne i kyu korogɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ yɛɛ ɔ laa sun de ɔꞌ baa gyi gɛwura mɔ Wurubuaarɛ adɛ so mɔ.

Gyosɛfo Gi Kuu Oderi Wu Yesu Gɛkorogɛ Ilaa

18Fɛꞌ nu gɛnɔɔbono i ba ne mɛ kyu korogɛ Yesu Kirisito mɔ. Imɔ ne nan baa tɔgɛ faa. Owi ɔbono Gyosɛfo kya yɛ Yesu mɔ-nyi Mariya ne mɛŋ ti dɛ de abara mɔ, mɛ san wu daa yɛɛ Mariya laa korogɛ gɛbii naa de Wurubuaarɛ Oduduu mɔ so. 19Gyosɛfo, Mariya mɔ-kuli mɔ, gyɛ isa ɔbono ɔ kya gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ, ne ɔŋ kya laarɛ fɛɛ ɔkyii mɔ oꞌ gyi ipeeli sansana. Imɔso o kyu gɛwɔnsa yɛɛ ɔ laa kine mɔ ŋara dɔ. 20Ɔ kya sa gɛnen gɛwɔnsa gɛdɛ mɔ, ɔ naa dɛ ginsi gidɛ, ne Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔko gi ba mɔ asɛ oderi dɔ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Gyosɛfo, Wura Deefidi mɔ-naana, gɛŋ sa foꞌ selɛ yɛɛ foŋ baa dena fo-ka Mariya. Ɔtɔ ɔbono ɔ dɛ faa, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ne n yɛgɛ ne ɔ dɛ mɔ. 21Ɔnyen ne ɔ laa korogɛ, ne fo laa yela mɔ-ginyen yɛɛ Yesu, i kya nyiile yɛɛ ɔ laa mɔlɛgɛ mɔ-adɛ lii mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ.”

22Mariya ilaa idɛ pɛwu i ba daa de iꞌ nyɛ kyena de Wurubuaarɛ agyɛbi abono ɔ wolaa tɔgɛ yela dedaa mɔ. Ɔ wolaa tɔgɛ imɔ yela naa de mɔ-ikalan ɔtɔgɛbo mɔ so yɛɛ,

23“Ɔbono ɔ mɛŋ nyi ɔnyen mɔ

laa da ɔtɔ de ɔꞌ korogɛ gɛbii nyensɛɛ,

ne mɛ laa terɛ gɛmɔ yɛɛ Imanuɛlɛ.”

(Imanuɛlɛ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ “Wurubuaarɛ bo aye asɛ.”)

24Gyosɛfo gi kyingi mɔ, o kyule ilaa ibono Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔgɛ mɔ mɔ, ne o kyu Mariya dena. 25Mɔ‑rɛ mɔ berɛ, mɛ mɛŋ dɛ ginyen de gikyii kaaborɛ ɔ korogɛ gɛbii mɔ. Ne Gyosɛfo gi yela mɔ-ginyen yɛɛ Yesu.

2

Abelɛnsɛ Ako Mɛ Ba De Mɛꞌ Baa Faala Yesu

1Mɛ korogɛ Yesu daa Bɛtelɛhɛm, Gyudiya gɛsinkpan so owi ɔbono Hɛrodɛ gyɛ Gyudiya wura mɔ. Mɛ korogɛ mɔ mɔ, abelɛnsɛ abono mɛ nyi agyɛkpebi ilaa mɔ ako mɛ lii de owi ɔbaaliiten so ba Gyɛrusalem ɔsowolɛ so. 2Mɛ baa taasɛ yɛɛ, “Aꞌ kerɛ gɛbii gɛbono mɛ korogɛ ne gɛ laa baa gyi gɛwura sa Gyuda awura mɔ. A wu gɛmɔ-gigyɛkpebi gi baa lii de owi ɔbaaliiten so. Imɔ ne a ba de aꞌ baa ŋmii gɛmɔ de aꞌ kyu buubuu ɔbono ɔ gyɛ gɛmɔ-lɛɛ mɔ kyu sa gɛmɔ faa.”

3Wura Hɛrodɛ gi nu ilaa ibono so mɛ naa mɔ, i kyogedɛ mɔ-gisen dɔ. Gɛnen kee ne i kyogedɛ Gyɛrusalem awura mɔ pɛwu asen dɔ ne. 4Wura Hɛrodɛ gi terɛ Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de mɔmɔ Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo mɔ pɛwu baa gyan. Ne ɔ taasɛ ɔmɔ yɛɛ, “Nyamesɛ ɔbono mɛ ŋmarasɛ mɔ-ilaa yela yɛɛ Wurubuaarɛ laa sun de ɔꞌ baa gyi gɛwura aye pɛwu so mɔ, fonɛ ne mɛ laa korogɛ mɔ?” 5Ne mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Mɛ laa korogɛ mɔ daa Bɛtelɛhɛm, Gyudiya gɛsinkpan so. I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gi wolaa yɛgɛ mɔ-ikalan ɔtɔgɛbo ɔko gi ŋmarasɛ Bɛtelɛhɛm ɔsowolɛ mɔ so ilaa yela. 6Ɔ ŋmarasɛ yɛɛ,

‘Fo, Bɛtelɛhɛm, Gyudiya gɛsinkpan so ɔsowolɛ,

Gyudiya isowolɛ dɔ mɔ, mɛ kya kyu fo yɛɛ foŋ gyɛ ɔsowolɛ gbaa ɔko.

Iŋ gyɛ gɛnen.

Fo mɔ dɔ ne mɛ laa korogɛ wura belɛ.

Mɔ ne nan kerɛ Wurubuaarɛ adɛ Isirale awura mɔ so.’ ”

7Hɛrodɛ adɛ mɔ mɛ tɔgɛ mɔ gɛnen mɔ, ɔ terɛ asafo mɔ lii nkan, ne ɔ taasɛ ɔmɔ de ɔꞌ bii aberɛ abono mɛ wu gigyɛkpebi mɔ gi lii mɔ. 8Mɛ tɔgɛ mɔ mɔ, o nyiile ɔmɔ yɛɛ mɛꞌ kpe Bɛtelɛhɛm, ne ɔ tɔgɛ dengɛ ɔmɔ-ansi yɛɛ, “Fɛꞌ kpaa laarɛ gɛbii mɔ dandan. Fɛ wu gɛmɔ mɔ, fɛꞌ yɛgɛ me-aso aꞌ nu de me kee nꞌ kpaa ŋmii gɛmɔ de nꞌ kyu buubuu ɔbono ɔ gyɛ gɛmɔ-lɛɛ mɔ sa gɛmɔ.”

9Asafo mɔ mɛ nu Wura Hɛrodɛ ilaa tɔgɛsɛ mɔ, ne mɛ kyon. Mɛ kya kpe mɔ, mɛ kii wu gigyɛkpebi gibono mɛ wolaa wu owi ɔbaaliiten so mɔ gi gyangbara gi sa ɔmɔ. Aberɛ abono gi fo nfono gɛbii mɔ gɛ bo mɔ, gi yelɛ. 10Mɛ wu gigyɛkpebi mɔ gi yelɛ gɛnen mɔ, i wɔra ɔmɔ ɔkon gikyɔ kyɔde. 11Mɛ loo gɛten mɔ dɔ, ne mɛ wu gɛbii mɔ gɛmɔ‑rɛ gɛmɔ-nyi Mariya. Mɛ wu gɛmɔ mɔ, mɛ ŋmii gɛmɔ ne mɛ kyu buubuu sa gɛmɔ. Mɛ bugi mɔmɔ-atɔ ne mɛ lɛɛ ilaa boɔgyalonsɛ sa gɛmɔ. Ilaa mɔ ne n gyɛ sika kɔkɔɔ de onufuii de gitikee.

12Imɔ idɛ gɛmara mɔ, Wurubuaarɛ gi ka sa asafo mɔ oderi dɔ yɛɛ mɛŋꞌ baa kii naa de Hɛrodɛ asɛ. Imɔso mɛ kyu de ɔkpa banban ɔko kpe gɛwi.

Mɛ Kyu Kyokyoo Mɔ Selɛ Kpe Igyipiti

13Asafo mɔ mɛ kyon mɔ, imɔ gɛnyɛ mɔ Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔko gi ba Gyosɛfo asɛ oderi dɔ baa tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Koso puru gɛbii mɔ gɛmɔ‑rɛ gɛmɔ-nyi de fɛꞌ selɛ kpe Igyipiti gɛsinkpan so. Fɛꞌ kyena nno kaaborɛ aberɛ abono nan tɔgɛ fo yɛɛ fɛꞌ kii ba. Wura Hɛrodɛ kya laarɛ gɛbii mɔ imɔɔten.”

14Imɔso Gyosɛfo gi koso ne o puru gɛbii mɔ gɛmɔ‑rɛ gɛmɔ-nyi gɛnyɛ gɛbono selɛ kpe Igyipiti. 15Mɛ kyena nno kaaborɛ Wura Hɛrodɛ gi wuꞌ. Mɛ kyu gɛbii mɔ kpe Igyipiti gɛnen mɔ, ilaa ibono Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ yela naa de mɔ-ikalan ɔtɔgɛbo mɔ so mɔ i yɛgɛ i ba gɛsintin. I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ yela yɛɛ,

“Nɛ terɛ me-bi lii Igyipiti gɛsinkpan so.”

Mɛ Mɔɔ Nbii

16Wura Hɛrodɛ gi wu yɛɛ asafo mɔ mɛ penɛ mɔ mɛŋ baa naa de mɔ asɛ mɔ, i wɔra mɔ ginyadon gikyɔ kyɔde. Imɔso o sun asa, ne mɛ kpe Bɛtelɛhɛm ɔsowolɛ mɔ‑rɛ mɔ-nsowolɛbi pɛwu ibono i kyaabɔɔ mɔ mɔ, ne mɛ mɔɔ nbii nyensɛ nbono pɛwu gi fo nsi nnyɔ kyu kpelegɛ mɔ. I kya nyiile yɛɛ Hɛrodɛ gi nu lii asafo mɔ asɛ yɛɛ gigyɛkpebi mɔ gi lii mɔ, imɔ-nsi nnyɔ ne. 17Kyu naa de nbii ndɛ lɛwu so ne ilaa ibono Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo Gyɛrɛmaya mɔ gi tɔgɛ yela mɔ i ba gɛsintin. I kya nyiile yɛɛ Gyɛrɛmaya baarɛ gi wolaa wu asa gikpen giko lɛwu ilaa tɔgɛ yela yɛɛ,

18“Mɛ nu osulon Rama ɔsowolɛ so.

Ako mɛ kya su ne mɛ kya saawo ken-ken.

Oloobu Reekyɛlɛ mɔ-naanaana ne n kya su ma‑a sa mɔmɔ-biana.

Mɛ tɔgɛ wɔra mɔmɔ kpon. Mɛ mɛŋ nu.

I kya nyiile yɛɛ mɔmɔ-biana mɛŋ baa mɛ bo no.”

Mɛ Lii Igyipiti Kpe Nasarɛtɛ

19Wura Hɛrodɛ lɛwu gɛmara mɔ, Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔko gi baa lɛɛ mɔ-nyoro nyiile Gyosɛfo oderi dɔ Igyipiti. 20Ne ɔ tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Koso, puru gɛbii mɔ gɛmɔ‑rɛ gɛmɔ-nyi de foꞌ kii kpe Isirale gɛsinkpan so. Abono nkana mɛ kya laarɛ gɛbii mɔ-imɔɔten mɔ mɛ wuꞌ.” 21Gɛnen so Gyosɛfo gi koso puru gɛbii mɔ gɛmɔ‑rɛ gɛmɔ-nyi kii kpe Isirale gɛsinkpan so.

22Ɔ fo nno mɔ, o nu yɛɛ Hɛrodɛ lɛwu gɛmara mɔ, mɔ-bi Arekilosɛ ne n yii mɔ-sɛ giyaa Gyudiya gibaafon so. O nu gɛnen mɔ, i wɔra mɔ gifuu yɛɛ mɛꞌ kii kpe nno kpaa kyena. Ne Wurubuaarɛ gi gya mɔ oderi dɔ yɛɛ ɔŋ sa oꞌ kpe nno. Imɔso mɛ bagɛ kpe Galeli gibaafon so. 23Mɛ fo nno mɔ, mɛ kpaa kyena ɔsowolɛ ɔko so mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Nasarɛtɛ. Mɛ kyu gɛbii mɔ kpaa kyena nno gɛnen mɔ, i yɛgɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ wolaa tɔgɛ kyu lii gɛmɔ so mɔ i ba gɛsintin. I kya nyiile yɛɛ mɛ wolaa tɔgɛ yela yɛɛ,

“Mɛ laa terɛ mɔ yɛɛ Nasarɛtɛnyen.”

3

Gyɔn Gi Tɔgɛ Tɔgɛ Sa Asa

Yɛɛ Mɛꞌ Lɔrɔ Mɔmɔ-Gɛkyena Dɔ Gyoo Wurubuaarɛ

1Gɛnen owi ɔbono mɔ, Gyɔn ɔbono ɔ baa gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ gi kpe ɔ tɛ Gyudiya gipen dɔ ɔ kya tɔgɛ ɔ sa abono mɛ kya kpe mɔ asɛ mɔ yɛɛ, 2“Fɛꞌ nu fɛye-nyoro gɛsɛ de fɛꞌ kyɛɛgɛ lii ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ. Idɛ kon ne Wurubuaarɛ laa yɛgɛ mɔ-gɛwuragyi dɔ akyenabi aꞌ ba asa dɔ.”

3Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo, Isaya, gi wolaa wu Gyɔn baarɛ ilaa ŋmarasɛ yela yɛɛ,

“Asa mɛ laa nu ɔko gigyɛbiꞌ gipen dɔ

ɔ laa kpen ɔ kya tɔgɛ yɛɛ,

‘Fɛꞌ lɔrɔ fɛye-gɛkyena dɔ gyoo Wurubuaarɛ

de ɔꞌ nyɛ naa de ɔkpa ntintin ba fɛye asɛ.’ ”

4Gyɔn gɛgbɛ suusɛ mɔ, mɛ kyu daa gɛkpatitii ifuu kyu luo gɛmɔ, ne o kyu gɛbuɛ ɔwolɛ wɔra liide. Mɔ-ilaa gyisɛ ne n gyɛ nkpenfuree nko oyuduu de ŋmasan.

5Ɔ bo gipen mɔ dɔ nno mɔ, asa sakyɔ mɛ kya lii Gyɛrusalem ɔsowolɛ so, Gyudiya gɛsinkpan pɛwu so, de gɛsinkpan gɛbono gɛ kyaabɔɔ Gyɔɔdan ɔbon mɔ pɛwu so mɛ kya kpe mɔ asɛ. 6Mɛ kya kpaa lɛɛ ilaa nyɛnyɛn ibonoana mɛ wɔra mɔ tɔgɛ, ne ɔ kya gyere ɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere Gyɔɔdan ɔbon dɔ.

7Farasii de Saadusii akpen dɔ awura sakyɔ kee mɛ kpe mɔ asɛ yɛɛ oꞌ gyere mɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere. Gyɔn gi wu mɔmɔ gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ dɛ fɛɛ awɔɔ abono a bo gibɔrɔ mɔ gikpen! Wurubuaarɛ ginyadon gɛkɛ mɔ gɛ kya ba. Ɔ laa biidɛ asa nyɛnyɛn pɛwu giso. Imɔso fɛye kee fɛ wu yɛɛ i kaaborɛ fɛꞌ selɛ lii Wurubuaarɛ ginyadon mɔ dɔ? 8Fɛꞌ wɔra ilaa wɔrasɛ ibono i laa lɛɛ nyiile yɛɛ fɛ nu fɛye-nyoro gɛsɛ gɛsintin mɔ daa. 9Fɛŋ sa fɛꞌ penɛ fɛye-nyoro yɛɛ ibono fɛ kpɛ nyɛ fɛ gyɛ Aberaham ɔpaa dɔ asa faa so mɔ, Wurubuaarɛ laa yɛgɛ kyɛɛ fɛye. Nꞌ tɔgɛ fɛye yɛɛ Wurubuaarɛ laa taalɛ yɛgɛ abui adɛ aꞌ bingiri Aberaham ɔpaa dɔ asa. 10Anyamesɛ mɛ dɛ fɛɛ iyii. Oyii kamaasɛ ɔbono ɔŋ kya sɔrɔ abi mɔ, Wurubuaarɛ gi ti puru mɔ-gɛkyɔɔ ɔ laa ŋɛ mɔ too kyu kpaa wɔra ɔgya dɔ. 11Me, n dɛ daa nkyu n kya gyere fɛye Wurubuaarɛ sagyere de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ fɛ nu fɛye-nyoro gɛsɛ, fɛ laa kyɛɛgɛ lii fɛye-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ. Ɔbono ɔ laa ba me-gɛmara mɔ berɛ, ɔ don me ilaa kamaasɛ dɔ. Fɛɛ nꞌ ba gɛsɛ de nꞌ puru mɔ-ayaawolɛ keda sa mɔ gbaa mɔ, meŋ fo. Gɛnen kaasɛ ɔbono mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu de ɔgya ne ɔ laa kyu gyere asa Wurubuaarɛ sagyere.

12“Kaasɛ ɔbono gi ti baala de ɔꞌ baragɛ ilaa dɛnsɛ awɔrabo lii ilaa nyɛnyɛn awɔrabo dɔ. Ɔ laa kyu ilaa dɛnsɛ awɔrabo mɔ kyu kpaa yela mɔ asɛ de ɔꞌ biidɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo mɔ giso gɛkpaa-gɛkpaa. I laa wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ kya fon ɔmɔlɔgɔ mɔ. Mɛ kya kyu ɔmɔlɔgɔ abi mɔ yela gɛten dɛnsɛ de mɛꞌ kyu afonfontɛɛ mɔ kpaa fuɛ de mɛꞌ yii amɔ ɔgya. Gɛnen ɔgya ɔbono mɛŋ kya nu giwuꞌ.”

Gyɔn Gi Gyere Yesu Wurubuaarɛ Sagyere

13Nkɛ nbono dɔ mɔ ne Yesu gi lii Galeli gɛsinkpan so kpaa tu Gyɔn Gyɔɔdan ɔbon mɔ asɛ yɛɛ oꞌ gyere mɔ Wurubuaarɛ sagyere. 14Yesu gi tɔgɛ mɔ gɛnen mɔ, Gyɔn mɛŋ laarɛ de oꞌ kyule. Ɔ taasɛ Yesu yɛɛ, “Fo ne n kaaborɛ foꞌ gyere me Wurubuaarɛ sagyere. Ne fo ne n kii ba me asɛ yɛɛ nꞌ gyere fo Wurubuaarɛ sagyere?” 15Ne Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Yɛgɛ de iꞌ ba gɛnen aberɛ adɛ dɔ. Imɔ-ɔkpa so ne de aꞌ nyɛ wɔra ilaa ibono i gyɛ Wurubuaarɛ gɛlaarɛ mɔ pɛwu.” Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, Gyɔn gi nu gɛsɛ, ne o gyere mɔ Wurubuaarɛ sagyere mɔ.

16Ɔ kpɛ gyere Yesu Wurubuaarɛ sagyere mɔ ta mɔ, Yesu gi lii nkyu mɔ dɔ. Ɔ baa diirɛ mɔ-ansi kerɛ mɔ, Wurubuaarɛ dɔ i bugi, ne o wu Wurubuaarɛ Oduduu gi kpelegɛ lii nno fɛɛ bonbuɛ baa gyanꞌ mɔ so. 17Wurubuaarɛ gi tɔngɛ lii soso yɛɛ, “Me-bi ne. Mɔ-ilaa i bo me-gisen dɔ. Ɔ kya gyi me-ginsi.”

4

Ilaa Nyɛnyɛn Pɛwu Gɛmu Gi Soo Yesu Idoo

1Imɔ gɛmara mɔ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi kyu Yesu kpe gipen dɔ de ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ ɔꞌ nyɛ soo mɔ idoo kerɛ yɛɛ ɔ laa nyɛ mɔ de oꞌ nu mɔ asɛ? 2Yesu bo gipen mɔ dɔ mɔ, ɔ ŋminde gɛnɔ toloowi kalaadɛ gɛnen‑n nkɛ ikue-inyɔ. Nkɛ ikue-inyɔ mɔ gɛmara mɔ, akon a kya mɔɔ mɔ. 3Nfono mɔ, ilaa nyɛnyɛn gɛmu mɔ, mɔ ɔbono ɔ kya soo anyamesɛ idoo mɔ, gi ba mɔ asɛ baa tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Nengyene gɛsintin fo gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ, tɔgɛ abui adɛ yɛɛ aꞌ bingiri agyudɔ.” 4Yesu gi kine, ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Mɛ ŋmarasɛ Wurubuaarɛ agyɛbi ɔwolɛ mɔ dɔ yɛɛ,

‘I mɛŋ gyɛ agyudɔ wolɛ so ne nyamesɛ laa nyɛ gɛkyena;

i gyɛ daa Wurubuaarɛ gɛnɔ dɔ gigyɛbi kamaasɛ so.’ ”

5Lii nfono mɔ, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi kyu Yesu kpe Gyɛrusalem ɔsowolɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi lɔrɔ yela sa mɔ-ɔson mɔ. Mɛ fo nno mɔ, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi kyu Yesu gyanꞌ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ nfono i bo lege-lege mɔ, 6ne o kii soo mɔ ɔdoo kerɛ yɛɛ, “Nengyene fo gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi gɛsintin mɔ, lɛɛ fo-nyoro kpaa too gɛsɛ; Wurubuaarɛ agyɛbi ɔwolɛ mɔ dɔ mɔ, i tɔgɛ yɛɛ,

‘Wurubuaarɛ laa tɔgɛ sa mɔ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɔ yɛɛ mɛꞌ kerɛ fo so.’

Ne

‘mɛ laa kɔɔlɛ fo. Gisidi gbaa fo maŋ sidi.’ ”

7Yesu gi kine, ne ɔ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ kee a tɔgɛ yɛɛ,

‘Gɛŋ sa foꞌ daasɛ fo-Wura Wurubuaarɛ kerɛ yɛɛ ɔ laa wɔra fo-gɛlaarɛ sa fo.’ ”

8Yesu gi kii kine gɛnen mɔ, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi kyu Yesu kpe gibii belɛ giko gimu so, ne ɔ yɛgɛ Yesu gi wu gɛsinkpan so isowolɛ kpɛi-kpɛi pɛwu imɔ‑rɛ imɔ-nyisigyi mɔ. 9O nyiile Yesu gɛnen mɔ, ne o kii soo Yesu ɔdoo kerɛ yɛɛ, “Nengyene fo laa ŋmii de foꞌ kyu buubuu son me mɔ, nan kyu ilaa ibono nɛ nyiile fo faa pɛwu sa fo.” 10Nfono mɔ Yesu gi lɛɛ gɛnɔ kine yɛɛ, “Lii me asɛ, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu! Mɛ ŋmarasɛ Wurubuaarɛ agyɛbi ɔwolɛ mɔ dɔ yɛɛ,

‘Ŋmii de foꞌ kyu buubuu sa fo-Wura Wurubuaarɛ.

Mɔ-wolɛ guan ne i kaaborɛ fo nyamesɛ foꞌ son.’ ”

11Yesu gi lɛɛ gɛnɔ gɛnen mɔ, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi taa mɔ yɛgɛ, ne Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɛ kpe mɔ asɛ kpaa kerɛ mɔ so.

Yesu Gi Kyon Kpe Galeli

12Yesu gi nu yɛɛ mɛ keda Gyɔn tii de obu mɔ, ɔ lii nfono kyon kpe Galeli gɛsinkpan so. 13Ɔŋ baa kyena Nasarɛtɛ ɔsowolɛ so. Ɔ kyon kpaa kyena Kapɛɛniyon ɔsowolɛ ɔbono ɔ bo Galeli ɔbon belɛ mɔ gigengen giko so. Gɛnen gigengen gibono gi bo de Sɛbulun de Nafitali nsinkpan so. 14Ɔ kpaa kyena nno daa de asa abono mɛ bo nno mɔ mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ fatela ɔbono Isaya darɛ mɔ-ɔwolɛ dɔ mɔ. Isaya gi wɔra Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo. Mɔ-ɔwolɛ mɔ dɔ mɔ, ɔ tɔgɛ 15yɛɛ

“Fɛꞌ nu Sɛbulun de Nafitali nsinkpan so asa ilaa.

Gɛnen gɛsinkpan gɛbono gɛ bo de Gyɔɔdan ɔbon gibenbɛ giko so

kyu kpe de Galeli ɔbon belɛ mɔ asɛ.

Asa sakyɔ abono mɛ mɛŋ kya son Wurubuaarɛ mɔ

mɛ tɛ saarɛ Gyuda awura dɔ Galeli nno.

16Asa abono mɛ tɛ ilaa nyɛnyɛn gibiri dɔ mɔ

mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ fatela oꞌ wu ɔmɔ hayin.

Gɛsinkpan so nfono mɛ mɛŋ nyi Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔkpa mɔ,

idɛ kon gɛdɛ gɛ laa kɛ mɔmɔ.”

17Lii owi ɔbono Yesu gi kpe Galeli mɔ, o yii gɛsɛ ɔ kya tɔgɛ ɔ kya sa asa yɛɛ, “Fɛꞌ nu fɛye-nyoro gɛsɛ de fɛꞌ taa fɛye-ilaa nyɛnyɛn giwɔra yɛgɛ. Idɛ kon ne Wurubuaarɛ laa yɛgɛ mɔ-gɛwuragyi dɔ akyenabi aꞌ ba asa dɔ ne.”

Yesu Gi Yii Gɛsɛ Ɔ Kya Lɛɛ Mɔ-Akasɛbo

18Gɛkɛ gɛdɛ mɔ, Yesu naa Galeli ɔbon belɛ mɔ gigengen so mɔ, o wu iken alɛɛbo anyɔ ako, Simon Piita mɔ‑rɛ mɔ-tedɛ Andiru, mɛ kya too asɛwu. 19Yesu gi wu mɔmɔ mɔ, ɔ tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ baa buu me de fɛꞌ wɔra me-akasɛbo. Nɛ wu yɛɛ nkana fɛ gyɛ iken alɛɛbo. Nperɛ berɛ nan yɛgɛ fɛꞌ san laarɛ daa asa de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena.” 20Ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ gɛnen mɔ, ayaa abono so mɔ, mɛ taa mɔmɔ-asɛwu mɔ yɛgɛ, ne mɛ naa buu mɔ. 21Mɛ naa kpe ansi dɔ ŋmaraa mɔ, o kii wu ɔnyen ɔko mɔ‑rɛ mɔ-tedɛ, Gyeemesi de Gyɔn, Sɛbedi mɔ-biana. O wu mɔmɔ mɔ, mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-sɛ mɛ bo gikolii dɔ mɛ kya lɔrɔ mɔmɔ-asɛwu, ne ɔ tɔgɛ mɔmɔ yɛɛ mɛꞌ baa wɔra mɔ-akasɛbo. 22Ayaa abono so mɔ, mɛ taa mɔmɔ-gikolii mɔ de mɔmɔ-sɛ yɛgɛ, ne mɛ naa buu mɔ.

Yesu Gi Nyiile Asa Wurubuaarɛ Ɔkalan Mɔ Ne Ɔ Kyɛ Alɔbo

23Yesu gi kingi de Galeli gɛsinkpan so pɛwu ɔ kya tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ ɔ kya sa asa. Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ ilaa ne ɔ dɛ ɔ kya nyiile ɔmɔ gɛnen. Ɔ naa mɔmɔ Gyuda awura akyangbon dɔ ɔ kya nyiile asa, ne ɔ naa asa mɔ dɔ ɔ kya kyɛ mɔmɔ-alɔbi kpɛi-kpɛi kamaasɛ. 24Mɔ-ilaa wɔrasɛ i kpaa nu gyanꞌ de Siiriya gɛsinkpan so, imɔso asa mɛ sola mɔmɔ-alɔbo pɛwu ba mɔ asɛ. Alɔbo mɔ mɛ kya lɔ alɔbi nyɛnyɛn de alɔbi kpɛi-kpɛi. Ako mɛ kya lɔ gilɔ tɔrɔsɛ ne ako mɛ gyɛ ɔtɛgɛsɛana, ne ɔ kyɛ mɔmɔ pɛwu. Ɔ kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi lii ako so kee. 25Sakpii belɛ naa o buu mɔ. Ako mɛ lii Galeli, ne ako mɛ lii Isowolɛ Gudu gɛsinkpan so. Ako mɛ lii Gyɛrusalem de isowolɛ sɛnsɛ ibono i bo Gyudiya gɛsinkpan mɔ so. Ako kee mɛ lii gɛsinkpan gɛbono gɛ bo Gyɔɔdan ɔbon gibenbɛ giko mɔ so.

5

Yesu Gi Nyiile Asa Ilaa Gibii Giko So

1Yesu gi wu sakpii belɛ mɔ mɔ, ɔ dii kpe gibii giko so, ne ɔ kpelegɛ kyena. Mɔ-akasɛbo mɔ mɛ baa kyena kyaabɔɔ mɔ, 2ne o yii gɛsɛ ɔ kya nyiile ɔmɔ ilaa yɛɛ,

3“Amudɛnsɛbo ne n gyɛ abono ilaa i tiri mɔmɔ ne mɛ kerɛ daa Wurubuaarɛ mɔ.

Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi a gyɛ mɔmɔ-lɛɛ.

4Amudɛnsɛbo ne n gyɛ asa abono mɔmɔ-asen dɔ i kya dɛɛ mɔmɔ mɔ.

Wurubuaarɛ laa yɛgɛ mɔmɔ-asen aꞌ tɔrɔ mɔmɔ.

5Amudɛnsɛbo ne n gyɛ asa abono mɛ kya bara mɔmɔ-nyoro gɛsɛ mɔ.

Mɔmɔ ne nan baa nyɛ gɛsinkpan mɔ so gɛkyena gɛbono Wurubuaarɛ gi ka yela sa mɔ-adɛ mɔ.

6Amudɛnsɛbo ne n gyɛ asa abono mɛ kya laarɛ mɛꞌ gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ

ne i kya tiri mɔmɔ fɛɛ akon abɛɛ bolefɔ ne n dɛ ɔmɔ mɔ.

Wurubuaarɛ laa kpaa mɔmɔ de mɛꞌ taalɛ gyi gɛsintin sa mɔ.

7Amudɛnsɛbo ne n gyɛ asa abono mɛ kya su asa gitolon mɔ.

Wurubuaarɛ laa su mɔmɔ gitolon kee.

8Amudɛnsɛbo ne n gyɛ asa abono mɔmɔ-asen dɔ i fuuli mɔ.

Mɛ laa nyɛ wu Wurubuaarɛ de mɔmɔ-ansi.

9Amudɛnsɛbo ne n gyɛ asa abono mɛ kya bara gisen yuuli asa dɔ mɔ.

Wurubuaarɛ laa terɛ mɔmɔ yɛɛ mɔ-biana gɛsintin.

10Amudɛnsɛbo ne n gyɛ asa abono mɛ kya gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ,

ne ako mɛ kya ka mɔmɔ-ansi kyu lii imɔ so mɔ.

Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi a gyɛ mɔmɔ-lɛɛ.

11Amudɛnsɛbo ne n gyɛ fɛye abono fɛ gyɛ me-akasɛbo

ne me so ne asa mɛ kya saalɛ fɛye,

ne mɛ kya ka fɛye-ansi,

ne mɛ kya kɛɛ abon kpɛi-kpɛi ma‑a gyan fɛye so.

12Fɛꞌ yɛgɛ iꞌ wɔra fɛye ɔkon de fɛꞌ kyaa.

I lii fɛɛ Wurubuaarɛ ntɛɛla belɛ gi dɛ sa fɛye Wurubuaarɛ dɔ.

Fafaanan ne mɛ ka Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo

abono mɛ kyena kyena kyon mɔ ansi kee ne.”

Yesu Akasɛbo Mɛ Dɛ Fɛɛ Nfɔlɛ De Fatela

13Yesu gi da gikpalɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Fɛ dɛ fɛɛ nfɔlɛ sa gɛsinkpan so asa. Ne fɛɛ nfɔlɛ gi ta nmɔ-ɔkon mɔ, nnɛ ne fɛ laa wɔra de giꞌ kii wɔra ɔkon? Nmɔ-agyan a ta. Mɛ laa too nmɔ fuɛ daa de asa mɛꞌ kyise nmɔ de ayaa.

14“Fɛ dɛ fɛɛ fatela sa gɛsinkpan so asa. Fɛye so mɔ, asa mɛ laa bii Wurubuaarɛ gɛsintin ɔkpa mɔ kusaa fɛɛ gɛnɔɔbono ɔsowolɛ gyan gibii so ne ɔŋ kya ŋara mɔ. 15Ɔko mɛŋ bo no ɔ laa nyɔga fatela de oꞌ kyu fɛɛ gɛlɔbi bun mɔ so. Ɔ laa kyu kyɔlɔga daa de iꞌ nyɛ wu ɔkamaasɛ ɔbono ɔ bo gɛten mɔ dɔ mɔ. 16Gɛnen kee ne i kaaborɛ fɛꞌ yɛgɛ fɛye-idɛnsɛ ibono fɛ kya wɔra mɔ iꞌ wɔra fɛɛ fatela de asa mɛꞌ nyɛ wu de mɛꞌ yen fɛye-sɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ.

Yesu Anyiilebi Kyu Lii Mosisi Nbara Mɔ So

17“Fɛ nyi yɛɛ nɛ ba de nꞌ baa kyɛɛgɛ Mosisi nbara mɔ abɛɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ tɔgɛ yela mɔ daa? Kuaa, nɛ ba daa de nꞌ baa yɛgɛ iꞌ ba fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ ŋmarasɛ yela mɔ. 18Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ dɔ iŋ tii yela ɔkara faa mɔ, Wurubuaarɛ nbara nbono ɔ yela mɔ, ba‑a nmɔ-gigyɛbi kolon gi maŋ kyɛɛgɛ kaaborɛ ilaa kamaasɛ ibono mɛ ŋmarasɛ yela mɔ i ba gɛsintin. 19Lii gɛnen so mɔ fo ɔbono fo laa tɔgɛ yɛɛ nbara nko giŋ tiri ne fo maŋ gyi nmɔ so mɔ, fo kee fo maŋ wɔra nyamesɛ tirisɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi gɛkyena mɔ dɔ. Ne fo ɔbono fo nyiile asa kee yɛɛ iŋ tiri yɛɛ mɛꞌ gyi Wurubuaarɛ nbara mɔ nko so mɔ, fo kee fo maŋ wɔra nyamesɛ tirisɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi gɛkyena mɔ dɔ. Fo ɔbono, mɔ, fo laa gyi nmɔ so ne fo laa nyiile asa yɛɛ mɛꞌ gyi nmɔ so mɔ, fo ne nan wɔra nyamesɛ tirisɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi gɛkyena mɔ dɔ. 20Nꞌ tɔgɛ fɛye yɛɛ nengyene fɛ maŋ gyi gɛsintin don ibono nbara aŋmarasɛbo mɔ de Farasii awura mɔ mɛ kya wɔra mɔ, fɛ maŋ nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ gɛkyena mɔ kpa‑a.

Yesu Ilaa Nyiilesɛ Kyu Lii Ginyadon So

21“Fɛ nu yɛɛ dedaa mɔ, Wurubuaarɛ nbara aŋmarasɛbo mɔ mɛ tɔgɛ yɛɛ,

‘Fɛŋ sa fɛꞌ mɔɔ isa. Ɔbono ɔ mɔɔ isa mɔ,

mɛꞌ kperɛ mɔ nbɛlɛ agyibo asɛ.’

22Mi‑i me mɔ, n kya tɔgɛ mi‑i tigi fɛye yɛɛ fo ɔkamaasɛ ɔbono fo kpɛ nyɛ sɔɔ ginyadon wɔra fo-nanbo gbaa mɔ, mɛꞌ kperɛ fo nbɛlɛ agyibo asɛ. Fo ɔbono fo saalɛ fo-nanbo yɛɛ ɔŋ bo giko dɔ mɔ, mɛꞌ kperɛ fo nbɛlɛ agyibo abelɛnsɛ asɛ. Ɔbono, mɔ, ɔ laa tɔgɛ sa mɔ-nanbo yɛɛ ɔŋ bo asa dɔ mɔ, mɔ berɛ, ɔ kya sa mɔ-nyoro ɔkpa de oꞌ kpe ɔgya ɔbono Wurubuaarɛ kya biidɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo giso mɔ dɔ ne.

23-24“Lii imɔ idɛ so mɔ, nengyene fo ɔko fo kpe Wurubuaarɛ asunbi ɔlɛɛten foꞌ kpaa lɛɛ asunbi ne fo nyingi yɛɛ fo tɔrɔ fo-nanbo so mɔ, taa fo-asunbi atɔ mɔ yɛgɛ nno de foꞌ kpe de fo‑rɛ fo-nanbo mɔ fɛꞌ kpaa tɔgɛ lɔrɔ pɛi de foꞌ lɔɔ kii baa lɛɛ gɛnen asunbi abono sa Wurubuaarɛ. 25Nengyene ɔko gi terɛ fo ɔko nbɛlɛ ne fɛ kya kpe nbɛlɛ mɔ ogyiten mɔ, fɛꞌ wolaa tɔgɛ lɔrɔ ɔkpa dɔ nno pɛi de fɛꞌ lɔɔ loo. I mɛŋ gyɛ gɛnen mɔ, foŋbii ɔ laa kyu fo kpe nbɛlɛ ogyibo mɔ asɛ de ɔbono, mɔ, oꞌ kyu fo kpaa wɔra ngbɛ awura ɔbelɛnsɛ abaa dɔ de ɔꞌ keda fo tii de obu. 26Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, mɛ keda fo tii de obu gɛnen mɔ, fo laa sii nno gɛnen‑n kpaa fo owi ɔbono ɔkara mɛꞌ wu yɛɛ fo ka fo-ilaa nyɛnyɛn gikɔ mɔ ta, pɛi de mɛꞌ lɔɔ tigi fo.

Yesu Ilaa Nyiilesɛ Kyu Lii Gɛdena Gɛnyida So

27“Fɛ nu mɛ naa kyena tɔgɛ yɛɛ,

‘Gɛŋ sa foꞌ lii fo-ka abɛɛ fo-kuli gɛmara.’

28Mi‑i me mɔ, n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ fo ɔbono fo wu ɔkyii ne fo sa gɛwɔnsa yɛɛ fo nyɛ mɔ, fo laa laarɛ mɔ mɔ, fo ti nyida gɛdena ne.

29“Nengyene fo ɔko fo gyisɛ ginsi gi kya wu ilaa ne i kya yɛgɛ fo kya wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ, lɔgedɛ gimɔ lɛɛ fuɛ! Fo-nyoro gɛtɛɛko i lii giden ne fo nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ mɔ, i boran don ibono Wurubuaarɛ laa kyu fo-nyoro gimumuli too wɔra ɔgya dɔ mɔ. 30Ne fɛɛ fo gyisɛ gibaa ne n kya yɛgɛ fo kya wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ, kɛbi gimɔ fuɛ. Fo-nyoro gɛtɛɛko i lii giden ne fo nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ mɔ, i boran don ibono Wurubuaarɛ laa kyu fo-nyoro gimumuli too wɔra ɔgya dɔ mɔ.

Yesu Ilaa Nyiilesɛ Kyu Lii Ɔkyii Gikine Ilaa So

31“Gɛnen kee ne mɛ naa kyena tɔgɛ yɛɛ,

‘Ɔbono ɔ laa kine mɔ-ka mɔ, i kaaborɛ ɔꞌ sa mɔ gikine ɔwolɛ.’

32Mi‑i me mɔ, n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ nengyene i mɛŋ gyɛ yɛɛ fo-ka gi lii fo-gɛmara daa so ne fo kine mɔ ne ɔkyii mɔ gi kpaa dena ɔbanban mɔ, fo ne n yɛgɛ mɔ ɔ nyida gɛdena gɛnen. Ne ɔnyen ɔbono ɔ dena gɛnen ɔkyii ɔbono mɔ, mɔ, kee gi tɔrɔ Wurubuaarɛ gɛlaarɛ adenabi nbara. Wurubuaarɛ kya kyu imɔ yɛɛ ɔko mɔ-ka ne ɔ laarɛ gɛnen.

Yesu Ilaa Nyiilesɛ Kyu Lii Ntan Gika So

33“Gɛnen kee ne fɛ nu yɛɛ dedaa mɔ nbara aŋmarasɛbo mɔ mɛ tɔgɛ sa asa yɛɛ,

‘Nengyene fɛ ka ntan sa Wurubuaarɛ mɔ,

fɛꞌ gyi nmɔ so; fɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ iꞌ gbangɛ.’

34Mi‑i me mɔ, n kya tɔgɛ fɛye yɛɛ, ntan ne n gyɛ ntan, fɛŋ sa fɛꞌ ka. Fɛŋ sa fɛꞌ ka yɛɛ ‘a kerɛ fɛɛ soso,’ i lii fɛɛ soso nno mɔ, i gyɛ Wurubuaarɛ gɛwura gɛgyapaa. 35Fɛŋ sa fɛꞌ tɔgɛ yɛɛ ‘a kerɛ fɛɛ gɛsinkpan.’ Gɛsinkpan ne n gyɛ Wurubuaarɛ ayaa okyiseten. Fɛŋ sa fɛꞌ ka yɛɛ ‘a kerɛ fɛɛ Gyɛrusalem.’ Wurubuaarɛ gyɛ Wura belɛ sa ɔkamaasɛ, ne Gyɛrusalem ne n gyɛ mɔ-ɔsowolɛ gbaaꞌ gɛsinkpan gɛdɛ so. 36Fɛŋ sa fɛꞌ ka yɛɛ ‘a kerɛ fɛɛ aye-amu’. I kya nyiile yɛɛ fɛ maŋ taalɛ yɛgɛ fɛye-amu ɔman kolon oꞌ fuuli abɛɛ oꞌ biiri. 37Fɛꞌ yɛgɛ fɛye-‘ɛn’ ɔꞌ wɔra ‘ɛn’, de fɛye-‘kuaa’ ɔꞌ wɔra ‘kuaa’. Ilaa ibono i laa kii bɔla imɔ idɛ so mɔ, i laa lii daa Ɔbonsan, nyamesɛ nyɛnyɛn mɔ asɛ.

Yesu Ilaa Nyiilesɛ Kyu Lii Akyobo So

38“Mɛ kii tɔgɛ sa adedaabo mɔ yɛɛ,

‘Ɔbono ɔ boori mɔ-nanbo ginsi mɔ, mɛꞌ boori mɔ-lɛɛ kee ka gikɔ.

Ɔbono ɔ kyigi mɔ-nanbo ginyi mɔ, mɛꞌ kyigi mɔ-lɛɛ kee ka gikɔ.’

39Me, mɔ, n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ nengyene ɔko gi wɔra fo ɔko ilaa nyɛnyɛn mɔ, gɛŋ sa foꞌ kyu ilaa nyɛnyɛn ka mɔ gikɔ. Ɔko gi da fo ɔtan gyisɛ so mɔ, kisee benɛ-lɛɛ mɔ kee sa mɔ de oꞌ kii da. 40Fo dɛ ɔko gikɔ ne ɔ terɛ fo nbɛlɛ, ne yɛɛ ɔ laa kyu fo-gɛgbɛ kyu yii giyaa mɔ, tɛsɛ kyu fo awo gɛgbɛ kee bɔla mɔ. 41Ɔko gi nyise fo yɛɛ foꞌ sola mɔ-gɛsola sa mɔ gikpaaten kolon mɔ, sola sa mɔ de fo‑rɛ mɔ fɛꞌ naa akpaaten anyɔ. 42Ɔko gi kolɛ fo ilaa iko ne fo bo mɔ, sa mɔ. Ne ɔko kya laarɛ de ɔꞌ paa fo ilaa iko ne fo bo imɔ mɔ, paa mɔ.

43“Fɛ nu mɛ tɔgɛ gɛdɛ gɛko yɛɛ,

‘Fɛꞌ laarɛ fɛye-nanboana ilaa de fɛꞌ kyo fɛye-akyobo.’

44Me berɛ n kya tɔgɛ fɛye yɛɛ fɛꞌ laarɛ fɛye-akyobo kee ilaa de fɛꞌ dalaa sa asa abono mɛ kya ka fɛye-ansi mɔ. 45Fɛ kya wɔra gɛnen mɔ, fɛ laa wɔra fɛye-sɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ mɔ-biana. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ kya yɛgɛ owi kya lii sa anyamesɛ dɛnsɛ de anyɛnyɛn pɛwu. Ɔ kya yɛgɛ nyangbon kya da sa abono mɛ kya gyi gɛsintin sa mɔ de abono mɛŋ kya gyi gɛsintin sa mɔ mɔ pɛwu. 46Fɛ kya laarɛ asa abono mɛ kya laarɛ fɛye-ilaa wolɛ mɔ, nnɛ so ne Wurubuaarɛ laa tɛɛla fɛye? Lɛnpoo asɔɔbo abono mɛ kya kudi asa gyi mɔ gbaa kee mɛ kya laarɛ daa abono mɛ kya laarɛ mɔmɔ-ilaa mɔ. 47Nengyene fɛ kya faala daa fɛye-subuana wolɛ mɔ, fɛ wɔra ilaa don asa sɛnsɛ mɔ ne? Gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi abono mɛ mɛŋ kya son Wurubuaarɛ mɔ gbaa mɛ kya faala mɔmɔ-subuana gɛnen. 48Imɔso fɛꞌ yɛgɛ fɛye-ginyamesɛ dɛnsɛ giꞌ ta gudu fɛɛ gɛnɔɔbono fɛye-sɛ Wurubuaarɛ-lɛɛ gi ta gudu mɔ.

6

Gidɛnsɛ Awɔrabi

1“Fɛ laa wɔra gidɛnsɛ mɔ, fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dɔɔdan de iŋ sa iꞌ ba yɛɛ asa so ne fɛ kya wɔra de mɛꞌ wu de mɛꞌ yen fɛye. Nengyene gɛnen ne n gyɛ fɛye-nwɔnsa mɔ, fɛ maŋ baa nyɛ ntɛɛla nko lii fɛye-sɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ asɛ. 2Fɛɛ fɛ wɔra idɛnsɛ sa ayenbo mɔ, fɛŋ sa fɛꞌ kyu imɔ kyu da gikpengboo. Gɛnen ne abono mɛ kya diirɛ mɔmɔ-nyoro mɔ mɛ kya wɔra mɔmɔ-akyangbon dɔ de sansana de asa mɛꞌ nyɛ yen mɔmɔ ne. Mɛ wɔra gɛnen mɔ, ntɛɛla nbono mɛ laa nyɛ mɔ pɛwu ne. 3Nengyene fo kyu benɛ wɔra gidɛnsɛ sa yenbo mɔ, gɛŋ yɛgɛ de gyisɛ ɔꞌ bii 4de gɛnen gidɛnsɛ gibono fo wɔra mɔ giŋ sa giꞌ lii gɛwi. I ba gɛnen mɔ, fo-sɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ kya wu asiiri dɔ mɔ ne nan tɛɛla fo.

Adalaabi

5“Fɛ laa dalaa kee mɔ, fɛŋ sa fɛꞌ wɔra fɛɛ asa abono mɛ kya son Wurubuaarɛ ansi so giyan mɔ. Mɛ kya dalaa mɔ, mɔmɔ-ilaa laarɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ mɛꞌ kpaa yelɛ mɔmɔ-akyangbon dɔ abɛɛ sansana de nyamesɛ kamaasɛ ɔꞌ nyɛ wu mɔmɔ yɛɛ mɔmɔ ne n yelɛ mɛ kya dalaa faa. Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, mɛ kya wɔra gɛnen mɔ, ntɛɛla nbono mɛ laa nyɛ mɔ pɛwu ne. 6Fɛye berɛ, fo ɔko fo laa dalaa mɔ, loo fo-obu dɔ de foꞌ tii gisin wɔra fo-nyoro de foꞌ dalaa sa fo-sɛ Wurubuaarɛ ɔbono asa mɛŋ kya wu mɔ de ansi mɔ. Mɔ ɔbono ɔ kya wu asiiri dɔ mɔ laa nu fo-gɛdalaa.

7“Fɛ laa dalaa mɔ, fɛŋ sa fɛꞌ tɔgɛ ilaa kolon fɛ kya kpe fɛ kya ba bolo-bolo. Gɛnen ne asa abono mɛŋ nyi Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ mɛ kya dalaa ne. Mɔmɔ asɛ mɔ mɛ nyi daa yɛɛ nengyene mɛ kya dalaa ilaa kolon mɛ kya kpe mɛ kya ba bolo-bolo gɛnen mɔ, imɔ ne nan yɛgɛ mɔmɔ-ikperɛ iꞌ nu mɔmɔ asɛ. 8Fɛye berɛ, fɛŋ sa fɛꞌ wɔra fɛɛ mɔmɔ. Pɛi de fɛ dalaa mɔ, fɛye-sɛ Wurubuaarɛ ti o nyi ilaa ibono i tiri fɛye mɔ.

9“Imɔso ɔkpa ɔbono so fɛ laa kyu dalaa mɔ ne n gyɛ yɛɛ:

‘Aye-sɛ, fo ɔbono fo bo soso,

yɛgɛ asa mɛꞌ buu fo yɛɛ fo-nkon ne n gyɛ Wurubuaarɛ.

10Yɛgɛ fo-gɛwuragyi dɔ akyenabi aꞌ ba asa dɔ.

Yɛgɛ fo-gɛlaarɛ gɛꞌ wɔra gɛsinkpan so,

fɛɛ gɛnɔɔbono fo-gɛlaarɛ gɛ kya wɔra soso fo asɛ nno mɔ.

11Sa aye ndɛ gɛkɛ gɛdɛ-lɛɛ ilaa gyisɛ.

12Kyu aye-ilaa nyɛnyɛn kyu kyɛɛ aye

fɛɛ gɛnɔɔbono aye kee a kyu ilaa nyɛnyɛn ibono asa mɛ wɔra aye mɔ kyu kyɛɛ ɔmɔ mɔ.

13Kpaa aye de ilaa iko iŋ sa iꞌ nyɛ aye penɛ de aꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn.

Mɛŋ sa foꞌ yɛgɛ de aꞌ loo ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ abaa dɔ.

[I lii fɛɛ gɛwuragyi, ɔlon, de nyisigyi

i gyɛ daa fo-lɛɛ gɛkpaa-gɛkpaa. Iꞌ ba gɛnen.]’

14“Nengyene fɛ kyu asa ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ wɔra fɛye mɔ kyu kyɛɛ ɔmɔ mɔ, fɛye-sɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ kee laa kyu fɛye-lɛɛ ilaa nyɛnyɛn kyu kyɛɛ fɛye. 15Nengyene fɛ maŋ kyu asa ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ mɔmɔ mɔ, fɛye-sɛ Wurubuaarɛ kee maŋ kyu fɛye-lɛɛ ilaa nyɛnyɛn kyu kyɛɛ fɛye.

Gɛnɔ Aŋmindebi

16“Fɛ laa ŋminde gɛnɔ kee mɔ, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ bɔɔda. Gɛnen ne asa abono mɛ kya son Wurubuaarɛ ansi so giyan mɔ mɛ kya wɔra ne. Mɛ kya taa mɔmɔ-nyoro yɛgɛ de ɔkamaasɛ gi nyɛ ne o wu mɔmɔ mɔ ɔꞌ nyɛ bii yɛɛ mɛ ŋminde nnɔ. N kya tɔgɛ fɛye gɛsintin yɛɛ mɛ kya wɔra gɛnen mɔ, ntɛɛla nbono mɛ laa nyɛ mɔ pɛwu ne. 17Fɛye berɛ fo ɔko fo laa ŋminde gɛnɔ mɔ, foro fo-ansi de foꞌ pubuu fo-gimu 18de ɔko‑rɛ ɔko ɔ mɛŋ sa ɔꞌ bii yɛɛ fo ŋminde gɛnɔ. Gɛnen mɔ, fo-sɛ Wurubuaarɛ ɔbono asa mɛŋ kya wu de ansi mɔ wolɛ ne ɔꞌ bii sa fo. Mɔ ɔbono ɔ kya wu asiiri dɔ mɔ ne nan tɛɛla fo.

Fɛꞌ Kyu Fɛye-Ansi Gyanꞌ Wurubuaarɛ Dɔ Ilaa So

19Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ baala atɔ yela sa fɛye-nyoro gɛsɛ gɛrɛ.

Gɛrɛnaa mɔ ntakpenbi gi laa nyida amɔ abɛɛ a laa kuu ideri

abɛɛ iyu mɛ laa boori loo puru koso.

20Fɛꞌ wɔra idɛnsɛ gɛsɛ gɛrɛ de fɛꞌ kpaa nyɛ imɔ so ntɛɛla Wurubuaarɛ dɔ.

Wurubuaarɛ dɔ-lɛɛ ntɛɛla berɛ, ntakpenbi giŋ kya nyida imɔ ne iŋ kya kuu ideri

ne iyu mɛŋ kya nyɛ boori loo nno kpaa puru.

21I lii fɛɛ nfono fɛye-atɔ a bo mɔ

nfono kee ne fɛye-nwɔnsa gi bo.

22“Fɛye-nwɔnsa gi boran mɔ, fɛ dɛ fɛɛ ɔbono mɔ-ansi a boran mɔ. Fɛye-ansi a boran mɔ, fɛ laa wu ilaa kamaasɛ. 23Ne fɛɛ fɛye-ansi aŋ boran mɔ, fɛye-ilaa kamaasɛ i bo daa gibiri dɔ. Nengyene feyɛ-gɛwɔnsa gɛbono gɛ kya yɛgɛ fɛ kya nu ilaa gɛsɛ mɔ gɛ nyida mɔ, fɛ laa wɔra fɛɛ agyaatanbo. Fɛ laa tansi kyena gibiri dɔ sirim!

24“Nyamesɛ ɔko mɛŋ bo no ɔ laa taalɛ son awura anyɔ. Ɔ laa laarɛ ɔko ilaa de ɔꞌ kyo ɔko, abɛɛ ɔ laa buu ɔko, ne ɔ maŋ kyu ɔbanban mɔ terɛ sɛi. Fɛ maŋ taalɛ son Wurubuaarɛ de fɛꞌ kii son aterenbi.

Fɛŋ Sa Fɛꞌ Suiili Kyu Lii Fɛye-Gɛkyena Dɔ Ilaa Tirisɛ So

25“Imɔso n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ fɛŋ sa fɛꞌ suiili kyu lii fɛye-gɛkyena dɔ ilaa tirisɛ so, fɛɛ ilaa ibonoana fɛ laa gyi abɛɛ fɛ laa nun abɛɛ fɛ laa kyu gyanꞌ fɛye-nyoro so mɔ. Wurubuaarɛ ɔbono ɔ sa fɛye nkpa mɔ maŋ taalɛ sa fɛye agyudɔ kee? Ɔbono ɔ sa fɛye nyoro gibi mɔ maŋ taalɛ sa fɛye ilaa ibono fɛ laa kyu gyanꞌ fɛye-nyoro so mɔ? 26Fɛꞌ taa laa ansi kerɛ nbuii. Giŋ kya duu, giŋ kya tɛɛ, ne giŋ bo agyudɔ ikoolayelaten. Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa faa, fɛye-sɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ kya sa mɔmɔ agyudɔ owi kamaasɛ dɔ. Ne fɛye mɔ de‑e? Fɛ mɛŋ nyi yɛɛ fɛ don nbuii gbaa bun? 27Fɛye dɔ anɛ ne nan sa gɛwɔnsa mɔ-nyoro so de ɔꞌ taalɛ kyu ba‑a gɛkɛ kolon bɔla mɔ-nkpa so?

28“Ne menɛtɔ so ne fɛ kya suiili ilaa ibono fɛ laa kyu gyanꞌ fɛye-nyoro mɔ so? Fɛꞌ laa ansi kerɛ gɛnɔɔbono iyii i kya wɔra afototo mɔ. Iŋ kya wɔra gɛsun, ne iŋ kya luo akuru sa imɔ-nyoro. 29Imɔ gɛnen gbaa mɔ, n kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ, Wura Solomon mɔ‑rɛ mɔ-awuratɔ pɛwu mɔ, ɔ mɛŋ nyɛ akuru abono a wɔra ɔdan fo gɛnen afototo adɛ. 30Iyii ibono i kya bingiri ngya mɔ gbaa ne Wurubuaarɛ kya gyere imɔ lɔrɔ kanpɛ faa. Fɛye anyamesɛ ne ɔ laa lɛɛ ansi yɛgɛ de fɛꞌ naa gibolonbukpan? O, fɛye asa adɛ! Gisɔɔgyi gibono fɛ bo sa Wurubuaarɛ mɔ giŋ kyɔ. 31Fɛŋ baa suiili yɛɛ, ‘Menɛ ne a laa gyi? Menɛ ne a laa nun? Menɛ ne a laa kyu gyanꞌ aye-nyoro so?’ 32Asa abono mɛ mɛŋ nyi Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ ansi ne n kya pɛɛrɛ gɛnen ilaa idɛana so. Fɛye-sɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ nyi yɛɛ i tiri fɛye. 33Fɛye berɛ, fɛꞌ laarɛ daa gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi a laa ba asa dɔ mɔ de fɛꞌ nyanga ansi gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ. Fɛ ti fɛ kya wɔra gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ laa yɛgɛ ilaa sɛnsɛ idɛana pɛwu kee iꞌ yii fɛye-abaa. 34Imɔso fɛ mɛŋ sa fɛꞌ suiili kyu lii ɔkɛ-lɛɛ so. Ɔkɛ gɛkɛ mɔ gɛ laa bara gɛmɔ-lɛɛ. Imɔso iŋ kaaborɛ fɛꞌ baa kyu ɔkɛ-lɛɛ gikpon kyu too ndɛ-lɛɛ gikpon so.

7

Yesu Gi Nyiile Asa Yɛɛ Mɛ Mɛŋ Sa Mɛꞌ Tɔgɛ Yɛɛ Ɔko Mɛŋ Boran

1“Fɛŋ sa fɛꞌ kerɛ ɔko ilaa wɔrasɛ de fɛꞌ tɔgɛ yɛɛ ɔŋ boran de Wurubuaarɛ kee ɔ mɛŋꞌ kerɛ fɛye-ilaa wɔrasɛ tɔgɛ yɛɛ fɛŋ boran. 2Gɛnɔɔbono ɔkara fɛ kya kyu tɔgɛ yɛɛ fɛye-nanboana mɛŋ boran mɔ, gɛnen kee ne Wurubuaarɛ laa kyu tɔgɛ yɛɛ fɛŋ boran ne. Ɔkpa ɔbono so fɛ laa kyu bun fɛye-nanboana gipuɛɛ mɔ, Wurubuaarɛ laa kyu gɛnen ɔkpa ɔbono so kee bun fɛye gipuɛɛ. 3Menɛ n wɔra so ne fo kya wu fo-nanbo ilaa nyɛnyɛn pii ibono ɔ kya wɔra mɔ tɔgɛ ne foŋ kya wu fo-lɛɛ ibelɛ idɛ? I dɛ daa fɛɛ fo wu gikpara gi bo ɔko ginsi dɔ, ne foŋ kya wu yɛɛ gɛgyakpaabi gɛ taa fo-lɛɛ dɔ. 4Nnɛ so ne fo laa tɔgɛ sa fo-nanbo yɛɛ, ‘O, me-nanbo, kerɛ, gikpara gi bo fo-ginsi dɔ. Yɛgɛ nꞌ lɛɛ gimɔ sa fo.’ --Yɛgɛ gɛgyakpaabi gɛ taa fo-lɛɛ dɔ? 5O, gikerɛansi anyamesɛ! Fɛꞌ lɛɛ ngyakpaabi nbono gi taa fɛye-ansibi dɔ mɔ de fɛꞌ nyɛ wu dɔɔdan kpaa lɛɛ akpara abono a bo fɛye-nanboana lɛɛ ansi abi dɔ mɔ.

6“Fɛŋ sa fɛꞌ kyu Wurubuaarɛ ɔkalan mɔ kpaa tɔgɛ sa asa abono Wurubuaarɛ gɛlaarɛ ilaa giwɔra iŋ fɛ mɔmɔ-giso mɔ. Gɛnen asa abono mɛ dɛ daa fɛɛ igyoono kpensɛ. Fɛ wɔra gɛnen mɔ, mɛ laa kyu ginyadon kisee dun fɛye. I dɛ daa kee fɛɛ fɛ kyu awuratɔ too sa akuuri. Mɛ laa kyise-kyise amɔ daa nugidi giyan.

Fɛꞌ Kolɛ Wurubuaarɛ

7“Fɛꞌ dalaa kolɛ Wurubuaarɛ; ɔ laa sa fɛye. Fɛ laarɛ mɔ, fɛ laa nyɛ. Fɛ ŋmɛɛ Wurubuaarɛ gisin mɔ, ɔ laa tigi fɛye. 8I kya nyiile yɛɛ ɔkamaasɛ ɔbono ɔ kpɛ ɔ kya kolɛ Wurubuaarɛ mɔ, ɔ laa sa mɔ. Ne ɔbono ɔ kpɛ ɔ kya laarɛ mɔ, ɔ laa nyɛ, ne ɔbono mɔ, ɔ kpɛ ɔ kya ŋmɛɛ Wurubuaarɛ gisin mɔ, ɔ laa tigi mɔ. 9Fɛye dɔ ɔsɛ ɔmɔ ne n bo no yɛɛ mɔ-bi laa kolɛ mɔ bodobodo de oꞌ kyu daa gibui kyu sa mɔ? 10Abɛɛ mɔ-bi laa kolɛ mɔ ɔken de oꞌ kyu daa giwɔɔ sa mɔ? 11Fɛye abono fɛ gyɛ ilaa nyɛnyɛn awura mɔ gbaa ne n kya bii kyu ilaa dɛnsɛ kyu sa fɛye-biana faa. Menɛtɔ so ne aye-sɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ maŋ kyu ilaa dɛnsɛ kyu sa asa abono mɛ kya kolɛ mɔ mɔ?

12“Gɛnɔɔbono fɛ kya laarɛ fɛɛ asa mɛꞌ wɔra sa fɛye mɔ, fɛꞌ wɔra imɔ ɔnan kee sa asa. Mosisi nbara mɔ de Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ ilaa nyiilesɛ mɔ gɛsɛ pɛwu ne. 13Fɛꞌ loo de gɛbunono pi‑i gɛbono gɛ dɛ kpe Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ dɔ mɔ. Wurubuaarɛ gisobiidɛ gɛten mɔ gɛbunono lɛɛ mɔ berɛ gɛ ŋmangɛ, ne ɔkpa ɔbono ɔ dɛ kpe gɛnen gɛbunono mɔ asɛ mɔ gyɛ daa otinpon. Asa sakyɔ mɛ naa mɔ so. 14Gɛbunono gɛbono gɛ dɛ kpe Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ dɔ mɔ gɛŋ ŋmangɛ, ne ɔkpa ɔbono ɔ dɛ kpe gɛnen gɛbunono mɔ asɛ mɔ gyɛ daa gɛkpasuɛɛ. Asa kalɛsɛ ne n kya wu gɛnen ɔkpa ɔbono bii.

Asa Ako Mɛ Kya Kɛɛ Abon Yɛɛ Wurubuaarɛ Ɔkalan Ne Mɛ Kya Tɔgɛ

15“Fɛꞌ dɛsɛ fɛye-nyoro so de asa abono mɛ kya kɛɛ abon yɛɛ Wurubuaarɛ ikalan ne mɛ kya tɔgɛ mɔ. Ansi so mɔ, mɛ dɛ fɛɛ isandɛ, yɛgɛ mɔmɔ-itɔ dɔ mɔ, mɛ don agbowugbowu. 16Mɔmɔ-ilaa wɔrasɛ ne fɛ laa kyu bii mɔmɔ-gisen dɔ ilaa. I dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono fɛ kya kerɛ oyii abi kyu bii mɔ-gidebi mɔ. Mɛ kya tɛɛ mango lii giwii oyii so? Mɛ kya tɛɛ payaa abi lii fɔlɔgɛ oyii so? 17Nyamesɛ ɔbono mɔ-gisen dɔ i boran mɔ kya wɔra daa ilaa dɛnsɛ, ne ɔbono mɔ-gisen dɔ iŋ boran mɔ kya wɔra daa ilaa nyɛnyɛn. 18I dɛ daa fɛɛ iyii. Oyii ɔbono ɔ bo alanfiya mɔ maŋ taalɛ sɔrɔ abi nyɛnyɛn, ne oyii ɔbono ɔ kya lɔ mɔ maŋ taalɛ sɔrɔ abi dɛnsɛ. 19Oyii kamaasɛ ɔbono ɔ maŋ sɔrɔ abi dɛnsɛ mɔ mɛ laa ŋɛ mɔ kyu wɔra ɔgya dɔ. 20Imɔso asa ilaa wɔrasɛ ne fɛ laa kyu bii yɛɛ mɛ gyɛ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo gɛsintin?

21“I mɛŋ gyɛ nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ kpɛ nyɛ ɔ kya terɛ me yɛɛ, ‘Me-wura, me-wura’ mɔ ne nan nyɛ ɔkyenaten Wurubuaarɛ gɛwuragyi mɔ dɔ. Gɛnen mɔ, asa abono mɛ kya wɔra me-sɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ gɛlaarɛ mɔ wolɛ. 22Gɛkaabono Wurubuaarɛ laa gyi anyamesɛ pɛwu nbɛlɛ mɔ, asa sakyɔ mɛ laa terɛ me yɛɛ, ‘Aye-wura, aye-wura’ de mɛꞌ tɔgɛ sa me yɛɛ, ‘A tɔgɛ Wurubuaarɛ ikalan sa asa, a gya ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi koso asa so, ne a wɔra ilaa gbaaꞌgbaa ibono i lɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon nyiile asa mɔ fo-ginyen dɔ.’ 23Nfono ne nan tɔgɛ tigi mɔmɔ yɛɛ, ‘Meŋ nyi fɛye. Fɛ gyɛ daa ilaa nyɛnyɛn awɔrabo. Fɛꞌ naa me-ansi so!’

Yesu Yɛɛ Asa Mɛꞌ Gyi Mɔ-Ilaa Tɔgɛsɛ So

24“Ɔkamaasɛ ɔbono ɔ kya nu me-ilaa tɔgɛsɛ idɛ ne ɔ kya wɔra imɔ so ilaa mɔ, ɔ dɛ fɛɛ ɔsɛɛbo ɔbono o yii obu. Ɔ laa yii gɛsɛ ɔpɔɔrɛ mɔ, o kuru kpaa tu gifolɛ, pɛi ne ɔ too ɔpɔɔrɛ gyanꞌ gifolɛ mɔ so. 25Gɛkɛ gɛdɛ mɔ, nyangbon gi baa da, afuu belɛ a da ne ibon i bɔla baa da de gɛnen obu mɔ. Imɔ gɛnen gbaa mɔ, ɔ mɛŋ boori, i lii fɛɛ ɔ pɔrɔ mɔ dandan gyan gifolɛ so. 26Nyamesɛ ɔbono, mɔ, ɔ kya nu me-ilaa tɔgɛsɛ idɛ ne ɔ mɛŋ kya wɔra imɔ so ilaa mɔ, kaasɛ mɔ dɛ fɛɛ ɔnyen ɔbono oŋ nyi ɔlaako ne o yii obu gyanꞌ daa giŋɛsii so mɔ. Ɔ mɛŋ kuru gɛsɛ ɔpɔɔrɛ mɔ gɛten. 27Gɛkɛ gɛdɛ mɔ, nyangbon de afuu belɛ a baa da, ne ibon i bɔla baa da de obu mɔ. Obu mɔ yii daa giŋɛsii so so mɔ, ɔ tɔrɔ daa wurum!”

28Yesu gi tɔgɛ gɛnen ilaa idɛana ta mɔ, mɔ-ilaa nyiilesɛ mɔ i wɔra sakpii ɔbono o nu imɔ mɔ giyan. 29I lii fɛɛ mɛ nu mɔ-anyiilebi mɔ, mɛ wolaa wu yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sa mɔ gɛnen ilaa nyiilesɛ mɔ. I mɛŋ gyɛ gɛnen ne mɔmɔ-nbara aŋmarasɛbo mɔ mɛ kya nyiile ilaa ne.

8

Yesu Gi Kyɛ Okononbu Ɔko

1Yesu gi nyiile asa ilaa mɔ ta mɔ, mɔ‑rɛ sakpii belɛ ɔbono o buu mɔ mɔ mɛ kpelegɛ lii gibii mɔ so mɛ kya ba. 2Nfono mɔ okononbu ɔko gi lii tu mɔ. Okononbu mɔ gi kpelegɛ ŋmii mɔ-ayaa dɔ, ne ɔ tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Me-wura, nengyene i gyɛ fo-gɛlaarɛ dɔ mɔ, fo laa taalɛ kyɛ me.” 3Ɔ kolɛ Yesu gɛnen mɔ, Yesu gi tengɛ mɔ-gibaa kpaa yii mɔ, ne ɔ lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “I gyɛ me-gɛlaarɛ; fo-gilɔ mɔ giꞌ ta.” Ayaa abono so mɔ, okononbu mɔ alɔtɔ mɔ a ta, ne 4Yesu gi tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Gɛŋ sa foꞌ tɔgɛ sa ɔko‑rɛ ɔko yɛɛ me ne n kyɛ fo. Naa kpaa wɔra nbara ilaa ibono Mosisi gi yela sa okononbu kamaasɛ ɔbono mɔ-gilɔ gi ta mɔ. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ fo laa kperɛ fo-nyoro kpaa nyiile Wurubuaarɛ asunbi ɔlɛɛbo de ɔꞌ kerɛ fo-nyoro pɛwu gyanꞌ. Ɔ laa wu yɛɛ fo-gilɔ mɔ gi ta, de foꞌ kyu fo-afaala kyu sa mɔ de oꞌ kyu lɛɛ asunbi sa Wurubuaarɛ sa fo. Imɔ ne nan yɛgɛ asa mɛꞌ bii yɛɛ fo-alɔtɔ mɔ a ta gɛsintin.”

Yesu Gi Kyɛ Asogya Ɔbelɛnsɛ Ɔko Dega

5Yesu gi kyon kpe Kapɛɛniyon. Ɔ loo nno mɔ, Rom awura asogya ɔbelɛnsɛ ɔko gi lii kpaa gyangara mɔ ne ɔ kolɛ mɔ 6yɛɛ, “Me-wura, me-dega dɛ me-gɛten dɔ, ɔ kya lɔ ibono i bo lon. Nfono ɔ kpɛ ɔ dɛ mɔ ne ɔ dɛ. Ɔ tansi ɔ kya yiyɛɛ. Imɔso gyanꞌ me-giwoo.” 7Yesu gi kyule sa mɔ yɛɛ, “Nan kpaa kyɛ mɔ sa fo.” 8Yesu gi tɔgɛ mɔ gɛnen mɔ, asogya ɔbelɛnsɛ mɔ gi lɛɛ gɛnɔ sa Yesu yɛɛ, “Me-wura, me ɔdɛ meŋ kaaborɛ ibono foꞌ kpe me-gɛten dɔ. Fo kpɛ nyɛ lɛɛ gɛnɔ mɔ, me-dega mɔ gilɔ mɔ gi laa ta. 9Me gbaa-gbaa kee n gyɛ ɔbelɛnsɛ ɔbono n bo abelɛnsɛ ako gɛsɛ. Ne nꞌ bo abono, mɔ, mɛ bo me gɛsɛ mɔ. Nengyene nɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, ‘fo ɔdɛ, kpe faa’ mɔ, kaasɛ mɔ laa kpe, abɛɛ nꞌ tɔgɛ yɛɛ, ‘fo ɔdɛ, ba gɛrɛ’ mɔ, kaasɛ mɔ laa ba. Nengyene nɛ tɔgɛ me-dega yɛɛ ‘wɔra idɛ!’ mɔ, imɔ ne ɔ laa wɔra.”

10Yesu gi nu ɔbelɛnsɛ mɔ ilaa tɔgɛsɛ mɔ mɔ, i dɛ mɔ-gɛnɔ gikyɔ. Nfono ne Yesu gi kisee tɔgɛ sa sakpii ɔbono o buu mɔ mɔ yɛɛ, “Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye faa, ba‑a aye Isirale awura mɔ dɔ gbaa, meŋ wu nyamesɛ ɔbono ɔ bo gisɔɔgyi belɛ gidɛ ɔnan sa me fɛɛ Rom ɔbelɛnsɛ baarɛ. 11N kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ gɛkaako mɔ asa sakyɔ mɛ laa lii nsinkpan kpɛi-kpɛi so baa nyɛ ikyenaten Wurubuaarɛ gɛwuragyi mɔ dɔ taa aye-Isirale awura ako yɛgɛ. Gɛnen asa abono mɔmɔ‑rɛ aye-naanaana Aberaham de Ayisiki de Gyeekɔpo mɛ laa wɔra abaa gyi. 12I san aye Isirale awura abono nkana Wurubuaarɛ gɛwuragyi mɔ gɛ gyɛ aye-lɛɛ mɔ, aye dɔ abono mɛŋ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi mɔ berɛ, Wurubuaarɛ laa lɛɛ mɔmɔ lii mɔ asɛ kyu kpaa too wɔra nfono i tansi i bo gibiri mɔ. Gɛnen gibiri gibono dɔ mɔ osulon de anɛbi giwɛ ne n bo nno.” 13Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa asogya ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Naa fo kya kpe. Iꞌ wɔra sa fo fɛɛ gɛnɔɔbono fo sɔɔ me gyi faa.” Gɛnen owi ɔbono dɔ gbaa-gbaa mɔ, mɔ-dega mɔ gi nyɛ alanfiya mɔ-gɛten dɔ.

Yesu Gi Kyɛ Alɔbo Sakyɔ

14Yesu gi naa kpe Piita gɛwi. Ɔ loo gɛten mɔ dɔ mɔ, o wu Piita mɔ-saa kyiisɛ dɛ ɔ kya lɔ ɔkyagyii, 15ne Yesu gi yii mɔ. O yii mɔ mɔ, ɔkyagyii mɔ gi taa mɔ yɛgɛ, ne ɔ taalɛ kii koso keda mɔ-gisafo. 16Imɔ gɛdɔɔdɛ mɔ asa mɛ kyu alɔbo de asa sakyɔ abono ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi i tɛ mɔmɔ so mɔ kyu ba Yesu asɛ. Yesu gi kpɛ lɛɛ gɛnɔ daa ne ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i koso mɔmɔ so. Ɔ kyɛ asa abono mɛ kya lɔ mɔ pɛwu kee. 17Yesu gi wɔra gɛnen ilaa idɛ mɔ, i kyena de ilaa ibono Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo Isaya gi wolaa tɔgɛ lii mɔ so mɔ. Ɔ tɔgɛ yɛɛ,

“Ibono a gyɛ nbaari so mɔ,

o kyu imɔ yɛɛ mɔ-nyoro ne i gyɛ.

Ne ɔ kyɛ aye-alɔtɔ sa aye.”

Asa Ako Mɛ Kolɛ Yesu Yɛɛ Mɛ Laa Buu Mɔ

18Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ bo Galeli ɔbon belɛ mɔ asɛ, ne Yesu gi wu yɛɛ sakpii mɔ gi kyaabɔɔ mɔ mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Aꞌ fara kpe gibenbɛ.” 19Mɛ kya laarɛ mɛꞌ kyon mɔ, Gyuda awura nbara ɔŋmarasɛbo ɔko gi ba Yesu asɛ, ne ɔ kolɛ Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, nan buu fo kpe gɛten kamaasɛ gɛbono fo kya kpe mɔ.” 20Ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Agbowugbowu gbaa mɛ bo ibɔ dɛsɛ, ne nbuii mɛ bo asisaa. Me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ berɛ, meŋ bo me-gimu okunten.” 21Yesu akasɛbo mɔ dɔ ɔko berɛ gi kolɛ mɔ yɛɛ, “Me-wura, yɛgɛ me nꞌ kpaa pule me-sɛ pɛi de nꞌ lɔɔ baa buu fo.” 22Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Fo berɛ, baa buu me daa de asa abono Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ ilaa iŋ fɛ ɔmɔ-giso mɔ mɛꞌ pule abara.”

Yesu Gi Yɛgɛ Afuu A Taa Gida Yɛgɛ

23Yesu gi dii loo gikolii dɔ mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ, ne mɛ kyon. 24Mɛ kpaa fo nkyu mɔ nsana gɛtɛɛko mɔ de‑e, afuu belɛ ako a tigi, a kya da ginyadon so. I yɛgɛ nkyu gi kya loo gikolii mɔ dɔ. Gɛnen aberɛ abono mɔ Yesu berɛ gi dɛ ginsi gidɛ. 25Nfono mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ da mɔ kyingi, ne mɛ tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Aye-wura, mɔlɛgɛ aye! A kya laarɛ de aꞌ sii.” 26Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “O, fɛye asa adɛ! Menɛ n wɔra ne i bo fɛye gifuu gɛnen? Gisɔɔgyi gibono fɛ bo sa me mɔ pɛwu ne?” Nfono ne ɔ koso ne ɔ tɔgɛ afuu mɔ yɛɛ aꞌ taa gida yɛgɛ de nkyu mɔ, mɔ, giꞌ wɔra bɔyin. Nfono mɔ, ilaa kamaasɛ i sii faa kurun. 27Mɔ-akasɛbo mɔ mɛ wu gɛnen mɔ, i wɔra mɔmɔ giyan. Mɛ san ma‑a taasɛ abara yɛɛ, “Menɛ nyamesɛ ɔnan ne? Kerɛ, afuu de nkyu gbaa gi kya nu mɔ-gɛdɛ.”

Yesu Gi Kosorɛ Ilaa Nyɛnyɛn Oduduu Anyen Anyɔ Ako So

28Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ fara nkyu kpe gibenbɛ Gadara awura gɛsinkpan so. Ɔ fo nno mɔ, anyen anyɔ ako mɛ lii ibuni opuleten baa gyangara mɔ. Ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi i tɛ mɔmɔ so, i kya yɛgɛ mɛ kya tansi wɔra asa abono mɛ kya kyu de nno mɔ anyanyan. Imɔso asa mɛ selɛ de mɛꞌ kyu de ɔkpa ɔbono. 29Anyen anyɔ adɛ mɛ wu Yesu mɔ, ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi ibono i tɛ mɔmɔ so mɔ i kpen ken-ken taasɛ Yesu yɛɛ, “Wurubuaarɛ mɔ-bi, aye‑rɛ fo menɛ asɛ? Fo ba de foꞌ baa wɔra aye-awɔrɔfɔɔ pɛi de Wurubuaarɛ gisobiidɛ owi mɔ ɔꞌ lɔɔ fo abɛɛ?” 30Aberɛ abono mɔ, akuuri gikpen belɛ giko gi yelɛ gi kya gyi sindi nfono. 31Imɔso ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi ibono i tɛ anyen mɔ so mɔ i kolɛ Yesu yɛɛ, “Nengyene fo laa gya aye koso mɔ, yɛgɛ aꞌ kpaa kyena akuuri gikpen gidɛ so.” 32Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Fɛꞌ koso naa.” Imɔso ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi mɔ i koso anyen mɔ so kpaa kyena akuuri mɔ so. Ayaa abono so mɔ, akuuri gikpen mɔ pɛwu gi selɛ kpelegɛ de ogee kpaa loo ɔbon dɔ, ne nkyu mɔ gi gyi mɔmɔ. 33Anyen abono mɛ kya kerɛ akuuri mɔ so mɔ, mɛ selɛ kpe nten dɔ kpaa tɔgɛ ilaa ibono i ba mɔmɔ-akuuri mɔ so de ilaa ibono Yesu gi wɔra sa anyen anyɔ mɔ pɛwu sa asa. 34Ɔsowolɛ mɔ so asa mɛ nu gɛnen mɔ, mɔmɔ pɛwu mɛ lii baa kerɛ Yesu. Mɛ wu mɔ mɔ, mɛ dɛ mɔ giserɛ yɛɛ ɔꞌ lii mɔmɔ-gɛsinkpan so.

9

Yesu Gi Kyɛ Ɔtɛgɛsɛ

1Yesu gi dii loo gikolii mɔ dɔ kii fara ɔbon mɔ kpe ɔsowolɛ ɔbono so ɔ tɛ mɔ. 2Yesu bo nno mɔ, asa ako mɛ sola ɔtɛgɛsɛ ɔko de gifengen kyu bara mɔ yɛɛ ɔꞌ kyɛ mɔ. Yesu gi wu yɛɛ asa adɛ mɛ sɔɔ mɔ gyi yɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon bo mɔ dɔ mɔ, ɔ tɔgɛ sa ɔtɛgɛsɛ mɔ yɛɛ, “Me-bi, yɛgɛ fo-gisen giꞌ tɔrɔ fo. Nɛ kyu fo-ilaa nyɛnyɛn ibono fo wɔra Wurubuaarɛ mɔ kyu kyɛɛ fo.” 3Nfono mɔ Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo ako mɛ tɔgɛ sa mɔmɔ-nyoro yɛɛ, “Ɔnyen baarɛ kya tɔngɛ fɛɛ mɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ!”

4Yesu gi bii mɔmɔ-nwɔnsa dɔ. Imɔso ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Menɛ n wɔra so ne fɛ kya sa gɛnen nwɔnsa nyɛnyɛn ndɛ? 5Nan tɔgɛ ilaa inyɔ sa ɔtɛgɛsɛ baarɛ. Giko ne n gyɛ yɛɛ,

‘Nɛ kyu fo-ilaa nyɛnyɛn ibono fo wɔra Wurubuaarɛ mɔ kyɛɛ fo.’

Ginyɔsɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ,

‘Koso de foꞌ naa.’

Imɔ idɛ dɔ mɔ, imɔmɔ ne fɛ laa wu de fɛye-ansi? 6N kya laarɛ de fɛꞌ nyɛ bii yɛɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, n bo ɔkpa gɛsinkpan so de nꞌ kyu asa ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ wɔra Wurubuaarɛ mɔ kyɛɛ mɔmɔ.” Gɛnen so mɔ o kisee tɔgɛ sa ɔtɛgɛsɛ mɔ yɛɛ, “Koso puru fo-gifengen de foꞌ naa kpe gɛwi.” 7Gɛsintin mɔ, ɔtɛgɛsɛ mɔ gi koso, ne ɔ naa kyon kpe mɔ-gɛwi. 8Sakpii mɔ gi wu gɛnen mɔ, i dɛ ɔmɔ-gɛnɔ ne mɛ yen Wurubuaarɛ yɛɛ o kyu gɛnen ɔlon baarɛ ɔnan kyu sa nyamesɛ.

Yesu Gi Terɛ Matiyu Yɛɛ Ɔꞌ Wɔra Mɔ-Ɔkasɛbo

9Yesu gi lii nfono ɔ kya kpe mɔ, o wu ɔnyen ɔko tɛ mɔ-gɛsun ɔwɔraten. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Matiyu. Gɛnen Matiyu mɔ gyɛ daa lɛnpoo sɔɔbo. Yesu gi wu mɔ gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Baa buu me de foꞌ wɔra me-ɔkasɛbo.” Gɛsintin mɔ, Matiyu gi koso buu mɔ.

10Imɔ gɛmara mɔ, Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kpe Matiyu gɛwi. Mɛ tɛ mɛ kya gyi mɔ, lɛnpoo asɔɔbo abono Gyuda awura asɛ mɔ mɛ gyɛ asa nyɛnyɛn mɔ de ilaa nyɛnyɛn awɔrabo sɛnsɛ sakyɔ mɛ baa tu mɔmɔ, ne mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ mɛ wɔra abaa gyi dabɔlɛ. 11Farasii awura mɔ mɛ wu gɛnen mɔ, mɛ baa taasɛ Yesu akasɛbo mɔ yɛɛ, “Menɛ n wɔra so ne fɛye-ɔbelɛnsɛ kya wɔra abaa gyi de lɛnpoo asɔɔbo de ilaa nyɛnyɛn awɔrabo sɛnsɛ daa?” 12Yesu gi nu gɛnen mɔ, ɔ lɛɛ gɛnɔ sa Farasii awura mɔ yɛɛ, “Fɛɛ gɛnɔɔbono ɔlɔbo tiri ɔkyɛbo mɔ, gɛnen kee ne ilaa nyɛnyɛn awɔrabo mɛ tiri me ne. I mɛŋ gyɛ abono mɛ bo alanfiya mɔ ne n tiri ɔkyɛbo. 13Mɛ ŋmarasɛ ilaa ibono nan baa tɔgɛ faa yela Wurubuaarɛ agyɛbi ɔwolɛ mɔ dɔ yɛɛ,

‘Me, Wurubuaarɛ, n kya laarɛ fɛꞌ su asa gitolon daa;

i mɛŋ gyɛ asunbi abono fɛ laa lɛɛ sa me mɔ

ne nꞌ kya laarɛ.’

Fɛꞌ nu gɛnen ilaa idɛ, fɛꞌ kasɛ imɔ gɛsɛ, de fɛꞌ bii yɛɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo ne nɛ ba de nꞌ baa tɔgɛ yɛɛ mɛꞌ wɔra me-akasɛbo. I mɛŋ gyɛ abono mɛ nyi yɛɛ mɛ ti mɛ gyɛ gɛsintin awura mɔ.”

Ako Mɛ Taasɛ Yesu Ilaa Kyu Lii Nnɔ Giŋminde So

14Nfono mɔ Gyɔn ɔbono ɔ gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ akasɛbo ako mɛ ba Yesu asɛ baa taasɛ mɔ yɛɛ, “Aye‑rɛ Farasii awura a kya ŋminde nnɔ. Ne menɛ n wɔra ne fo-lɛɛ akasɛbo mɔ berɛ mɛŋ kya ŋminde nnɔ daa?” 15Yesu gi lɛɛ gɛnɔ da mɔmɔ gikpalɛ yɛɛ, “I mɛŋ gyɛ aberɛ adɛ ne mɛ laa wɔra gɛnen. I dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono aye Gyuda awura a kya kpii ɔkyii mɔ. Aꞌ kyu yɛɛ me ne n gyɛ ɔkyiifɔ mɔ-kuli mɔ. Me-kyɛmenɛana mɛ ba me asɛ a san a kya gyi ɔkon mɔ, i laa sa de mɛꞌ bɔɔda? Kuaa. I laa baa fo owi ɔko mɔ, i laa baa puru ɔkyiifɔ mɔ kuli mɔ lii mɔ-kyɛmenɛana mɔ asɛ. Lii gɛnen owi ɔbono kyu kyon mɔ, i laa sa de mɛꞌ ŋminde nnɔ kon.”

Akyenabi Pobɔrɔ Abono Yesu Gi Bara Mɔ Gikpalɛ

16Yesu gi kii da mɔmɔ gikpalɛ kyu nyiile yɛɛ mɔ berɛ ɔ bara akyenabi pobɔrɔ. Ɔ da gikpalɛ mɔ yɛɛ, “Nengyene gikuru dedaa gi tɛɛ mɔ, mɛŋ kya kyu gikuru pobɔrɔ gipanan kyu baa tii ɔtɛɛten mɔ. Fɛ wɔra gɛnen mɔ, gikuru pobɔrɔ mɔ gɛten i laa kyigi lɛɛ de iꞌ wɔra ɔbɔ belɛ nyɛ ibono i wolaa tɛɛ mɔ. 17Aꞌ kii laa ansi kerɛ gɛnɔɔbono mɛ kya kyu nta kyu wɔra nbuɛ iwolɛ dɔ mɔ de aꞌ kerɛ. Ɔko maŋ kyule kyu nta pobɔrɔ kyu wɔra nta ɔwɔraten iwolɛ dedaa dɔ. Ɔbono ɔ wɔra gɛnen mɔ, gyɛrɛbi ne ɔ kya laarɛ. Nta mɔ gi laa paadɛ nta ɔwɔraten iwolɛ mɔ de nta mɔ giꞌ duuli fuɛ de iwolɛ mɔ, mɔ, kee iꞌ nyida. Mɛ kya kyu nta pobɔrɔ kyu wɔra daa nta ɔwɔraten iwolɛ pobɔrɔ dɔ. Gɛnen ne mɛ laa kerɛ nta mɔ nmɔ‑rɛ nmɔ-iwɔraten mɔ pɛwu so ne i maŋ gyi gyɛrɛbi.”

Yesu Gi Kyingi Gɛbolonbubii Gɛko Ne Ɔ Kyɛ Ɔkyii Ɔko

18Yesu san ɔ kya tɔngɛ de mɔmɔ mɔ, Gyuda awura ɔbelɛnsɛ ɔko gi baa ŋmii mɔ-ayaa dɔ kolɛ mɔ yɛɛ, “Me-bi kyiisɛ gi kpɛ wuꞌ ayaa adɛ so ne. Imɔ gɛnen gbaa mɔ, fo kpe ne fo kpaa kyu fo-abaa gyanꞌ mɔ so mɔ, ɔ laa kyingi.” 19Yesu gi nu ɔbelɛnsɛ mɔ asɛ, ne mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ koso buu mɔ.

20Mɛ kya kpe mɔ, ɔkyii ɔko gi naa de Yesu gɛmara-gɛmara, ne ɔ kpaa yii Yesu gɛgbɛ ginɛbi. I kya da de gɛnen ɔkyii ɔbono mɔ, imɔ-nsi gudu nnyɔ ne. 21Pɛi ne ɔ laa yii Yesu gɛgbɛ mɔ gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ-nyoro yɛɛ, “Me-gibaa gi taa kpɛ nyɛ yii mɔ-gɛgbɛ mɔ, n nyi ibono i laa kyɛ me.” 22O yii gɛgbɛ mɔ gɛnen mɔ, Yesu gi kisee kerɛ. O wu mɔ mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Me-bi, yɛgɛ fo-gisen gi tɔrɔ fo! Gisɔɔgyi gibono fo bo sa me mɔ ne nan kyɛ fo.” Ayaa abono so mɔ, ɔkyii mɔ gilɔ mɔ gi ta.

23Yesu gi kyon kpaa loo Gyuda awura ɔbelɛnsɛ mɔ gɛten dɔ nfono gɛbii kyiisɛ mɔ gɛ wuꞌ mɔ. O wu gɛnɔɔbono ilon abiibo de asa abono mɛ ba gɛli mɔ mɛ kya saawo mɛ kya wɔra ɔlanba mɔ, 24ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Ɔkamaasɛ ɔꞌ lii gɛrɛ! Gɛbii mɔ gɛŋ wuꞌ. Gɛ dɛ daa.” Ɔ tɔgɛ yɛɛ gɛbii mɔ gɛŋ wuꞌ mɔ, mɛ kyu mɔ ŋmasɛ daa. 25Yesu gi gya mɔmɔ lii mɔ, ɔ loo obu ɔbono dɔ obuni mɔ dɛ mɔ. Ɔ kpaa keda mɔ gibaa dɔ, ne o kyingi koso yelɛ. 26Gɛnɔɔbono Yesu gi kyingi gɛbii mɔ mɔ i nu gyanꞌ de gɛnen gɛsinkpan gɛbono so pɛwu.

Yesu Gi Kyɛ Agyaatanbo Anyɔ Ako

27Yesu gi lii gɛten mɔ dɔ ɔ kya kyon mɔ, agyaatanbo anyɔ ako mɛ buu mɔ gɛmara-gɛmara mɛ kya kpen mɔ yɛɛ, “Wura Deefidi ɔnaanabi, su aye so!” 28Yesu gi loo gɛten gɛbono dɔ ɔ bo mɔ, agyaatanbo mɔ mɛ naa kpaa tu mɔ nno. Ɔ taasɛ ɔmɔ yɛɛ, “Fɛ sɔɔ gyi yɛɛ nan taalɛ bugi fɛye-ansi adɛ sa fɛye?” Mɛ kyule yɛɛ, “Ɛɛn, aye-wura.” 29Nfono ne Yesu gi kyu mɔ-abaa gyan mɔmɔ-ansi mɔ so, ne ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Iꞌ wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono fɛ sɔɔ me gyi mɔ sa fɛye.” 30Nfono mɔ, mɔmɔ-ansi mɔ a bugi, ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ gɛnsipɛɛrɛ so yɛɛ, “Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ tɔgɛ sa ɔko‑rɛ ɔko yɛɛ me ne n kyɛ fɛye.” 31Imɔ gɛnen gbaa mɔ, mɛ lii mɔ asɛ mɔ, mɛ naa kpaa tɔgɛ ibono ɔ wɔra sa mɔmɔ mɔ sa asa gɛnen gɛsinkpan gɛbono gɛten kamaasɛ.

Yesu Gi Kyɛ Omuumuu

32Abono nkana mɛ gyɛ agyaatanbo mɔ mɛ kya lii Yesu asɛ mɔ, asa ako mɛ kyu ɔnyen ɔko bara Yesu yɛɛ ɔꞌ kyɛ mɔ. Ɔ mɛŋ kya tɔngɛ, i kya nyiile yɛɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu tɛ mɔ so. 33Yesu gi kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ lii ɔnyen mɔ so, ne ɔ taalɛ ɔ kya tɔngɛ. Sakpii ɔbono ɔ yelɛ nfono mɔ gi wu gɛnen mɔ, i wɔra mɔmɔ giyan, mɛ san tɔgɛ yɛɛ, “A mɛŋ ti wu gɛnen ilaa idɛ ɔnan Isirale gɛsinkpan gɛdɛ so kerɛ.” 34Farasii gikpen mɔ dɔ awura berɛ, mɛ kya tɔgɛ daa yɛɛ, “Ilaa nyɛnyɛn oduduu pɛwu gɛmu mɔ ne n kya sa Yesu ɔlon. Imɔso ne ɔ kya taalɛ gya ilaa nyɛnyɛn oduduu koso asa so gɛnen.”

Yesu Gi Su Asa So

35Yesu gi naa de isowolɛ belɛ-belɛ de iburu-buru ibono i kyaabɔɔ gɛnen gɛsinkpan gɛbono so mɔ pɛwu. Ɔ naa Gyuda awura akyangbon dɔ ɔ kya nyiile asa Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so ilaa. Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ ne ɔ dɛ ɔ naa gɛnen, ne ɔ kya kyɛ asa alɔbi kpɛi-kpɛi kamaasɛ. 36Yesu gi wu sakpii belɛ ɔbono ɔ kya kyena ba mɔ asɛ mɔ, mɔmɔ-ilaa i wɔra mɔ ayen. I lii fɛɛ ilaa kpɛi-kpɛi i kya nyala mɔmɔ, ne mɛ mɛŋ nyi gɛnɔɔbono mɛ laa wɔra de iꞌ mɔlɛgɛ mɔmɔ mɔ. Mɛ wɔra fɛɛ isandɛ ibono mɛŋ bo ɔkparɛbo mɔ. 37Gɛnen so mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Asa abono i kaaborɛ mɛꞌ nu Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ mɛ dɛ fɛɛ ɔmɔlɔgɔ ne n pɛɛrɛ ndɔɔ belɛ nko dɔ. Akɛbibo mɔ, mɔ, mɛŋ kyɔ sa ndɔɔ wura mɔ. 38Imɔso fɛꞌ dalaa kolɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ gyɛ Ndɔɔ Wura mɔ yɛɛ mɔ gbaa-gbaa oꞌ kyu abono mɛ laa kɛbi ɔmɔlɔgɔ mɔ ba mɔ-ndɔɔ mɔ dɔ.”

10

Yesu Gi Sun Mɔ-Isɔɔ Gudu Anyɔ Mɔ

1Yesu gi terɛ mɔ-akasɛbo gudu anyɔ mɔ ba mɔ asɛ, ne ɔ sa mɔmɔ ɔlon de mɛꞌ taalɛ gya ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi koso asa so. Gɛnen ɔlon mɔ laa yɛgɛ mɛ laa taalɛ kyɛ asa alɔtɔ kpɛi-kpɛi kamaasɛ kee. 2Gɛnen asa gudu anyɔ abono ne n wɔra mɔ-isɔɔ. Mɔmɔ ne n gyɛ

Simon ɔbono mɛ kya terɛ mɔ-ginyen giko kee yɛɛ Piita mɔ,

de Simon mɔ-tedɛ Andiru,

Gyeemesi de mɔ-tedɛ Gyɔn, Sɛbedi mɔ-biana;

3Filipo de Batolomiyu,

Tomaasɛ de Matiyu ɔbono nkana ɔ kya sɔɔ lɛnpoo mɔ,

Gyeemesi, Alefayo mɔ-bi, de Taadiyusɛ,

4Simon ɔbono ɔŋ kya kyule mɔ-ɔsowolɛ so mɔ,

de Gyudasɛ Isikaayɔtɛ ɔbono gɛmara-gɛmara ɔ fɛ Yesu sa mɔ-akyobo mɔ.

5Yesu gi keda mɔ-isɔɔ gudu anyɔ adɛ sun. Ɔ laa sun mɔmɔ mɔ, ɔ ka sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛŋ sa fɛꞌ kpe de asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ gibaafon, ne fɛŋ sa fɛꞌ loo Samariya awura isowolɛ iko so. 6Fɛꞌ kpe daa Isirale awura wolɛ asɛ. Mɛ dɛ fɛɛ isandɛ ibono i fuɛ mɔ. 7Fɛ naa mɔ, fɛꞌ tɔgɛ tɔgɛ sa asa yɛɛ, ‘Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ a kya laarɛ aꞌ ba asa dɔ kon.’ 8Fɛꞌ kyɛ abono mɛ kya lɔ mɔ, de fɛꞌ kyingi asa abono fɛ wu mɛ wuꞌ mɔ. Fɛꞌ kyɛ ikononbu de fɛꞌ kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi asa so. Nɛ kyu gɛnen ɔlon baarɛ kyɛɛ fɛye; fɛye kee fɛ kyɛ asa mɔ, fɛꞌ kyu kyɛɛ mɔmɔ. 9Fɛ mɛŋꞌ kyu aterenbi ne n gyɛ aterenbi wɔra fɛye-igo ibɔ dɔ. 10Fɛ mɛŋꞌ puru ba‑a atɔ ɔwɔraten abɛɛ gɛgbɛ giwɔra nyɔsɛ. Fɛ mɛŋꞌ puru ayaawolɛ abɛɛ oyii tugɛsɛ keda. Gɛsun ɔwɔrabo gi kaaborɛ ɔꞌ nyɛ mɛꞌ kerɛ mɔ so.

11“Ɔsowolɛ kamaasɛ ɔbono so fɛ laa loo mɔ, fɛꞌ laarɛ ɔbono asa mɛ kya buu mɔ mɔ de fɛꞌ kpaa loo mɔ asɛ. Fɛꞌ kyena mɔ asɛ kaaborɛ fɛ laa lii gɛnen ɔsowolɛ ɔbono so. 12Gɛten gɛbono dɔ fɛ laa sogɛ gɛnen mɔ, fɛ loo mɔ, fɛꞌ faala gɛmɔ dɔ asa. 13Nengyene gisen yuuli gi kaaborɛ mɔmɔ mɔ, gisen yuuli gi laa wɔra mɔmɔ-lɛɛ. Ne gisen yuuli giŋ kaaborɛ ɔmɔ mɔ, gi laa kii ba fɛye asɛ. 14Nfono fɛ loo ne nno asa mɛ kine mɛ mɛŋ sɔɔ fɛye abaa anyɔ abɛɛ mɛ mɛŋ nu fɛye asɛ mɔ, fɛ lii ɔsowolɛ mɔ so abɛɛ gɛten gɛbono dɔ mɔ, fɛꞌ kpiisi mɔmɔ-ɔsowolɛ so abɛɛ mɔmɔ-gɛten dɔ isɛ ibono i yii fɛye-ayaa mɔ yela mɔmɔ. 15N kya tɔgɛ fɛye gɛsintin yɛɛ gɛkɛ gɛbono Wurubuaarɛ laa biidɛ asa pɛwu giso mɔ, gɛnen ɔsowolɛ ɔbono so asa-lɛɛ gisobiidɛ gi laa nyaakyɔ don Sodom de Gomora isowolɛ so awura-lɛɛ mɔ.

16“Fɛꞌ nu yɛɛ n kya sun fɛye fɛɛ nsandɛbii ne n kya kpe agbowugbowu dɔ. Imɔso fɛꞌ bii fɛye-nyoro akedabi. Fɛꞌ wɔra fɛye-nyoro faa dolon‑n fɛɛ abonbuɛ. 17Fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so de asa abono n kya sun fɛye mɔmɔ asɛ mɔ. Mɔmɔ dɔ ako mɛ laa kparɛ fɛye kpe nbɛlɛ agyibo asɛ de mɛꞌ taa fɛye awulibi mɔmɔ-akyangbon dɔ. 18Me so mɔ, mɛ laa biidɛ fɛye ako kpe abɛyin abelɛnsɛ de awura-awura ansi dɔ. Mɛ kyu fɛye kpe gɛnen mɔ, i laa bugi ɔkpa sa fɛye de fɛꞌ nyɛ tɔgɛ me-ilaa sa mɔmɔ‑rɛ gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi. 19Mɛ keda fɛye mɔ, fɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ iꞌ wɔra fɛye gɛwɔnsa yɛɛ fafaanan ne i kaaborɛ fɛꞌ kpaa tɔgɛ abɛɛ ilaa idɛ ne fɛ laa tɔgɛ nbɛlɛ nbono dɔ ne. Owi mɔ gi fo mɔ, Wurubuaarɛ laa sa fɛye ilaa ibono i kaaborɛ fɛꞌ tɔgɛ mɔ. 20I kya nyiile yɛɛ iŋ gyɛ fɛye gbaa-gbaa ne nan tɔngɛ fɛye-gibaa so. Fɛye-sɛ Wurubuaarɛ Oduduu ne nan tɔngɛ naa de fɛye so. 21I laa ba yɛɛ fɛye dɔ ako fɛye-daana abɛɛ fɛye-tedɛana gbaa mɛ laa fɛ fɛye sa asa de mɛꞌ mɔɔ fɛye. Ɔsɛ laa kyu gɛnen kee wɔra mɔ-bi. Ne gɛbii gɛ laa koso yelɛ gɛmɔ-sɛ de gɛmɔ-nyi so de gɛꞌ yɛgɛ asa mɛꞌ mɔɔ mɔmɔ. 22Me so mɔ, ɔkamaasɛ laa kyo fɛye. Ɔbono ɔ laa yelɛ mɔ-ayaa so ka gyanꞌ me so kpaa lii mɔ, Wurubuaarɛ laa mɔlɛgɛ mɔ de ɔꞌ nyɛ ɔkyenaten mɔ asɛ. 23Nengyene mɛ ka fɛye-ansi ɔsowolɛ ɔko so mɔ, fɛꞌ selɛ kpe ɔsowolɛ banban so. N kya tɔgɛ fɛye gɛsintin yɛɛ fɛ maŋ naa aye-Isirale awura isowolɛ mɔ pɛwu so gyanꞌ pɛi ne me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan kii ba gɛsinkpan so.

24“Ilaa ɔkasɛbo maŋ taalɛ don mɔ-onyiilebo, ne dega maŋ taalɛ don mɔ-wura. 25Nengyene fo gyɛ ɔkasɛbo ne ilaa ibono asa mɛ dɛ mɛ kya wɔra fo-onyiilebo mɔ mɛ dɛ ma‑a wɔra fo kee mɔ, bii yɛɛ gɛnen ne i kaaborɛ iꞌ ba ne. Nengyene fo gyɛ dega ne mɛ dɛ ilaa ibono mɛ kya wɔra fo-wura mɔ ma‑a wɔra fo mɔ, bii yɛɛ gɛnen ne i kaaborɛ iꞌ ba ne. Nengyene asa mɛ terɛ me ɔbono n gyɛ gɛten wura mɔ yɛɛ Besibuli, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ, me-adɛ ne mɛ laa yɛgɛ? Mɔmɔ-lɛɛ asebi a laa don me-lɛɛ adɛ gbaa.

26“Imɔso fɛ mɛŋ sa fɛꞌ selɛ anyamesɛ. Sɛi mɛŋ bo no i ŋara yɛɛ i maŋ lii gifuli, abɛɛ ilaa iko i bo asiiri dɔ yɛɛ i maŋ lii gɛwi. 27Imɔso ilaa ibono n kya tɔgɛ fɛye gɛnyɛ mɔ, fɛꞌ tɔgɛ sa asa owi kenken, ne ilaa ibono n kya tɔgɛ fɛye adɛɛdɛɛ dɔ aye-wolɛ mɔ, fɛꞌ liirɛ imɔ da gikpengboo. 28Fɛŋ sa fɛꞌ selɛ abono mɛ laa mɔɔ nyamesɛ nyoro gibi mɔ wolɛ ne mɛ maŋ taalɛ nyida mɔ-oduduu bɔla mɔ. Fɛꞌ selɛ daa Wurubuaarɛ ɔbono ɔ laa taalɛ kyu fɛye too wɔra ɔgya dɔ fɛye-lɛwu gɛmara de iꞌ nyida fɛye-nyoro de oduduu pɛwu mɔ. 29Abonbuɛ abono mɛ kya fɛ mɔmɔ anyɔ aterenbi gibi kolon daa mɔ gbaa, fɛye-sɛ Wurubuaarɛ nyi mɔmɔ pɛwu so. Mɔmɔ dɔ ɔkolon mɛŋ kya wuꞌ yɛɛ ɔ mɛŋ nyi mɔ so. 30Ne fɛye mɔ de‑e? Wurubuaarɛ nyi dabɔlɛ fɛye-gimu dɔ iman gɛgyɔnɔ gbaa. 31Imɔso fɛ mɛŋ sa fɛꞌ selɛ gifuu. Fɛ tiri sa Wurubuaarɛ gikyɔ don gɛnen abonbuɛ abono gikpadɔ gifonɛɛ-gifonɛɛ.

32“Ɔbono ɔ yelɛ asa dɔ tɔgɛ yɛɛ me ne n gyɛ mɔ-wura mɔ, gɛnen ne me kee nan lɛɛ tɔgɛ me-sɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ ansi dɔ yɛɛ ɔ gyɛ me-sonbo. 33Ne ɔbono, mɔ, o kine me sansana yɛɛ meŋ gyɛ mɔ-wura mɔ, gɛnen ne me kee nan kine mɔ me-sɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ ansi dɔ yɛɛ meŋ nyi mɔ.

34“Fɛŋ sa fɛꞌ tɔgɛ yɛɛ nɛ ba gɛsinkpan so faa mɔ, i laa yɛgɛ asa mɛꞌ nyɛ gisen yuuli kyu kyena de abara. Me-giba mɔ gi laa baragɛ asa abono mɛ kya nu me-gɛdɛ mɔ lii abono mɛŋ kya nu me-gɛdɛ mɔ dɔ.

35Ɔnyen mɔ‑rɛ mɔ-sɛ mɛ maŋ nu abara asɛ.

Ɔkyii mɔ‑rɛ mɔ-nyi mɛ maŋ nu abara asɛ.

Ne ɔkyii mɔ‑rɛ mɔ-saa kyiisɛ mɛ maŋ nu abara asɛ.

36Asa abono mɛ laa kyo fɛye gikyɔ mɔ mɛ laa lii daa fɛye-giyaa dɔ.

37“Fo ɔbono fo kya laarɛ fo-sɛ abɛɛ fo-nyi ilaa don gɛnɔɔbono fo kya laarɛ me-ilaa mɔ, foŋ kaaborɛ foꞌ wɔra me-ɔkasɛbo. Fo ɔbono fo kya laarɛ fo-bi nyensɛ abɛɛ fo-bi kyiisɛ ilaa don me-lɛɛ mɔ, foŋ kaaborɛ foꞌ wɔra me-ɔkasɛbo. 38Ne fo ɔbono fo maŋ kyule wu awɔrɔfɔɔ me so de foꞌ kasɛ me-gidebi, ba‑a mɛ laa da fo-aŋanbi oyii so mɔɔ mɔ ne fo maŋ kyule gɛnen mɔ, foŋ kaaborɛ foꞌ wɔra me-ɔkasɛbo. 39Fo ɔbono fo kya kɔrɔsɛ fo-nkpa fii yela fo-gibaa so mɔ, Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan mɔ gɛ laa lii fo-gibaa. Ne fo ɔbono, mɔ, kyu lii me so ne fo-nkpa gi lii fo-gibaa mɔ, fo laa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena.

40“Isa ɔbono ɔ sɔɔ fɛye abaa anyɔ mɔ, me ne ɔ sɔɔ abaa anyɔ gɛnen. Ne ɔbono ɔ sɔɔ me abaa anyɔ mɔ, Wurubuaarɛ ɔbono o sun me mɔ kee ne ɔ sɔɔ gɛnen. 41Ɔbono o wu Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo bii, ne gɛnen so ne ɔ sɔɔ mɔ abaa anyɔ mɔ, ɔ laa nyɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ntɛɛla Wurubuaarɛ asɛ. Ɔbono o wu bii yɛɛ ɔko kya gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ, ne gɛnen so ne ɔ sɔɔ mɔ abaa anyɔ mɔ, ɔ laa nyɛ gɛsintin agyibo ntɛɛla Wurubuaarɛ asɛ. 42Ɔko gi wu nbii ndɛ dɔ gɛko bii yɛɛ me-ɔkasɛbo ne ɔ gyɛ, ne gɛnen so ne ɔ sa mɔ nkyu nunsɛ mɔ, n kya tɔgɛ fɛye gɛsintin, kaasɛ mɔ maŋ wɔra imɔ too nkyu dɔ. Wurubuaarɛ ntɛɛla gi dɛ sa mɔ.”

11

Gyɔn Ɔbono Ɔ Gyere Asa Wurubuaarɛ Sagyere Mɔ

Gi Sun Asa Yesu Asɛ

1Yesu gi ka mɔ-akasɛbo gudu anyɔ mɔ ta mɔ, ɔ koso ɔ naa de isowolɛ kpɛi-kpɛi ibono i bo gɛnen gɛsinkpan gɛbono so mɔ ɔ kya nyiile asa ilaa ne ɔ kya tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ ɔ sa mɔmɔ.

2Yesu naa ɔ kya nyiile ilaa gɛnen mɔ, Gyɔn ɔbono ɔ naa kyena gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ tii de obu, ne o nu Yesu Kirisito ilaa wɔrasɛ mɔ so. Gɛnen so mɔ o sun mɔ-lɛɛ akasɛbo ako Yesu asɛ 3yɛɛ mɛꞌ kpaa taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo ne n gyɛ ɔmɔlɛgɛbo ɔbono a nu yɛɛ ɔ laa ba mɔ abɛɛ aꞌ kerɛ nyamesɛ banban ɔko kpɛi ɔkpa daa?”

4Gyɔn isɔɔ mɔ mɛ kpe kpaa taasɛ Yesu gɛnen mɔ, Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa ɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kpaa tɔgɛ ilaa kamaasɛ ibono fɛ baa nu de fɛye-aso de ibono fɛ baa wu de fɛye-ansi n kya wɔra faa sa mɔ.

5Nɛ yɛgɛ agyaatanbo ansi a bugi,

ne ɔtɛgɛsɛana mɛ koso mɛ naa.

Nɛ yɛgɛ ikononbu alɔtɔ a ta,

ne isintiribu mɛ kya nu ilaa.

Nɛ kyingi abono mɛ wuꞌ mɔ ako.

Ne nɛ tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ sa ayenbo.

6Imɔso omudɛnsɛbo ne n gyɛ ɔbono mɔ-gisɔɔgyi gi maŋ koso me so mɔ.”

Yesu Gi Tɔgɛ Gyɔn Ilaa Sa Sakpii Mɔ

7Gyɔn akasɛbo mɔ mɛ kya kii mɔ, Yesu gi yii gɛsɛ ɔ kya tɔgɛ Gyɔn ilaa ɔ kya sa sakpii ɔbono ɔ bo mɔ asɛ nfono mɔ. Mɔ-gɛtɔngɛ mɔ dɔ mɔ, ɔ taasɛ sakpii mɔ yɛɛ, “Owi ɔbono fɛ kpe Gyɔn asɛ gipen mɔ dɔ kpaa nu mɔ-ilaa tɔgɛsɛ mɔ mɔ, menɛ isa ɔnan ne fɛ kpaa kerɛ daa? Fɛ wu mɔ mɔ, ɔ dɛ fɛɛ gifɛdaa ne afuu a kya da gimɔ a kya kpe a kya ba abɛɛ? 8Ne ɔŋ dɛ gɛnen mɔ, nnɛ ne ɔ dɛ? Fɛ wu o bun gikuru dɛnsɛ? Kuaa, nkana akuru dɛnsɛ abunbo ne fɛ kya laarɛ de fɛꞌ kpaa kerɛ berɛ mɔ, ɔfaanan fɛ kpe daa awura-awura nwi. 9Imɔso fɛ kpe Gyɔn asɛ mɔ, menɛ nyamesɛ ɔnan ne fɛ kpaa kerɛ daa? Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo abɛɛ? Ɛn, n kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ ɔ don Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo gbaa. 10Gyɔn ne n gyɛ Wurubuaarɛ ɔsɔɔ ɔbono mɛ ŋmarasɛ mɔ-ilaa yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ yɛɛ Wurubuaarɛ laa sun mɔ de ɔꞌ gyangbara kpaa tɔgɛ sa asa yɛɛ mɛꞌ lɔrɔ mɔmɔ-akyenabi gyoo me ɔbono nan baa mɔlɛgɛ asa mɔ. 11Gɛsintin ne n kya tɔgɛ fɛye faa, iŋ ti korogɛ nyamesɛ ɔbono ɔ don Gyɔn baarɛ. Abono, mɔ, mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi lii nperɛ kyu kyon mɔ, mɔmɔ dɔ ɔbono ɔŋ fo sɛi gbaa mɔ, laa don Gyɔn. 12Lii aberɛ abono Gyɔn gi yii gɛsɛ ɔ kya tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan mɔ ɔ kya sa asa baa lii de ndɛ mɔ, asa mɛ kya nyanga ansi ma‑a nyise de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ. Gɛnsipɛɛrɛ awura adɛ mɛ dɛ ansiɔlon mɛ kya nyɛ gɛnen akyenabi abono. 13Lii ko‑o dedaa kyu baa lii Gyɔn aberɛ adɛ mɔ, asa mɛ wolaa wu Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi abono so ilaa tɔgɛ yela, ne mɛ ŋmarasɛ imɔ wɔra Wurubuaarɛ nbara iwolɛ dɔ de mɔ-ikalan atɔgɛbo iwolɛ dɔ. 14Nꞌ tɔgɛ sa fɛye abono fɛ laa kyule sɔɔ imɔ gyi mɔ yɛɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔko gi tɔgɛ yɛɛ ‘Ilaagya laa kii ba’. Gyɔn ne ɔ darɛ gɛnen. 15Ɔbono ɔ bo aso mɔ, oꞌ nu.”

16Yesu gi kii taasɛ sakpii mɔ yɛɛ, “Menɛtɔ gbaa ne nan nyɛ kyu kɛserɛ de ndɛ asa adɛ ne?” Yesu gi taasɛ gɛnen mɔ, o kii lɛɛ gɛsɛ sa sakpii mɔ yɛɛ, “Ndɛ asa mɛ dɛ fɛɛ nbii ne n kpaa gyanꞌ sansana gɛtɛɛko. Mɛ gyanꞌ gɛnen mɔ, mɛ kya tɔgɛ mɛ kya sa abara 17yɛɛ,

‘A lan akɔrɛ ne a bii ilon sa fɛye mɔ, fɛ kine, fɛŋ kyaa.

A kpen saawo bii lɛwu ilon de fɛꞌ saawo mɔ, fɛ kine, fɛŋ saawo.’ ”

18Yesu gi lɛɛ gɛsɛ yɛɛ, “Gyɔn gi ba gɛsinkpan so faa mɔ, ɔ kya ŋminde gɛnɔ belen-belen ne ɔ mɛŋ kya nun nta. Imɔso asa mɛ kya tɔgɛ yɛɛ, ‘Ilaa nyɛnyɛn oduduu ne n tɛ mɔ so.’ 19Me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, mɔ, nɛ ba gɛsinkpan so faa, n kya gyi n kya nun. Imɔso asa mɛ kya tɔgɛ yɛɛ, ‘Kerɛ, ɔnyen baarɛ! Ogyibelɛbo de nta nunbo ne ɔ gyɛ. Mɔ-kyɛmenɛana ne n gyɛ lɛnpoo asɔɔbo abono mɛ kya kudi asa gyi mɔ de ilaa nyɛnyɛn awɔrabo sɛnsɛ.’ Fɛŋ nu ndɛ asa mɔ ilaa tɔgɛsɛ?” Ne Yesu gi kii tɔgɛ bɔla yɛɛ, “Ilaa ibono nyamesɛ kya kyu ɔlaako ginyi wɔra mɔ ne n kya nyiile yɛɛ mɔ-ɔlaako ginyi mɔ gi boran.”

Gisobiidɛ Gi Dɛ Gi Gyoo Isowolɛ Iko So Asa

20Nfono mɔ Yesu gi yii gɛsɛ ɔ kya tɔgɛ isowolɛ iko so asa ilaa yɛɛ mɛ bo ilaa nyɛnyɛn, yɛgɛ nkana o kyu Wurubuaarɛ ɔlon kyu wɔra amunale ilaa gbaaꞌgbaa gikyɔ ne mɛ mɛŋ nu Wurubuaarɛ gɛdɛ de mɛꞌ taa mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra yɛgɛ. 21Ɔ tɔgɛ yɛɛ, “O, Korasin ɔsowolɛ so asa, fɛye laako! O, Bɛsayida ɔsowolɛ so asa, fɛye laako! Nɛ kyu Wurubuaarɛ ɔlon wɔra amunale ilaa gbaaꞌgbaa fɛye-isowolɛ so ibono fɛ wu de ansi. Nengyene nkana Taya de Sidon awura ne nen nyɛ me-ilaa ibono wu gɛnen mɔ, ɔfaanan mɛ ti wolaa taa mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra yɛgɛ. Nkana ɔfaanan mɛ kya bɔɔda kyena mɛ kya pɛɛrɛ ansi lɛɛ nyiile Wurubuaarɛ yɛɛ mɛ nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ. 22N kya tɔgɛ fɛye yɛɛ gɛkaabono Wurubuaarɛ laa biidɛ asa nyɛnyɛn pɛwu giso mɔ, fɛye-lɛɛ i laa wɔra nyɛnyɛn don Taya de Sidon awura-lɛɛ. 23Ne fɛye Kapɛɛniyon awura mɔ de‑e? Fɛ nyi yɛɛ Wurubuaarɛ laa kyu fɛye kpe mɔ asɛ? Kuaa, ɔ laa too fɛye wɔra daa ɔbɔ dɔ nfono ɔ kya biidɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo giso mɔmɔ-lɛwu gɛmara mɔ. I lii fɛɛ nɛ kyu Wurubuaarɛ ɔlon kyu wɔra amunale ilaa gbaaꞌgbaa fɛye-ɔsowolɛ so ne fɛ wu de fɛye-ansi. Nengyene nkana Sodom awura ne nen nyɛ me-ilaa ibono wu gɛnen mɔ, ɔfaanan mɔmɔ-ɔsowolɛ san o yii baa lii de ndɛ. 24N kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ gɛkaabono Wurubuaarɛ laa biidɛ asa nyɛnyɛn pɛwu giso mɔ, fɛye-lɛɛ i laa wɔra nyɛnyɛn don Sodom awura-lɛɛ mɔ.”

Yesu Yɛɛ Asa Mɛꞌ Ba Mɔ Asɛ De Mɛꞌ Nyɛ Nkyoola

25Owi ɔbono Yesu san ɔ kya tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ so ilaa ɔ sa asa mɔ, Yesu gi faala Wurubuaarɛ yɛɛ, “Me-sɛ, soso de gɛsinkpan pɛwu Wura, n kya faala fo yɛɛ fo kyu gɛnen ilaa idɛ ŋara abono mɛ nyi ɔlaako mɔ de abono mɛ sɛɛ mɔ, ne fo san lɛɛ imɔ-gɛwi nyiile daa nbii de asa abono mɛ mɛŋ nyi gisɛɛ mɔ. 26Gɛsintin, me-sɛ. Imɔ ibono ne n wɔra fo ɔbolɛ.” 27Yesu gi kii tɔgɛ yɛɛ, “Me-sɛ Wurubuaarɛ gi kyu ilaa kamaasɛ wɔra me-abaa dɔ. Ɔko mɛŋ bo no o nyi me, Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ, gɛnen mɔ, me-sɛ Wurubuaarɛ wolɛ. Gɛnen kee ne ɔko mɛŋ bo no o nyi Wurubuaarɛ, gɛnen mɔ, me ɔbono n gyɛ mɔ-bi mɔ; me‑rɛ asa abono nꞌ kya laarɛ de nꞌ lɛɛ mɔ-gɛwi nyiile ɔmɔ mɔ wolɛ ne nan nyɛ bii mɔ.

28“Fɛye abono pɛwu fɛye-gɛkyena dɔ ilaa i bo ɔlon sa fɛye, ne i wɔra fɛɛ gɛsola i kya nu fɛye mɔ, fɛꞌ ba me asɛ. Nan sɔɔ fɛye de fɛꞌ kyoola. 29Fɛꞌ nu me-gɛdɛ de fɛꞌ kasɛ me-gidebi. Fɛ wɔra gɛnen mɔ, fɛye-asen a laa kyena fɛye gɛten kolon. I kya nyiile yɛɛ n gyɛ nyamesɛ ɔbono n kya bara me-nyoro gɛsɛ, ne nꞌ pɔɔ lii me-gisen dɔ. 30Me asɛ gɛkyena gɛŋ bo sen, ne gɛsola gɛbono nan kyu sola fɛye mɔ gɛŋ bo duduu.”

12

Yesu Bo Ɔlon Gɛkɛ Kyoolasɛ So

1Gɛnen nkɛ nbono dɔ imɔ gɛkɛ kyoolasɛ gɛko mɔ, Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kya kpe gɛtɛɛko, ne mɛ baa loo awayu ndɔɔ nko dɔ. Mɛ kya kyon mɔ, akon a dɛ mɔ-akasɛbo mɔ, ne mɛ yii gɛsɛ mɛ kya kyadɛ awayu mɔ, mɛ kya fɔlɔgɛ mɛ kya wɛ. 2Farasii gikpen mɔ dɔ ako mɛ wu mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Kerɛ, fo-akasɛbo mɔ mɛ kya kyadɛ awayu adɛ faa, gɛsun ne mɛ kya wɔra aye-gɛkɛ kyoolasɛ mɔ faa. Aye-nbara mɔ giŋ kya sa ɔkpa gɛnen.”

3Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ nyi yɛɛ iŋ dɛ ɔkpa gɛnen faa mɔ, imɔso fɛŋ ti kalɛ Deefidi mɔ‑rɛ mɔ-nanboana ilaa Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ kerɛ? Mɛ ŋmarasɛ nno yɛɛ owi ɔko dɔ mɔ, akon a dɛ Deefidi mɔ‑rɛ mɔ-nanboana. 4Imɔso ɔ loo Wurubuaarɛ ɔson panpan mɔ dɔ kpaa puru bodobodo ɔbono asa mɛ kyu bara Wurubuaarɛ mɔ, ne o gyi ne o kyu iko kee sa mɔ-nanboana mɔ. Naafo aye-nbara mɔ giŋ kya sa ɔkpa yɛɛ fo nyamesɛ giyan foꞌ nyɛ gyi gɛnen bodobodo ɔbono, gɛnen mɔ, aye Gyuda awura asunbi alɛɛbo wolɛ. 5Ne fɛŋ ti kalɛ Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ nfono mɛ ŋmarasɛ Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo gɛsun wɔrasɛ ilaa mɔ? Nno i kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo mɔ mɛ bo mɔmɔ-gɛsun wɔrasɛ mɛ kya wɔra Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ gɛkɛ kyoolasɛ, ne Wurubuaarɛ mɛŋ kya kyu imɔ yɛɛ mɛ tɔrɔ gɛkɛ kyoolasɛ nbara. 6N kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ, me ɔbono n yelɛ fɛye asɛ gɛrɛnaa faa nɛ don Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ. 7Wurubuaarɛ gi tɔgɛ yela mɔ-agyɛbi ɔwolɛ dɔ yɛɛ,

‘Me Wurubuaarɛ, n kya laarɛ fɛꞌ su asa gitolon;

i mɛŋ gyɛ asunbi abono fɛ laa lɛɛ sa me mɔ

ne nꞌ kya laarɛ.’

Fɛmɛn nu agyɛbi adɛ gɛsɛ mɔ, nkana fɛ maŋ bun me-akasɛbo adɛ gipuɛɛ. I lii fɛɛ mɛ mɛŋ wɔra ilaa nyɛnyɛn iko. 8Imɔso fɛꞌ nu yɛɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, n bo ɔlon dabɔlɛ gɛkɛ kyoolasɛ mɔ so.”

Yesu Gi Kyɛ Gibaa Wusɛ Wura Gɛkɛ Kyoolasɛ

9Yesu gi lii nfono ne ɔ naa kpaa loo Gyuda awura gikyangbon giko dɔ. 10Ɔnyen ɔko bo nno, mɔ-gibaa giko gi wuꞌ. Ne asa abono mɛ bo gɛnen gikyangbon gibono dɔ mɔ ako mɛ kya dii Yesu de mɛꞌ nyɛ kyu mɔ wɔra nbɛlɛ dɔ. Imɔso mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Aye-nbara gi kya sa ɔkpa yɛɛ aꞌ kyɛ alɔbo gɛkɛ kyoolasɛ?” 11Yesu gi lɛɛ gɛnɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Ne fɛɛ fɛye ɔko bo sandɛ ne ɔ tɔrɔ ɔbɔ dɔ gɛkɛ kyoolasɛ mɔ de‑e? Ɔ maŋ kpaa lɛɛ mɔ lii gɛnen ɔbɔ mɔ dɔ? 12Ne nyamesɛ mɔ mɛŋ tiri don sandɛ gbaa bun? Imɔso fɛꞌ bii yɛɛ aye-nbara gi kya sa aye ɔkpa de aꞌ wɔra idɛnsɛ gɛkɛ kyoolasɛ.” 13Nfono mɔ ɔ tɔgɛ sa ɔnyen gibaa wusɛ wura mɔ yɛɛ, “Tengɛ fo-gibaa mɔ.” Gɛsintin mɔ, ɔ tengɛ gimɔ, ne gibaa mɔ gi kii kyingi wɔra fɛɛ gidɛnsɛ mɔ. 14Farasii gikpen mɔ dɔ awura mɛ wu gɛnen mɔ, mɛ lii kpaa da gɛdɛ gɛnɔɔbono mɛ laa nyɛ Yesu mɔɔ mɔ.

Yesu Mɛŋ Laarɛ Mɛꞌ Sola Mɔ-Ginyen Yɛɛ Ɔ Kya Kyɛ Alɔbo

15Yesu gi nu yɛɛ mɛ da gɛdɛ mɛ kya laarɛ mɔ-imɔɔten mɔ, ɔ lii nfono kpe gɛten pobɔrɔ. Ɔ kya kpe mɔ, sakpii belɛ ɔko gi buu mɔ. Ɔ kyɛ abono pɛwu mɛ kya lɔ mɔ, 16ne ɔ ka sa mɔmɔ yɛɛ mɛŋ sa mɛꞌ tɔgɛ isa ɔbono ɔnan ɔ gyɛ mɔ sa asa. 17Ɔ ka sa mɔmɔ gɛnen daa de mɔ Yesu ilaa ibono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ kyu naa de mɔ-ikalan ɔtɔgɛbo Isaya so mɔ iꞌ nyɛ ba gɛsintin. Ɔ tɔgɛ yɛɛ,

18“Fɛꞌ kerɛ ɔbono nɛ lɛɛ gibaa yii yɛɛ ɔꞌ wɔra me-gɛsun mɔ.

Mɔ-ilaa i bo me-gisen dɔ; ɔ tansi ɔ kya gyi me-ginsi.

Nan yɛgɛ me-Oduduu mɔ ɔꞌ kyena mɔ dɔ,

de ɔꞌ tɔgɛ sa gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi yɛɛ

nan gyi mɔmɔ pɛwu nbɛlɛ gɛsintin ɔkpa so.

19Ɔ maŋ lɔgedɛ de ɔko, ne ɔ maŋ puiidɛ asa so.

Asa mɛ maŋ nu yɛɛ mɔ ne n naa ɔ kya kpen de ikpa faa.

20Abono mɛ gyɛ afɔlɛbo de abono mɛŋ ti sɔɔ Wurubuaarɛ gyi dandan mɔ,

ɔ maŋ ŋaala mɔmɔ ne ɔ maŋ yɛgɛ iꞌ yɔɔ mɔmɔ-nyoro.

Ɔ maŋ lɛɛ ansi yɛgɛ mɔmɔ kpaa fo gɛkaabono ɔ laa yɛgɛ gɛsintin gɛꞌ gyi ilaa kamaasɛ so mɔ.

21Mɔ so ne gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi mɛ laa kyu mɔmɔ-ansi gyanꞌ.”

Yesu Gi Gyi Ilaa Nyɛnyɛn Pɛwu Gɛmu So

22Imɔ idɛ gɛmara mɔ, asa ako mɛ kyu ɔnyen ɔko kyu bara Yesu. Gɛnen ɔnyen mɔ gyɛ gyaatanbo ne o kii ɔ gyɛ omuumuu. I kya nyiile yɛɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu tɛ mɔ so. Yesu gi kosorɛ gɛnen oduduu nyɛnyɛn ɔbono lii ɔnyen mɔ so, ne ɔ taalɛ ɔ kya tɔngɛ ne ɔ kya wu ilaa. 23Asa abono mɛ koola nfono mɔ mɛ wu gɛnɔɔbono Yesu gi kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ lii ɔnyen mɔ so mɔ, i dɛ mɔmɔ pɛwu gɛnɔ. Mɛ san ma‑a taasɛ abara yɛɛ, “Itɛfaa ɔdɛ ne n gyɛ Wura Deefidi ɔnaanabi ɔbono a kerɛ mɔ-ɔkpa mɔ do‑o?”

24Farasii awura mɛ nu ilaa idɛ mɔ, mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Mɔ ɔdɛ berɛ, ilaa nyɛnyɛn oduduu pɛwu gɛmu mɔ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ-ginyen giko yɛɛ Besibuli mɔ ne n kya sa mɔ ɔlon. Imɔso ne ɔ taalɛ ɔ kya gya ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi koso asa so gɛnen.” 25Yesu, mɔ, gi bii mɔmɔ-nwɔnsa dɔ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ akpalɛ dɔ yɛɛ, “Nengyene ilaa nyɛnyɛn gɛmu mɔ ne n kya yɛgɛ nꞌ kosorɛ mɔ-adɛ mɔ, i laa wɔra fɛɛ wura mɔ‑rɛ mɔ-adɛ ne n kya kɔ de abara. Mɛ kya kɔ gɛnen mɔ, mɔ-gɛwuragyi mɔ gɛ laa nyida. Ɔsowolɛ kolon dɔ asa abɛɛ gɛten kolon dɔ asa mɛ yɛ mɔmɔ-nyoro dɔ mɛ kya kɔ mɔ, gɛnen ɔsowolɛ ɔbono abɛɛ gɛten gɛbono gɛ laa boori. 26Imɔso nengyene i gyɛ gɛsintin yɛɛ ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ kya kosorɛ mɔ-adɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi mɔ, mɛ yɛ mɔmɔ-nyoro dɔ ne. Nnɛ so ne mɔ-gɛwuragyi gɛ laa dɛ kpe?

27“Fɛye yɛɛ Besibuli ɔlon dɔ ne nꞌ kya kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu asa so? Ne ibono fɛye-adɛ ako, mɔ, kee mɛ kya kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu asa so faa mɔ de‑e? Anɛ ɔlon dɔ ne mɛ kya kosorɛ imɔ gɛnen daa? Fɛye gbaa-gbaa adɛ mɔ mɛ laa kyɔɔlɛ fɛye yɛɛ iŋ gyɛ Besibuli ɔlon dɔ ne isa laa taalɛ kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi. 28Gɛnɔɔbono i dɛ faa mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ne nꞌ dɛ mi‑i kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu asa so. Imɔso i kya lɛɛ i kya nyiile fɛye yɛɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi a ti a bo fɛye dɔ ne.”

29Ne Yesu gi kii da gikpalɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ dɛ daa fɛɛ ɔnyen bolonsɛ ɔbono ɔ kya dii mɔ-gɛten dandan. Nnɛ ne fo ɔko fo laa wɔra de foꞌ loo gɛnen gɛten gɛbono dɔ yuuri mɔ-atɔ? Pɛi ne fo laa yuuri mɔ-atɔ mɔ, gɛnen mɔ, fo ŋminde mɔ.

30“Fɛꞌ nu yɛɛ ɔbono ɔŋ kya buu me mɔ kya sɔɔ akyɔɔlɛ de me ne. Ɔbono ɔŋ kya kpaa me de nꞌ koola asa mɔ, ɔ kya yaasɛ mɔmɔ ne. 31N kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ, ilaa nyɛnyɛn kpɛi-kpɛi kamaasɛ ibono fo nyamesɛ fo laa wɔra mɔ de asebi kamaasɛ abono fo laa saalɛ Wurubuaarɛ mɔ, i laa sa de Wurubuaarɛ oꞌ kyu imɔ kyu kyɛɛ fo. Ibono ɔko laa saalɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ berɛ, Wurubuaarɛ maŋ kyu imɔ ibono kyu kyɛɛ mɔ. 32Fo ɔbono fo tɔgɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nyoro so ilaa nyɛnyɛn mɔ, i laa sa de Wurubuaarɛ oꞌ kyu kyɛɛ fo. Ɔbono, mɔ, ɔ laa saalɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ berɛ, Wurubuaarɛ maŋ kyu kyɛɛ mɔ gɛkyena gɛdɛ dɔ ne ɔ maŋ kyu kyɛɛ mɔ gɛkyena pobɔrɔ gɛbono gɛ laa baa ba gɛkaako mɔ dɔ.

Nyamesɛ Laawɔra Ne N Kya Nyiile Mɔ-Gidebi

33“Fɛꞌ kerɛ nyamesɛ ilaa wɔrasɛ de fɛꞌ kyu bii mɔ-gisen dɔ ilaa. I dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono oyii bo alanfiya ne mɔ-abi sɔrɔsɛ kee mɔ a boran mɔ. Ne fɛɛ ɔŋ bo alanfiya mɔ, mɔ-abi kee aŋ boran. Oyii abi ne mɛ kya kyu bii mɔ-alanfiya. Nyamesɛ ilaa wɔrasɛ kee ne mɛ kya kyu bii mɔ-gisen dɔ ilaa. 34Fɛ dɛ fɛɛ awɔɔ abono a bo gibɔrɔ mɔ gikpen. Fɛye ilaa nyɛnyɛn awura adɛ, ilaa dɛnsɛ imɔ ne nan lii fɛye-nnɔ dɔ? Ilaa ibono i bo nyamesɛ gisen dɔ mɔ, imɔ ne ɔ kya lɛɛ tɔgɛ. 35Nyamesɛ dɛnsɛ berɛ, ilaa dɛnsɛ ne n bo mɔ-gisen dɔ, ne ilaa dɛnsɛ ne nan lii mɔ-gɛnɔ dɔ. Ne nyamesɛ nyɛnyɛn, mɔ, ilaa nyɛnyɛn ne n bo mɔ-gisen dɔ, ne ilaa nyɛnyɛn kee ne nan lii mɔ-gɛnɔ dɔ. 36N kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ gɛkɛ gɛbono Wurubuaarɛ laa gyi anyamesɛ pɛwu nbɛlɛ mɔ, anyantɔgɛ kamaasɛ abono fo ɔko fo tɔgɛ mɔ fo laa yelɛ Wurubuaarɛ ansi dɔ lɛɛ fo-gɛnɔ ilaa ibono so fo tɔgɛ amɔ mɔ. 37Fo nyamesɛ fo-gɛnɔ dɔ ilaa tɔgɛsɛ ibono fo laa tɔgɛ gɛsinkpan so mɔ ne Wurubuaarɛ laa kyu gyi fo-nbɛlɛ de oꞌ bun fo gipuɛɛ abɛɛ ɔꞌ sa fo aso.”

Asa Mɛ Laarɛ Ilaa Lɛɛnyiilesɛ Lii Yesu Asɛ

38Nfono mɔ nbara aŋmarasɛbo ako de Farasii gikpen mɔ dɔ asa ako mɛ tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, a kya laarɛ foꞌ wɔra ilaa ibono i laa lɛɛ nyiile aye yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sa fo ɔlon ɔbono fo dɛ mɔ.” 39Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛye ndɛ asa adɛ! Fɛ bo ilaa nyɛnyɛn ne fɛŋ kya son Wurubuaarɛ gɛsintin ɔkpa so! Gɛnen so ne fɛ kpɛ fɛ kya laarɛ fɛꞌ wu ilaa lɛɛnyiilesɛ faa. Ilaa kolon guan‑n ne Wurubuaarɛ laa wɔra sa fɛye de fɛꞌ wu. Gɛnen ilaa ibono mɔ i laa wɔra daa fɛɛ ibono i ba Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo Gyoona so mɔ. 40Fɛɛ gɛnɔɔbono Gyoona gi gyi nkɛ nsa toloowi kalaadɛ ɔken belɛ ɔtɔ dɔ mɔ, gɛnen kee ne me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan gyi nkɛ nsa toloowi kalaadɛ gɛsinkpan ɔbɔ dɔ ne.

41“Owi ɔbono Wurubuaarɛ laa gyi anyamesɛ pɛwu nbɛlɛ mɔ, Ninifa awura mɛ laa koso yelɛ tɔgɛ yɛɛ i kaaborɛ Wurubuaarɛ oꞌ bun fɛye ndɛ asa gipuɛɛ. I lii fɛɛ Gyoona owi mɔ, Gyoona gi tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan sa Ninifa awura mɔ, mɛ nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ ne mɛ kyɛɛgɛ lii mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ. Fɛye berɛ, fɛ nyɛ me ɔbono nɛ don Gyoona mɔ n bo fɛye asɛ gɛrɛ ndɛ faa, ne fɛ maŋ sɔɔ gyi. 42Gɛkaabono kee mɔ wura kyiisɛ ɔbono o gyi gɛwura Siiba gɛsinkpan so dedaa mɔ laa koso yelɛ tɔgɛ yɛɛ i kaaborɛ Wurubuaarɛ oꞌ bun fɛye ndɛ asa adɛ gipuɛɛ. I lii fɛɛ Wura Solomon owi mɔ, gɛnen ɔkyii baarɛ gi nu mɔ-ɔlaako ginyi mɔ so, ne ɔ koso lii ko‑o mɔ-gɛwi gɛten bogɛtasɛ kpaa nu Wura Solomon ɔlaako ginyi ilaa nyiilesɛ mɔ. Fɛye berɛ, fɛ nyɛ me ɔbono nɛ don Wura Solomon mɔ, n bo fɛye asɛ gɛrɛ ndɛ, ne fɛ kine fɛ mɛŋ sɔɔ me gyi.

43“Nengyene ilaa nyɛnyɛn oduduu i koso isa so mɔ, i kya naa kingi, ne i kya wɔra imɔ fɛɛ i naa gɛsinkpan so nfono nkyu giŋ bo mɔ. I naa i naa i kya laarɛ ɔkyoolaten. Nengyene iŋ nyɛ ɔkyoolaten mɔ, 44i kya tɔgɛ sa imɔ-nyoro yɛɛ, ‘Nan kii kpaa kyena isa ɔbono n wolaa n tɛ mɔ so mɔ.’ I kii kpe isa mɔ asɛ mɔ, i kya kpaa wu yɛɛ isa mɔ gi wɔra fɛɛ gɛten gɛbono mɛ kpa gɛmɔ lɔrɔ, gɛ wɔra ɔdan, ne ɔko mɛŋ tɛ gɛmɔ dɔ mɔ. 45Nfono mɔ, ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i kya kpaa terɛ imɔ-nanboana sono ibono i bo ilaa nyɛnyɛn don imɔ-nyoro mɔ kyu baa bɔla imɔ-nyoro so de iꞌ kii kpaa kyena isa mɔ so. Nengyene i ba gɛnen mɔ, i kya lɔrɔ wɔra nyɛnyɛn sa isa mɔ don gigyangbarasɛ mɔ. Gɛnen ne i laa wɔra sa ndɛ nkɛ ndɛ dɔ asa abono mɛ bo ilaa nyɛnyɛn mɔ ne.”

Yesu Gi Nyiile Asa Abono Ɔnan Mɛ Gyɛ Mɔ-Subuana Mɔ

46Yesu san ɔ kya tɔngɛ de asa mɔ mɔ, mɔ-nyi de mɔ-tedɛana mɛ ba, mɛ yelɛ nŋmaŋman mɛ kya laarɛ mɛꞌ wu mɔ. 47Ɔko gi tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Kerɛ, fo-nyi de fo-tedɛana mɛ yelɛ nŋmaŋman mɛ kya laarɛ mɛꞌ wu fo.” 48Yesu gi lɛɛ gɛnɔ taasɛ mɔ yɛɛ, “Anɛ ne n gyɛ me-nyi? Anɛana ne n gyɛ me-tedɛana?” 49Nfono mɔ ɔ lɛɛ gibaa nyiile mɔ-akasɛbo mɔ ne ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Me-nyi de me-tedɛana ne! 50Isa ɔbono ɔ kya wɔra me-sɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ gɛlaarɛ mɔ, mɔ ne n gyɛ me-tedɛ, mɔ ne n gyɛ me-pikyii, mɔ ne n gyɛ me-nyi.”

13

Dɔɔbo Ɔko Gikpalɛ

1Gɛnen gɛkɛ kolon gɛbono mɔ, Yesu gi lii gɛten mɔ dɔ kyon ɔbon belɛ mɔ gigengen. Ɔ fo nno mɔ, ɔ kpelegɛ kyena ne o nyiile asa ilaa. 2Sakpii belɛ ɔko gi kyaabɔɔ mɔ. Gɛnen so mɔ ɔ dii loo gikolii dɔ ɔ tɛ; asa mɔ, mɔ, mɛ san mɛ yelɛ gigengen so.

3Ɔ tɔgɛ mɔmɔ ilaa gikyɔ akpalɛ dɔ. Ɔ da gikpalɛ giko sa mɔmɔ yɛɛ, “Dɔɔbo ɔko gi kyena. Owi ɔko dɔ mɔ, ɔ koso kpe ndɔɔ kpaa ŋmadɛ ayu. 4Ɔ kya ŋmadɛ ayu mɔ mɔ, ako a tɔrɔ ɔkpa dɔ, ne nbuii mɛ baa tɔɔsɛ amɔ gyi. 5Ayu mɔ ako, mɔ, a tɔrɔ kpandan so. Amɔ abono a kpaala kɔrɔ. I kya nyiile yɛɛ isɛ ibono i bo kpandan mɔ so mɔ iŋ kyɔ, 6imɔso ayu mɔ a mɛŋ nyɛ de amɔ-ilin iꞌ loo gɛsɛ. Owi gi dii mɔ, a wiili ne a wuꞌ. 7Ako kee a tɔrɔ iwe dɔ. Abono a kɔrɔ mɔ, iwe mɔ i koso bun wɔra amɔ, ne a wuꞌ. 8Amɔ ako, mɔ, a tɔrɔ gɛsinkpan dɛnsɛ so. Amɔ berɛ, a kɔrɔ, ne a sen da amu kanpɛ. Dɔɔbo mɔ gi kɛbi amɔ mɔ, ɔ nyɛ abono ɔnan o kyu ŋmadɛ mɔ, amɔ ako ikue-inun, ako ikue-isa, ne ako mɔ oko de saalaa.” 9Yesu gi da gikpalɛ mɔ ta mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Ɔbono ɔ bo aso mɔ, oꞌ nu!”

10Nfono mɔ Yesu akasɛbo mɔ mɛ tu sindi mɔ ne mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Menɛ n wɔra so ne fo kya tɔngɛ daa akpalɛ dɔ fi‑i sa mɔmɔ?” 11Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛye berɛ Wurubuaarɛ laa lɛɛ mɔ-gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ ilaa boduduusɛ nyiile fɛye. I mɛŋ gyɛ mɔmɔ asa sɛnsɛ adɛ. 12I lii fɛɛ ɔbono ɔ kya nu Wurubuaarɛ asɛ mɔ, ɔ laa nu de oꞌ nu imɔ gɛsɛ. Ne ɔbono, mɔ, ɔŋ kya nu Wurubuaarɛ asɛ mɔ, ipii ibono o nu mɔ gbaa, i laa kii lii mɔ-gimu dɔ. 13Gɛnen asa abono ɔnan berɛ, mɛ dɛ mɔmɔ-ansi mɛ kya kerɛ, mɛŋ kii mɛ wu sɛi, mɛ kya nu ilaa de mɔmɔ-aso, mɛŋ kii ma‑a nu imɔ gɛsɛ. Imɔso ne nꞌ kya tɔngɛ de mɔmɔ akpalɛ dɔ mɔ. 14Mɔmɔ-ilaa idɛ i kyena de ilaa ibono Isaya gi wolaa wu tɔgɛ yela mɔ. Ɔ tɔgɛ yela yɛɛ,

‘Mɛ laa kpɛ mɛ kya nu ilaa, mɛ maŋ kii nu imɔ gɛsɛ.

Mɛ laa kpɛ mɛ kya kerɛ ilaa, mɛ maŋ kii wu sɛi.

15I lii fɛɛ mɔmɔ-nwɔnsa dɔ iŋ bugi de ilaa gɛsɛ ginu.

Mɔmɔ-aso a tii, ne mɛ baala mɔmɔ-ansi bun.

Ne fɛɛ i mɛŋ gyɛ gɛnen mɔ, ɔfaanan mɛ kya wu ilaa.

Mɛ kya nu ilaa de mɔmɔ-aso, ne mɛ kya nu ilaa gɛsɛ.

Ne fɛɛ mɛ nyɛ mɛ kya nu ilaa gɛsɛ mɔ,

nkana mɛ laa kii ba me asɛ de nꞌ kyɛ mɔmɔ-gilɔtɔ gibono mɛ kya lɔ mɔ.’ ”

16Yesu gi kii tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Fɛye berɛ, amudɛnsɛbo ne n gyɛ fɛye. Fɛye-ansi a kya wu ilaa, ne fɛye-aso a kya nu. 17Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo de asɛnsɛ abono mɛ gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ baa kyon mɔ mɔmɔ sakyɔ mɛ tansi laarɛ mɛꞌ nyɛ wu ilaa ibono fɛ kya wu faa, mɛŋ kii nyɛ. Mɛ tansi laarɛ mɛꞌ nyɛ nu ilaa ibono fɛ kya nu faa, mɛŋ kii nyɛ.

Yesu Gi Lɛɛ Dɔɔbo Gikpalɛ Mɔ Gɛsɛ

18“Fɛꞌ nu dɔɔbo mɔ gikpalɛ mɔ gɛsɛ kon. 19Ayu abono a tɔrɔ ɔkpa dɔ mɔ a dɛ fɛɛ asa abono mɛ kya nu Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so ilaa ne mɛŋ kya nu imɔ gɛsɛ mɔ. Ɔbonsan, nyamesɛ nyɛnyɛn mɔ ne n kya baa sɔgɛ amɔ lii mɔmɔ-asen dɔ. 20Ayu abono a tɔrɔ kpandan so mɔ a dɛ fɛɛ asa abono mɛ kpɛ nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ, ne mɛ kya sɔɔ amɔ de ɔkon, 21yɛgɛ mɛŋ kya sɔɔ amɔ wɔra mɔmɔ-asen dɔ mɔ. Mɛ dɛ daa fɛɛ nbokyu. Ɔgɛnda ɔko gi kpɛ tu mɔmɔ abɛɛ asa mɛ kpɛ ka mɔmɔ-ansi kyu lii agyɛbi mɔ so mɔ, fɛ laa kerɛ mɔ, mɛ kya luu nyoro. 22Ayu abono a tɔrɔ iwe dɔ mɔ a dɛ fɛɛ asa abono mɛ kya nu Wurubuaarɛ agyɛbi, ne gɛsinkpan gɛdɛ so nsuiili de aterenbi gilaarɛ i kya gyi mɔmɔ-amu mɔ. Imɔso mɛŋ baa ma‑a taalɛ wɔra agyɛbi mɔ so ilaa mɔmɔ-gɛkyena dɔ. 23Ayu abono a tɔrɔ gɛsinkpan dɛnsɛ so mɔ berɛ, a dɛ fɛɛ asa abono mɛ nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ, ne mɛ nu gɛsɛ wɔra amɔ so ilaa mɔmɔ-gɛkyena dɔ fɛɛ gɛnɔɔbono dɔɔbo mɔ gi nyɛ ayu abono ɔnan o kyu ŋmadɛ mɔ, ako gikpadɔ ikue-inun, ako ikue-isa, ne ako mɔ oko de saalaa mɔ.”

Ifɛ Gikpalɛ

24Yesu gi kii tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ a kya ba asa dɔ mɔ i dɛ fɛɛ gikpalɛ gibono nan baa da faa. Dɔɔbo ɔko gi duu awayu mɔ-ndɔɔ dɔ. 25Imɔ gɛnyɛ asa pɛwu mɛ dɛ mɔ, mɔ-ɔkyobo gi kpaa duu ifɛ wɔra mɔ-awayu mɔ dɔ, ne ɔ naa kyon. 26Awayu mɔ de ifɛ mɔ i kɔrɔ. Owi ɔbono awayu mɔ a boori a kya mada mɔ, ne mɛ wu yɛɛ ifɛ i saarɛ awayu mɔ dɔ. 27Nfono mɔ dɔɔbo mɔ adega mɔ mɛ baa taasɛ mɔ yɛɛ, ‘Ɔbelɛnsɛ, iŋ gyɛ awayu ne fo duu fo-ndɔɔ mɔ dɔ? Fonɛ dɔ ne ifɛ idɛ ɔnan i lii?’ 28Ne dɔɔbo mɔ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, ‘Ɔkyobo ɔko ne n duu ifɛ mɔ gɛnen.’ Ne mɔ-adega mɔ mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, ‘Fo kya laarɛ aꞌ kpaa kyigi ifɛ mɔ de iꞌ san awayu mɔ wolɛ?’ 29Ɔ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, ‘Kuaa. Nengyene fɛ laa kyigi ifɛ mɔ mɔ, fɛ laa naa kyigi dabɔlɛ de awayu mɔ. 30Imɔso fɛꞌ yɛgɛ awayu mɔ de ifɛ mɔ pɛwu iꞌ yelɛ dabɔlɛ. I baa fo owi ɔbono a laa gbaa awayu mɔ mɔ, nan tɔgɛ gɛsun awɔrabo mɔ yɛɛ mɛꞌ daa gikɛbi ifɛ mɔ ŋminde imɔ adiila-adiila de mɛꞌ yii imɔ ɔgya pɛi de mɛꞌ lɔɔ gbaa awayu mɔ kyu kpaa gyanꞌ me-gigbaran so.’ ”

Maasadɛ Gibi De Bodobodo Gɛlin Akpalɛ

31Yesu gi kii da gikpalɛ giko sa mɔmɔ yɛɛ, “Gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ a kya yɛlegɛ asa dɔ mɔ i dɛ daa fɛɛ Maasadɛ giponfɛ ilaa. 32Maasadɛ gibi gi kerɛ faa ŋini-ŋini. Aponfɛ abi pɛwu dɔ mɔ, gimɔ ne mɛŋ kiirɛ. Dɔɔbo gi duu Maasadɛ gibi mɔ-ndɔɔ dɔ mɔ, gi kya kɔrɔ wɔra giponfɛ belɛ baa don giponfɛ kamaasɛ. Gi kya wɔra oyii gbaa, ne nbuii gi kya baa luo asisaa gimɔ-ngyalenbi dɔ.”

33Yesu gi kii da asa mɔ gikpalɛ giko yɛɛ, “Gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ a kya yɛlegɛ asa dɔ mɔ i dɛ daa fɛɛ gɛlin gɛbono mɛ kya kyu wɔra bodobodo ne ɔ kya ŋan dii mɔ. Mɛ kya kyu gɛnen gɛlin gɛbono kyu bagadɛ bodobodo nnyufo fɛɛ imudu isaꞌ dɔ mɔ, gɛ kya yɛlegɛ loo saarɛ nnyufo mɔ pɛwu dɔ de bodobodo mɔ ɔꞌ nyɛ dii.”

Yesu Gi Lɛɛ Akpalɛ Mɔ Gɛsɛ Sa Mɔ-Akasɛbo Mɔ

34Yesu gi tɔgɛ sa sakpii mɔ gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ imɔ pɛwu daa akpalɛ dɔ. Ɔ mɛŋ tɔgɛ mɔmɔ ilaa iko yɛɛ ɔŋ da gikpalɛ. Ɔ kya tɔngɛ akpalɛ dɔ gɛnen mɔ, 35i nyɛ kyena de ilaa ibono Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔko gi wolaa tɔgɛ yela mɔ. Ɔ tɔgɛ yela yɛɛ,

“Nan tɔngɛ akpalɛ dɔ sa mɔmɔ.

Nan tɔgɛ mɔmɔ asiiri ilaa

ibono asa mɛ mɛŋ ti nu imɔ kerɛ gɛkaako mɔ.”

36Yesu gi tɔngɛ ta mɔ, ɔ lɛɛ sakpii mɔ ɔkpa, ne ɔ naa kpaa loo gɛten dɔ. Ɔ loo gɛten dɔ mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ ba mɔ asɛ baa taasɛ mɔ yɛɛ, “Ifɛ mɔ gikpalɛ gibono fo da mɔ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ menɛ?” 37Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Dɔɔbo ɔbono o duu awayu mɔ ne n gyɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ. 38Ndɔɔ mɔ ne n gyɛ gɛsinkpan. Awayu mɔ ne n gyɛ asa abono mɛ kya nyɛ ɔkyenaten Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ mɔ, ne ifɛ mɔ, mɔ, ne n gyɛ asa abono mɛ bo Ɔbonsan, nyamesɛ nyɛnyɛn mɔ gikpen dɔ mɔ. 39Ɔkyobo ɔbono, mɔ, ɔ baa duu ifɛ mɔ ne n gyɛ gɛnen Ɔbonsan, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ. Awayu mɔ gigbaa owi mɔ ne n gyɛ owi ɔbono gɛsinkpan so gɛkyena gɛ laa yela ɔkara mɔ. Adega abono mɛ laa gbaa awayu mɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ. 40Fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ laa koola ifɛ de mɛꞌ dɛɛ imɔ mɔ, gɛnen kee ne mɛ laa kyu wɔra asa nyɛnyɛn owi ɔbono gɛsinkpan so gɛkyena gɛ laa yela ɔkara mɔ. 41Me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan sun me-isɔɔ yɛɛ mɛꞌ kpe me-adɛ abono n kya gyi gɛwura mɔmɔ so mɔ asɛ. Isɔɔ mɔ mɛ ba mɔ, mɛ laa baa tɔɔsɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo pɛwu de ilaa ibono pɛwu i kya yɛgɛ me-adɛ mɛꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ lɛɛ lii me-gɛwuragyi mɔ dɔ. 42Mɛ tɔɔsɛ mɔmɔ lɛɛ gɛnen mɔ, mɛ laa kyu mɔmɔ too wɔra ɔgya gin-gin dɔ. Osulon de anɛbi giwɛ ne n bo nno. 43Gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ asa abono mɛ gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ mɔ mɛ laa ŋɛlegi fɛɛ owi mɔmɔ-sɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi gɛkyena mɔ dɔ. Ɔbono ɔ bo aso mɔ, oꞌ nu.”

Awuratɔ Abono A Ŋara De Gɛgyi Boɔgyalonsɛ Akpalɛ

44Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Gɛnɔɔbono fɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ i dɛ fɛɛ gikpalɛ gibono nan baa da faa. Awuratɔ gbaaꞌ ako a ŋara ndɔɔ nko dɔ, ne ɔnyen ɔko gi kpaa beendi amɔ. I tansi wɔra mɔ ɔkon gikyɔ, ne ɔ lɔrɔ amɔ ŋara, ne ɔ kpaa fɛ ilaa kamaasɛ ibono ɔ bo mɔ, ne o kii kpaa sɔɔ gɛsinkpan gɛbono dɔ awuratɔ mɔ a bo mɔ.”

45Yesu gi da gikpalɛ banban kyu lii Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so yɛɛ, “Ilaa ɔfɛbo ɔko kya laarɛ ngyi boɔgyalonsɛ nko de ɔꞌ sɔɔ. 46O wu nko nbono gi bo kanpɛ ne gi tansi gi bo ɔgyalon mɔ. O wu nmɔ gɛnen mɔ, ɔ kpaa fɛ ilaa kamaasɛ ibono ɔ bo mɔ ne ɔ kpaa sɔɔ gɛnen ngyi nbono.

Asɛwu Gikpalɛ

47-48“Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ gɛkyena mɔ gɛ fo mɔ, gɛ laa wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono iken akedabo mɛ kya too asɛwu mɔ. Asɛwu mɔ a kya keda iken kpɛi-kpɛi gikyɔ de mɛꞌ biidɛ amɔ‑rɛ iken mɔ lii gyanꞌ gigengen so. Mɛ lɛɛ iken mɔ mɔ, mɛ kya kyɛɛ iken nyɛnyɛn lii idɛnsɛ dɔ. Mɛ kya kyu idɛnsɛ mɔ wɔra nkeebii dɔ, ne mɛ kya kyu inyɛnyɛn mɔ, mɔ, kyu too fuɛ. 49Fafaanan kee ne i laa wɔra owi ɔbono gɛsinkpan so gɛkyena gɛ laa yela ɔkara mɔ ne. Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɛ laa baa kyɛɛ abono mɛ bo ilaa nyɛnyɛn mɔ lɛɛ lii abono mɛ kya gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ mɔ dɔ 50de mɛꞌ kyu asa nyɛnyɛn mɔ kpaa too ɔgya gin-gin dɔ. Osulon de anɛbi giwɛ ne n bo nno.”

51Yesu gi da akpalɛ adɛ sa mɔmɔ gɛnen mɔ, ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ nu ilaa ibono nɛ tɔgɛ fɛye faa pɛwu gɛsɛ?” Mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ɛɛn.” 52Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Nbara ɔŋmarasɛbo kamaasɛ nyi Wurubuaarɛ agyɛbi dedaa ne o kii nyɛ kasɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi ilaa bɔla mɔ, ɔ dɛ fɛɛ gɛten wura ɔbono ɔ bo ilaa dedaa de ilaa pobɔrɔ pɛwu mɔ-ilaa ɔyelaten mɔ. Nengyene i gyɛ ilaa dedaa ilaa mɔ, ɔ bo nno, ne i kii i gyɛ ilaa pobɔrɔ ilaa kee mɔ, ɔ bo nno.”

Yesu Gɛwi Awura Mɛ Mɛŋ Sɔɔ Mɔ Gyi

53Yesu gi da gɛnen akpalɛ adɛ pɛwu ta mɔ, ɔ koso lii nfono 54ne o kii kpe ɔsowolɛ ɔbono so mɛ bela mɔ mɔ. O nyiile asa ilaa mɔmɔ-gikyangbon dɔ. Mɔ-ilaa nyiilesɛ mɔ i dɛ asa mɔ gɛnɔ, ne mɛ san mɛ kya taasɛ abara yɛɛ, “Fonɛ ne ɔdɛ gi kpaa nyɛ gɛnen ɔlaako ginyi gidɛ lii? Nnɛ ne ɔ wɔra ne ɔ nyɛ ɔlon baarɛ ɔ kya wɔra ilaa gbaaꞌgbaa ibono i kya dɛ gɛnɔ faa? 55Iŋ gyɛ kaafenta mɔ-bi mɔ ne? Iŋ gyɛ mɔ-nyi ne n gyɛ Mariya? Ne iŋ gyɛ Gyeemesi, de Gyosɛfo, de Simon de Gyudasɛ mɔmɔ-daa mɔ ne? 56Iŋ gyɛ aye‑rɛ mɔ-pikyiiana ne n tɛ gɛrɛ? Ne fonɛ dɔ ne ɔ nyɛ imɔ idɛ pɛwu lii daa?” 57Yesu mɛŋ gyɛ isafo sa mɔmɔ so mɔ, mɛ kine mɛ mɛŋ sɔɔ mɔ gyi. Ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo kya gyi ginsi gɛten kamaasɛ, gɛnen mɔ, mɔ gbaa-gbaa mɔ-gɛwi abɛɛ mɔ-gɛten dɔ wolɛ.” 58Asa mɛ mɛŋ sɔɔ mɔ gyi so mɔ, oŋ kyu Wurubuaarɛ ɔlon wɔra amunale ilaa gbaaꞌgbaa nno gikyɔ.

14

1Gɛnen nkɛ nbono dɔ mɔ, Wura Hɛrodɛ ɔbono ɔ kya kerɛ Galeli gɛsinkpan so mɔ gi nu Yesu ilaa wɔrasɛ so. 2O nu imɔ gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ-adega yɛɛ, “Gyɔn ɔbono ɔ naa kyena gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ ne. O kyingi lii ibuni dɔ daa so ne ɔ nyɛ Wurubuaarɛ ɔlon ɔ kya wɔra ilaa gbaaꞌgbaa gɛnen faa.”

Gɛnɔɔbono I Ba Ne Gyɔn Gi Nyɛ Lɛwu Mɔ

3-4Gɛnɔɔbono i ba ne Gyɔn gi nyɛ lɛwu mɔ ne n gyɛ yɛɛ Wura Hɛrodɛ mɔ-tedɛ Filipo gi dena ɔkyii ɔko, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Hɛrodiyasɛ, ne wura mɔ gi sɔgɛ ɔkyii mɔ kyu dena. Gyɔn gi nu gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa Wura Hɛrodɛ yɛɛ ibono ɔ sɔgɛ mɔ-tedɛ mɔ-ka dena mɔ, iŋ boran, iŋ dɛ ɔkpa gɛnen. Ɔ tɔgɛ mɔ gɛnen mɔ, wura mɔ gi yɛgɛ mɛ kpaa keda mɔ, ne mɛ ŋminde mɔ kyu kpaa tii de obu. 5Nkana wura mɔ gi laarɛ ɔꞌ yɛgɛ mɛꞌ mɔɔ mɔ. O kii ɔ selɛ sakpii mɔ. I kya nyiile yɛɛ sakpii mɔ kya buu Gyɔn yɛɛ ɔ gyɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo.

6Gɛkɛ gɛdɛ mɔ Wura Hɛrodɛ kya gyi mɔ-gɛkɛ korogɛsɛ gɛsi. Mɔ‑rɛ mɔ-nanboana mɛ tɛ mɛ kya gyi gɛkɛ belɛ mɔ mɔ, Hɛrodiyasɛ mɔ-bi obolonbu ɔko gi lii kyaa tala asa mɔ ansi. Mɔ-gɛkyaa mɔ gɛ wɔra Wura Hɛrodɛ ɔbolɛ gikyɔ. 7Imɔso ɔ ka sa obolonbu mɔ yɛɛ, “Ilaa kamaasɛ ibono fo kya laarɛ mɔ, tɔgɛ me, nan kyu sa fo. Nengyene fo taasɛ me ne meŋ nyɛ sa fo mɔ, nɛ tɔrɔ ntan.” 8Obolonbu mɔ gi lii kpaa taasɛ mɔ-nyi, ne mɔ-nyi gi tɔgɛ mɔ ilaa ibono i kaaborɛ ɔꞌ taasɛ mɔ. Imɔso obolonbu mɔ gi kii baa tɔgɛ wura mɔ yɛɛ, “N kya laarɛ Gyɔn ɔbono ɔ gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ gimu tangalan dɔ fɛye-ansi dɔ gɛrɛ.” 9Obolonbu mɔ gi taasɛ gɛnen mɔ, Wura Hɛrodɛ gisen dɔ i nyida mɔ. Ɔ ti ka ntan abelɛnsɛ mɔ ansi dɔ so mɔ, ɔ kyule ne ɔ tɔgɛ mɔ-adega mɔ yɛɛ mɛꞌ wɔra ilaa ibono obolonbu mɔ kya laarɛ mɔ sa mɔ. 10Imɔso o sun ne mɛ kpaa ten Gyɔn gimu nfono o tii de obu mɔ, 11ne mɛ kyu gimɔ taga tangalan dɔ kyu bara obolonbu mɔ, ne obolonbu mɔ gi kyu kperɛ mɔ-nyi. 12Gyɔn akasɛbo mɔ mɛ nu gɛnen mɔ, mɛ kpaa kyu mɔ-gibuni mɔ kyu kpaa pule, ne mɛ kpaa buu sa Yesu.

Yesu Gi Sa Sakpii Belɛ Agyudɔ Ne Mɛ Gyi Kaabo

13Yesu gi nu Gyɔn lɛwu mɔ so mɔ, ɔ dii loo gikolii dɔ ne ɔ lii nfono ɔ bo mɔ de oꞌ kpe nfono asa mɛŋ tɛ mɔ. Asa sakyɔ mɛ nu yɛɛ Yesu gi koso nfono mɔ, mɛ naa de ayaa lii mɔmɔ-isowolɛ so de mɛꞌ kpaa tu mɔ. 14Yesu gi fo nfono ɔ kya kpe mɔ, ɔ baa lii gikolii mɔ dɔ mɔ, o wu sakpii belɛ ti ɔ yelɛ. O wu mɔmɔ gɛnen mɔ, mɔmɔ-ilaa i wɔra mɔ ayen, ne ɔ kyɛ-kyɛ abono mɛ kya lɔ mɔ.

15I wɔra gɛdɔɔdɛ mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kpaa tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Nfono a bo faa, i gyɛ daa ifɛ nsana, ne owi gi ta. Imɔso lɛɛ sakpii mɔ ɔkpa de mɛꞌ naa kpe isowolɛ ibono i sindi gɛrɛ mɔ de mɛꞌ kpaa nyɛ agyudɔ sɔɔ gyi.” 16Yesu gi kisee tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Iŋ tiri yɛɛ mɛꞌ kpe gɛtɛɛko. Fɛye gbaa-gbaa fɛꞌ sa mɔmɔ ilaa iko de mɛꞌ gyi.” 17Mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Aye asɛ gɛrɛ a bo daa ibodobodo inun de iken inyɔ.” 18Yesu gi tɔgɛ mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kyu imɔ bara me gɛrɛ.” 19Mɛ kyu kperɛ mɔ, ne Yesu gi tɔgɛ sa sakpii mɔ yɛɛ mɛꞌ kpelegɛ kyena ifɛ bonboli mɔ so. Mɛ kyena mɔ, o puru ibodobodo inun de iken inyɔ mɔ ne ɔ diirɛ mɔ-ansi kerɛ soso, o kyu afaala sa Wurubuaarɛ, ne ɔ gbaa gbaa ibodobodo mɔ dɔ kyu sa mɔ-akasɛbo mɔ, ne mɔmɔ, mɔ, mɛ yɛ sa sakpii mɔ. 20Ɔkamaasɛ gi gyi kaabo, ne i kii san. Mɔ-akasɛbo mɔ mɛ koola agyisan mɔ mɔ, a bɔla nkeebii gudu nnyɔ. 21Anyen abono mɛ saarɛ asa abono mɛ gyi agyudɔ mɔ gɛgyɔnɔ gɛ laa wɔra fɛɛ anyen nwɛ ikue-inyɔ de saalaa. Akyii de nbii-lɛɛ gɛgyɔnɔ gɛŋ too.

Yesu Gi Naa Nkyu So, I Mɛŋ Muiinɛ Mɔ Loo

22Imɔ gɛmara mɔ, Yesu gi yɛgɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ dii loo gikolii dɔ de mɛꞌ gyangbara mɔ fara kpe gibenbɛ giko mɔ so de mɔ mɔ ɔꞌ lɛɛ sakpii mɔ ɔkpa de ɔꞌ baa tu mɔmɔ. 23Yesu gi lɛɛ mɔmɔ-ɔkpa ta ne i san mɔ-wolɛ mɔ, ɔ dii kpe gibii giko so ɔꞌ kpaa dalaa. O sii nno mɔ-wolɛ gɛnen kaaborɛ i bun. 24Gɛnen owi ɔbono mɔ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ ti palɛ gikolii mɔ kyon gɛta. Afuu a kya da nkyu mɔ so, ne i yɛgɛ gikolii mɔ gi kya kyengben. Afuu mɔ a kya da a kya ba de mɔmɔ asɛ so. 25I baa fo gibaadiikɛ mɔ, Yesu naa nkyu mɔ so ɔ kya kpe de mɔ-akasɛbo mɔ asɛ. 26Mɛ wu mɔ ɔ naa nkyu mɔ so ɔ kya ba mɔ, i ŋmaa mɔmɔ-gisen, mɛ kya kpen yɛɛ, “Obuni ne!” Ne i wɔra mɔmɔ gifuu, mɛ san ma‑a saawo. 27Ayaa abono so mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ keda nyoro! Me Yesu ne. Fɛŋ sa fɛꞌ selɛ gifuu.”

28Yesu gi tɔgɛ sa ɔmɔ gɛnen mɔ, Piita gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Me-wura, nengyene i gyɛ fo mɔ, tɔgɛ me kee de nꞌ naa nkyu mɔ so baa tu fo.” 29Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Naa ba.” Nfono mɔ Piita gi lii gikolii mɔ dɔ ɔ naa nkyu mɔ so ɔ kya kpe Yesu asɛ. 30O wu ibono afuu mɔ a kya da de ɔlon mɔ, i wɔra mɔ gifuu. Gɛnen so mɔ, o yii gɛsɛ ɔ kya muiinɛ ɔ kya loo nkyu mɔ dɔ. Ɔ kya loo mɔ, ɔ saawo yɛɛ, “Me-wura, mɔlɛgɛ me!” 31Ayaa abono so mɔ, Yesu gi tengɛ mɔ-gibaa keda mɔ, ne ɔ taasɛ mɔ yɛɛ, “Kerɛ, gisɔɔgyi gibono fo bo sa me mɔ pɛwu ne? I wonɛ ne fo sɔɔ fo-nyoro akyɔɔlɛ?” 32Yesu mɔ‑rɛ Piita mɛ baa dii loo gikolii mɔ dɔ mɔ, nfono mɔ, afuu mɔ a taa gida yɛgɛ. 33Mɔ-akasɛbo abono mɛ bo gikolii mɔ dɔ mɔ mɛ ŋmii mɔ kyu buubuu sa mɔ ne mɛ kya tɔgɛ yɛɛ, “Gɛsintin, fo gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi!”

Yesu Gi Kyɛ Alɔbo Gɛnɛsarɛtɛ

34Mɛ fara ɔbon belɛ mɔ gɛnen mɔ, mɛ lii gikolii mɔ dɔ dii gyanꞌ Gɛnɛsarɛtɛ gɛsinkpan so. 35Gɛnɛsaretɛ awura mɛ wu Yesu bii mɔ, mɛ yɛgɛ i nu gyanꞌ gɛnen gɛsinkpan gɛbono so pɛwu yɛɛ Yesu gi loo mɔmɔ asɛ. Mɛ nu gɛnen mɔ, mɛ kyu mɔmɔ-asa abono mɛ kya lɔ mɔ pɛwu bara mɔ. 36Mɛ kolɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ yɛgɛ mɛꞌ yii ba‑a mɔ-gɛgbɛ ginɛbi. Ne gɛsintin mɔ, ɔkamaasɛ ɔbono ɔ nyɛ ne o yii mɔ-gɛgbɛ mɔ, mɔ-alɔtɔ a kya ta.

15

Ako Mɛ Kya Penɛ Asa Yɛɛ Mɔmɔ-Nbara Gi Gyɛ Wurubuaarɛ-Lɛɛ

1Imɔ idɛ gɛmara mɔ, Farasii gikpen mɔ dɔ asa ako de Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo ako mɛ lii Gyɛrusalem ba Yesu asɛ baa taasɛ mɔ yɛɛ, 2“I wonɛ so ne fo-akasɛbo mɔ mɛ kya kerɛ ansi taa aye-itiibilaa mɔ giwɔra yɛgɛ daa? Imɔ ne n gyɛ yɛɛ mɛ laa gyi mɔ, mɛŋ kya foro mɔmɔ-abaa aye-itiibilaa aforobi de sɛi ɔŋꞌ sa ɔꞌ kyɔlesɛ mɔmɔ-Wurubuaarɛ ɔson.”

3Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa ɔmɔ yɛɛ, “Ne fɛye mɔ de‑e? I wonɛ so ne fɛye-itiibilaa so mɔ, fɛ kya kerɛ ansi taa Wurubuaarɛ nbara mɔ yɛgɛ daa? 4Wurubuaarɛ gi yela nbara yɛɛ, ‘Buu fo-sɛ de fo-nyi.’ Nko kee ne n gyɛ yɛɛ, ‘Fo ɔbono fo tɔgɛ nnɔ wɔra fo-nyi abɛɛ fo-sɛ mɔ, mɛꞌ mɔɔ fo.’ 5Fɛye Farasii awura de nbara aŋmarasɛbo mɔ berɛ, fɛ kya nyiile daa yɛɛ ɔko laa taalɛ tɔgɛ sa mɔ-nyi abɛɛ mɔ-sɛ yɛɛ, ‘Ilaa ibono n bo ne nkana nan kyu kpaa fɛye mɔ, nan lɔrɔ imɔ yela sa Wurubuaarɛ.’ Nengyene ɔ nyɛ tɔgɛ gɛnen mɔ, fɛye yɛɛ iŋ baa i tiri yɛɛ ɔ baa buu mɔ-sɛ de mɔ-nyi de ɔꞌ kpaa mɔmɔ. 6Fɛye-anyamesɛ itiibilaa idɛ so mɔ, fɛ kya nyaa Wurubuaarɛ nbara mɔ yela nkan. 7Fɛ bo gikerɛansi! Wurubuaarɛ ɔkalan ɔbono Isaya gi nu tɔgɛ mɔ i kyena de fɛye-ilaa wɔrasɛ idɛ gɛsintin so.

8“Isaya gi nu Wurubuaarɛ gi tɔgɛ yɛɛ,

‘Ansi so ne me-asa adɛ mɛ kya lɛɛ me-ginyen;

Mɔmɔ-nwɔnsa dɔ berɛ, me‑rɛ ɔmɔ aŋ bo gɛsu.

9Mɛ kya son me daa ansi so giyan.

I kya nyiile yɛɛ anyamesɛ-lɛɛ nbara ne mɛ dɛ mɛ kya penɛ

mɛ kya nyiile asa yɛɛ i gyɛ me Wurubuaarɛ-lɛɛ.’ ”

Nyamesɛ Nwɔnsa Ne N Kya Kyɔlesɛ Mɔ-Wurubuaarɛ Ɔson

10Nfono ne Yesu gi terɛ sakpii ɔbono ɔ bo nfono mɔ ba mɔ asɛ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ yela giso de fɛꞌ nu gɛsɛ yɛɛ, 11i mɛŋ gyɛ ilaa ibono i kya loo nyamesɛ gɛnɔ dɔ mɔ ne n kya kyɔlesɛ mɔ-Wurubuaarɛ ɔson. Ilaa ibono i kya lii nyamesɛ gɛnɔ dɔ mɔ ne n kya kyɔlesɛ mɔ-Wurubuaarɛ ɔson.”

12Nfono mɔ Yesu akasɛbo mɔ mɛ tu sindi mɔ ne mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo bii yɛɛ ilaa ibono fo tɔgɛ mɔ i loo Farasii awura mɔ?” 13Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Farasii awura ilaa nyiilesɛ mɔ i dɛ fɛɛ iyii ibono i mɛŋ gyɛ me-sɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ ne n duu imɔ mɔ. Ɔ laa kyigi imɔ pɛwu fuɛ daa. 14Gɛnen so mɔ, fɛꞌ taa ɔmɔ yɛgɛ! Mɛ gyɛ daa agyaatanbo abono mɛ dɛ mɔmɔ-nanboana agyaatanbo de iyii! Nengyene gyaatanbo laa keda mɔ-nanbo gɛnen mɔ, mɔmɔ anyɔ mɛ laa wolaa tɔrɔ ɔbɔ dɔ.”

15Nfono ne Piita yɛɛ, “Lɛɛ ilaa ibono fo tɔgɛ sa sakpii mɔ gɛsɛ sa aye.” 16Yesu gi lɛɛ gɛnɔ taasɛ mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Imɔso fɛye kee fɛye-nwɔnsa dɔ iŋ ti bugi de fɛꞌ nu ilaa gɛsɛ? 17Fɛ mɛŋ nyi yɛɛ ilaa ibono i kya loo nyamesɛ gɛnɔ dɔ mɔ i kya kyon kpe mɔ-ɔtɔ dɔ de ɔꞌ kɔɔ fuɛ? 18Ilaa ibono i kya lii fo-gɛnɔ dɔ mɔ i kya lii daa fo-gɛwɔnsa dɔ. Imɔ ibono ne n kya kyɔlesɛ nyamesɛ Wurubuaarɛ ɔson. 19I kya nyiile yɛɛ nyamesɛ kya sa gɛwɔnsa pɛi ne ɔ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn fɛɛ ɔ kya mɔɔ isa, ɔ kya lii mɔ-ka abɛɛ mɔ-kuli gɛmara, ɔ kya laarɛ ogyibara, ɔ kya yuuri, ɔ kya ten ɔko gɛnɔ nbɛlɛ dɔ, abɛɛ ɔ kya nyida asa. 20Gɛnen ilaa idɛana ne n kya kyɔlesɛ nyamesɛ Wurubuaarɛ ɔson. Nyamesɛ gi gyi ne ɔŋ foro mɔ-abaa aye-itiibilaa aforobi mɔ, imɔ ibono i maŋ taalɛ kyɔlesɛ mɔ-Wurubuaarɛ ɔson.”

Isafokyii Gi Sɔɔ Yesu Gyi

21Yesu gi lii nno, ne ɔ kyon kpe gɛsinkpan gɛko so, gɛ sindi Taya de Sidon isowolɛ. 22Ɔkyii ɔko tɛ nno, ɔ gyɛ daa Keenakyii. O nu Yesu so. Imɔso ɔ naa ɔ kya kpe mɔ asɛ mɔ, ɔ kya kpen ɔ kya kolɛ mɔ yɛɛ, “Me-wura, Deefidi ɔnaanabi, su me so! Ilaa nyɛnyɛn oduduu tɛ me-bi kyiisɛ so, i kya nyala mɔ gikyɔ!”

23Ɔkyii mɔ gi kolɛ Yesu gɛnen mɔ, Yesu mɛŋ tɔgɛ mɔ sɛi-sɛi. Nfono mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ tu ba mɔ asɛ baa tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Gya ɔkyii mɔ. O buu aye ɔ kya wɔra ɔlanba.” 24Ne Yesu gi lɛɛ gɛnɔ tɔgɛ yɛɛ, “Wurubuaarɛ gi sun me yɛɛ nꞌ baa kpaa daa aye Isirale awura abono mɛ dɛ fɛɛ isandɛ ibono i fuɛ mɔ.”

25Ɔ tɔgɛ gɛnen mɔ, ɔkyii mɔ gi dabɔlɛ kpaa ŋmii Yesu ayaa dɔ kolɛ mɔ yɛɛ, “Me-wura, kpaa me!” 26Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Iŋ kaaborɛ fɛɛ ɔko oꞌ kyu nbii agyudɔ abono mɛ laa gyi mɔ kyu too sa igyoono.” 27Ne ɔkyii mɔ gi tɔgɛ yɛɛ, “Me-wura, i gyɛ gɛsintin berɛ. Imɔ, mɔ, igyoono gbaa kee mɛ kya nyɛ tɔɔsɛ ibono mɔmɔ-wuraana mɛ kya gyi ne i kya lii tɔrɔ lɛpɛ gikɔɔdɔ mɔ gyi.” 28Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa ɔkyii mɔ yɛɛ, “Ɔkyii, gisɔɔgyi gibono fo bo sa me mɔ gi tansi gi nyaakyɔ! Ibono fo kolɛ me mɔ, iꞌ wɔra sa fo.” Gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ, mɔ-bi mɔ gi nyɛ mɔ-nyoro lii ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ abaa dɔ.

Yesu Gi Kyɛ Asa Alɔtɔ Ne Ɔ Sa Asa Sakyɔ Agyudɔ

29Yesu gi lii nno kpaa naa Galeli ɔbon belɛ mɔ gigengen so. Ɔ dii gyanꞌ gibii giko so, ne ɔ kpelegɛ kyena. 30Ɔ kpelegɛ kyena mɔ, sakpii belɛ ɔko gi ba mɔ asɛ. Mɛ kyu alɔbo sakyɔ bara mɔ yɛɛ ɔꞌ kyɛ, fɛɛ itɛgɛsɛana, agyaatanbo, isintiribu, asa abono mɛ lii adin, de abono mɛ kya lɔ alɔbi kpɛi-kpɛi mɔ. Mɛ kyu mɔmɔ baa yela Yesu ayaa dɔ, ne ɔ kyɛ mɔmɔ. 31Sakpii mɔ gi wu ibono agyaatanbo mɛ kya wu ilaa, ɔtɛgɛsɛana mɛ koso mɛ kya naa, abono mɛ lii adin mɔ mɛ kii nyɛ mɔmɔ-nyoro, ne imuumuu mɛ kya tɔngɛ gɛnen mɔ, i dɛ mɔmɔ-gɛnɔ gikyɔ, ne mɛ yen Wurubuaarɛ yɛɛ Wurubuaarɛ ɔbono mɔmɔ Isirale awura mɛ kya son mɔ ne n sa Yesu ɔlon ne ɔ kya kpaa asa gɛnen.

32Imɔ idɛ gɛmara mɔ, Yesu gi terɛ mɔ-akasɛbo mɔ ba mɔ asɛ ne ɔ tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Asa adɛ ilaa i bo me ayen. Ndɛ nkɛ nsa ne mɛ bo me asɛ faa, mɛŋ baa mɛ bo sɛi de mɛꞌ gyi. Meŋ kya laarɛ nꞌ tɔgɛ mɔmɔ yɛɛ mɛꞌ naa kpe mɔmɔ-nwi yɛgɛ mɛ mɛŋ nyɛ sɛi gyi. Nɛ wɔra gɛnen mɔ, mɛ laa tɔrɔ agbalɛ ɔkpa dɔ.” 33Mɔ-akasɛbo mɔ mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Fonɛ dɔ ne a laa nyɛ agyudɔ sa gɛnyamesɛbi gɛdɛ de mɛꞌ gyi kaabo ifɛ nsana gɛrɛ?” 34Yesu gi taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Ibodobodo ifonɛ ne fɛ bo?” Mɛ lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “A bo ibodobodo sono de nkenbii kalɛsɛ nko.” 35Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa asa abono pɛwu mɛ buu ɔmɔ mɔ yɛɛ mɛꞌ kpelegɛ kyena. Mɛ kpelegɛ kyena gɛsinkpan mɔ, 36o puru ibodobodo sono mɔ de iken mɔ, o kyu afaala kyu sa Wurubuaarɛ, ne ɔ gbaa gbaa imɔ dɔ kyu sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ mɛꞌ yɛ sa sakpii mɔ de mɛꞌ gyi. Ne mɛ sɔɔ yɛ sa mɔmɔ. 37Mɛ yɛ gɛnen mɔ, ɔkamaasɛ gi nyɛ gyi kaabo, ne i fo mɔmɔ kii san. Yesu akasɛbo mɔ mɛ koola agyisan mɔ mɔ, i bɔla nkeebii sono. 38Anyen abono mɛ gyi gɛnen agyudɔ abono mɔ gɛgyɔnɔ gɛ gyɛ nwɛ ikue-inyɔ. Akyii de nbii-lɛɛ gɛgyɔnɔ gɛŋ too. 39Asa mɔ mɛ gyi ta mɔ, Yesu gi lɛɛ mɔmɔ-ɔkpa, ne ɔ dii loo gikolii dɔ kyon kpe Magadan gɛsinkpan so.

16

Asa Ako Mɛ Kolɛ Yesu Yɛɛ

Ɔꞌ Wɔra Ilaa Lɛɛnyiilesɛ Lii Wurubuaarɛ Dɔ

1Farasii de Saadusii akpen mɔ dɔ asa ako mɛ ba Yesu asɛ mɛꞌ baa kolɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ wɔra ilaa lɛɛnyiilesɛ lii Wurubuaarɛ dɔ sa mɔmɔ de mɛꞌ nyɛ bii yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sa mɔ ɔlon ɔbono ɔ dɛ mɔ. Mɛ kya kolɛ mɔ gɛnen mɔ, mɛ kya daasɛ mɔ mɛ kya kerɛ daa. 2Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Owi kya kpe ɔꞌ kpaa tɔrɔ ne ɔ pɛɛrɛ kɔ‑ɔ mɔ, fɛ kya wu bii tɔgɛ yɛɛ, ‘Ɔkɛ owi laa lii.’ 3Gɛnen kee ne gɛdɛ gɛ kɛ ne fɛ wu nyangbon gi sin kiti-kiti-kiti mɔ, fɛ kya bii tɔgɛ yɛɛ, ‘Ndɛ nyangbon laa da.’ Fɛ kya wu Wurubuaarɛ awolɛ bii tɔgɛ yɛɛ idɛ ne nan wɔra, ne gɛsintin i kya ba gɛnen. I wonɛ ne fɛŋ kii fa‑a bii kerɛ nkɛ ndɛ dɔ lɛɛ ilaa dɔ de fɛꞌ bii ilaa ibono Wurubuaarɛ kya lɛɛ ɔ kya nyiile fɛye mɔ? 4Fɛye ndɛ asa adɛ! Fɛ bo ilaa nyɛnyɛn ne fɛŋ kya son Wurubuaarɛ gɛsintin ɔkpa so! Gɛnen so ne fɛ kpɛ fɛ kya laarɛ fɛꞌ wu ilaa lɛɛnyiilesɛ faa. Ilaa kolon guan‑n ne Wurubuaarɛ laa wɔra sa fɛye de fɛꞌ wu. Gɛnen ilaa ibono mɔ i laa wɔra daa fɛɛ ibono i ba Gyoona so mɔ.” Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, ɔ naa kyon taa mɔmɔ yɛgɛ.

Bodobodo Gɛlin Gikpalɛ

5Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kyon kpe gibenbɛ giko mɔ so mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ nyingi yɛɛ mɛ tan bodobodo so. 6Yesu gi tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dɔɔdan. Farasii awura de Saadusii awura ilaa i dɛ fɛɛ gɛlin gɛbono gɛ kya yɛgɛ bodobodo kya ŋan mɔ.” 7Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ kyu mɛ kya taasɛ abara yɛɛ, “Ibono a mɛŋ dɛ bodobodo mɔ so ne ɔ tɔgɛ aye gɛnen faa abɛɛ?”

8Mɛ kya taasɛ abara gɛnen mɔ, Yesu gi ti bii ilaa ibono mɛ darɛ mɔ. Imɔso ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Menɛ n wɔra ne fɛ kya tɔgɛ kyu lii bodobodo ɔbono fɛ mɛŋ dɛ mɔ so? Gisɔɔgyi gibono fɛ bo sa me mɔ pɛwu ne? 9Fɛŋ ti bii isa ɔbono n gyɛ mɔ? Fɛ tan ibodobodo inun ibono nɛ gbaa-gbaa imɔ dɔ sa asa nwɛ ikue-inyɔ de saalaa ne mɛ gyi kpon mɔ so? Agyisan nkeebii nfonɛ ne fɛ koola mɔ? 10Ne fɛ tan ibodobodo sono ibono nɛ gbaa-gbaa imɔ dɔ sa asa nwɛ ikue-inyɔ ne mɛ gyi kpon mɔ so? Agyisan nkeebii nfonɛ ne fɛ koola mɔ? 11Nkana i kaaborɛ fɛ wolaa nu gɛsɛ yɛɛ iŋ gyɛ bodobodo ilaa ne nꞌ darɛ. N kya nyiile fɛye daa yɛɛ fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so kyu lii Farasii de Saadusii awura mɔ so. Mɔmɔ-ilaa i dɛ fɛɛ gɛlin gɛbono gɛ kya yɛgɛ bodobodo kya ŋan mɔ.” 12Nfono mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ nu gɛsɛ kon yɛɛ iŋ gyɛ bodobodo ilaa ne ɔ darɛ. Ɔ darɛ daa Farasii awura de Saadusii awura mɔ ilaa nyiilesɛ ibono i kya yɛlegɛ i kya nyida ilaa mɔ.

Piita Gi Lɛɛ Tɔgɛ Isa Ɔbono Ɔnan Yesu Gyɛ Mɔ

13Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kya laarɛ mɛꞌ sindi Sɛsariya-Filipayi ɔsowolɛ mɔ, ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Asa asɛ mɔ, menɛ nyamesɛ ɔnan ne me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, n gyɛ daa?” 14Ne mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ako mɛ kya tɔgɛ yɛɛ fo gyɛ Oloobu Gyɔn ɔbono ɔ naa kyena gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ. Ako mɔ yɛɛ kuaa. Fo ne n gyɛ Oloobu Ilaagya. Ne ako, mɔ, yɛɛ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo iloobu mɔ dɔ ɔko fɛɛ Gyɛrɛmaya abɛɛ ɔbanban ɔko ne n kyingi lii ibuni dɔ ba gɛnen.” 15Nfono ne Yesu gi kii taasɛ mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Ne fɛye mɔ de‑e? Menɛ nyamesɛ ɔnan ne fɛ nyi yɛɛ nꞌ gyɛ?”

16Simon Piita gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Fo ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun yɛɛ foꞌ baa mɔlɛgɛ mɔ-adɛ de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ. Mɔ ɔbono ɔ bo nno gɛkpaa-gɛkpaa mɔ mɔ-bi ne n gyɛ fo.” 17Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Fo Simon, Gyoona mɔ-bi, fo gyɛ omudɛnsɛbo! I mɛŋ gyɛ nyamesɛ ne n lɛɛ ilaa idɛ nyiile fo. Me-sɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ ne n lɛɛ nyiile fo gɛnen. 18Nꞌ buu sa fo yɛɛ nan terɛ fo yɛɛ Piita. (Piita gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ gifolɛ.) Fɛɛ gɛnɔɔbono gifolɛ gi laa taalɛ yɛgɛ obu ɔꞌ wɔra ɔlon mɔ, gɛnen kee ne nengyene nɛ koola me-asonbo gikpen mɔ mɔ, gɛnen gifolɛ gidɛ ne nan wɔra mɔmɔ-gɛkpara. Ba‑a lɛwu gbaa maŋ taalɛ tii me-asonbo gikpen mɔ. 19Nan yɛgɛ foꞌ kerɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ gɛbunono mɔ so; ilaa ibono fo maŋ sa ɔkpa gɛsinkpan so mɔ, Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ kee maŋ sa ɔkpa, ne ibono fo sa ɔkpa gɛsinkpan so mɔ, Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ kee gi sa ɔkpa.” 20Nfono ne Yesu gi ka sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ mɛŋ sa mɛꞌ tɔgɛ sa ɔko‑rɛ ɔko yɛɛ mɔ ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun yɛɛ ɔꞌ baa mɔlɛgɛ mɔ-adɛ de mɛꞌ nyɛ mɔ asɛ gɛkyena mɔ.

Yesu Gi Tɔgɛ Mɔ-Giwukyingi Mɔ So Ilaa

21Lii nfono mɔ Yesu gi yii gɛsɛ ɔ kya tɔgɛ ɔ kya sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ i gyɛ ilaa ibono i laa ba yɛɛ ɔ laa kpe Gyɛrusalem de ɔꞌ kpaa wu ɔlaawusɛ kpɛi-kpɛi gikyɔ Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de nbara aŋmarasɛbo mɔ de mɔmɔ-abelɛnsɛ sɛnsɛ mɔ abaa dɔ. Asa mɛ laa mɔɔ mɔ. Mɛ mɔɔ mɔ mɔ, imɔ gɛkɛ sasɛ mɔ, ɔ laa kyingi lii ibuni dɔ.

22Nfono mɔ Piita gi kyu Yesu lii nkan ne o yii gɛsɛ ɔ kya gya mɔ yɛɛ ɔŋ baa tɔgɛ gɛnen. Ɔ tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Me-wura, Wurubuaarɛ ɔꞌ kparɛ fuɛ! I mɛŋ sa iꞌ ba fo so gɛkaako!” 23Yesu gi kisee tɔgɛ sa Piita yɛɛ, “Naa me asɛ, ilaa nyɛnyɛn gɛmu! Fo kya laarɛ foꞌ nyida me-ilaa sa me. Fo-gɛwɔnsa gɛŋ gyanꞌ Wurubuaarɛ gɛlaarɛ so. Anyamesɛ-lɛɛ gɛlaarɛ so ne fo-gɛwɔnsa gɛ gyanꞌ.”

24Ne Yesu gi kisee tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Ɔbono ɔ kya laarɛ de ɔꞌ wɔra me-ɔkasɛbo mɔ, kaasɛ oꞌ kyu mɔ-nyoro fuɛ me so de oꞌ kyule sɔɔ awɔrɔfɔɔ abono a laa tu mɔ me so mɔ abaa anyɔ, ba‑a mɛ laa da mɔ aŋanbi oyii so mɔɔ me so mɔ, mɛꞌ da mɔ. 25I kya nyiile yɛɛ fo ɔbono fo kya kɔrɔsɛ fo-nkpa fo kya yela fo-gibaa so mɔ, Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan gɛ laa lii fo-gibaa. Ne fo ɔbono mɔ, kyu lii me so ne fo-nkpa gi lii fo-gibaa mɔ, fo laa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena. 26Fo nyamesɛ fo nyɛ gɛsinkpan gɛdɛ so ilaa kamaasɛ pɛwu, ne fo too fo-ɔkyenaten Wurubuaarɛ asɛ mɔ fuɛ mɔ, fo nyi yɛɛ fo nyɛ gɛkyena ne? Menɛ ne fo laa kyu sa Wurubuaarɛ de foꞌ kii nyɛ ɔkyenaten mɔ asɛ? 27Fɛꞌ bii yɛɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan kii ba gɛsinkpan so mɔ, me‑rɛ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ ne nan ba. Me-sɛ Wurubuaarɛ nyisigyi ne nan kyu ba. Nɛ kii ba mɔ, nan kyu nyamesɛ kamaasɛ gɛkyena dɔ ilaa wɔrasɛ kyu tɛɛla mɔ. 28Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, fɛye abono fɛ yelɛ gɛrɛnaa faa fɛ maŋ wuꞌ ta pɛi de fɛꞌ lɔɔ wu yɛɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, n dɛ me-gɛwuragyi n kya kpelegɛ mii ba gɛsinkpan so.”

17

Wurubuaarɛ Gi Lɛɛ Yesu Nyisigyi Nyiile Mɔ-Akasɛbo Asaꞌ Ako

1Imɔ nkɛ nsee gɛmara mɔ, Yesu gi kyu Piita de Gyeemesi de Gyɔn, Gyeemesi mɔ-tedɛ, ne mɛ dii kpe gibii belɛ giko so mɔmɔ wolɛ. 2Mɛ bo nno gɛnen mɔ, Yesu nyoro gi kyɛɛgɛ kii lɔrɔ wɔra ɔdan too, ne mɔ-ansi dɔ i kya ŋɛlegi fɛɛ owi. Mɔ-ngbɛ nbono o suu mɔ gi fuuli gi kya ŋɛlegi faa ŋela-ŋela. 3Mɛ baa kii kerɛ mɔ, iloobu inyɔ iko ne: Mosisi mɔ‑rɛ Ilaagya. Mɛ ba Yesu asɛ, mɔmɔ‑rɛ mɔ mɛ yelɛ mɛ kya gyi nsingyi. 4Mɛ yelɛ gɛnen mɔ, Piita gi tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Me-wura, i wɔra ɔdan yɛɛ a bo gɛrɛnaa. Nengyene fo kya laarɛ mɔ, nan yii ipanpan isaꞌ sa fɛye: fo-lɛɛ ɔko, Mosisi-lɛɛ ɔko, de Ilaagya-lɛɛ ɔko.” 5Piita mɛŋ ti taa tɔgɛ ta mɔ, gibuntɔ ŋɛlegisɛ giko gi baa bun mɔmɔ so faa kpem, ne Wurubuaarɛ gigyɛbiꞌ gi lii gibuntɔ mɔ dɔ tɔgɛ akasɛbo mɔ yɛɛ, “Me-gisen dɔ obi ne n gyɛ Yesu. Ɔ kya gyi me-ginsi. Fɛꞌ nu mɔ asɛ.”

6Mɔ-akasɛbo mɔ mɛ nu gigyɛbiꞌ mɔ gɛnen mɔ, i tansi wɔra mɔmɔ gifuu, ne mɛ kpelegɛ dɛ kyu mɔmɔ-ansi bun gɛsinkpan. 7Nfono ne Yesu gi tu kpe mɔmɔ asɛ, ne o yii mɔmɔ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ koso, fɛŋ sa fɛꞌ selɛ gifuu.” 8Mɛ diirɛ mɔmɔ-ansi kerɛ mɔ, mɛŋ baa wu ɔko baa too de Yesu.

9Mɛ kii kpelegɛ mɛ kya ba mɔ, Yesu gi da mɔmɔ tii yɛɛ, “Fɛŋ sa fɛꞌ tɔgɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ gi lɛɛ nyiile fɛye faa sa ɔko nperɛ. Me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ nɛ wuꞌ kii kyingi lii ibuni dɔ mɔ pɛi de fɛꞌ lɔɔ gyi imɔ so gɛsingyi sa asa.” 10Yesu akasɛbo mɔ mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Aye Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo mɔ mɛ kya kyena tɔgɛ sa aye yɛɛ Oloobu Ilaagya laa kii lii Wurubuaarɛ dɔ ba pɛi ne ɔbono Wurubuaarɛ laa sun de ɔꞌ baa gyi gɛwura mɔ Wurubuaarɛ adɛ so mɔ ɔꞌ lɔɔ ba. Ne fo ne n gyɛ gɛnen isa ɔbono mɔ, menɛ n wɔra so ne Ilaagya mɛŋ wolaa gyangbara fo ba?” 11Yesu gi tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “I gyɛ gɛsintin yɛɛ i kaaborɛ Ilaagya ɔꞌ gyangbara ba de ɔꞌ baa lɔrɔ ilaa kamaasɛ yela pɛi de nꞌ lɔɔ ba. 12Nꞌ buu sa fɛye yɛɛ Ilaagya gi ti wolaa kii ba ne Gyuda awura mɛ mɛŋ bii mɔ. Mɛ wɔra mɔ gɛnɔɔbono mɛ kya laarɛ mɔ. Gɛnen kee ne me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan wu awɔrɔfɔɔ mɔmɔ-abaa dɔ ne.” 13Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ gɛnen mɔ, idɛ kon mɛ bii yɛɛ Gyɔn ɔbono ɔ gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ ne ɔ darɛ gɛnen.

Yesu Gi Kosorɛ Ilaa Nyɛnyɛn Oduduu Gɛbii Gɛko So

14Mɛ kii kpaa tu sakpii mɔ mɔ, ɔnyen ɔko gi ba Yesu asɛ, ne ɔ ŋmii mɔ-ansi dɔ kolɛ mɔ 15yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, su me-bi baarɛ so sa me. Ɔ kya lɔ gilɔ tɔrɔsɛ, ɔ kya yiyɛɛ gikyɔ. I kya taalɛ kuu mɔ too ɔgya dɔ, nkɛ nko mɔ, nkyu dɔ. 16Nɛ kyu mɔ bara fo-akasɛbo mɔ mɔ, mɛ mɛŋ taalɛ kyɛ mɔ.”

17Yesu gi nu gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ, “O! Fɛye nkɛ ndɛ dɔ asa! Fɛŋ kya sɔɔ Wurubuaarɛ gyi. Fɛ bo gɛnɔbiidɛ! Nkɛ nfonɛ ne nan kyena fɛye asɛ, n kpɛ mi‑i nyɛ gisen mi‑i sa fɛye daa? Fɛꞌ kyu gɛbii mɔ bara me gɛrɛnaa.” 18Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ sa ilaa nyɛnyɛn oduduu ibono i tɛ gɛbii mɔ so ne gɛ kya lɔ gilɔ tɔrɔsɛ mɔ yɛɛ iꞌ koso gɛbii mɔ so ɔ kerɛ imɔ faa. Ayaa abono so mɔ, ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i koso gɛbii mɔ so, ne gɛbii mɔ gilɔ mɔ gi ta.

19Imɔ gɛmara mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ baa taasɛ Yesu mɔmɔ-wolɛ yɛɛ, “I wonɛ so ne aye berɛ a mɛŋ taalɛ gya ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ koso gɛbii mɔ so daa?” 20Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa ɔmɔ yɛɛ, “Gisɔɔgyi gibono fɛ bo sa Wurubuaarɛ mɔ giŋ fo ilaa iko so daa ne n yɛgɛ ne i ba gɛnen. Gɛsintin ne n kya tɔgɛ fɛye faa, nkana fɛye-gisɔɔgyi mɔ gi dabɔlɛ gi kerɛ pii fɛɛ Maasadɛ giponfɛ gibi gbaa mɔ, fɛ laa taalɛ tɔgɛ sa gɛnen gibii gibono fɛ kya wu faa yɛɛ, ‘Koso gɛrɛ kpe faanaa.’ Gɛsintin mɔ gi laa koso. Sɛi maŋ don fɛye-giwɔra. [ 21Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen mɔ, pɛi ne fɛ laa taalɛ kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu idɛ ɔnan mɔ, i tiri gɛnɔ ŋminde de ndalaa.]”

Yesu Gi Kii Tɔgɛ Mɔ-Giwukyingi Mɔ So Ilaa

22Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ naa de Galeli mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Ako mɛ laa kyu me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, wɔra asa abaa dɔ 23de mɛꞌ mɔɔ me. Mɛ mɔɔ me mɔ, imɔ gɛkɛ sasɛ mɔ, nan kyingi lii ibuni dɔ.” Akasɛbo mɔ mɛ nu gɛnen mɔ, mɔmɔ-asen dɔ i tansi wɔra mɔmɔ ayen gikyɔ.

Yesu Gi Tɔgɛ Wurubuaarɛ Ɔson Obu Mɔ Too-Too So Ilaa

24Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kpe Kapɛɛniyon mɔ, Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ too-too asɔɔbo ako mɛ ba Piita asɛ, ne mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Fɛye-ɔbelɛnsɛ kya too Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ too-too ne?” 25Piita gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Ɛn, ɔ kya too.” Piita gi loo gɛten dɔ mɔ, Yesu ne n daa gikyu too-too mɔ ilaa kyu tu mɔ. Ɔ taasɛ Simon Piita yɛɛ, “Simon, fo asɛ mɔ, nengyene wura gi bara gɛsinkpan so too-too sa asafo abɛɛ fɛɛ mɛꞌ dɔɔ de mɛꞌ yɛ ne gɛmɔ so too-too gi ba mɔ, i kaaborɛ nten abi kee mɛꞌ too gɛnen too-too mɔ?” 26Piita gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Kuaa.” Ne Yesu yɛɛ, “I gyɛ gɛsintin. Nten abi mɔ berɛ mɛŋ bo too-too ɔbono dɔ. Imɔso me kee meŋ bo me-sɛ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ too-too mɔ gitoo dɔ. 27Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen mɔ, aŋ kya laarɛ aꞌ wɔra too-too asɔɔbo mɔ ginyadon. Imɔso kpe ɔbon mɔ dɔ kpaa too daaruwa. Ɔken ɔbono fo laa daa gilɛɛ mɔ, kerɛ mɔ-gɛnɔ dɔ, fo laa wu aterenbi gibi. Lɛɛ gimɔ de foꞌ kyu kpaa too me‑rɛ fo-lɛɛ.”

18

Nbii Ilaa I Tiri Wurubuaarɛ

1Gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ, Yesu akasɛbo mɔ mɛ ba mɔ asɛ baa taasɛ mɔ yɛɛ, “Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ dɔ mɔ, anɛ ne n don mɔ-nanbo?” 2Nfono mɔ Yesu gi terɛ gɛbii gɛko ba mɔ asɛ ne o kyu gɛmɔ yelɛ mɔmɔ-ansi dɔ. 3Ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, nengyene fɛ maŋ kyɛɛgɛ wɔra fɛye-nyoro fɛɛ nbii mɔ, fɛ maŋ nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ kpa‑a. 4Imɔso fo ɔbono fo bara fo-nyoro gɛsɛ wɔra fɛɛ gɛnen gɛbii gɛdɛ mɔ, fo ne nan don fo-nanboana Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ dɔ. 5Nengyene me so ne fo ɔko fo sɔɔ gɛbii fɛɛ gɛdɛ ɔnan abaa anyɔ mɔ, me ne fo sɔɔ gɛnen.

6“Ɔbono, mɔ, ɔ laa yɛgɛ apiipii abono mɛ sɔɔ me gyi mɔ dɔ ɔko gisɔɔgyi giꞌ koso me so mɔ, nengyene fɛɛ mɛ kyu gibui belɛ ŋminde kyaga de kaasɛ ɔbono gibɔ ne mɛ too mɔ wɔra apoo dɔ mɔ, i tɛsɛ i bɔ. 7Ilaa ibono i kya yɛgɛ asa gisɔɔgyi giꞌ koso me so mɔ i nyaakyɔ gɛsinkpan so, imɔso gɛsinkpan so asa, mɔmɔ laako! I wɔra nnɛ mɔ, gɛnen ilaa ibonoana i laa ba. Ɔbono ɔ laa yɛgɛ iꞌ ba gɛnen mɔ berɛ, mɔ laako! 8Nengyene fo-gibaa abɛɛ fo-giyaa gi kya yɛgɛ fo-gisɔɔgyi giꞌ koso me so mɔ, kɛbi gimɔ fuɛ! I boran yɛɛ fo-nyoro gɛtɛɛko i lii giden de foꞌ nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ don ibono Wurubuaarɛ laa kyu fo‑rɛ fo-abaa anyɔ de fo-ayaa anyɔ too wɔra ɔgya ɔbono ɔŋ kya wuꞌ gɛkaako mɔ dɔ mɔ. 9Ne fɛɛ fo-ginsi ne n kya yɛgɛ fo-gisɔɔgyi giꞌ koso me so mɔ, lɔgedɛ gimɔ lɛɛ fuɛ! I boran yɛɛ foꞌ kyu ginsi kolon kpaa kyena Wurubuaarɛ asɛ don ibono Wurubuaarɛ laa kyu fo‑rɛ fo-ansi anyɔ too wɔra ɔgya ɔbono dɔ ɔ kya biidɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo giso mɔ.

10“Fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dɔɔdan de fɛŋ sa fɛꞌ tɔgɛ yɛɛ apiipii adɛ dɔ ɔko mɛŋ gyɛ sɛi. N kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ ibono mɛ kya kerɛ mɔmɔ so mɔ mɛ kya wu me-sɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ owi kamaasɛ. [ 11Me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nɛ ba gɛsinkpan so de nꞌ baa mɔlɛgɛ abono mɛ fuɛ Wurubuaarɛ ɔkpa mɔ de mɔmɔ‑rɛ Wurubuaarɛ nsana iꞌ nyɛ lɔrɔ.]”

Sandɛ Fuɛsɛ Gikpalɛ

12Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Nꞌ taasɛ fɛye ilaa iko. Nengyene nyamesɛ bo isandɛ ikue-inun ne ɔkolon gi fuɛ mɔ, ɔ maŋ taa asɛnsɛ mɔ yɛgɛ abii dɔ nfono mɛ kya gyi mɔ de ɔꞌ kpaa laarɛ ɔbono ɔ fuɛ mɔ? 13Gɛsintin, ɔ laa laarɛ sandɛ mɔ kpaa wu mɔ. O wu mɔ mɔ, i laa wɔra mɔ ɔkon gikyɔ kyɔde don isandɛ ikue-inan de saalaa isandɛ sango mɔ mɛ san mɔ. 14Gɛnen kee ne fɛye-sɛ Wurubuaarɛ dɛ ne. Iŋ gyɛ mɔ-gɛlaarɛ yɛɛ apiipii adɛ dɔ ɔko ɔꞌ fuɛ Wurubuaarɛ ɔkpa mɔ de mɔ-ɔkyenaten Wurubuaarɛ asɛ ɔꞌ lii mɔ-gibaa.

Gɛnɔɔbono Fo Laa Lɔrɔ Fo‑rɛ Fo-Nanbo Yesu Sonbo Nsana

15“Nengyene fo-nanbo ɔbono ɔ sɔɔ me gyi mɔ gi wɔra fo ilaa nyɛnyɛn mɔ, kpe mɔ asɛ de foꞌ kpaa tɔgɛ mɔ ilaa nyɛnyɛn ibono ɔ wɔra fo mɔ fo‑rɛ mɔ wolɛ. Nengyene o nu fo gɛsɛ mɔ, fo‑rɛ mɔ nsana i lɔrɔ ne. 16Ne fɛɛ ɔ mɛŋ nu fo gɛsɛ mɔ, laarɛ me-sonbo ɔko abɛɛ anyɔ bɔla de fo-nyoro de fɛye pɛwu foꞌ kpe mɔ asɛ. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ mɔ i tɔgɛ yɛɛ

pɛi ne fɛ laa bun isa gipuɛɛ yɛɛ ɔ wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ,

i kaaborɛ iꞌ nyɛ asa anyɔ abɛɛ asaꞌ abono mɛ kyule

yɛɛ ɔ wɔra gɛnen ilaa nyɛnyɛn ibono gɛsintin.

17Nengyene ɔ mɛŋ nu mɔmɔ kee gɛsɛ mɔ, kyu gɛnen ilaa ibono kyu kpaa too me-asonbo gikpen mɔ ansi dɔ. Ne fɛɛ ɔ mɛŋ nu me-asonbo gikpen mɔ gɛsɛ kee mɔ, fɛꞌ kyu mɔ fɛɛ ɔ gyɛ daa abono mɛŋ kya son Wurubuaarɛ mɔ dɔ ɔko abɛɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo mɔ dɔ ɔko.

18“Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, ilaa ibono fɛŋ sa ɔkpa gɛsinkpan so mɔ, Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ kee maŋ sa ɔkpa; ne ibono fɛ sa ɔkpa gɛsinkpan so mɔ, Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ kee gi sa ɔkpa. 19Nꞌ kii tɔgɛ sa fɛye yɛɛ nengyene fɛye dɔ anyamesɛ anyɔ fɛ wɔra gɛnɔ dalaa kolɛ me-sɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ ilaa iko mɔ, ɔ laa wɔra imɔ sa fɛye. 20Fɛꞌ nu yɛɛ nfono asa anyɔ abɛɛ asaꞌ mɛ gyanꞌ me-ginyen dɔ mɔ, n bo mɔmɔ asɛ.”

Dega Ɔbono Ɔŋ Bo Gitolon Mɔ Gikpalɛ

21Nfono mɔ Piita gi ba Yesu asɛ baa taasɛ mɔ yɛɛ, “Me-wura, gikpadɔ gifonɛ ne fɛɛ me-nanbo gi wɔra me ilaa nyɛnyɛn ne i kaaborɛ nꞌ kyu kyɛɛ mɔ? Gikpadɔ sono abɛ‑ɛ?” 22Yesu yɛɛ, “Kuaa, i mɛŋ gyɛ gikpadɔ sono wolɛ. Nꞌ tɔgɛ sa fo yɛɛ ikue-isa de saalaa gɛnen‑n gikpadɔ sono.

23“Imɔso fɛꞌ nu. Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ a dɛ fɛɛ gikpalɛ gibono nan da faa. Owi ɔko dɔ mɔ, wura ɔko gi kyena. Ɔ bo adega. Gɛkɛ gɛdɛ mɔ, ɔ sa gɛwɔnsa yɛɛ ɔ laa terɛ mɔ-adega mɔ de mɛꞌ baa buu-buu akɔ abono mɛ dɛ mɔ mɔ sa mɔ. 24Ɔ terɛ mɔmɔ ɔko ɔko. Dega gyangbarasɛ ɔbono ɔ ba mɔ dɛ mɔ gikɔ ibono i tansi i gyɛ gikɔ belɛ. Nengyene fo buu-buu aterenbi mɔ mɔ, fo maŋ bii amɔ-gɛgyɔnɔ. 25Ɔ taasɛ mɔ mɔ, ɔ mɛŋ nyɛ de ɔꞌ ka. Imɔso wura mɔ yɛɛ mɛꞌ keda mɔ‑rɛ mɔ-ka de mɔ-biana, de mɛꞌ kpaa kyu mɔ-atɔ abono ɔ bo mɔ pɛwu dabɔlɛ kyu kpaa fɛ de mɛꞌ kyu baa ka mɔ gikɔ mɔ. 26Nfono ne dega mɔ gi kpelegɛ ŋmii wura mɔ ansi dɔ kolɛ mɔ yɛɛ, ‘Nyɛ gisen sa me. I wɔra mɔ, nan baa ka fo.’ 27Wura mɔ gi nu gɛnen mɔ, i wɔra mɔ ayen, ne o kyu gikɔ mɔ pɛwu kyu kyɛɛ mɔ. Ne ɔ sa mɔ ɔkpa yɛɛ ɔꞌ naa.

28“Dega mɔ gi kpɛ lii mɔ-wura mɔ asɛ mɔ, ɔ kpaa gyangara mɔ-nanbo dega ɔko. Mɔ-nanbo ɔbono dɛ mɔ gikɔ kee. Gikɔ gibono ɔ dɛ mɔ mɔ gi laa wɔra fɛɛ aterenbi abono ɔnan gɛsun ɔwɔrabo laa nyɛ ibosɛ isaꞌ dɔ mɔ. Gɛnen gikɔ mɔ so mɔ, ɔ kpɛ wu mɔ mɔ, ɔ too keda mɔ. Ne ɔ ŋmere mɔ-gibɔ dɔ yɛɛ ɔꞌ ka mɔ-gikɔ mɔ. 29Mɔ-nanbo mɔ, mɔ, gi kpelegɛ ŋmii mɔ-ayaa dɔ kolɛ mɔ yɛɛ, ‘Nyɛ gisen sa me. I wɔra mɔ, nan baa ka fo.’ 30Oŋ kyule, ne ɔ yɛgɛ mɛ keda mɔ kpaa tii de obu. Nengyene ɔꞌ ka gikɔ mɔ mɔ, pɛi de mɛꞌ lɔɔ tigi mɔ.

31“Mɔ-nanboana adega mɛ nu gɛnɔɔbono dega mɔ gi kyu wɔra mɔ-nanbo mɔ mɔ, i mɛŋ wɔra mɔmɔ ɔkon, ne mɛ kpaa buu sa mɔmɔ-wura mɔ. 32Wura mɔ gi nu gɛnen mɔ, ɔ yɛgɛ mɛ kpaa terɛ mɔ ba mɔ asɛ. Ɔ kpɛ da de ginsi wu mɔ mɔ, ɔ taasɛ mɔ yɛɛ, ‘Ɔnyen, gɛnen ne fo dɛ ne? Fo dɛ me gikɔ belɛ ne fo kolɛ me mɔ, meŋ kyu kyɛɛ fo? 33Fo mɛŋ nyi yɛɛ i kaaborɛ foꞌ su fo-nanbo so fɛɛ gɛnɔɔbono nɛ su fo so mɔ?’ 34Ilaa ibono dega mɔ gi kyu wɔra mɔ-nanbo mɔ i kyu wura mɔ ginyadon gikyɔ. Imɔso ɔ yɛgɛ mɛ keda mɔ kpaa tii de obu de mɛꞌ kii biidɛ mɔ-giso bɔla kpaa fo owi ɔbono ɔkara ɔ laa ka gikɔ mɔ pɛwu mɔ.”

35Yesu gi lɛɛ gikpalɛ mɔ gɛsɛ yɛɛ, “Gɛnen kee ne Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ a dɛ ne. Fo ɔbono fo-nanbo laa wɔra fo ilaa nyɛnyɛn ne fo maŋ kyu kyɛɛ mɔ lii fo-gisen dɔ mɔ, me-sɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ laa wɔra fo fɛɛ gɛnɔɔbono wura mɔ gi wɔra mɔ-dega ɔbono oŋ su mɔ-nanbo so mɔ.”

19

Yesu Gi Tɔgɛ Ɔkyii Gikine Ilaa

1Yesu gi tɔgɛ ilaa idɛ ta mɔ, ɔ lii Galeli nfono kyon kpe ɔbon Gyɔɔdan gibenbɛ giko so Gyudiya gɛsinkpan so. 2Sakpii belɛ gi buu mɔ. Mɛ loo nno mɔ, ɔ kyɛ kyɛ abono mɛ kya lɔ mɔ.

3Farasii gikpen dɔ awura ako mɛ ba mɔ asɛ de mɛꞌ baa soo mɔ idoo kerɛ. Gɛnen so mɔ mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Imɔso aye-nbara gi kya nyiile yɛɛ nyamesɛ laa taalɛ yelɛ ilaa kamaasɛ ibono ɔ kya laarɛ mɔ so kine mɔ-ka?” 4Yesu gi lɛɛ gɛnɔ taasɛ ɔmɔ yɛɛ, “Fɛ mɛŋ ti kalɛ Wurubuaarɛ agyɛbi kyu lii imɔ so do‑o? Mɔ-agyɛbi mɔ a kya nyiile yɛɛ lii ko‑o gɛsɛ de gɛsɛ mɔ, Wurubuaarɛ gi lɛɛ ɔnyen oyuduu de ɔkyii oyuduu. 5Wurubuaarɛ gi tɔgɛ nfono yɛɛ,

‘Imɔ idɛ so mɔ,

ɔnyen laa taa mɔ-sɛ de mɔ-nyi yɛgɛ

de oꞌ kyu mɔ-nyoro mada de mɔ-ka

de mɔmɔ asa anyɔ mɛꞌ bingiri nyamesɛ kolon.’

6Imɔso ɔnyen mɔ‑rɛ mɔ-ka mɛŋ baa mɛ gyɛ asa anyɔ, mɛ bingiri nyamesɛ kolon. Ibono Wurubuaarɛ ne n kyu mɔmɔ dabɔlɛ wɔra nyamesɛ kolon faa mɔ, ɔko ɔŋ sa ɔꞌ baragɛ mɔmɔ dɔ.”

7Farasii awura mɔ mɛ kii taasɛ Yesu yɛɛ, “Gɛnen berɛ mɔ, menɛ ne n wɔra so ne Mosisi gi yela nbara yɛɛ nengyene ɔnyen laa kine mɔ-ka mɔ, ɔꞌ sa mɔ gikine ɔwolɛ de ɔꞌ lɛɛ mɔ-ɔkpa mɔ daa?” 8Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa ɔmɔ yɛɛ, “Fɛye-aso dɔ i kɔrɔ ifuu so daa ne Mosisi gi sa fɛye ɔkpa de fɛꞌ kine fɛye-kaana gɛnen. Nkana lii gɛsɛ de gɛsɛ mɔ, i mɛŋ dɛ gɛnen. 9Nꞌ buu sa fɛye yɛɛ nengyene i mɛŋ gyɛ yɛɛ fo-ka gi lii fo-gɛmara so ne fo kine mɔ kpaa kyu ɔkyii pobɔrɔ mɔ, fo tɔrɔ Wurubuaarɛ gɛlaarɛ adenabi nbara. Ɔ kya kyu imɔ yɛɛ ɔko mɔ-ka ne fo laarɛ gɛnen.”

10Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Nengyene fafaanan ne gɛdena ilaa i dɛ berɛ mɔ, nyamesɛ maŋ tɛsɛ dena mɔ, nkana i boran.” 11Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Gimaadena mɔ iŋ gyɛ nyamesɛ kamaasɛ ne nan taalɛ kyena, gɛnen mɔ, abono Wurubuaarɛ gi kyu sa mɔmɔ mɔ wolɛ. 12I kya nyiile yɛɛ i bo ilaa kpɛi-kpɛi ibono so anyen ako mɛŋ kya dena mɔ. Ako berɛ, i korogɛ ɔmɔ de gɛnen daa. Ako mɔ, mɔ, mɔmɔ-nanboana anyamesɛ ne n kya keda mɔmɔ lɛɛ awɔrɛbi. Ako, mɔ, mɛŋ kya dena mɔ, mɛ kya laarɛ mɛꞌ nyɛ nyoro kpaa asa de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ. Ɔbono ɔ laa taalɛ wɔra gɛnen mɔ, ɔꞌ wɔra.”

Yesu Gi Sɔɔ Nbii Buru-buru Abaa Anyɔ

13Owi ɔko dɔ mɔ, asa ako mɛ dɛ nbii ma‑a bara Yesu yɛɛ oꞌ kyu mɔ-abaa gyanꞌ mɔmɔ so de ɔꞌ dalaa sa mɔmɔ. Mɔ-akasɛbo mɔ, mɔ, mɛ kya gya mɔmɔ yɛɛ mɛꞌ kiiri nbii mɔ. 14Yesu gi wu gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ yɛgɛ nbii mɔ mɛꞌ ba me asɛ; fɛŋꞌ baa tii mɔmɔ-ɔkpa. Abono mɛ dɛ fɛɛ gɛnen nbii ndɛana ɔnan mɔ ne nan nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ.” 15Ne o kyu mɔ-abaa gyanꞌ nbii mɔ so, ne ɔ naa lii nno kyon.

Anɛ Ne Nan Nyɛ Ɔkyenaten Wurubuaarɛ Gɛwuragyi Dɔ?

16Owi ɔko dɔ mɔ, ɔnyen ɔko gi ba Yesu asɛ baa taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, menɛ ilaa dɛnsɛ ne nan wɔra de nꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛkpaa?” 17Yesu gi kisee taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo kya taasɛ me kyu lii ilaa dɛnsɛ so faa mɔ, fo mɛŋ nyi yɛɛ Wurubuaarɛ wolɛ ne n gyɛ nyamesɛ dɛnsɛ? Nengyene fo kya laarɛ foꞌ nyɛ ɔkyenaten Wurubuaarɛ asɛ mɔ, gyi mɔ-nbara mɔ so.” 18Ne ɔnyen mɔ gi taasɛ Yesu yɛɛ, “Nbara nmɔ?” Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Gɛŋ sa foꞌ mɔɔ isa, gɛŋꞌ lii fo-ka abɛɛ fo-kuli gɛmara, gɛŋꞌ yuuri, gɛŋꞌ ten ɔko gɛnɔ nbɛlɛ dɔ. 19Buu fo-sɛ de fo-nyi de foꞌ laarɛ fo-nanbo fɛɛ fo-nyoro.”

20Ɔnyen mɔ gi lɛɛ gɛnɔ sa Yesu yɛɛ, “N ti n kya gyi gɛnen nbara ndɛ pɛwu so. Menɛ ne n kii san me?” 21Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Nengyene fo kya laarɛ fo ta gudu berɛ mɔ, naa kpaa fɛ fo-ilaa ibono fo bo mɔ pɛwu de foꞌ kyu aterenbi mɔ kyu yɛ sa ayenbo. Fo wɔra gɛnen mɔ, fo laa nyɛ ntɛɛla Wurubuaarɛ dɔ, de foꞌ san naa baa buu me wɔra me-ɔkasɛbo.” 22Ɔnyen mɔ gi nu gɛnen mɔ, mɔ-gisen dɔ i nyida mɔ, ne ɔ naa kyon. I kya nyiile yɛɛ ɔ tansi ɔ bo atɔ gikyɔ. Ɔ kerɛ mɔ, ɔ maŋ taalɛ wɔra gɛnen.

23Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Nꞌ tɔgɛ fɛye gɛsintin yɛɛ i tansi i bo lon sa aterenbi awura de mɛꞌ nyɛ ɔkyenaten Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ. 24Nꞌ kii tɔgɛ sa fɛye yɛɛ pɛi de aterenbi wura ɔꞌ nyɛ ɔkyenaten Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ mɔ, i laa wɔra ɔlon sa mɔ don gɛnɔɔbono gɛkpatitii gɛ laa loo ɔbaatɔ ɔbɔ dɔ lii mɔ.” 25Yesu akasɛbo mɔ mɛ nu imɔ idɛ mɔ, i tansi dɛ ɔmɔ-gɛnɔ, ne mɛ san taasɛ yɛɛ, “Gɛnen berɛ mɔ, anɛ kaasɛ ne nan nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ne?” 26Yesu gi kerɛ mɔmɔ faa yiridididi ne ɔ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Imɔ idɛ i don nyamesɛ giwɔra; Wurubuaarɛ berɛ, sɛi mɛŋ fo mɔ-giwɔra.”

27Nfono mɔ Piita gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Aye, mɔ, ibono a taa gɛsinkpan so ilaa kamaasɛ yɛgɛ ne a naa a buu fo faa mɔ, nnɛ ne?” 28Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye faa, gɛkaako mɔ, Wurubuaarɛ laa lɛɛ gɛkyena pobɔrɔ. Gɛnen aberɛ abono mɔ, me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan kyena me-nyisigyi gɛgyapaa so n kya gyi gɛwura. Fɛye abono, mɔ, fɛ gyɛ me-akasɛbo gudu anyɔ mɔ kee fɛ laa kyena ngyapaa so fɛ kya gyi gɛwura Isirale nten gudu nnyɔ mɔ so fɛ kya gyi mɔmɔ-nbɛlɛ fa‑a sa mɔmɔ. 29Ne nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ taa mɔ-gɛten yɛgɛ abɛɛ mɔ-sɛ, abɛɛ mɔ-nyi, abɛɛ mɔ-daana, abɛɛ mɔ-tedɛana, abɛɛ mɔ-pikyiiana, abɛɛ mɔ-biana abɛɛ mɔ-nsinkpan yɛgɛ me so mɔ, kaasɛ laa nyɛ imɔ-ɔnan gikpadɔ ikue-inun de oꞌ kii nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ gɛkpaa-gɛkpaa.”

30Ne Yesu gi kii tɔgɛ yɛɛ, “Gɛnen gɛkyena pobɔrɔ gɛbono dɔ mɔ abono mɛ gyɛ abelɛnsɛ gɛsinkpan so ilaa dɔ mɔ ako mɛ laa kpaa bingiri nbii, ne abono mɛ gyɛ nbii gɛsɛ gɛrɛ ilaa dɔ mɔ ako, mɔ, mɛ laa kpaa wɔra abelɛnsɛ.”

20

Gɛsun Awɔrabo Gikpalɛ

1Yesu gi tɔgɛ yɛɛ, “Gɛnɔɔbono asa mɛ laa nyɛ ntɛɛla Wurubuaarɛ gɛwuragyi mɔ dɔ mɔ i laa wɔra fɛɛ gikpalɛ gibono nan baa da faa. Gɛten wura ɔko ne n kyena. Ɔ bo gifɔlɛ giko ndɔɔ. Gɛkɛ gɛdɛ mɔ, o kyingi nyɛnyɛngɛ fu‑u kpaa laarɛ gɛsun awɔrabo de mɛꞌ kpaa wɔra gɛsun mɔ-ndɔɔ dɔ sa mɔ de ɔꞌ ka ɔmɔ gikɔ. 2Mɔ‑rɛ gɛsun awɔrabo mɔ mɛ gyi gigya, ne o kyule yɛɛ ɔ laa ka ɔmɔ gɛnɔɔbono mɛ kya ka gɛkɛ toloowi-lɛɛ gikɔ mɔ, ne ɔ yɛgɛ mɛ kyon ndɔɔ mɔ dɔ. 3Owi gi dii mɔ, o kpe oyiidɔ, ne ɔ kpaa wu anyen banban ako mɛ tɛ mɛŋ kya wɔra sɛi. 4O wu mɔmɔ gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, ‘Fɛye kee fɛꞌ baa kyon kpaa wɔra gɛsun sa me me-ndɔɔ dɔ de nꞌ ka fɛye gikɔ gɛnɔɔbono i laa kyena sa me‑rɛ fɛye mɔ.’ 5Gɛsintin mɔ, asa mɔ mɛ kpe. Owi gi kyena nten nsana mɔ, o kii kpaa nyɛ ako ne mɛ kpe. Owi gi gbaa mɔ, o kii kpaa nyɛ abanban, ne mɛ kpe. 6I san ŋmaraa de owi ɔꞌ tɔrɔ mɔ, o kii kpe oyiidɔ kpaa wu anyen ako mɛ tɛ giyan mɛŋ kya wɔra sɛi. Ne ɔ taasɛ ɔmɔ yɛɛ, ‘Menɛ n wɔra ne fɛ kya waala gɛkɛ mumuli, fɛ mɛŋ kya wɔra sɛi?’ 7Mɛ lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, ‘A mɛŋ nyɛ ɔko de ɔꞌ baa sa aye gɛsun de aꞌ wɔra de ɔꞌ ka aye gikɔ.’ Ne ndɔɔ wura mɔ yɛɛ, ‘To, fɛye kee fɛꞌ kii baa kyon kpe me-ndɔɔ dɔ.’

8“Owi gi ta mɔ, ndɔɔ wura mɔ gi tɔgɛ ɔbono ɔ kya kerɛ mɔ-ndɔɔ mɔ so ɔ kya sa mɔ mɔ yɛɛ, ‘Terɛ gɛsun awɔrabo mɔ de foꞌ ka mɔmɔ gikɔ. Ka lii abono mɛ ba gɛmara gɛmara mɔ, de foꞌ kyu kpaa logɛ de abono mɛ daa gikpe ndɔɔ mɔ dɔ mɔ.’ 9Ɔ ka abono mɛ kpe ndɔɔ mɔ dɔ owi kya laarɛ ɔꞌ tɔrɔ mɔ, mɔmɔ ɔkamaasɛ gi nyɛ aterenbi abono mɛ kya ka gɛkɛ toloowi gikɔ mɔ. 10I tu abono mɛ daa gikpe ndɔɔ mɔ dɔ mɔ, mɛ nyi yɛɛ mɔmɔ berɛ mɛ laa nyɛ aterenbi don abono mɛŋ kpe belen mɔ. Imɔ gɛnen mɔ, mɔmɔ kee mɛ nyɛ daa gɛnɔɔbono mɛ kya ka gɛkɛ toloowi-lɛɛ gikɔ mɔ. 11Mɛ sɔɔ mɔmɔ-aterenbi kalɛ mɔ, mɛ yii gɛsɛ mɛ kya lɔgedɛ de ndɔɔ wura mɔ yɛɛ, 12‘Asa abono mɛ ba gɛmara gɛmara mɔ mɛŋ wɔra gɛsun kɛɛla iko. Aye, mɔ, a yelɛ owi kɛlɛlɛ so wɔra gɛsun toloowi mɔ, fo kya ka aye‑rɛ ɔmɔ pɛwu gikɔ kyɛɛ-kyɛɛ?’

13“Ndɔɔ wura mɔ gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ dɔ ɔko yɛɛ, ‘Ɔnyen, meŋ kudi fo gyi. Me‑rɛ fo aŋ tɔgɛ kyule daa yɛɛ gɛkɛ gikɔ ne nan ka fo? 14Imɔso kyu fo-aterenbi de foꞌ naa fo kya kpe. N kya laarɛ de nꞌ ka ɔkamaasɛ ɔbono nɛ nyɛ gɛmara gɛmara mɔ kee gikɔ fɛɛ fo-lɛɛ mɔ ɔnan. 15Meŋ bo ɔkpa de nꞌ kyu me-aterenbi kyu wɔra ilaa ibono n kya laarɛ mɔ? Abɛɛ fo wu me-gidɛnsɛ gibono nɛ wɔra mɔ, i kya loo fo daa?’ ” 16Yesu gi da gikpalɛ gidɛ ta mɔ, ɔ lɛɛ gɛsɛ yɛɛ, “Gɛnen ne i laa wɔra ne. Owi ɔbono asa mɛ laa nyɛ ntɛɛla Wurubuaarɛ gɛwuragyi mɔ dɔ mɔ, abono mɛ gyɛ nbii gɛsinkpan so ilaa dɔ mɔ ako mɛ laa kpaa wɔra abelɛnsɛ, ne abono mɛ gyɛ abelɛnsɛ gɛsɛ gɛrɛ ilaa dɔ mɔ ako, mɔ, mɛ laa kpaa bingiri nbii.”

Yesu Gi Kii Tɔgɛ Mɔ-Lɛwu Mɔ So Ilaa

17Yesu kya kpe Gyɛrusalem mɔ, o kyu mɔ-akasɛbo gudu anyɔ mɔ lii nkan ne ɔ tɔgɛ sa ɔmɔ 18yɛɛ, “Fɛꞌ nu. A kya kpe Gyɛrusalem faa, ako mɛ laa kyu me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, wɔra aye Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de aye-nbara aŋmarasɛbo abaa dɔ. Mɔmɔ, mɔ, mɛ laa tɔgɛ yɛɛ n gyɛ ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo, imɔso nꞌ wɔra ɔmɔɔsɛ, 19de mɔmɔ kee mɛꞌ kyu me wɔra asa abono mɛ mɛŋ gyɛ aye Gyuda awura mɔ abaa dɔ. Gɛnen asa abono mɛ laa gyaabii me ikpa kpɛi-kpɛi so, de mɛꞌ taa me awulibi, de mɛꞌ da me aŋanbi oyii so mɔɔ. Nɛ wuꞌ mɔ, imɔ gɛkɛ sasɛ mɔ, nan kyingi lii ibuni dɔ.”

Ɔkyii Ɔko Gi Kpaa Kolɛ Gɛbelɛnsɛ Yesu Asɛ Sa Mɔ-Biana

20Imɔ gɛmara mɔ Yesu akasɛbo ako mɔmɔ-nyi gi kyu mɔmɔ ba mɔ asɛ baa kolɛ mɔ ilaa iko. Akasɛbo mɔ mɛ gyɛ Sɛbedi mɔ-biana. Ɔkyii mɔ gi baa ŋmii mɔ-ayaa dɔ 21ne Yesu gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Menɛ ne fo kya laarɛ?” Ɔ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Owi ɔbono fo laa gyi gɛwura mɔ, yɛgɛ me-biana anyɔ adɛ mɛꞌ wɔra fo-nwurabi nbono mɛ laa sindi fo titiritii, ɔko ɔꞌ kyena fo-gibaa gyisɛ so de ɔko, mɔ, ɔꞌ kyena fo-benɛ so.” 22Yesu gi lɛɛ gɛnɔ tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo anyɔ mɔ yɛɛ, “Fɛ mɛŋ nyi ilaa ibono fɛ kya kolɛ faa. Imɔso fɛ laa taalɛ wu ɔlaawusɛ ɔbono ɔnan ɔ dɛ ɔ gyoo me mɔ?” Mɛ kyule mɔ yɛɛ, “Ɛn, a laa taalɛ.” 23Nfono mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Gɛsintin mɔ, fɛ laa wu ɔlaawusɛ ɔbono ɔnan nan wu mɔ. Me asɛ ikyenaten mɔ berɛ, meŋ bo ɔkpa de nꞌ lɛɛ yɛɛ ɔdɛ ne ɔꞌ kyena me-gibaa gyisɛ so abɛɛ ɔdɛ ne ɔꞌ kyena me-benɛ so. Gɛnen ikyenaten ibono i gyɛ sa daa abono me-sɛ Wurubuaarɛ gi wolaa lɔrɔ yela sa mɔmɔ mɔ.”

24Yesu akasɛbo sɛnsɛ gudu mɔ mɛ nu ilaa ibono mɔmɔ-nanboana anyɔ, nyamesɛ mɔ‑rɛ mɔ-tedɛ mɔ, mɛ kpaa kolɛ Yesu mɔ, i loo ɔmɔ. 25Imɔso Yesu gi terɛ mɔmɔ pɛwu baa mɔ asɛ ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛɛ gɛnɔɔbono fɛ nyi mɔ, abono mɛ mɛŋ nyi Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ mɔmɔ-awura awura mɛ kya kyu abono mɛ bo mɔmɔ gɛsɛ mɔ kyu wɔra fɛɛ mɔmɔ-nbide. Mɔmɔ-anyamesɛ gbaaꞌgbaa mɔ kee mɛ kya kyu ɔlon mɛ kya gyi gɛbelɛnsɛ asa sɛnsɛ so. 26Fɛye-lɛɛ berɛ, iŋ kaaborɛ iꞌ wɔra fɛɛ asa adɛ. Nengyene ɔko kya laarɛ ɔꞌ wɔra nyamesɛ gbaaꞌ fɛye dɔ mɔ, i kaaborɛ ɔꞌ wɔra mɔ-nyoro fɛɛ fɛye-dega, 27ne ɔbono ɔ kya laarɛ ɔꞌ wɔra fɛye-wura mɔ, i kaaborɛ ɔꞌ wɔra mɔ-nyoro fɛɛ fɛye-gɛbide. 28I lii fɛɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ gbaa, meŋ ba gɛsinkpan so yɛɛ asa mɛꞌ son me. Nɛ ba daa de nꞌ baa son asa de nꞌ kyu me-nkpa kyɛɛ de iꞌ lɛɛ asa sakyɔ lii ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ kiiri mɔmɔ sa Wurubuaarɛ.”

Yesu Gi Bugi Agyaatanbo Anyɔ Ako Ansi

29Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kya lii Gyɛriko ɔsowolɛ so mɔ, sakpii belɛ ɔko buu mɔmɔ. 30Mɛ kya kpe mɔ, agyaatanbo anyɔ ako ne n tɛ ɔkpa nkan. Mɛ kpɛ nu yɛɛ Yesu ne n kya kyon faa mɔ, mɛ yii gɛsɛ mɛ kya kpen ken-ken yɛɛ, “Aye-wura, Wura Deefidi ɔnaanabi, su aye so!” 31Sakpii ɔbono o buu Yesu mɔ gi gya ɔmɔ yɛɛ mɛꞌ bun ɔmɔ-nnɔ so. Mɛ kya gya mɔmɔ gɛnen mɔ, idɛ kon gbaa ne mɛ lɔrɔ mɛ kya kpen ken-ken yɛɛ, “Aye-wura, Wura Deefidi ɔnaanabi, su aye so!” 32Nfono mɔ Yesu gi sii yelɛ ne ɔ terɛ mɔmɔ ne ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Menɛ ne fɛ kya laarɛ nꞌ wɔra sa fɛye?” 33Mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Aye-wura, a kya laarɛ aye-ansi aꞌ bugi.” 34Mɔmɔ-ilaa i wɔra Yesu ayen ne o kyu mɔ-abaa yii mɔmɔ-ansi mɔ. Ayaa abono so mɔ, mɔmɔ-ansi a bugi mɛ kya wu ilaa kamaasɛ, ne mɛ san naa buu mɔ.

21

Yesu Gi Loo Gyɛrusalem Fɛɛ Wura

1Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kya fuude Gyɛrusalem mɔ, mɛ kpaa fo Bɛtɛfagye ɔsowolɛ ɔbono ɔ gyanꞌ Nfɔ Iyii Gibii Mɔ so mɔ. Mɛ fo nno mɔ, Yesu gi sun mɔ-akasɛbo mɔ dɔ anyɔ 2yɛɛ, “Fɛꞌ kpe ɔsowolɛ ɔbono ɔ bo aye-ansi dɔ faa. Fɛ kpɛ fɛ kya loo ɔsowolɛ mɔ so mɔ, fɛ laa wu bee kyiisɛ kyaa de ɔfɛ, mɔ-bi yelɛ mɔ asɛ. Fɛꞌ sangɛ mɔ de fɛꞌ kyu mɔ‑rɛ mɔ-bi mɔ bara me. 3Ne fɛɛ ɔko gi taasɛ fɛye ilaa iko mɔ, fɛꞌ tɔgɛ mɔ yɛɛ, ‘Wura mɔ yɛɛ ɔ tiri abee mɔ.’ Fɛ tɔgɛ gɛnen mɔ, mɛ laa yɛgɛ de fɛꞌ kyu abee mɔ ba ayaa adɛ so.” 4Gɛnɔɔbono Yesu laa gyanꞌ bee so loo Gyɛrusalem mɔ, i laa yɛgɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ naa de mɔ-ikalan ɔtɔgɛbo ɔko so mɔ iꞌ nyɛ ba gɛsintin. Ɔ wolaa tɔgɛ Gyɛrusalem ilaa yela. (Gyɛrusalem ginyen giko ne n gyɛ Sayon.) Ɔ tɔgɛ yɛɛ,

5“Fɛꞌ tɔgɛ sa Sayon awura yɛɛ,

‘Fɛꞌ kerɛ fɛye-wura kya ba fɛye asɛ. Ɔ bara mɔ-nyoro gɛsɛ;

ɔ gyanꞌ bee so. Mɔ-bee ɔbono gyɛ daa bee fɔlɛ; ɔ mɛŋ ti sɛɛ.’ ”

6Yesu akasɛbo mɔ mɛ kpe kpaa wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ tɔgɛ mɔmɔ mɔ. 7Mɛ kyu bee mɔ mɔ‑rɛ mɔ-bi mɔ bara mɔ, ne mɛ kyu mɔmɔ-akuru too bun abee mɔ so, ne ɔ dii gyanꞌ. 8Sakpii mɔ dɔ ako mɛ kyu mɔmɔ-akuru too mɔ-ɔkpa dɔ, ne ako mɛ ŋɛ iyii afɛdaa mɛ kya too de ɔkpa yɛɛ ɔꞌ baa naa. 9Asa abono mɛ gyangbara Yesu de abono mɛ buu mɔ-gɛmara mɔ pɛwu mɛ kya kpen yɛɛ,

“Ayenbi a gyɛ fo-lɛɛ, Wura Deefidi ɔnaanabi!

Wurubuaarɛ ɔꞌ kosorɛ fo-gimu!

Wurubuaarɛ ginyen dɔ ne fo naa fo kya ba faa!

Ayenbi aꞌ wɔra Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso-soso mɔ-lɛɛ!”

10Yesu gi loo Gyɛrusalem mɔ, ɔsowolɛ mɔ gi gyigisi. Nno asa mɔ mɛ san mɛ kya taasɛ yɛɛ, “Anɛ ne n ba daa?” 11Sakpii mɔ mɔ‑rɛ Yesu mɛ naa mɔ mɛ lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Yesu, Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo mɔ ne n ba. Ɔ lii Nasarɛtɛ ɔsowolɛ ɔbono ɔ bo Galeli gɛsinkpan so mɔ.”

Yesu Gi Gya Gigya Agyibo Lii Wurubuaarɛ Ɔson Obu Gikpaara Mɔ So

12Yesu gi loo Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gikpaara mɔ so, ne ɔ gya abono mɛ kya gyi gigya nno mɔ. Ɔ da abono mɛ kya boori aterenbi mɔ iteebulu too. Ɔ da abono mɛ kya fɛ abonbuɛ mɔ ngyapaa kee too, ne 13ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Mɛ ŋmarasɛ Wurubuaarɛ agyɛbi ako yela yɛɛ,

‘Me-ɔson obu mɔ laa wɔra daa ɔdalaaten.’

Fɛye, mɔ, fɛ kyu nno bingiri iyu gikpalan.”

14Agyaatanbo de itɛgɛsɛ mɛ yɛgɛ asa mɛ kyu mɔmɔ ba Yesu asɛ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gikpaara mɔ so nno, ne ɔ kyɛ mɔmɔ. 15Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de mɔmɔ-nbara aŋmarasɛbo mɔ mɛ kya wu ilaa dɛnsɛ ibono Yesu kya wɔra ne i kya dɛ asa gɛnɔ mɔ ne mɛ kya nu ibono nbii mɛ kya yen mɔ mɔ, i kya loo mɔmɔ. Nbii mɔ mɛ kya kpen mɛ kya yen mɔ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gikpaara mɔ so nno yɛɛ, “Ayenbi aꞌ wɔra Wura Deefidi ɔnaanabi mɔ-lɛɛ!” Gɛnen so mɔ, i kyu abelɛnsɛ mɔ ginyadon, 16ne mɛ taasɛ Yesu yɛɛ, “Ibono adɛ mɛ kya tɔgɛ faa, foŋ kya nu de foꞌ gya mɔmɔ?” Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “N kya nu kyɔde. Wurubuaarɛ agyɛbi ako a tɔgɛ yɛɛ,

‘Nbii de abono mɛ san ma‑a nyabo mɔ ne fo yɛgɛ mɛ kya yen fo de iꞌ tansi gyi fo-ginsi.’

Imɔso fɛŋ ti kalɛ nno?” 17Yesu gi taasɛ abelɛnsɛ mɔ gɛnen mɔ, ɔ naa taa mɔmɔ yɛgɛ ne ɔ kyon kpaa dɛ Bɛtani.

Yesu Gi Tɔgɛ Nnɔ Wɔra Gifeeya Oyii Ɔko

18Gɛdɛ kɛsɛ nyɛnyɛngɛ mɔ, Yesu gi kii ɔ kya kpe Gyɛrusalem mɔ, akon a dɛ mɔ. 19O wu gifeeya oyii ɔko yelɛ ɔkpa nkan. Ɔ bagɛ kpe mɔ asɛ mɔ, ɔŋ wu ba‑a gibi kolon oyii mɔ so, afɛdaa wolɛ ne o wu. Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ nnɔ wɔra oyii mɔ yɛɛ, “Foŋ baa nyɛ sɔrɔ abi gɛkaako!” Ɔ tɔgɛ gɛnen mɔ, oyii mɔ gi wuꞌ. 20Owi ɔbono Yesu akasɛbo mɔ mɛ wu imɔ mɔ, i dɛ mɔmɔ-gɛnɔ gikyɔ, ne mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Nnɛ ne gifeeya oyii mɔ gi ti kpɛ wuꞌ kusaa gɛnen?” 21Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “N kya tɔgɛ fɛye gɛsintin, nengyene fɛ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi ne fɛŋ sɔɔ fɛye-nyoro akyɔɔlɛ fɛye-asen dɔ mɔ, fɛ laa wɔra ilaa ibono nɛ kyu wɔra oyii baarɛ faa mɔ ɔnan. Ne i mɛŋ gyɛ imɔ ibono wolɛ gbaa. Nkana fɛ laa taalɛ tɔgɛ gibii gidɛ yɛɛ, ‘Koso gɛrɛ kpaa tɔrɔ apoo dɔ,’ gɛsintin mɔ, i laa wɔra gɛnen. 22Ilaa kamaasɛ ibono fɛ laa dalaa kolɛ Wurubuaarɛ mɔ, nengyene fɛ sɔɔ mɔ gyi yɛɛ ɔ laa wɔra sa fɛye mɔ, i laa yii fɛye-gibaa.”

Abelɛnsɛ Ako Mɛ Daasɛ Yesu Kerɛ

23Imɔ gɛmara mɔ, Yesu gi kii kpe Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gikpaara mɔ so ɔ kya nyiile asa ilaa, ne Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de mɔmɔ abelɛnsɛ sɛnsɛ ako mɛ ba mɔ asɛ baa taasɛ mɔ yɛɛ, “Ilaa ibonoana fo kya wɔra faa mɔ, anɛ ginyen dɔ ne fo kya wɔra imɔ daa? Anɛ ne n sa fo ɔkpa yɛɛ foꞌ wɔra imɔ?” 24Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Me kee nan taasɛ fɛye ilaa kolon. Nengyene fɛ lɛɛ gɛnɔ sa me mɔ, nan tɔgɛ fɛye ɔbono ginyen n dɛ n kya wɔra ilaa mɔ. 25Wurubuaarɛ sagyere ɔbono Gyɔn gi gyere asa mɔ, anɛ ne n sa mɔ ɔkpa? Wurubuaarɛ abɛɛ nyamesɛ?” Yesu gi taasɛ ɔmɔ gɛnen mɔ, akyɔɔlɛ a tɔrɔ mɔmɔ wolɛ-wolɛ so, ne mɛ tɔgɛ yɛɛ, “Nengyene a kyule sa mɔ yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sa Gyɔn gɛnen ɔkpa ɔbono mɔ, ɔ laa taasɛ aye yɛɛ ne menɛ n wɔra ne a mɛŋ sɔɔ Gyɔn gyi? 26Ne fɛɛ a kii tɔgɛ yɛɛ nyamesɛ ne n sa Gyɔn gɛnen ɔkpa ɔbono mɔ, aŋ nyi ilaa ibono sakpii baarɛ laa kyu wɔra aye mɔ. I lii fɛɛ mɔmɔ pɛwu mɛ kya buu Gyɔn yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sun mɔ yɛɛ ɔꞌ wɔra gɛnen ne ɔ gyɛ daa Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo.” 27Gɛnen so mɔ mɛ lɛɛ gɛnɔ sa Yesu yɛɛ, “A mɛŋ nyi.” Ne Yesu gi kisee tɔgɛ abelɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Fɛ maŋ tɔgɛ me berɛ mɔ, me kee maŋ tɔgɛ fɛye ɔbono ɔ sa me ɔkpa ne nꞌ kya wɔra ilaa ibono n kya wɔra mɔ.”

Nbii Nnyɔ Nko Gikpalɛ

28Yesu gi kii tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ nu gikpalɛ gidɛ de nꞌ taasɛ fɛye gimɔ so ilaa. Owi ɔko dɔ mɔ, ɔnyen ɔko gi kyena. Ɔ bo nbii nyensɛɛ nnyɔ. Gɛkɛ gɛdɛ mɔ, ɔ kpaa tɔgɛ sa ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ, ‘Me-bi, ndɛ kpe me-ndɔɔ kpaa wɔra gɛsun sa me.’ 29Mɔ-bi mɔ gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, ‘Maŋ kpe.’ Imɔ gɛmara mɔ, o nu mɔ-nyoro gɛsɛ yɛɛ oŋ kpe mɔ, iŋ boran, ne ɔ koso kpe ndɔɔ mɔ. 30Mɔmɔ-sɛ mɔ gi kpaa tɔgɛ ɔpii mɔ ilaa kolon ibono kee. Ɔpii mɔ gi kyule yɛɛ, ‘Yo‑o, me-sɛ, nan kpe,’ ne oŋ kii kpe. 31Imɔso nbii nnyɔ ndɛ dɔ mɔ, ɔmɔ mɔ ne n wɔra mɔ-sɛ mɔ gɛlaarɛ ne?” Yesu gi taasɛ gɛnen mɔ, asa mɔ mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Mɔ-bi belɛnsɛ mɔ.” Mɛ lɛɛ gɛnɔ gɛnen mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “N kya tɔgɛ fɛye gɛsintin yɛɛ, tutu akyii de lɛnpoo asɔɔbo abono fɛ kya kyu mɔmɔ yɛɛ mɛ gyɛ asa nyɛnyɛn mɔ mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ gɛkyena taa fɛye yɛgɛ. 32Imɔ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ Gyɔn gi baa nyiile fɛye gɛnɔɔbono fɛ laa gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ mɔ, fɛ mɛŋ kyule sɔɔ mɔ gyi. Lɛnpoo asɔɔbo de tutu akyii mɔ berɛ mɛ sɔɔ mɔ gyi. Fɛ dabɔlɛ wu ibono gɛnen asa adɛ mɛ sɔɔ Gyɔn gyi mɔ, imɔ gɛmara mɔ, fɛ mɛŋ kyɛɛgɛ fɛye-nwɔnsa de fɛye kee fɛꞌ sɔɔ mɔ gyi.”

Yesu Gi Kii Da Abelɛnsɛ Mɔ Gikpalɛ Giko

33Yesu gi tɔgɛ sa abelɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kii nu gikpalɛ giko. Gɛten wura ɔko gi kyena. Ɔ dɔɔ gifɔlɛ giko ndɔɔ. (Mɛ kya kyu gɛnen gifɔlɛ gibono abi kyu wɔra nta.) Ɔ pɔrɔ ɔpɔɔrɛ kyaabɔɔ ndɔɔ mɔ, ɔ wɔra nta mɔ ɔdooten, ne ɔ pɔrɔ obu faa lege-lege nfono asa mɛ laa nyɛ dii ndɔɔ mɔ mɔ. Ɔ wɔra imɔ idɛ ta mɔ, o kyu ndɔɔ mɔ kyu wɔra asa ako abaa dɔ yɛɛ mɛꞌ kerɛ nmɔ so sa mɔ de mɔ‑rɛ ɔmɔ mɛꞌ yɛ agyan abono mɛ laa nyɛ mɔ. Ne ɔ koso kpe gɛsinkpan gɛko so kpaa kɛɛla. 34Gifɔlɛ mɔ abi aberɛ tɛɛsɛ a fo mɔ, ndɔɔ wura mɔ gi lɛɛ mɔ-adega ako sun mɔ-ndɔɔ akerɛbo mɔ asɛ yɛɛ mɛꞌ kpaa sɔɔ mɔ-lɛɛ ogyiten bara mɔ. 35Adega mɔ mɛ kpe mɔ, ndɔɔ akerɛbo mɔ mɛ keda mɔmɔ ne mɛ daarɛ ɔko ne mɛ mɔɔ ɔko ne mɛ da ɔbanban abui. 36Ndɔɔ wura mɔ gi nu ilaa ibono i ba mɔ, o kii sun adega abono mɛ nyaakyɔ nyɛ agyangbarasɛ mɔ. Mɔ-ndɔɔ akerɛbo mɔ mɛ kii wɔra ɔmɔ fɛɛ agyangbarasɛ mɔ-lɛɛ mɔ. 37Imɔ tiikara mɔ, ɔ lɛɛ mɔ gbaa-gbaa mɔ-bi sun mɔmɔ asɛ. Ɔ tɔgɛ sa mɔ-nyoro yɛɛ, ‘Me-bi mɔ berɛ, mɛ laa kyu buubuu sa mɔ.’ 38Mɔ-bi mɔ gi kpe mɔ, mɔ, ndɔɔ akerɛbo mɔ mɛ kpɛ da de ginsi wu mɔ mɔ, mɛ tɔgɛ sa abara yɛɛ, ‘Ɔbono ɔ laa gyi mɔ-sɛ atɔ mɔ ne n kya ba faa. Aꞌ mɔɔ mɔ de mɔ-tɔgyi mɔ ɔꞌ nyɛ sii de aye.’ 39Mɛ tɔgɛ sa abara gɛnen mɔ, gɛsintin mɔ, mɛ keda ndɔɔ wura mɔ mɔ-bi mɔ ne mɛ biidɛ mɔ lii ndɔɔ mɔ dɔ ne mɛ mɔɔ mɔ.”

40Yesu gi da gikpalɛ mɔ ta mɔ, ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Ndɔɔ wura mɔ gi kpaa ba mɔ, menɛ ne ɔ laa kyu wɔra mɔ-ndɔɔ akerɛbo abono?” 41Mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ɔ laa yɛgɛ gɛnen asa nyɛnyɛn abono mɛ laa wuꞌ awɔrɔfɔɔ lɛwu de oꞌ kyu mɔ-ndɔɔ mɔ kyu sa akerɛbo dɛnsɛ abono mɛ laa kyu mɔ-lɛɛ ogyiten sa mɔ imɔ-aberɛ dɔ mɔ.”

42Yesu gi kii taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Fɛŋ ti kalɛ Wurubuaarɛ agyɛbi adɛ? Mɛ ŋmarasɛ yɛɛ,

‘Gibui gibono ibu apɔrɔbo mɔ mɛ kyu too gɛbaamara mɔ

gɛnen gibui gibono

ne n kii baa yɛgɛ ne obu mɔ gi wɔra ɔlon ɔ yelɛ faa.

Wurubuaarɛ ilaa wɔrasɛ ne i gyɛ.

I bo aye ɔbolɛ ne i kya dɛ aye-gɛnɔ.’ ”

43Yesu gi kii tɔgɛ bɔla yɛɛ, “Imɔso nꞌ tɔgɛ fɛye yɛɛ ɔkpa ɔbono Wurubuaarɛ gi sa fɛye ne fɛ kya kerɛ mɔ-gɛwuragyi dɔ akyenabi ilaa so mɔ, ɔ laa sɔgɛ lii fɛye asɛ de oꞌ kyu sa asa abono mɛ laa wɔra ilaa ibono i laa kaaborɛ gɛnen akyenabi abono mɔ. 44Fɛꞌ kii nu Wurubuaarɛ agyɛbi adɛ kee.

‘Nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ laa tɔrɔ gibui gibono so mɔ,

kaasɛ laa gbaa gberi-gberi.

Ne gibui mɔ, mɔ, ne n kii baa tɔrɔ fo ɔko so mɔ,

fo laa kɔrɔ faa dogo-dogo wɔra fɛɛ nnyufo.’ ”

45Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de Farasii awura mɔ mɛ nu Yesu akpalɛ adɛ mɔ, mɛ bii ibono mɔmɔ ne ɔ darɛ. 46Imɔso mɛ laarɛ de mɛꞌ keda mɔ. Mɛ kii mɛ selɛ sakpii ɔbono ɔ bo nno mɔ gifuu. I lii fɛɛ sakpii mɔ gi sɔɔ Yesu gyi yɛɛ ɔ gyɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo.

22

Wura Mɔ-Bi Mɔ Gɛdenakɛ Gɛkɛ Belɛ Gigyi Gikpalɛ

1Yesu gi kii da gikpalɛ sa asa 2-3yɛɛ, “Fɛꞌ nu gɛnɔɔbono asa mɛ laa nyɛ kyena Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ gɛkaako mɔ so ilaa. Owi ɔko dɔ mɔ wura ɔko gi wolaa tɔgɛ asa yela yɛɛ ɔ laa kpii ɔkyii sa mɔ-bi. Imɔso, i wɔra mɔ, mɛꞌ baa gyi gɛnen gɛkɛ belɛ mɔ kpaa mɔ.

“Gɛkɛ mɔ gɛ fo mɔ, o sun mɔ-adega ako yɛɛ mɛꞌ naa terɛ terɛ abono ɔ da gibaa terɛ mɔ yɛɛ mɛꞌ ba. Adega mɔ mɛ kpaa terɛ mɔmɔ mɔ, mɛ kine yɛɛ mɛ maŋ ba. 4Ne o kii sun mɔ-adega banban yɛɛ mɛꞌ kpaa tɔgɛ sa abono ɔ da gibaa terɛ mɔ yɛɛ, ‘Fɛꞌ kerɛ! Nɛ yɛgɛ mɛ mɔɔ anaadɛ abono mɛ kiirɛ mɔ de abono mɛ bo nfɔ mɔ kyu wɔra agyudɔ; mɛ wɔra ilaa kamaasɛ logɛ; imɔso fɛꞌ baa gyi.’ 5Adega mɔ mɛ kpaa tɔgɛ asa mɔ gɛnen mɔ, mɛ mɛŋ ka mɔmɔ-gɛnɔ; mɔmɔ ɔkamaasɛ gi koso mɔ, ɔ kyon mɔ-gɛsun dɔ. Ɔko gi kyon mɔ-ndɔɔ dɔ ne ɔbanban mɔ gi kyon mɔ-ilaa ɔfɛten. 6Ne ako, mɔ, mɛ keda wura mɔ adega mɔ daarɛ mɔɔ. 7Wura mɔ gi nu gɛnen mɔ, i kyu mɔ ginyadon, ne o sun mɔ-asogya ne mɛ kpaa mɔɔ gɛnen asa amɔɔbo abono, ne mɛ yii mɔmɔ-ɔsowolɛ mɔ ɔgya.

8“Nfono mɔ ɔ terɛ mɔ-adega mɔ ako ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, ‘Mɛ wɔra gɛdena mɔ agyudɔ mɔ ta. Abono nɛ da gibaa terɛ mɔ, mɔ, mɛ mɛŋ kaaborɛ mɛꞌ nyɛ agyudɔ mɔ gyi ne. 9Imɔso fɛꞌ naa loo nten dɔ de fɛꞌ kpaa terɛ asa abono ɔkara fɛ laa nyɛ mɔ yɛɛ mɛꞌ ba de mɛꞌ baa gyi.’ 10Gɛsintin mɔ, mɔ-adega mɔ mɛ naa loo nten mɔ dɔ ne mɛ kpaa koola asa abono ɔkara mɛ nyɛ mɔ, adɛnsɛ de anyɛnyɛn pɛwu, ne asa mɔ mɛ baa bɔla obu ɔbono dɔ mɛ kya wɔra gɛdena mɔ ilaa mɔ.

11“Wura mɔ gi loo obu mɔ dɔ de ɔꞌ faala abono mɛ kya gyi gɛkɛ belɛ mɔ ma‑a kpaa mɔ mɔ, o wu ɔnyen ɔko bo nno. Oŋ suu gɛgbɛ gɛbono ɔnan mɛ kya kyu kpe gɛdena gɛkɛ gigyi mɔ. 12Wura mɔ gi wu gɛnen mɔ, ɔ taasɛ mɔ yɛɛ, ‘Ɔnyen, nnɛ ne fo wɔra ne fo nyɛ loo gɛrɛ yɛgɛ foŋ suu gɛgbɛ gɛbono mɛ kya suu kpe gɛdena gɛkɛ gigyi mɔ?’ Ɔnyen mɔ mɛŋ nyɛ gɛnɔ. 13Nfono mɔ wura mɔ gi tɔgɛ mɔ-adega abono mɛ kya kerɛ gɛkɛ mɔ gigyi so mɔ yɛɛ, ‘Fɛꞌ ŋminde ɔnyen mɔ ayaa de abaa de fɛꞌ kyu mɔ lii kpaa too wɔra nfono i bo gibiri mɔ. Osulon de anɛbi giwɛ ne n bo nno.’ ” 14Yesu gi da gikpalɛ mɔ ta mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ, “I bo nno yɛɛ Wurubuaarɛ gi tɔgɛ asa sakyɔ yɛɛ mɛꞌ baa nyɛ ɔkyenaten mɔ-gɛwuragyi mɔ dɔ. Akalɛsɛ, mɔ, ne ɔ tɔɔsɛ lɛɛ yɛɛ mɛ laa nyɛ gɛnen gɛkyena gɛbono.”

Mɛ Soo Yesu Idoo

15Nfono mɔ Farasii awura gikpen mɔ dɔ ako mɛ lii asa mɔ dɔ kpaa da gɛnɔ gɛnɔɔbono mɛ laa soo Yesu idoo de mɛꞌ nyɛ mɔ mɔ-ilaa tɔgɛsɛ dɔ mɔ. 16Imɔso mɛ sun mɔmɔ-akasɛbo ako de Wura Hɛrodɛ gɛmara abuubo ako kpe mɔ asɛ. Abono mɛ kpaa too mɔ soso taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, a wu yɛɛ fo gyɛ gɛsintin wura. Fo kya nyiile asa Wurubuaarɛ ɔkpa gɛsintin ɔkpa so, ne fo mɛŋ selɛ ɔko. Fo berɛ, fo mɛŋ kya kerɛ nyamesɛ sakyɔ abɛɛ mɔ-nyisigyi ɔbono ɔ bo mɔ de foꞌ buu ɔko don ɔko. 17A dɛ fo giserɛ, tɔgɛ aye, imɔso Rom wura belɛ ɔbono ɔ kya kerɛ aye so ne ɔŋ kya son Wurubuaarɛ mɔ, i dɛ ɔkpa yɛɛ aꞌ sɔɔ mɔ-lɛnpoo abɛɛ a mɛŋ sa aꞌ sɔɔ?” 18Yesu, mɔ, gi dɛsɛ yɛɛ mɛ dɛ nwɔnsa nyɛnyɛn, imɔso ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ gyɛ o-dun-me, o-fon-me anyamesɛ! Menɛ so ne fɛ kya soo me idoo gɛnen? 19Ɔko ɔꞌ lɛɛ aterenbi abono fɛ kya kyu sɔɔ lɛnpoo mɔ gibi ba de nꞌ kerɛ.” Gɛsintin mɔ, mɛ kyu aterenbi mɔ gibi mɔ kyu sa mɔ. 20Ne ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Anɛ gimu de mɔ-ginyen ne n gyanꞌ aterenbi gibi gidɛ so faa?” 21Mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Rom wura belɛ mɔ-lɛɛ.” Ne Yesu gi kisee tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “To. Gɛnen berɛ mɔ, ilaa ibono i gyɛ Rom wura belɛ mɔ-lɛɛ mɔ fɛꞌ kyu sa mɔ, ne ibono, mɔ, i gyɛ Wurubuaarɛ-lɛɛ mɔ, fɛꞌ kyu sa Wurubuaarɛ.” 22Mɛ nu gɛnɔɔbono Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ mɔ, i dɛ mɔmɔ-gɛnɔ gikyɔ, ne mɛ san naa kyon taa mɔ yɛgɛ.

Saadusii Awura Mɛ Taasɛ Yesu Ilaa

23Gɛnen gɛkɛ gɛbono mɔ, Saadusii gikpen dɔ awura ako mɛ ba Yesu asɛ. (Saadusii awura adɛ ne n kpɛ mɛ dɛ yɛɛ nengyene nyamesɛ gi wuꞌ mɔ, i ta. Iŋ baa i bo gɛtɛɛko mɛ laa kpaa kyena, ne Wurubuaarɛ maŋ kyingi asa gɛkaako.) Gɛnen asa adɛ mɛ baa tɔgɛ sa Yesu 24yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, Mosisi gi yela nbara nko sa aye yɛɛ,

‘Nengyene ɔnyen gi wuꞌ taa mɔ-ka yɛgɛ owi ɔbono mɔ-ka mɔ mɛŋ ti korogɛ sa mɔ mɔ, mɔ-daa abɛɛ mɔ-tedɛ oꞌ kyu ɔkyii mɔ lɛɛ gikulaa de mɔ‑rɛ mɔ mɛꞌ korogɛ nbii sa mɔ-kuli ɔbono o wuꞌ mɔ.’

25To. Owi ɔko dɔ mɔ ɔnyen ɔko mɔ‑rɛ mɔ-tedɛana asee mɛ kyena aye-ɔsowolɛ baarɛ so gɛrɛ. Gɛnen ɔnyen mɔ gi dena ɔkyii. Mɔ‑rɛ mɔ-ka mɔ mɛŋ korogɛ, ne o wuꞌ taa mɔ-ka mɔ yɛgɛ. Mosisi nbara nbono ɔ yela sa aye mɔ so mɔ, mɔ-gigyanmara mɔ gi kyu ɔkyii mɔ lɛɛ gikulaa. 26Mɔ‑rɛ ɔkyii mɔ mɛ mɛŋ korogɛ, ne mɔ kee gi wuꞌ taa ɔkyii mɔ yɛgɛ. Ɔsasɛ mɔ kee, gɛnen; ne mɔmɔ anyen sono mɔ pɛwu mɛ dena ɔkyii mɔ, ne mɛ wuꞌ taa mɔ yɛgɛ. Ɔkyii mɔ mɛŋ korogɛ sa mɔmɔ ɔko‑rɛ ɔko. 27Laalaalogɛ mɔ, ɔkyii mɔ kee gi wuꞌ.” 28Mɛ tɔgɛ Yesu gɛnen mɔ, ne mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “To, nengyene Wurubuaarɛ laa kyingi asa gɛsintin mɔ, mɔmɔ anyen sono adɛ dɔ mɔ, anɛ ne n bo ɔkyii mɔ gɛnen gɛkyena pobɔrɔ mɔ dɔ? I kya nyiile yɛɛ owi ɔbono mɛ tɛ de ansi mɔ, mɔmɔ pɛwu mɛ dena mɔ gyanꞌ.”

29Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ fuɛ. I kya nyiile yɛɛ fɛ mɛŋ nyi Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ, ne fɛ mɛŋ nyi Wurubuaarɛ ɔlon ɔbono ɔ bo mɔ kee. 30Asa abono Wurubuaarɛ laa kyingi de mɛꞌ kyena gɛkyena pobɔrɔ mɔ, gɛdena gɛŋ baa gɛ bo no sa mɔmɔ. Mɔmɔ-gɛkyena gɛ laa wɔra daa fɛɛ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ-lɛɛ mɔ ɔnan.”

31Yesu gi kii tɔgɛ sa Saadusii awura mɔ yɛɛ, “Fɛ kya sɔɔ akyɔɔlɛ yɛɛ asa mɛ wuꞌ mɔ iŋ baa i bo gɛtɛɛko mɛ kya kpaa kyena faa mɔ, aꞌ kerɛ Wurubuaarɛ agyɛbi ɔwolɛ mɔ dɔ de aꞌ kerɛ. Imɔso fɛ mɛŋ ti kalɛ mɔ-agyɛbi abono mɛ ŋmarasɛ yela sa fɛye nno 32yɛɛ,

‘Me ne n gyɛ Aberaham Wurubuaarɛ.

N gyɛ Ayisiki Wurubuaarɛ,

ne nꞌ gyɛ Gyeekɔpo Wurubuaarɛ’ mɔ?

Aberɛ abono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ sa Mosisi mɔ, gɛnen asa adɛ mɛ ti wolaa wuꞌ. Ne fɛɛ iloobu idɛ mɛŋ bo gɛtɛɛko daa mɔ, Wurubuaarɛ maŋ tɔgɛ yɛɛ, ‘N gyɛ mɔmɔ-Wurubuaarɛ.’ Nkana ɔ laa tɔgɛ daa yɛɛ, ‘Nɛ naa kyena wɔra mɔmɔ-Wurubuaarɛ yɛgɛ.’ ” 33Sakpii ɔbono ɔ bo nfono mɔ gi nu gɛnɔɔbono ɔ lɛɛ gɛsɛ mɔ, i dɛ mɔmɔ-gɛnɔ.

Yesu Gi Nyiile Asa Wurubuaarɛ Nbara Nbono Gi Tansi Gi Tiri Mɔ

34Farasii awura mɔ mɛ nu yɛɛ Saadusii awura mɔ ayaa aŋ fo gɛsɛ Yesu asɛ mɔ, mɔmɔ kee mɛ kpaa ŋminde ba. 35Mɛ fo mɔ, mɔmɔ dɔ ɔbono ɔ gyɛ nbara onyiilebo mɔ gi taasɛ Yesu ilaa iko de ɔꞌ daasɛ mɔ kerɛ. Ɔ taasɛ yɛɛ, 36“Ɔbelɛnsɛ, Wurubuaarɛ nbara mɔ dɔ mɔ, nmɔ mɔ ne n tansi gi tiri daa?” 37Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Nbono gi tiri mɔ ne n gyɛ yɛɛ, ‘Laarɛ fo-Wura Wurubuaarɛ lii fo-gisen dɔ. Kyu fo-gisen pɛwu de fo-gɛwɔnsa pɛwu kyu laarɛ Wurubuaarɛ ilaa.’ 38Gɛnen nbara ndɛ ne n don nsɛnsɛ mɔ, ne nmɔ ne n tansi gi tiri. 39Nnyɔsɛ nbono kee gi tiri mɔ gi dɛ fɛɛ nbono nɛ tɔgɛ kyon mɔ. Nmɔ ne n gyɛ yɛɛ, ‘Laarɛ fo-nanbo fɛɛ fo-nyoro.’ 40Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo ilaa nyiilesɛ mɔ de Mosisi nbara mɔ pɛwu dɔ mɔ gɛnen nbara nnyɔ ndɛ ne n gyɛ nmɔ-gɛmu.”

Yesu Gi Kisee Taasɛ Farasii Awura Mɔ Ilaa Iko

41Owi ɔbono Farasii awura mɔ mɛ san mɛ bo Yesu asɛ mɔ, Yesu kee gi taasɛ mɔmɔ ilaa taasɛsɛ yɛɛ, 42“Ɔbono Wurubuaarɛ laa sun de ɔꞌ baa gyi gɛwura mɔ Wurubuaarɛ adɛ so mɔ, nnɛ ne n gyɛ fɛye-gɛwɔnsa kyu lii mɔ so? Anɛ ɔnaanabi ne ɔ gyɛ?” Mɛ lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Ɔ gyɛ daa Deefidi ɔnaanabi.” 43Ne Yesu gi kii taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Ne i wonɛ ne Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi yɛgɛ Deefidi gi wolaa terɛ gɛnen ɔnaanabi mɔ yɛɛ, ‘Me-Wura’ mɔ daa? Deefidi gi wolaa tɔgɛ yela yɛɛ,

44‘Wurubuaarɛ laa tɔgɛ sa me-Wura mɔ yɛɛ,

“Baa kyena me-gibaa gyisɛ so de me‑rɛ fo aꞌ gyi gɛwura

de nꞌ yɛgɛ foꞌ kyise fo-akyobo de fo-ayaa.” ’ ”

45Yesu gi kii lɛɛ gɛsɛ yɛɛ, “Deefidi kya terɛ mɔ yɛɛ, ‘Me-Wura’ faa mɔ, nnɛ so ne ɔ laa kii kisee wɔra daa Deefidi ɔnaanabi?” 46Asa mɔ dɔ ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ taalɛ lɛɛ gɛnɔ sa Yesu. San kyu lii gɛnen gɛkɛ gɛbono mɔ, ɔko mɛŋ baa taalɛ da otu taasɛ Yesu ilaa de ɔꞌ daasɛ mɔ kerɛ.

23

Wɔra Abelɛnsɛ Mɔ Ilaa Nyiilesɛ; Gɛŋ Wɔra Mɔmɔ-Ilaa Wɔrasɛ

1Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ sa sakpii mɔ de mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, 2“Nbara aŋmarasɛbo mɔ de Farasii awura mɔ ne n bo ɔkpa de mɛꞌ lɛɛ Mosisi nbara mɔ gɛsɛ sa asa. 3Imɔso ilaa kamaasɛ ibono mɛ kya tɔgɛ fɛye kyu lii nmɔ so mɔ fɛꞌ nu de fɛꞌ wɔra imɔ. Mɔmɔ-ilaa wɔrasɛ berɛ ne fɛŋ sa fɛꞌ wɔra. I lii fɛɛ ilaa ibono mɛ kya nyiile fɛye mɔ, iŋ gyɛ imɔ ne mɛ kya wɔra. 4Mɔmɔ-anyiilebi mɔ a dɛ daa fɛɛ nsola boduduusɛ nbono giŋ bo gisola mɔ ne mɛ dɛ ma‑a nyise asa. Mɔmɔ gbaa-gbaa berɛ, mɛ maŋ kyu ba‑a mɔmɔ-gibaa taa puru kpaa mɔmɔ.

5“Mɛ kya wɔra ilaa kamaasɛ mɔ, mɛ kya laarɛ daa de asa mɛꞌ wu de mɛꞌ nyɛ yen mɔmɔ. Wurubuaarɛ agyɛbi abono aye Gyuda awura a kya kyu mada aye-asegbelɛ so de abono a kya kyu kyaga aye-abaa dɔ mɔ, mɛ kya yɛgɛ mɔmɔ-lɛɛ berɛ i kya wɔra ibelɛ-belɛ. Aye-itiibilaa ibono a kya kyu kyaga de aye-ngbɛ mɔ, mɛ kya yɛgɛ mɔmɔ-lɛɛ berɛ i kya tansi wɔra gisoro. 6Ne fɛɛ mɛ laa gyi gɛkɛ belɛ mɔ, abɛɛ mɛ kya kpe mɔmɔ-akyangbon dɔ mɔ, abelɛnsɛ de anyamesɛ gbaaꞌgbaa ikyenaten ne mɛ kya laarɛ. 7Mɛ kya laarɛ de asa mɛꞌ terɛ mɔmɔ yɛɛ ‘Anyiilebo’ de mɛꞌ kyu buubuu faala mɔmɔ sakpii dɔ de ɔkamaasɛ oꞌ wu.

8“Fɛye berɛ fɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ asa mɛꞌ terɛ fɛye dɔ ɔko yɛɛ ‘Onyiilebo.’ I lii fɛɛ fɛye pɛwu fɛ gyɛ gikpen kolon dɔ asa ne onyiilebo kolon ne fɛ bo. Me ne n gyɛ fɛye-onyiilebo ɔbono. 9Fɛŋ sa fɛꞌ terɛ ɔko yɛɛ ‘aye-sɛ’ gɛsinkpan so gɛrɛ. I kya nyiile yɛɛ fɛ bo daa ɔsɛ kolon, mɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ. 10Gɛnen kee ne fɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ asa mɛꞌ terɛ fɛye dɔ ɔko yɛɛ ‘Ɔgyangbarabo’; ɔgyangbarabo kolon guan‑n ne fɛ bo, mɔ ne n gyɛ me ɔbono Wurubuaarɛ gi sun yɛɛ nꞌ baa gyi gɛwura mɔ Wurubuaarɛ adɛ so mɔ. 11Ɔbono ɔ tansi ɔ gyɛ nyamesɛ gbaaꞌ fɛye dɔ mɔ gi kaaborɛ ɔꞌ wɔra daa fɛye-dega. 12Ɔbono ɔ diirɛ mɔ-nyoro mɔ, Wurubuaarɛ laa kpelegɛrɛ mɔ gɛsɛ, ne ɔbono, mɔ, ɔ bara mɔ-nyoro gɛsɛ mɔ, Wurubuaarɛ laa diirɛ mɔ.”

Nbara Aŋmarasɛbo De Farasii Awura, Fɛye Laako!

13Nfono mɔ, Yesu gi kisee tɔgɛ sa abelɛnsɛ mɔ ako yɛɛ, “Fɛye nbara aŋmarasɛbo de fɛye Farasii awura, fɛye laako! Fɛ gyɛ daa o-dun-me, ɔ-fon-me anyamesɛ! Fɛ kyu ilaa ibono nkana i laa yɛgɛ asa mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ kyu ŋara mɔmɔ. Fɛye gbaa-gbaa fɛ mɛŋ kya kyu gɛnen akyenabi mɔ kyu kyena, ne abono, mɔ, mɛ kya laarɛ mɛꞌ kyena gɛnen gɛkyena mɔ, fɛ kya ŋɛ fɔlɔgɛ fɛ kya tii mɔmɔ-ɔkpa. [ 14Fɛye nbara aŋmarasɛbo de fɛye Farasii awura, fɛye laako! Fɛ gyɛ daa o-dun-me, ɔ-fon-me anyamesɛ! Fɛ kya kudi akyii ikulaabo mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-biana gyi, yɛgɛ fɛye, mɔ, ne n kii fa‑a dalaa faa bolo-bolo de asa mɛꞌ nyɛ yen fɛye yɛɛ fɛye ne n nyi gɛdalaa. Owi ɔbono Wurubuaarɛ laa gyi fɛye-nbɛlɛ mɔ, fɛye-gisobiidɛ gi laa nyaakyɔ too.] 15Fɛye nbara aŋmarasɛbo de fɛye Farasii awura, fɛye laako! Fɛ gyɛ daa o-dun-me, ɔ-fon-me anyamesɛ! Fɛ kya naa nkyu so de nsinkpan so gyanꞌ de fɛꞌ taa nyɛ ba‑a nyamesɛ kolon ɔꞌ kyɛɛgɛ baa buu fɛye-lɛɛ Wurubuaarɛ asonbi mɔ. Fɛ nyɛ ɔkolon gɛnen mɔ, fɛ kya yɛgɛ ɔ kya kii bingiri daa isa ɔbono ɔ kaaborɛ oꞌ kpe ɔgya dɔ mɔ-lɛwu gɛmara mɔ kii don fɛye-lɛɛ mɔ!

16“Fɛye laako! Fɛ dɛ daa fɛɛ agyaatanbo ne n gyangbara mɛ sa agyaatanbo. Fɛ kya nyiile asa yɛɛ nengyene ɔko gi ka Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ ntan mɔ, ɔ laa taalɛ yɛgɛ iꞌ gbangɛ. Sika kɔkɔɔ ɔbono ɔ bo Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ mɔ berɛ ne ɔko gi kyu ka ntan mɔ, fɛye asɛ mɔ, gi gyɛ ntan belɛ. 17Fɛ dɛ fɛɛ agyaatanbo, ne fɛ mɛŋ nyi ɔlaako! Imɔ imɔmɔ ne n tiri gikyɔ, sika kɔkɔɔ mɔ abɛɛ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ daa? Iŋ gyɛ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ ne sika kɔkɔɔ mɔ dɛ so ne ɔ gyɛ Wurubuaarɛ-lɛɛ? 18Fɛ kya nyiile asa kee yɛɛ nengyene ɔko gi ka Wurubuaarɛ asunbi ɔlɛɛten mɔ ntan mɔ, mɔ-ntan mɔ giŋ gyɛ ntan nko. Nengyene o kyu ilaa ibono ɔ laa kyu lɛɛ asunbi mɔ berɛ daa kyu ka ntan mɔ, fɛ kya kyu nmɔ yɛɛ gi gyɛ ntan belɛ. 19Menɛ gigyaatanbo ne n kya mɔɔ fɛye faa? Ilaa ibono mɛ kyu ba mɛꞌ baa lɛɛ asunbi mɔ ne n tiri abɛɛ Wurubuaarɛ asunbi ɔlɛɛten mɔ ne n tiri daa? Iŋ gyɛ asunbi ɔlɛɛten mɔ ne n kya yɛgɛ asunbi atɔ mɔ a kya nyɛ bingiri Wurubuaarɛ-lɛɛ? 20Imɔso nengyene isa gi ka Wurubuaarɛ asunbi ɔlɛɛten mɔ ntan mɔ, ɔ ka dabɔlɛ de asunbi atɔ abono a gyanꞌ asunbi ɔlɛɛten mɔ so mɔ pɛwu ne. 21Nengyene ɔko gi ka Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ ntan mɔ, ɔ ka dabɔlɛ de Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo obu mɔ dɔ mɔ kee ne. 22Ne fɛɛ ɔko gi ka Wurubuaarɛ dɔ ntan mɔ, ɔ ka Wurubuaarɛ gɛwuragyapaa mɔ ntan de Wurubuaarɛ ɔbono ɔ tɛ gɛwuragyapaa mɔ so mɔ ntan kee ne.

23“Fɛye nbara aŋmarasɛbo de fɛye Farasii awura, fɛye laako! Fɛ gyɛ o-dun-me, ɔ-fon-me-ana gikyɔ! Ansi so mɔ, fɛ kya yɛ fɛye-afɛdaa gyisɛ fɛɛ agbɛɛma de malebokyu de benkeni afɛdaa dɔ gikpadɔ gudu-gudu de fɛꞌ kyu gikolon-gikolon kyu kpaa kyɛɛ Wurubuaarɛ fɛɛ gɛnɔɔbono i dɛ sa fɛye mɔ. Ilaa ibono i tiri gikyɔ Wurubuaarɛ nbara mɔ dɔ mɔ berɛ, fɛ kya nyaa imɔ ibono yela nkan. Fɛɛ fɛ laa gyi gɛsintin sa asa abɛɛ fɛꞌ su asa so, abɛɛ fɛꞌ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi mɔ, fɛ kya lɛɛ ansi taa imɔ ibono yɛgɛ. Nbara nbono ne i kaaborɛ fɛꞌ tansi gyi nmɔ so. Iŋ gyɛ yɛɛ fɛꞌ taa nbono fɛ ti fɛ kya gyi nmɔ so mɔ yɛgɛ berɛ. 24Fɛ dɛ fɛɛ agyaatanbo ne n gyangbara mɛ sa agyaatanbo. Fɛ kya wɔra fɛɛ ɔbono ɔ laa wu kyɛsen mɔ-agyudɔ dɔ de ɔꞌ bii lɛɛ pɛi de oꞌ gyi mɔ, ne tɛtɛmenyi berɛ gi bo mɔ-agyudɔ dɔ ne ɔ maŋ bii lɛɛ mɔ!

25“Fɛye nbara aŋmarasɛbo de fɛye Farasii awura, fɛye laako! Fɛ gyɛ o-dun-me, ɔ-fon-me anyamesɛ gɛsintin! Fɛ dɛ fɛɛ asa abono mɛ kya foro mɔmɔ-nwɛ de mɔmɔ-ilɛpɛ nyoro so taa imɔ tudɔ yɛgɛ mɔ. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ ansi so giyan ne fɛ kya gyere lɔrɔ fɛye-nyoro. Fɛye-itɔ dɔ de fɛye-amu dɔ berɛ onsipara de gɛkyo ne n bɔla nno. 26Farasii awura, fɛ gyɛ agyaatanbo gɛsintin! Fɛꞌ foro fɛye-nwɛ tudɔ de imɔ-nyoro so kee iꞌ wɔra ɔdan.

Wurubuaarɛ Laa Biidɛ Fɛye Ndɛ Asa Adɛ Giso

27“Fɛye nbara aŋmarasɛbo de fɛye Farasii awura, fɛye laako! Fɛ gyɛ daa o-dun-me, ɔ-fon-me anyamesɛ! Fɛ dɛ fɛɛ nkyan nbono mɛ pɔrɔ nmɔ ne gi bo kanpɛ ansi so, yɛgɛ nmɔ tudɔ mɔ, awuye de anyamesɛ gyɔsɛ ne n bo nno! 28Gɛnen ne ansi so mɔ, asa mɛ laa kyu fɛye yɛɛ gɛsintin awura ne fɛ gyɛ, yɛgɛ gikerɛansi de ilaa nyɛnyɛn ne n bɔla fɛye-itɔ dɔ.

29“Fɛye nbara aŋmarasɛbo de fɛye Farasii awura, fɛye laako! Fɛ gyɛ o-dun-me, ɔ-fon-me anyamesɛ! Fɛ kya kerɛ ansi pɔrɔ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo de abono mɛ gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ baa kyon mɔ ako nkyan, ne fɛ kya dɛnkyi mɔmɔ ako-lɛɛ, 30de fɛꞌ kyu gyaabii asa yɛɛ, ‘Fɛɛ aye ne nan kyena aye-naanaana aberɛ dɔ mɔ, nkana a maŋ kyule ibono mɛ mɔɔ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ.’ 31Imɔ mɔ mɔ, ibono fɛ nyɛ kyule yɛɛ fɛye-naanaana ne n mɔɔ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ faa mɔ, fɛye‑rɛ mɔmɔ fɛ gyɛ daa oyuduu kolon. 32Imɔso fɛꞌ tɛsɛ logɛ fɛye-naanaana gɛsun gɛbono mɛ yii gɛsɛ mɔ!

33“Fɛ bo ilaa nyɛnyɛn ne fɛ gyɛ asa amɔɔbo fɛɛ awɔɔ abono a bo gibɔrɔ mɔ! Wurubuaarɛ laa bun fɛye gipuɛɛ de oꞌ kyu fɛye too wɔra ɔgya ɔbono dɔ ɔ laa biidɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo giso mɔ. Fɛ maŋ nyɛ lii gɛnen gisobiidɛ gibono dɔ. 34Nꞌ tɔgɛ sa fɛye yɛɛ pɛi de iꞌ lɔɔ fo gɛnen mɔ, nan sun Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo de asɛɛbo de Wurubuaarɛ nbara aŋmarasɛbo fɛye asɛ. Fɛ laa mɔɔ mɔmɔ ako, de fɛꞌ da mɔmɔ ako aŋanbi iyii so mɔɔ de fɛꞌ taa mɔmɔ ako awulibi fɛye-akyangbon dɔ de fɛꞌ ka mɔmɔ ako ansi lii isowolɛ so kpe isowolɛ so. 35Imɔ idɛ so mɔ, asa abono mɛ gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ ne asa mɛ mɔɔ mɔmɔ mɔ pɛwu, Wurubuaarɛ laa kyu imɔ-ilaa kyu taasɛ fɛye ndɛ asa de ɔꞌ biidɛ fɛye-giso. Ɔ laa yii gɛsɛ taasɛ fɛye ilaa kyu lii Abelɛ ɔbono ɔŋ wɔra sɛi ne mɛ mɔɔ mɔ mɔ kyu gɛnen‑n kyu kpaa fo Sakariya, Barakaya mɔ-bi mɔ-lɛɛ lɛwu mɔ so. Sakariya ɔbono mɔ mɛ mɔɔ mɔ daa Wurubuaarɛ asunbi ɔlɛɛten de Wurubuaarɛ obu belɛ mɔ nsana. 36N kya tɔgɛ fɛye gɛsintin yɛɛ Wurubuaarɛ laa biidɛ fɛye ndɛ asa adɛ giso kyu lii gɛnen asa abono so.

37“O, Gyɛrusalem asa! Fɛye ne n kpɛ fa‑a mɔɔ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ, ne fɛ kya too abui fa‑a mɔɔ Wurubuaarɛ isɔɔ ibono ɔ kya sun fɛye asɛ mɔ. Nɛ tansi laarɛ fɛɛ nꞌ nyaa fɛye ba me asɛ fɛɛ gɛnɔɔbono kyaasɛ kya nyaa mɔ-biana baa wɔra mɔ-abantɛɛ dɔ mɔ. Gikpadɔ gifonɛɛ ne nɛ laarɛ nꞌ koola fɛye gɛnen ne fɛŋ kya kyule faa. 38Fɛꞌ nu yɛɛ Wurubuaarɛ laa lɛɛ ansi taa fɛye-ɔsowolɛ yɛgɛ sa fɛye. 39N kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ fɛ maŋ baa wu me kpaa fo gɛkɛ gɛbono fɛ laa bugi fɛye-nnɔ tɔgɛ yɛɛ, ‘Wurubuaarɛ ɔꞌ kosorɛ ɔnyen baarɛ gimu! Wurubuaarɛ ginyen dɔ ne ɔ naa ɔ kya ba faa!’ ”

24

Yesu Gi Tɔgɛ Yela Yɛɛ Gyɛrusalem Laa Baa Boori

1Yesu kya lii Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gikpaara mɔ so mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ naa kpaa tu mɔ, ne mɛ kya tɔgɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ kerɛ ibu mɔ ɔdan! 2Yesu, mɔ, gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Nga fɛ wu ibu idɛ pɛwu? Nꞌ tɔgɛ fɛye gɛsintin, i laa baa fo owi ɔko mɔ, ako mɛ laa baa boori imɔ bun. Ba‑a imɔ-gisodoo kolon gi maŋ san yɛɛ gi maŋ dɛ gɛsɛ.”

3Imɔ gɛmara mɔ, Yesu tɛ Nfɔ Iyii Gibii mɔ so mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ ba mɔ asɛ mɔmɔ-wolɛ ne mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Owi ɔmɔ dɔ ne mɛ laa boori imɔ bun gɛnen? Menɛ ilaa ne nan ba de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ fo kya laarɛ foꞌ kii ba gɛsinkpan so abɛɛ gɛsinkpan so gɛkyena gɛ kya laarɛ gɛꞌ yela ɔkara? A kya kolɛ fo, tɔgɛ aye.”

Ilaa Ibono I Laa Ba Gɛsinkpan So Nkɛ Laalaalogɛ Dɔ Mɔ

4Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dandan daa de ɔko ɔꞌ mɛŋ sa ɔꞌ nyɛ fɛye penɛ. Gɛnen ilaa ibono i maŋ ba nperɛ. 5Pɛi de iꞌ lɔɔ ba gɛnen mɔ, asa sakyɔ mɛ laa naa mɛ kya tɔgɛ yɛɛ mɔmɔ ne gyɛ me, ɔbono Wurubuaarɛ gi sun yɛɛ nꞌ baa gyi gɛwura mɔ Wurubuaarɛ adɛ so mɔ. Gɛnen asa abono mɛ laa nyɛ asa sakyɔ penɛ. 6Fɛ laa nu ikɔ so titiritii de koo-koo. Fɛ kya nu gɛnen mɔ, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ fɛye-gisen giꞌ ŋmaa fɛye. Imɔ idɛ i gyɛ ilaa ibono i laa ba daa. Ne i mɛŋ gyɛ yɛɛ ilaa kamaasɛ i kya yela ɔkara ayaa abono so ne. 7I kya nyiile yɛɛ fɛ laa nu gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi mɛ laa laarɛ ikɔ too abara so. Abɛyin de abɛyin mɛ laa koso yelɛ mɛ kya kɔ de abara. Nten kpɛi-kpɛi so mɔ, akon a laa tɔrɔ, ne gɛsinkpan gɛ laa gyigisi. 8Imɔ idɛana pɛwu i laa nyiile yɛɛ gɛkyena gɛdɛ ilaa i kya kpe laalaalogɛ ne. I laa wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono gɛdun gɛ kya daa gitu ɔkyii ne i mɛŋ gyɛ nfono-nfono ne ɔ kya korogɛ mɔ.

9“Gɛnen aberɛ abono mɔ, ibono fɛ gyɛ me-akasɛbo faa so mɔ, asa mɛ laa kyu fɛye wɔra ako abaa dɔ de mɛꞌ wɔra fɛye awɔrɔfɔɔ de mɛꞌ mɔɔ fɛye ako. Me so mɔ, asa kpɛi-kpɛi pɛwu mɛ laa kyo fɛye. 10Nfono mɔ, me-akasɛbo sakyɔ mɛ laa taa me yɛgɛ, mɛŋ baa wɔra me-akasɛbo. Mɛ laa fɛ abara sa mɔmɔ-akyobo de mɛꞌ kyo abara. 11Asa sakyɔ mɛ laa koso mɛ kya kɛɛ abon yɛɛ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo ne mɛ gyɛ, de mɛꞌ penɛ asa sakyɔ kee. 12Ilaa nyɛnyɛn giwɔra i laa gbigi gikyɔ so mɔ, asa sakyɔ mɛ laa taa gɛsalaarɛ yɛgɛ. 13Fo ɔbono, mɔ, fo sɔɔ me gyi ne fo yelɛ fo-ayaa so girin gɛnen kaaborɛ fo wuꞌ mɔ, Wurubuaarɛ laa mɔlɛgɛ fo de foꞌ nyɛ ɔkyenaten mɔ asɛ. 14Asa mɛ laa naa gɛsinkpan so gɛten kamaasɛ pɛwu gyanꞌ mɛ kya tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ ma‑a sa gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi pɛwu de mɛꞌ nyɛ nu Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so ilaa de mɔmɔ-aso. I nyɛ ba gɛnen ta mɔ, gɛsinkpan so gɛkyena gɛ laa yela ɔkara.

Nkɛ Nbono Dɔ-Lɛɛ Awɔrɔfɔɔ A Laa Don Awɔrɔfɔɔ Kamaasɛ

15“Pɛi de iꞌ lɔɔ ba gɛnen mɔ, fɛ laa wu ilaa kyosɛ ibono i kya nyida Wurubuaarɛ ɔson ilaa mɔ i yelɛ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ. I laa wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Danyɛlɛ mɔ gi wolaa wu tɔgɛ yela mɔ. (Fo ɔbono fo kya kalɛ ilaa idɛ mɔ, nu imɔ gɛsɛ.) Fɛ wu ilaa kyosɛ mɔ nno gɛnen mɔ, 16fɛye abono fɛ bo Gyudiya gɛsinkpan so mɔ, fɛꞌ selɛ kpe abii dɔ. 17Fo ɔbono fo bo nŋmaŋman gɛnen owi ɔbono mɔ, selɛ. Gɛŋ sa foꞌ kii loo obu dɔ yɛɛ fo laa kpaa puru ilaa iko. 18Ne fo ɔbono fo bo ndɔɔ dɔ gɛnen owi ɔbono mɔ, gɛŋ baa kii ba gɛwi yɛɛ fo kya ba de foꞌ baa kyu fo-gikuru. 19Awɔrɔfɔɔ a laa nyaakyɔ gikyɔ so mɔ, akyii abono mɛ dɛ itɔ gɛnen nkɛ nbono dɔ abɛɛ mɔmɔ-biana mɛ san mɛ kya nyabo mɔ, mɔmɔ laako! 20Fɛꞌ dalaa yɛɛ gɛnen ilaa idɛ i mɛŋ sa iꞌ ba gikyɛ abɛɛ gɛkɛ kyoolasɛ. 21I lii fɛɛ gɛnen nkɛ nbono dɔ-lɛɛ awɔrɔfɔɔ mɔ a laa don awɔrɔfɔɔ kamaasɛ abono nyamesɛ gi ti wu kerɛ kpɛ kyu lii ko‑o ibono Wurubuaarɛ gi lɛɛ soso de gɛsɛ mɔ baa lii de ndɛ mɔ. Gɛnen awɔrɔfɔɔ abono ɔnan kee a maŋ baa ba gɛkaako. 22Abono Wurubuaarɛ gi tɔɔsɛ lɛɛ yɛɛ mɛꞌ nyɛ mɔ-gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so mɔ, ɔ keda awɔrɔfɔɔ nkɛ nbono kɔɔgɛ. Iŋ gyɛ gɛnen mɔ, nkana pɛi de nkɛ mɔ giꞌ baa logɛ mɔ, iŋ baa san ba‑a isa.

23“Gɛnen owi ɔbono mɔ, ako mɛ laa tɔgɛ yɛɛ, ‘Kerɛ, ɔbono Wurubuaarɛ gi sun yɛɛ ɔꞌ baa mɔlɛgɛ aye mɔ ne gɛrɛ.’ Ako, mɔ, mɛ laa tɔgɛ yɛɛ, ‘Mɔ ne n gyɛ ɔdɛ.’ Nengyene mɛ tɔgɛ fɛye gɛnen mɔ, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ sɔɔ imɔ gyi. 24I kya nyiile yɛɛ gɛnen owi ɔbono mɔ, i laa nyɛ abonbo ako. Ɔko laa tɔgɛ yɛɛ, ‘Me ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ yɛɛ ɔ laa sun mɔ.’ Ɔbanban, mɔ, laa tɔgɛ yɛɛ, ‘N gyɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo.’ Mɛ laa wɔra ilaa ibono i kya dɛ gɛnɔ de ilaa ibono i kya lɛɛ ɔlon belɛ nyiile mɔ. Nkana mɔmɔ-ilaa wɔrasɛ mɔ i laa penɛ asa abono Wurubuaarɛ gi tɔɔsɛ lɛɛ yɛɛ mɛꞌ nyɛ mɔ-gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ gbaa. I maŋ kii sa gɛnen. 25Imɔso fɛ wu gɛnen ilaa idɛana mɔ, fɛꞌ nyingi yɛɛ nɛ wolaa gyɔ fɛye imɔ so ɔwɔlii yela. 26Nengyene ako mɛ tɔgɛ fɛye yɛɛ, ‘Fɛꞌ kerɛ, ɔ bo gipen dɔ’ mɔ, fɛŋ sa fɛꞌ buu mɔmɔ kpe nno. Ne mɛ kii tɔgɛ yɛɛ, ‘Fɛꞌ kerɛ, ɔ bo obu dɔ’ mɔ, fɛŋ sa fɛꞌ sɔɔ imɔ gyi. 27I lii fɛɛ owi ɔbono me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan kii ba gɛsinkpan so mɔ, i laa wɔra daa fɛɛ gɛnɔɔbono nyangbon kya kyan gikolon kel‑l lii owi ɔbaaliiten kpaa lii owi ɔtɔrɔten ne i kya wu gɛsinkpan so pɛwu mɔ. 28Nfono gɛbuɛ wusɛ gɛ dɛ mɔ, nno ne ipatɛɛ mɛ kya da gikilen.

Kirisito Laa Lii Wurubuaarɛ Awolɛ Dɔ Ba De Nyisigyi De Ɔlon Belɛ

29“Awɔrɔfɔɔ mɔ nkɛ mɔ gi baa kyon mɔ, owi laa biiri. Bosɛ laa yela asa gikulaa. Agyɛkpebi a laa kyigi giyan-giyan. Wurubuaarɛ laa keda ilaa ibono i bo soso mɔ gyigisi. 30Nfono mɔ asa mɛ laa wu ilaa ibono i laa lɛɛ nyiile yɛɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, n kya laarɛ nꞌ kii ba gɛsinkpan so mɔ. Mɛ wu imɔ gɛnen mɔ, gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi pɛwu mɛ laa saawo. Mɛ laa wu me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan naa lii Wurubuaarɛ awolɛ dɔ n kya ba, n dɛ nyisigyi de ɔlon belɛ. 31Nan yɛgɛ gɛgandan belɛ gɛꞌ su de nꞌ sun Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ de mɛꞌ kpaa koola asa abono Wurubuaarɛ gi tɔɔsɛ lɛɛ yɛɛ mɛꞌ nyɛ mɔ-gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ. Mɛ laa koola-koola mɔmɔ lii gɛsinkpan gɛdɛ gɛten kamaasɛ pɛwu so.”

32Ne Yesu gi tɔgɛ yɛɛ, “Fɛꞌ kasɛ ilaa lii gifeeya oyii so. Aye gɛrɛ mɔ, nengyene fɛ wu gifeeya ngyalenbi gi punge ne gi kya pɔrɔgɛ afɛdaa mɔ, fɛ kya bii yɛɛ gikyɛ gi kya fuude ne. 33Gɛnen kee ne i dɛ ne. Nengyene fɛ wu ilaa ibonoana nɛ tɔgɛ sa fɛye faa mɔ, fɛꞌ bii yɛɛ me-gikiiba gɛsinkpan so mɔ gi tansi fuude ne. N ti n yelɛ fɛye-gɛbunono gbaa-gbaa. 34Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa. Gɛsinkpan so asa adɛ mɛ maŋ wuꞌ logɛ pɛi de gɛnen ilaa idɛana pɛwu iꞌ lɔɔ ba. 35Soso de gɛsɛ i laa yela ɔkara. Me-agyɛbi mɔ berɛ, a maŋ yela ɔkara gɛkaako kpa‑a.

Wurubuaarɛ Mɔ Nkon Ne N Nyi Owi Ɔbono Kirisito Laa Kii Ba Mɔ

36“Gɛkɛ gɛbono abɛɛ owi ɔbono nan kii ba mɔ berɛ, ɔko mɛŋ nyi. Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ gbaa mɛ mɛŋ nyi, ne me, Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ kee, meŋ nyi. Gɛnen mɔ, me-sɛ Wurubuaarɛ mɔ-nkon ne n nyi. 37Me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, gikiiba gɛsinkpan so mɔ i kya fuude mɔ, i laa wɔra daa fɛɛ Nowa aberɛ dɔ-lɛɛ mɔ. 38Imɔ ne n gyɛ yɛɛ pɛi de nkyu gi lɔɔ gyi asa Nowa aberɛ mɔ dɔ mɔ, asa mɛ kpɛ san mɛ dɛ mɔmɔ-gɛkyena dɔ laawɔra, fɛɛ gigyi, ginun, de gɛdena gɛnen‑n kaaborɛ gɛkaabono Nowa gi dii loo gikolii mɔ dɔ mɔ. Ɔ loo gikolii mɔ dɔ mɔ, 39nkyu mɔ gi baa gyi asa mɔ pɛwu, ibono mɛ mɛŋ dɛsɛ. Gɛnen kee ne me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, gikiiba gɛsinkpan so mɔ i laa wɔra ne. 40Gɛnen gɛkɛ gɛbono mɔ, i laa nyɛ fɛɛ asa anyɔ mɛ yelɛ ndɔɔ dɔ dabɔlɛ. Wurubuaarɛ laa baa puru ɔko de ɔꞌ taa ɔko yɛgɛ. 41Akyii anyɔ mɛ yelɛ dabɔlɛ mɛ kya kɔrɔ fɛɛ awayu mɔ, Wurubuaarɛ laa puru ɔko de ɔꞌ taa ɔnyɔsɛ mɔ yɛgɛ. 42Imɔso fɛꞌ dɛsɛ fɛye-nyoro so gyoo me-giba. Fɛ mɛŋ nyi gɛkaabono me, fɛye-wura mɔ, nan kii ba mɔ.”

43Yesu gi da imɔ so gikpalɛ yɛɛ, “Iŋ gyɛ fɛye gbaa-gbaa fɛ nyi? Nkana gɛten wura nyi yɛɛ owi baarɛ ɔkara ne oyu laa ba mɔ, naafo ɔ maŋ dɛ ginsi gidɛ. Ɔ laa dii mɔ-gɛten de oyu ɔŋ sa ɔꞌ nyɛ boori loo gɛmɔ dɔ yuuri mɔ. 44Gɛnen kee ne i kaaborɛ fɛꞌ bii fɛye-nyoro akedabi owi kamaasɛ dɔ ne. I kya nyiile yɛɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan lii Wurubuaarɛ dɔ kii ba daa owi ɔbono fɛ mɛŋ dɛsɛ mɔ.”

45Nfono mɔ, Wura Yesu gi kii da mɔmɔ gikpalɛ yɛɛ, “Anɛ ne n dɛ fɛɛ dega ɔbono ilaa nan baa tɔgɛ faa? Ɔ kya gyi gɛsintin sa mɔ-wura ne o nyi ɔlaako. Mɔ-wura mɔ gi kyu mɔ-gɛten dɔ ilaa wɔra mɔ-abaa dɔ de owi gyisɛ gi fo mɔ, ɔꞌ yɛ agyudɔ sa mɔ-nanboana adega abono kee mɛ tɛ mɔ-wura mɔ asɛ mɔ. 46Nengyene mɔ-wura mɔ gi baa tu mɔ ɔ kya wɔra ibono ɔ yela sa mɔ mɔ, ɔ laa gyi ginsi.” 47Ne Yesu gi tɔgɛ yɛɛ, “Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, mɔ-wura mɔ laa kyu mɔ-ilaa pɛwu wɔra gɛnen dega ɔbono abaa dɔ.

48“To, ne fɛɛ gɛnen dega ɔbono gyɛ nyamesɛ nyɛnyɛn mɔ, foŋbii mɔ, ɔ laa tɔgɛ sa mɔ-nyoro yɛɛ, ‘Ilaa iko i keda me-wura yela.’ 49Fo baa kerɛ mɔ, o yii gɛsɛ ɔ kya daarɛ mɔ-nanboana sɛnsɛ mɔ, ɔ kya gyi ne ɔ kya nun nta ɔ kya boo. 50Ɔ kya wɔra gɛnen mɔ, mɔ-wura mɔ laa baa tuule mɔ owi ɔbono ɔ mɛŋ dɛsɛ mɔ. 51Ɔ laa tansi biidɛ dega ɔbono giso de ɔꞌ kalɛ mɔ bɔla gikerɛansi awura mɔ so. Osulon de anɛbi giwɛ ne n bo nno.”

25

Abolonbu Gudu Gikpalɛ

1Yesu gi tɔgɛ idɛ ta mɔ, o kii da gikpalɛ giko yɛɛ, “Aꞌ kyu asa abono mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ gɛkyena mɔ ilaa kyu kɛserɛ de me-gikpalɛ gidɛ. Abolonbu gudu ne n kyena. Gɛkɛ gɛdɛ mɔ mɛ puru mɔmɔ-ifatela de mɛꞌ kpaa gyoo ɔkyiifɔ mɔ-kuli. Nengyene ɔnyen mɔ gi kpii ɔkyii mɔ ɔ kya kpe mɔ-gɛwi mɔ, de mɛꞌ buu ɔmɔ kpaa kyaa de mɛꞌ gyi de mɛꞌ nun kpaa mɔmɔ. 2Gɛnen abolonbu gudu adɛ dɔ mɔ, anun mɛ gyɛ asɛɛbo ne anun banban mɔ mɛ mɛŋ nyi ɔlaako. 3Abolonbu mɔ mɛ kya kpe mɛꞌ kpaa gyoo ɔkyiifɔ mɔ-kuli mɔ gɛnen mɔ, abono mɛ mɛŋ nyi ɔlaako mɔ, mɛ puru mɔmɔ-ifatela mɔ, mɛŋ bii puru ifatela nfɔ baa keda too, nengyene fɛɛ nfɔ gi ta mɔmɔ-ifatela mɔ dɔ mɔ, de mɛꞌ nyɛ kii kɔ wɔra. 4Asɛɛbo mɔ berɛ mɛ puru mɔmɔ-ifatela mɔ, mɛ bii puru ifatela nfɔ keda too. 5Mɛ gyoo ɔkyiifɔ mɔ-kuli mɔ gɛnen mɔ, ɔŋ ba belen, ne ginsi gidɛ gi kyu mɔmɔ.

6“I baa fo gɛnyɛ de nsana mɔ, mɛ nu ɔko gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, ‘Ɔkyiifɔ mɔ-kuli mɔ kya ba‑o! Fɛꞌ koso de fɛꞌ kpaa gyangara mɔ.’ 7Nfono ne abolonbu gudu mɔ mɛ koso diirɛ mɔmɔ-ifatela mɔ. 8Anun abono mɛŋ nyi ɔlaako mɔ, mɛ kolɛ asɛɛbo mɔ yɛɛ, ‘Aye-ifatela i kya wu. Fɛꞌ sa aye nfɔ.’ 9Asɛɛbo mɔ mɛ kine yɛɛ, ‘Kuaa. Ibono a dɛ mɔ i maŋ fo aye‑rɛ fɛye. Fɛꞌ kpe ɔfɛten de fɛꞌ kpaa sɔɔ.’ 10Gɛsintin mɔ, abono mɛŋ nyi ɔlaako mɔ mɛ koso kyon ɔfɛten mɔ. Mɔmɔ-gɛmara mɔ, ɔkyiifɔ mɔ-kuli mɔ gi ba, ne abolonbu abono mɛ bii baala mɔmɔ-nyoro gyoo mɔ mɔ mɔmɔ‑rɛ mɔ mɛ san naa loo gɛten dɔ de mɛꞌ kpaa gyi de mɛꞌ nun de mɛꞌ kyaa. Mɛ loo mɔ, mɛ keda gisin tii wɔra mɔmɔ-nyoro.

11“Iŋ kɛɛla iko mɔ, abono mɛŋ nyi ɔlaako mɔ mɛ kpaa ba, mɛ kya ŋmɛɛ gisin yɛɛ, ‘Ɔbelɛnsɛ, Ɔbelɛnsɛ, tigi aye!’ 12Ne ɔkyiifɔ mɔ-kuli mɔ gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, ‘Gɛsintin ne n boran, meŋ nyi fɛye.’ ” 13Yesu gi da gikpalɛ mɔ ta mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Fɛꞌ dɛsɛ fɛye-nyoro so. I lii fɛɛ fɛ mɛŋ nyi gɛkɛ gɛbono abɛɛ owi ɔbono nan kii ba mɔ.”

Adega Abono Mɛ Buɛɛdɛ Gyoo Mɔmɔ-Wura Mɔ Gikpalɛ

14Yesu gi kii tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Me-gikiiba mɔ i laa wɔra fɛɛ gikpalɛ gibono nan ba da faa. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ ɔbelɛnsɛ ɔko kya laarɛ oꞌ kpe ɔkpa. Imɔso ɔ terɛ mɔ-adega ba mɔ asɛ ne o kyu mɔ-ilaa wɔra mɔmɔ-abaa dɔ. 15Ne ɔ yɛ mɔ-sika kɔkɔɔ sa mɔmɔ, ɔkamaasɛ gi nyɛ gɛnɔɔbono ɔkara ɔ laa bii kerɛ imɔ so mɔ. Ɔko gi nyɛ sika kɔkɔɔ abi nwɛ ikue-inyɔ de saalaa, ne ɔbanban gi nyɛ sika kɔkɔɔ abi nwɛ oko, ne ɔsasɛ, mɔ, gi nyɛ sika kɔkɔɔ abi nwɛ gudu. Ɔ yɛ sika kɔkɔɔ mɔ sa mɔmɔ gɛnen mɔ, o yii kyon mɔ-ɔkpa mɔ. 16Ɔ kpɛ kyon mɔ, dega gyangbarasɛ ɔbono ɔ nyɛ sika kɔkɔɔ abi nwɛ ikue-inyɔ de saalaa mɔ, ɔ kpaa fɛ sika kɔkɔɔ mɔ nyɛ aterenbi ɔ dɛ ɔ kya buɛɛdɛ, ne o kii nyɛ sɔɔ sika kɔkɔɔ ɔbono ɔbelɛnsɛ mɔ gi kyu wɔra mɔ-abaa dɔ mɔ ɔnan gikpadɔ ginyɔ. 17Gɛnen kee ne dega ɔbono ɔ nyɛ sika kɔkɔɔ abi nwɛ oko mɔ gi kpaa fɛ sika kɔkɔɔ mɔ nyɛ aterenbi kyu buɛɛdɛ. Ɔ buɛɛdɛ mɔ, o kii nyɛ sɔɔ sika kɔkɔɔ ɔbono ɔbelɛnsɛ mɔ gi kyu wɔra mɔ-abaa dɔ mɔ ɔnan gikpadɔ ginyɔ. 18Dega ɔbono ɔ nyɛ sika kɔkɔɔ abi nwɛ gudu mɔ gi kpaa kuru ɔbɔ, ne o kyu mɔ-ɔbelɛnsɛ sika kɔkɔɔ mɔ ŋara nno.

19“Ɔbelɛnsɛ mɔ gi kɛɛla nfono o kpe mɔ. Ɔ ba mɔ, ɔ terɛ mɔ-adega yɛɛ mɛꞌ baa buu-buu agyan abono ɔkamaasɛ gi nyɛ mɔ sa mɔ. 20Dega ɔbono ɔ nyɛ sika kɔkɔɔ abi nwɛ ikue-inyɔ de saalaa mɔ o kyu amɔ-ɔnan gikpadɔ ginyɔ ba, ne ɔ tɔgɛ sa mɔ-ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ, ‘Ɔbelɛnsɛ, sika kɔkɔɔ abi nwɛ ikue-inyɔ de saalaa ne fo kyu sa me. Amɔ ne. Kerɛ, nɛ nyɛ amɔ-ɔnan kii bɔla.’ 21Ɔbelɛnsɛ mɔ gi nu gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, ‘Fo wɔra ilaa; fɔɔꞌkpon. Fo gyɛ dega dɛnsɛ ne fo kya gyi gɛsintin. Fɛɛ gɛnɔɔbono fo gyi gɛsintin ilaa pii idɛ dɔ faa mɔ, nan kyu ilaa gikyɔ kyu wɔra fo-abaa dɔ. Ba de me‑rɛ fo aꞌ gyi ɔkon dabɔlɛ.’ 22Dega ɔbono ɔ nyɛ sika kɔkɔɔ abi nwɛ oko mɔ kee gi baa tɔgɛ sa ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ, ‘Ɔbelɛnsɛ, sika kɔkɔɔ abi nwɛ oko ne fo kyu sa me; kerɛ, nɛ nyɛ amɔ-ɔnan kii bɔla.’ 23Ɔbelɛnsɛ mɔ gi tɔgɛ sa ɔbono kee yɛɛ, ‘Fo wɔra ilaa; fɔɔꞌkpon. Fo gyɛ dega dɛnsɛ ne fo kya gyi gɛsintin. Fɛɛ gɛnɔɔbono fo gyi gɛsintin ilaa pii idɛ dɔ faa mɔ, nan kyu ilaa gikyɔ kyu wɔra fo-abaa dɔ. Ba de me‑rɛ fo aꞌ gyi ɔkon dabɔlɛ.’ 24Nfono mɔ dega ɔbono ɔ nyɛ sika kɔkɔɔ nwɛ gudu mɔ gi baa tɔgɛ sa mɔ-ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ, ‘Ɔbelɛnsɛ, nɛ wu yɛɛ fo-ilaa i bo lon, fo bo onsipara. Fo kya laarɛ agyan lii gɛsun gɛbono iŋ gyɛ fo ne n wɔra gɛmɔ mɔ dɔ. 25Imɔso nɛ selɛ fo gifuu, ne nɛ kyu fo-sika kɔkɔɔ mɔ kyu kpaa ŋara ɔbɔ dɔ. Kerɛ, fo-sika kɔkɔɔ mɔ ne.’ 26Dega mɔ gi tɔgɛ gɛnen mɔ, ɔbelɛnsɛ mɔ gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, ‘Fo gyɛ dega nyɛnyɛn, ne fo bo wolɛgyɔ. Fo nyi yɛɛ me-ilaa i bo lon. N gyɛ onsipara wura. N kya laarɛ agyan lii gɛsun gɛbono iŋ gyɛ me ne n wɔra mɔ dɔ. 27Ne i wonɛ so ne foŋ kyu me-sika kɔkɔɔ mɔ kyu kpaa fɛ de foꞌ kyu aterenbi abono fo laa nyɛ mɔ kpaa yela aterenbi ɔyelaten de owi ɔbono nɛ ba ne nan kpaa lɛɛ amɔ mɔ, nꞌ nyɛ de aꞌ korogɛ sa me?’ 28Nfono mɔ ɔbelɛnsɛ mɔ gi tɔgɛ sa abono mɛ yelɛ nno mɔ yɛɛ, ‘Fɛꞌ sɔgɛ me-sika kɔkɔɔ mɔ lii dega baarɛ asɛ kyu bɔla ɔbono ɔ nyɛ agyan nwɛ ikue-inyɔ de saalaa mɔ lɛɛ mɔ so. 29I kya nyiile yɛɛ ɔbono ɔ bo ne ɔ kya kyu wɔra ilaa mɔ, ɔ laa kii nyɛ too de iꞌ tansi nyaakyɔ sa mɔ. Ne ɔbono, mɔ, ɔŋ bo ne ɔŋ kya wɔra sɛi mɔ, ipii ibono ɔ nyɛ mɔ gbaa mɛ laa sɔgɛ imɔ lii mɔ asɛ. 30Fɛꞌ kyu dega ɔbono ɔŋ bo agyan faa kyu lii me asɛ kpaa too wɔra nfono i bo gibiri mɔ. Osulon de anɛbi giwɛ ne n bo nno.’ ”

Yesu Laa Tɛɛla Ilaa Dɛnsɛ Awɔrabo

31Yesu gi tɔgɛ yɛɛ, “Gɛkaako mɔ, me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan kii ba gɛsinkpan so de nꞌ baa gyi gɛwura de nyisigyi. Nan kii ba mɔ, me‑rɛ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ ne nan ba de nꞌ kpelegɛ kyena me-gɛwuragyapaa so. 32Nfono mɔ, asa kpɛi-kpɛi pɛwu mɛ laa koola baa gyanꞌ me-ansi dɔ. Nan kyɛɛ ilaa dɛnsɛ awɔrabo lɛɛ lii asa sɛnsɛ dɔ fɛɛ gɛnɔɔbono nbuɛ ɔkparɛbo kya kyɛɛ mɔ-isandɛ lɛɛ lii itiidɛ dɔ mɔ. 33Nɛ kyɛ asa mɔ dɔ mɔ, nan kyu ilaa dɛnsɛ awɔrabo mɔ yela me-gibaa gyisɛ so, de nꞌ kyu asa sɛnsɛ mɔ, mɔ, yela me-benɛ gibaa so.

34“Nfono mɔ me ɔbono n gyɛ wura mɔ nan tɔgɛ sa abono mɛ yelɛ me-gibaa gyisɛ so mɔ yɛɛ, ‘Fɛye berɛ, fɛ wɔra amudɛnsɛbo me-sɛ Wurubuaarɛ asɛ. Fɛꞌ baa kyena mɔ asɛ mɔ-gɛwuragyi mɔ dɔ. Ɔ wolaa lɔrɔ nno yela sa fɛye lii ko‑o aberɛ abono ɔ lɛɛ soso de gɛsɛ mɔ. 35I kya nyiile yɛɛ owi ɔbono akon a dɛ me mɔ, fɛ sa me agyudɔ; bolefɔ kya mɔɔ me mɔ, fɛ sa me nkyu, n gyɛ isafo fɛye-isowolɛ so mɔ, fɛ keda me-gisafo, 36meŋ bo gikuru bunsɛ abɛɛ gɛgbɛ suusɛ mɔ, fɛ sa me; nɛ lɔ mɔ, fɛ kerɛ me so; ne mɛ keda me tii de obu mɔ, fɛ kpaa laa me.’ 37Nfono mɔ, ilaa dɛnsɛ awɔrabo mɔ mɛ laa taasɛ me yɛɛ, ‘Aye-wura, gɛmenkɛ ne a wu fo yɛɛ akon a dɛ fo ne a sa fo agyudɔ, abɛɛ bolefɔ kya mɔɔ fo ne a sa fo nkyu? 38Gɛmenkɛ ne fo ba aye-ɔsowolɛ so ne a keda fo gisafo, abɛɛ a wu yɛɛ foŋ bo gikuru abɛɛ gɛgbɛ ne a sa fo? 39Gɛmenkɛ ne a wu fo fo kya lɔ abɛɛ mɛ tii fo de obu, ne a kpaa laa fo?’ 40Me ɔbono n gyɛ wura mɔ nan lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, ‘Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, owi ɔbono fɛ wɔra gɛnen ilaa idɛana sa me-nanboana adɛ dɔ ɔko, ba‑a gɛbii pii ne ɔ gyɛ mɔ, me ne fo wɔra sa gɛnen.’

41“Nfono mɔ, nan tɔgɛ sa abono mɛ yelɛ me-benɛ gibaa so mɔ yɛɛ, ‘Fɛye berɛ, Wurubuaarɛ gi tɔgɛ nnɔ wɔra fɛye. Fɛꞌ naa me asɛ kpe ɔgya ɔbono ɔŋ kya wuꞌ gɛkaako mɔ dɔ! Wurubuaarɛ gi baala ɔgya ɔbono yela sa ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ mɔ‑rɛ mɔ-isɔɔ. 42I lii fɛɛ owi ɔbono akon a dɛ me mɔ, fɛŋ sa me agyudɔ; bolefɔ kya mɔɔ me mɔ, fɛŋ sa me nkyu; 43nɛ gyi gisafo fɛye-isowolɛ so mɔ, fɛŋ sɔɔ me abaa anyɔ; meŋ bo gikuru bunsɛ abɛɛ gɛgbɛ suusɛ mɔ, fɛŋ sa me; nɛ lɔ abɛɛ mɛ keda me tii de obu mɔ, fɛŋ kpaa laa me.’ 44Nfono mɔ, mɛ laa taasɛ me yɛɛ, ‘Aye-wura, gɛmenkɛ ne a wu fo yɛɛ akon a dɛ fo abɛɛ bolefɔ kya mɔɔ fo abɛɛ fo kya gyi gisafo abɛɛ foŋ bo gikuru abɛɛ gɛgbɛ abɛɛ fo kya lɔ abɛɛ mɛ keda fo tii de obu, ne a mɛŋ kerɛ fo so?’ 45Nan lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, ‘N kya tɔgɛ fɛye gɛsintin yɛɛ gɛnɔɔbono fɛŋ kpaa me-nanboana adɛ dɔ ɔko, ba‑a gɛbii ne ɔ gyɛ mɔ, me ne fɛŋ kpaa gɛnen.’ 46Nfono mɔ, gɛnen asa abono mɛ laa kpe daa nfono Wurubuaarɛ laa biidɛ mɔmɔ-giso gɛkpaa-gɛkpaa mɔ. Ilaa dɛnsɛ awɔrabo mɔ berɛ, mɛ laa nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ gɛkpaa-gɛkpaa.”

26

Mɛ Da Gɛnɔ Yesu So

1Yesu gi nyiile asa ilaa idɛ pɛwu ta mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, 2“Fɛɛ gɛnɔɔbono fɛ nyi mɔ, i san nkɛ nnyɔ de aꞌ gyi aye-Lɛwu Gi Seregɛ Aye So gɛkɛ belɛ. Gɛnen gɛkɛ belɛ gɛbono gigyi dɔ mɔ, mɛ laa kyu me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, wɔra me-akyobo abaa dɔ de mɛꞌ da me aŋanbi oyii so mɔɔ.”

3Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de mɔmɔ abelɛnsɛ sɛnsɛ mɔ mɛ kpaa gyanꞌ Kayifasɛ gɛwi. Kayifasɛ ne n gyɛ mɔmɔ-asunbi alɛɛbo gɛmu. 4Mɛ gyanꞌ gɛnen mɔ, mɛ da gɛnɔ gɛnɔɔbono mɛ laa ŋara keda Yesu de mɛꞌ mɔɔ mɔ mɔ. 5Mɛ tɔgɛ yɛɛ iŋ kaaborɛ mɛꞌ mɔɔ mɔ gɛsi mɔ gigyi dɔ; iŋ gyɛ gɛnen mɔ, i laa naa bara ikɔ.

Ɔkyii Ɔko Gi Kyɛɛgɛ Anuwanterɛ Worogɛ Yesu

6Yesu gi kpe Bɛtani ɔsowolɛ so. Ɔ bo nno mɔ, o kpe Simon ɔbono nkana ɔ gyɛ okononbu mɔ gɛten dɔ. 7Mɛ wɔra agyudɔ, Yesu tɛ ɔ kya gyi mɔ, ɔkyii ɔko gi ba mɔ asɛ, ɔ dɛ puruntuwa dɛnsɛ ɔko de anuwanterɛ boɔgyalonsɛ. Ɔ fo Yesu asɛ mɔ, ɔ kyɛɛgɛ anuwanterɛ mɔ worogɛ mɔ-gimu so. 8Yesu akasɛbo mɔ mɛ wu gɛnen mɔ, i loo mɔmɔ, ne mɛ taasɛ yɛɛ, “Menɛ n wɔra ne ɔkyii baarɛ gi gyi anuwanterɛ mɔ gyɛrɛbi faa? 9Anuwanterɛ baarɛ mɛn wɔra ɔfɛsɛ mɔ, nkana a laa nyɛ aterenbi belɛ de aꞌ kyu yɛ sa ayenbo!”

10Yesu gi nu mɔmɔ asɛ, imɔso ɔ tɔgɛ mɔmɔ yɛɛ, “Menɛ n wɔra ne fɛ kya nyala ɔkyii baarɛ? Ilaa dɛnsɛ ne ɔ wɔra sa me faa. 11Ayenbo abono fɛ darɛ faa, mɛ bo fɛye asɛ adaa-adaa. Me berɛ fɛ maŋ nyɛ me nꞌ kyena fɛye asɛ kpaa lii. 12Ɔ kyɛɛgɛ anuwanterɛ baarɛ worogɛ me-gimu so faa mɔ, o gyere me yela gyoo me-gipule ne. 13Fɛꞌ sɔɔ gibui yela. Gɛsinkpan so gɛten kamaasɛ gɛbono mɛ laa tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ kyu lii me so mɔ, mɛ laa tɔgɛ ilaa ibono ɔkyii baarɛ gi wɔra sa me faa kee kyu nyingi mɔ.”

Gyudasɛ Gi Kyule Yɛɛ Ɔ Laa Kyu Yesu Wɔra Mɔ-Akyobo Abaa Dɔ

14Imɔ idɛ gɛmara mɔ, Gyudasɛ Isikaayɔtɛ ɔbono ɔ gyɛ Yesu akasɛbo gudu anyɔ mɔ dɔ ɔko gi kpe kpaa wu Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ, 15ne ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Nengyene nɛ taalɛ kyu Yesu wɔra fɛye abaa dɔ mɔ, menɛ ne fɛ laa sa me?” Nfono mɔ, abelɛnsɛ mɔ mɛ kalɛ aterenbi boduduusɛ ako abi oko de saalaa kyu sa mɔ. 16San kyu lii nfono mɔ, Gyudasɛ gi san ɔ kya kerɛ ɔkpa ɔbono so ɔ laa yɛgɛ abelɛnsɛ mɔ mɛꞌ nyɛ Yesu mɔ.

Yesu Mɔ‑rɛ Mɔ-Adɛ Mɛ Gyi Gɛkɛ Belɛ

17Gɛkɛ gɛbono Bodobodo Maadiisɛ Agyiberɛ mɔ gɛ kya yii gɛsɛ mɔ, Yesu akasɛbo mɔ mɛ ba mɔ asɛ baa taasɛ mɔ yɛɛ, “Fonɛ ne fo kya laarɛ aꞌ kpaa baala de aꞌ gyi Lɛwu Gi Seregɛ Aye So gɛkɛ belɛ mɔ?” 18Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Fɛꞌ naa loo nten dɔ de fɛꞌ kpaa tɔgɛ sa ɔnyen ɔko yɛɛ, ‘Me, fɛye-onyiilebo mɔ yɛɛ, “Me-owi gi fo. Fo-gɛten dɔ ne me‑rɛ me-akasɛbo a laa baa kyena de aꞌ gyi Lɛwu Gi Seregɛ Aye So gɛkɛ belɛ agyudɔ mɔ.” ’ ” 19Yesu akasɛbo mɔ mɛ kpaa wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ mɔ, ne mɛ kerɛ Lɛwu Gi Seregɛ Aye So gɛkɛ belɛ mɔ agyudɔ mɔ yela nno.

20I fo gɛdɔɔdɛ mɔ, Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo gudu anyɔ mɔ mɛ kpe ogyiten mɔ. 21Mɛ kya gyi mɔ, Yesu gi tɔgɛ yɛɛ, “Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye faa, fɛye dɔ ɔko laa yɛgɛ me-akyobo mɛꞌ nyɛ me.” 22Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, i wɔra mɔ-akasɛbo mɔ ayen gikyɔ, ne mɛ san mɛ kya taasɛ mɔ ɔko-ɔko yɛɛ, “Me-wura, imɔso me ne nan wɔra fo gɛnen?” 23Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Ɔbono ɔ laa yɛgɛ me-akyobo mɛꞌ nyɛ me mɔ me‑rɛ kaasɛ ne n kya wɔra abaa gyi lɛpɛ kolon dɔ. 24I bo no yɛɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan wuꞌ lɛwu ɔbono ɔnan mɛ wolaa ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ kyu lii me so mɔ. Ɔbono ɔ laa kyu me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, wɔra me-akyobo abaa dɔ mɔ berɛ, mɔ laako. I mɛŋnan korogɛ mɔ mɔ, i boran sa mɔ.” 25Nfono mɔ Gyudasɛ ɔbono ɔ laa kyu Yesu wɔra mɔ-akyobo abaa dɔ mɔ gi taasɛ Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, me ne nan wɔra fo gɛnen?” Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Fo-gɛnɔ dɔ ne i lii.”

Yesu Lɛwu Laa Lɔrɔ Anyamesɛ Mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ Nsana

26Mɛ san mɛ kya gyi mɔ, Yesu gi puru bodobodo keda, o kyu afaala sa Wurubuaarɛ, ne ɔ gbaa-gbaa mɔ dɔ kyu sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ sɔɔ de fɛꞌ gyi. Me-nyoro ne.” 27O puru konkon de nta kee keda, o kyu afaala sa Wurubuaarɛ, ne o kyu nta mɔ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Fɛye pɛwu fɛꞌ sɔɔ de fɛꞌ nun kɔɔlɛ. 28Nta nbono n dɛ mi‑i sa fɛye faa, me-nkalan ne. Nan wuꞌ mɔ, me-nkalan gi laa kyɛɛgɛ fuɛ sa asa sakyɔ de Wurubuaarɛ ɔꞌ yɛgɛ mɔmɔ‑rɛ mɔ mɛꞌ nyɛ wɔra gɛnɔ pobɔrɔ. 29Nꞌ tɔgɛ fɛye yɛɛ pɛi ne nan kii nun nta fafaanan mɔ, gɛnen mɔ, gɛkaabono me‑rɛ fɛye a tɛ a kya nun nmɔ npobɔrɔ me-sɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi mɔ dɔ mɔ.” 30Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ gyi ta mɔ, mɛ bii afaala ɔlon sa Wurubuaarɛ, ne mɛ lii kyon Nfɔ Iyii Gibii mɔ so.

Yesu Yɛɛ Piita Laa Sorogɛ Yɛɛ Oŋ Nyi Yesu

31Mɛ kya kpe mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Ndɛ gɛnyɛ gɛdɛ fɛye pɛwu fɛ laa selɛ taa me yɛgɛ. I kya nyiile yɛɛ mɛ wolaa ŋmarasɛ me-ilaa yela Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ yɛɛ,

‘Wurubuaarɛ laa mɔɔ isandɛ ɔkparɛbo mɔ.

I ba gɛnen mɔ, isandɛ gikpen mɔ gi laa yaasɛ giyan-giyan.’ ”

32Ne Yesu gi kii tɔgɛ yɛɛ, “Nɛ kyingi lii ibuni dɔ mɔ, nan gyangbara fɛye kpe Galeli.”

33Nfono ne Piita gi tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Ba‑a me-nanboana pɛwu mɛ laa selɛ taa fo yɛgɛ mɔ, me berɛ maŋ selɛ taa fo yɛgɛ kpa‑a.” 34Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Sɔɔ gibui yela, ndɛ gɛnyɛ gɛdɛ gbaa, pɛi de kyaasɛ gyangbarasɛ ɔꞌ lɔɔ folɛ mɔ, fo laa sorogɛ gikpadɔ gisaꞌ yɛɛ fo mɛŋ nyi me.” 35Piita gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ba‑a mɛ laa mɔɔ me‑rɛ fo mɔ, maŋ sorogɛ yɛɛ meŋ nyi fo.” Ne Yesu akasɛbo sɛnsɛ mɔ mɛ tɔgɛ gɛnen kee.

Yesu Gi Kpaa Dalaa Gɛsɛmeni

36Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kpe gɛtɛɛko, mɛ kya terɛ nno yɛɛ Gɛsɛmeni. Mɛ fo nno mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kyena gɛrɛ gyoo me. Nan tu kpe faanaa kpaa dalaa.” 37Ɔ yɛgɛ Piita mɔ‑rɛ Sɛbedi mɔ-biana anyɔ mɔ berɛ mɛ buu mɔ. Mɛ kya kpe mɔ, mɔ-gisen dɔ i yii gɛsɛ i kya dɛɛ mɔ, ne mɔ-nyoro gi kya togɛ mɔ. 38Ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “N kya wuꞌ mi‑i fuɛ. I kya laarɛ iꞌ mɔɔ me gbaa. Fɛꞌ kyena gɛrɛ de fɛꞌ dii ilaa kamaasɛ ibono i laa ba mɔ kpaa me.”

39Ɔ naa taa mɔmɔ yɛgɛ kpe ansi dɔ ŋmaraa, ne o kyu mɔ-nyoro da bun gɛsinkpan, ɔ kya dalaa ɔ kolɛ Wurubuaarɛ yɛɛ, “Me-sɛ, nengyene i laa sa mɔ, yɛgɛ awɔrɔfɔɔ abono a kya ba me so faa aꞌ kyon gibaafon. Nɛ dabɔlɛ dalaa gɛnen faa mɔ, yɛgɛ fo-lɛɛ fo-gɛlaarɛ ne gɛꞌ wɔra, iŋ gyɛ me-lɛɛ me-gɛlaarɛ.” 40Ɔ dalaa gɛnen mɔ, o kii kpe mɔ-akasɛbo asaꞌ mɔ asɛ. Ɔ baa kpe mɔ, mɛ dɛ ginsi gidɛ. O kyingi mɔmɔ, ne ɔ taasɛ Piita yɛɛ, “Imɔso fɛŋ taalɛ kyena ba‑a ŋmaraa de fɛꞌ dii ilaa ibono i laa ba mɔ kpaa me? 41Fɛꞌ dii ilaa ibono i kya ba mɔ de fɛꞌ dalaa yɛɛ imɔ iko i mɛŋꞌ nyɛ fɛye penɛ de fɛꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn. Nɛ wu yɛɛ fɛye-asen dɔ mɔ, nkana fɛ kya laarɛ fɛꞌ wɔra me-gɛlaarɛ, fɛye anyamesɛ-lɛɛ ɔlon ne mɛŋ kya taalɛ.”

42Yesu gi kii kyon taa mɔmɔ yɛgɛ ginyɔsɛ kpaa dalaa kolɛ Wurubuaarɛ yɛɛ, “Me-sɛ, nengyene i maŋ sa de awɔrɔfɔɔ abono a kya ba me so faa aꞌ kyon gibaafon sa me berɛ mɔ, yɛgɛ fo-gɛlaarɛ ne gɛꞌ wɔra.” 43Ɔ baa kii kpe mɔ-akasɛbo mɔ asɛ mɔ, mɛ kii dɛ. I lii fɛɛ ginsi gidɛ gi dɛ mɔmɔ. 44Yesu gi taa ɔmɔ yɛgɛ ne o kii kpaa dalaa gɛsasɛ. Gɛdalaa kolon gɛbono ne ɔ kpɛ ɔ kya dalaa. 45-46O kii ba tu mɔ-akasɛbo mɔ, o kyingi mɔmɔ, ne ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ san fɛ dɛ fɛ kya kyoola? Owi mɔ gi fo. Kon ne ilaa nyɛnyɛn awɔrabo mɛ laa nyɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ ne. Fɛꞌ kerɛ. Ɔbono ɔ laa kyu me wɔra mɔmɔ-abaa dɔ mɔ ne n kya ba faa. Fɛꞌ koso de aꞌ gyangara mɔ.”

Mɛ Keda Yesu

47Yesu san ɔ kya tɔngɛ mɔ, Gyudasɛ, Yesu akasɛbo gudu anyɔ mɔ dɔ ɔko, gi ba nfono. Sakpii belɛ buu mɔ, mɛ dɛ nki de nkpotii. Mɛ lii Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de mɔmɔ abelɛnsɛ sɛnsɛ mɔ asɛ. 48Gyudasɛ ɔbono ɔ laa kyu Yesu ɔ kya wɔra abelɛnsɛ mɔ abaa dɔ gɛnen mɔ gi wolaa tɔgɛ sa sakpii mɔ yɛɛ, “Ɔbono fɛ wu nɛ faala mɔ da mɔ gya-gya mɔ, mɔ ne; fɛꞌ keda mɔ.” 49Imɔso mɛ kpaa fo nno mɔ, gɛsintin mɔ, Gyudasɛ gi naa kpe Yesu asɛ, ɔ terɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ,” ne ɔ faala mɔ da mɔ gya-gya. 50Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ɔnyen, ilaa ibono fo ba de foꞌ baa wɔra mɔ, wɔra.” Ɔ tɔgɛ mɔ gɛnen mɔ, sakpii mɔ dɔ asa mɛ lii keda Yesu.

51Nfono mɔ, asa abono mɛ bo Yesu asɛ mɔ dɔ ɔko gi loorɛ mɔ-gɛki lɛɛ, ne ɔ ŋɛɛlɛ dega ɔko giso fuɛ. Dega mɔ wura ne n gyɛ asunbi alɛɛbo gɛmu. 52Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Kiiri gɛki mɔ wɔra gɛmɔ-gifɔrɔ dɔ. Abono mɛ kya kɔ de nki mɔ, nki lɛwu ne mɛ kya wuꞌ. 53Fɛ nyi yɛɛ maŋ taalɛ saawo terɛ me-sɛ Wurubuaarɛ de ɔꞌ baa kpaa me? Fɛɛ nɛ saawo terɛ mɔ mɔ, ayaa adɛ so mɔ, ɔ laa sun mɔ-isɔɔ akpen afonɛɛ-afonɛɛ de mɛꞌ kpelegɛ baa kpaa me. 54Ne fɛɛ mɛ baa kpaa me mɔ, nnɛ ne i laa nyɛ kyena de Wurubuaarɛ agyɛbi ɔwolɛ mɔ dɔ ilaa? I bo mɔ-ɔwolɛ mɔ dɔ yɛɛ i kaaborɛ gɛnen ilaa idɛ iꞌ ba me so.”

55Mɛ bo nno mɔ, Yesu gi taasɛ sakpii mɔ yɛɛ, “I gyɛ yɛɛ n gyɛ oyu nyɛnyɛn daa ne fɛ kyu nki de nkpotii baa keda me faa? N kya kpaa kyena Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so gɛkɛ kamaasɛ n kya nyiile asa ilaa. I wonɛ so ne fɛŋ keda me nno? 56Imɔ idɛ pɛwu i ba me so faa, i kyena daa de ilaa ibono Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ wolaa ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ mɔ.” Nfono mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ pɛwu mɛ selɛ taa mɔ yɛgɛ.

Mɛ Kyu Yesu Kpe Nbɛlɛ Agyibo Ansi Dɔ

57Abono mɛ keda Yesu mɔ mɛ kparɛ mɔ kpe Kayifasɛ gɛwi. Mɔ ne n gyɛ Gyuda awura asunbi alɛɛbo gɛmu. Mɔmɔ-nbara aŋmarasɛbo de mɔmɔ-abelɛnsɛ sɛnsɛ abono mɛ kya gyi asa nbɛlɛ mɔ mɛ gyanꞌ mɔ-gɛwi. 58Mɛ dɛ Yesu mɛ kya kpe gɛnen mɔ, Piita gi buu mɔmɔ giyaa-giyaa gɛnen‑n kpaa loo asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ gikpaara mɔ so. Ɔ loo nno mɔ, ɔ kpaa kyena saarɛ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ adiibo mɔ dɔ de oꞌ wu ilaa ibono i laa ba mɔ.

59Mɛ kya gyi Yesu nbɛlɛ mɔ, asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de nbɛlɛ agyibo mɔ pɛwu mɛ laarɛ asa abono mɛ laa baa kɛɛ abon gyanꞌ Yesu so de mɛꞌ nyɛ mɔ mɔɔ mɔ, 60mɛ mɛŋ nyɛ. Asa sakyɔ mɛ baa kɛɛ abon gyanꞌ mɔ so berɛ. Mɛ mɛŋ kii nyɛ abon abono mɛ laa yelɛ amɔ so de mɛꞌ mɔɔ mɔ mɔ. Laalaalogɛ mɔ asa anyɔ ako mɛ lii yelɛ 61tɔgɛ yɛɛ, “Ɔnyen baarɛ gi tɔgɛ yɛɛ ɔ laa taalɛ boori Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ de oꞌ kyu nkɛ nsa kii kyu yii mɔ.” 62Nfono mɔ, asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ gi koso yelɛ ne ɔ taasɛ Yesu yɛɛ, “Ibono pɛwu mɛ dɛ ma‑a gyan fo so faa, foŋ bo gɛnɔ lɛɛ?” 63Yesu mɛŋ tɔgɛ sɛi. Asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ gi kii tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Ilaa ibono nan baa taasɛ fo faa, ne foŋ tɔgɛ gɛsintin mɔ, fo‑rɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo nno gɛkpaa-gɛkpaa mɔ abaa anyɔ. Imɔso fo ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun fo yɛɛ foꞌ baa gyi gɛwura mɔ-adɛ so mɔ? Fo ne n gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ?” 64Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Fo ne n tɔgɛ. N kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ gɛkaako mɔ fɛ laa wu me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, n tɛ Wurubuaarɛ Ɔlolonbo mɔ gyisɛ gibaa so, n kya gyi gɛwura mɔ asɛ, ne nan kyena Wurubuaarɛ awolɛ so kpelegɛ ba gɛsinkpan so.”

65Asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ gi nu imɔ idɛ mɔ, ɔ biidɛ mɔ-gɛgbɛ kyadɛ de iꞌ nyiile yɛɛ ilaa i ba, ne ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Ɔ dɛ mɔ-nyoro ɔ kya kɛserɛ de Wurubuaarɛ! Ilaa imɔ ne a baa a kya laarɛ de aꞌ baa nu lii mɔ asɛ baa don de idɛ? Ilaa ibono ɔ tɔgɛ faa, idɛ kon fɛye gbaa-gbaa fɛ nu de fɛye-aso. 66Menɛ nwɔnsa ne fɛ dɛ?” Mɛ lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Ɔ kaaborɛ ɔꞌ wɔra ɔmɔɔsɛ.” 67Nfono mɔ, mɛ too akyɔlɛ wɔra mɔ-ansi dɔ ne mɛ ŋɛ ŋɛ mɔ akɔn. Ako mɛ da mɔ itan, 68ne mɛ tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Fo ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun yɛɛ foꞌ gyi gɛwura aye Gyuda awura so mɔ, bii ɔbono ɔ ŋɛ fo mɔ.”

Piita Gi Sorogɛ Yɛɛ Oŋ Nyi Yesu

69Piita tɛ gikpaara mɔ so mɔ, obolonbu ɔko gi baa tu mɔ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Fo kee fo‑rɛ Yesu Galelinyen mɔ ne n naa.” 70Piita gi sorogɛ mɔmɔ pɛwu ansi dɔ yɛɛ, “Meŋ nyi ilaa ibono fo kya tɔgɛ faa so.” 71Ɔ tɔgɛ gɛnen mɔ, ɔ koso lii kpe gɛten mɔ gɛbunono. Obolonbu ɔko kee gi kii wu mɔ, ne ɔ tɔgɛ sa abono mɛ bo nfono mɔ yɛɛ, “Ɔnyen baarɛ kee mɔ‑rɛ Yesu, Nasarɛtɛnyen mɔ ne n naa.” 72Piita gi ka sa mɔ yɛɛ, “Meŋ nyi gɛnen ɔnyen ɔbono!” 73I kii wɔra ŋmaraa too mɔ, anyen abono mɛ yelɛ nfono mɔ mɛ naa ba Piita asɛ ne mɛ tɔgɛ yɛɛ, “Gɛsintin fo tansi fo gyɛ ɔmɔ dɔ ɔko. Fo-gɛdɛ atɔgɛbi gbaa i kya nyiile gɛnen.” 74Nfono mɔ, Piita gi ka sa mɔmɔ yɛɛ, “Nɛ kerɛ fɛɛ Wurubuaarɛ. Meŋ nyi ɔnyen ɔbono fɛ darɛ faa. Nengyene abon ne nꞌ kya kɛɛ mɔ, me‑rɛ Wurubuaarɛ abaa anyɔ.” Ayaa abono so mɔ, kyaasɛ gi folɛ. 75Nfono mɔ Piita gi nyingi ilaa ibono Yesu gi tɔgɛ sa mɔ mɔ. Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ndɛ gɛnyɛ gɛdɛ pɛi de kyaasɛ ɔꞌ baa folɛ mɔ, fo laa sorogɛ gikpadɔ gisaꞌ yɛɛ fo mɛŋ nyi me.” Piita gi nyingi gɛnen mɔ, ɔ lii gikpaara mɔ so kpaa su gɛnsipɛɛrɛ so.

27

Mɛ Kyu Yesu Kpe Ɔbelɛnsɛ Pilato Ansi Dɔ

1Nyɛnyɛngɛ fu‑u mɔ Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de mɔmɔ abelɛnsɛ sɛnsɛ abono mɛ kya gyi nbɛlɛ mɔ pɛwu mɛ da gɛnɔ gɛnɔɔbono mɛ laa wɔra de Yesu ɔꞌ wɔra ɔmɔɔsɛ mɔ. 2Imɔso mɛ ŋminde mɔ, ne mɛ kparɛ mɔ kyu kpaa wɔra ɔbelɛnsɛ ɔbono ɔ tɛ sa Rom wura mɔ abaa dɔ yɛɛ oꞌ gyi mɔ-nbɛlɛ. Mɛ kya terɛ gɛnen ɔbelɛnsɛ ɔbono yɛɛ Pilato.

Gyudasɛ Gi Wɔra Mɔ-Nyoro Ɔfɛ

3Gyudasɛ ɔbono ɔ yɛgɛ Yesu akyobo mɛ nyɛ mɔ mɔ gi nu yɛɛ Yesu laa wɔra ɔmɔɔsɛ. Imɔso o nu mɔ-nyoro gɛsɛ yɛɛ ɔ wɔra ilaa nyɛnyɛn. Gɛnen so mɔ o kiiri aterenbi abi oko de saalaa mɔ kperɛ asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de mɔmɔ abelɛnsɛ sɛnsɛ mɔ, 4ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Nɛ fɛ ɔnyen ɔbono ɔŋ wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ sa fɛye kaaborɛ ɔ kya laarɛ ɔꞌ nyɛ lɛwu faa, nɛ wɔra ilaa nyɛnyɛn!” Mɛ lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Imɔ ibono iŋ fɛ aye-giso. Fo-nkon ilaa ne!”

5Mɛ tɔgɛ gɛnen mɔ, Gyudasɛ gi ŋmanyan aterenbi mɔ too mɔmɔ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gikpaara mɔ so nfono, ne ɔ naa kyon kpaa wɔra mɔ-nyoro ɔfɛ mɔɔ. 6Asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ mɛ tɔɔsɛ aterenbi mɔ ne mɛ tɔgɛ yɛɛ, “Aterenbi adɛ mɔ, nkalan aterenbi ne. I lii fɛɛ amɔ ne a kyu sɔɔ isa ɔbono a laa yɛgɛ de ɔꞌ wɔra ɔmɔɔsɛ mɔ, imɔso iŋ dɛ ɔkpa yɛɛ aꞌ kyu amɔ kpaa saarɛ aye-ɔson aterenbi dɔ.” 7Mɔmɔ pɛwu mɛ tɔgɛ kyule abara yɛɛ mɛꞌ kyu gɛnen aterenbi mɔ kpaa sɔɔ gɛsinkpan gɛbono mɛ kya terɛ yɛɛ Nlɔbi Ɔpɔrɔbo Gɛsinkpan mɔ de mɛꞌ kyu nno wɔra asafo opuleten. 8Imɔ idɛ so mɔ, asa mɛ yela gɛsinkpan gɛbono ginyen giko yɛɛ Nkalan Gɛsinkpan. Mɛ san ma‑a terɛ gɛnen ginyen mɔ baa lii de ndɛ. 9Imɔ idɛ mɔ i yɛgɛ ilaa ibono Gyɛrɛmaya gi wolaa wu tɔgɛ mɔ i wɔra gɛsintin. Gyɛrɛmaya gi wɔra Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo. Ɔ tɔgɛ yela yɛɛ,

“Isirale awura mɛ kyule yɛɛ

mɛ laa sɔɔ mɔ aterenbi boduduusɛ abi oko de saalaa.

10Ne mɛ kyu gɛnen aterenbi mɔ kpaa sɔɔ nlɔbi ɔpɔrɔbo gɛsinkpan.

Gɛnen ne Wurubuaarɛ gi tɔgɛ me yɛɛ nꞌ wɔra ne.”

Ɔbelɛnsɛ Pilato Gi Taasɛ Yesu Ilaa

11Ɔbelɛnsɛ Pilato kya gyi Yesu nbɛlɛ mɔ, ɔ taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo ne n gyɛ wura sa Gyuda awura mɔ?” Ne Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Fo-gɛnɔ dɔ ne i lii.” 12Gɛnɔten gɛbono Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de mɔmɔ abelɛnsɛ sɛnsɛ mɔ mɛ ten gyanꞌ Yesu so mɔ berɛ, Yesu mɛŋ tɔgɛ sɛi kyu naa de imɔ so. 13Pilato gi kii taasɛ mɔ yɛɛ, “Foŋ kya nu ilaa ibono pɛwu mɛ dɛ ma‑a gyanꞌ fo so faa?” 14Yesu mɛŋ baa bugi mɔ-gɛnɔ tɔgɛ sɛi, imɔso i tansi dɛ ɔbelɛnsɛ mɔ gɛnɔ.

Pilato Gi Sa Ɔkpa Yɛɛ Mɛꞌ Mɔɔ Yesu

15Gɛsi kamaasɛ Gyuda awura mɛ laa gyi mɔmɔ-Lɛwu Gi Sorogɛ Aye So gɛkɛ belɛ mɔ, Pilato kya kyena tigi mɔmɔ-asa abono mɛ tii de obu mɔ dɔ ɔko de kaasɛ ɔꞌ nyɛ mɔ-nyoro naa. Gyuda awura mɔ gbaa-gbaa ne n kya lɛɛ gibaa yii yɛɛ ɔdɛ ne mɛ kya laarɛ, ne Pilato kya tigi mɔ. 16Gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ ɔnyen ɔko tii de obu, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ [Yesu] Barabasɛ. Asa sakyɔ mɛ nyi mɔ-ilaa so. 17Imɔso asa mɛ koola mɛ yelɛ, ne Pilato gi taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Nꞌ tigi anɛ sa fɛye? [Yesu] Barabasɛ abɛɛ Yesu ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Kirisito mɔ?” 18Pilato gi wu yɛɛ Yesu ilaa i bo Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ gɛlaaloo daa so ne mɛ kyu mɔ bara mɔ.

19Pilato san ɔ tɛ nbɛlɛ ogyiten ɔ kya gyi nbɛlɛ mɔ gɛnen mɔ, mɔ-ka gi sun isa mɔ asɛ yɛɛ, “Ɔnyen ɔbono fo kya gyi mɔ-nbɛlɛ faa mɛŋ wɔra ilaa nyɛnyɛn. Imɔso gɛŋ sa foꞌ wɔra mɔ sɛi. Deeri gɛnyɛ nɛ kuu oderi wu mɔ, ne baa lii de ndɛ faa, iŋ gyɛ me ne n tɛ.”

20Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de abelɛnsɛ sɛnsɛ mɔ mɛ wolaa tɔgɛ wɔra sakpii mɔ yɛɛ mɛꞌ tɔgɛ Pilato yɛɛ oꞌ tigi daa Barabasɛ de ɔꞌ yɛgɛ Yesu ne ɔꞌ wɔra ɔmɔɔsɛ. 21Pilato gi kii taasɛ sakpii mɔ yɛɛ, “Gɛnen asa anyɔ adɛ dɔ mɔ, anɛ ne fɛ kya laarɛ yɛɛ nꞌ tigi sa fɛye?” Mɔmɔ pɛwu mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Barabasɛ.” 22Mɛ tɔgɛ gɛnen mɔ, Pilato gi taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Mɔ, nnɛ ne nꞌ wɔra Yesu ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Kirisito mɔ?” Nfono mɔ asa mɔ pɛwu mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Da mɔ aŋanbi mada de oyii de oꞌ wuꞌ!” 23Ne Pilato gi taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “De iꞌ wonɛ? Menɛ ilaa nyɛnyɛn ne ɔ wɔra?” Nfono mɔ, mɛ lɔrɔ kpen ken-ken daa yɛɛ, “Da mɔ aŋanbi mada de oyii de oꞌ wuꞌ!”

24Pilato gi wu yɛɛ ɔ buɛɛlɛ sakpii mɔ kpon. I kya laarɛ iꞌ bara ikɔ. Gɛnen so mɔ, o kyu nkyu foro mɔ-abaa sakpii mɔ ansi dɔ nfono, ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Gɛnen ɔnyen baarɛ lɛwu berɛ, meŋ nyi mɔ so sɛi. Fɛꞌ wolaa bii yɛɛ fɛye ne n yɛgɛ ne ɔ laa wɔra ɔmɔɔsɛ faa.” 25Sakpii mɔ pɛwu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Yɛgɛ mɔ-lɛwu mɔ ɔꞌ sola daa aye‑rɛ aye-biana de aye-naanaana!”

26Mɛ tɔgɛ gɛnen mɔ, Pilato gi tigi Barabasɛ sa mɔmɔ, ne ɔ yɛgɛ asogya mɛ taa Yesu awulibi ne ɔ tɔgɛ yɛɛ mɛꞌ kyu mɔ naa kpaa da mɔ aŋanbi mada de oyii de oꞌ wuꞌ.

Pilato Asogya Mɔ Mɛ Kyɛfoo Yesu

27Nfono mɔ Pilato asogya mɔ mɛ kyu Yesu kyu loo mɔmɔ-gɛsun ɔwɔraten, ne mɛ terɛ mɔmɔ Rom asogya gikpen pɛwu ba mɔ asɛ nno. 28Mɛ luu mɔ-ngbɛ nbono o suu mɔ ne mɛ kyu giwurakuru kyu gyaabii bun mɔ. 29Mɛ luo iwe kyu wɔra fɛɛ wura gɛpɛ kyu bun mɔ-gimu, ne mɛ kyu oyii tugɛsɛ kyu wɔra mɔ-gibaa gyisɛ dɔ fɛɛ ɔ gyɛ daa wura. Mɛ san mɛ kya gyaabii mɛ kya ŋmii mɔ mɛ kya koso mɛ kya faala mɔ yɛɛ, “Gyuda awura wura! Fo‑rɛ gimu dɛnsɛ!” 30Mɛ kya too akyɔlɛ ma‑a bun mɔ, ne mɛ sɔgɛ oyii tugɛsɛ mɔ lii mɔ-gibaa dɔ kiiri taa mɔ-gimu dɔ. 31Mɛ kyɛfoo Yesu gɛnen ta mɔ, mɛ maragɛ giwurakuru mɔ, ne mɛ kiiri mɔ gbaa-gbaa lɛɛ ngbɛ kyu suu mɔ, ne mɛ san kparɛ mɔ lii de mɛꞌ kpaa da mɔ aŋanbi mada de oyii de oꞌ wuꞌ.

Mɛ Da Yesu Aŋanbi Lɛwu Oyii So

32Mɛ dɛ Yesu mɛ kya lii ɔsowolɛ mɔ so mɛꞌ kpaa mɔɔ mɔ mɔ, mɛ gyangara ɔnyen ɔko, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Simon. Ɔ gyɛ daa Siirinnyen. Ne mɛ nyise mɔ yɛɛ ɔꞌ sola Yesu lɛwu oyii mɔ. 33Mɛ naa gɛnen kpaa fo gɛtɛɛko, mɛ kya terɛ nno yɛɛ Gologota. (Gologota gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ Gimu Giwuye Gikpalan.) 34Mɛ fo nno mɔ, mɛ kyu ilaa bololosɛ iko kyu wɔra nta dɔ ne mɛ kyu sa Yesu; ɔ da kerɛ mɔ, o kine yɛɛ ɔ maŋ nun.

35Mɛ da Yesu aŋanbi mada de oyii mɔ, ne mɛ yɛ mɔ-nyoro so atɔ kyu. Mɛ kya yɛ atɔ mɔ mɔ, mɛ too ilaa iko kerɛ. Ibono ɔko gi gyi mɔ, o kyu. 36Mɛ yɛ atɔ mɔ ta mɔ, mɛ san sii mɛ tɛ mɛ kya dii mɔ. 37Ilaa ibono so mɛ da mɔ aŋanbi oyii so gɛnen mɔ i mada mɔ-amu so yɛɛ,

YESU, GYUDA AWURA WURA MƆ NE.

38Mɛ da iyu inyɔ iko kee aŋanbi lɛwu iyii so fɛɛ Yesu-lɛɛ mɔ. Ɔko bo de Yesu gyisɛ gibaa so ne ɔko, mɔ, bo de mɔ-benɛ so.

39Yesu kyɔlɛ oyii mɔ so gɛnen mɔ, asa abono mɛ kya kyon de nfono mɔ mɛ kya tugi mɔ inosun, ne mɛ kya saalɛ mɔ yɛɛ, 40“Fo ne yɛɛ fo laa boori Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ de foꞌ kyu nkɛ nsa kii yii mɔ mɔ? Kii mɔlɛgɛ fo-nyoro! Nengyene fo ne n gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ gɛsintin mɔ, kpelegɛ lii lɛwu oyii mɔ so de aꞌ kerɛ.” 41Gɛnen kee ne Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de nbara aŋmarasɛbo mɔ de mɔmɔ abelɛnsɛ sɛnsɛ mɔ mɛ yoole mɔ ne. Mɛ kya tɔgɛ 42yɛɛ, “Mɔ ne n mɔlɛgɛ asa. Ɔ maŋ taalɛ mɔlɛgɛ mɔ-nyoro. Iŋ gyɛ mɔ ne n gyɛ Isirale awura wura mɔ? Oꞌ kii kpelegɛ oyii baarɛ so de aꞌ sɔɔ mɔ gyi! 43Mɔ ne yɛɛ ɔ gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ. Mɔ ne n kya ka gyanꞌ Wurubuaarɛ so. Imɔso nengyene Wurubuaarɛ kya laarɛ mɔ-ilaa mɔ, ɔꞌ mɔlɛgɛ mɔ kon de aꞌ kerɛ!” 44Ne iyu ibono mɛ da mɔmɔ‑rɛ Yesu aŋanbi mɔ kee mɛ saalɛ mɔ gɛnen.

Yesu Gi Lɛɛ Ɔŋɛ

45I fo owi ken-ken gerɛ-gerɛ mɔ, i wɔra gibiri sirim gɛnen gɛsinkpan mɔ pɛwu so kaaborɛ owi gbaasɛ. 46Gɛnen owi gbaasɛ ɔbono dɔ mɔ, Yesu gi kpen ken-ken tɔgɛ mɔ-gɛdɛ dɔ yɛɛ, “Ilayi, Ilayi, lama sabakitani?” (Imɔ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ, “Me-Wurubuaarɛ, me-Wurubuaarɛ, i wonɛ ne fo lɛɛ ansi taa me yɛgɛ gɛnen?”) 47Asa abono mɛ yelɛ nno mɔ ako mɛ nu mɔ asɛ ne mɛ tɔgɛ yɛɛ, “Ɔ kya terɛ Oloobu Ilaagya!” 48Nfono mɔ, ɔko gi selɛ kyu taatɔ dufu-dufu ɔko kyu kpaa nyise wɔra mɔmɔ-nta bonyansɛ nko dɔ, ne o kyu de gɛyabii diirɛ kpe Yesu gɛnɔ asɛ yɛɛ ɔꞌ kyogyoo. 49Abono mɛ yelɛ nno mɔ ako mɛ tɔgɛ sa kaasɛ mɔ yɛɛ, “Yelɛ de aꞌ kerɛ yɛɛ Ilaagya laa lii Wurubuaarɛ dɔ baa mɔlɛgɛ mɔ?”

50Yesu gi kii kpen ken-ken ne ɔ lɛɛ ɔŋɛ. 51Nfono mɔ gikuru gibono gi tii Wurubuaarɛ tudɔ-lɛɛ obu belɛ mɔ gi kyan ginyɔ lii soso baa yii gɛsɛ kyim. Gɛsinkpan gɛ gyigisi, ne afolɛ a boori-boori. 52Nkyan nbono gi bo afolɛ dɔ mɔ gi bugi-bugi ne asa abono Wurubuaarɛ gi lɔrɔ ɔmɔ yela sa mɔ-nyoro mɔ sakyɔ mɛ kyingi lii ibuni dɔ, 53ne mɛ lii nkyan mɔ dɔ. Yesu gi kyingi mɔ, imɔ gɛmara mɔ, gɛnen ibuni ibono mɛ naa baa loo Gyɛrusalem ɔsowolɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi lɔrɔ yela sa mɔ-ɔson mɔ, ne mɛ lɛɛ mɔmɔ-nyoro gɛwi nyiile asa sakyɔ. 54Asogya ɔbelɛnsɛ mɔ mɔ‑rɛ asogya sɛnsɛ abono mɛ kya dii Yesu mɔ mɛ wu gɛsinkpan gigyigisibi mɔ de ilaa ibono i wɔra-wɔra nfono mɔ, i tansi dɛ ɔmɔ-gɛnɔ ne i wɔra ɔmɔ gifuu, ne mɛ tɔgɛ yɛɛ, “Gɛsintin, ɔnyen baarɛ tansi ɔ gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi!”

55Akyii sakyɔ abono mɛ buu Yesu lii Galeli ba Gyɛrusalem mɛ kya kpaa mɔ mɔ kee mɛ bo nno. Mɛ yelɛ gɛta-gɛta wu ilaa idɛ pɛwu. 56Gɛnen akyii abono dɔ ako ne n gyɛ Mariya Magadalakyii mɔ, de Mariya, Gyeemesi de Gyosɛfo mɔmɔ-nyi, de Sɛbedi mɔ-ka ɔbono ɔ korogɛ Yesu akasɛbo anyɔ ako mɔ.

Yesu Gipule

57I baa wɔra gɛdɔɔdɛ mɔ, aterenbi wura ɔko gi ba. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Gyosɛfo. Ɔ gyɛ daa Arimatiyanyen, ne ɔ sɔɔ Yesu gyi. 58O kpe Pilato asɛ ne ɔ kpaa kolɛ mɔ yɛɛ ɔ laa kpaa saga Yesu gibuni mɔ lii lɛwu oyii mɔ so kyu kpaa pule. Pilato gi sa mɔ ɔkpa. 59Imɔso Gyosɛfo gi kpaa saga Yesu gibuni mɔ. O kyu gikɛlɛlɛ kyabi-kyabi kyu mili Yesu gibuni mɔ, 60ne o kyu kpaa pule mɔ Gyosɛfo gbaa-gbaa gɛkyan pobɔrɔ dɔ. Gɛ gyɛ daa folɛbɔ ɔbono ɔ wolaa yɛgɛ mɛ logedi yela sa ibuni gipule mɔ. Nno ne o pule Yesu, ne ɔ belen gibui belɛ-belɛ baa tii ɔbɔ mɔ gɛbunono ne ɔ naa. 61Ɔ kya pule Yesu gɛnen mɔ, Mariya Magadalakyii mɔ de Mariya banban ɔko mɔ mɛ tɛ nno mɔmɔ-ansi a sa de gɛkyan mɔ.

Abelɛnsɛ Mɔ Mɛ Yɛgɛ Asogya Mɛ Dii Yesu Gɛkyan Mɔ

62Gɛkaabono Yesu gi wuꞌ mɔ gɛ gyɛ gɛkɛ gɛbono Gyuda awura mɛ kya baala nyoro ma‑a gyoo mɔmɔ-gɛkɛ kyoolasɛ. Imɔ gɛdɛ kɛsɛ mɔ, Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de Farasii gikpen mɔ dɔ asa mɛ kpaa gyanꞌ Pilato asɛ. 63Mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, a kya nyingi yɛɛ nkɛ nbono gɛnen ɔbonbo mɔ tɛ de ansi mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ, ‘Nɛ wuꞌ mɔ, imɔ gɛkɛ sasɛ mɔ Wurubuaarɛ laa kyingi me lii ibuni dɔ.’ 64Imɔso sa fo-asogya gɛnɔ yɛɛ mɛꞌ kpaa dii mɔ-gɛkyan mɔ dandan kaaborɛ nkɛ nsa mɔ giꞌ lɔɔ gyanꞌ. Iŋ gyɛ gɛnen mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ laa naa kpaa yuuri mɔ-gibuni mɔ de mɛꞌ kyu naa mɛ kya kɛɛ abon yɛɛ Wurubuaarɛ gi kyingi mɔ lii ibuni dɔ. Gɛnen gɛmara-gɛmara abon abono a laa wɔra nyɛnyɛn don abono mɔmɔ-ɔbelɛnsɛ mɔ gbaa-gbaa tɛ de ansi ne ɔ kɛɛ mɔ.” 65Pilato gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Yo, nan sa fɛye asogya gikpen de mɛꞌ kpaa dii gɛkyan mɔ sa fɛye. Fɛye, mɔ, fɛꞌ kpaa wɔra ilaa kamaasɛ ibono fɛ laa taalɛ mɔ de ɔko ɔŋ sa ɔꞌ nyɛ kpaa yii folɛbɔ mɔ.” 66Pilato gi tɔgɛ gɛnen mɔ, mɛ koso lii, ne mɛ kyon kpe gɛkyan mɔ gɛten. Mɛ kpaa wɔra adawo ako kyu daasɛ folɛbɔ mɔ. Ne mɛ san yɛgɛ asogya mɔ mɛꞌ yelɛ nno mɛ kya dii.

28

Yesu Gi Kyingi Lii Ibuni Dɔ

1Gɛkɛ kyoolasɛ mɔ gɛdɛ kɛsɛ mɔ, i gyɛ Kosida. Imɔ nyɛnyɛngɛ fu‑u mɔ, Mariya Magadalakyii de Mariya nyɔsɛ mɔ mɛ kpe de mɛꞌ kpaa kerɛ Yesu gɛkyan mɔ. 2Nfono mɔ, gɛsinkpan gɛ gyigisi ibono i wɔra ɔlon. Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔko gi kpelegɛ lii soso baa belen gibui belɛ gibono gi tii folɛbɔ mɔ gɛbunono mɔ yela nkan, ne ɔ dii ɔ tɛ gimɔ so. 3Ɔsɔɔ mɔ kya ŋɛlegi fɛɛ nyangbon gi wiisɛɛ, ne mɔ-ilaa ibono o suu mɔ i fuuli parɛ-parɛ fɛɛ okurufɛpuu. 4Asogya abono mɛ kya dii gɛkyan mɔ mɛ wu Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ mɔ, i tansi wɔra mɔmɔ gifuu, ne mɛ kya seli faa gyin-gyin. Ne mɛ lii tɔrɔ gɛsinkpan, mɛ dɛ fɛɛ mɛ wuꞌ daa.

5Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔgɛ sa akyii mɔ yɛɛ, “Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ selɛ gifuu. Iŋ gyɛ Yesu ɔbono mɛ da mɔ aŋanbi oyii so mɔɔ mɔ ne fɛ kya laarɛ? 6Ɔŋ baa ɔ bo gɛrɛnaa. O kyingi lii ibuni dɔ fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ wolaa tɔgɛ fɛye mɔ. Fɛꞌ baa kerɛ nfono nkana mɔ-gibuni mɔ gi dɛ mɔ. 7Fɛꞌ kii belen kpaa tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ o kyingi lii ibuni dɔ. Fɛꞌ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ ɔ laa gyangbara mɔmɔ kpe Galeli. Nno ne mɛ laa kii wu mɔ. Mɔ-ɔkalan ɔbono ɔ sa me yɛɛ nꞌ tɔgɛ fɛye mɔ ne.” 8Imɔso akyii mɔ mɛ nu mɔ, mɛ selɛ belen lii gɛkyan mɔ gɛten de mɛꞌ kpaa tɔgɛ ɔkalan mɔ sa Yesu akasɛbo mɔ. Mɛ kya kpe mɔ, ɔkon belɛ bɔla mɔmɔ-asen dɔ, ne i kii koso i bo mɔmɔ-gifuu.

9Mɛ baa kerɛ mɔ, Yesu ne! Mɔmɔ‑rɛ mɔ mɛ gyanꞌ, ne ɔ faala mɔmɔ. Nfono mɔ, mɛ tu sindi mɔ. Mɛ ŋmii keda mɔ-ayaa dɔ ne mɛ yen mɔ. 10Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ selɛ gifuu! Fɛꞌ kpaa tɔgɛ sa me-akasɛbo, mɔmɔ abono mɛ dɛ fɛɛ me-tedɛana mɔ, yɛɛ mɛꞌ kpe Galeli. Nno ne mɛ laa wu me.”

Asogya Mɔ Mɛ Kpaa Buu Sa Abelɛnsɛ Mɔ Yɛɛ Yesu Gi Kyingi

11Akyii mɔ mɛ kya kpe mɔ, asogya abono mɛ kya dii Yesu gɛkyan mɔ dɔ ako mɛ koso kpe nten dɔ kpaa buu ilaa ibono i tu ɔmɔ gɛkyan mɔ gidii mɔ dɔ mɔ pɛwu sa Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ. 12Abelɛnsɛ mɔ mɛ nu gɛnen mɔ, mɔmɔ‑rɛ abelɛnsɛ sɛnsɛ mɔ mɛ kpaa gyanꞌ, ne mɛ da gɛdɛ gɛnɔɔbono mɛ laa wɔra ne Yesu gikyingi mɔ i maŋ nyɛ lii gɛwi mɔ. Mɛ da gɛdɛ gɛnen mɔ, mɛ kyu aterenbi belɛ kyu sa asogya mɔ yɛɛ, 13“Fɛꞌ sɔɔ de fɛꞌ naa tɔgɛ sa asa yɛɛ gɛnyɛ fɛ dɛ mɔ, Yesu akasɛbo mɔ mɛ baa yuuri mɔ-gibuni mɔ koso. 14Nengyene ilaa idɛ i kpaa nu Ɔbelɛnsɛ Pilato mɔ, aye ne nan buɛɛlɛ mɔ de ɔŋ sa oꞌ kyu ilaa nyɛnyɛn iko kyu wɔra fɛye.” 15Gɛsintin mɔ, asogya mɔ mɛ sɔɔ aterenbi mɔ, ne mɛ san mɛ naa mɛ kya tɔgɛ gɛnen ilaa ibono ma‑a sa asa. Gɛnen ilaa idɛ i gbigi mɔmɔ Gyuda awura mɔ dɔ ne mɛ san mɛ kya tɔgɛ imɔ baa lii de ndɛ.

Yesu Gi Ka Mɔ-Akasɛbo Mɔ Gika Laalaalogɛsɛ

16Yesu akasɛbo gudu ɔko mɔ mɛ kpe Galeli mɔ, mɛ kyon kpe gibii gibono so Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ mɛꞌ kpaa gyanꞌ mɔ. 17Mɛ wu Yesu mɔ, mɛ ŋmii mɔ ne mɛ yen mɔ. Mɔmɔ ako berɛ, i wɔra mɔmɔ fɛɛ i mɛŋ gyɛ Yesu gbaa-gbaa ne. 18Yesu gi tu sindi mɔmɔ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Me-sɛ Wurubuaarɛ gi kyu soso de gɛsinkpan so ɔlon kamaasɛ kyu wɔra me-abaa dɔ. 19Imɔso fɛꞌ kpaa yɛgɛ gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi pɛwu mɛꞌ bingiri me-akasɛbo de fɛꞌ kyu aye-sɛ Wurubuaarɛ ginyen, de me, mɔ-bi mɔ ginyen, de mɔ-Oduduu mɔ ginyen kyu gyere gɛnen asa abono Wurubuaarɛ sagyere, 20de fɛꞌ nyiile mɔmɔ yɛɛ mɛꞌ wɔra ilaa kamaasɛ ibono nɛ ka sa fɛye yɛɛ fɛꞌ wɔra mɔ. N bo fɛye asɛ aberɛ kamaasɛ dɔ kpaa lii owi ɔbono gɛsinkpan so gɛkyena gɛ laa yela ɔkara mɔ.”