1Wasesalonike

BALUWA YA NK’HONGO YA PAULO KWA

WASESALONIKE

ULONGOELO

Baluwa ya nk’hongo kwa Wasesalonike yawandikagwa ni mwigala ulosi Paulo. 1:1 Yawandikagwa mwo mwaka wa milonga mishano na umwenga aho Yesu eze ande kelekwa. Yadahika kunda niyo ibaluwa ya nk’hongo mwe zibaluwa awandikaga Paulo niyo yalunganywa mwe Bibilia. Paulo andaga Kolinso umwo akadiwandikila idifyo dya wahuwila wa Sesalonike ibaluwa ino, idyo adikongaga mwe nt’hambo yakwe ya kaidi yo kubilikiza Mbuli Yedi. Mitendele 17:1-10 yalongwa mwe kitabu che mitendele kugamba idifyo idyo dya wahuwila wa Kilisito dyandaga ni dya Wayahudi na Wagiliki wengi. Aho eze akonge idifyo idyo dya wahuwilwa wa Kilisito Paulo hadahaga kwikalisa uko Sesalonike, ivo awawandikilaga baluwa kuwagela moyo wahuwilwa wa uko. Mndani mwe baluwa mna simulizi nyingi hamwenga na malagizo yose mwa ivo wahuwilwa wa Kilisito wakuungwa kwikala. Mna iviyaiviya Paulo asimuilaga mwo wizilo wa kaidi wa Kilisito. Mafani idifyo dya wahuwila wa Sesalonike nawelelwa mwe simulizi iyo. Mwe simulizi iyo yo wizilo wa kaidi wa Kilisito. Kwa ulosi wa wizilo wa kaidi wa Kilisito, yandaga ni sila ya Paulo nakawagela moyo wekale kwa kumwelela Mnungu 5;6-8

Yemndani

Paulo akonga baluwa kwa kudilamsa idifyo dya wahuwila wa Kilisito na kumtogola Mnungu kwajili yawe.

Akajika Paulo atambalisa udamanyi wakwe ne milosi idya wegailwe ni Timoseo 2-3

Kitimile, Paulo alagiza ivo wahuwila wa Kilisito wakuungwa kwikala wakamanya wizilo wa kaidi wa Yesu 4:1-5:15.

Paulo abindiliza kwa kudilamsa kaidi idifyo dya wahuwila wa Kilisito na kuwalombeza wamanye ikindedi kugamba kila yumwenga aisoma ibaluwa 5:16-28.

¹Miye Paulo, hamwenga na Siliwano na Timoseo, nawa wandikilani nyuwe idifyo dya wahuwila wa Kilisito wa uko Sesalonike, want’hu wa Tate Mnungu na Zumbe ywetu Yesu Kilisito.

Chawalombezelani uwedi no utondowazi kulawa kwa Mnungu Tati yetu na Zumbe ywetu Yesu Kilisito.

Wikazi no mhuwi wa Wasesalonike

²Mazuwa yose chamgamba Mnungu ni vedi, kwa mbuli yenyu kikawakumbukilani umwo kikanda mwo kumlombeza. ³Kwaviya, chakumbukila hameso ya Mnungu ivo mkulagisa mhuwi wenyu kwa udamanyi, ivo lukunde lwenyu lukuwenk’hani udahi wa kudamanyisa ndima, naivo kawiilo dyetu kwa Zumbe ywetu Yesu Kilisito ivo ditogile. ⁴Wandugu zetu kimanya kugamba Mnungu awaungani naho kawasagulani mnde want’hu wakwe. ⁵Kwaviya ulosi wetu we Mbuli Yedi uwo kiwabilikizeni, hawandile wa milosi du, mna nevinda ni kwa udahi na kwa Muye ywa Mnungu, kikahuwila pele kugamba ulosi uwo nounda ni wa kindedi. Enga ivo mmanyize ivo suwe chekale na nyuwe, nekikala kwa kuwambizani nyuwe. ⁶Nyuwe nomtimila mliganyizo wetu na mliganyizo wa Zumbe. Hamwenga na kusulumiziwa, muuhokela ulosi uwo kwa kinyemi kulawa kwa Muye ywa Mnungu. ⁷Nyuwe mnda kint’hu cha kutimilwa kwa wahuwila wose wa Makedonia hamwenga na Akaya. ⁸Naivo kwa ndima yenyu yedi, Ulosi wa Zumbe hawivike Makedonia na Akaya du, mna mhuwi wenyu kwa Mnungu wenela kosekose. Naivo hakikuunga kulongesa. ⁹Want’hu awo wasimuila ivo mwakihokelaga umwo chezaga kuwa talamkila, ivo mwalekaga ukuvika mahili haluse mwamvika Mnungu, no kumdamanyila ndima Mnungu ywo ugima naho ywe kindedi, ¹⁰no kumgoja Mwanawe kulawa kwe Mbingu. Uyo Yesu amuuyulaga, uyo akikombole na maya ya Mnungu

Ndima ya Paulo uko Tesesalonike

¹Nyuwe wenye wandugu zetu mmanya kugamba, utafi wetu wo kwiza kwetu hawandile wa bule. ²Mmanya ivo kitendigwe na kuhomolwa kudya Filipi umwo chandile kikei kubula kwenyu Tesalonike. Hamwenga na kugamba kwandaga na kuhigigwa kwingi, Mnungu kaitenda kise kogoha mwo kuwabilikizani Mbuli Yedi yakwe. ³Yadya kikutigiza kwenyu hiyo ya udant’hi hegu wiihi wowose na kudant’hiliza. ⁴Mna, mazuwa yose chalonga enga ivo Mnungu akuunga kilonge, Kwaviya kakizumila no kukink’ha ndima yo kubilikiza Mbuli Yedi. Hakikugeza kuwawagila want’hu du mna chaunga kumuwagila Mnungu amanyize kundani kwe mioyo yetu. ⁵Naho Mnungu niye Muwona ywetu. Kwa ivo mmanyize hachezile kwa milosi ya kwehembeleza, naho hachaungile kupata vint’hu kwa kifiso. ⁶Hachaungile kwink’higwa ukulu ni want’hu, hegu kulawa kwenyu hegu kwa want’hu watuhu, ⁷hamwenga na ayo kikanda wegala ulosi wa Kilisito, nekikadaha kuunga chochose kulawa kwenyu. Mna suwe nekinda wajalamu kwenyu, enga ivo mnala akumlela mwanawe. ⁸Nekiwaungisani, valekaga kiwegailani hiyo Mbuli Yedi ikulawa kwa Mnungu du, mna iviyaiviya no ugima wetu. Kwaviya nyuwe mnda want’hu kikuwaungisani. ⁹Wandugu zetu, mwakumbukila ivo kidamanye ndima na makunt’ho. Umwo chawegailagani Mbuli Yedi ya Mnungu, chadamanyanga ndima kilo na msi vileke kise kumwink’ha mnt’hu yeyose ndima ya kukilela.

¹⁰Nyuwe mlonga kiya muwone, naho Mnungu naye kaluona lugendo lwetu kwenyu nyuwe mkuhuwila, nolunda lwedi naho lusuntilwa helwiina kukalalizwa. ¹¹Mmanya kugamba suwe kimtendela kila yumwenga ywenyu enga ivo tate akuwatendela wanawe. ¹²Vileke kiwageleni ludole na kuwasangalazani, na kuwatigizani vileke mwikale wikazi ukumwelela Mnungu yudya akuwetangani mwingile kwo Useuta na ukulu wakwe.

¹³Mbuli nt’huhu ikuleka kika mtogola Mnungu nikugamba, aho chawegailagani Ulosi wa Mnungu, mwautegelezaga na kuuhokela, hiyo enga ulosi wa mnt’hu, mna enga Ulosi wa Mnungu, naho ikindedi nivo wili. Kwaviya Mnungu adamanya ndima mndani mwenyu nyuwe mkuhuwila. ¹⁴Wandugu zetu, nyuwe zimbuli ziwabwiileni ni enga izia zawabwiilaga amafyo ya wahuwila wa Kilisito kudya Uyahudi, awo want’hu wa Mnungu, mbuli ziwabwiile want’hu wa Yesu Kilisito. Nyuwe nomsulumizwa ni want’hu wa kwenyu enga viya woho wasulumizagwa ni Wayahudi weyawe, ¹⁵wadya wamkomile Zumbe Yesu na walotezi wa Mnungu, niyo wakisulumiza naswe. Want’hu awo wamwihiya Mnungu naho ni wank’hondo wa want’hu wose! ¹⁶Nawageza kuki kindila kise kubilikiza Mbuli Yedi ikwigala uyokozi kwa want’hu hi Wayahudi. Nivo wakukintiza wavu wawe wadamanye mazuwa yose. Mna haluse maya ya Mnungu yawagweela.

Paulo aunga kuwatalamkila Wasesalonike kaidi

¹⁷Wandugu zetu, nekilekana na nyuwe kwa lupisi du, naho nechasana kwa kuleka kukeona du, hiyo mwo moyo, nekiungisa kuwaonani meso kwa meso! ¹⁸Kwaivo nekifanyanya kuwatalamkilani naho. Naho miye Paulo nehigeza kaidi idi kwiza kwenyu, mna Mwavu kanikindila. ¹⁹Togoleni, kikeza kukimala hameso ya Zumbe Yesu aho akeza kwiza, taji yo kulagisa uhumi wetu neinde kint’hu chani? Ni nyuwe wenye, nyuwe ni nyuwe dikawiilo dyetu ne kinyemi chetu. ²⁰Ikindedi nyuwe mwi nt’hunyo yetu nk’hulu na kimyemi chetu!

¹Aho kize kinde hakikudaha kugendeela kufinyiliza, nekilamula kusigala kudya Asene kikedu, ²nekimtuma kwenyu ndugu ywetu Timoseo, mtumwa miyetu kwa ajili ya Mnungu mwo kubilikiza Mbuli Yedi ya Kilisito kimtuma vileke awageleni nguvu no kuwatendani mtoge mwo mhuwi wenyu, ³vileke mhuwi wa mnt’hu yeyose use kuuleka mhuwi hamwenga na kunda aho makunt’ho ayo. Nyuwe mmanya kugamba chaungwa kubwiilwa ni makunt’ho. ⁴Kwaviya umwo chandile hamwenga na nyuwe kuwagambilani kugamba nekisulumizwe, naho nivo yalaile. ⁵Nivo vilekile hamtuma Timoseo kwenyu. Nehidunduga kugojesa, nehimtuma vileke nnamanye zimbuli zo mhuwi wenyu. Nehyogoha kunda mwavu kawagezani niyo indima yose idya kidamanye yanda hi kint’hu!

⁶Haluse Timoseo kauya kale, kakigambila izimbuli zo mhuwi wenyu no lukunde lwenyu. Kakigambila kugamba mwakikumbukilisa mazuwa yose, naho mwaungisa kukiona enga naswe kiuungisa kuwaonani. ⁷Kwaivo wandugu zetu, zimbuli zo mhuwi wenyu zikigela nguvu, mwa makunt’ho na msulumizo yose, ⁸Kwaivo haluse kiwagima kindedi uneva mkimala mtogile mwe kulunganywa na Zumbe. ⁹Haluse chadaha kumgamba Mnungu ywetu nivedi kwa ajili yenyu. Chamgamba nivedi kwa kinyemi kinanacho hameso ya kwe kwa nyuwe. ¹⁰Chagendeela kumlombeza Mnungu kilo na msi kwa mioyo yetu yose, vileke akink’he luneka lwa kwiza kuwaonani meso kwa meso, vileke kiwenk’heni vint’hu vihunguke mwo mhuwi wenyu.

¹¹Chamlombeza Mnungu mwenye, Tati yetu na Zumbe ywetu Yesu Kilisito, akidamanyile sila yo kwiza uko kwenyu. ¹²Zumbe awatendeni lukude lwenyu lukunde no kugenyela, mkeungise nyuwe kwa nyuwe, naho muwaunge want’hu watuhu, enga ivo kikuwaungisani. ¹³Naivo mioyo yenyu neitoge, nanywe nomnde hemwiina kulabila hameso ya Mnungu, na Tati yetu, umwo Zumbe Yesu akeza kwiza hamwenga na want’hu wakwe.

Wikazi ukumuwagila Mnungu

¹Hongezela wandugu zangu, mhina kulawa kwetu ivo mkuungwa kwikala vileke mmuwagile Mnungu. Naho nikindedi nivo mkwikala. Naivo chawalombezani na kuwatigizani kwa zina dya Zumbe Yesu, mdamanye vedi vitendese. ²Kwaviya myamanya yadya nk’hanana kiwenk’hileni kwa udahi wa Zumbe Yesu. ³Mnungu aunga mnde msuntike naho mkenege kindedi ndedi no uhabwasi. ⁴Mnt’hu yeyose aungwa amanye kuudaha umwili wakwe mwenye kwa kunda mnt’hu ywa Mnungu na wogofi, ⁵hiyo kwa kumunk’wamunk’wa kwiihile enga want’hu hewemmanyize Mnungu. ⁶Ivo, mnt’hu yoyose asekumbalanga hegu kumhujila miyawe mwe mbuli ino. Kiwagambilani kale ayo no kuwakanya kugamba Zumbe naawasulumize want’hu wakudamanya zimbuli izi. ⁷Mnungu hakitange kikale wikazi wa uhabwasi, kakitanga kikale mwo usuntwa. ⁸Naivo elo akubela nk’hanana aya hakumbela mnt’hu, ikindedi ambela Mnungu uyo akuwenk’hani Muye ywakwe.

⁹Hauhali mtigizo wowose wa kunitenda niwawandikileni mwe mbuli ya lukunde kwa wandugu zenyu wahuwila. Nyuwe wenye mhinyizwa mwikale ni Mnungu ivo mkuungwa kukeunga. ¹⁰Naho nomnda mkawadamanyila wandugu zenyu wose mwe Makedonia yose. Wandugu chawagambani mdamanye ya kujink’ha ayo. ¹¹Muungise kwikala wikazi wa kutondowala, kila yumwenga akaule mbuli zakwe mwenye enga viya chawalagizeni. ¹²Kwaivo, nomkeikile nt’hogola yedi kwa wadya hi wahuwila wa Kilisito, naho heviungwe kuwahuwila want’hu watuhu kwa yadya mkuunga.

Imiziile ya Zumbe

¹³Wandugu zangu, chaungisa mmanye ikindedi mwa wadya wabanike, mnase kwingila kinyulu enga want’hu heweina kawiilo. ¹⁴Suwe chahuwila kugamba, Yesu abanikaga niyo auyuka, naho chahuwila kugamba Mnungu naawalete hamwenga na Yesu kwakwe, wose wabanike wakamhuwila.

¹⁵Yano huwagambilani ni mahinizo ya Zumbe. Suwe awagima kikuunga kisigale umwo Zumbe akeza kwiza naho hekiwalongoele wadya wabanike kale. ¹⁶Kwaviya nahalavigwe miko na izwi dya mtumigwa mkulu na izwi dye digunda dya Mnungu, naho Zumbe mwenye naasele kulawa kwe mbingu. Wose wadya wafaga wakamhuwila Mnungu naawauyulwe nk’hongo, ¹⁷niho suwe nekinde wagima mwo lupisi ulo, nekiduganywe hamwenga mwa mavunde kikamsingila Zumbe mwo ulanga. Niho nekikale na Zumbe mazuwa yose. ¹⁸Ivo elo, gelaneni ludole nyuwe kwa nyuwe kwa mbuli izi.

Keikeni lumwe kwa kuuya kwa Zumbe

¹Wandugu zangu, hikuungwa kuwawandikilani mwe zimbuli ze misimo ne zimbuli za mazuwa aho zimbuli izi zikwiza kulaila. ²Kwaviya nyuwe wenye mmanya vedi kugamba zuwa dya Zumbe nedize haheina kukawiilwa enga mbavi akwiza nekilo. ³Want’hu hadya nawagambile, kila kint’hu kitondoala, aho naaho ubanangi ukuwezila! Mbuli iyo neilaile aaho enga usungu wa mvele akwingila nyumba, naho want’hu hawadahe kunyilika. ⁴Mna nyuwe wandugu zangu, hammuli mwo lwiza, naho dizuwa dise kuwetukizani enga mbavi. ⁵Nyuwe nyose ni want’hu wo ung’azi naho want’hu wo nomsi. Suwe hiyo want’hu wa kilo na wo lwiza. ⁶Elo, kisekugona nt’hongo enga want’hu watuhu, chaungwa kinde meso na kuidaha mioyo yetu. ⁷Wakugona wagona nekilo, naho wakozi wakolwa nekilo. ⁸Mna suwe ni want’hu wa nomsi naho chaungwa kidahe imioyo naho kivale mhuwi na lukunde enga valo dya chuma dya kukeamila mwe kifua, na kawiilo dyetu dya kuyokolwa dinde enga nk’hofia ya ya kukeamila. ⁹Kwaviya Mnungu hakisagule vileke kusulumizwa na maya yakwe, mna mpate kuyokolwa kwombokela kwa Zumbe ywetu Yesu Kilisito, ¹⁰yudya abanike kwajili yetu, vileke kikale hamwenga naye aho akeza kwiza, kikanda wagima hegu kikanda kibanika. ¹¹Ivo duganeni, naho mwambizane nyuwe kwa nyuwe enga ivo mkudamanya ivi haluse.

Paulo akomeleza kwa sigilizi

¹²Wandugu zangu, chawalombezani muwategeleze vilongozi wenyu, wadya wakuwalongozani na kuwahiniza mwo wikazi wa mhuwi mwa Kilisito. ¹³Muwategeleze na kuwaungisa kwa ndima wakudamanya. Mnde na utondowazi nyuwe kwa nyuwe.

¹⁴Wandugu zangu nawatigizani muwakanye want’hu wasokezi, muwagele moyo hewe kudaha naho muwambize hewena kint’hu, naho mfinyilize kwa want’hu wose. ¹⁵Kauleni mnt’hu yoyose asekumliha mnt’hu yaihile kwa yaihile, mna zunguleni kutendelana ayedi mazuwa yose kuwadamanyila yedi want’hu wose.

¹⁶Mnde na kinyemi mazuwa yose, ¹⁷vikeni Mnungu haheina kusokela, ¹⁸naho mtogoleni Mnungu kwa mbuli zose, kwaviya ayo nayo akuunga Mnungu mwo kulunganywa kwenyu na Yesu Kilisito.

¹⁹Msekuhiga ndima za Muye ywa Mnungu. ²⁰Msekuubela ulosi ukulawa kwa Mnungu. ²¹Mna himeni kila kint’hu naho tozeseni yadya ayedi ²²ikaleni hale no wiihi wose.

²³Mnungu mwenye akukink’ha kutondowala awakukizeni, kwa sila zose na kuwamilani moyo wenyu na unt’hu wenyu ne mili yenyu, msekunda na masa umwo Zumbe ywetu Yesu Kilisito akeza kwiza naho. ²⁴Yudya akuwetangani nyuwe naatende ivo Kwaviya yehe mhuwilwa.

²⁵Wandugu zangu, kilombezeleni naswe.

²⁶Walamseni wandugu wose kwa lukunde.

²⁷Nawatigiza kwa udahi wa Zumbe, muwasomele wandugu wose ibaluwa ino.

²⁸Uwedi wa Zumbe ywetu Yesu Kilisito unde na nyuwe.