TITE
11 Nle Aatana-à gùá-mii Pɔli’ án Yesu Klisi-à táá-mɛ̀ɛ̀a láà, nle án sɛ́ikwɛ́ é à bɔii ile Tite’ í ye n lekini gwílé-nɛ̀ nɛ̀ Aatana-à zaa tà láà i nɛ̀ le. Atoosiwo ko ni i gá konó piilɛyè ko kpɔ̀ à lé-mɛ̀ɛ̀’ Yesu-á do le. 2 Sée Yesu Klisi’ n yàà ebhà táá-mɛ̀ɛ̀a, ke Aatana’ mɛ̂ɛ’ àng yaa’ e zòà-mɛ̀ɛ̀bòa láà, án nù kpɔ̀ à lé-zàà’ gie àng nɛ̀ le. È gò’ bhi, é zí n yàà kwɛi ke mai-zààwɛ́ɛ́’ é sùò Aatana gɔ̀n-zààwɛ́ɛ́á láà, án àle gie àng nɛ̀, ke wò nù à dɔn le. È tò’ kwɛi, le wò wo yáán to leekpɔ̀ɔ̀tili-sànma’ é sii’ àa yɛn à gá láà à gɔ̀n le. Atoosiwo Aatana’ àa bele pe láà, àle píníwo’ fɔ́ɔ́lé lii ke lúyáán é òo daa lefienɛ́ wo bhe, le é wɩɩ’ ye: é sii’ àa yɛn à nuà ko nɛ̀ kwɛi le. 3 Kɛ́ Aatana’ é ko la-mɛ̀ɛ̀a láà, à lekini’ bha’ kpɔ’ e zʋʋ pé lii, àle’ bo’ bhɔá, é sii láà à-wùn tàpóló’ wo’ bhaamɛ̀ɛ̀bò ko nɛ̀ e wʋʋá le. Sée é wʋʋ do’ kpɔ’ nle n bhà, ke an à pe ziàn àbhà pe gi láà, an sii’ àa yɛn à-wùn tàpòlò bhaamɛ̀ɛ̀ tó nɛ̀ kwɛi àleá le. 4 À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, Tite, án wɩɩ ma: ko nɛ Aatana ni ko la-mɛ̀ɛ̀ Yesu Klisi’ bhe, wò dɔ’ wo gbáágbààa ke wò gɛ̀ilɛ tó i bhà, ke wò zí i zowɛ́ɛ́ niidaa le. 5 Án go’ Kɛlɛti lùu gi, ke wún yemò’ òo mɔɔ kiá bhe láà, án i tò- bhi ke í àle tó mɔɔ kiá sɛ̀a le. È gò’ bhi ke í zí liélé sì legilizi-a-mɛ̀ɛ̀bò yaa pɛ́ɛ tó páipái gi dɔ́ɔ̀nle. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, án wʋʋbò’ kpɔ’ i bhà à-wùn gi láà, i zʋʋ òo góà à keá. 6 Atoosiwo án wɩɩ’ i nɛ̀ ma: pe àa mɛ̂ɛ’ à bhà, àle- tó liélé sì legilizi-a-mɛ̀ɛ̀a le. A-mɛ̀ɛ̀à lê- tó do. È gò’ àle gi, àbhà náò- tó kpɔ̀ Yesu lé-mɛ̀ɛ̀a. Wòo tóà bhaamɛ̀ɛ̀ bónggábònggàa. Wòo tóà sée gbánngnɛ̀ gó-mɛ̀ɛ̀bòa. 7 Atoosiwo mɛ̂ɛ’ é liélé sì legilizi-a mɛ̀ɛ̀a láà, ke yáán tò Aatana lekinià kwíi bhà-mɛ̀ɛ̀’ à gá le. Pɔɔn- à kɛɛ ke an wɩɩ ma: pe òo tóà à-mɛ̀ɛ̀ bhà, àle lɛ́ɛ. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, à-mɛ̀ɛ̀ òo tóà wunbílí yàà gɛɛn bhà-mɛ̀ɛ̀a, à-mɛ̀ɛ̀ zowɛ́ɛ́ òo tóà kákáyèa. Òo tóà nàà wɩ̂ɩ tà-mɛ̀ɛ̀a. Òo tóà mɛ̂ɛ’ à kɔɔ’ fíafiàa bhaamɛ̀ɛ̀bò bhà à gá. Sée à-mɛ̀ɛ̀ zʋʋ òo naaà fili-pɔ̀ɔ̀n lé. 8 Kɛ́ tɔ́ɔ̀ kùn sɛ̀a-mɛ̀ɛ̀’ wúnsɛ̀ kɛɛ lɔ̀ɔ̀- à kɛɛ lɛ́ile, è tó àleá le. È tó yákii dɔlɔ́-mɛ̀ɛ̀a. È tó mai-wùn pe-mɛ̀ɛ̀a. È tó lêe kùn wúnyóo kɛɛyè gɔ̀n-mɛ̀ɛ̀a. È zí tó kɔɔ mɔ̀ɔ̀ e lekini zowɛ́ɛ́ tà-mɛ̀ɛ̀a. 9 È gò’ àle gi, Aatana wʋʋ’ ko legilizi-bò dɔɔ à gá ziàn ke é mai-wùn-a láà, à-lèè ké à bhà ke à-mɛ̀ɛ̀- naa àle bhà kelekelele le. È tò’ kwɛi, le è mɔɔ bhaamɛ̀ɛ̀bò zʋʋ gbaan-á Aatana wʋʋ záázàà’ wò mɛ̂ɛ dɔɔ à gá, ke è mɛ̂ɛ la láà à gá le. È naaà zí wʋʋ do láà àle bhà, le è mɔɔ bele yɛ́ɛ́á Aatana-wùn gbègó-mɛ̀ɛ̀bò yán bhà le. 10 Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: bhaamɛ̀ɛ̀ kpe ké bhi, àngle wàa wo wunlé kpáá Aatana nɛ̀. Kɛ́ àle-mɛ̀ɛ̀bò- Zuifu yemò’ Yesu pe gi láà àngle bhɛɛ gi kpáèa le. Mɛ̂ɛ’ wó kwɛi láà, àngle bhaamɛ̀ɛ̀bò go zaa gi àngbhà kpákpá dɔyèbò’ à tɔnɔ àa bhe láà à gá le. 11 A-lèè ké à bhà ke mɛ̂ɛ suu láà, wò àngle biin léta’ wo liang yooá le. Atoosiwo wo kwíilé-yɛ̀ɛ̀ kpe tó wi wo líílé-wʋ̀ʋ̀a, le táá-kɔ̀ɔ̀ yemò’ àa sɛ̀a láà, wò à gie bhaamɛ̀ɛ̀bò nɛ̀ le. Sée wò àle tó kɛ̀ɛ̀ kwɛi, ke wó nù wélé’ ye àng gi le. 12 Ale kɛɛ le àng lekinilèkini pe lee ye-mɛ̀ɛ̀ ke’ nuu àng kpe gi lii láà, é wɩɩ’ ye: Kɛlɛti-mɛ̀ɛ̀bò, kwéi gwílí’ kaleá, le ka bhɔ-kɔ̀ɔ̀’ yóyooá, le ka to bele peà ziàn lɛ́ile kwɛi le. Ká fʋ́ʋ́fʋ̀ʋ̀a, kɛ́ ke ka gwílé-wùn ké ka gɔ̀n kpókpóá. 13 Sée mɛ̂ɛ’ é à pe’ kwɛi láà, e mai-wùn’ pe’ lɛ́ɛ. Ale kɛɛ le an wɩɩ ma: í liè dɔ àng tà gilikígilikílé, é kɛ̂ɛ kwɛi ke kpɔ̀ Aatana lé-zòwɛ́ɛ́ sɛ̀- nù daa àng gwílé le. 14 Í à pe àng nɛ̀ ye: wòo naaà Zuifu-bòà dáinwʋʋpé ke bhà koo. È gò’ àle gi, wò gbanbò’ yaa ziàn ke è to bhaamɛ̀ɛ̀bò lesósó pe yaa-gbàn-a láà, í à pe àng nɛ̀ ye: wò káán àle tó bhà le. Atoosiwo mɛ̂ɛ’ wò gban yaa kwɛi láà, wo wo tɛɛ-zàà bɔyèa mai-wùn’ è go Aatana pé láà à tà. 15 Sée wúnyóo àa mɛ̂ɛ’ àng zowɛ́ɛ́ pé, àngle gban àa tó pɔnggepɔ̀ngge bhà. Kɛ́ mɛ̂ɛ’ wó wún gbègó-mɛ̀ɛ̀a, ke bian’ àng bhà láà, àngle gban- to pɔnópɔ̀nó bhà le. Atoosiwo bian ké àng yákii ni àng zowɛ́ɛ́ pé-lèè tó bhà mɔɔɔle do. 16 Mɛ̂ɛbò láà wo à pe wo biinlé wo: wole wó Aatana dɔn, kɛ́ wò wúnbò’ kɛɛ láà, àle to àng kpèi à dɔn-wùn bhà-kɔ̀ɔ̀a le. Mɛ̂ɛ suu’ wó kwɛi láà, wo tàsalayèa, le wò gbánngnɛ̀ go Aatana wʋʋ bhà, kɛ́ ke wàa mɔɔ à bhà ke wò wúnsɛ̀ do lefienɛ́ ke kɛɛ le.
21 Kɛ́ Aatana wʋʋ záázàà’ wò à pe, ke wò àbhà zaa gie mɛ̂ɛbò nɛ̀ à gá, ke è mɛ̂ɛ la láà, ile laá, í liè dɔ bhaamɛ̀ɛ̀bò tà àleá le. 2 À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, í à pe mɔaabò nɛ̀ ye: wò wo zowɛ́ɛ́ kún wo bhà. Wò bhɛɛ tó wo leng bhà. Ang yákii- tó dɔlɔ́yèa. È gò’ àle gi, wò tó gbaanyèa kpókpóá kelekelele kpɔ̀ Aatana lé-yè ni bhaamɛ̀ɛ̀bò lɔ̀ɔ̀ àng kɛɛyè gi, ke àng zowɛ́ɛ́ ké saayèa. 3 Í zí à pe lóoánbò nɛ̀ ye: àng táá-kɔ̀ɔ̀’ é bhaamɛ̀ɛ̀bò finibhà láà, wò à kɛ̂ɛ sɛ̀a ke è kún àng gá Aatana-à zaa tà. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, wòo tóà bhaamɛ̀ɛ̀bò pe-mɛ̀ɛ̀a. Wòo daaà zí wɩ̂ɩ miyè gɔ̀n nuanɛ̀ gi. Kɛ́ wò mai sɛ̀sɛ̀bò’ daa nɔ́ng yemò’ wó tuàn walá-mɛ̀ɛ̀bòa láà àng bhà le. 4 Wò kwɛ́nyɔnbò dɔ̂ɔ, ke wò woà gɔɔnbò ni woà náò-wùn kún kpókpóá. 5 Wò zí à pe àng nɛ̀ wo: àng yákii- tó dɔlɔ́yèa, ke wò tó kpɔ̀ wo lekini lé-nɔ̀ngbò ni kólósɛ̀-nɔ̀ngbòa, ke àng kɔɔ kpɔ́yè- tó àngbhà kwíle-gàlá bhà sɛ̀a, è gò’ bhi zí ke wò wún ma woà gɔɔnbò tà. Wò à kɛ̂ɛ kwɛi ke Aatana wʋʋ òo nù tó beleá bhaamɛ̀ɛ̀bò yáin. 6 È gò’ àle gi, í liè dɔ zuànnɛ́bò tà, ke àng lekini yákii- nù tó dɔlɔ́yèa wúnnówùnnó gi. 7 Kɛ́ í àle kɛɛà kwɛi, ke i lekini’ í daaii wúnsɛ̀ suu tó páipái kɛɛyènɛ̀ liélé bhà, ke mɛnó- nù à kɛɛ-lèè ye ile fɔ́ɔ́lé i gɔ̀n le. È gò’ bhi zí, i bhaamɛ̀ɛ̀bò dɔɔà wúnbò’ gá láà, à tó- tó wún tàpúú’ mɛ̂ɛ kpɔ́yè- mɔɔà tóá à lé àleá le. 8 Zowɛ́ɛ́ sɛ̀ dàà mɛ̂ɛ gwílé-wʋ̀ʋ̀’ à ke gò à pé-lèè àa bhe, è tó à lesósóá le. È tò’ kwɛi, le ko sàn- mɛ̂ɛbò’ àng kɛɛ láà, wàa yɛɛ ye ko bhà kɔɔkekɔ̀ɔ̀ke gi, le yɛ́ɛ- dɔ àng bhà le. 9 È gò’ zí àle gi, í à pe nuabò nɛ̀ ye: wò wo wunlé kpáá wo zàànbò nɛ̀ wúnnówùnnó gi, ke wò àng zòàwùnbò kɛ̂ɛ. Wòo àng wʋʋ góà kulu lé. 10 Sée wòo zí àng tàsíà. Wánglafila, wò wo bháa dɔ’ wo lɛ́ile, ke wò kólósɛ̀nɛ̀ kɛ̂ɛ kɔɔtókɔ̀ɔ̀tó gi, ke mɛnó-àng dɔn à bhà le. Wò à kɛ̀ɛ̀’ kwɛi, mɛ̂ɛ’ wò àng súnmagóà, àng tó ké bhɛɛ yaaà ko la-mɛ̀ɛ̀ Aatana-à zaawɛ́ɛ́’ ko à gie ziàn bhaamɛ̀ɛ̀bò nɛ̀ láà à bhà kɔɔtókɔ̀ɔ̀tó gi. 11 Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: Aatana’ gɛ̀ilɛ’ to’, ke é la-zàà lépolo’ bhaamɛ̀ɛ̀ tó páipái gɔ̀n láà, e à tàpolo’ púúá kpanggaale. 12 Aatana’ gɛ̀ilɛ’ to’ ko bhà láà, àle ko kólóii, ke kó ko kɔɔ gó yáángiègi wàà Aatana-wùn bhà-yè zì, ke bhaamɛ̀ɛ̀bò zowɛ́ɛ́- naa kpunglà zé-wùn yóyoobò’ à lé ziàn láà, kó zí ko bo à tóá le. Gɛ̀ilɛ do’ Aatana’ à to’ ko bhà láà, àle zí ko kolo, ke kó táásí yákiia mai-zàà tà tɩnggbɩɩle dɔkɔ̀ɔ̀ é à gi, ke kó bhɛɛ yaaii Aatana bhà le. 13 Sée à-lèè ké à bhà ke kó táásí mai-zàà tà kwɛi’ wo flúúlé, ke kó yáán tóii leekpɔ̀ɔ̀tili-wùn sɛ̀’ à gɔ̀n láà, à kɛ̀ɛ̀ ko nɛ̀-kwèèi- nuu bhɔà le. Atoosiwo à-kwèèi- bhɔ̀’, e tóà lee sɛ̀ kpɔɔ-kwèèiá, ke Aatana Kpáalàkpàà’ é ko la-mɛ̀ɛ̀ Yesu Klisi-a láà, àbhà mɛ̂ɛnɛ̀’ yaa à bhà. 14 Yesu Klisi do láà àle zí e lekini wunbílí nu’ ko-wùn gi, é kɛ̂ɛ kwɛi ke é nù ko tàboo, ke kó gó wúnyóo kɛɛyè tó páipái gɔ̀n nuanɛ̀ gi le. É e lekini nù- kwɛi, ke è bò’ bɔ́n góá ko bhà, ke kó nù yaa’ wo àbhà yaa gi kɔɔtókɔ̀ɔ̀tó gi, ke kó nù tó à zòà-lùuá, ke wúnsɛ̀sɛ̀bò kɛɛ-pài- tó ko tà le. 15 À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, i liangzɛà àng nɛ̀ kɔɔ’ gi, ke i àng bháa dɔà, ke i liè dɔà àng tà, àle lɛ́ɛ. Kɛ́ í à kɛ̂ɛ sɛ̀a, ke yɛnɛ- tó i wʋʋ lé, ke mɛngge òo yáángiègi waa i bhà.
31 È gò’ àle gi, í àng zʋʋ zana ke í à pe àng nɛ̀ ye: wò wo wunlé kpáá yáán tò lùu bhà-mɛ̀ɛ̀bò ni lùu wunlé-mɛ̀ɛ̀bò nɛ̀. Í à pe àng ye: wò wún ma àng tà, ke wò yaa wúnsɛ̀ suu tó páipái kɛɛ-yàn tà. 2 Wòo mɛngge tɔ́ sieà. Wò wo zowɛ́ɛ́ tó máimàia, ke wò sɛ̀ɛ̀kénɛ̀ guo bhaamɛ̀ɛ̀ tó lé, ke wò wʋʋ nɛ́ɛ́nɛ̀ɛ̀ lesósó’ pe àng nɛ̀ le. 3 Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: é nuu lii, ko lekini kwáá nuu wún dɔn-à. Kó nuu tólógikɛ̀ɛ̀-mɛ̀ɛ̀a. Kó nuu niyèa, le ko zowɛ́ɛ́’ nuu naaà wúnbò’ à lé láà, kó nuu à tó páipái gɔ̀n nuanɛ̀ gi, le kó nuu yànyànle dɔà à-wùn gi le. Ko gwílí ké nuu yóoá, le mɛ̂ɛbò sàn’ nuu ko kɛɛà àngbhà pɔɔn pé le. Bhaamɛ̀ɛ̀bò tà ké nuu sáláà ko gɔ̀n ko kɛɛ-wùn pé, le ko lesósó ko sàn’ nuu ko ké kɛɛà le. 4 Kɛ́ ko la-mɛ̀ɛ̀ Aatana-à kólósɛ̀nɛ̀ ni àbhà bhaamɛ̀ɛ̀ lɔ̀ɔ̀’ è à kɛɛ láà, é bo’ à tó lébhɔá ko nɛ̀ kpunglà dɔ̀ya, le kó la’ le. 5 Sée ko wɛ̀i bhɛ́iwɛ́ɛ́’ à kɛɛ’, le é ko la láà à wo’ le. Òo tó ye kó à zòàwùnbò’ kɛɛ’, le kó la’ à-wùn gi le. Kɛ́ é ko kpɔ́ dɛ́ɛ’ wo’, ke kó à gi-zùlù wo’, ni Waa Zaazaa’ ko gálá’ wo’, ke kó tó bhaamɛ̀ɛ̀ dɛ́ɛá kwɛi láà, àle tóyèa ko la-kɔ̀ɔ̀ láà à gá le. 6 Aatana’ ebhà Waa Zaazaa láà à giè- ko la-mɛ̀ɛ̀ Yesu Klisi’ à kwenglé, le é ko lɔ̀ɔ̀kɛɛ’ à gá gbanggbaale le. 7 Sée é bo’ gɛ̀ilɛ tóá lɩ́ɩ́ sɛ̀ɛ̀ ko bhà-yèa, le é Waa Zaazaa nu’ ko nɛ̀ kwɛi, é kɛ̂ɛ kwɛi ke leekpɔ̀ɔ̀tili-sànma’ é à yaayèa ko gɔ̀n sii’ àa yɛn à gá, ke kó ko yáán tóii à kɛɛyè gɔ̀n láà, ke kó nù bhɔ àle sɔlɔ-mɛ̀ɛ̀ gi le. 8 Wʋʋ láà, mai lekinilèkini’ à gá le. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, án à pé ke í gbaan à gi kelekelele, ke mɛ̂ɛ’ wó wɩ́ɩ́yèa Aatana-wùn bhà láà, àng tó- wo bháa dɔ, ke wò wúnsɛ̀ kɛɛyè kún wo níiá, ke wò à-fààn yaa. Wún’ é sɛ̀a ke à tɔnɔ’ bhaamɛ̀ɛ̀bò bhà, àle lɛ́ɛ. 9 Kɛ́ wún gbègò tàmaa bhà-yèbò oo, ni mɛ̂ɛ bhɛ́mabò bhɛɛ lénúnúyèbò oo, ni línaa waayèbò oo, ni ké kùn Aatana-à tɔ́ng-wùn tà-yèbò láà oo, í kpɔ́ àle tóá. Atoosiwo bhiábhiá gi-wùnbò’ à tɔnɔ àa bhe, à lesósó’ lebhà lɛ́ɛ. 10 Mɛ̂ɛ’ è legilizi pééà à gi e saa yàà Aatana wʋʋ lé-yèa láà, í liè dɔ à-mɛ̀ɛ̀ tà gɛnyààn do ɛ́ɛ́n piilɛ sínmáá líe fɔ́ɔ́lé. Òo à mà’ laá, ke í nuu káán-à à-mɛ̀ɛ̀ bhà. 11 À gàn- tó i yàànlé ye: mɛ̂ɛ’ é à kɛɛii kwɛi láà, ke àle’ káán’ wo Aatana-à zaa dɔɔyè bhà, le é wúnyóo kɛɛii, le é e leng zɛii lɩ́ɩ́á lɛ́ɛ. 12 È gò’ àle gi, Alitɛma ni Tisiki’ wó zé é, an àng gi dini bɔà i nɛ̀ tée’ gi, í dɔ gbáágbààa ke í nu zólé, ke í n ta Nikopoli. Atoosiwo án à yaayèa n zʋʋ pé ma: an níní waa bha láà à kɛɛà bhi’ wo le. 13 Í i gi tó kpókpóá ke tɔ́ng gò kéi-mɛ̀ɛ̀ Zenasi ni Apolo’ wó lóii táá gi láà, í wʋʋ kpɔ́ àng bhà tiàànle, ke pɔngge òo lísawo àng gɔ̀n zaalé. 14 A-lèè ké à bhà ke ko leng pe mɛ̂ɛbò lekini wò wo dɔɔ wúnsɛ̀ kɛɛyè bhà, é kɛ̂ɛ kwɛi ke legilizi bhà-wùn ye’ é zólé-wùn-a, wò à yáán bhɔ. Wò à kɛ̀ɛ̀’ kwɛi, le àng tɔnɔ- to Aatana-à zaa tà le. 15 Mɛ̂ɛ’ wó n pé zé, àng tó páipái ké wɩɩ wo: wéé wɩ́ɩ́ i bhà. Ko lɔ̀ɔ̀- zí mɛ̂ɛ páipái’ àng kɛɛ kpɔ̀ Aatana lé-zàà tà ka pé bhi láà, ko leng kwéé wɩ́ɩ́ àng tó bhà. Aatana- dɔ gbáágbààa ke è gɛ̀ilɛ tó kanó páipái ka bhà.