WƆLƆM

WƆLƆM

¹ Nle Yesu Klisi-à gùá-mii Pɔli’ Aatana’ n leeyèa, ke é n yaayèa ebhà táá-mɛ̀ɛ̀a, ke án nù wúnsɛ̀’ è go à pé láà à-nàà kpɔ́, nle án sɛ́ikwɛ́ é à bɔii à pe gi-mɛ̀ɛ̀ páipái’ ká Wɔlɔm kanó ka nɛ̀ le. ² Aatana’ wúnsɛ̀’ à kɛɛ-nàà kpɔ’ láà, e à to’ liélé dɔ́ɔ́n-á, le é à pe’ e wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀bò nɛ̀ fɔ́ɔ́lé lii ye: é à kɛɛà, le wó à bɛɛnzɛ’ àbhà sɛ́ikwɛ́ gi le. ³ Sée an àbhà nâa sɛ̀’ kpɔ láà, à gbe Yesu Klisi’ é koà Gwilinɛ Kpáa-á, àle-wùn’ à gá le. Ko à sì’ bhaamɛ̀ɛ̀bò pe-zàà-le pé, ke gwilinɛ Davi ginɛ́’ Yesu Klisi láà à gá le. ⁴ Kɛ́ é go’ Aatana pé kɔɔ’ gi, ke àbhà Waa Zaazaa ké à gi láà, ko à gànnù àle bhà ko: Aatana’ à gbe’ à gá le. Sée é gó’ wo’ gɔɔ̀le ke è zana Aatana bháa bhà láà, àle to’ à tò à gbeá-yè láà à tàpòlò ko nɛ̀ kpangkpangle-kɔ̀ɔ̀a le. Nâa sɛ̀’ an à kpɔ láà, è zin wún’ bhà, àle lɛ́ɛ. ⁵ Gwilinɛ Yesu do láà àle gɛ̀ilɛ tóyèa n bhà, le Yesu’ n yaayèa ebhà táá-mɛ̀ɛ̀a le. Sée é n yàà kwɛi, ke án àbhà liangzɛ’ wo lùu tó páipái gi-mɛ̀ɛ̀bò nɛ̀, ke wò wún ma à tà kpɔ̀ à lé-yèa, ke à tɔ́- nù bhɔ le. ⁶ Wɔlɔm-mɛ̀ɛ̀ yemò’, Yesu Klisi’ ka leeyèa, ke ká wɩ́ɩ́yèa à wʋʋ bhà láà, ka lekini ká zí kpɔ̀ à lé-mɛ̀ɛ̀bò láà àng bhɛɛ gi. ⁷ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, Wɔlɔm-mɛ̀ɛ̀bò’ ka lɔ̀ɔ̀- Aatana kɛɛ, ke é ka leeyèa, ke é zí ka yaayèa ebhà yaa gi kwɛi láà, an sɛ́ikwɛ́ é à bɔii kale ka nɛ̀ le. Án wɩɩ ma: ko nɛ Aatana ni koà Gwilinɛ Yesu Klisi’ bhe, wò dɔ gbáágbààa ke wò gɛ̀ilɛ tó ka bhà, è zí gò’ bhi ke wò ka zowɛ́ɛ́ niidaa tɔ̀kpɛ́tɔ̀kpɛ́lé. ⁸ Sánni án ló n liélé, má n nɛ Aatana wánglegò kanó páipái ka-wùn gi-wʋ̀ʋ̀ kpɔ́ Yesu Klisi kwenglé. Atoosiwo ka kpɔ́yè’ é Yesu lé kelekelele láà, à-wʋ̀ʋ̀ ké maanáyèa lúyáán tà lɛnólɛ̀nó gi. ⁹ An bhàiwo Aatana zì kɔi dolodolo, án zí bhàiwo kanó ka-wùn gi. N zʋʋ àa gó àle-wùn-a gbonggbongle. Aatana’ an à lɔ̀ɔ̀kɛɛ n sɔbhɛɛ bhà, ke án lóii à gbe-wùn-nàà sɛ̀ kpɔ́á láà, àle n séeá àle gi le. Máá bele peii. ¹⁰ Án bhàiwo Aatana zì, ke è dɔ gbáágbààa ke è wɩ̀ɩ̀’ à bhà, ke è zaa lépóló n gɔ̀n, ke án lò zin-i ka lià-lèè ye tò. ¹¹ Atoosiwo yáánpà ka bhà lɔ̀ɔ̀’ n kún bɩ́bɩ́lé, ke án nu nà Aatana-à bhɔ̀ɔ̀nɛ̀a ka nɛ̀, é kɛ̂ɛ kwɛi ke ka gɛɛn- nù sɛ́ɛ́ kún àbhà zaa tà. ¹² Kɛ́ òo tóà ka gi ye: an nuii ke n lengdo nle án ka zʋʋ gbaan le. Wánglafila, an tò’ wàà ka lià-pɔ̀ɔ̀n-a, an nuii kwɛi ke kó ko ké zʋʋ gbaan’ wo ko nà kanù ko tó’ wo wúnngdo bhà, ke ko kpɔ̀ à lé-mɛ̀ɛ̀ ké do láà à-wùn gi le. ¹³ N laànɛ́bò, án à pé ke è tó ka yàan ka: n zìn lò bhɔi ka lià-wùn sɔ́nɔ́góà n zowɛ́ɛ́ pé lɔ̀ɔ́ àa tenglé. Kɛ́ n ló-wùn’ gbaan’ gó’ woà à bhà lii, àle tenglé’ bhe le. Sée án woo à pé ke án ló ka lià kwɛi, ke an bháála’ kɛɛà ka kpe gi láà, à tɔnɔnɛ́ ke- nù tó’ wo ka bhà, ye à tɔnɔ’ tóyèa Yesu pe gi-mɛ̀ɛ̀ bhɛ́ibò’ wàa Zuifu-a àng bhà kɔi láà à nɛ̀ le. ¹⁴ Atoosiwo mɛ̂ɛ’ wò Gɛlɛki-wʋ̀ʋ̀ ma ni mɛ̂ɛ’ wàa à ma oo, mɛ̂ɛ’ wò sɛ́ikwɛ́ dɔn ni mɛ̂ɛ’ wàa à dɔn oo, Aatana wʋʋ pè àngle tó páipái nɛ̀-kpàn’ n lé le. ¹⁵ Pɔɔn- à kɛɛ ke lò àbhà nâa sɛ̀ láà à kpɔ́i mɛ̂ɛ’ ká Wɔlɔm ka lekini ka nɛ̀ lɔ̀ɔ̀’ n kɛɛii fʋʋʋle kwɛi, àle lɛ́ɛ. ¹⁶ Máá yɛ́ɛ kɛɛ nâa sɛ̀’ è go Aatana pé láà à kpɔ̀ bhaamɛ̀ɛ̀bò tó nɛ̀-wùn-a. Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: Aatana bháa ké nâawʋʋ láà à gi, ke mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ’ wò wɩ́ɩ́à à-wùn bhà, wò to Zuifu-bò lefɔ́ɔ́léá oo, wò to zí mɛ̂ɛ bhɛ́ibòa oo, àng tó- la àle bhà le. ¹⁷ E kwɛi maiá. Aatana- wúnnó gòkéigo kɔɔ’ gi, mɛ̂ɛ- à-lèè yè nâa sɛ̀ láà àle bhà le. Atoosiwo Aatana- lɩ́ɩ́ sɛɛ’ wo mɛ̂ɛ bhà láà, à tó- sì mɛ̂ɛ kpɔ̀ à lé-yè lengdo’ à bhà le. Ale kɛɛ le à bɛɛn’ zɛyèa àbhà sɛ́ikwɛ́ gi wo: Mɛ̂ɛ ye’ è kpɔ́à Aatana lé, è lɩ́ɩ́ sɛɛà àle-mɛ̀ɛ̀ bhà, le è la le. ¹⁸ Mɛ̂ɛ’ wàa súó Aatana gɔ̀n, ke wò àbhà mai-wùn daa wo gɛɛn wala wúnyóo kɛɛyèa láà, Aatana’ é lɔngwɛ́ɛ́ gi, à lààwùn’ àng pé, e mɔ̀nglé kpangkpangle. È wún kpɔ̀ àng tà àle gi le. ¹⁹ Atoosiwo à leng dɔ̀kɔ̀ɔ̀ ye’ bhaamɛ̀ɛ̀- mɔɔà àle dɔn-á, àle tó-nàà ké àng yàànlé kpákpálé. Aatana lekini’ à tàpolo’ àng nɛ̀ púúá kpanggaale le. ²⁰ À lekini’ kɔɔ’ gi, mɛngge àa yáánpáyèa àle bhà maiá. Kɛ́ é pɔɔnbò’ daa’ à zigó gi, ke é tuàn bhe tenglé láà, mɛ̂ɛ-à-lèè yè àle bhà kpákpálé wo: Aatana ké bhe, le àbhà kpókpónɛ̀ nààlé àa tó, le à kɛɛ-wùn tó páipái tò sɛ̀a-yè mɔ̀ɔ̀kiá àa zí bhe le. ²¹ A-wùn gi, mɛ̂ɛ’ wàa súó Aatana gɔ̀n láà, àng kpèi à gi-wʋ̀ʋ̀ àa bhe koo. Atoosiwo wo Aatana dɔn’, kɛ́ wòo bhɛɛ yaa à bhà bhɛɛ yàà Aatana bhà-kɔ̀ɔ̀ leng gi, le wòo ni à wángle lefienɛ́ gó le. A-wùn gi, mai tó ké niyèa àng gɔ̀n, àng yákii àa bhe koo, le àng zowɛ́ɛ́’ túúwoyèa wún gi le. ²² Angle-mii’ wó nuu tɔ́ kún-à wúndɔnyè tà láà, wó nù- tói pɔàin-mɛ̀ɛ̀bò’ gá, ²³ le Aatana Kpáalàkpàà leng’ àa ga gbonggbongle láà, wó kɔɔ góyèa àle zì le. Bhaamɛ̀ɛ̀bò’ wò ga láà oo, ni maanɛ́bò ni wiibò ni sáaá-pɔ̀ɔ̀nbò’ bhe oo, wò àngle nai yányèa, le wó à dɔyèa Aatana leng láà à gbóló gi le. ²⁴ Aatana- e kɔɔ káányèa àng lé àle-wùn gi, ke àng zowɛ́ɛ́- naa yáindɔ-kɔ̀ɔ̀ yóyoobò’ lé láà, wò à gi-wùn kɛ̂ɛ, ke àng lesósó wò wo lekini lédalá wo ké finibhà le. ²⁵ Angle do láà àngle wó mai-wùn’ è go Aatana pé à gáláyèa bele gi, le wò suo Aatana daa-pɔ̀ɔ̀nbò-le gɔ̀n, le wò àle lɔ̀ɔ̀kɛɛ, kɛ́ le wò Aatana leng’ é pɔnó daa-mɛ̀ɛ̀a láà àle to le. Sée Aatana láà àle lengdo’ bhe le. A-lèè ké à bhà ke mɛ̂ɛ- àle wánglegó kweetókwèètóá, ke è tó à pe tó-kɔ̀ɔ̀a le. Amiina. ²⁶ Ale kɛɛ le Aatana’ e kɔɔ káányèa mɛ̂ɛ’ wàa súó à gɔ̀n láà àng lé kwɛi, ke yɛ́ɛ-wùnbò’ à-pài’ àng tà, wò nù àle kɛ̂ɛ wo wɛ̂ɛá do le. Angbhà nɔ́ngbò ké bo wo leng nù woà gɔɔnbò nɛ̀-wùn-a, le àng lesósó- lo lìì waai wo ké bhà le. ²⁷ A-kɔ̀ɔ̀ do láà à gi, miɔnbò lekini ké zí bo yìì woà nɔ́ngbò pé-wùn-a, le àng lesósó dàà wo ké tà-pài- wala àng gi, le wò yɛ́ɛ-wùn kɛɛ wo kéá le. Mai suu’ é niyèa àng gɔ̀n kwɛi láà, àle gi-wùn- kɛɛ àng gá ziàn, le wò à-lèè ye wo lekini bhà le. ²⁸ Wòo wɩ́ɩ́’ wo tò Aatana dɔn-zàà tà-wùn bhà láà, Aatana-e kɔɔ káányèa àng lé kwɛi àle-wùn gi, ke àng wunbílí gi- sie, ke wò wúnbò’ àa kɛɛ-wùn-a láà à kɛ̂ɛ le. ²⁹ Ale kɛɛ le wúnyóo suu tó páipái kɛɛ lɔ̀ɔ̀’ àng payèa le. Ang gwílí ké yóoá. Ang zowɛ́ɛ́ ké dɔ wélé bhà bháalé, le wò wɛ̀i-wùn lesósó kɛɛ wo bhá-bhààmɛ̀ɛ̀bòa le. Yóonɛ̀ káán-zòwɛ́ɛ́ lengdo’ àng gwílé le. Wo bhaamɛ̀ɛ̀ zɛ, wo línaa waa, wo kèlèlenggi kɛɛ wo bhámò gɔ̀n, wo kpɔ gbá gi wo ké gɔ̀n. ³⁰ Wo wo bhámò pe, le wò belebelebò naa àng bhà le. Aatana sàn ké àng kɛɛ, le wò wo légiètà-wʋ̀ʋ̀bò pe le. Wo wo lekini butolo, le wò wo lekini bhɔ́i dɔ sɛ́ɛ́kɔɔn-á le. Wúnyóo kɛɛyè ké yaa àng kɔɔ tà kpɛ́kpɛ́kpɛ̀kpɛ̀a. Wàa wún ma wo kpɔ́-mɛ̀ɛ̀bò tà, ³¹ le liè ma-gwìlìkààn àa àng bhà le. Wàa tó wʋʋ do tà. Wàa wo lekini pé kwíle-mɛ̀ɛ̀bò lefienɛ́-zʋ̀ʋ̀gɔ̀ɔ̀n sí, sée mɛnggemɛ̀ngge wɛ̀i àa àng kɛɛ. ³² Aatana yéè wún’ kpɔ́ wúnbò’ kwɛi láà à kɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò tà, wo à tó dɔn kpákpálé, kɛ́ àle tó gi, wo wúnbò láà à kɛɛ, le è gò’ bhi zí le wò à kɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò tó zi yaa le. Sée Aatana lààwùnbò’ bhaamɛ̀ɛ̀ pé, à lesósó’ lɛ́ɛ.

¹ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, í mɛ̂ɛ suu óó suu’ gá, ile-mii’ i dɔ i bhámò pe sɔng bhɛɛ tà láà, i kpèi à gi-wʋ̀ʋ̀ àa bhe. Atoosiwo i àng sɔng gɔɔn wúnbò’ gi ziàn láà, i lekini i zí àle kɛɛ le. É tò’ kwɛi, ke i mɛnó ka pe sɔng’ gɔɔn-ii do lɛ́ɛ. ² Sée à gàn ké ko yàan ko: Aatana- wún kpɔ̀’ wúnyóo suubò láà à kɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò tà, ke à kpɔ̀ àng tà-lèè’ à gá maiá le. ³ Kɛ́ ile-mii’ i dɔ wúnbò láà à kɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò sɔng bhɛɛ tà, ke i leng i sée à kɛɛ ye àng nɛ̀ láà la ò, e i gi ye: ile ké laà Aatana yéè wún’ kpɔ́ àng tà láà à gɔ̀n è? ⁴ Tààn Aatana kóló kpáalàkpàà’ é sɛɛii i bhà, ke é e zowɛ́ɛ́ saaii i pé, ke é zin’ i-gbà bun-à liilììlii láà la ò, e i gi ye: àle ke àa pɔnggeá è? Tààn yáá zí à gànnu ye: Aatana- gɛ̀ilɛ sínmasìnma láà à tóii i bhà kwɛi, ke í nù kɔɔ gó’ wo i sɔng lé la è? ⁵ Kɛ́ i tóló gi ké kɛɛ bháalé, le yáá wɩ́ɩ́ i zowɛ́ɛ́ seelá-wùn bhà le. A-wùn gi, Aatana yéè wún’ kpɔ́ i tà, i à lesósó-gbà lúii à gá ké tà i leng gwenglé lɛ́ɛ. Aatana- bhaamɛ̀ɛ̀ gíla kpáa’ woà, ke mɛnó- à gànnuà wo: mai ké à pé láà, à-kwèèi- bhɔ̀’, le wún láà è kpɔ i tà le. ⁶ Atoosiwo à-kwèèi láà è bhɔ̀’, è mɛnó ni pe dɔ̀lèè góà à gó lià àng kɛɛ-wùn’ bhà le. ⁷ Mɛnggoò’ bhi, àng kɔɔ ké to wúnsɛ̀ kɛɛyè bhà kelekelele, le wò mɛ̂ɛnɛ̀ ni tiàànlenɛ̀ ye’ àa kpunglà zé peá ni sii’ àa yɛn à kɛ̀ɛ̀ Aatana pé-lèè guo le. Aatana- sii láà à nuà àle-mɛ̀ɛ̀bò nɛ̀ le. ⁸ Kɛ́ mɛnggoò’ bhi zí, gbánngnɛ̀ gó-zòwɛ́ɛ́’ àngle gwílé, le wò bo Aatana-à mai-wùn-leá, le wò wo leng daa wúnyóo kɛɛyè gɔ̀n nuanɛ̀ gi le. Aatana- dolo’ woà àle-mɛ̀ɛ̀bò bhà, le è wún kpɔ àng tà le. ⁹ Mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ’ wó wúnyóo kɛɛ-mɛ̀ɛ̀-leá kwɛi, àngle tó- daaà zowɛ́ɛ́kpàin ni yáingbɔɔn’ gi le. À zi- góà Zuifu-bò lefɔ́ɔ́lé’ àng tà, le è nuu daaà mɛ̂ɛ bhɛ́ibò-le tà le. ¹⁰ Kɛ́ mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ’ wó zí wúnsɛ̀ kɛɛ-mɛ̀ɛ̀-leá, Aatana- àngle gbaà mɛ̂ɛnɛ̀’ gá, le wò to tiàànle, le àng zowɛ́ɛ́ nii- daa le. À leng zi- góà zí Zuifu-bò lefɔ́ɔ́lé’ àng tà, le è nuu daaà nàa mɛ̂ɛ bhɛ́ibò tà le. ¹¹ Atoosiwo mɛ̂ɛ- dɔ̀’ lɩ́ɩ́-tèng bhà Aatana zué, yàa mɛngge gaa à-mɛ̀ɛ̀ wɛí-lèè-le bhà. ¹² Sée bhaamɛ̀ɛ̀ yàkɔi piilɛ’ bhi, àngle wó é: Aatana-à tɔ́ng’ Moizi’ à dɔ’ Zuifu-bò nɛ̀ fɔ́ɔ́lé lii láà, mɛ̂ɛ’ wàa à dɔn, wo bhi, le mɛ̂ɛ’ wò à dɔn, wó zí bhi le. Mɛ̂ɛ yemò’ wàa à dɔn, àngle wò wúnyóo kɛ̀ɛ̀’, wò wo pe ló’ woà pailé láà, àle àa tóii Aatana-à tɔ́ng sie-wùn-leá. Kɛ́ mɛ̂ɛ yemò’ wò wúnyóo kɛɛ, ke Aatana-à tɔ́ng ké àng tóló gi láàá, tɔ́ng láà àle àngle zɛà lɩ́ɩ́á le. ¹³ Atoosiwo mɛ̂ɛ’ wò Aatana-à tɔ́ng kun láà, Aatana- lɩ́ɩ́ sɛɛà àle-mɛ̀ɛ̀bò bhà le. Kɛ́ mɛ̂ɛ’ wò wo tóló-le lengdo dɔ tɔ́ng- wʋʋ’ pe à bhà, ke wàa à gi-wùn-le kɛɛ láà, Aatana àa lɩ́ɩ́ sɛɛii àngle bhà. ¹⁴ Sée mɛ̂ɛ’ wàa Zuifu-a láà, Aatana-à tɔ́ng-le àa nuu dɔyèa àngle nɛ̀ woo. Kɛ́ sée wún’ tɔ́ng láà à gi, wó à kɛɛà tée’ gi wo lekini tà, ke mɛngge-le àa tɔ́ng láà à lébanyèa àng bhà laá, ke a tó ye wò Aatana-à tɔ́ng dɔyè’ gá wo lekini nɛ̀ le. ¹⁵ Mɛ̂ɛ- à-lèè yè àle bhà wo: Aatana-à tɔ́ng- wún’ pe láà, à bɛɛn ké zɛyèa àng zowɛ́ɛ́ pé, le àng lekini zowɛ́ɛ́- zí à pe àng nɛ̀ le. Ale kɛɛ le àng zowɛ́ɛ́- àng zɛ lɩ́ɩ́á wúnnggoò gi ziàn, le è zí àng bhàwùn pe à kemò gi le. ¹⁶ Kɛ́ Aatana- Yesu Klisi’ yaayèa ke è bhaamɛ̀ɛ̀bò zowɛ́ɛ́ pé-wùn tó gòkéigó leekpɔ̀ɔ̀tili gi, ke è àng bhàgilawo à-wùn gi le. Bhaamɛ̀ɛ̀ zʋʋ pé-wùnbò tó páipái- woloà kpunglé àle-kwèèi le. Wúnsɛ̀’ è go Aatana pé, ke án lóii à-nàà kpɔ́á láà, àle ke’ zí lɛ́ɛ. ¹⁷ É tò’ kwɛi la ò, le ile-mii’ i i tɔ́ kun i tò Zuifu-a-yè tà láà wɛ? I zʋʋ ké to Aatana-à tɔ́ng gi. Í i tɔ́ kun Aatana-wùn tà. ¹⁸ Í à zòàwùn dɔn. Í Aatana-à tɔ́ng kalang kɛɛyèa. Wún ye’ é kɛɛ-wùn-a, í à tó gòkéi dɔn kpákpálé. ¹⁹ Wò mɛ̂ɛ dɔɔ wʋʋ’ bhà, ke wò mai-zàà gie mɛ̂ɛ nɛ̀, à tó bɛɛn ké i tà Aatana-à tɔ́ng-sɛ̀ikwɛ́ gi. Ale kɛɛ le i i leng to zaa gò yánwiliá-mɛ̀ɛ̀a le. Í i leng to mɔ̀ng màà mɛ̂ɛ’ wó wo yán tíibhà àng tà-mɛ̀ɛ̀a, í zí i leng to mai dàà tàmaa-mɛ̀ɛ̀bò bhà-mɛ̀ɛ̀a, le i zí i leng to mɛ̂ɛ’ wàa wún dɔn àng sɔ̀ɔ̀nlé-mɛ̀ɛ̀a le. ²¹ Ile-mii’ i bhaamɛ̀ɛ̀ bhɛ́ibò dɔɔ kwɛi láà la ò, mɛɛ kɛɛ le yáá sée i lekini-le dɔɔ le? ²² Í kuanwo-liè dɔà, ke ile ké kuanwoii wà! Í zùàkɛɛ-liè dɔà, ke ile ké zùàkɛɛii wà! I tà’ sáláà yowɛ́ɛ́ gɔ̀n, ke í lóii pɔɔn wóói yo-kwìle wà! ²³ Í tɔ́ kún-à Aatana-à tɔ́ng tò sɛ̀a-yè tà, ke í bhɛɛ góii Aatana bhà àbhà tɔ́ng sieyèa wà! ²⁴ Ale kɛɛ le é bɛɛnzɛyèa Aatana-à sɛ́ikwɛ́ gi wo: Mɛ̂ɛ’ wàa Aatana dɔn láà, wò à tɔ́ màà biin gi ziàn Zuifu-bò kale ka-wùn gi le. ²⁵ È gò’ àle gi, Zuifu-bò ko ko tɔ́ kun ziàn koà lò gbùé-yè’ tà láà, è tò sɛ̀a ke ko Aatana-à tɔ́ng’ kún-ii le. Kɛ́ mɛ̂ɛ’ í tɔ́ng láà àle sieii, ke ibhà lò gbùé-yè’ tó ye tò soiá-yè nɛ̀. ²⁶ A-kɔ̀ɔ̀ do láà à gi, mɛ̂ɛ’ òo ló gbùé, kɛ́ ke e tɔ́ng kun la ò, ke è tuàn soi’ gá koo láà la è? Ke à-mɛ̀ɛ̀ òo tó-le wo gò gbùé-mɛ̀ɛ̀a láà wo è? ²⁷ Ile-mii’ í góyèa gbùé, ke í Aatana-à tɔ́ng kalang kɛɛyèa, kɛ́ ke yáá à kún láà, ka ni mɛ̂ɛ’ òo ló gbùé kpunglà zé, kɛ́ ke è Aatana-à tɔ́ng kun láà, ka wàà’ Aatana zué kiá la ò, mɛ̂ɛ’ òo ló gbùé láà, yàa i zɛii lɩ́ɩ́á è? ²⁸ A-wùn gi, mɛ̂ɛ’ é Zuifu-a e zowɛ́ɛ́ pé, ke àle Zuifu lengá le. È tò’ kwɛi, ke àle Aatana zòà-mɛ̀ɛ̀ lengá le. Kɛ́ wò mɛ̂ɛ’ à tò Zuifu-a-lèè ye à kwîi-le lengdo bhà láà, ke àle àa Zuifu lengá. Mɛ̂ɛ’ é zí gò gbùé-mɛ̀ɛ̀ lengá, àle àa à kpɔ̂ɔ’ mɛ̂ɛ’ à bhà àleá. Kɛ́ mɛ̂ɛ’ à zowɛ́ɛ́’ góyèa gbùé, ke àle gò gbùé-mɛ̀ɛ̀ lengá le. Sée zowɛ́ɛ́ suu’ kwɛi láà, Waa Zaazaa lengdo’ mɔɔ à daaá mɛ̂ɛ gwílé le. Aatana-à tɔ́ng’ wò à dɔ mɛ̂ɛ nɛ̀ ziàn láà, àa mɔɔ mɛ̂ɛ zowɛ́ɛ́ tóá kwɛi-le bhà. Mɛ̂ɛ’ é Zuifu lengá kwɛi láà, yàani bhaamɛ̀ɛ̀bò-le wòo à wánglegó, kɛ́ Aatana-le ké à-mɛ̀ɛ̀ wánglegóà.

¹ È tò’ àlei kwɛi, ke tò Zuifu-a-yè tɔnɔ’ nu’ tói mɛɛá le? Ɛ́ɛ́n ke àng lò gbùé-yè láà à leng tɔnɔ’ nu’ tói mɛɛá le? À tɔnɔ ké kpáa-leá kɔɔtókɔ̀ɔ̀tó gi. ² À tɔnɔ fɔ́ɔ́lé’ bhe, àle Aatana’ e wʋʋ kpɔ́’ wo’ Zuifu-bò bhà láà à gá le. ³ É tò’ àle gi kwɛi, ke àng kemò’ káán’ wo’ Aatana wʋʋ bhà láà la ò, Aatana leng- góà zí e pe-wʋ̀ʋ̀ tà àle-wùn gi la è? ⁴ Àbin ké bhe. Wánglafila, à-lèè ké à bhà ke mɛnó- à gànnu wo: Aatana yʋ́ʋ́’ à gá, le bhaamɛ̀ɛ̀bò kó kɔi dolodolo mɛnó ko bele pe le. È bɛɛnzɛyèa kwɛi’ wo Aatana-à sɛ́ikwɛ́ gi wo: Aatana, à-lèè ké à bhà ke mɛnó- à gànnu i wʋʋ bhà wo: i yʋ́ʋ́’ à gá le. A-lèè ké à bhà zí ke wò à pè’ wó i kɛɛ-wùn gó kéi, è tó ile i pe bhà le. ⁵ Kɛ́ è tó-le wò’ ke mɛ̂ɛ- Aatana-à lɩ́ɩ́ tò sɛ̀a-lèè yè bhaamɛ̀ɛ̀bò ko pe lɩ́ɩ́ tò yóoá-yè’ à bhà la ò, mɛ̂ɛ- àle peà lɔ àle gi tò? Ko à pe’ woà àle gi ko: Aatana- wún kpɔ̀’ ko tà, ke è lɩ́ɩ́ yóo’ góii ko bhà la è? An woo à pè’ kwɛi, ke an n pe pe woii bhaamɛ̀ɛ̀bò pe yákii’ gá le. ⁶ Kɛ́ àa kwɛi, Aatana àa lɩ́ɩ́ yóo kpɔ́ gbonggbongle. Tààn é woo nù lɩ́ɩ́ yóo kpɔ́à la ò, ke e woo mɔɔà lúyáán tó bhàgila kpáa láà à woá è? ⁷ È zí tò’ ke koà bele-wùn láà àle Aatana-à mai-wùn daa kpunglà, le è Aatana tɔ́ bhɔ la ò, mɛɛ kɛɛ sée le Aatana’ tuàn wún kpɔ́à ko tà ko wúnyóo kɛɛ’ wo láà à-wùn gi àlei le? ⁸ È tò’ àleá la ò, mɛɛ kɛɛ le kwáá à pe ko: kwàa wúnyóo kɛɛ, ke à lé- nù yaa à sɛ̀ tà le? Sée mɛnggoò ké n yàngbha waa ziàn kwɛi maiá, le wò wɩɩ wo: nle án wʋʋ suubò láà à pe ziàn le. Ale kɛɛ le an wɩɩ ma: Aatana- wún kpɔ̀’ mɛ̂ɛ suu láà àng tà, ke à-lèè’ à gá le. ⁹ Kɛ́ an wúnbò láà àle tó pè’ kwɛi la ò, ke lɔ tò? Ke án wɩɩ ma: Zuifu-bò ko fìla’ gá mɛ̂ɛ’ wàa Zuifu-a àngle bhà la è? Yàa kwɛi gbonggbongle. Atoosiwo má woo bo à peá fɔ́ɔ́lé kpákpálé ma: è to Zuifu-a oo, è to mɛ̂ɛ’ wàa Zuifu-a àng gá oo, bhaamɛ̀ɛ̀-le tó páipái ké wúnyóo kɛɛyè gɔ̀n nuanɛ̀ gi. ¹⁰ Ale kɛɛ le é bɛɛnzɛyèa Aatana-à sɛ́ikwɛ́ gi wo: Wúnsɛ̀ kɛɛ-mɛ̀ɛ̀ àa bhe, à-mɛ̀ɛ̀ do lefienɛ́ àa bhe sɛ́ɛ́wɛ́ɛ́ tà. ¹¹ Wún dɔn-mɛ̀ɛ̀ àa bhe. Aatana-à zaawɛ́ɛ́ guo-mɛ̀ɛ̀ àa bhe. ¹² Mai ké niyèa mɛnómɛ̀nó gɔ̀n, le mɛnó páipái wunbílí gi’ sieyèa le. Mɛnggemɛ̀ngge àa wúnsɛ̀ kɛɛ. A-mɛ̀ɛ̀ do lefienɛ́ àa bhe. ¹³ Bhaamɛ̀ɛ̀bò láà àng líílé-wʋ̀ʋ̀ ké mɛ̂ɛ gɛɛn daa zaa gi. Ang nɛɛ́ɛ́’ é àng líílé láà e bhɔ́ɔ́bhɔ̀ɔ̀a. Wʋʋ’ è wolo àng biinlé, e ye mɛɛ bhàbhá nɛ̀. ¹⁴ Ang kpíní ké payèa lángga dàà mɛ̂ɛ pé-wʋ̀ʋ̀ lí yóyoobòa. ¹⁵ Ang gɛɛn ké fiáfiàa àng wala lò bhaamɛ̀ɛ̀ zɛi-yè bhà. ¹⁶ Ang gie-gbòlò’ lee óó lee’ à gi, wò wún sie’ wo bhi-le tó bhà, le wò wɛ̀i-wùn kɛɛ bhaamɛ̀ɛ̀bòa le. ¹⁷ Wàa bhaamɛ̀ɛ̀ tò ké nɛ̀ sɛ̀a-kɔ̀ɔ̀ dɔn. ¹⁸ Sùò Aatana gɔ̀n-yànwɛ́ɛ́ àa àng wɛ̂ɛ bhà. ¹⁹ Sée à gàn ké ko yàan ko: wʋʋ páipái’ é Aatana-à tɔ́ng-sɛ̀ikwɛ́ gi kwɛi láà, wò à tó yaayèa wó tɔ́ng dɔyèa mɛ̂ɛbò’ àng nɛ̀ láà àngle nɛ̀ le. Tɔ́ng láà e à pe kwɛi, ke tòsɛ́ɛ́là-mɛ̀ɛ̀ konó páipái kó à gànnu ko: Aatana-à lɩ́ɩ́ ké ko zɛyè-le tóá sakelesakelele, le é konó ko biin kúnyèa le. ²⁰ Pɔɔn- à kɛɛ ke Aatana àa lɩ́ɩ́ sɛɛ mɛnggemɛ̀ngge bhà àbhà tɔ́ng kúnyè-le-wùn gi, àle lɛ́ɛ. Atoosiwo mɛ̂ɛ- mɛ̂ɛ leng dɔn’ wo wúnyóo kɛɛ-mɛ̀ɛ̀a tɔ́ng láà àle bhà le. ²¹ Kɛ́ dɔkɔ̀ɔ̀ é à gi, Aatana ké ebhà tɔ́ng-le-wùn tóyèa bhi, le è lɩ́ɩ́ sɛɛà bhaamɛ̀ɛ̀bò bhà kɔɔ’ gi, é à-kɔ̀ɔ̀ dɛ́ɛ gieyèa àng nɛ̀ le. Sée Aatana leng ké àle to’ liélé, le é à pe’ ebhà tɔ́ng do láà à gi le. É go’ bhi, le é zí à tàpolo’ e wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀bò’ nuu fɔ́ɔ́lé lii láà àng nɛ̀, le wó à bɛɛnzɛ’ àbhà sɛ́ikwɛ́ gi le. ²² Atoosiwo mɛ̂ɛ páipái’ àng kpɔ́yè- tóà Yesu Klisi lé, Aatana ké lɩ́ɩ́ sɛɛà àng tó bhà àng kpɔ̀ à lé-yè láà à-wùn gi. ²³ E sée kwɛi maiá, bhaamɛ̀ɛ̀ tó páipái zɛ̀i-pòlò ké do, àng gò ké pé-lèè àa bhe. Atoosiwo bhaamɛ̀ɛ̀ tó páipái ké wúnyóo kɛɛyèa. Ale kɛɛ le wó kwiiyèa mɛ̂ɛnɛ̀’ è go Aatana pé láà à gi le. ²⁴ A-wùn gi, Aatana- gɛ̀ilɛ’ tóyèa, le é lɩ́ɩ́ sɛɛii bhaamɛ̀ɛ̀bò bhà bhiákábhiáká dɔ̀yáa gá le. Sée è gɛ̀ilɛ tóyèa kwɛi Yesu Klisi’ e leng nuyè’ gá àng tàboo-pɔ̀ɔ̀n-a láà àle sáà gi le. ²⁵ Atoosiwo Aatana’ Yesu Klisi kɔ́nɔ́wò- ke à yuɛn- nù tó’ wo bɔ́n gò kpɔ̀ à lé-mɛ̀ɛ̀bò bhà-sààa le. Sée Aatana ké à kɛɛ’ kwɛi, ke mɛnó- nù à gànnu wo: ele é mai dɔ mai-mɛ̀ɛ̀ gɔ̀n le. Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: é nuu fɔ́ɔ́lé, Aatana ké mɔ’ wúnyóo kɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò sɔng kún-à e bhà flúúlé, ke àa wún kpɔ́ àng tà. ²⁶ Kɛ́ dɔkɔ̀ɔ̀ é à gi, e Yesu nuyèa bian gò e leng bhà-pɔ̀ɔ̀n-a, è gò’ bhi ke è tó zí pɔɔn’ è lɩ́ɩ́ sɛɛà kpɔ̀ à lé-mɛ̀ɛ̀bò bhà à gá. Sée è à kɛ̀ɛ̀ kwɛi ke mɛnó- à gànnu’ wo wo: è lɩ́ɩ́ sɛ̀ɛ̀’ kpɔ̀ Yesu lé-mɛ̀ɛ̀bò bhà bhiákábhiáká kwɛi laá, ke mai ké à pé le. ²⁷ È tò’ kwɛi tò la ò, ke lekini tɔ́ kùn à tà-wùn’ nu’ tói mɛɛá mɛ̂ɛ la-wùn láà à gi le? Àa bhe. Mɛɛ kɛɛ le? Tààn àle bhaamɛ̀ɛ̀ kɛɛ-wùn sɛ̀sɛ̀bòa la è? Ááo! Kɛ́ pɔɔn- à kɛɛ ke mɛngge àa tɔ́ kún à tà láà, àle ye: bhaamɛ̀ɛ̀- là kpɔ̀ Yesu lé-yè’ bhà le. ²⁸ Atoosiwo ko kpɔ́yè ké à lé ko: Aatana- lɩ́ɩ́ sɛ̀ɛ̀ mɛ̂ɛ bhà kpɔ̀ Yesu lé-wùn’ gi le. Áa lɩ́ɩ́ sɛɛ mɛngge bhà é tɔ́ng’ dɔ’ láà àle kún-wùn gi. ²⁹ Yàa woo àleá laá, ke Aatana- woo Zuifu-bò lengdo’ àng laà le. Kɛ́ àle do láà àle zí mɛ̂ɛ bhɛ́ibò tóà Aatana-á le. Tààn àa kwɛi è? É kwɛi’ wo maiá le. ³⁰ Atoosiwo Aatana ké kwɛi do-kini-dò. Ale do láà àle lɩ́ɩ́ sɛɛ Zuifu-bò bhà àng kpɔ̀ Yesu lé-wùn gi, le è zí à sɛɛ mɛ̂ɛ’ wàa Zuifu-a láà àng leng bhà àng kpɔ̀ Yesu lé-wùn do láà à gi le. ³¹ É tò’ kwɛi tò la ò, ke kwéé Aatana-à tɔ́ng gó’ wo kpɔ̀ Yesu lé-wùn gi láà la è? Àa kwɛi gbonggbongle. Wánglafila, ko tɔ́ng láà à sòlòtàsolo lefienɛ́’ woii le.

¹ È tò’ àlei kwɛi, ke Zuifu-bò ko bâa Ablam-le pe’ nuu lɔ le? ² É wúnsɛ̀sɛ̀bò’ kɛɛ’ láà, Aatana’ woo nù lɩ́ɩ́ sɛɛà à bhà àle-wùn gi laá, ke e woo e tɔ́ kún-à à tà. ³ Kɛ́ àa woo mɔɔii e tɔ́ kún-á Aatana-le zué. Pɔɔn- àle kɛɛ kwɛi, àle ye: e bɛɛnzɛyèa Aatana-à sɛ́ikwɛ́ gi wo: Ablam kpɔ́yè’ tó’ wo’ Aatana wʋʋ lé láà, e lɩ́ɩ́ sɛ̀ɛ̀ à bhà àle-wùn gi le. ⁴ Atoosiwo mɛ̂ɛ’ wò wúnsɛ̀sɛ̀bò kɛɛ ke lɩ́ɩ́- nù sɛ̂ɛ àng bhà Aatana zué, àng lébhà ké ye mɛ̂ɛ’ wò bháála kɛɛ ziàn, ke wò àng saa go láà àng nɛ̀. Wò àng saa gó’ wo láà, wàa àle lee wo: wa gɛ̀ilɛ tó àng bhà. Kɛ́ wò àng saa gò’ kwɛi, ke wò àngbhà kpan’ góii àleá le, ke àle àa gɛ̀ilɛ bhɛ́i ke tò àng bhà-yèa. ⁵ Sée Aatana-le pe àa kwɛi-le bhà. Wánglafila, è gɛ̀ilɛ’ to mɛ̂ɛ’ àng kɛɛ-wùn sɛ̀ kekekèke àa bhe àng bhà, le è lɩ́ɩ́ sɛɛ kpɔ̀ e lé-mɛ̀ɛ̀bò bhà bhiábhiá, le è àngbhà kpɔ̀ e lé-yè láà à yàkisi ye àng pe kɛɛ-wùn sɛ̀ nɛ̀ le. ⁶ Sée Aatana- lɩ́ɩ́ sɛɛ mɛ̂ɛ’ à bhà kwɛi, kɛ́ ke à kɛɛ-wùn sɛ̀-le ke àa bhe láà, gwilinɛ Davi leng’ zí à pè- àle-mɛ̀ɛ̀ bhà lii ye: à pe ké sɛ̀a le. E wɩɩ’ ye: ⁷ Aatana’ mɛ̂ɛbò’ àng bhàwùn tóyèa, ke é bɔ́n góyèa àng bhà láà, àng pe ké sɛ̀a. ⁸ Aatana àa zí mɛ̂ɛ ye’ àngle kɛɛ-wùn yóo bɛɛnzɛyèa àng gwenglé láà, ke àng pe- sɛ̀ leng’ gá lé. ⁹ Kɛ́ è tò’ kwɛi la ò, ke wúnsɛ̀ kpáa sínma láà, Aatana- à yaayèa Zuifu-bò’ wò lo gbùé láà àngle lengdo’ àng gɔ̀n la è? Tààn mɛ̂ɛ’ wàa Zuifu-a, ke wàa ló gbùé láà, àng tó pe ké à gi è? Sée án wɩɩ ma: à ye’ Ablam-le pe-wùn-a láà, à kpɔ́yè’ tó’ wo’ Aatana wʋʋ lé láà, Aatana’ lɩ́ɩ́ sɛ̀ɛ̀ à bhà àle gi le. ¹⁰ È tò’ àlei kwɛi, ke Aatana’ lɩ́ɩ́ sɛɛ’ à bhà tée’ gi láà la ò, ke è lɔ? Ke a woo ló gbùé, tààn ke òo ló bhe? E nuu kwɛi ke òo ló gbùé bhe, ke e tuàn soiá. ¹¹ Aatana’ à pè- à nɛ̀ dɔ̀ya’ wo ye: è tó bànɛ́á, ke à kpɔ̂ɔ- nù tó Aatana-à kɛ́ɛá à kwîi bhà le. Aatana’ lɩ́ɩ́ sɛɛ’ wo’ Ablam bhà fɔ́ɔ́lé kwɛi à kpɔ̀ e wʋʋ lé-wùn gi, ke e tuàn soiá láà, à lò gbùé-yè’ tò- àle sée-lèèa le. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, mɛ̂ɛ páipái’ wàa ló gbùé, kɛ́ ke àng kpɔ́yè-le’ Yesu lé, ke Aatana- lɩ́ɩ́ sɛɛ àng bhà à-wùn gi láà, Ablam’ àng tóà kpo sì à bhà-kpòa le. ¹² Ale do láà àle zí gò gbùé-mɛ̀ɛ̀bò tó bâaá le. An à pè’ kwɛi, ke mɔ́ɔ́ mɛ̂ɛ’ wó góyè-le lengdoá gbùé àngle tó pe, kɛ́ ke ko bâa Ablam’ à kpɔ́yè’ to’ Aatana wʋʋ lé ke e tuàn soiá láà, an táásì à gbóló tà-mɛ̀ɛ̀bò’ àng pe le. ¹³ Aatana ké lúyáán tó páipái kɔ́nɔ́wo’ Ablam ni à ginɛ́bò nɛ̀ leekpɔ̀ɔ̀tili-sànmáá. Sée Ablam kpɔ́yè’ tó’ wo’ à lé, ke è tó lɩ́ɩ́ sɛ̀ɛ̀ à bhà gɛɛn-á láà, Aatana’ à kɛ̀ɛ̀ kwɛi àle-wùn gi le. Kɛ́ òo lúyáán kɔ́nɔ́wo à nɛ̀ àbhà tɔ́ng kùn sɛ̀a-yè-le-wùn gi. ¹⁴ É woo nù tóà ke Aatana’ sànma’ à yaayèa láà, mɛ̂ɛ- à yè àbhà tɔ́ng kúnyè’ bhà laá, ke kpɔ̀ à lé gɛɛn àa woo tóii. É tò’ kwɛi, ke Aatana’ kɔ́nɔ́’ wo’ láà, e woo tóà bhiábhiá àle gi. ¹⁵ Pɔɔn- àle kɛɛ kwɛi, àle ye: Aatana- woo bhaamɛ̀ɛ̀bò gàà’ ebhà tɔ́ng kúnyè-le-zàà pé laá, ke è woo wún kpɔ́ lesósó’ woà àng tà le. Sée tɔ́ng-le àa zí lee’ gi laá, ke à sie-wùn àa bhi àle gi. ¹⁶ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, kpɔ̀ Aatana lé-yè láà, àle mɛ̂ɛ to leekpɔ̀ɔ̀tili-sànma’ é à yaayèa láà à sɔlɔ-mɛ̀ɛ̀a le. É tò’ kwɛi, ke Aatana- gɛ̀ilɛ lenglèng’ to mɛ̂ɛ bhà bhiábhiá le. Aatana ké zí à kɛɛ’ kwɛi, ke é leekpɔ̀ɔ̀tili-sànma’ à yaayèa láà, Ablam ginɛ́bò kó à gànnu ko: konó páipái ko pe’ à gá le. Yàa à ginɛ́ yemò’ wó tɔ́ng dɔyèa ko nɛ̀ láà ko lengdo-le ko peá. Kɛ́ mɛ̂ɛ páipái’ àng kpɔ́yè’ Aatana wʋʋ lé ye ko bâa Ablam nɛ̀ láà, è ko nà àngle tó ko peá le. ¹⁷ Atoosiwo Ablam- ko nà àngle tóá ko bâaá le. Ale kɛɛ le é bɛɛnzɛyèa Ablam-wùn gi Aatana-à sɛ́ikwɛ́ gi wo: Án ile i yaa’ ke í tó lùu tinglàtìng tó bâaá le. Ablam lefɔ́ɔ́lé kpɔ́yè’ tó’ wo’ Aatana lé láà, è ko bâaá àle gi à zué le. Sée à kpɔ́yè’ to’ Aatana do’ à lé láà, àle ga-mɛ̀ɛ̀ zana le. Pɔɔn’ òo daa bhe, àle do láà àle zí à pe, le à-pɔ̀ɔ̀n- lébhɔ le. ¹⁸ A-wùn gi, Ablam zʋʋ ké woo tuàn nɛ́ kpɔ́yè nɛ̀, sée ke à zʋʋ yàà à nɛ̀ gɛɛn kekekèke àa nuu bhe koo. Kɛ́ à kpɔ́yè’ tó’ wo’ Aatana wʋʋ lé kwɛi láà, àle kɛɛ le é to’ lùu tinglàtìng tó bâaá ye Aatana’ à pe’ à nɛ̀ fɔ́ɔ́lé kɔi láà à nɛ̀ le. Atoosiwo Aatana ké wɩɩ’ à nɛ̀ ye: I ginɛ́bò ké tóà ting kpáaá. ¹⁹ E nuu kwɛi, ke Ablam-à kwee’ woo tó kàindini sínma bhà, ke nɛ́ kpɔ́-bhàà àa à gi koo. È gò’ zí àle gi, àbhà nɔ́ng Sala leng ké nuu kɔifɩɩá, àa nuu nɛ́ kpɔ́-nɔ̀ngá. Kɛ́ àle tó gi, Ablam’ nuu e zʋʋgɔɔn-à wúnbò láà à tóá, à gbɔ̀i òo yɛn kpɔ̀ Aatana wʋʋ láà à lé-wùn-a. ²⁰ Aatana’ wún’ pe’ à nɛ̀ láà, òo fún ke daa à bhà, ke è à gbègó. Wánglafila, á kpɔ́yè’ to’ à lé láà, àle à bháa dɔ’, le é Aatana tɔ́ bhɔ’ le. ²¹ Atoosiwo à kpɔ́yè ké nuu à lé kelekelele ye: Aatana’ wún ye’ àle kɛɛ-wùn píníwoyèa, ke àle tó kɛɛ-bhàà- à gi’ wo le. ²² Ale kɛɛ le Aatana’ lɩ́ɩ́ sɛɛ’ Ablam bhà, le é à lee’ wúnsɛ̀ kɛɛ-mɛ̀ɛ̀ le. ²³ Kɛ́ é bɛɛnzɛyè’ gá wo: Aatana ké à lee’ wúnsɛ̀ kɛɛ-mɛ̀ɛ̀ láà, àa bɛɛnzɛyèa Ablam-le lengdo-wùn gi. ²⁴ È zí bɛɛnzɛyèa kwɛi mɛ̂ɛbò’ Aatana- ko leeà wúnsɛ̀ kɛɛ-mɛ̀ɛ̀ Ablam-kɔ̀i láà kole tó ko-wùn gi le. Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: ko leng ko kpɔ́yè ké Aatana’ é koà Gwilinɛ Yesu go’ gɔɔ̀le ke é à zana’ láà à lé kelekelele. ²⁵ Atoosiwo Yesu láà, Aatana’ àle nu’ koà wúnyóo-wùn gi, le é zí à zana’, ke è tó lɩ́ɩ́ sɛ̀ɛ̀ ko bhà-pɔ̀ɔ̀n-a le.

¹ Lɩ́ɩ́’ bò’ sɛ̂ɛ láà àle woá ko bhà kwɛi ko kpɔ̀ Yesu lé-wùn gi laá, ke sɛ̀ɛ̀kénɛ̀’ daa’ wo ko nà Aatana-nù ko finibhà dɔ̀yáa gá koà Gwilinɛ Yesu Klisi sáà gi lɛ́ɛ. ² Sée ko bɔyèa Yesu do láà àle tà kpɔ̀ à lé-yèa, le ko yɔn Aatana gi, le é gɛ̀ilɛ tóyèa ko bhà wúnsɛ̀sɛ̀bò’ gá láà, ko kɔɔ’ à taii le. Ko ko zi gbaanyèa Aatana-à gɛ̀ilɛ do láà àle gi kelekelele, le kó zí ko túlú gi wɩ́ɩ́ii, ko yáán’ Aatana-à mɛ̂ɛnɛ̀’ gɔ̀n láà à ye-wùn lé le. ³ È gò’ àle gi, kó ko túlú gi wɩɩ zí ko wɛ̀ilèè góyè lefienɛ́ tó lé. Atoosiwo à gàn ké ko yàan ko: mɛ̂ɛ wɛ̀ilèè- gò’ laá, le wún kpókpó’ è kɛɛ mɛ̂ɛá láà, le mɛ̂ɛ- dɔn à kún-á mɛ̂ɛ bhà le. ⁴ Sée mɛ̂ɛ’ è dɔn wún kpókpó kún-á e bhà láà, àle-mɛ̀ɛ̀- to zʋʋ gbaan-mɛ̀ɛ̀a, le mɛ̂ɛ’ è zí to zʋʋ gbaan-mɛ̀ɛ̀a kwɛi láà, è to yáán tò Aatana gɔ̀n-mɛ̀ɛ̀a le. ⁵ Sée yáán tò Aatana gɔ̀n-mɛ̀ɛ̀’ kwɛi láà, yàa kwii-ii gbonggbongle. Pɔɔn- àle kɛɛ kwɛi, àle ye: Waa Zaazaa’ Aatana’ à nu’ ko nɛ̀ láà, àle Aatana ni bhaamɛ̀ɛ̀bò lɔ̀ɔ̀ daayèa ko zʋʋ pé gbanggbaale le. ⁶ Atoosiwo é nuu tée’ gi ke Aatana zòàwùn kɛɛ sé òo tó ko nɛ̀ bhe laá, Yesu Klisi ké ga’ wúnyóo kɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò ko-wùn gi Aatana zòà lóó bhà. ⁷ Kɛ́ sée bhaamɛ̀ɛ̀bò wàa dɔ gà wúnsɛ̀ kɛɛ-mɛ̀ɛ̀ lefienɛ́-wùn gi-yè lé wɛ̀sɛ, ke è nù bhɔ gà wúnyóo kɛɛ-mɛ̀ɛ̀-wùn gi-yè’ bhà le. Keèbhi, mɛngge ké bhi, e wɩ́ɩ́à à bhà yíiín ke è ga gɛ̀ilɛ tò mɛ̂ɛ bhà-mɛ̀ɛ̀ leng-wùn gi woo maiá. ⁸ Kɛ́ é nuu ke kó tuàn wúnyóo kɛɛ-mɛ̀ɛ̀bòa, le Klisi’ ga’ ko-wùn gi le. Ko à-lèè yè àle bhà ko: ko-wùn ké Aatana gɔ̀n kpókpóá bháalé le. ⁹ Klisi yuɛn’ é wɛin’ à zɛ lià láà, ya bò’ lɩ́ɩ́ sɛɛá ko bhà kwɛi la ò, mɛɛ kɛɛ le ko kwii laá à lekini-le sáà gi Aatana- wún’ kpɔ́à bhaamɛ̀ɛ̀bò tà láà à gɔ̀n le? ¹⁰ Aatana sàn’ nuu ko kɛɛà tée’ gi láà, e e gbe to’ ko bhà-sààa, ke è nù tó àle ni bhaamɛ̀ɛ̀bò ko kɔɔ wì kéi-pɔ̀ɔ̀n-a. È tò’ tò ke Aatana’ bo ko nà àng gá-nù ko zué-yì kpáá láà à woá kwɛi la ò, mɛɛ kɛɛ le ko kwii laá à gbe’ gó’ wo’ gɔɔ̀le ke é yáán lɛ́ile láà à-wùn gi le? ¹¹ Yàa zí àle lengdoá, kɛ́ Aatana’ ko nà àng gá-nù ko zué-yì’ kpaa’ láà, àle gi-lùbha’ zí ko kúnyèa tenglé-yààn é à gi do koà Gwilinɛ Kpáa Yesu Klisi sáà gi lɛ́ɛ. A-wùn gi, ko ko zi gbaanyèa Yesu Klisi do láà àle gi, le kó ko túlú gibò tó wɩ́ɩ́ii Aatana’ wúnsɛ̀’ kɛɛyèa ko nɛ̀ kwɛi láà à lé le. ¹² Ale kɛɛ le an wɩɩ ma: bhaamɛ̀ɛ̀ fɔ́ɔ́lé’ Aatana’ à daa’ láà, wo nuu à leeà Adam. Ale wúnyóo kɛɛ zigo’ lúyáán tà le. Bhaamɛ̀ɛ̀’ ga zigò- zí wúnyóo do láà àle-wùn gi, le à bhɛɛ’ lo’, le é zin’ bhaamɛ̀ɛ̀ tó páipái bhà le. Atoosiwo mɛnómɛ̀nó ké nuu wúnyóo kɛɛà. ¹³ Sée Aatana òo ebhà tɔ́ng-wʋ̀ʋ̀ kpɔ́à Moizi bhà bhe, bhaamɛ̀ɛ̀bò ké nuu wúnyóo kɛɛà fɔ́ɔ́lé lúyáán tà. Kɛ́ é nuu’ wo’ ke Aatana òo ebhà tɔ́ng dɔ bhe láà, àa nuu wúnyóo láà à bɛɛnzɛà àng gwenglé àle tée láà à gi. ¹⁴ Kɛ́ àle tó gi, é si’ Adam bhà, ke è zin nàa Moizi bhà, yàani mɛ̂ɛ’ wòo wúnyóo kɛɛ Aatana wʋʋ gò tóló gi-yèa Adam-kɔ̀i, ga kɔɔ ké nuu gieyèa àng tó gɔ̀n. Sée Klisi’ nu’ dɔ̀ya láà, à-wùn-mài sì à bhà-mɛ̀ɛ̀ fɔ́ɔ́lé’ nuu Adam-a le. ¹⁵ Kɛ́ sée Adam-à wúnyóo-le ké daa Aatana’ gɛ̀ilɛ’ to’ ko bhà láà àle wala dɔ́ɔ́n-á. Atoosiwo bhaamɛ̀ɛ̀ kpe ké ga-le wo’ maiá Adam lengdo sɔng-wùn gi. Kɛ́ Aatana’ bhaamɛ̀ɛ̀ do-kini-dò’ à nu’ ko-wùn gi dɔ̀ya láà, àle Yesu Klisi-a le. É gɛ̀ilɛ ye’ to’ gbanggbaale bhaamɛ̀ɛ̀ ting kpáalàkpàà tó bhà kwɛi, ke à yí- wɛin gbùnng zì láà, àle lé ké gie zí Adam pe wúnyóo-le tà pánngle. ¹⁶ E kwɛi maiá. Mɛ̂ɛ ye’ é nu’ dɔ̀ya láà, àle pe àa ye mɛ̂ɛ fɔ́ɔ́lé ye’ é wúnyóo kɛɛ’ láà àle pe nɛ̀. Atoosiwo mɛngdo-kini-dò’ wúnyóo kɛɛ’ láà à-wùn gi, Aatana-à lɩ́ɩ́ ké bhaamɛ̀ɛ̀ tó páipái zɛyè-leá maiá. Kɛ́ Aatana’ gɛ̀ilɛ’ to’ ko bhà dɔ̀ya láà, à-wùn gi zí, e lɩ́ɩ́ sɛɛ bhaamɛ̀ɛ̀ bhà, sée ke wó wúnyóyoobò’ kɛɛ’ láà, e kpe kpáalàkpààa. ¹⁷ Mɛngdo-kini-dò’ é wúnyóo kɛɛ’ láà, ga- gieyè-leá maiá bhaamɛ̀ɛ̀ tó páipái gɔ̀n àle lengdo-wùn gi le. Kɛ́ sée Aatana- gɛ̀ilɛ gi-gɛ̀ilɛ’ tóyèa, le é lɩ́ɩ́ sɛɛyèa bhaamɛ̀ɛ̀bò ko bhà bhiákábhiáká Klisi lengdo-kini-dò láà à-wùn gi zí le. É gɛ̀ilɛ’ to’ ko bhà kwɛi láà, mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ’ wò wɩɩ à-wùn bhà, àng tó- là Yesu Klisi do láà àle sáà gi, le wò mɛ̂ɛnɛ̀ kɛɛ à pé le. ¹⁸ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, Adam tò Klisi-wùn mài sì à bhà-mɛ̀ɛ̀a-kɔ̀ɔ̀’ bhi, àle ye: mɛngdo-kini-dò’ wúnyóo kɛɛ’ kɔɔ’ gi, ke lɩ́ɩ́’ bhaamɛ̀ɛ̀ tó páipái zɛ’ à lengdoà wúnyóo-wùn gi, à-kɔ̀ɔ̀ do láà à gi, Yesu Klisi lengdo’ wúnsɛ̀’ kɛɛ’ láà, é à kɛ̀ɛ̀ bhaamɛ̀ɛ̀ tó páipái’ àng nɛ̀ le. E sée à kɛ̀ɛ̀ kwɛi ke Aatana-à lɩ́ɩ́- nù gó’ wo àng bhà, ke wò nù la le. ¹⁹ Adam lengdo-kini-dò’ nuu fɔ́ɔ́lé, òo Aatana wʋʋ ma’ wo láà, àle kɛɛ le lɩ́ɩ́’ sieyèa bhaamɛ̀ɛ̀ kpe kpáalàkpàà tó bhà le. A-kɔ̀ɔ̀ do láà à gi, mɛngdo ye’ é zí wún ma’ Aatana tà dɔ̀ya láà, àle lɩ́ɩ́ sɛɛà bhaamɛ̀ɛ̀ kpe kpáalàkpàà tó bhà le. ²⁰ Kɛ́ Aatana-à tɔ́ng-wùn-le’ nùù daa’ woi téng-lé Adam zíà dɔ̀ya, le é to’ zí ye ya bhaamɛ̀ɛ̀bòà wúnyóo kɛɛyè waa’ wo wɛ́ɛ́ bhà le. Kɛ́ wúnyóo’ daa’ kpáa gi lee’ gi láà, Aatana’ gɛ̀ilɛ’ to’ bhaamɛ̀ɛ̀bò bhà láà, à leng’ zí dàà kpáa gi bhi’ wo, le à lé’ gie’ wúnyóo-le pe tà le. ²¹ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, wúnyóo kɔɔ’ gie’ bhaamɛ̀ɛ̀bò ko gɔ̀n naa’ tà, ke é ko tóyèa ga-pɔ̀ɔ̀n-a láà, Aatana lekini’ zí gɛ̀ilɛ tò- ko bhà àle-nàà tà le. E sée kwɛi maiá, é gɛ̀ilɛ’ to’ ko bhà láà, ko yaayèa àle yànmai gi dɔ̀yáa gá, é lɩ́ɩ́ sɛɛ’ wo’ ko bhà láà à-wùn gi le. Sée é ko yàà yaa sɛ̀ gi kwɛi, ke kó nù sii’ àa yɛn à sɔ̀lɔ́’ wo koà Gwilinɛ Yesu Klisi sáà gi le.

¹ È tò’ kwɛi la ò, ko tó’ woà ko sɔng gi flúúlé, é kɛ̂ɛ kwɛi ke Aatana-à gɛ̀ilɛ tò ko bhà-yè láà è nù ló daaá kpáa gi la è? ² Àbin ké bhe tò! Mɛ̂ɛ’ kó tóyèa wúnyóo kɛɛyè gɔ̀n ye mɛ̂ɛ’ wa ga àng nɛ̀ é la ò, ko táásì wúnyóo kɛɛ-zàà tà-kɔ̀ɔ̀ keeà lɔ koo le? ³ Tààn káá à gànnu ka: mɛ̂ɛ páipái’ wó ko dàà Yesu pe gi-zùlù wo’ láà, kó tóyèa pɔngdoá kià nà à gá, le é ga’ wo’ láà, a tó ye ko lekini kwéé ga à-kɔ̀i la è? ⁴ È tò’ àlei kwɛi, ke ko sɔ̀ɔ̀ yí wɛ́ɛ́-yè’ é nuu ko zúlú lià láà, àle to’ ye ko leng ko pe gayè ni ko biiyè nɛ̀ Yesu-kɔ̀i le. Sée àle’ kɛ̀ɛ̀ kwɛi, ke Klisi’ go’ gɔɔ̀le kɔɔ’ gi, ke è zana à nɛ Aatana’ é kpókpótàkpòkpóá à bháa bhà láà, ko lekini kó zí nù táá-gɛ̀ɛ̀n dɛ́ɛ sí lúyáán tà àle-kɔ̀ɔ̀ bhà le. ⁵ È gò’ àle gi, Aatana’ ko ni Klisi-nù ko tó-le wò’ pɔngdoá kwɛi, ke kwéé ga ye à nɛ̀ laá, e zí ko tó dɛ́ɛ woà ye à nɛ̀, le ko leng ko zana à-kɔ̀i le. ⁶ A-wùn gi, à gàn ké ko yàan kpákpálé ko: kó nuu bhaamɛ̀ɛ̀ suu yóo ye’ gá fɔ́ɔ́lé láà, àle’ woo ga Klisi pé yílí bhà, é kɛ̂ɛ kwɛi ke zowɛ́ɛ́ yóo ye’ nuu ko gwílé, ke é nuu ko wɛ̂ɛ góà láà, ke kulu- gó’ wo à lé, ke kó nù gó wúnyóo kɛɛyè gɔ̀n nuanɛ̀ gi le. ⁷ Atoosiwo mɛ̂ɛ ye’ a ga, ke wúnyóo kɛɛ sé àa àle-mɛ̀ɛ̀ nɛ̀ koo, ke àle’ gó’ wo wúnyóo kɛɛyè gɔ̀n nuanɛ̀ gi lɛ́ɛ. ⁸ Sée ko ni Klisi-nù kwéé bò’ ga-le woá kiá kwɛi laá, ko kpɔ́yè ké à lé ko: kó zí zanaà, le ko lúyáán kaan kià nà à gá le. ⁹ À gàn ké ko yàan sée maiá kwɛi ko: Klisi’ gó’ wo’ gɔɔ̀le ke è zana láà, àa tuàn gaà koo. Atoosiwo ga kɔɔ àa mɔɔii à bhà koo. ¹⁰ Pɔɔn- àle kɛɛ kwɛi, àle ye: é ga do’ wo’ láà, àle to’ à gà wúnyóo gɔ̀n-kɔ̀ɔ̀ tóá do le. É zana’ wo’ zí láà, é à wò- ke è yaa Aatana lengdo’ àbhà yaa gi le. ¹¹ A-kɔ̀ɔ̀ do láà à gi, ká ka lekini núnú mɛ̂ɛ’ wa woo ga wúnyóo kɛɛyè gɔ̀n, kɛ́ ke wa zana, ke wó yaayèa Aatana-à yaa gi Yesu Klisi-kɔ̀i láà àngle bhɛɛ gi le. ¹² À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, wúnyóo kɛɛyè kɔɔ òo gieà ka zàó’ é búú-pɔ̀ɔ̀n-a ka bhà láà à gɔ̀n, ke ká ka leng zowɛ́ɛ́ dɔ̀ à bhà-wùn yóyoobò kɛ̂ɛ koo. ¹³ Ka dɔ̀ɔ̀bhàbò’ ka bhà láà, kao à ke daaà wúnyóo kɛɛyè gɔ̀n nuanɛ̀ gi, ke òo nù tó wúnyóo láà àbhà bháála kɛ̀ɛ̀a-pɔ̀ɔ̀n-a. Wánglafila, káé gó-le wò’ gɔɔ̀le, ke káé zana Klisi-kɔ̀i laá, ká ka lekini kɔ́nɔ́wo’ wo Aatana nɛ̀, ke ka dɔ̀ɔ̀bhàbò’ ka bhà láà, ke ká zí à tó kɔ́nɔ́wo à nɛ̀, ke è nù à tó tó wúnsɛ̀ kɛ̀ɛ̀a-pɔ̀ɔ̀nbòa le. ¹⁴ Atoosiwo Aatana’ gɛ̀ilɛ’ tóyèa ka bhà láà, ka yaayèa àle yànmai gi dɔ̀yáa gá le. Káá àbhà tɔ́ng-le gɔ̀n kpala gi koo. Pɔɔn- à kɛɛ ke wúnyóo kɛɛyè kɔɔ àa mɔɔii ka bhà koo láà, àle lɛ́ɛ. ¹⁵ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, Aatana’ tɔ́ng’ dɔ’ láà, kwáá àle gɔ̀n nuanɛ̀ gi koo, kɛ́ é gɛ̀ilɛ’ tóyèa ko bhà láà, ko yaa àleà yaa gi dɔ̀yáa gá le. È tò’ kwɛi la ò, kwéè ko zi yaa àle gi, ke kó wúnyóo kɛ̂ɛ la è? Àbin ké bhe. ¹⁶ Tààn káá à gànnu ka: mɛ̂ɛ’ i lo i leng kɔ́nɔ́woi mɛngge nɛ̀, ke í daa à gɔ̀n gùánɛ̀ gi, ke yé i leng tó’ wo i wún ma mɛ̂ɛ’ à tà láà àbhà nuaá láà la è? A-wùn gi, i i leng nù’ wúnyóo kɛɛyè nɛ̀, ke í daa à gɔ̀n nuanɛ̀ gi, e lóà nà i gá gɔɔ̀le, le i wunbílí- to à gi le. I zí i leng kɔ́nɔ́wò’ Aatana nɛ̀, ke í wún ma à tà laá, e i tóà e zòàwùn kɛɛ-mɛ̀ɛ̀a. ¹⁷ Kɛ́ gɛ̀ilɛ àa zí Aatana bhà, kale-mii’ ká nuu wúnyóo kɛɛyè gɔ̀n nuanɛ̀ gi fɔ́ɔ́lé láà, wó táá-kɔ̀ɔ̀ sɛ̀’ gieyèa ka nɛ̀ láà, ka àle kúnyèa ka sɔbhɛɛá dɔkɔ̀ɔ̀ é à gi le. ¹⁸ A-wùn gi, ká góyè’ gá wúnyóo kɛɛyè gɔ̀n nuanɛ̀ gi láà, è tò’ kwɛi, ke ka daayèa wúnsɛ̀ kɛɛyè’ gɔ̀n nuanɛ̀ gi lɛ́ɛ. ¹⁹ An àle pè kwɛi wún kpɔ̀ɔ̀bhàkpɔ́yè’ gá, bhaamɛ̀ɛ̀bò- à pe kɔɔ’ bhà ziàn láà à gi, ke à gima-lèè òo nù tó yóoá ka gɔ̀n le. É nuu fɔ́ɔ́lé, ká nuu ka kɔɔ ni ka gɛɛn tó daayèa wún wàà kéi-yè ni wúnyóo kɛɛyèbò gɔ̀n nuanɛ̀ gi, le káá woo tó bhúlúbhùlùa à kɛ̀ɛ̀ kwɛi-wùn gi le. A-kɔ̀ɔ̀ do láà à gi, ká zí ka kɔɔ ni ka gɛɛn tó daa wúnsɛ̀ kɛɛyè gɔ̀n nuanɛ̀ gi dɔ̀yáa gá, ke ká nù yaa leng’ wo Aatana-à yaa gi le. ²⁰ Ká nuu wúnyóo kɛɛyè gɔ̀n nuanɛ̀ gi tée’ gi, káá nuu Aatana zòàwùn kɛɛyè-le gɔ̀n kpala gi. ²¹ Kɛ́ ká nùù tɔnɔ-mɛ̀ɛ̀’ kɛɛà tée poo à gi le? Tààn ká nuu wún’ kɛɛà tée láà à gi, ká nuu à tɔnɔ’ yeà, àle àa ka kɛɛii yɛ́ɛá tenglé-yààn é à gi tò láà wo è? Pɔɔn- àle kɛɛ kwɛi, àle ye: wúnbò láà àle mɛ̂ɛ gɛɛn daa zaa gi le. ²² Kɛ́ dɔkɔ̀ɔ̀ é à gi, káé gó wúnyóo kɛɛyè gɔ̀n nuanɛ̀ gi, le káé daa Aatana gɔ̀n nuanɛ̀ gi tò le. Ka tɔnɔ’ è tóà à gi, àle táásí-kɔ̀ɔ̀ sɛ̀’ wúnyóo àa tó à gi à gá, le à lé- yaa ka gɔ̀n sii’ àa yɛn à sɔlɔyèa le. ²³ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, wúnyóo kɛɛyè pe tɔnɔ’ bhe, àle gayèa le. Kɛ́ Aatana-le- gɛ̀ilɛ’ to mɛ̂ɛ bhà, àle sii’ è go koà Gwilinɛ Yesu Klisi gi, ke àa yɛn láà à dàà mɛ̂ɛ gi-yèa le.

¹ N laànɛ́bò, à gàn ké ka yàànlé ka: mɛ̂ɛ’ í tuàn yáán-le bhà tée’ gi, ke wò tɔ́ng’ dɔ láà, wò à dɔyèa ile i nɛ̀ le. Tààn àa kwɛi è? Tɔ́ng-wùn’ kɔɔ’ gi, é mɛ̂ɛ’ ka yàan láà, an à pè kwɛi kale ka nɛ̀ le. ² È tò’ yáain ke nɔ́ng do ke ké gɔnɔ bhà laá, tò gɔnɔ bhà-kpàn-tò à lé ke àbhà gɔɔn yánwɛ́ɛ́- tuàn à gi’ wo le. Kɛ́ àbhà gɔɔn-ga-le wò’, ke tò gɔnɔ bhà-kpàn àa à lé koo. ³ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, è tò’ ke nɔ́ng láà è ebhà gɔɔn yáányè tó, ke è ló miɔn bhɛ́i ke wɛì, wo à peà wo: è gie’ woii kpáá pé le. Kɛ́ àbhà gɔɔn- ga-le wò’, ke tò gɔnɔ bhà-kpàn àa à lé koo. È yàà’ miɔn bhɛ́i ke gɔ̀n àlei laá, ke àa gieii kpáá pé àleá. ⁴ A-kɔ̀ɔ̀ do láà à gi, n laànɛ́bò’ ká nuu Aatana-à tɔ́ng gɔ̀n kún gi fɔ́ɔ́lé lii láà, ka lekini káé ga’ wo à gá tɔ́ng láà à gɔ̀n lɛ́ɛ. Ale àa tuàn ka kún-à koo. Atoosiwo Klisi’ ga’ wo’ láà, àle to’ ka leng ka gà Aatana-à tɔ́ng gɔ̀n-kɔ̀ɔ̀a le. É kɛ̂ɛ kwɛi ke ká nù tó Klisi peá ye gɛɛn-nɔ̀ng’ è yaa miɔn bhɛ́i ke gɔ̀n kɔɔ’ gi láà à nɛ̀. Mɛ̂ɛ bhɛ́i láà, àle Klisi’ é go’ gɔɔ̀le ke è zana láà à gá le. Sée àle’ kɛ̀ɛ̀ kwɛi ke àbhà mɛ̂ɛbò konó kó tɔnɔ kɛɛ’ wo Aatana nɛ̀ le. ⁵ Atoosiwo kó nuu ko leng pe zòàwùn kɛɛ-zàà tà fɔ́ɔ́lé tée’ gi láà, Aatana-à tɔ́ng ké nuu wúnyóo kɛɛ-pài dɔà koá, le é nuu à-bhàà daaà ko kɔɔ ni ko gɛɛn tó gi le. Tɔ́ng láà é nùù ko légóà ga nɛ̀ kwɛi’ wo le. ⁶ Kɛ́ dɔkɔ̀ɔ̀ é à gi, kwéé gó tɔ́ng láà à gɔ̀n nuanɛ̀ gi tò, atoosiwo pɔɔn’ nuu ko kúnyèa, ke kó nuu à gɔ̀n nuanɛ̀ gi láà, kwéé ga à-pɔ̀ɔ̀n láà à gɔ̀n. A-wùn gi, Waa Zaazaa- zaa dɛ́ɛ ye’ à gie ko nɛ̀ ziàn láà, ko àle tà dɔ̀yáa gá, le ko Aatana-à bháála kɛɛ le. Kwáá tuàn àbhà tɔ́ng kún-kɔ̀ɔ̀ zìì láà àle gɔ̀n nuanɛ̀ gi koo. ⁷ È tò’ kwɛi, ko à pè lɔ àlei tò? Tààn ke Aatana-à tɔ́ng láà àle pɔɔn yóoá la è? Yàa kwɛi-le bhà, kɛ́ wúnyóo kɛɛyè’ pɔɔn’ gá, án àle gòkéi dɔ̀n- tɔ́ng láà àle bhà le. Atoosiwo Aatana-le òo woo nù à peà ebhà tɔ́ng gi ye: Ka zowɛ́ɛ́ òo dɔà ka bhámòà pɔɔn bhà laá, ke máá woo zowɛ́ɛ́ dɔ̀ pɔɔn bhà-yè dɔn-ii wúnyóoá. ⁸ Kɛ́ zowɛ́ɛ́ yóo’ é n gwílé láà, àle’ zi gbààn tɔ́ng láà àle gi, le é zowɛ́ɛ́ dɔ̀ pɔɔn bhà-kɔ̀ɔ̀ suu tó páipái daa’ n zʋʋ pé le. Sée tɔ́ng-le òo woo nù tóà bhe laá, ke ko zʋʋ àa woo tóii à sie-wùn-a. ⁹ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, é nuu fɔ́ɔ́lé ke tɔ́ng kún-wùn òo daa n zʋʋ pé bhe, síka àa nuu n gi. Kɛ́ tɔ́ng kún-wùn-le’ bo’ daaá n zʋʋ pé, zowɛ́ɛ́ yóo’ walá’ wo’ n gwílé, le é n gɛɛn daa’ zaa gi le. ¹⁰ A-wùn gi, Aatana’ tɔ́ng’ dɔ’, ke mɛ̂ɛ- nù la à bhà láà, nle án nù- ga’ yei à bhà le. ¹¹ Atoosiwo zowɛ́ɛ́ yóo’ é nuu n gwílé láà, é bo’ zi gbaan-á tɔ́ng láà à gi kwɛi, le é n yínígo’ à gá, le é to’ n gà à gi gɛɛn-á le. ¹² A-wùn gi, Aatana-à tɔ́ng lekini-le ké woo sɛ̀a. Atoosiwo à gi-wùn tó- gò Aatana pé, le é zí mai-wùn-a, le é bhaamɛ̀ɛ̀bòà wúnsɛ̀a le. ¹³ È tò’ kwɛi, ke Aatana-à tɔ́ng sɛ̀ láà, àle nu’ tói nle n gisie-pɔ̀ɔ̀n-a la è? Yàa kwɛi. Kɛ́ zowɛ́ɛ́ yóo’ é nuu n gwílé láà, àle zi gbaan’ tɔ́ng sɛ̀ láà à gi, le é n gisieyèa le. Sée àle’ kɛ̀ɛ̀ kwɛi ke wʋʋ’ é tɔ́ng gi láà, è nù zowɛ́ɛ́ yóo láà àle wɛ̂ɛ zele-wùnwɛ́ɛ́ póló, ke mɛ̂ɛ- à gànnu wo: à tò yóoá nààlé àa bhe le. ¹⁴ À gàn ké ko yàan kwɛi maiá ko: tɔ́ng-le- gò Aatana’ pé le. Kɛ́ nle laá, yuɛn-pɔ̀ɔ̀n bhɛ́i’ n gá wúnyóo gɔ̀n nuanɛ̀ gi le. ¹⁵ Atoosiwo an wúnbò’ kɛɛ ziàn láà, máá à giye n leng pé. Án à pé ke án wún ye’ kɛ̂ɛ, àle àa kɛɛ n gɔ̀n. Le máá à pé ke án wún ye’ kɛ̂ɛ láà, an zí àle kɛɛ le. ¹⁶ Sée máá à pé ke án wún’ à kɛ̂ɛ láà, an àle kɛ̀ɛ̀’ ziàn laá, ke án wɩɩ ma: tɔ́ng ké sɛ̀a, le n zi’ à pé le. ¹⁷ Kɛ́ è tò’ kwɛi, ke zowɛ́ɛ́ yóo’ é n gwílé láà, àle wúnbò láà à kɛɛ le. Ke àa n lekiniá. ¹⁸ Atoosiwo à gàn ké n yàan ma: wó n kpɔ’ kɔɔ’ bhà, an à sì’ àle-zàà pé, ke wúnsɛ̀-le dokedòke àa n zʋʋ pé. Wúnsɛ̀ kɛɛ lɔ̀ɔ̀-le ké woo n bhà, kɛ́ n kɔɔ’ àa mɔɔ à bhà le. ¹⁹ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, wúnsɛ̀’ à kɛɛ lɔ̀ɔ̀’ n bhà láà, máá àle kɛɛ, kɛ́ wúnyóo’ à kɛɛ lɔ̀ɔ̀ àa n bhà láà, an àle kɛɛ le. ²⁰ È tò’ kwɛi, ke wún’ máá à pé ke án à kɛ̂ɛ láà, an à kɛ̀ɛ̀’ laá, ke zowɛ́ɛ́ yóo’ é n gwílé láà, àle à kɛɛ le, kɛ́ ke àa n leng-leá. ²¹ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, án à-tùlé yeyèa tò ma: an à pè’ máà wúnsɛ̀ kɛɛ laá, è sie’ wo n gɔ̀n, le è to wúnyóoá le. ²² Sée an lɛgàà’ n zowɛ́ɛ́ pé-lèè leng-le bhà, Aatana-à tɔ́ng liá ké to n gi. ²³ Kɛ́ pɔngge’ bhi, e ye tɔ́ng bhɛ́i ke nɛ̀ n dɔ̀ɔ̀bhàbò gi, le è gwili daa ziàn tɔ́ng ye’ n zowɛ́ɛ́’ wɩ́ɩ́yèa à-wùn bhà láà à tà, le è n daa wúnyóo kɛɛ-zòwɛ́ɛ́’ é n gi láà à gɔ̀n nuanɛ̀ gi le. ²⁴ Éké, an wɛ̀iyè-leá wɛ́ tò! Án nbhà yáán-gà woyèa n kwíi ye’ gi é, wáa yéè à sí n bhà le? ²⁵ Kɛ́ gɛ̀ilɛ àa Aatana bhà koà Gwilinɛ Yesu Klisi’ é ko la’ láà à sáà gi. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, n zowɛ́ɛ́-le ké woo wɩ́ɩ́yèa Aatana-à tɔ́ng kúnyè bhà. Kɛ́ an à gàà’ n tò bhaamɛ̀ɛ̀ bhɛ́iwɛ́ɛ́á-yè-le-zàà pé, ke án wúnyóo gɔ̀n nuanɛ̀ gi kelengle.

¹ È tò’ àlei kwɛi, ke mɛ̂ɛ yemò’ kó Yesu Klisi gi láà, lɩ́ɩ́ kekekèke àa tuàn kole ko zɛà koo. ² Pɔɔn- àle kɛɛ kwɛi, àle ye: Waa Zaazaa’ è go Yesu Klisi pé, ke Aatana- à nu à pe gi-mɛ̀ɛ̀bò nɛ̀, ke è sii’ àa yɛn à daa àng gi láà, ko yaa àleà yaa gi dɔ̀yáa gá le. Sée tɔ́ng’ é nuu ko daaà wúnyóo kɛɛyè gɔ̀n nuanɛ̀ gi, ke é nuu ko légóà ga nɛ̀ láà, Waa Zaazaa’ ko káányèa à gɔ̀n bhɛɛlé le. ³ Pɔɔn- àle kɛɛ kwɛi, àle ye: Moizi-à tɔ́ng àa nuu mɔɔà ko góá wúnyóo gɔ̀n nuanɛ̀ gi ko tò yuɛn-pɔ̀ɔ̀n bhɛ́iwɛ́ɛ́á ke sé àa ko nɛ̀-wùn gi. Ale kɛɛ le Aatana’ e lekini gbe to’ yuɛn-pɔ̀ɔ̀n-a ye ko nɛ̀, le é à bɔ’, ke wún’ yéè woo à kpɔ́ ko tà koà wúnyóo kɛɛ-wùn gi láà, è nù kpɔ́ àle tà le. Atoosiwo koà tɔ́ng kúnyè àa woo mɔɔii wún’ à yɔɔn-á ko bhà láà, Aatana’ e gbe bɔ̀- kwɛi, ke à zòàwùn’ tɔ́ng- à pe láà, è àle kɛɛ-bhàà daa kole-mii’ kó táásí-ii Waa Zaazaa bháa bhà dɔ̀yáa gá, ke kwáá ko leng pe zòàwùn kɛɛ koo láà kole ko gi le. ⁵ È kwɛi’ wo maiá le. Mɛ̂ɛ’ wò táási wo lekini zòàyèa, wò tò yaayèa wo lekini pe zòàwùn láà àle lengdo-zɔ̀ɔn tà le. Kɛ́ mɛ̂ɛ yemò’ wò táási Waa Zaazaa zòàyèa láà, àngle wò tò yaayèa Waa Zaazaa pe zòàwùn’ à-zɔ̀ɔn tà le. ⁶ Sée yàà lekini pe zòàwùn lesósó-zɔ̀ɔn tà-yè láà, àle- mɛ̂ɛ gɛɛn daa’ wo zaa gi le. Kɛ́ yàà Waa Zaazaa pe zòàwùn kɛɛyè-zɔ̀ɔn tà-yè-le- mɛ̂ɛ la’ wo, le è mɛ̂ɛ niidaa le. ⁷ Atoosiwo nàà mɛ̂ɛ lekini pe zòàwùn kɛɛyè gi-yè láà, gbánngnɛ̀ gò Aatana bhà-yè’ à gá le. Pɔɔn- àle kɛɛ kwɛi, àle ye: nàà mɛ̂ɛ lekini pe zòàwùn kɛɛ-wùn gi-yè àa mɛ̂ɛ wunlé kpáá Aatana-à tɔ́ng nɛ̀. Yàani wunlé kpàà à nɛ̀ lɔ̀ɔ̀ lefienɛ́ éè à-mɛ̀ɛ̀ kɛɛ, yàa mɔɔ à bhà. ⁸ Pɔɔn- à kɛɛ ke mɛ̂ɛ’ wó wo lekini zòàwùn kɛɛ-zàà tà, ke wàa mɔɔ Aatana zòàwùn kɛɛá ke àng liá- waa à gi láà, àle lɛ́ɛ. ⁹ Kɛ́ è tó’ wo ke Aatana-à Waa Zaazaa ké ka gi láà, kale káá ka leng pe zòàwùn kɛɛ-zàà-le tà koo. Ka Waa Zaazaa pe zòàwùn kɛɛ-zàà’ tà àlei le. Kɛ́ Klisi-à Waa Zaazaa-le àa mɛ̂ɛ’ i gi laá, ke ile-mɛ̀ɛ̀ yáá Klisi-à mɛ̂ɛá. ¹⁰ Sée Klisi- tó-le wò’ ka gi laá, ke ka dèbílí’ ga tó’ wo wúnyóo kɛɛ-zòwɛ́ɛ́ ye’ é ka gwílé láà à-wùn gi maiá lɛ́ɛ. Kɛ́ ka níi’ é ka gi láà, è tò’ kwɛi, ke àle ké yaayèa kàò gi, Aatana’ lɩ́ɩ́ sɛɛyè’ gá ka bhà láà à-wùn gi. ¹¹ Aatana’ é Yesu go’ gɔɔ̀le, àleà Waa Zaazaa’ ka gi le. È tò’ kwɛi, ke Aatana do’ é Yesu Klisi zana’ láà, àle zí ka dèbílí’ é búú-pɔ̀ɔ̀n-a à leng yaaà kàò gi le. Sée è à yaaà kàò gi kwɛi é Waa Zaazaa do’ à daa’ ka gi láà àle bháa bhà le. ¹² N laànɛ́bò, è tò’ àlei kwɛi laá, ke kpan ké ko lé maiá. Kɛ́ ke àa táásì ko lekini pe zòàwùn kɛɛ-zàà tà-le-kpàn-a koo. ¹³ Atoosiwo ka ka lekini pe zòàwùn lesósó gbóló gò’ laá, ke ka lóii gɔɔ̀le-zàà’ tà do lɛ́ɛ. Kɛ́ ka wúnyóyoobò’ kɛɛ ka kɔɔ ni ka gɛɛnbòa zììa láà, ka ka bò’ àle tóá Waa Zaazaa bháa bhà laá, ke ká laà. Kpan ye’ é tuàn ka lé dɔ̀yáa gá, àle lɛ́ɛ. ¹⁴ Atoosiwo Waa Zaazaa’ zaa góii mɛ̂ɛ páipái’ àng gá láà, ke Aatana-à náò- àngleá le. ¹⁵ E sée kwɛi maiá. Aatana’ ebhà Waa Zaazaa dàà ka gi, ke ká à gànnu’ wo ka: àbhà náò’ kaá le. Òo nuanɛ̀ kɛɛ-zòwɛ́ɛ́-le daa ka gwílé, ke súó- nù ka kɛɛ dɛ́ɛ wo koo. Gɛ̀ilɛ àa Waa Zaazaa láà àle bhà, le ko zí Aatana lee Bàbá le. Ko à pè’ kwɛi, ke kó wɩɩ: ko nɛ. ¹⁶ Atoosiwo Waa Zaazaa láà, à lekinilèkini ké à pe ziàn ko zowɛ́ɛ́ pé ye: Aatana-à náò’ koá le. ¹⁷ Sée ko tó’ wo Aatana-à náòa kwɛi láà, è zí leekpɔ̀ɔ̀tili-sànmá yaayèa ko gɔ̀n àle-wùn gi le. É leekpɔ̀ɔ̀tili-sànmá láà à yàà Klisi lefɔ́ɔ́lé’ à gɔ̀n, le é zí ko leng ko pe dɔ̀lèè kpɔ́yèa à pé le. Kɛ́ ko nù à pe kó dɔ̀lèè láà à ye kwɛi laá, ke ko wɛ̀ilèè lefɔ́ɔ́lé’ ya gó Klisi wɛì le. Sée ko wɛ̀ilèè-gò’ Klisi-wùn gi kwɛi laá, kó zí mɛ̂ɛnɛ̀ kɛɛà à pé. ¹⁸ Kɛ́ n zʋʋ ké à gi kelekelele ma: ko wɛ̀ilèè’ góii tenglé-yààn é à gi é, àle ni Aatana-à mɛ̂ɛnɛ̀’ à zán- dɔà, ke è à nuà ko nɛ̀ láà, wàa gɔ̀ɔ̀n kiá-pɔ̀ɔ̀n lefienɛ́á. ¹⁹ E sée kwɛi maiá, Aatana-à daa-pɔ̀ɔ̀nbò tó páipái ké yaayèa zʋʋ dun tà, le àng yáán’ Aatana-à náò ko dàà téng-lé-kwèèi gɔ̀n kelekelele le. ²⁰ Atoosiwo Aatana-à daa-pɔ̀ɔ̀nbò láà, àng lébhà ké to ye lee gbááwɛ́ɛ́ tóyè nɛ̀. Kɛ́ òo tó àng lekini kɔ̀ɔ̀bhà-wùn-a. Aatana’ lángga daa’ àng pé ye: wò tó kwɛi, sée ke e àng zʋʋ gó-wʋ̀ʋ̀nɛ́ ke yaa’ à zɔ́ɔ́ lé le. ²¹ Atoosiwo e nuu Aatana zʋʋ pé ye: é ebhà daa-pɔ̀ɔ̀nbò láà àng góà gbááwɛ́ɛ́nɛ̀ gi, ke wò bò’ gieá gisie-lìì gi, wò daa wo leng kɔ̀ɔ̀bhà Aatana-à náò’ ko mɛ̂ɛnɛ̀ kɛɛà láà ko pé. ²² À gàn ké ko yàan sée maiá ko: é si’ à zigó gi, ke è zin nàa tenglé bhà, Aatana-à daa-pɔ̀ɔ̀n tó páipái ké gbɔ́ɔn wo kiá wɔ̀ɔ̀ɔ̀le, le wò giinna ye nɛ́ kpɔ́-gwìlé’ yúáii nɔ́ng’ gɔ̀n à nɛ̀ le. ²³ Kɛ́ àa àngle lengdoá. Ko lekini kó gbɔ́ɔn wo ziàn ko zʋʋ pé, ke ko yáán ké Aatana-à náò ko dɔ̀ téng-lé-kwèèi láà à gɔ̀n. Atoosiwo Aatana’ ko káányè’ gá ga gɔ̀n bhɛɛlé láà, è à tulu yaaà kwɛpoo àle gi le. Sée ke Aatana yéè wúnsɛ̀’ kɛɛ tili, è à liélé-bhɛ̀ɛ̀ dɔyèa ko nɛ̀ ebhà Waa Zaazaa dàà ko gi-yè’ gá le. ²⁴ Pɔɔn- àle kɛɛ kwɛi, àle ye: kó layè-leá maiá, kɛ́ ko tuàn ko yáán tó’ woà à leng-lèè gɔ̀n le. Sée mɛ̂ɛ yáán’ pɔɔn’ à gɔ̀n láà, mɛ̂ɛ- bò’ à ye-le woá, ke mɛ̂ɛ yáán àa tuàn à gɔ̀n koo. Tààn mɛ̂ɛ yáán’ pɔɔn’ à bhà, mɛ̂ɛ ké mɛ̂ɛ yáán to à gɔ̀n zí koo è? ²⁵ Kɛ́ pɔɔn’ kóó à ye bhe láà, ko tò’ ko yáán tóà à gɔ̀n, ko ko zowɛ́ɛ́ saa’ wo, le ko dɔ à gɔ̀n, le è ko ta le. ²⁶ È gò’ àle gi, mɛ̂ɛ’ bháa àa ko gi wɛ̀sɛ é, Waa Zaazaa ké zí nu ko tàkún-i bhàiwoyè bhà. Atoosiwo ko bhàiwoà wún lekini’ gi, ke è tó Aatana zòàyèa, kwáá à-wùn dɔn sɛ̀a. Kɛ́ Waa Zaazaa leng-le- lie ko lébhàiwoyè tà wʋʋ’ gi, àle lé ké gie ko biin- mɔɔ ko pe’ peá àle tà dɔ́ɔ́n-á. ²⁷ Sée Aatana do’ è lee ye mɛ̂ɛ zowɛ́ɛ́ pé kpákpálé láà, àle zí Waa Zaazaa zʋʋ pé-wùn dɔn le. Atoosiwo mɛ̂ɛ’ wó yaayèa Aatana-à yaa gi, Waa Zaazaa-le- àng lébhàiwo kɔɔ’ gi láà, àle to Aatana leng zòàyèa le. ²⁸ È gò’ àle gi, mɛ̂ɛ’ Aatana lɔ̀ɔ̀- àng kɛɛ, ke é àng síyèa à gi ye à-wùn’ nuu à zowɛ́ɛ́ pé fɔ́ɔ́lé lii kɔi à nɛ̀ láà, à gàn ké ko yàan ko: wún páipái’ è daa, à tó lé- yàà àle-mɛ̀ɛ̀bòà wúnsɛ̀’ tà le. ²⁹ Atoosiwo Aatana leng’ mɛ̂ɛ yemò’ àng dɔn’ fɔ́ɔ́lé, ke wòo bhɔ lefienɛ́ wo bhe, ke è à pe àng bhà ye: wò bhɔ̀’, wo tóà e peá láà, é à bɛɛnzɛ̀- àngle bhà à zigó gi lii, ke wò nù tó ye e gbe’ kɔɔ’ gi láà à nɛ̀ le. Aatana ké à kɛɛ’ kwɛi, ke à gbe’ é àbhà nɛ́ liéléá láà, à lɔ́ɔ̀bò- nù tó kpe kpáalàkpààa. ³⁰ Sée Aatana’ nuu à bɛɛnzɛyèa mɛ̂ɛ yemò’ àng bhà kwɛi láà, é zí àngle si’ bhaamɛ̀ɛ̀bò kpe gi le. Sée é mɛ̂ɛ do’ àng si’ à gi láà, è zí lɩ́ɩ́ sɛɛyèa àngle bhà le. Sée é lɩ́ɩ́ sɛɛyèa mɛ̂ɛ do’ àng bhà láà, è zí àngle tóyèa mɛ̂ɛnɛ̀ kɛ̀ɛ̀ à pé-mɛ̀ɛ̀a le. ³¹ È tò’ àlei kwɛi, ke ko à peà lɔ? Aatana zi- tò’ ko pé la ò, wáa- mɔɔà dɔá ko gɔ̀n gwili-yàn gi le? ³² Aatana do’ à kɔɔ òo naa ko nɛ̀ à leng pe gwílé-nɛ̀ lefienɛ́ tà, kɛ́ ke é à lénu’ konó páipái ko-wùn gi láà la ò, mɛɛ kɛɛ le è kwii zí pɔnó páipái nuá ko nɛ̀ é e gbe-gbà’ wo’ ko gɔ̀n láà à tàkpɔ́á le? ³³ Wáa- sée Aatana zòà-mɛ̀ɛ̀bò ko yàngbha waaà, kɛ́ ke Aatana do láà àle lɩ́ɩ́ sɛɛ ko bhà le? ³⁴ Wáa- zí ko zɛà lɩ́ɩ́á le? Sée ke Yesu Klisi ké ga’ ko-wùn gi, le é zí go’ bhi le é zana’, le é dɔyèa dɔ̀lèè kpáalàkpàà’ é Aatana kɔɔ sɛ̀ tà láà à gi, le é ko lébhàiwoii à zì le. ³⁵ Ko lɔ̀ɔ̀ sínma’ è Klisi kɛɛ láà la ò, mɛɛ ko káán-à à bhà le? Yáin gbɔɔnyè, tààn zuénàa, tààn mɛ̂ɛ wɛ̀ikɛ̀ɛ̀woyè, tààn vɔ́n, tààn wɛ̀i dàà mɛ̂ɛ gi-yè, tààn dɔ̀ tèngbhè yóo lé-yè, tààn gà pielé-yè? ³⁶ Wo à bɛɛnzɛyèa Aatana-à sɛ́ikwɛ́ gi maiá wo: Ko nɛ Aatana, bhè lɛgaa ke wo ko kpɔ́ii ga nɛ̀ yáán gi ni gbɛi gi tó bhà i-wùn gi, le wó ko kún-ii ye bháábò’ wóò àng kpéelé gó àng nɛ̀ é le. ³⁷ Kɛ́ kwéé gie àle tó gi, le ko lɔ̀ɔ̀- mɛ̂ɛ’ à kɛɛ láà, ya ko tó kwɛ́lɛ́á, le kwéé ko kɔɔ gie àle tó páipái gɔ̀n seyí wɛ́ɛ́ le. ³⁸ Atoosiwo n kpɔ́yè ké à lé kelekelele ma: ko lɔ̀ɔ̀’ è Aatana kɛɛ láà, pɔngge àa mɔɔii à góá à bhà. Ko lɔ̀ɔ̀’ è Aatana kɛɛ, ke é Gwilinɛ Yesu Klisi nu’ ko nɛ̀ à-wùn gi láà, gayè ni tòsɛ́ɛ́là-yè oo, ni tenglé-wùn ni tili-wùn oo, ni Aatana-à kɩ́ɩ́la yemò’ wó kaan’ à bhà, ni yínaa kpókpóbò, ni à-gwìlìnɛbò oo, ni giè mɛ̂ɛ gɔ̀n-pɔ̀ɔ̀nbò’ wó tɛ́nglà, ni àng yemò’ wó gɔɔ̀le oo, ni Aatana-à daa-pɔ̀ɔ̀n bhɛ́ibò-le kekekèke kɔɔ àa mɔɔii ko lɔ̀ɔ̀ láà à góá à bhà.

¹ An mai-wùn’ peii le, án à zɛ Klisi tɔ́ tà, máá bele peii. N lekini zowɛ́ɛ́’ n séeá, le an à gànnu Aatana Waa Zaazaa’ é n gi láà à wʋʋ bhà ma: ² Zowɛ́ɛ́kpàin ké n bhà kpáaá, le zuénàa’ n bhà lɛ́ile le. ³ Án woo wɩ́ɩ́à n lekini-le tò gbɩɩá-wùn bhà, ɛ́ɛ́n án woo wɩ́ɩ́à zí kààn Klisi bhà-wùn bhà Izalae-bò’ wó n nɛànɛ́bòa láà àng-wùn gi. ⁴ Atoosiwo Izalae ginɛ́bò’ àng gá ye n nɛ̀ le. Aatana’ ko bhɛ́mabò si’ lii, le é àng to’ ebhà náòa le. À lekini ké nuu àng finibhà, le à zán’ nuu àng tà le. E sɛ̀lúnɛ̀ daa’ wo nà àng gá wo finibhà gɛnyààn kpeá. É zí ebhà tɔ́ng dɔ̀- àngle nɛ̀, le é e lɔ̀ɔ̀kɛɛ-kɔ̀ɔ̀bò gie’ àng nɛ̀, le wúnsɛ̀sɛ̀bò’ à kɛɛ-wùn’ nuu à bhà dɔ̀ya, é nuu à tó tóà liélé, le é à píníwo’ àng nɛ̀ ziàn le. ⁵ Aatana’ sɛ̀lúnɛ̀ kun’ mɛ̂ɛbò’ àng bhà à zigó gi lii, ko bhɛ́mabò’ nuu àng gá le. È gò’ àle gi, Klisi’ é pɔnópɔ̀nó wunlé láà, mɛ̂ɛ- à sì’ à pe tò bhaamɛ̀ɛ̀a-yè pe-zàà-le tà laá, mɛ̂ɛ ké à gànnu wo: à lekini- gò ko bhɛ́mabò do láà àngle gi le. Pɔɔn’ è sée Izalae-bò dɔ̀lèè to kpáaá, àle lɛ́ɛ. A-wùn gi, kwàa Aatana tɔ́ bhɔ kweetókwèètóá. Amiina. ⁶ È tò’ kwɛi, ke Aatana’ píní’ wo’ Izalae-bò ko nɛ̀ láà, ya gó’ wo à bhà láà la è? Yàa kwɛi. Kɛ́ pɔɔn- à kɛɛ ke àng kemò wòo wɩ́ɩ́ Aatana-wùn bhà sɛ̀a, àle ye: Izalae ginɛ́bò-le tó wàa Izalae wʋʋ pe. ⁷ Mɛ̂ɛ’ wó go’ ko bâa Ablam gi láà, yàani wóò tó à yuɛn-á kɔɔ óó kɔɔ’ gi, kɛ́ Aatana àa àng tó páipái-le yàkisí Ablam ginɛ́bò lengá. Atoosiwo Aatana ké à pe’ Ablam nɛ̀ ye: Wò i gbe Izaaki lengdo’ à ginɛ́bò leeà wo i ginɛ́bò le. ⁸ Wò à pè’ kwɛi, ke wo wɩɩ wo: Ablam’ nɛ́’ kpɔ’ láà, àng tó wàa mɔɔii tóá Aatana-à nɛ́á àng tò Ablam yuɛn-á-wùn-le lengdo gi. Kɛ́ Aatana leng’ nɛ́ ye’ à nù à nɛ̀-wùn píníwo’ láà, mɛ̂ɛ- àle ni à pe ginɛ́bò’ àng dɔn Ablam ginɛ́ lengá le. ⁹ Atoosiwo Aatana’ píníwo’ Ablam nɛ̀ wʋʋ’ gá, àle ye: Sánni kó dɔɔ bha’ bhà é, à ke- nù pe é bhɔ zí-kwià laá, ke má nu i pé, ke ibhà nɔ́ng Sala’ nɛ́ miɔnnɛ́ do kpɔ́. ¹⁰ Kɛ́ àa àle lengdoá. Lebeka leng’ zí e pe nɛ́ miɔnnɛ́ piilɛ’ kpɔ’ pɛ̂ɛnnɛ́á dɔ̀ya láà, é àng-gwì sì- ko bâa Izaaki lengdo’ à gɔ̀n le. ¹¹ Sée Aatana leng pe zòà sì bhaamɛ̀ɛ̀bò gi-wùn’ è to à zowɛ́ɛ́ pé láà, àle àa dɔ mɛngge kɛɛ-wùn bhà. Kɛ́ àle-mii’ è mɛ̂ɛ yaa tùbhà láà, àle tó sɛ̀- à lengdo’ gá le. A-wùn gi, é nuu ke náò piilɛ láà wòo bhɔ bhe, ke wòo zí wúnsɛ̀ ni wúnyóo ke kɛɛ bhe, Aatana ké wɩɩ’ àng laú nɛ̀ ye: I pɛ̂ɛnnɛ́bò’ kpɔ́à láà, à kpáè ké tóà à pɩ́ɩ́nɛ́yèà daan-á. ¹³ Atoosiwo Aatana wʋʋ’ wó à bɛɛnzɛyèa àbhà sɛ́ikwɛ́ gi mɛ̂ɛ piilɛ láà àng-wùn gi, àle ye: Zakɔbu lɔ̀ɔ̀ ké n kɛɛ’, le Ezau-le sàn’ n kɛɛ’ le. ¹⁴ È tò’ kwɛi, ke ko à peà lɔ àlei tò? Tààn ke lɩ́ɩ́ sɛ̀ àa Aatana pé’ wo la è? Ábin ké bhe. ¹⁵ Atoosiwo Aatana leng ké à pe’ Moizi nɛ̀ ye: Mɛ̂ɛ ye’ à wɛ̀i n kɛɛ-wùn- sɛɛà n nɛ̀, àle-mɛ̀ɛ̀ wɛ̀i- n kɛɛà le. Le mɛ̂ɛ ye’ à yíní n kɛɛ-wùn- zí sɛɛà n nɛ̀, àle-mɛ̀ɛ̀ yíní- n kɛɛà le. ¹⁶ È tò’ àle gi kwɛi, ke wún láà à tó sɛ̀- Aatana do’, mɛ̂ɛ wɛ̀i- à kɛɛ láà àle lengdoá le. Kɛ́ ke àle àa dɔ bhaamɛ̀ɛ̀ leng zʋʋ pé-wùn bhà, sée àa zí dɔ à gi-bàlàsíyè-le bhà. ¹⁷ Ale kɛɛ le Aatana’ à pe’ zí Ezite-mɛ̀ɛ̀bòà gwilinɛ Falaon nɛ̀ ebhà sɛ́ikwɛ́ gi fɔ́ɔ́lé lii ye: Falaon, án i yaa’ wo’ n lekini yàànlé kwɛi, ke mɛnó-nù n tò kpókpóá-lèè ye i bhà, ke n tɔ́- nù bhɔ sɛ́ɛ́ tà-lèè tó páipái gi le. ¹⁸ Á kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, mɛ̂ɛ ye’ Aatana’ à pé ke à wɛ̀i- e kɛ̂ɛ, àle wɛ̀i- à kɛɛ le. Aatana do láà é zí à pé ke mɛ̂ɛ ye’ à tóló gi-kɛ̂ɛ, è àle to tóló gi kɛɛ-mɛ̀ɛ̀a le. ¹⁹ È tò’ àle gi kwɛi laá, mɛngge ké à peà n nɛ̀ yíiín ye: mɛɛ kɛɛ le Aatana’ tuàn bhaamɛ̀ɛ̀bò gílawoà àle gi le? Sée ke mɛngge àa woo mɔɔ kpaá àle wʋʋ bhà le. ²⁰ Mɛ̂ɛ’ i à peà kwɛi láà, ile i mɛɛá, le ka ni Aatana káà lɩ́ɩ́ kpɔ́ le? Tààn gbɔ ké wɩɩ ziàn gbɔ dɔ-mɛ̀ɛ̀ nɛ̀ ye: mɛɛ kɛɛ le í n dɔ’ kwɛi la è? ²¹ Gbɔ dɔ-mɛ̀ɛ̀ pe-le àa ebhà gu kɔɔn-á è? È sɛ́ɛ́ kɔɔn do’ si, ke è téng-gbɔ̀ bhɛɛyè dɔ à gá láà la ò, yàa sɛ́ɛ́ kɔɔn do láà àle ke sí ziàn, le è zí gbɔ bhɛ́iwɛ́ɛ́ ke dɔ à gá è? ²² A-kɔ̀ɔ̀ do láà à gi, e sɛɛ’ wo’ Aatana lekini nɛ̀, ke e lààwùn’ bhaamɛ̀ɛ̀bò pé, wò à dɔn, ke wò zí e tò kpókpóá-lèè ye le. Ale kɛɛ le é mɔ’ e zowɛ́ɛ́ kún-à e bhà pingpingle à lààwùn kɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò láà àng pé le. Sée ke wa woo lángga sí-kini-sì wo à bhà, ke wa tó ye sɛ́ɛ́ gbɔ ye’ ya bhɔ wí lià láà à nɛ̀. ²³ Kɛ́ sée mɛ̂ɛ yemò’ kole kó ye àbhà téng-gbɔ̀ nɛ̀, ke ko wɛ̀i- à kɛɛ, ke é bhɛɛ yaayèa ko bhà miniminiyèa láà, e à pé ke à tɔ́- bhɔ zí kole ko bhà le. Pɔɔn- àle kɛɛ kwɛi, àle ye: ko dàà ke è bhɛɛ yaa ko bhà-wùn ké nuu à zʋʋ pé fɔ́ɔ́lé lii. À kɛ̀ɛ̀ kwɛi-wùn’ bò’ sɛɛá Aatana leng-le nɛ̀ la ò, wáa tuàn wɩ́ɩ́à koo le? ²⁴ E kwɛi maiá. É mɛ̂ɛ’ ko síyèa bhaamɛ̀ɛ̀bò finibhà láà, òo ko sí Zuifu-bò-le lengdo kpe gi, kɛ́ e zí mɛnggoò si’ mɛ̂ɛ’ wàa Zuifu-a àng tó kpe gi. ²⁵ Á bɛɛn ké zɛyèa kwɛi Aatana wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀ Ozee-à sɛ́ikwɛ́ gi ye: Aatana ké wɩɩ’ ye: Eùu ye’ àa nuu n zòà-lùuá fɔ́ɔ́lé láà, án à tóà n zòà-lùuá, le mɛ̂ɛ’ wó nuu ye nbhà gɔnɔ sièbhà-nɔ̀ng nɛ̀, an àng to ye sɛ̀ɛ̀bhà nɛ̀ le. ²⁶ Wó nuu à peà bhaamɛ̀ɛ̀bò bhà lee do’ à gi wo: àng pe àa Aatana-wùn gi, wo zí àng leeà lɛngdo láà à gi dɔ̀ya wo: Aatana leng yáányèà náò. ²⁷ È gò’ bhi, Aatana wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀ Ezai leng ké liangzɛ’ lòlò tà, le é wɩɩ’ Izalae-bò-wùn gi ye: Yàani Izalae-bò wóò pa, ke wò tó ye kɛɛn nɛ̀ kɔ̀ɔ̀yí kpúnglé, àng paánnɛ́’ wò tóà láà, àngle lengdo’ laà le. ²⁸ Atoosiwo Gwilinɛ Kpáa’ wʋʋ’ pe’ láà, e à gi-wùn kɛɛà váánlé kpunglà, ke à gòòpégó-mɛ̀ɛ̀ àa bhe sɛ́ɛ́ tà. ²⁹ È gò’ àle gi, e kɛɛ’ ye Ezai’ zí à pe’ fɔ́ɔ́lé kɔɔ’ gi lii láà à nɛ̀ ye: Gwilinɛ Kpáalàkpàà-le òo woo nù ko dunngnɛ́ ke tóà laá, ko tɛ́ɛ́n ké woo góà sɛ́ɛ́ tà fɩ́fɩ́lé ye Sodɔm-mɛ̀ɛ̀bò nɛ̀, le ko woo to Gomɔɔ-mɛ̀ɛ̀bò bhɔ̀ɔ̀bhàa le. ³⁰ È tò’ kwɛi la ò, ko à peà lɔ àlei tò? Kó wɩɩ ko: mɛ̂ɛ’ wàa Zuifu-a, ke wàa nuu Aatana-à lɩ́ɩ́ sɛ̀ɛ̀ àng bhà-lèè lefienɛ́ guoà láà, Aatana- lɩ́ɩ́ sɛɛyèa àngle bhà le. Sée àng pe lɩ́ɩ́ sɛ̀ɛ̀ àng bhà-yè láà, à gɛɛn- sì àng kpɔ̀ Yesu lé-yè’ bhà le. ³¹ Kɛ́ Izalae-bò’ wó nuu vɔ̀ngvɔ̀ng góà Aatana-à tɔ́ng kún-wùn gi, ke lɩ́ɩ́- nù sɛɛ àng bhà láà, àngle wòo nù mɔɔ tɔ́ng láà à bhà. ³² Atoosiwo Izalae-bò’ nuu tɔ́ng kún-lèè guo’ woà láà, wó nùù à guoà wo lekini pe wúnsɛ̀ kɛɛ-bhàà’ bhà le. Wàa nuu à guoà kpɔ̀ Aatana lé-yè-le bhà. Sée wó à kɛɛ’ wo’ kwɛi láà, àle to’ àng gɛɛnlé màà à bhà-gwɛ̀ɛ̀a le. ³³ Ale kɛɛ le é bɛɛnzɛyèa Aatana-à sɛ́ikwɛ́ gi Yesu-wùn gi wo: Kà lɛgaa, án gwɛɛ’ yaaii Sion-pɛ̀ɛ̀ yáànbhà é, mɛnggoò gɛɛnlé ké maaà à bhà, le mɛnggoò- zí pɛlɛ à bhà le. Kɛ́ mɛ̂ɛ yemò’ àng kpɔ́yè- tóà à lé, àngle kɔ́lɔ̀ àa góii.

¹ N laànɛ́bò, n zowɛ́ɛ́’ naayèa wún’ à lé kelekelele, ke án à gi-bhài woii Aatana zì Zuifu-bò-wùn gi, àle àng layèa le. ² Án mɔɔà tóá àng séeá, le an àng-wùn sɛ̀ pe ma: Aatana-wùn-pài-le ké àng tà maiá. Kɛ́ à tà-gwìlìkaan’ àa àng bhà le. ³ Atoosiwo Aatana- lɩ́ɩ́ sɛɛ bhaamɛ̀ɛ̀bò bhà kɔɔ’ gi láà, wòo àle gima, le wó nuu lɩ́ɩ́ sɛ̀ɛ̀ wo bhà-lèè guoà wo lekini pe bháa bhà le. Ale kɛɛ le wòo wo wunlé kpáá Aatana nɛ̀, ke à lekini- nù lɩ́ɩ́ sɛɛ àng bhà le. ⁴ Pɔɔn- àle kɛɛ kwɛi, àle ye: Klisi nuyè’ to’ Moizi-à tɔ́ng pe yáán lóyèa le. A-wùn gi, tenglé-yààn é à gi, mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ’ à kpɔ́yè- to Klisi láà à lé, lɩ́ɩ́- sɛ̀ɛ̀ àle-mɛ̀ɛ̀ bhà le. ⁵ Kɛ́ mɛ̂ɛ- woo pɔɔn’ à kɛɛà, ke Aatana- lɩ́ɩ́ sɛɛ mɛ̂ɛ bhà àbhà tɔ́ng kún-wùn gi, Moizi leng ké à pe’, le é wɩɩ’ ye: Mɛ̂ɛ’ è Aatana-à tɔ́ng kún-à sɛ̀a, àle-mɛ̀ɛ̀- laà tɔ́ng láà à sáà gi le. ⁶ Kɛ́ Aatana- lɩ́ɩ́ sɛɛ’ wo mɛ̂ɛ bhà kpɔ̀ Yesu lé-wùn gi láà, Moizi’ zí àle pe’ ye: Kao à peà ka zʋʋ pé ka: wáa- lóà lɔngwɛ́ɛ́ gi tɛ́nglà le? É à pe’ wo’ kwɛi láà, à zíà’ bhe, àle lò Klisi síi lɔngwɛ́ɛ́ gi ke wò yɔɔ nàa-yèa le. Moizi ké wɩɩ’ zí ye: ⁷ Kao sée à peà zí ka: wáa- yɔɔà sɛ́ɛ́ wala, ke è zinná gɔɔ̀le le? É à pe’ wo’ kwɛi láà, à zía’ bhe, àle lò Klisi síi gɔɔ̀le ke wò tɔnng nàa-yèa le. ⁸ È tò’ àle gi kwɛi la ò, ke Aatana wʋʋ ké wɩɩ lɔ sée àle gi? E wɩɩ ye: Aatana wʋʋ ké i maabhà kpɛ́lé, e i biinlé, le é i zowɛ́ɛ́ pé le. A-wùn gi, kó wɩɩ ko: kpɔ̀ Aatana lé-nàà sɛ̀’ ko à kpɔ ziàn láà, àle Aatana wʋʋ’ wò à pe láà à gá le. ⁹ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, mɛ̂ɛ’ i biin- à pe tàpúúá ye: Yesu ké Gwilinɛ Kpáa-á, ke i kpɔ́yè ké zí à lé i zowɛ́ɛ́ pé ye: Aatana ké à góyèa gɔɔ̀le, le é à zanayèa maiá laá, i-mɛ̀ɛ̀ ké laà. ¹⁰ Atoosiwo mɛ̂ɛ kpɔ́yè- tò’ Yesu lé kelekelele mɛ̂ɛ zowɛ́ɛ́ pé, Aatana ké lɩ́ɩ́ sɛɛ mɛ̂ɛ bhà à-wùn gi. Mɛ̂ɛ biin- zí à pè’ tàpúúá ye: Yesu ké Gwilinɛ-á laá, le mɛ̂ɛ- la le. ¹¹ Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: à bɛɛn ké zɛyèa Aatana-à sɛ́ikwɛ́ gi wo: Mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ’ i kpɔ́yè- tóà à lé, i-mɛ̀ɛ̀ kɔ́lɔ̀ àa góii. ¹² À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, nàà kekekèke àa Zuifu-bò leni mɛ̂ɛ bhɛ́ibò finibhà koo, atoosiwo àng tóà Gwilinɛ Kpáa’ Aatana-á kwɛi do le. Aatana láà àle kɔɔ- wolo bhàiwò à zì-mɛ̀ɛ̀bò tó páipái nɛ̀ le. ¹³ È bɛɛnzɛyèa àle-wùn gi Aatana-à sɛ́ikwɛ́ gi wo: Mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ’ è bhàiwoà Gwilinɛ Kpáa zì ke è táá e pé, à-mɛ̀ɛ̀ ké laà. ¹⁴ Kɛ́ wò à-kɔ̀ɔ̀ keeà lɔ tò ke wò bhàiwo à zì, ke àng kpɔ́yè-le àa à lé fɔ́ɔ́lé le? Le mɛ̂ɛ’ àngle wòo zí à-wùn ma do bhe la ò, wò kpɔ̀ à lé-kɔ̀ɔ̀ láà à keeà lɔ? Le wò à-wùn ma-kɔ̀ɔ̀ keeà lɔ zí, ke àbhà liangzɛ-mɛ̀ɛ̀ àa bhe le? Le àbhà liangzɛ-mɛ̀ɛ̀bò- ló-kɔ̀ɔ̀ keeà lɔ zízí, ke mɛngge àa àng bɔyèa le? ¹⁵ È bɛɛnzɛyèa àle gi Aatana-à sɛ́ikwɛ́ gi wo: Wúnsɛ̀’ è go Aatana pé láà, à-nàà sɛ̀ kpɔ́-mɛ̀ɛ̀bò nu-gɛ̀ɛ̀n-le- sɛ̀a wɛ́ tò! ¹⁶ Kɛ́ mɛnó páipái-le wòo wɩ́ɩ́ Aatana-à nâa sɛ̀ láà à-wùn bhà. Ezai’ àle-wùn to’ liélé, le é wɩɩ’ lii ye: Éké Gwilinɛ Kpáa, kó ibhà nâa’ kpɔ’ láà la ò, é bhɔ̀- wáa gi mai bhà le? ¹⁷ Sée à kɛ̀ɛ̀ kwɛi-yè láà à gi, mɛ̂ɛ kpɔ̀ nâa sɛ̀ láà à lé-yè- sì à mayè’ bhà, le à mayè- si zí Klisi-wùn gɛingóyè bhà le. ¹⁸ Kɛ́ è tò’ kwɛi, ke Zuifu-bò-le wòo à ma’ wo la è? Yàa àle bhà. Wánglafila, e bɛɛnzɛyèa Aatana-à sɛ́ikwɛ́ gi wo: Abhà nâa sɛ̀ kpɔ́-mɛ̀ɛ̀bò wʋʋ ké lo’ sɛ́ɛ́ tó páipái tà, le é à zin’ kélé le. ¹⁹ Kɛ́ è tò’ àle gi kwɛi, ke Izalae-bò-le wòo wʋʋ láà à gima’ wo la è? Àbin! Moizi lefɔ́ɔ́lé’ à pe’ lii Aatana wʋʋá Izalae-bò nɛ̀ ye: Mɛ̂ɛ’ wàa bhɔyèa lùu lefie gi tenglé láà, án àng síà, le wò to n zòà-lùuá, le à bhɔlɔ- waa ka gi le. Án ka zowɛ́ɛ́ waláà mɛ̂ɛ’ wàa wún dɔn láà àng tò n zòà-lùuá-wùn gi. ²⁰ É go’ bhi zí, le Ezai’ à tàpóló leng wo’ púúá kpanggaale dɔ̀ya ye: Aatana ké wɩɩ ye: Mɛ̂ɛ’ wàa nuu n guoà láà, àngle wó n yeyèa, le án n lekini gieyèa mɛ̂ɛ’ wàa nuu n tó-lèè bhàgila lefienɛ́ woà láà àng nɛ̀ le. ²¹ Ezai do láà àle wɩɩ’ zí Izalae-bò-wùn gi ye: Aatana ké wɩɩ ye: Án golo’ n gban gipólóyèa dɔlɔ̀ lùu é à gi-mɛ̀ɛ̀bò gɔ̀n-yè bhà. Kɛ́ tóló gi kɛɛ-mɛ̀ɛ̀ ni gbánngbò lesósó’ àng gá le.

¹ Án wɩɩ ma: è tò’ àlei kwɛi la ò, ke Izalae-bò’ wó Aatana zòà-lùuá láà, ya e kɔɔ gó’ wo àng zì láà la è? Ááo, yàa kwɛi. Atoosiwo Izalae-wɛ́ɛ́’ n lekiniá le. Ablam ginɛ́’ n lengá le, an gò Bɛnzamɛn-kwìle. ² Á kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, Aatana’ nuu mɛ̂ɛ’ ko dɔn-à e peá fɔ́ɔ́lé lii, ke kóó bhɔ lefienɛ́ wo bhe láà, àa e kɔɔ góyèa kole ko zì. Ká zí golo à maà ka: Aatana wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀ Eli’ nuu lii láà, é wosi’ wʋʋ’ gi Izalae-bò nɛ̀ Aatana zué, e bɛɛnzɛyèa sɛ́ikwɛ́ gi wo: ³ E wɩɩ’ ye: Gwilinɛ Kpáa, wa i wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀bò tó páipái zɛ, le wa i lɔ̀ɔ̀kɛ̀ɛ̀ à tà-gwɛ̀góló tó wálá le. È gò’ àle gi, n lengdo’ má tó é, wò zí nle n zɛ-lèè guoii é la wà! Tààn Eli wʋʋ láà, káó à ma kwɛi do bhe è? ⁴ Kɛ́ Aatana’ à yoo’ bɔ’ à gɔ̀n, àle nuu lɔ le? E wɩɩ’ ye: Yàa kwɛi. Án bhaamɛ̀ɛ̀ wáá saapiilɛ yaayèa tùbhà n peá. Angle ke wàa kpóng gi yɛ́ɛ́yèa Baali nɛ̀. ⁵ A-kɔ̀ɔ̀ do láà à gi, tenglé-yààn é à gi, Aatana ké zí gɛ̀ilɛ tóyèa, le é Izalae-bò ko kpulunɛ́ ke tóyèa bhi e peá le. ⁶ Sée ko à pè’ ko: Aatana- gɛ̀ilɛ’ tóyèa àng bhà laá, ke kó wɩɩ ko: àa à tóyèa àng lekini pe wúnsɛ̀ kɛɛyè-le bhà. Yàa woo àleá, ke wúnsɛ̀ kɛ̀ɛ̀ àng nɛ̀-yè láà, wàa woo àle peii wo: ya gɛ̀ilɛ tó àng bhà. ⁷ È tò’ àle gi kwɛi, ke lɔ’ lɛ́ɛ? Izalae-bò’ nuu la-lèè’ guoà láà, wòo nù à ye. Kɛ́ é e zòà si’ àng gi mɛ̂ɛ yemò’ àng gá láà, àngle wó à ye’ le. Mɛ̂ɛ paánbò-le tóló ké to’ tayèa àng wun bhà ye é bɛɛnzɛyèa Aatana-à sɛ́ikwɛ́ gi kɔɔ’ gi à nɛ̀, wo: ⁸ Aatana ké yizɛ-zòwɛ́ɛ́ daa’ àng gwílé, le é yánwɛ́ɛ́’ àa lee ye à yaa’ àng wunbílí bhà, le é zí tólókwɛ́’ àa wún ma à dɔ’ àng wun bhà, le é to’ kwɛi flúúlé, le ya zin nàa tenglé bhà le. ⁹ É go’ bhi, gwilinɛ Davi ké wɩɩ’ zí ye: Aatana, bhè dɔ gbáágbààa ke àngbhà gwílé gbɛ́ɛ́nɛ̀ láà è tó pɔngléá, ke è àng lekini kún, ɛ́ɛ́n ke è tó ye yí pé kɛ̀ɛ̀i-sòng nɛ̀ ke wò daa à gi, ke è tó àng pɛlɛ-gɛ̀ɛ̀n-a, ke wún- nù gó àng yáin wún gò mɛ̂ɛ yáin-kɔ̀ɔ̀ leng tà. ¹⁰ È gò’ àle gi, Aatana, bhè àng yángi tala, ke wòo lee ye koo, kɛ́ ke wò nù tó’ wo nuanɛ̀ gi lɛ́ile le. ¹¹ An à pè’ kwɛi la ò, ke án wɩɩ ma: Zuifu-bò gɛɛnlé’ maa’ wo’ láà, è tò’ kwɛi, ke Aatana’ e kɔɔ gó’ wo àng zì do láà la è? Ábin ké bhe tò! Kɛ́ wó Aatana-à zaa tó’ wo’ láà, àle nu’ tói mɛ̂ɛ’ wàa Zuifu-a àng la gɛɛn-á le. Sée Aatana’ à kɛ̀ɛ̀ kwɛi ke àng la-wùn bhɔlɔ- nù waa’ wo Zuifu-bò gi le. ¹² Kɛ́ sée Zuifu-bòà zaa tóyè ni àngbhà tò zía-yè láà, àle’ tò’ mɛ̂ɛ yemò’ wàa Zuifu-a láà àng tóà yààsɛ̂ɛá la ò, mɛɛ kɛɛ le àng tó sɛì ke wò nu dɛ́ɛ wo Aatana pé-yè leng gi-lùbha’ è tóà kpáalàkpààa ke à nààlé àa tó láà, è kwii zí lúyáán tó páipái kún-á le? ¹³ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, mɛ̂ɛ’ káá Zuifu-a láà, án wɩɩ kale ka nɛ̀ ma: Aatana’ nle-mii’ n yaayèa ebhà táá-mɛ̀ɛ̀a ka kpe gi láà, án n pe bháála láà à kun kpókpóá, ke à tɔ́- nù bhɔ. ¹⁴ Atoosiwo e n gi ma: an à kɛ̀ɛ̀’ kwɛi, bhɔlɔ ké waaà n nɛànɛ́bò’ Zuifu-bòa láà àng gi, le àng kemò- la n-wùn gi le. ¹⁵ Aatana’ e kɔɔ káán’ wo’ Zuifu-bò lé láà, àle to’ àle ni mɛ̂ɛ’ wàa Zuifu-a láà àng wì kéi-kɔ̀ɔ̀a le. Kɛ́ Zuifu-bò sɛì ke wò nu dɛ́ɛ wo Aatana pé-yè láà, àle- tóà wúnsɛ̀ kpáalàkpàà-leá wɛ́ tò! E tóà ye ga-mɛ̀ɛ̀bò gò gɔɔ̀le ke wò zana-yè nɛ̀. ¹⁶ Zuifu-bò’ Aatana’ àng bhɛ́mabò yaa’ ebhà yaa gi lii láà, àng lébhà ké ye mini’ wò à dɛ́ɛ kpɔ Aatana bhà à nɛ̀. É tò’ kwɛi, ke mini láà à-kònglá tó’ tó’ wo à peá do lɛ́ɛ. É gò’ àle gi, àng lébhà ké ye yílí ye’ à sɩ́ɩ’ Aatana peá, ke à gbaan-nù tó’ zí à peá láà à nɛ̀. ¹⁷ Zuifu-bò ké zí ye Olive-yìlì tayè nɛ̀, le wa à gbaan kemò káán à bhà le. Kɛ́ mɛ̂ɛ ye’ káá Zuifu-a láà, ká ye Olive-yìlì kaiyè gbaan nɛ̀. Wo ka káányèa, le wó ka gbaanyèa yílí tayè láà à bhà à gbaanbò’ wó à kaan’ láà à gbóló gi le. Á kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, yílí tayè sɩ́ɩ do’ é sɛ́ɛ́ gi láà, àle mɛnó ka gba yíá dɔ̀yáa gá do le. ¹⁸ A-wùn gi, kao ka lekini fìlayányè woà yílí tayè gbaanbò’ wó à kaan’ láà àngle bhà. Atoosiwo kale ka zi- gbaanyèa yílí sɩ́ɩyè láà àle gi le. Ale zi àa gbaanyèa kale ka gi. Tààn káá àle gànnu kwɛi è? ¹⁹ È tò’ kwɛi, ká à peà ka: kɛ́na wo yílí tayè gbaanbò láà àng kààn à bhà, ke kole kó dɔ à gbóló lé la. Tààn lɔ? ²⁰ E kwɛi maiá. Wó àng kààn àng-yìlì leng bhà àng kpɔ́yè òo tó’ wo Yesu lé láà àle-wùn gi, le kale ka kpɔ́yè’ tóyè’ gá à lé láà, wó ka gbaanyèa bhi à-wùn gi le. È tò’ kwɛi, kao ka leng butoloà, kɛ́ ká súó’ wo le. ²¹ Atoosiwo Zuifu-bò’ wó ye yílí tayè gbaan nɛ̀ láà, Aatana’ wún kpɔ’ àngle tà lee’ gi láà la ò, e kwiià wún kpɔ́á mɛ̂ɛ bhɛ́ibò kale ka tà bhi è? ²² È tò’ kwɛi, ke Aatana kóló’ sɛ̀a kɔɔ’ gi, kɛ́ ke mɛngge àa yáángiègi waa à bhà láà, mɛ̂ɛ- à súnmagò àle bhà le. Kɛ́ sée mɛ̂ɛ’ wó góyèa àbhà zaa tà láà, è wún gò àngle yáin kwɛi, le à kóló- sɛɛ kale ka bhà le. Kɛ́ è àle kɛ̀ɛ̀ kwɛi ke ka zi- gbaanyè’ gá àbhà kólósɛ̀nɛ̀ láà à gi kelekelele le. Káó à kùn’ sɛ̀a, kale-mii’ ká yílí gbaan nuyèbòa láà, e zí ka leng ka káán-à ebhà yílí tayè láà à bhà. ²³ Zuifu-bò leng’ bhe, wò zí wo bò’ wún gbègóyèa, Aatana ké àng gbaan dɛ́ɛ woà àng lekini pe-yìlì fɔ́ɔ́yè láà à tulé. Atoosiwo bháa ké Aatana gi, ke è àng gbaan dɛ́ɛ wo à-yìlì gi. ²⁴ Mɛ̂ɛ’ káá Zuifu-a láà, kale ká bhɔ̀- Olive-yìlì kaiyè’ à gbaanbòa, le wó ka kaan’, le wó zí ka gbaan’ yílí tayè bhɛ́i’ àa nuu ka-yìlì lengá láà à bhà le. Kɛ́ Zuifu-bò’ bhɔ’ Olive-yìlì tayè leng láà à gbaanbòa le. A-wùn gi, wó go’ tu do’ à lé láà, àng dɔ dɛ́ɛ wò bhi-yè àa tóii kpókpóá koo ye kale ka pe nɛ̀. ²⁵ N laànɛ́bò, wún’ é nuu bànàkpɔ́yèa Aatana pé bhaamɛ̀ɛ̀bò gɔ̀n, ke ya à tàpóló ko nɛ̀ láà, máá à pé ke ká tó ka tíibhà à-wùn gi. Àa àleá, ká bhɔà ka leng gi wún dɔn-mɛ̀ɛ̀ bhà bhiábhiá. Án wɩɩ ma: Izalae-bò zɛngpé ké tóyèa tólógikɛ̀ɛ̀ Aatana wʋʋ bhà-mɛ̀ɛ̀a, sée wàa tóii kwɛi lɛ́ile. Kɛ́ wò tóà líe kwɛi’ wo flúúlé, le mɛ̂ɛ’ wàa Zuifu-a, ke wò daaà Aatana pe gi láà, àng lé- pa le. ²⁶ Ale tóà Izalae-bò tó la-kɔ̀ɔ̀a le. Atoosiwo è bɛɛnzɛyèa kwɛi’ wo Aatana-à sɛ́ikwɛ́ gi le. Wo wɩɩ wo: Zakɔbu ginɛ́bò kààn bhɛɛlé-mɛ̀ɛ̀- góà Sion-pɛ̀ɛ̀’ gi, le è bɔ́n tó páipái go àng bhà le. ²⁷ Aatana ké wɩɩ zí ye: Ale tóà sɛ̀lúnɛ̀ dàà ko nà àng gá ko finibhà-kɔ̀ɔ̀a, le wó wúnyóyoobò’ kɛɛ’ láà, an à tó bian go àng bhà le. ²⁸ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, Zuifu-bò’ kpa’ wo’ Aatana-à nâawʋʋ sɛ̀ bhà láà, mɛ̂ɛ- à gàà’ àle bhà laá, ke wò tóyèa Aatana yáòa kale ka yààsɛ̂ɛá le. Kɛ́ Aatana’ àng sí’ wo’ e zòà-mɛ̀ɛ̀a fɔ́ɔ́lé lii, ke è àng yaa pɛi láà, mɛ̂ɛ- zí à gàà’ àle bhà laá, ke àng lɔ̀ɔ̀ ké tuàn à kɛɛà àng bhɛ́mabò-wùn gi. ²⁹ Pɔɔn- àle kɛɛ kwɛi, àle ye: Aatana’ bo bhɔ̀ɔ̀nɛ̀ ye’ à bhɔá mɛ̂ɛ nɛ̀, yàa kpa àle tà koo. Sée ya bo zí mɛ̂ɛ ye’ à leeá wún ye’ gá, yàa gó e wʋʋ tà àle-mɛ̀ɛ̀ nɛ̀ koo. ³⁰ É nuu fɔ́ɔ́lé lii, mɛ̂ɛ yemò’ káá Zuifu-a láà, káó liè ma Aatana tà, kɛ́ dɔ̀yáa gá, ka wɛ̀i ké Aatana kɛɛyèa Zuifu-bò lekini wòo zí liè ma’ wo à tà láà à-wùn gi. ³¹ Sée àng lekini wàa zí liè mayè’ gá dɔ̀yáa gá láà, àle- woyèa kwɛi ke kale ka wɛ̀i- nù Aatana kɛɛ le. Kɛ́ àle’ kɛ̀ɛ̀ kwɛi ke Aatana- nù zí àng lekini la dɔ̀yáa gá bhaamɛ̀ɛ̀ wɛ̀i do’ è à kɛɛ láà àle bhà le. ³² À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, Aatana- bhaamɛ̀ɛ̀ tó páipái dɔn e wʋʋ gò tóló gi-mɛ̀ɛ̀a kɔɔ’ gi láà, è zí bhaamɛ̀ɛ̀ suu tó páipái laà àng wɛ̀i bhɛ́i do’ è à kɛɛ láà àle bhà le. ³³ È tò’ àlei kwɛi, ke Aatana kɛɛ-wùn sɛ̀sɛ̀bò- kpáalàkpàà-leá wɛ́ tò, ke àbhà wún kɛɛ-gwìlìkààn ni àbhà wúndɔnyè nààlé àa bhe wà! Wáa- mɔɔà àbhà lúyáán kún-kɔ̀ɔ̀ zíà peá le? Ɛ́ɛ́n wáa- zí à zʋʋ pé-wùn gima le? ³⁴ A-wùn gi, e bɛɛnzɛyèa Aatana-à sɛ́ikwɛ́ gi wo: Wáa- Gwilinɛ Kpáa zʋʋ pé-wùn dɔn le? Ɛ́ɛ́n wáa mai dàà à bhà-mɛ̀ɛ̀a le? ³⁵ Wáa lefɔ́ɔ́lé’ pɔɔn nu’ Gwilinɛ Kpáa nɛ̀, ke à-mɛ̀ɛ̀à kpan- tóà à lé le? ³⁶ Ale pɔnó páipái daa’ le. Pɔnó páipái- bhe àle sáà gi, le à tó’ zí yaa àbhà yaa gi le. A-wùn gi, Aatana tɔ́- bhɔ kweetókwèètóá. Amiina.

¹ N laànɛ́bò, le ko wɛ̀i láà àle sínma’ Aatana kɛɛ kwɛi laá, án wɩɩ ma: ká dɔ’ wo gbáágbààa ke ká ka lekini yáányè nu à nɛ̀ sáà gi le. Ká ka leng nuyè’ gá sáà gi Aatana nɛ̀, ke ká yaayèa àbhà yaa gi kwɛi láà, à gi-wùn ké sɛɛà à nɛ̀ miniminiyèa. Ale tóà Aatana bhɛɛ gi-gbà woyè lengá ka gɔ̀n le. ² Ka táá-kɔ̀ɔ̀ òo bhɔà lúyáán é à tà-mɛ̀ɛ̀ bhɛ́ibò pe bhà koo. Kɛ́ ká wɩ́ɩ́ à bhà, ke gwílíkaan dɛ́ɛ’ Aatana- à daaà ka bhà láà, è ka táá-kɔ̀ɔ̀ tó seelá à gi páipáilé. È tò’ kwɛi, ká dɔn-à Aatana zòàwùn gòkéigóá. Atoosiwo wún’ é sɛ̀a, ke à liá- waa Aatana gi, ke pe àa à bhà, àle Aatana zòàwùn láà à gá le. ³ Aatana- gɛ̀ilɛ’ tóyèa n bhà n yàà ebhà táá-mɛ̀ɛ̀a-wùn-a le. Ale kɛɛ le an à pe kanó ka nɛ̀ ma: ká kɔi dolodolo láà, ka zowɛ́ɛ́ òo dɔà ka légiè tà-wùn kɛɛyè bhà le. Kɛ́ ká ka zʋʋgɔɔn ka kɔɔ mɔ̀ɔ̀ à bhà-wùnbò’ gá, ke ká táásí Aatana’ kpɔ̀ e lé-bhàà’ daa’ kanó ka gi pɛipɛi láà à-nàà tà le. ⁴ À lébhà ké ye bhaamɛ̀ɛ̀ dèbílí’ é do kɔi, kɛ́ ke à dɔ̀ɔ̀bhàbò’ bɛ́ɛ́á, ke à tó ni pe kɛɛ-wùn’ pɛipɛi láà à nɛ̀. ⁵ A-kɔ̀ɔ̀ do láà à gi, yàani kóò tó kpe kpáaá kɔɔ óó kɔɔ’ gi, konó kó kuluyèa ké bhà ye mɛngdo dèbílí nɛ̀ ko tò Klisi peá-wùn gi, le konó páipái kó ko ké kɔɔ ni ko ké gɛɛnbòa le. ⁶ Kɛ́ Aatana ké gɛ̀ilɛ tóyèa ko bhà mɛnó ni pe bhɔ̀ɔ̀nɛ̀ bhɔ̀ àng nɛ̀ pɛipɛi-wùn-a. A-wùn gi, è tóà e wʋʋ léban-bhɔ̀ɔ̀nɛ̀ bhɔyèa mɛ̂ɛ’ i nɛ̀, í à léban-kɔ̀ɔ̀ sí Aatana lekini’ kpɔ̀ e lé-nàà’ gieyèa láà àle bhà le. ⁷ É zí i bhá legilizi-mɛ̀ɛ̀bò légièwo-bhɔ̀ɔ̀nɛ̀ bhɔyèa mɛ̂ɛ’ i nɛ̀ laá, í à gi-wùn kɛ̂ɛ i sɔbhɛɛ bhà. É bhaamɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ Aatana-wùn-a-bhɔ̀ɔ̀nɛ̀ bhɔyèa mɛ̂ɛ’ i nɛ̀, i lekini í à kún kpókpóá. ⁸ É i bhámò zʋʋ gbaan-bhɔ̀ɔ̀nɛ̀ bhɔyèa mɛ̂ɛ’ i nɛ̀, í i bháa dɔ à bhà. É bhaamɛ̀ɛ̀ gba-bhɔ̀ɔ̀nɛ̀ bhɔyèa mɛ̂ɛ’ i nɛ̀, í à wo i wɛ̂ɛá, ke i zʋʋ àa à zía nɛ̀. É liélé sì legilizi gi-bhɔ̀ɔ̀nɛ̀ bhɔyèa mɛ̂ɛ’ i nɛ̀, i leng í à-wùn kún i níiá. É zí mɛ̂ɛ’ wó wɛ̀iyèa àng tàkún-bhɔ̀ɔ̀nɛ̀ bhɔyèa mɛ̂ɛ’ i nɛ̀, í à kɛ̂ɛ zowɛ́ɛ́ niidaaá. ⁹ Bhaamɛ̀ɛ̀bò lɔ̀ɔ̀’ è ka kɛɛ láà, òo tóà dáingɔ̀nlúá. Ka tà- sálá wúnyóo kɛɛyè gɔ̀n, ke ká naa wúnsɛ̀ kɛɛyè bhà kelekelele. ¹⁰ Ka-wùn- tó ka ké gɔ̀n kpókpóá ye laànɛ́bhà-mɛ̀ɛ̀bò-wùn- to ké gɔ̀n kɔɔ’ gi láà à nɛ̀. Ká ka bhámò fìlayányè wo ka lekini bhà bhɛɛ yàà àng bhà-yèa. ¹¹ Ka wún óó wún’ kɛɛà, ká à tó kún ka níiá. Kao tóà sɛin-mɛ̀ɛ̀a. Waa Zaazaa- Aatana zòàwùn kɛɛ-pài’ dɔ ka zowɛ́ɛ́ pé láà, è tó ka tà bɩ́bɩ́lé, ke ká Gwilinɛ Kpáa-à bháála kɛ̂ɛ à gá. ¹² Ká ka yáán tóii leekpɔ̀ɔ̀tili’ gɔ̀n Yesu pé láà, ká ka liágó à-wùn lé ziàn. Mɛ̂ɛ’ ka wɛ̀ilèè’ góii, ká à kún ka bhà. Ka yáin òo gaà bhàiwoyèa. ¹³ Ká Aatana pe gi-mɛ̀ɛ̀bò gó kpala gi, è gò’ bhi ke ká yaa tɔ́ɔ̀ gba-yàà gi. ¹⁴ Mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ’ wò ka wɛ̀ikɛ̀ɛ̀woà, ká lúbhawo àng bhà. Ká lúbha lesósó’ wo le, kao lángga-le daaà àng pé. ¹⁵ Mɛ̂ɛ’ wó yúé sí-ii, ká yúé sí àng pé, ke mɛ̂ɛ’ wó wosí-ii, ká wosí àng pé. ¹⁶ Kanó páipái ká bhɛɛ yaa ka ké bhà, ke ka kɔɔ- nù tó wúnngdo bhà. Kao mɛngge gaaà yáàngóngpéá. Wún’ è tóà ka yàà sʋʋ tà-wùn-a, kao àle-lèè guoà. Wánglafila, wún ye’ è tóà ka dàà sʋʋ wala-wùn-a, ká àle kɛɛ-lèè guo za le. Kao ka leng yeà wún dɔn-mɛ̀ɛ̀a. ¹⁷ Kao wúnyóo-kpàn góà mɛngge gɔ̀n wúnyóoá. Wún’ é sɛ̀a bhaamɛ̀ɛ̀ tó gi, ká àle kɛɛ-lèè guo le. ¹⁸ È tò’ mɔɔ-wùn-a, ka ni bhaamɛ̀ɛ̀ tó páipái ká tó ka ké nɛ̀ sɛ̀a. Kɛ́ òo zí tò’ mɔɔ-wùn-a laá, òo tóà kale ka bhà. ¹⁹ N dɔ́mabò, kao ka leng bhɔlɔ góà. Wánglafila, ká ka bhɔlɔ góyè tó Aatana gɔ̀n. Atoosiwo e bɛɛnzɛyèa àbhà sɛ́ikwɛ́ gi wo: Bhaamɛ̀ɛ̀ bhɔlɔ góyè- nle n gɔ̀n le. Nle án wún kpɔ̀ mɛ̂ɛ tà-mɛ̀ɛ̀a le. Nle Gwilinɛ Kpáa nle án wɩɩ lɛ́ɛ. ²⁰ E bɛɛnzɛyèa zí zaa bhɛ́i keá wo: I sàn- mɛ̂ɛ’ à kɛɛ, vɔ́n- tò’ à góà, í à gba lígóá. Yí lɔ̀ɔ̀- zí tò’ à kɛɛà, í à gba yíá. I à kɛ̀ɛ̀’ kwɛi, ke yé yɛ́ɛ waa’ wo à lé, ke à wunbílí’ tó à tà bháibhàia lɛ́ɛ. ²¹ A-wùn gi, kao ka leng lédaláà wúnyóo kɛɛyè nɛ̀. Wánglafila, ká wúnyóo kɛɛyè yáinkáán’ wo wúnsɛ̀ kɛɛyèa le.

¹ È gò’ àle gi, à-lèè ké à bhà ke mɛnómɛ̀nó- wo wunlé kpáá lùu wunlé-mɛ̀ɛ̀bò nɛ̀. Atoosiwo lùu wunlé-mɛ̀ɛ̀ ke òo yaa bhiá, ke àa Aatana piéá. È tò’ kwɛi, ke mɛ̂ɛ páipái’ wó lùu wunlé láà, Aatana’ àng tó yaa’ le. ² Ale kɛɛ le mɛ̂ɛ’ è gbánngnɛ̀ go lùu wunlé-mɛ̀ɛ̀bò wʋʋ bhà, ke à-mɛ̀ɛ̀- gbánngnɛ̀ góii Aatana’ ebhà mɛ̂ɛbò’ àng yaa’ e kɔlé láà àngle wʋʋ bhà lɛ́ɛ. Sée mɛ̂ɛ yemò’ wò gbánngnɛ̀ go kwɛi, lɩ́ɩ́’ è àng zɛà láà, è tóà àng lekini daa-wùn’ gá le. ³ Mɛ̂ɛ’ wúnsɛ̀-le kɛɛà téei laá, lùu wunlé-mɛ̀ɛ̀bò wàa tó sùò à gɔ̀n-mɛ̀ɛ̀a àlei, kɛ́ mɛ̂ɛ’ wúnyóo kɛɛà tée’ gi, le mɛ̂ɛ- suo àng gɔ̀n le. I à pè’ yoo súóà lùu wunlé-mɛ̀ɛ̀bò gɔ̀n laá, í wúnsɛ̀’ kɛ̂ɛ le. I à kɛ̀ɛ̀’ kwɛi, le wò bhɛɛ yaa i bhà le. ⁴ Pɔɔn- àle kɛɛ kwɛi, àle ye: Aatana-à gielá-mɛ̀ɛ̀bò’ àng gá, ke wò nù i bháa dɔ wúnsɛ̀ kɛɛyè bhà le. Kɛ́ i tò’ wúnyóo-le kɛɛà laá, ke í súó àng gɔ̀n àlei. Atoosiwo lààánwɛ́ɛ́’ é àng kɔlé láà, yàa àng kɔlé bhiábhiá. Kɛ́ Aatana’ àng yàà e kɔlénu-mɛ̀ɛ̀bòa kwɛi, ke wò nù e bhɔlɔ gó’ wo wúnyóo kɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò gɔ̀n wún kpɔ̀ àng tà-yèa le. ⁵ Pɔɔn- à kɛɛ ke à-lèè’ à bhà ke mɛ̂ɛ- mɛ̂ɛ wunlé kpáá lùu wunlé-mɛ̀ɛ̀bò nɛ̀ láà, àle lɛ́ɛ. Kɛ́ à gɛɛn paán àa sùò lààánwɛ́ɛ́’ é àng kɔlé láà àle lengdo gɔ̀n-yèa. À gɛɛn ke’ zí Aatana lekini- à mai-lèè gie’ wo mɛ̂ɛ zowɛ́ɛ́ nɛ̀ láà à gá le. ⁶ Ale kɛɛ zí le ka níisɔ̀ɔ́n bhɔ àng nɛ̀ le. Atoosiwo Aatana kɔlénu-mɛ̀ɛ̀’ àng gá, le wò bháála láà à-wùn kun wo níiá le. ⁷ È tò’ kwɛi, àng tó ni pe pɔɔn’ à-wùn- daaà, ká à bhɔ àng nɛ̀. Níisɔ̀ɔ́nbò oo, ni zaa gbabò oo, ni lóó gbabò oo, ká à tó bhɔ à kún-mɛ̀ɛ̀bò nɛ̀. È gò’ bhi, mɛ̂ɛ’ é sùò à gɔ̀n-mɛ̀ɛ̀a, ká súó à gɔ̀n, ke mɛ̂ɛ’ é bhɛɛ yàà à bhà-mɛ̀ɛ̀a, ká bhɛɛ yaa à bhà. ⁸ Mɛnggeà kpan òo tóà ka lé. Kɛ́ à-lèè ké à bhà ke ka lɔ̀ɔ̀ lengdo’ è ka ké kɛ̂ɛ le. È tò’ kwɛi, ke Aatana-à kpan’ ka lé, ka àle góii lɛ́ɛ. Atoosiwo mɛ̂ɛ’ à bhá-bhààmɛ̀ɛ̀bò lɔ̀ɔ̀- à kɛɛ láà, ke àle-mɛ̀ɛ̀’ Aatana-à tɔ́ng tó kún’ wo lɛ́ɛ. ⁹ E sée kwɛi maiá, Aatana-à tɔ́ng do’ è à pe ye: Ko bhá-bhààmɛ̀ɛ̀ lɔ̀ɔ̀- ko kɛ̂ɛ ye ko lekini nɛ̀ láà, àle àbhà tɔ́ng paánbò tó dili yèlè à gi-lɛ̀kwɛ́á do le. Atoosiwo tɔ́ng yemò’ wò à pe wo: Koo zùàkɛɛà, koo bhaamɛ̀ɛ̀ zɛà, koo kuanwoà, ko zowɛ́ɛ́ òo dɔà ko bhámòà pɔngge bhà, ninà tɔ́ng bhɛ́i páipái ye’ wó bhe, à tó wun- gbààn à fɔ́ɔ́yè do láà àle bhà le. ¹⁰ Pɔɔn- àle kɛɛ kwɛi, àle ye: mɛ̂ɛ’ à bhámò lɔ̀ɔ̀- à kɛɛ láà, yàa wúnyóo kɛɛ àng gá. È tò’ kwɛi, ke mɛ̂ɛ bhámò lɔ̀ɔ̀ mɛ̂ɛ kɛɛyè láà, àle Aatana-à tɔ́ng tó kúnyè lekinilèkiniá le. ¹¹ An àle gikun wún’ gi kwɛi láà, àle ye: kó dɔɔ bha’ bhà é, à-nàà ké ka leng ka yàànlé. A-wùn gi, ká nuu ka tíibhà-yì’ gi láà, ka zànà ke ká gó à paán gi bha’ bhɔ tò! Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: ko la-mɛ̀ɛ̀ nu bha àa dɔ́ɔ́n-á ko bhà ye é nuu dɔ́ɔ́n-á fɔ́ɔ́lé ko wɩ̀ɩ̀ à-wùn bhà bha bhà kɔɔ’ gi láà à nɛ̀ koo. ¹² Gbɛi gi’ gie dɔ́ɔ́n-á, le à gi’ tó kúlúá, ke lee- kpɔɔ le. A-wùn gi, kulukulu gi-wùnbò’ kó nuu à kɛɛà ko yán tíibhà láà, kwàa ko kɔɔ gó àle tó lé, ke kó dɔ mɔ̀nglé, ke kó ko tàkún, ke kó yaa Aatana-à gwili gɔn-yàn tà le. ¹³ Kwàa táá sɛ̀a ye mɛ̂ɛ’ dɔ yáán tɛ́ɛ́n gi. Koo daaà pɔɔn bhɛlɛyè gɔ̀n nuanɛ̀ gi. Sée koo wɩ̂ɩ mià kɔɔgiègáá. Sée koo zùàkɛɛà, ɛ́ɛ́n koo wún waaà kéi. Koo zí línaa waaà, ɛ́ɛ́n koo yóonɛ̀ káán-à ko ké bhà. ¹⁴ Ká ka baa ke ká koà Gwilinɛ Yesu Klisi-à táá-kɔ̀ɔ̀ sí. Kao yaaà ka zàó’ ka bhà láà àle-wùn-zɔ̀ɔn tà kɔɔgiègáá, ke ká wɩ́ɩ́ ka: ká à zòàwùn kɛ̂ɛ.

¹ È tò’ ke mɛngge’ bhi, à zʋʋ òo gbaan kpɔ̀ Aatana lé-yè nɛ̀ bhe laá, ká à-wùn kún sɛ̀a. À pe kpɔ̀ Aatana lé-yè’ tuàn naa ye’ à tà láà, kao daaà à-wùn gbègó gi kià nà à gá. ² Atoosiwo mɛngge’ bhi, e àle gi ye: ele e gban àa bhɛlɛ-pɔ̀ɔ̀n kekekèke bhà. Kɛ́ le mɛ̂ɛ bhɛ́i ye’ síka’ tuàn à gi láà, àle- wɩɩ ye: ele e ta-pɔ̀ɔ̀nbò lengdo’ bhɛlɛà le. ³ È tò’ kwɛi, mɛ̂ɛ ye’ ile i pɔnópɔ̀nó bhɛlɛ, miá yoo wo mɛ̂ɛ’ àa pɔnó bhɛlɛ láà à bhà. Sée mɛ̂ɛ’ yáá zí pɔnó bhɛlɛ, i lekini miá zí mɛ̂ɛ’ àa gban kún láà à-wùn yóo pe, atoosiwo Aatana ké kɔɔ yaayèa à lekini-wùn bhà. ⁴ Tààn ile i wáaá, le i Gwilinɛ Kpáa-à gùá-mii-wùn yóo pe le? I à kɛ̀ɛ̀’ kwɛi, ke ya tó ye ile í mɛ̂ɛ bhɛ́i keà gùá-mii-wùn yóo peii, sée ke à nɛ gùánɛ leng-le ké yaa bhiá lɛ́ɛ. A-mɛ̀ɛ̀- to zaa tà oo, è zí go zaa gi oo, é mɛ̂ɛ’ àbhà gùáá láà, àle tà-wùn’ àleá le. Kɛ́ è tó’ woà zaa tà le, atoosiwo à tàkún-bhàà ké Aatana Gwilinɛ Kpáa gi. ⁵ È gò’ àle gi, mɛngge’ bhi, àle- yáángɛɛn ke’ bhi àle-gbàn kun, le mɛngge bhɛ́i ke’ bhi, àle- wɩɩ ye: yáángɛɛn-le tó ké mɔɔ kiá le. Kɛ́ à-lèè ké à bhà ke wún suubò láà àle gi, mɛnó kpɔ́yè- tó’ wo à mai-lèè’ wo zʋʋ pé láà àle lé kelekelele le. ⁶ Mɛ̂ɛ ye’ è yáángɛɛn ke-gbàn kun láà, ke è à kùn Gwilinɛ Kpáa’ à nɛ̀ le. È gò’ zí àle gi, mɛ̂ɛ ye’ è pɔnó bhɛlɛ láà, ke à lekini- à bhɛ̀lɛ̀ Gwilinɛ Kpáa’ à nɛ̀ le. Atoosiwo e à gi-bèaan waa Aatana nɛ̀. Mɛ̂ɛ ye’ àa zízí pɔnó bhɛlɛ láà, ke è gban kùn Gwilinɛ Kpáa’ à nɛ̀ le. À leng ké zí bèaan waa Aatana nɛ̀. ⁷ E sée kwɛi maiá, mɛ̂ɛ’ kó yáán é, kongge kwáá yáán ko lekini-le nɛ̀. Sée mɛ̂ɛ’ wò ga láà, wàa zí à wo wo lekini-le nɛ̀. ⁸ Atoosiwo ko tò’ sɛ́ɛ́ tà zé, ke ko sɛ́ɛ́ tà Gwilinɛ Kpáa’ à nɛ̀ le. Ko zí gà’, ke ko gaii àle Gwilinɛ Kpáa do láà àle nɛ̀ le. É tò’ kwɛi, ke ko to yáán oo, ɛ́ɛ́n ko ga oo, ke ko Gwilinɛ Kpáa’ àbhà wunbílí gi le. ⁹ Atoosiwo Klisi’ ga’ wo’, ni é zí zana’ wo’ láà, é àle tó kɛ̀ɛ̀ kwɛi ke è nù tó’ wo gɔɔ̀le-mɛ̀ɛ̀ ni yáán-mɛ̀ɛ̀bò tóà Gwilinɛ Kpáa-á le. ¹⁰ È tò’ kwɛi la ò, ke zía-mɛ̀ɛ̀, mɛɛ kɛɛ le ile í tuàn i laànɛ́-wùn yóo peà le? Le tia-mɛ̀ɛ̀, ile wɛ zí, mɛɛ kɛɛ le i leng í tuàn yoo woà i laànɛ́ bhà le? Kɛ́ ke konó páipái kó dɔà Aatana zué dolodolo, le è ko bhàgilawo le. ¹¹ Ale kɛɛ le é bɛɛnzɛyèa àbhà sɛ́ikwɛ́ gi wo: Aatana yáányè’ é Gwilinɛ Kpáalàkpàà-a láà, e wɩɩ ye: Mɛnómɛ̀nó- nuà kpóng gi yɛ́ɛ́i nle n nɛ̀, le mɛnómɛ̀nó biin- à pe wo: nle án Aatana-á le. Nle Gwilinɛ Kpáa nle án wɩɩ lɛ́ɛ. ¹² È tò’ kwɛi, mɛnó páipái kó ko pe gílawo láà à yoobɔà Aatana gɔ̀n dolodolo. ¹³ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, koo ko ké-wùn yóo peà koo. Wánglafila, ka dɔà kɔɔ’ gi ke kao yúlu kpɔ́ ka laànɛ́ ke gɔ̀n zaalé, ke à gɛɛnlé òo maa à bhà, ɛ́ɛ́n ke òo tó à pɛ̀lɛ̀ à bhà-pɔ̀ɔ̀n-a, ká àle-zʋ̀ʋ̀gɔ̀ɔ̀n sí le. ¹⁴ Atoosiwo n kpɔ́yè ké Gwilinɛ Yesu lé, le à gàn’ zí n yàan kpákpálé ma: mɛ̂ɛ- tò’ àle song gi, ke mɛ̂ɛ gban àa pɔnggepɔ̀ngge bhà koo. Kɛ́ è to mɛ̂ɛ ye’ gi ye: pɔngge’ bhi láà, e gban’ à gá laá, ke è àle-mɛ̀ɛ̀ gban-á le. ¹⁵ Sée è tò’ ke i laànɛ́- lààwùn ye i lé bhɛlɛ-pɔ̀ɔ̀n bhɛ́iwɛ́ɛ́-wùn gi, ke í táá’ sí-ii láà, yáá à sí-ii à lɔ̀ɔ̀ bhà àleá. Klisi’ ga’ mɛ̂ɛ’ à la-wùn gi láà, miá à gó zaa gi i gwílé-wùn gi. ¹⁶ Aatana’ gɛ̀ilɛ’ tóyèa, ke é gban góyèa ka bhà láà, òo tóà yɛɛ yè ka bhà gɛɛn-á. ¹⁷ Atoosiwo Aatana pe’ à bhà lee óó lee’ gi, bhɛlɛ-pɔ̀ɔ̀n ni mi-pɔ̀ɔ̀n-le-wùn àa tó gbáa gi bhi wɛ̀sɛ. Wánglafila, pɔɔn’ à-wùn- to kpókpóá bhi, àle mɛ̂ɛ dɔ̀ tɩnggbɩɩle Aatana zòàwùn lé-yè, ni mɛ̂ɛ tò mɛ̂ɛ ké nɛ̀ sɛ̀a-yè, ni mɛ̂ɛ zowɛ́ɛ́ niidaa-yèbòa le. Sée Waa Zaazaa’ táá-kɔ̀ɔ̀ suu láà àle sí-bhàà daa mɛ̂ɛ gi le. ¹⁸ Mɛ̂ɛ’ è Klisi zòàwùn kɛɛ kwɛi, àle-mɛ̀ɛ̀ liá- to Aatana gi, le à kɛɛ-wùn- zí bhaamɛ̀ɛ̀bò tó zʋʋ kun le. ¹⁹ È tò’ àlei kwɛi, ke wún’ è mɛ̂ɛ zowɛ́ɛ́ kpááà mɛ̂ɛ ké pé, ni wún’ mɛ̂ɛ- mɛ̂ɛ ké zʋʋ gbaan-à à gá láà, kwàa àle kɛɛ-lèè guo le. ²⁰ Aatana’ bháála sɛ̀’ kɛɛii ko finibhà láà, kao à gisieà ka gwílé-wùn gi. Atoosiwo Aatana’ pɔɔn ye’ àle daa’ bhɛlɛ-pɔ̀ɔ̀n-a, mɛ̂ɛ ké mɔɔ àle tó bhɛlɛá maiá. Kɛ́ àa sɛ̀a i bhà ke i pɔɔn’ bhɛlɛà láà, í tó i bhámò gban yánwɛ́ɛ́ zinnà sáalé-mɛ̀ɛ̀a à-wùn gi. ²¹ Yóó wii bhɛ̀lɛ̀’, ɛ́ɛ́n yóó wɩ̂ɩ mì’, ɛ́ɛ́n pɔɔn páipái’ è tóà i laànɛ́ gò zaa gi-pɔ̀ɔ̀n-a, i à tó lɔ̀ɔ̀ kùn’ i bhà laá, ke í à kɛɛ sɛ̀a. ²² È gò’ àle gi, i kpɔ́yè’ Aatana lé i pe’ gi láà, i kɔɔ- tó à bhà kelekelele. Ka ni Aatana ka finibhà-wùn’ àleá le. Atoosiwo mɛ̂ɛ’ i wɩɩ wúngge bhà, kɛ́ ke à kàiinle-lèènɛ́ ke àa i zowɛ́ɛ́ pé láà, ke i pe ké sɛ̀a. ²³ Kɛ́ mɛ̂ɛ’ è fún ke daa yéè pɔɔn’ bhɛlɛ à-wùn bhà láà, ke lɩ́ɩ́’ àle-mɛ̀ɛ̀ zɛ’ wo à gá Aatana zué lɛ́ɛ. Pɔɔn- àle kɛɛ kwɛi, àle ye: à-mɛ̀ɛ̀ àa e táá-kɔ̀ɔ̀ sí à kpɔ́yè’ Aatana lé kɔɔ’ gi láà à bhà. Atoosiwo mɛ̂ɛ-wún ye óó ye’ kɛɛ, ke à zi àa gbaanyèa kpɔ̀ Aatana lé-zòwɛ́ɛ́’ é mɛ̂ɛ gwílé láà àle gi, ke wúnyóo’ àle tóá le.

¹ Táásì Aatana-à zaa tà-bhàà’ mɛ̂ɛ’ ko gi, à-lèè ké à bhà ke à-bhàà àa mɛ̂ɛ’ àng gi wɛ̀sɛ láà, kó àng tàkún. Atoosiwo à-lèè àa à bhà ke kó ko lengdo-wùn-le-zʋ̀ʋ̀gɔ̀ɔ̀n sí. ² Kɛ́ kó kɔi dolodolo láà, wún’ è ko bhámò zʋʋ kún-à, ke è tóà àngbhà wúnsɛ̀a, mɛnó kwàa àle kɛɛ-lèè guo, ke àng bháa- nù dɔ táásì Aatana-à zaa tà-yè bhà le. ³ Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: Klisi-le òo e lekini pe zòàwùn-le kɛɛ. Kɛ́ é bɛɛnzɛyèa Aatana-à sɛ́ikwɛ́ gi kɔɔ’ gi, é à kɛ̀ɛ̀ àle-kɔ̀ɔ̀ bhà le. Atoosiwo e bɛɛnzɛyèa Klisi-wùn gi wo: N nɛ Aatana, wóò woo sɔ̂ɔn’ wo i gɔ̀n, wa à tó wo n gɔ̀n. ⁴ Sée wún óó wún’ é nuu bɛɛnzɛyèa Aatana-à sɛ́ikwɛ́ gi fɔ́ɔ́lé láà, wó à tó bɛɛnzɛ̀- kwɛi, ke kó nù gwílíkaan sí’ wo à bhà le. A-wùn gi, Aatana wʋʋ sɛ̀’ é sɛ́ikwɛ́ gi, ke è loo daa mɛ̂ɛ zowɛ́ɛ́ tà, ke è mɛ̂ɛ zʋʋ gbaan láà, wó zí à bɛɛnzɛ̀- kwɛi, ke kó nù ko zi gbaan àle gi kelekelele, ke kó ko yáán tó Yesu nuyè gɔ̀n le. ⁵ Aatana do’ è loo daa mɛ̂ɛ zowɛ́ɛ́ tà, ke è zí mɛ̂ɛ zʋʋ gbaan láà, è dɔ gbáágbààa ke è zowɛ́ɛ́’ nuu Yesu Klisi gwílé láà à daa ka leng ka gwílé, ke ká bhɛɛ yaa ka ké bhà, ke ka kɔɔ- nù tó wúnngdo bhà. ⁶ Áa è à kɛ̂ɛ kwɛi, ke ka zowɛ́ɛ́- nù tó do, ke ka wʋʋ- nù zí zin ké bhà Aatana’ é koà Gwilinɛ Yesu Klisi nɛá láà à wánglegóyè bhà. ⁷ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, zía ni zía-mɛ̀ɛ̀, ká kɔɔ yaa ka ké-wùn bhà ye Klisi lekini’ kɔɔ yaa’ kanó páipái ka-wùn bhà kɔɔ’ gi láà à nɛ̀, ke è nù tó Aatana tɔ́ bhɔ̀ ka bhà-kɔ̀ɔ̀a. ⁸ Atoosiwo án à zɛ ka nɛ̀ sii leng tà ma: Klisi ké e leng to’ Zuifu-bò légièwo-mɛ̀ɛ̀a. Kɛ́ é à kɛ̀ɛ̀ kwɛi, ke Aatana’ píní’ wo’ àng bhɛ́mabò nɛ̀ fɔ́ɔ́lé láà, è nù àle gi-wùn kɛɛ le. É zí à kɛ̀ɛ̀ kwɛi ke mɛnó- nù à-lèè ye’ wo à bhà wo: mai-wùn pe-mɛ̀ɛ̀’ Aatana-á le. ⁹ È gò’ àle gi, mɛ̂ɛ’ wàa Zuifu-a láà, Klisi- dɔà kɔi ke àng lekini wò Aatana wánglegó, é nù- lúyáán tà àle-wùn gi zí le. Kɛ́ àngle pe wánglegóyè láà è sì àng wɛ̀i’ Aatana kɛɛ’ láà àle bhà le. Ale kɛɛ le é bɛɛnzɛyèa Aatana-à sɛ́ikwɛ́ gi wo: Pɔɔn- à kɛɛ ke an tɔ́ ban-à i bhà lùu bhɛ́ibò tó finibhà, ke an i si táán gi láà, àle lɛ́ɛ. ¹⁰ E zí bɛɛnzɛyèa wo: Eùu bhɛ́i gi-mɛ̀ɛ̀bò, kà ka liágó Aatana’ Izalae-bò’ àng si’ e zòà-lùuá láà àng pé. ¹¹ E zí bɛɛnzɛyèa zaa bhɛ́i keá wo: A-lèè ké à bhà ke lùu bhɛ́i gi-mɛ̀ɛ̀bò tó páipái- Gwilinɛ Kpáa wánglegó, ke wò à wánglegó lekinilèkini wo. ¹² È gò’ àle gi, Aatana wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀ Ezai leng ké wɩɩ’ ye: Izai dunng ké yaaà, àle waláà, le è gie lùu bhɛ́ibò gɔ̀n, le lùu bhɛ́ibò láà wò wo yáán to à gɔ̀n le. ¹³ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, Aatana’ é mɛnó zʋʋ yàà à nɛ̀-mɛ̀ɛ̀a láà, è dɔ gbáágbààa ke è ka zowɛ́ɛ́ niidaa vɛ̀lɛ́ɛ́lé, è gò’ bhi ke è ka zowɛ́ɛ́ kpáá tɔ̀kpɛ́tɔ̀kpɛ́lé ka kpɔ̀ à lé-yèa, ke Waa Zaazaa’ é ka gi láà è ka bháa dɔ, ke kaà zʋʋ yàà Aatana nɛ̀-yè láà è à dààlé daa gbanggbaale. ¹⁴ À ye’ è zin ka leng-wùn bhà láà, n lekini n kpɔ́yè ké à lé ma: ka kóló ké sɛ̀a, à nààlé àa bhe. È gò’ zí àle gi, ká wún dɔn kpákpálé, le ka mɔɔ liè dɔá ka ké tà le. ¹⁵ Kɛ́ àle tó gi, Aatana’ gɛ̀ilɛ’ tóyèa n bhà ke é n yaayèa Klisi kɔlénu-mɛ̀ɛ̀a láà, àle kɛɛ le án sɛ́ikwɛ́ é à bɔyèa, le án liangzɛyènɛ́ keá à-lɛ̀nggoò gi zòikɛ̀ɛ̀ bhà, ke è nù ka zʋʋ zana nɛ́ke wo le. ¹⁶ Atoosiwo Aatana’ n yàà e tùbhà kwɛi, ke án nù tó Klisi kɔlénu-mɛ̀ɛ̀’ gá àbhà nâa sɛ̀ kpɔ́yè bhà mɛ̂ɛ’ wàa Zuifu-a láà àng finibhà le. Sée é n yaa láà à wò-Klisi kɔlénu-mɛ̀ɛ̀a kwɛi, ke án nù tó’ wo ye yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ nɛ̀ àng finibhà, ke àbhà Waa Zaazaa- àng yaa àbhà yaa gi, é kɛ̂ɛ kwɛi ke àng lébhà- tó ye sáàpɔɔn’ wò Aatana lɔ̀ɔ̀kɛɛ à gá, ke à liá- waa à gi láà àle nɛ̀ le. ¹⁷ Á kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, an à pè’ ma án n vele tó dɔ́ɔ́n-á, an mɔɔà n zi gbaan-á Yesu Klisi gi, ke án n vele tó dɔ́ɔ́n-á Aatana kɛɛ-wùn’ gi le. ¹⁸ Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: Klisi’ wʋʋ’ daa’ n zʋʋ pé, ke án à pe’ bhaamɛ̀ɛ̀bò nɛ̀ n biin-á, ɛ́ɛ́n é bháa’ daa’ n gi, ke án à gi-wùn kpókpóbò kɛɛ’ láà, an à lesósó’ gɛingo, le n vele- to dɔ́ɔ́n-á à-wùn gi le. Klisi òo wún ye’ à kɛɛ n kɔ̀ɔ̀tà, máá mɔɔii àle peá. Sée Klisi’ lábhilibò’ daa’, ni é sɔ́n-wùn kpákpaabò’ kɛɛ’ n kɔ̀ɔ̀tà Waa Zaazaa bháa bhà láà, é àle tó kɛ̀ɛ̀ kwɛi ke mɛ̂ɛ’ wàa Zuifu-a, è nù zí àng leng tó’ wo wún mà Aatana tà-mɛ̀ɛ̀a le. A-wùn gi, Klisi-wùn sɛ̀’ kwɛi láà, án à-nàà kpɔ́ zigo’ Zelizalɛm, le án lo’ nà à bhɛɛá kwɛi flúúlé, le án waa’ nàa Yilili sɛ́ɛ́ gi le. Án nuu nâa láà à kpɔ́à kwɛi lɛnólɛ̀nó gi, ke án à tàpólóii kpanggakpanggale. ²⁰ Kɛ́ án nuu naaà à kpɔ́yè gi lee yemò’ gi, mɛngge òo woo Klisi tɔ́ pe bhi-le ke bhà fɔ́ɔ́lé do bhe. Sée án nùù à kɛɛà kwɛi ke mɔɔ nù tó’ wo ye kwíi dɔ̀ e bhámòà kwíi-kpùlù tà-mɛ̀ɛ̀ nɛ̀ le. ²¹ Kɛ́ án zí à kɛ̀ɛ̀ kwɛi ke è tó’ wo ye é bɛɛnzɛyèa Aatana-wùn gi sɛ́ikwɛ́ gi kɔɔ’ gi láà à nɛ̀ wo: Wòo woo à-wùn nàà kpɔ́ mɛ̂ɛ’ àng nɛ̀ do bhe, wo lee yeà, le mɛ̂ɛ’ wòo woo zí à-wùn ma do bhe láà, wò wún gima le. ²² Wún’ é n kwiiyèa n lò ka pé bhi-yè bhà gɛnyààn ting tóá láà, àle lɛ́ɛ. ²³ Kɛ́ dɔkɔ̀ɔ̀ é à gi, bháála kɛɛ-lèè bhɛ́i ke àa tuàn n gɔ̀n fanglé-lèè yemò’ zé é àle ke gi koo. È gò’ àle gi, lò zin-i ka lià lɔ̀ɔ̀ ké n bhà bɩ́bɩ́lé, àle’ daa kwee tinglàtìng tó gi. ²⁴ A-wùn gi, án lóà Sipayɛn lùu gi tée’ gi, án à pé ke án bɔ ka-zàa. N zʋʋ ké à bhà ma: n gieyè ké ka yeà, le ka lo n dɔi bhi le. È tò’ kwɛi, ke bha ye’ à kɛ̀ɛ̀ ka lià-wùn’ nuu n zʋʋ pé láà, an bò’ àle kenɛ́ ke kɛɛá, le an nuu lóà le. ²⁵ Kɛ́ dɔkɔ̀ɔ̀ é à gi, an lò líe Yesu pe gi-mɛ̀ɛ̀bò’ wó Zelizalɛm láà àng gbàa-pɔ̀ɔ̀n dɔi. ²⁶ Atoosiwo legilizi-bò’ wó Masedoni lùu ni Akai lùubò gi, wo gɛ̀ilɛ tóyèa, le wa wɛ́i ban ké tà ko laànɛ́ yemò’ wó wɛ̀i-mɛ̀ɛ̀a Zelizalɛm láà àng nɛ̀ le. ²⁷ Mɛ̂ɛ’ wó gba kpáa woyèa kwɛi láà, à-wùn’ sɛɛ’ wo’ àng nɛ̀ le. Sée à kɛ̀ɛ̀ kwɛi-lèè’ zí à gá le. Atoosiwo lúbha’ é mɛ̂ɛ’ wàa Zuifu-a àng kúnyèa, ke wó dɔ̀lèè yeyèa Aatana-wùn bhà Yesu pe gi-mɛ̀ɛ̀bò’ wó Zuifu-bòa Zelizalɛm àng pé láà, lúbha láà é gò-àngle pé, le é àng kun’ kwɛi le. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, à-lèè ké à bhà ke àng lekini- zí Yesu pe gi-mɛ̀ɛ̀bò’ wó Zelizalɛm láà àng tàkún’ wo wo ye-pɔ̀ɔ̀nbòa le. ²⁸ An bò’ à ye láà àle yáán bhɔá, ke má bo kɔɔ bànkétà Aatana nɛ̀-wɛ̀iwɛ́ɛ́ láà à lénuá àng nɛ̀ laá, le an nuu ló láà à woà Sipayɛn lùu gi le. N lóyè ké bɔà ka pé bhía. ²⁹ Sée n kpɔ́yè ké à lé ma: n ló bha- bhɔ̀’, an lóà nà Yesu Klisi-à lúbha’ gá ke e n kɔɔ payèa, le an à wo ka bhà le. ³⁰ È gò’ àle gi, n laànɛ́bò, an bhài’ woii ka zì koà Gwilinɛ Yesu Klisi wʋʋá, le án zí à woii Waa Zaazaa- lɔ̀ɔ̀’ daa mɛ̂ɛ gi láà àleà wo gi le. Án wɩɩ ma: ká dɔ gbáágbààa ke ká Aatana-wùn tà-gwìlì gɔn n pé bhàiwò n-wùn gi-yèa. ³¹ Ká bhàiwo n-wùn gi kwɛi, ke án la wún gbègó-mɛ̀ɛ̀bò’ wó Zudee sɛ́ɛ́ gi àng gɔ̀n. É gò’ àle gi, ká bhàiwo zí, ke án lóii nà gbàa-pɔ̀ɔ̀n’ gá Zelizalɛm é, à gi-wùn- sɛ̂ɛ Aatana-à mɛ̂ɛbò’ bhi àng nɛ̀. ³² È tò’ kwɛi, ke è tó Aatana zòàwùn-a laá, án waaà ka lià zowɛ́ɛ́ niidaa gi, le an n fɔ̀nɛ́ ke go bhi le. ³³ Aatana’ è mɛ̂ɛ zowɛ́ɛ́ niidaa láà, è dɔ gbáágbààa ke è tó kanó páipái ka pé. À sɛ̀’ kwɛi láà, Áa è à kɛ̂ɛ, àmiina.

¹ È gò’ zí àle gi, ko laànɛ́-loò Febe’ é Sankele-lègilizi kɔlénu-nɔ̀ngá, ke é lóii kaá péele láà, má à-wùn táná ka bhà. Ká dɔ gbáágbààa ke ká à-tɔ̀ɔ̀ kún sɛ̀a Gwilinɛ Kpáa-à gielá-mɛ̀ɛ̀-tɔ̀ɔ̀ kún-kɔ̀ɔ̀ lekini gi. Atoosiwo à kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà àle kun Gwilinɛ Kpáa pe gi-mɛ̀ɛ̀bòa le. ² Á bhàwùn- tóà ka bhà wún óó wún’ à gi, ká yaa à nɛ̀ à-yàà gi. Atoosiwo à leng ké mɛ̂ɛ kpe tó tàkúnyèa, le é zí n lekini n tàkúnyèa le. ³ Ká à pe Pilisii ni Akila-nù nɛ̀ ka: má wɩ́ɩ́ àng bhà sɛ̀a. N tàkún-mɛ̀ɛ̀bò’ àng gá koà Gwilinɛ Yesu Klisi-à bháála bhà le. ⁴ Angle wó wo leng wunbílí lédɔ’ pɔɔn nɛ̀, le nle án la’ le. Wó gɛ̀ilɛ’ to’ n bhà kwɛi láà, n leng má àng wánglegó à-wùn gi. Kɛ́ àle àa n lengdoá. Ko ni legilizi-mɛ̀ɛ̀ páipái ye’ wàa Zuifu-a láà, ko nà àngle tóá kó àng wángle góii kwɛi le. ⁵ Má wɩ́ɩ́ zí legilizi’ é àng pé kwíle láà à gi-mɛ̀ɛ̀bò tó bhà. Ká wɩ́ɩ́ Painɛti bhà n nɛ̀. A-wùn ké n gɔ̀n kpókpóá bháalé, atoosiwo àle fɔ́ɔ́lé’ wɩɩ’ Klisi-wùn bhà Azi sɛ́ɛ́ gi le. ⁶ Mali’ é gii si’ ka bhà miniminiyèa láà, má wɩ́ɩ́ à lekini bhà. ⁷ Andoloniku ni Zunia’ ko nà àng gá ko ganng-zin ké bhà, ke kó zí kààso kɛɛ’ kiá láà, má wɩ́ɩ́ àng bhà. Ang dɔ̀lèè ké kpáa lenglèngá Yesu-à táá-mɛ̀ɛ̀bò finibhà, le wó daa lefienɛ́ wo’ Yesu pe gi nle n liélé le. ⁸ Anpiliatu’ é n dɔ́ma wùndɔ̀yóoáá Gwilinɛ Kpáa-à zaa tà láà, má wɩ́ɩ́ à bhà. ⁹ Má wɩ́ɩ́ zí Yulubɛɛn’ ko nà à gá kó nuu Klisi-à bháála kɛɛà kiá láà, àle ni n dɔ́ma Sitaki bhà. ¹⁰ Apele’ mɛnó- à dɔn zʋʋ gbaan-mɛ̀ɛ̀a Klisi-à zaa tà láà, má wɩ́ɩ́ à bhà. Má wɩ́ɩ́ mɛ̂ɛ’ wó Alisobuli pé kwíle láà àng bhà. ¹¹ Elodion’ ko nà à gá ko ganng- zin ké bhà láà, ká wɩ́ɩ́ à bhà n nɛ̀. Gwilinɛ Kpáa pe gi-mɛ̀ɛ̀ yemò’ wó zí Nasisi pé kwíle, má wɩ́ɩ́ àng bhà. ¹² Nɔ́ngbò’ àng wɛ̀ilèè’ góyèa Gwilinɛ Kpáa-à bháála bhà, wó Tilifɛni ni Tilifozi-a láà, má wɩ́ɩ́ àng bhà. È gò’ bhi, nɔ́ngnɛ́’ wò à lee Pɛlisidi, ke à wɛ̀ilèè’ góyèa zí Gwilinɛ Kpáa-à bháála bhà miniminiyèa láà, à-wùn ké n gɔ̀n kpókpóá. Má wɩ́ɩ́ à bhà. ¹³ Eufu’ é Gwilinɛ Kpáa zòà-mɛ̀ɛ̀a, àle ni à laú’ è n kun ye n lekini laú nɛ̀ láà, má wɩ́ɩ́ àng bhà. ¹⁴ Sɛnkilite oo, Felegon oo, ɛlɛmɛsi oo, Patoloba oo, ɛlɛmazi oo, ni ko laànɛ́bò paán yemò’ wó àng pé bhi, má wɩ́ɩ́ àng tó páipái bhà. ¹⁵ Filɔlɔgi ni Zuli oo, Nelee ni à lɔ́ɔ̀-loò oo, Olɛnpa ni Yesu pe gi-mɛ̀ɛ̀ páipái’ wó àng pé bhi láà oo, má wɩ́ɩ́ àng tó bhà. ¹⁶ È gò’ àle gi, ká wɩ́ɩ́ ka ké bhà ka ké kpíníbhà miyèa Aatana lɔ̀ɔ̀ bhà. Klisi-à legilizi-bò tó páipái woó wɩ́ɩ́ ka bhà. ¹⁷ N laànɛ́bò, an bhài’ woii ka zì, ke ká dɔ’ wo gbáágbààa ke ká ka lekini kún sɛ̀a mɛ̂ɛ’ wó nàà daaii legilizi gi-mɛ̀ɛ̀bò finibhà, ke wó tóii àng gɛɛnlé màà à bhà-gwɛ̀ɛ̀a láà àng gɔ̀n le. Atoosiwo wò zaa ni’ wo ka gɔ̀n, ká Aatana wʋʋ ye’ dɔɔ’ fɔ́ɔ́lé à gò à bhà-yèa lɛ́ɛ. A-wùn gi, ká ka leng kún sɛ̀a àng gɔ̀n, ke ká káán àng bhà dɔ́ɔ́n-á. ¹⁸ Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: mɛ̂ɛ suubò láà, àngle wàa koà Gwilinɛ Klisi-à bháála kɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò lengá. Kɛ́ wò wo lekini gwílé-kɩ̀ɩ̀’ bhà, le wò mɛ̂ɛbò’ àng zʋʋ àa wúnggeá láà àng wunbílí gisie wʋʋ nɛ́ɛ́nɛ̀ɛ̀bòa, ke wo wʋʋ lésɛ̀ yí góii àng nɛ̀ le. ¹⁹ Kɛ́ sée kale kaà wún mà Aatana tà-yè láà, mɛnómɛ̀nó ké à gànnu. A-wùn gi, n zowɛ́ɛ́ nii ké daayèa kale ka pé. Kɛ́ àle tó gi, án nuu à pé ke ka yákii- tó dɔlɔ́yè’ gá wúnsɛ̀ kɛɛyè lengdo bhà, è gò’ bhi ke wúnyóo kɛɛ-zʋ̀ʋ̀gɔ̀ɔ̀n lefienɛ́ òo nù daa ka gwílé le. ²⁰ À gàn ké n yàan ma: Aatana do’ è gwili kaan láà, àle gɔɔ̀yóo pɔ́n-à ka nɛ̀ diánlé, le ka táási à kpùlu lé le. È gò’ àle gi, koà Gwilinɛ Yesu- dɔ gbáágbààa ke è gɛ̀ilɛ tó ka bhà lɛ́ile. ²¹ Timotee’ é n tàkún-mɛ̀ɛ̀a Aatana-à bháála bhà láà, yeé wɩ́ɩ́ ka bhà. Eusiu oo, ni Zazon oo, ni Sosipatɛ’ ko nà àng gá ko ganng- zin ké bhà láà, àng tó woó wɩ́ɩ́ ka bhà. ²² Nle Tɛlɛsiu’ án koà Gwilinɛ Kpáa-à zaa tà ye ka nɛ̀, ke nle n kɔɔ gbóló’ sɛ́ikwɛ́ bɛɛn é à gá láà, n lekini má wɩ́ɩ́ ka bhà sɛ̀a. ²³ È gò’ bhi, nle Pɔli n tààlà-mɛ̀ɛ̀ Gayu’ é zí legilizi’ é péng zé àng tó tààlà-mɛ̀ɛ̀a láà, yeé wɩ́ɩ́ ka bhà. Elasite’ é wɛ́i-kwìle-mɛ̀ɛ̀a péng zé láà, àle ni ko laànɛ́ Kwalitu woó wɩ́ɩ́ ka bhà. [ ²⁴ Koà Gwilinɛ Yesu Klisi- dɔ gbáágbààa ke è gɛ̀ilɛ tó kanó páipái ka bhà. À sɛ̀’ kwɛi láà, Áa è à kɛ̂ɛ, àmiina.] ²⁵ An Yesu Klisi-à nâa sɛ̀’ kpɔ ka nɛ̀ láà, Aatana- mɔɔà ka zʋʋ gbaan-á àleá le. Kwàa à wánglegó à-wùn gi. Sée wúnsɛ̀’ an à-nàà kpɔ kwɛi láà, e nuu bànàkpɔ́yèa fɔ́ɔ́lé bhaamɛ̀ɛ̀bò bhà. É si’ à zigó gi ke è zin nàa tenglé bhà, àa nuu mɛngge yàan, ke àa Aatana lengdo-leá. Kɛ́ tenglé-yààn é à gi, Aatana ké à daayèa mɔ̀nglé, le é à tàpólóyèa ko nɛ̀ le. ²⁶ Sée é à kɛɛyè to’ liélé, ke é à-wʋ̀ʋ̀ kpɔ’ e wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀bò’ àng bhà, wó à bɛɛnzɛ’ sɛ́ikwɛ́bò’ gi láà, kó à dɔ̀n- kpákpálé àle bhà le. Aatana do’ àa ga láà, àle zí wʋʋ kpɔ́yèa ebhà táá-mɛ̀ɛ̀bò ko bhà, le kó à gɛingóyèa lùu tó páipái nɛ̀, ke wò nù wún ma à tà kpɔ̀ Yesu lé-yèa le. ²⁷ Gɛ̀ilɛ àa Yesu Klisi bhà, kwéé Aatana’ é àle lengdo’ wún dɔn-mɛ̀ɛ̀a láà, à wánglegó lɛ́nólɛ̀nó bhà ni kweetókwèètóá. À sɛ̀’ kwɛi, Áa è à kɛ̂ɛ, àmiina.