LEEKPƆ̀Ɔ̀TILI

LEEKPƆ̀Ɔ̀TILI

¹ Leekpɔ̀ɔ̀tili-wùnbò’ à kɛɛ bha’ bhɔ tó wo kúlúá láà, Aatana’ àle wʋʋ kpɔ’ Yesu Klisi bhà ye: è à tàpóló ebhà gùábò nɛ̀ le. A-wùn gi, Gwilinɛ Yesu’ Aatana-à kɩ́ɩ́la do bɔ̀-, ke àle- à tó tàpóló nle Záàn’ án àbhà gùá-miiá láà n nɛ̀ le. ² Aatana’ wúnbò’ à tàpolo’ n nɛ̀ kwɛi láà, n yáin’ dàà àle tóá, le án à bɛɛnzɛ’ sɛ́ikwɛ́ é à gi le. È tò’ kwɛi, ke Aatana lekini’ wún’ pe’, ke Yesu’ à tàpolo’ n nɛ̀, ke án à séeá láà, an àle bɛɛn yaaii ka nɛ̀ sɛ́ikwɛ́ gi é le. ³ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ’ è sɛ́ikwɛ́ é à-wʋ̀ʋ̀ peà, ni mɛ̂ɛ’ wò wo tóló dɔà à-wʋ̀ʋ̀ bhà, ke wò wo táá-gɛ̀ɛ̀n síà à bhà, ke à-mɛ̀ɛ̀bò pe ké sɛ̀a. Atoosiwo wúnbò láà à kɛɛ bha’ bhɔ kúlúá. ⁴ Nle Záàn nle án sɛ́ikwɛ́ é à bɔii legilizi saapiilɛ’ ká Azi lùu gi láà ka nɛ̀ le. Má wɩ́ɩ́ ka bhà. Aatana do’ é nuu bhe lii, ke é tuàn bhe tenglé, ke à nù kpunglà-wùn’ tuàn zí bhe tili láà oo, à leni àbhà níi saapiilɛ’ wó àbhà gwilinɛnɛ̀-gbòlò zì láà oo, ⁵ ni Yesu Klisi’ é Aatana séeá ke è àbhà mai-wùn pe tàpúúá láà oo, àng tó páipái wò dɔ gbáágbààa ke wò gɛ̀ilɛ tó ka bhà, ke wò zí ka zowɛ́ɛ́ niidaa. Yesu láà àle fɔ́ɔ́lé’ go’ gɔɔ̀le, le é zana’ le. Ale zí lúyáán é à tà-gwìlìnɛbò tóà gwilinɛá le. Ko lɔ̀ɔ̀’ à kɛɛ’, le é wɩɩ’ à bhà, ke wò e zɛ ke e yuɛn- tó ko kààn wúnyóo kɛɛyè gɔ̀n bhɛɛlé-pɔ̀ɔ̀n-a le. ⁶ É go’ àle gi, le é ko dɔ̀lèè kpɔ́yèa ebhà gwilinɛnɛ̀ bhà, le é zí ko tóyèa e nɛ Aatana-à yíkpáá-mɛ̀ɛ̀a le. A-wùn gi, à-lèè ké à bhà ke mɛnó- à tɔ́ bhɔ, ke àbhà yáán- tó lɔng bhà lɛ́nólɛ̀nó bhà. À sɛ̀’ kwɛi láà, Áa è à kɛ̂ɛ, àmiina! ⁷ Ká ka yáán tó bhi, Yesu do láà ya bhɔ nu lià loo tà tɛ́nglà. È nu láà à wò’, bhaamɛ̀ɛ̀ tó páipái ké yáánpáà à bhà. Yàani mɛ̂ɛbò lefienɛ́’ wó pɔ́ngti gbaan’ à kɔɔ ni à gɛɛnbò tà yílí bhà láà, àng tó ké à yeà. Eùu óó lùu’ é sɛ́ɛ́ tà, à tó gi-mɛ̀ɛ̀bò ké wosíà wo leng bhà. Mai lekinilèkini’ à gá le. Ale à gá le. ⁸ Aatana Gwilinɛ Kpáalàkpàà’ é kpókpóá, ke é bhe tenglé, ke é nuu bhe lii, ke à nu-wùn’ tuàn zí bhe tili láà, e wɩɩ ye: ele é Alifa-a, le é zí Omega-a le. (Wò à pè’ kwɛi, ke wo wɩɩ wo: àle wúnnó zigó-mɛ̀ɛ̀a, le é zí wúnnó léyaa-mɛ̀ɛ̀a le.) ⁹ Nle Záàn’ án ka laànɛ́á Yesu-à zaa tà, ke n leng án wɛ̀ilèè yeii ye ka nɛ̀, ke n dɔ̀lèè’ zí Aatana-à gwilinɛnɛ̀ bhà ka pé, ke án zízí n zowɛ́ɛ́ saaii ye ka nɛ̀ yáán tò Yesu nuyè gɔ̀n-kɩ̀ɩ̀ bhà láà, nle án sɛ́ikwɛ́ é à bɛɛnzɛii le. Wo n kún’ wo’, le wó nuyèa nà n gá kɔ̀ɔ̀yí zué-sɛ̀ɛ̀ kpulunɛ́’ wò a lee Patimɔsi é à tà le. Án nuu’ wo’ Aatana-à liangzɛà, ke án Yesu-wùn gɛingóii ziàn láà, wó n kùn-àle-wùn gi le. ¹⁰ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, tɛɛnyáaná do keá, ke án Patimɔsi zé, Waa Zaazaa ké n si’ ye gbʋ́ʋ’ mɛ̂ɛ sí, le wʋʋ ke’ go’ n zía ye túnúgɔ́ɔn wʋʋ nɛ̀, le é daa’ n tóló gi le. ¹¹ Wʋʋ láà e nuu wɩ́ɩ́à ye: Pɔɔn páipái’ i yáin yéè daa à gá láà, í à tó bɛɛnzɛ sɛ́ikwɛ́ gi, ke legilizi saapiilɛ’ wó Efɛzi ni Simini ni Pɛligamu ni Tiatili ni Saadi ni Filadɛli ni Eaodisee-lèèbò gi láà, ke í àng tó ni pe bɔ. ¹² Án wʋʋ láà à ma’ kwɛi, le án seela’ n gi, ke mɛ̂ɛ’ é nuu liangzɛà n nɛ̀ kwɛi láà, án nù à ye le. Máà n káá’ wo ke pai zán dɔ̀ à lé-pɔ̀ɔ̀n saapiilɛ’ é nuu sánngá láà e dɔɔ bhi, ¹³ ke mɛngge’ nuu ye bhaamɛ̀ɛ̀ gbe nɛ̀, e zí dɔɔ pai zán dɔ̀ à lé-pɔ̀ɔ̀n saapiilɛ láà à finibhà. Gbàbhuu do’ nuu à bhà é, e nuu gbieláà à pé sáaá, le é nuu sánng kiásili yaayèa e dí le. ¹⁴ À wunbílí ni à wunkwɛ́ tó ké nuu féléà púúá do ye bhòlo nɛ̀, ɛ́ɛ́n zí ye máiwɛ́ɛ́ nɛ̀, le à yánwɛ́ɛ́’ nuu mànàngmànàng góà ye painɛ̂ɛ nɛ̀ le. ¹⁵ À gɛɛn ké nuu gɛ̀lɛ̀nggɛ̀lɛ̀ng góà ye dìán’ wa à sini pailé, ke à zán- bhɔ ziàn láà à nɛ̀, le à wʋʋ’ nuu ye yí kpáa dɔ̀ gwɛɛ bhà-yè viin nɛ̀ zùzùzùle le. ¹⁶ Mɛɛ́ɛ́ saapiilɛ ké nuu à kɔɔ sɛ̀ gi, le pɔɔn’ nuu woloà à líílé láà, é nuu ye siàng-wɛ́ɛ́’ à lé- to zanó piilɛyèa láà à nɛ̀ le. À wɛí-lèè zán ké nuu ye yáán zán- to kɔɔ’ gi yáán yàà mɛ̂ɛ gwenglé zué téei láà à nɛ̀. ¹⁷ Án à ye-le wo’, án káán’ wo’ à lé, le án maana’ à gɛnpé ye gewàà nɛ̀ le. Kɛ́ le é to’, le é e kɔɔ sɛ̀ dɔ’ n tà, le é wɩɩ’ n nɛ̀ ye: Miá súó. Atoosiwo nle-mii’ án wúnnó zigó-mɛ̀ɛ̀a, ke án zí à tó léyaa-mɛ̀ɛ̀a láà, nle do láà nle án bhe le. ¹⁸ Má woo ga maiá, kɛ́ le má zana, le án yáányèa tò é le. Máá tuàn gaà gbonggbongle koo. Gayè oo, ni gɔɔ̀le-lèè oo, à tó làkele- nle do láà nle n tà le. ¹⁹ É bo’ à peá kwɛi, le é wɩɩ’ n nɛ̀ ye: Le àle’ kwɛi, i yáin’ daa’ wúnbò’ gá láà, í à bɛɛnzɛ. ²⁰ È gò’ bhi, wún yemò’ è zin dɔkɔ̀ɔ̀ é à gi-wùn bhà, ni à yemò’ è zí kɛɛà dɔ̀ya, ke i yáin- daaà à gá láà, í zí à tó bɛɛnzɛ. È gò’ àle gi, í mɛɛ́ɛ́ saapiilɛ’ ye’ n kɔɔ sɛ̀ gi, ni pai zán dɔ̀ à lé-pɔ̀ɔ̀n saapiilɛ’ é sánngá, ke í à ye’ láà, à tó pe zía leng’ bhe, máà àle tàpóló i nɛ̀ é le. I yáin’ daa’ mɛɛ́ɛ́ saapiilɛ’ à gá láà, àngle wó Aatana-à gielá-mɛ̀ɛ̀bò’ wó Azi lùu gi-lègilizi saapiilɛ wunlé láà àng dìgóá le. I yáin’ zí daa’ pai zán dɔ̀ à lé-pɔ̀ɔ̀n saapiilɛ’ à gá láà, àngle wó zí legilizi saapiilɛ láà àng leng dìgóá le.

¹ Gwilinɛ Kpáa’ bo’ à peá kwɛi, le é wɩɩ’ n nɛ̀ ye: Bhè sɛ́ikwɛ́ bɛɛnzɛ, ke í à bɔ Aatana-à gielá-mɛ̀ɛ̀’ é Efɛzi-lègilizi wunlé láà à nɛ̀, ke í à pe à nɛ̀ ye: Mɛɛ́ɛ́ saapiilɛ’ nle-mii’ n kɔɔ sɛ̀ gi, ke an gie ziàn pai zán dɔ̀ à lé-pɔ̀ɔ̀n saapiilɛ’ é sánngá à finibhà láà, nle án liangzɛii ka nɛ̀ é. Án wɩɩ ma: ² Ka wúnsɛ̀sɛ̀bò’ kɛɛ oo, ni ka giibò’ si oo, ni ka wúnbò’ kun ka bhà n-wùn gi láà oo, án à tó gànnu. Án à gànnu zí ma: zowɛ́ɛ́ yóo-mɛ̀ɛ̀bò kɛɛ-wùn àa kún wo ka gi. Atoosiwo mɛ̂ɛbò’ wò wo lekini lee Yesu-à táá-mɛ̀ɛ̀, kɛ́ ke wàa sée à gá láà, ká àng súnmago’, le ká àng dɔn’ bele pe-mɛ̀ɛ̀a le. ³ È gò’ àle gi, à gàn ké n yàan ma: wúnnówùnnó ké kúnwoyèa ka gi, àle kɛɛ le ka wɛ̀ilèè páipái’ góyèa n-wùn gi láà, ká à tó kúnyèa ka bhà, le ka gbɔ̀i àa yɛnyèa le. ⁴ Kɛ́ àle tó gi, n lààwùn’ é ka pé, àle ye: n lɔ̀ɔ̀’ nuu ka kɛɛà à zigó gi fɔ́ɔ́lé kɔɔ’ gi láà, ká ka kɔɔ góyèa àle lé dɔ̀yáa gá. ⁵ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, ká góyèa ka gbóló’ à tà láà, ka zʋʋ- zana à-wùn-a, ke ká solong kún, ke ká ka táá-kɔ̀ɔ̀ sɛ̀’ é nuu láà àle sí dɛ́ɛ wo le. Káó àle kɛ̀ɛ̀’ kwɛi, án nuà, le an kaà pai zán dɔ̀ à lé-pɔ̀ɔ̀n láà à go dɔ̀-lià le. Kɛ́ káó wɩ̀ɩ̀’ solong kún-wùn bhà laá, le an nuu àle kɛɛà kwɛi le. ⁶ È gò’ àle gi, kaà wún ye’ è n zʋʋ kun, àle ye: Nikola pé-mɛ̀ɛ̀bò kɛɛ-wùn lɔ̀ɔ̀ àa n kɛɛ kɔɔ do’ gi láà, à lɔ̀ɔ̀ àa zí ka leng ka kɛɛ àle-kɔ̀ɔ̀ bhà le. ⁷ Waa Zaazaa’ wún’ peii legilizi-bò nɛ̀ láà, à gima-tòlòkwɛ́-tóà mɛ̂ɛ’ à wun bhà, è à ma. Mɛ̂ɛ’ i nbhà gwili láà à gɔn-à, ke à wun’ tó i gɔ̀n laá, án i-mɛ̀ɛ̀ gbaà mɛ̂ɛ la-yìlì’ é lee sɛ̀ gi Aatana pé láà à wɛ́ɛ́á. ⁸ É go’ bhi, le Gwilinɛ Kpáa’ zí wɩɩ’ n nɛ̀ ye: Bhè sɛ́ikwɛ́ ke bɛɛnzɛ, ke í à bɔ Aatana-à gielá-mɛ̀ɛ̀’ é Simini-lègilizi wunlé láà à nɛ̀, ke í à pe à nɛ̀ ye: Nle-mii’ án wúnnó zigó-mɛ̀ɛ̀a, ke án zí wúnnó léyaa-mɛ̀ɛ̀a, ke án ga’, kɛ́ ke án zí go’ gɔɔ̀le ke án yáányèa láà, nle án liangzɛii ka nɛ̀ é le. ⁹ Wúnbò’ kpɔ́ii ka tà oo, ni ká kɔifɩɩ-mɛ̀ɛ̀a kɔɔ’ gi oo, à ke àa n tíibhà-wùn-a. Kɛ́ pɔɔn ké ka gɔ̀n, káá kɔifɩɩ-mɛ̀ɛ̀a. È gò’ àle gi, mɛ̂ɛbò’ wò wo leng lee wo Zuifu-bò, sée ke wàa à kɔ̀ɔ̀tà-le ke wo láà, wò yàngbhabò’ waa ka bhà ziàn láà, án zí à tó-lèè ye. Kɛ́ mɛ̂ɛbò’ kwɛi láà, Sɔtana-à bànkétà-kwìle-mɛ̀ɛ̀bò’ àngle tóá le. ¹⁰ Kao súóà wún páipái’ é tuàn kpɔ́à ka tà láà à ke-wùn gi. Ká ka yáán tó bhi, gɔɔ̀yóo ké ka gidan-à ka kemò bìlì kààso gi-yèa, le ka wɛ̀ilèè ye yáángɛɛn buuá le. Kɛ́ àle tó gi, yàani wóò ka zɛ lefienɛ́ wo, ka wʋʋ- tó ka wʋʋá, ke è zin ka gayè bhà. É tò’ kwɛi, án sii kɛ̀ɛ̀ à tà-fànngwɛ́ɛ́ yaaà ka wun bhà. ¹¹ Waa Zaazaa’ wún’ peii legilizi-bò nɛ̀ láà, à gima-tòlòkwɛ́-tóà mɛ̂ɛ’ à wun bhà, è à ma. Mɛ̂ɛ’ i nbhà gwili láà à gɔn-à, ke à wun’ tó i gɔ̀n laá, ga piilɛnàà wàà lefienɛ́ àa wí-ii i-mɛ̀ɛ̀ bhà. ¹² É go’ bhi, le Gwilinɛ Kpáa’ wɩɩ’ n nɛ̀ ye: Bhè sɛ́ikwɛ́ ke bɛɛnzɛ zí, ke í à bɔ Aatana-à gielá-mɛ̀ɛ̀’ é Pɛligamu-lègilizi wunlé láà à nɛ̀, ke í à pe à nɛ̀ ye: Siàng-wɛ́ɛ́’ à lé’ zanó piilɛyèa láà, é nle-mii’ n tà, nle án liangzɛii ka nɛ̀ é le. ¹³ Án wɩɩ ma: ká lee’ gi láà, án à-lèè dɔn. À gàn ké n yàan ma: gɔɔ̀yóo sung- gbaanyèa bhi’ wo le. Kɛ́ kale laá, ká kuluyèa n bhà kelekelele, le káá ka kɔɔ góyèa kpɔ̀ n lé-yè zì le. Yàani Antipasi’ é nuu n séeá, ke òo gó e wʋʋ tà láà, wó à zɛ’ bha lekini’ bhà kaá pée-lèè’ é Sɔtana yàlèèa láà à bhà, ká to’ kuluyèa n bhà kwɛi kelekelele do. ¹⁴ Kɛ́ àle tó gi, n lààwùn’ é ka pé, àle ye: mɛnggoò’ ka kpe gi, wo Balaam pé-zààwɛ́ɛ́ síyèa. Atoosiwo Balaam láà àle Baalaki dɔɔ’ sua kpɔ̀ Izalae-bò nɛ̀ yí gulu tà-yèa lii, le é yo lɔ̀ɔ̀kɛɛ-pɔ̀ɔ̀nbò ni núòbò léyaa’ àng bhà, le é to’ àng gò zaa gi gɛɛn-á le. ¹⁵ A-kɔ̀ɔ̀ do láà à gi, mɛnggoò’ ka kpe gi, àng leng ké zí Nikola pé-zààwɛ́ɛ́-wùn kúnyèa wo níiá. ¹⁶ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, ká solong kún mɛ̂ɛbò láà àng-wùn gi. Áa àleá, án nuà ka lià bhi dɛ́ɛdɛ́ɛnɛ́ é à gá, le an gwili daa àng tà n biinlé-siàngwɛ́ɛ́á le. ¹⁷ A-wùn gi, Waa Zaazaa’ wún’ peii legilizi-bò nɛ̀ láà, à gima-tòlòkwɛ́- tóà mɛ̂ɛ’ à wun bhà, è à ma. Mɛ̂ɛ’ i nbhà gwili láà à gɔn-à, ke à wun’ tó i gɔ̀n laá, án i-mɛ̀ɛ̀ gbaà Mani’ é bànàkpɔ́yèa Aatana pé, ke mɛngge àa à dɔn láà à gá. È gò’ àle gi, án zí gwɛɛ púú do nuà i-mɛ̀ɛ̀ nɛ̀, ke i tɔ́ dɛ́ɛ’ mɛngge bhɛ́i ke àa à dɔn ile-mɛ̀ɛ̀ i zìpieta, e bɛɛnzɛyèa à bhà. ¹⁸ È go’ bhi, le Gwilinɛ Kpáa’ à pe ke wo’ n nɛ̀ ye: Bhè sɛ́ikwɛ́ bɛɛnzɛ, ke í à bɔ Aatana-à gielá-mɛ̀ɛ̀’ é Tiatili-lègilizi wunlé láà à nɛ̀, ke í à pe à nɛ̀ ye: Nle-mii’ án Aatana gbeá, ke n yánwɛ́ɛ́’ ye painɛ̂ɛ nɛ̀ n wunbílí gi, ke n gɛɛn yáán- bhɔ gɛ̀lɛ̀nggɛ̀lɛ̀ngle ye dìán zán nɛ̀ láà, nle án liangzɛii ka nɛ̀ é le. ¹⁹ Án wɩɩ ma: ka wúnsɛ̀sɛ̀bò’ kɛɛ oo, ni Aatana lɔ̀ɔ̀- ka kɛɛ kɔɔ’ gi oo, ni ka kpɔ́yè’ n lé kelekelele kɔɔ’ gi oo, ni ka Aatana-à bháála-wùn kun kpókpóá kɔɔ’ gi oo, ni ka wúnnówùnnó kun ka bhà kɔɔ’ gi oo, à tó-wùn ké n yàan. Án zí à gànnu ma: ká wún ye’ kɛɛii dɔ̀yáa gá é, àle lé ké gie ka kɛɛ-wùn fɔ́ɔ́léyèbò-le tó tà. ²⁰ Kɛ́ àle tó gi, n lààwùn do’ é ka pé, àle nɔ́ngnɛ́ do’ é ka finibhà, ke wò à lee Zezabɛli láà à-wùn-a le. Atoosiwo e e leng lee ye Aatana wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀, sée ke àa ni à gá-le ke wo. Kɛ́ le ka à to bhi, le è liangzɛ kaà legilizi gi, le è nbhà gùábò légo pɔɔn nɛ̀, ke wò zùàkɛ̂ɛ, è gò’ bhi ke wò yo lɔ̀ɔ̀kɛɛ-pɔ̀ɔ̀nbò bhɛlɛ le. ²¹ A-wùn gi, án bha kpɔ’ à nɛ̀, ke è nù e kɔɔ gó e sɔng lé. Kɛ́ òo nù wɩ́ɩ́ à bhà, ke è e kɔɔ gó ebhà zùàkɛɛyè láà à zì gbonggbongle. ²² Ale kɛɛ le máà yúá kpókpó yaa à bhà, ke mɛ̂ɛ páipái’ wò daa à pé ziàn láà, àng tó- yaa bhéi kpáalàkpàà lé le. Kɛ́ wòo wɩ̀ɩ̀’ kɔɔ gò Zezabɛli sɔng láà à lé-wùn bhà laá, le an nuu à kɛɛà àng gá kwɛi le. ²³ È gò’ zí àle gi, án àbhà náò tó zɛà. An wúnbò láà à kɛ̀ɛ̀’ kwɛi, le legilizi-bò tó- à gànnu wo: nle án gbangwààwɛ́ɛ́ dan bhaamɛ̀ɛ̀bò tó gwílé, le an àng zʋʋ pé-wùn tó dɔn le. Nle do láà nle án zí kanó ka pe dɔ̀lèè góà à gó lià ka kɛɛ-wùn bhà le. ²⁴ Kɛ́ Tiatili-lègilizi gi-mɛ̀ɛ̀ paán yemò’ kale káá àng pe zaawɛ́ɛ́ yóo láà à síyèa, ke Sɔtana gwílé-wùnbò’ wò wɩɩ ziàn wo: wó à gisɔi láà, káá zí wɩ́ɩ́yèa à ke dɔn-wùn bhà láà, an wɩ̀ɩ̀ kale ka nɛ̀ ma: máá wúngge bhɛ́i ke-gbà yaaii ka gwenglé koo. ²⁵ Kɛ́ ka kɔɔ’ à ye’ à tà láà, kà ka bháa dɔ leng’ wo, ke ká àle kún kpókpóá, ke n nu bha- bhɔ le. ²⁶ Mɛ̂ɛ’ i nbhà gwili láà à gɔn-à, ke i-mɛ̀ɛ̀ i tóà n zòàwùn kɛɛà kwɛi flúúlé, ke lúyáán léyaalé- bhɔà laá, án i-mɛ̀ɛ̀ gbaà gieá, le i yaa lùubò’ wàa Aatana dɔn láà àng wunlé le. ²⁷ I-mɛ̀ɛ̀ ké yaaà àng wunlé pɛɛ́ɛ́-sàbhilia, le i àng giwi ye mɛ̂ɛ’ sɛ́ɛ́ gbɔ wí le. N nɛ’ n lekini n yaa’ ke án yáán káán kɔɔ’ gi láà, an i-mɛ̀ɛ̀ i leng yaaà ke í i pe yáán káán à-kɔ̀ɔ̀ do láà àle gi le. È gò’ àle gi, mɛɛ́ɛ́’ è wolo lɛwɔɔlé, ke wò à lee géluu láà, án i-mɛ̀ɛ̀ gbaà à gá. ²⁹ Waa Zaazaa’ wún’ peii legilizi-bò nɛ̀ láà, à gima-tòlòkwɛ́-tóà mɛ̂ɛ’ à wun bhà, è à ma.

¹ É go’ bhi, le Gwilinɛ Kpáa’ à pe ke wo’ n nɛ̀ ye: Bhè sɛ́ikwɛ́ bɛɛnzɛ, ke í à bɔ Aatana-à gielá-mɛ̀ɛ̀’ é Saadi-lègilizi wunlé láà à nɛ̀, ke í à pe à nɛ̀ ye: Aatana-à níi saapiilɛ ni àbhà mɛɛ́ɛ́ saapiilɛ láà, wó nle-mii’ n kɔ̀ɔ̀bhà láà, nle án liangzɛii ka nɛ̀ é le. Án wɩɩ ma: ka kɛɛ-wùn tó ké n yàan kpákpálé. À gàn ké n yàan ma: wo wɩɩ wo: ká yáán. Kɛ́ án wɩɩ: gewàà’ kaá le. ² À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, án wɩɩ ma: ká zana, ke ka pɛ́ɛ́n ye’ é tuàn láámáá láà, ká à bháa dɔ, ke à lé paán òo nù yaa do. Atoosiwo án wún’ súnmagóyèa ka bhà, àle ye: ka táá-kɔ̀ɔ̀ ke àa n nɛ Aatana yɔ́. ³ Le àle’ kwɛi, ká Aatana wʋʋ’ ma’ fɔ́ɔ́lé láà, ká wɩɩ’ à-wùn bhà kɔɔ’ gi, ka zʋʋ- zana à-wùn-a, ke ká à-wùn kún kpókpóá, ke ká ka kɔɔ gó ka sɔng lé. Káó yàà’ ka zʋʋá, káá n nu bha dɔn kɔɔ’ gi láà, án nuà káái ka gi ye kuan-mɛ̀ɛ̀ nɛ̀. ⁴ Kɛ́ àle tó gi, mɛnggoò ké ka finibhà Saadi bhi, àngle wàa wo bhà-wèlè lìì kúnyèa wúnyóo kɛɛyèa. Mɛ̂ɛ’ wó kwɛi láà, ko nà àngleá kó táásíà kiá, ke fɛ́nggbɛ púú ké àng bhà le. Atoosiwo wo bhɔyèa à-nàà tà. ⁵ Ale kɛɛ le an wɩɩ ma: mɛ̂ɛ’ i nbhà gwili láà à gɔn-à, ke à wun’ tó i gɔ̀n laá, ile-mɛ̀ɛ̀ í fɛ́nggbɛ púú daaà, le máá i tɔ́ gó mɛ̂ɛ’ wó layèa àng tɔ́-sɛ̀ikwɛ́ gi gbonggbongle koo le. Wánglafila, án wɩ́ɩ́à à bhà, ke án ile i-mɛ̀ɛ̀ i tɔ́ pe n bhà n nɛ Aatana ni àbhà kɩ́ɩ́labò zué le. ⁶ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, Waa Zaazaa’ wún’ peii legilizi-bò nɛ̀ láà, à gima-tòlòkwɛ́- tóà mɛ̂ɛ’ à wun bhà, è à ma. ⁷ É go’ bhi, le Gwilinɛ Kpáa’ wɩɩ’ zí n nɛ̀ ye: Bhè sɛ́ikwɛ́ bɛɛnzɛ, ke í à bɔ Aatana-à gielá-mɛ̀ɛ̀’ é Filadɛli-lègilizi wunlé láà à nɛ̀, ke í à pe à nɛ̀ ye: Nle-mii’ wúnyóo àa zin n bhà, ke wò à pè’ wo mai-wùn, ke wò nle n pe láàá, nle án liangzɛii ka nɛ̀ é le. Davi-à mɛ̂ɛnɛ̀-làkele- nle n gɔ̀n le. Nle án kwíi lépolo, le mɛngge àa à léta le. Nle án zí kwíi léta, le mɛngge àa à lépóló le. ⁸ Án wɩɩ ma: à gàn ké n yàan ma: bháa àa ka gi wɛ̀sɛ. Kɛ́ àle tó gi, ká to’ n wʋʋ tà, le n tɔ́ pè ka bhà-yɛ̀ɛ̀ òo ka kɛɛ le. Ka wúnsɛ̀sɛ̀bò’ kɛɛ ziàn láà, án à tó dɔn. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, kà lɛgaa, án zaa’ lépólóyèa ka gɔ̀n láà, mɛngge àa mɔɔii à létaá koo. ⁹ Ká ka yáán tó bhi, Sɔtana-à bànkétà-kwìle-mɛ̀ɛ̀bò’ wò bele pe, ke wò wo lekini lee Zuifu-bò, sée ke wàa ni à gá-le ke wo láà, án àng wunlé kpááà ka nɛ̀. Nle án à kɛɛà, le wò zinna wo kpóng gi ka nɛ̀, le wò yanngleyanngle kɛɛ ka nɛ̀ le. È tò’ kwɛi, le àng tó- à gànnu wo: ka lɔ̀ɔ̀ ké n kɛɛ maiá le. ¹⁰ Án wʋʋ kpɔ́’ wo’ ka bhà ma: ká ka zowɛ́ɛ́ saa ke ká wúnnówùnnó kún ka bhà n-wùn gi láà, ká à ma’, le ká à gi-tààsi’ le. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, wún’ yéè kpɔ́ lúyáán tó tà, ke è gbɔɔn tòsɛ́ɛ́là-mɛ̀ɛ̀ tó páipái tà láà, án kale ka laà à gɔ̀n. ¹¹ Ká ka yáán tó, n nu bha’ bhɔ kúlúá. Ká à kún kpókpóá, ke mɛngge òo nù kaà fánngwɛ́ɛ́ láà à sí’ wo ka gɔ̀n le. ¹² Ale kɛɛ le an wɩɩ ma: mɛ̂ɛ’ i nbhà gwili láà à gɔn-à, ke à wun’ tó i gɔ̀n laá, án i-mɛ̀ɛ̀ gbaan-à, le i to ye gbààn Aatana-kwìì gɔ̀n-yìlì do ke nɛ̀, le è to i-mɛ̀ɛ̀ i pe tó-lèèa le. È gò’ bhi, n nɛ Aatana tɔ́ ni n lekini n pe tɔ́ dɛ́ɛ’ è tóà láà, án à bɛɛnzɛà i-mɛ̀ɛ̀ i wɛ̂ɛ lé, le n nɛ Aatana-à Zelizalɛm-pɛ̀ɛ̀ dɛ́ɛ’ è góà lɔngwɛ́ɛ́ gi ke è yɔɔà láà, an zí à leng tɔ́ bɛɛnzɛ i-mɛ̀ɛ̀ i kpòng bhà le. ¹³ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, Waa Zaazaa’ wún’ peii legilizi-bò nɛ̀ láà, à gima-tòlòkwɛ́- tóà mɛ̂ɛ’ à wun bhà, è à ma. ¹⁴ É go’ àle gi, le Gwilinɛ Kpáa’ wɩɩ’ zí n nɛ̀ ye: Bhè sɛ́ikwɛ́ bɛɛnzɛ, ke í à bɔ Aatana-à gielá-mɛ̀ɛ̀’ é Eaodisee-lègilizi wunlé láà à nɛ̀, ke í à pe à nɛ̀ ye: Kà lɛgaa, nle-mii’ án Aatana séeá, ke an mai-wùn pe, ke máá gó n wʋʋ tà, ke wò n lee wo Amiina, ke án zí Aatana-à daa-pɔ̀ɔ̀n tó páipái kpo sì à bhà-kpòa láà, nle án liangzɛii ka nɛ̀ é le. ¹⁵ Án wɩɩ ma: án ka kɛɛ-wùn tó dɔn. Káá ni yí máimàia, sée káá ni yí paiyèa. Ká tóà yí máimàia, ká tó à gá do. Ká zí tóà yí paiyèa, ká tó à gá do. ¹⁶ Kɛ́ káá tó’ wo yí máimàia, sée ke káá zí yí paiyèa, ke ká ye yí zɔ́uzɔ̀u nɛ̀ láà, an pɩɩà kaá àle gi, le ka go n líílé le. ¹⁷ Ká wɩɩ ziàn ka: kale káé tó gbaan-mɛ̀ɛ̀a, le káé tó mɛ̂ɛ tiàànleá, le ka bhàwùn àa pɔngge bhà koo le. Kɛ́ ka zʋʋ àa à wún-á ka: nàni ké ka lé, le ká wɛ̀iyèa, le ká ka kɔifɩɩá, le ka yán’ wiliá, le ká ka kpáán-á le. ¹⁸ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, an gèlèng’ daaà ka bhà, àle ye: wó sánng’ à gbo góyèa à gi pailé, kà nu ke ká à lɔ́ n gɔ̀n, é kɛ̂ɛ kwɛi ke ká nù tó gbaan-mɛ̀ɛ̀ lekiniá, ke ká zí fɛ́nggbɛ púú lɔ́ n gɔ̀n, ke ká à daa ka bhà, ke ká gó gieà ka wɛ́ɛ́ bhà kwɛi, ke yɛ́ɛ-bo dɔá ka bhà bhaamɛ̀ɛ̀bò zué. È gò’ zí àle gi, kà nu ke ká zí yánwɛ́ɛ́-yùà-bòò lɔ́, ke ka yánlé- póló, ke ká nù gó yáintíinɛ̀ gi kwɛi. ¹⁹ Atoosiwo mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ’ à lɔ̀ɔ̀- n kɛɛ, an liè dɔ̀ àle-mɛ̀ɛ̀ tà, le an à kolo le. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, ká à kún kpókpóá, ke ká ka kɔɔ gó ka sɔng lé. ²⁰ Kà lɛgaa, án dɔɔ kpóló lé, le án kóng tàmaaii le. Mɛ̂ɛ’ i n wʋʋ maà ke i kwíi lépólóà n gɔ̀n, án daaà i pé kwíle, le ko nà i gá ko pɔɔn bhɛlɛ kiá le. ²¹ Mɛ̂ɛ’ i nbhà gwili láà à gɔn-à, ke à wun’ tó i gɔ̀n laá, án i-mɛ̀ɛ̀ gbaà dɔ̀lèèa, le i yaa n pé nbhà mɛ̂ɛnɛ̀-gbòlò tà le. Atoosiwo n lekini án zí gwili gɔn’ wo’, le é to’ n pe bhà, le án yaayèa n nɛ Aatana pé àbhà mɛ̂ɛnɛ̀-gbòlò tà le. ²² À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, Waa Zaazaa’ wún’ peii legilizi-bò nɛ̀ láà, à gima-tòlòkwɛ́- mɛ̂ɛ’ à wun bhà, è à ma.

¹ Gwilinɛ Kpáa’ bo’ wúnbò láà à tó tàpólóá n nɛ̀ kwɛi, le n yáin’ daa dɛ́ɛ ke wo’ zí le. Máà n káá’ wo ke lɔngwɛ́ɛ́ lé ké pólóyèa ye kwíi lé- to pólóyèa kɔɔ’ gi à nɛ̀. Ale’ kɛɛii kwɛi láà, ke mɛ̂ɛ do’ án à wʋʋ ma’ fɔ́ɔ́lé ye túnúgɔ́ɔn wʋʋ nɛ̀ láà, ke e à peii n nɛ̀ ye: Bhè tɔɔn kún zé, ke wún yemò’ à kɛɛ-wùn’ tuàn bhe dɔ̀ya láà, án à tàpóló i nɛ̀. ² É bo’ à peá kwɛi, Waa Zaazaa’ tó’ wo’ le é n si’ ye gbʋ́ʋ’ mɛ̂ɛ sí le. Máà lɛgaa ke gwilinɛnɛ̀ kɛ̀ɛ̀ à tà-gbòlò do ké yaa lɔngwɛ́ɛ́ gi, ke mɛngge ké à tà. ³ Mɛ̂ɛ láà à wɛí-lèè zán ké nuu bhɔà gɛ̀lɛ̀nggɛ̀lɛ̀ngle ye kánnggwɛɛ púú’ wò à lee Zasipe ni à tɛ́ɛ́n’ wò à lee Salidɔni láà à nɛ̀. É nuu yaayèa gbòlò’ à tà láà, mɛ̂ɛɛsànnggbe ké nuu káányèa à zì. Mɛ̂ɛɛsànnggbe láà à zán ké nuu dɔ̀ɔ̀nnɔɔyèa ye kánnggwɛɛ’ wò à lee Yemelodi láà à nɛ̀. ⁴ È gò’ àle gi, gwilinɛnɛ̀ kɛ̀ɛ̀ à tà-gbòlò kuà-piilɛ-ni-wɛ́ɛ́-yisɛ bhɛ́ibò ké nuu kɔnɔyèa gbòlò kpáè láà à zì, le mɔaabò kuà-piilɛ-ni-wɛ́ɛ́-yisɛ’ nuu yaayèa gbòlò bhɛ́ibò láà à tà le. Mɔaabò láà wó nùù fɛ́nggbɛ púú’ daayèa wo bhà, le sánng fánngwɛ́ɛ́’ nuu àng wun bhà le. ⁵ Gbòlò kpáè’ nuu yaayèa lee’ gi láà, la ké nuu pàipài góà, le é nuu gbáláà, le pɔnggoò’ nuu wɩ́ɩ́à bhi wùùùle le. È gò’ bhi, sɛ́i saapiilɛ’ nuu dɔyèa gbòlò kpáè liélé láà, àngle wó níi saapiilɛ’ è go Aatana pé láà à gá le. ⁶ Gbòlò kpáè láà à liélé-lèè ké nuu dáindáin góà lɛnói mɔɔɔle do, ye kánnggwɛɛ-yí-gulu kpáalàkpàà tà-lèè nɛ̀. Máà zí lɛgaa ke pɔɔn yáányè kpákpaabò yisɛ’ àng yánwɛ́ɛ́’ nuu kɔnɔyèa àng zì yɛ̀nkɛ́ɛ́nlé liélé ni zía tó bhà, wo dɔyèa gbòlò kpáè láà à zué-lèè ni à zì-lèè tó páipái bhà. ⁷ Pɔɔn yáányèbò láà à fɔ́ɔ́lé ké nuu ye yaa nɛ̀, le à piilɛnàà’ nuu ye dîli gɔ́ɔn nɛ̀ le. È gò’ bhi, à yakanàà wɛí-lèè ké nuu ye bhaamɛ̀ɛ̀ pe nɛ̀, le à yisɛnàà’ nuu ye gíí-màà’ gieà tée’ gi è to kɔɔ’ gi láà à nɛ̀ le. ⁸ Pɔɔn yáányè yisɛ láà àng tó gban ké nuu saado saado ye maa gban nɛ̀. È gò’ bhi, àng yánwɛ́ɛ́bò ké nuu àng bu bhà lɛnói do yɛ̀nkɛ́ɛ́nlé, le à kemò’ nuu àng gwílé-lèèbò tó bhà le. Yáán gi ni gbɛi gi tó bhà, wo to à peà kelengle wo: Aatana Gwilinɛ Kpáa’ à kwìì à bhà-wùn àa bhe, ke é nuu bhe, ke é tuàn bhe, ke à nu-wùn’ zí bhe láà, wúnyóo àa zin àle bhà, le é záázààa, le é záákázààkàa le. ⁹ Mɛ̂ɛ’ é yaayèa gbòlò kpáè tà, ke àa ga gbonggbongle láà, pɔɔn yáányèbò- tɔ́ bàn à bhà kwɛi’ wo, le wò bhɛɛ yaa à bhà, le wò à wánglego le. ¹⁰ Sée wó à kɛɛà kwɛi kɔi dolodolo, mɔaabò kuà-piilɛ-ni-wɛ́ɛ́-yisɛ’ wó kɔnɔyèa à zì láà, wo zinna wo kpóng gi à zué, le wò wɩɩ wo: Ile-mii’ yáá ga gbonggbongle láà, kó i nɛ̀ sáalé. È gò’ bhi, wo woà fánngwɛ́ɛ́bò si wo wun bhà, le wò à banna gbòlò kpáè láà à gɛnpé, ke wo wɩ́ɩ́ii wo: ¹¹ Áá, n nɛ Aatana, à-lèè ké à bhà ke mɛnó páipái- i tɔ́ bhɔ, ke wò bhɛɛ yaa i bhà, ke wò à pe wo: ile í kpókpóá le. Atoosiwo ile í pɔnópɔ̀nó daa’, le à tó’ bhe ibhà bhe gi, le pɔnó ni pe daa-wùn’ sɛɛ’ i nɛ̀ kɔɔ’ gi, í à daa’ à-kɔ̀i le.

¹ É go’ àle gi, máà lɛgaa ke sɛ́ikwɛ́ kélé ke’ à bɛɛn’ nuu zɛyèa zanó piilɛyèa, e mɛ̂ɛ’ nuu gbòlò tà láà à kɔɔ sɛ̀ gi. Sɛ́ikwɛ́ kélé láà à lé ké nuu tayèa bíindáán-á lee saapiilɛ gi, le kɛ́ɛ’ nuu kpɔ́yèa à bhà à léta-lèèbò láà à gi le. ² Máà n káá’ wo, ke Aatana-à kɩ́ɩ́la kpáa ke ké gbáláii ye: Wáa bhɔyèa sɛ́ikwɛ́ kélé é à póló-mɛ̀ɛ̀ gi, ke é létayèa leebò’ gi gɔgɔtɔle láà, è à tó lépóló le? ³ Kɛ́ é bhàgilawo láà à daa’ kwɛi, mɛ̂ɛ’ è mɔɔà sɛ́ikwɛ́ kélé láà à lépólóá ke è à gaa, à-mɛ̀ɛ̀ òo sɔlɔ lɔngwɛ́ɛ́ gi tɛ́nglà, sée à-mɛ̀ɛ̀ òo sɔlɔ sɛ́ɛ́ tà sáalé, le òo zí sɔlɔ gɔɔ̀le-mɛ̀ɛ̀bò finibhà sɛ́ɛ́ wala le. ⁴ Án à gaa’ ma: mɛnggemɛ̀ngge àa bhɔyèa sɛ́ikwɛ́ láà à lépòlò ke è à gaa-mɛ̀ɛ̀ gi laá, án péé’ wo’ gbóoó bhà le. ⁵ Kɛ́ le mɔaabò’ nuu láà àng do ke’ wɩɩ’ n nɛ̀ ye: Miá wosí. Atoosiwo gwilinɛ Davi dunng’ é góó-mii kpáaá Zuda-kwìle láà, wúnnó’ nù- tói àle pe bhà le. A-wùn gi, bhè i yáán tó bhi, àle mɔɔà sɛ́ikwɛ́ kélé létàa-pɔ̀ɔ̀n saapiilɛ láà à tó wíá, le è à lépolo le. ⁶ Máà lɛgaa zí ke Bháánɛ́ ké dɔɔ gɛɛn bhà gbòlò kpáè oo, ni pɔɔn yáányè yisɛ oo, ni mɔaabò láà àng finibhà. Bháánɛ́ láà e nuu ye pɔɔn’ wa à zɛ à nɛ̀. À sele ké nuu saapiilɛ, le à yánwɛ́ɛ́’ nuu zí à wun bhà saapiilɛ le. À yánwɛ́ɛ́ saapiilɛ láà àle nuu Aatana’ ebhà níi saapiilɛ’ àng daayèa sɛ́ɛ́ pé lɛnólɛ̀nó gi láà à gá le. ⁷ Bháánɛ́ láà e yɔn’ liélé, le é lo’ sɛ́ikwɛ́ kélé’ é nuu gbòlò kpáè tà-mɛ̀ɛ̀ kɔɔ sɛ̀ gi láà à síi le. ⁸ É bo’ sɛ́ikwɛ́ láà à síá kwɛi, pɔɔn yáányè yisɛ ni mɔaabò kuà-piilɛ-ni-wɛ́ɛ́ yisɛ láà, àng tó’ zinná’ wo’ wo kpóng gi à nɛ̀ le. Mɔɔabò láà, kwèèla ké nuu àng tó kɔlé dolodolo ninà sánng gbɔnɛ́bò’ dɔ̀ pailé-làsikɔlɔ’ nuu à payèa à gá. Yesu pe gi-mɛ̀ɛ̀bò- bhàibò’ wo à zì ziàn láà, àle to’ làsikɔlɔá sánng gbɔnɛ́bò gi le. ⁹ È gò’ bhi, wo nuu kɔnng táán dɛ́ɛ bɔà, le wò Bháánɛ́ si táán gi, wo: Bháánɛ́, ile í bhɔyèa sɛ́ikwɛ́ láà à sí-mɛ̀ɛ̀ gi, ke í à léta-lèè tó lépóló le. Wo ile i yuɛn kpɔ’, le í to’ bhaamɛ̀ɛ̀bò bhà-sààa le. Í to’ bhaamɛ̀ɛ̀bò’ àng tàboo-pɔ̀ɔ̀n-a kwɛi, ke wò nù tó Aatana peá láà, sííya tó páipái suu ké bhi, bhaamɛ̀ɛ̀bò- wʋʋ páipái’ à pe lúyáán tà à tó-mɛ̀ɛ̀bò ké bhi pɛipɛi, bhaamɛ̀ɛ̀ páipái’ wó lúyáán tà àng tó suu ké bhi, le lùu tóletòlé gi-mɛ̀ɛ̀bò’ bhi le. ¹⁰ Í àngle tó dɔ̀lèè kpɔ́yèa ko nɛ Aatana-à gwilinɛnɛ̀ bhà, le í àng tóyèa àbhà yíkpáá-mɛ̀ɛ̀a le. Angle wó zí yaaà sɛ́ɛ́ tó páipái wunlé le. ¹¹ Máà zí lɛgaa ke n tóló’ daa Aatana-à kɩ́ɩ́la kpe kpáalàkpàà wʋʋ gi. Wo nuu wáá wúlú tinglàtìng-a ye maanɛ́ biinlé-kàà nɛ̀, le núnú àa nuu àng bhà le. Wo nuu kɔnɔyèa gbòlò kpáè ni pɔɔn yáányèbò ninà mɔaabò’ nuu láà àng zì, ¹² le wó nuu à peà kpókpóá wo: Wó Bháánɛ́’ zɛ’ ke é to’ bhaamɛ̀ɛ̀bò bhà-sààa láà, mɛ̂ɛnɛ̀ oo, ni wélé oo, ni wúndɔnnɛ̀ oo, ni kpókpónɛ̀ oo, à tó- àle peá le. A-wùn gi, à-lèè ké à bhà ke mɛnó- bhɛɛ yaa à bhà, ke wò à tɔ́ bhɔ, ke wò à wánglegó. ¹³ É go’ zí àle gi, le n tóló’ daa’ Aatana daa-pɔ̀ɔ̀n páipái’ wó lúyáán tà àng tó wʋʋ gi le. Pɔɔn yemò’ lɔngwɛ́ɛ́ gi tɛ́nglà oo, ni à yemò’ sɛ́ɛ́ tà sáalé oo, ni à yemò’ sɛ́ɛ́ wala oo, ni à yemò’ kɔ̀ɔ̀yí wɛ́ɛ́ oo, pɔɔn páipái’ wó lúyáán tà kwɛi láà, àng tó ké nuu wɩ́ɩ́à wo: Mɛ̂ɛ’ é yaa gbòlò kpáè tà, ninà Bháánɛ́ láà, à-lèè ké à bhà ke mɛnó- àngle wánglegó, ke wò àng bhɛɛ yaa, ke wò àng tɔ́ bhɔ le. Angleà yáán- tó lɔng bhà kweetkwèètóá le. ¹⁴ Wó à pe’ kwɛi, le pɔɔn yáányè yisɛ láà wó à lékun’ wo: Amiina. Wó bo’, le mɔaabò láà wó zinna’ wo kpóng gi, le wó tɔ́ ban’ Aatana ni Bháánɛ́ láà àng bhà, le wó bhɛɛ yaa’ àng bhà le.

¹ É go’ bhi, máà lɛgaa ke Bháánɛ́’ sɛ́ikwɛ́ léta-lèè saapiilɛ láà à fɔ́ɔ́yè lépóló. É kɛɛ’ kwɛi, le pɔɔn yáányè yisɛ láà à do’ gbala’ kpókpóá ye la nɛ̀, le é wɩɩ’ ye: Bhè nu. ² Máà lɛgaa ke wo, ke sʋʋ púú do ké dɔɔ, ke mɛngge ké à tà nà sáaá e kɔlé. Wó mɛ̂ɛ láà à gba’ fánngwɛ́ɛ́á, le é lo’ gwili bhà ye kwɛ́lɛ́ kpáa nɛ̀, ke è nù sɛ́ɛ́ tó gó le. ³ Bháánɛ́’ sɛ́ikwɛ́ létàa-pɔ̀ɔ̀n piilɛnàà lépolo’, le án zí pɔɔn yáányèbò láà à piilɛnàà wʋʋ ma’, ke e wɩ́ɩ́ii ye: Bhè nu. ⁴ É à pe’ kwɛi, le sʋʋ bhɛ́i ke’ to’ le é wolo’ à lé le. Ale ké nuu tɛ́ɛ́n-á manaile. Mɛ̂ɛ’ é nuu yaayèa à tà, wo à gba’ siàng-wɛ́ɛ́ kábhákoá, le wó gwili dàà sɛ́ɛ́ tà lɛnólɛ̀nó gi-bhàà daa’ à gi, é kɛ̂ɛ kwɛi ke bhaamɛ̀ɛ̀bò- wo ké zɛ ké finibhà le. ⁵ Bháánɛ́’ sɛ́ikwɛ́ létàa-pɔ̀ɔ̀n yakanàà lépolo’, le án pɔɔn yáányèbò láà à yakanàà wʋʋ ma’, ke e wɩ́ɩ́ii ye: Bhè nu. Máà lɛgaa ke sʋʋ tíi ké dɔɔ bhi, ke mɛngge ké à tà nà kíloá e kɔlé. ⁶ Máà n tóló dɔ ke mɛngge ké wɩ́ɩ́ii pɔɔn yáányè yisɛ láà àng finibhà ye: Miniwɛ́ɛ́ tɛ́ɛnɛ́ yààn do ké Denie do bhà, le kpeiwɛ́ɛ́ tɛ́ɛnɛ́ yààn yaka’ zí Denie do bhà le. Kɛ́ miá yɔ́ɔ́n ni wɩ̂ɩ-le lóó sie. ⁷ Bháánɛ́’ sɛ́ikwɛ́ létàa-pɔ̀ɔ̀n yisɛnàà lépolo’, le án pɔɔn yáányèbò láà à yisɛnàà wʋʋ ma’, ke e wɩ́ɩ́ii ye: Bhè nu. ⁸ Máà lɛgaa ke sʋʋ kwîi gbàiileyè do ke ké dɔɔ bhi. Mɛ̂ɛ’ é nuu yaa à tà, wo nuu à leeà ga, le gɔɔ̀le-pɛ̀ɛ̀’ nuu gieà à wɛì sɛ́ɛ́ pé le. Wo bhaamɛ̀ɛ̀bò’ lúyáán tà àng pɛ́ɛ́n yisɛnàà tó zɛ-wʋ̀ʋ̀ kpɔ’ àng bhà, ke àng kemò- tó gwili bhà, ke vɔ́n ni bhàyúá yóyoobò- mɛnggoò zɛ, ke wii kún-wììbò’ kai, wò zí àng kemò kún. ⁹ Bháánɛ́’ sɛ́ikwɛ́ létàa-pɔ̀ɔ̀n solunàà lépolo’, máà lɛgaa ke wó mɛ̂ɛbò’ àng zɛ’ Aatana-wùn gi láà, àng-gɔ̀òbò ké baan sáà gò à tà-gwɛ̀góló’ nuu bhi láà à pé. Sée wó àng zɛ̀- kwɛi, wó Aatana-à liangzɛ’ wo’, ke wó to’ Aatana-wùn séeá, ke wòo gó wo wʋʋ tà láà àle-wùn gi le. ¹⁰ Mɛ̂ɛbò láà wo nuu gbáláà kpókpóá wo: Éké, ile Aatana záázàà’ wúnyóo àa zin i bhà, ke i mai-wùn pe láà la ò, i dɔɔ mɛɛ gɔ̀n, ke í wún kpɔ́ lúyáán tà-mɛ̀ɛ̀bò tà, ke í bhɔlɔ gó ko gi, wó ko zɛ’ wo’ láà à-wùn gi le? ¹¹ Wó à pe’ kwɛi, le wó wéléwɛ́ɛ́ fɛ́nggbɛ púú tɔ̀yang daa’ àng tó bhà dolodolo, le wó wɩɩ’ àng nɛ̀ wo: Kà ka zowɛ́ɛ́ saanɛ́ ke wo, ke ka laànɛ́bò’ wò Aatana-à bháála kɛɛ ye ka nɛ̀, ke àng zɛ-wùn’ tuàn bhe ka-kɔ̀i láà, ke wò nu ka lépai. ¹² Bháánɛ́’ sɛ́ikwɛ́ létàa-pɔ̀ɔ̀n saadonàà lépolo’, máà lɛgaa ke sɛ́ɛ́ ké viin-ii zìgìzìgìle, ke yáán’ tala tíiá bìlìbìlìle ye ga tà-gbàà nɛ̀, ke mɛ̂ɛ leng’ zí taan tɛ́ɛ́n-á ye yuɛn nɛ̀, ¹³ ke mɛɛ́ɛ́bò ké zí góii lɔng bhà, ke wo bannáii sáaá ye mánggolo kpolo- banna kɔɔ’ gi, ke wàà ké gieii vúvúlé láà à nɛ̀. ¹⁴ Máà lɛgaa zí, ke lɔngwɛ́ɛ́ tó ké lóii góá, ke e tóii ye wó kwîi kélé’ yeleii à nɛ̀, ke tɔɔnbò leni sɛ́ɛ́bò’ kɔ̀ɔ̀yí zué, à tó ké lóii góá dɔ̀-lià. ¹⁵ Ale’ kɛɛii kwɛi láà, ke gwilinɛbò’ lúyáán tà oo, ni lùu wunlé-mɛ̀ɛ̀bò oo, ni sɔ́ya wunmɛ̀ɛ̀ kpákpaabò oo, ni wélé-mɛ̀ɛ̀bò oo, ni giè mɛ̂ɛ gɔ̀n-mɛ̀ɛ̀bò oo, ni mɛ̂ɛ paánbò’ wó bhe, wó nuaá oo, ɛ́ɛ́n wó zí wo leng tà oo, àng tó páipái ké lóii wo bànàkpɔ́i gwɛɛ-yɛ̀ɛ̀ gi-lèèbò ni gwɛgɔ̀ɔ̀n finibhà-lèèbò gi tɔɔn bhà. ¹⁶ Ang lóyèa, wo nuu à peà wo: Tɔɔnbò ni gwɛgɔ̀ɔ̀nbò, kà dɔ gbáágbààa ke ká bhuolá ko tà, ke ká ko bànàkpɔ́ ke mɛ̂ɛ’ é yaa gbòlò kpáè tà láà, à yánwɛ́ɛ́ òo nù ko ye, ke Bháánɛ́ yéè wún’ kpɔ́ ko tà láà, è dɔ ko bhà dɔ́ɔ́n-á vóòle. ¹⁷ Atoosiwo Aatana ni àbhà Bháánɛ́ wó yáángɛɛn yóo’ pe’ wún kpɔ̀ ko tà lóóá poo, àle ya bhɔ é. Wáa- mɔɔà dɔá à wàà gɔ̀n le?

¹ É go’ àle gi, máà lɛgaa ke Aatana-à kɩ́ɩ́la yisɛ ké dɔyèa lúyáán sòbhà-lèè yisɛ láà à tó bhà. Wàà’ yéè woo gó lúyáán tà-zààwun yisɛ bhà, ke è gie sɛ́ɛ́ tó páipái tà láà, wo nuu zinyèa à tó gɔ̀n zaalé, é kɛ̂ɛ kwɛi ke òo nù gie sɛ́ɛ́ ni kɔ̀ɔ̀yí tà, ɛ́ɛ́n ke òo nù zí viin yílí kekekèke bhà. ² Án zí Aatana-à kɩ́ɩ́la bhɛ́i ke ye’, ke e góii yáánwoloá, ke wò Aatana yáányè lekinià kɛ́ɛ kpɔ pɔɔnbò bhà pɔɔn’ gá ziàn láà, e à kɔlé. Aatana-à kɩ́ɩ́la yisɛ’ wó wʋʋ kpɔ’ àng bhà wo: wò wún kpɔ́ sɛ́ɛ́ ni kɔ̀ɔ̀yí tó tà láà, le kɩ́ɩ́la bhɛ́i ye láà é gbala’ kpókpóá, le é à pe’ àng nɛ̀ ye: ³ Kao wún kpɔ́à sɛ́ɛ́ oo, ni kɔ̀ɔ̀yí oo, ni yílíbò láà àng ke tà líe. Ká dɔlɔ́ flúúlé, ke kó bo kɛ́ɛ kpɔ́á ko nɛ Aatana-à gùábò tó páipái kpòng lé, ke káà wún’ kɛɛ, ke ká nuu à kɛɛà. ⁴ Kɩ́ɩ́la láà é bo’ à peá kwɛi, wó kɛ́ɛ kpɔ’ mɛ̂ɛbò’ àng bhà, án àng-nàà ma’, ke wo à peii wo: àng tó bànkétàyè ké bhaamɛ̀ɛ̀ wáá kàindini-kɔɔ-yisɛ-ni wɛ́ɛ́-yisɛ. Kɛ́ɛ’ nuu kpɔ́yèa mɛ̂ɛbò’ àng bhà láà, Izalae kwììlé-yɛ̀ɛ̀ tó ni pe gi-mɛ̀ɛ̀bò ké nuu bhi. ⁵ Zuda-kwìle mɛ̀ɛ̀bò ké nuu wáá buu-ni-wɛ́ɛ́-piilɛ, Eubɛn-kwìle-mɛ̀ɛ̀bò wáá buu-ni-wɛ́ɛ́-piilɛ, Gadi-kwìle-mɛ̀ɛ̀bò wáá buu-ni-wɛ́ɛ́-piilɛ, ⁶ Asɛli-kwìle-mɛ̀ɛ̀bò wáá buu-ni-wɛ́ɛ́-piilɛ, Nefutali-kwìle-mɛ̀ɛ̀bò wáá buu-ni-wɛ́ɛ́-piilɛ, Manase-kwìle-mɛ̀ɛ̀bò wáá buu-ni-wɛ́ɛ́-piilɛ, ⁷ Simeon-kwìle-mɛ̀ɛ̀bò wáá buu-ni-wɛ́ɛ́-piilɛ, Levi-kwìle-mɛ̀ɛ̀bò wáá buu-ni-wɛ́ɛ́-piilɛ, Isakala-kwìle-mɛ̀ɛ̀bò wáá buu-ni-wɛ́ɛ́-piilɛ, ⁸ Zabulon-kwìle-mɛ̀ɛ̀bò wáá buu-ni-wɛ́ɛ́-piilɛ, Zozɛfu-kwìle mɛ̀ɛ̀bò wáá buu-ni-wɛ́ɛ́-piilɛ, le Bɛnzamɛn-kwìle-mɛ̀ɛ̀bò wáá buu-ni-wɛ́ɛ́-piilɛ. ⁹ É go’ àle gi, máà zí lɛgaa ke bhaamɛ̀ɛ̀ kpulu kpáalàkpàà’ núnú àa à bhà, wo banyèa ké tà gbòlò kpáè tà-mɛ̀ɛ̀ ni Bháánɛ́ láà àng zué. Eùu tó páipái gi-mɛ̀ɛ̀bò ké nuu bhi. Sííya tó páipái ni bhaamɛ̀ɛ̀ suu tó páipái ké nuu bhi, le bhaamɛ̀ɛ̀bò- wʋʋ páipái’ à pe lúyáán tà à tó-mɛ̀ɛ̀bò’ nuu zí bhi pɛipɛi le. Fɛ́nggbɛ púú tɔ̀yang ké nuu àng tó bhà, le paa’ nuu àng tó kɔlé le. ¹⁰ Wo nuu gbáláà kpókpóá, le wò wɩɩ wo: N nɛ Aatana’ é yaa gbòlò kpáè tà ni Bháánɛ́ láà, mɛ̂ɛ layè-le- àngle gɔ̀n le. ¹¹ É kɛɛii kwɛi láà, ke Aatana-à kɩ́ɩ́labò tó páipái ké kɔnɔyèa gbòlò kpáè tà-mɛ̀ɛ̀ ni mɔaabò ni pɔɔn yáányè kpákpaabò yisɛ láà àng zì. Máà káá’ wo ke wa bhuolá gbòlò láà à gɛnpé, ¹² ke wo wɩ́ɩ́ii wo: N nɛ Aatana, ile í bhe le. Kó i nɛ̀ sáalé. A-lèè ké à bhà ke mɛnó- i-wùn sɛ̀ pe, ke wò i tɔ́ bhɔ, ke wò i wánglegó, ke wò bhɛɛ yaa i bhà lɛ́ile. Atoosiwo wò à pè’ wo wúndɔnyè, ke wò ile i pe le. Wò zí à pè’ wo kpókpónɛ̀, ni bháa, ke wò ile i pe kweetókwèètóá le. Amiina. ¹³ É go’ bhi, le mɔaabò láà àng do ke’ n bhàgilawo’ ye: È i gi lɔ? Tɔ̀yang púú-mɛ̀ɛ̀bò é la ò, wáa àng gá le? Le wò zí gò mɛ́ɛ́’ wo le? ¹⁴ É à pe’ kwɛi, le án à yoobɔ’ à gɔ̀n ma: N nɛ, àle- tò ile i yàànlé la wà! Le ye: Wɛ̀i-wùn miniminiyè’ kɛɛ’ lúyáán tà láà, mɛ̂ɛ’ wó gie’ à-yì wɛ́ɛ́, àngle wó lɛ́ɛ. Wo woà tɔ̀yangbò bhí’ wo’ Bháánɛ́ láà à yuɛn-á, le ya félé púúá le. ¹⁵ Ale kɛɛ le wó dɔyèa Aatana’ é yaayèa ebhà mɛ̂ɛnɛ̀-gbòlò tà láà à zué, le wò golo tɔ́ ban-à à bhà yáán gi ni gbɛi gi tó bhà à lɔ̀ɔ̀kɛ̀ɛ̀i-kwìle le. Wò tóà gbòlò kpáè tà-mɛ̀ɛ̀ láà à loo gi bhi’ wo, le à yáán- to àng bhà lɛ́ile le. ¹⁶ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, vɔ́n àa àng góii, sée yí lɔ̀ɔ̀ àa àng kɛɛii koo. È gò’ àle gi, yáán àa yúáii àng bhà, sée pai àa dɔii àng gá gbonggbongle koo. ¹⁷ Atoosiwo Bháánɛ́’ é yaayèa gbòlò kpáè tà-mɛ̀ɛ̀ zué láà, àle àng légbaà, le è lo àng dɔi yí’ è sii’ àa yɛn à daa mɛ̂ɛ gi à gulu bhà, le Aatana lekini- kɔɔ gie àng yánlé le.

¹ É go’ àle gi, Bháánɛ́ láà é zí sɛ́ikwɛ́ létàa-pɔ̀ɔ̀n saapiilɛnàà’ nuu láà à lépolo’, lɛtà’ ga’ wo’ lɔngwɛ́ɛ́ gi zilingle lɛ́ɛ́lɛ́ɛ́ gbú do yɔ̀ɔ̀nsínmáá le. ² Máà lɛgaa ke Aatana-à kɩ́ɩ́la saapiilɛ’ wò to dɔɔ à zué lɛ́ile láà, wa àng gba túnú saapiilɛá. ³ Máà zí n káá’ wo ke Aatana-à kɩ́ɩ́la bhɛ́i ke’ zí nu dɔi sáà gò à tà-gwɛ̀góló maabhà. Wò làsikɔlɔ dɔ pailé sánng gbɔnɛ́’ à gi láà, à do ke ké nuu à kɔlé, le wó à gba’ làsikɔlɔbòa kpáaá, le é à ban’ Yesu pe gi-mɛ̀ɛ̀bò tó páipáià bhài wʋʋ tà, le é gbòlò kpáa tà-mɛ̀ɛ̀ láà à lɔ̀ɔ̀kɛɛ’ à tóá sánng-gwɛ̀góló lé bhi le. ⁴ É à kɛɛ’ kwɛi, le làsikɔlɔ’ go’ kɩ́ɩ́la kwenglé, à pai gbɛ́ɛ́n ni Yesu pe gi-mɛ̀ɛ̀bòà bhài wʋʋbò’ é à léban’ láà, à tó’ waa’ kiá Aatana zué le. ⁵ É bo’, le é sánng gbɔnɛ́ láà à si’, le é zí paikúá si’ gwɛgóló lé, le é à ban’ à gi, le é à pa’, le é à bili’ nàa sɛ́ɛ́ tà le. Máà n káá’ wo ke la ké pàipài góii, ke e gbáláii, ke wɔɔɔle ké wɩ́ɩ́ii lɛnó gi, ke sɛ́ɛ́ ké viin-ii zìzìle. ⁶ Ale’ kɛɛ’ kwɛi, túnú saapiilɛ’ nuu Aatana-à kɩ́ɩ́la saapiilɛ’ àng kɔlé láà, wó dɔ’ wo’ woà túnú pie-yàn gi le. ⁷ Wó dɔ’ kwɛi, le àng fɔ́ɔ́yè’ to’, le é e pe túnú pie’ le. É bo’ àle kɛɛá, máiwɛ́ɛ́ ni paikúá’ banná zì’ go’ sɛ́ɛ́ tà, ke yuɛn ké kaanyèa à gá, le é to’ ye wa sɛ́ɛ́ péé à gi yaka, le pai’ à pɛ́ɛ́n yakanàà bhɛlɛ’, le pai’ zí yílíbò’ lúyáán tà à tó bànkétàyè pɛ́ɛ́n yakanàà bhɛlɛ’, le é zí bɩ̂ɩ nɛɛ tó páipái bhɛlɛ’ le. ⁸ Kɩ́ɩ́labò láà àng piilɛnàà’ e pe túnú pie’, pɔngge’ nuu ye tɔɔn kábháko nɛ̀, ke pai ké à lé, é dalá’ wo’ kɔ̀ɔ̀yí bhá le. É kɛɛ’ kwɛi, le é to’ ye wa kɔ̀ɔ̀yí péé à gi yaka, le à pɛ́ɛ́n yakanàà láà à tó’ gala’ à gi yuɛn-á le. ⁹ A-wùn gi, tɛ́i-pɔ̀ɔ̀nbò’ kɔ̀ɔ̀yí wɛ́ɛ́, àng tó pèè à gi-yè pɛ́ɛ́n yakanàà’ wi’, le yítà-gɔ̀ɔ̀bò tó pèè à gi-yè pɛ́ɛ́n yakanàà’ zí sie’ le. ¹⁰ Kɩ́ɩ́la yakanàà’ e pe túnú pie’, le mɛɛ́ɛ́ kábháko do ke’ go’ lɔngwɛ́ɛ́ gi, le é dala’, ke e doloii ye sɛ́i nɛ̀ le. É dalá’ wo’ láà, é à wò- yí gieyè tó páipái pèè à gi-yè pɛ́ɛ́n yakanàà ninà yíwun bhɔlé-lèèbò’ tà le. ¹¹ Wo nuu mɛɛ́ɛ́ láà à leeà kpáinkpàin. A-wùn gi, yí tó páipái pèè à gi-yè pɛ́ɛ́n yakanàà ké to’ kpáinkpàin-a, le bhaamɛ̀ɛ̀ kpe kpáa’ à mi’, le é àng zɛ’ à tò kpáinkpàin-a-wùn láà à gi le. ¹² Kɩ́ɩ́la yisɛnàà’ e pe túnú pie’, le wún’ kpɔ’ yáán oo, ni mɛ̂ɛ oo, ni mɛɛ́ɛ́bò oo, àng tó ni pe pèè à gi-yè pɛ́ɛ́n yakanàà tà, le é to’ ye wa yáán ni mɛ̂ɛ péé à gi yaka yaka, le àng tó ni pe pɛ́ɛ́n yakanààbò’ tala’ tíiá bìlìbìlìle le. Mɛɛ́ɛ́bò leng pe kpulu yakanàà’ zí tàlà- tíiá à-kɔ̀ɔ̀ do láà àle gi le. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, mɔ̀ng ye’ è maa yáán gi, e pee’ à gi yaka, le à pɛ́ɛ́n yakanàà’ kaan’ à lé le. Gbɛi gi leng pe’ tò- kwɛi’ wo zí le. ¹³ É go’ àle gi, máà lɛgaa ke gíí-màà ke ké gieii tɛ́nglà mɛ̂ɛ gwenglé zué, ke e wɩ́ɩ́ii kpókpóá ye: Eúyáán tà-mɛ̀ɛ̀bò, ka véè, ka véè. Wún’ è kpɔ́à ka tà kɩ́ɩ́la yaka paánbò pe túnú wʋʋ bhà láà, e tóà kpókpóá bháalé.

¹ Kɩ́ɩ́la solunàà’ e pe túnú pie’, le án mɛɛ́ɛ́ bhɛ́i ke ye’, ke ya gó lɔngwɛ́ɛ́ gi, ke ya dalá sáalé le. Án nuu lɛgaaà, le guluwɛ́ɛ́ dɔ́ɔ́nlàdɔ̀ɔ̀n’ à songgélé àa bhe láà, wó à létàa-làkele nu’ mɛɛ́ɛ́ láà à nɛ̀ le. ² Mɛɛ́ɛ́ láà é guluwɛ́ɛ́’ à songgélé àa bhe láà à lépolo’, le pai gbɛ́ɛ́n’ nuu góà à gi búbúlé ye kpòò tinglé-pài gbɛ́ɛ́n nɛ̀, le é yáán ni tɛ́nglà-lèè tó tala’ tíiá do minimaale le. ³ É bo’ tóá kwɛi, máà n káá’ wo ke pélébò ké góii pai gbɛ́ɛ́n láà à gi, ke wo bannáii sɛ́ɛ́ tà. Bhaamɛ̀ɛ̀ wɛ̀ikɛ̀ɛ̀wo sé’ è to zenggbèlèbò nɛ̀ sɛ́ɛ́ tà láà, wó nùù àle suu nuyèa àng nɛ̀, ⁴ le wó wɩɩ’ àng nɛ̀ wo: bɩ̂ɩ ni yílí ni ta-pɔ̀ɔ̀nbò’ sɛ́ɛ́ tà láà, wòo wún kpɔ́à àle ke tà. Kɛ́ bhaamɛ̀ɛ̀ yemò’ wàa Aatana-à kɛ́ɛ kpɔ́yèa àng kpòng lé láà, wò àngle lengdo wɛ̀ikɛ̀ɛ̀wo le. ⁵ É go’ àle gi, le wó zí wʋʋ kpɔ’ àng bhà wo: wòo mɛ̂ɛbò láà àng zɛ-le woà, kɛ́ wò àng wɛ̀ikɛ̀ɛ̀ lengdo’ wo mɛ̂ɛ soluá le. Sée pélébò’ nuu bhaamɛ̀ɛ̀ wɛ̀ikɛ̀ɛ̀’ woà láà, à lé ké nuu yúáà ye zenggbèlè- mɛ̂ɛ pà’ ziàn, è yua kɔɔ’ gi láà à nɛ̀. ⁶ À bha láà à bhà, bhaamɛ̀ɛ̀bò ké ga-lèè guoà sɛ́i tà, kɛ́ wàa à yeii. Ga lɔ̀ɔ̀ ké àng kɛɛà fʋʋʋle, kɛ́ ga ké gieà àng gɔ̀n bàlàa, le è dɔ àng bhà dɔ́ɔ́n-á le. ⁷ Sée pélébò láà wo nuu ye sʋʋbò’ wó àng baayèa ke wóò ló nàa àng gá gwili bhà àng nɛ̀. Ang wun bhà-pɔ̀ɔ̀nbò ké nuu ye fánngwɛ́ɛ́bò’ wó sánng maayèa à bhà à nɛ̀, le àng wɛí-lèè’ nuu ye bhaamɛ̀ɛ̀bò pe nɛ̀ le. ⁸ Ang wunkwɛ́ ké nuu ye nɔ́ngbò pe nɛ̀, le àng sóó’ nuu ye yaa sóó nɛ̀ le. ⁹ Ang túlú lé-kwìì ké nuu ye pɛɛ́ɛ́ bháibò nɛ̀, le àng gban gimaa-vììn’ nuu ye sʋʋbò’ wòtolo tinglàtìng gbieà ziàn, ke wo lóii nà à gá gwili bhà bàlàa, à viin nɛ̀ le. ¹⁰ Ang zi ké nuu zɔ́ɔ́yèa ye zenggbèlè wɩ̂ɩ nɛ̀, le àng píní’ nuu bhi le. Bhaamɛ̀ɛ̀ wɛ̀ikɛ̀ɛ̀wò mɛ̂ɛ soluá sé’ é nuu àng nɛ̀ láà, wó nùù à woà àng píní láà àleá le. ¹¹ Yínaa’ é guluwɛ́ɛ́ dɔ́ɔ́n láà à wunlé, àle pélébò láà àngbhà gwilinɛá le. Wo àle lee Ebɛlɛ-wʋ̀ʋ̀ gi wo Abadon, le wò zí à lee Gɛlɛki-wʋ̀ʋ̀ gi wo Apɔlion le. (Wò à pè’ kwɛi, ke wo wɩɩ wo: bhaamɛ̀ɛ̀ gisie-mɛ̀ɛ̀.) ¹² Nàni kpáalàkpàà láà à fɔ́ɔ́lé’ ya gie lɛ́ɛ. Kɛ́ kà ka yáán tó bhi, à piilɛ’ à-wùn’ tó àle zìpieta le. ¹³ Kɩ́ɩ́labò láà àng saadonàà’ e pe túnú pie’, máà n tóló dɔ ke sáà gò à tà-gwɛ̀góló’ é sánngá, ke é Aatana zué láà, wʋʋ ke ké woloii à zɔ́ɔ́ bhà-lèè yisɛ tó gi, ¹⁴ ke e à peii Aatana-à kɩ́ɩ́la saadonàà’ túnú’ nuu à kɔlé láà à nɛ̀ ye: Yínaa yisɛ’ wó àng yeleyèa guan kpáa’ wò à lee Efalati à kpúnglé láà, bhè àng póló. ¹⁵ É à pe’ kwɛi, le wó yínaabò yisɛ láà àng polo’, ke wò ló bhaamɛ̀ɛ̀bò’ wó lúyáán tà àng tó pèè à gi-yè pɛ́ɛ́n yakanàà búnú ban-i le. Atoosiwo yínaabò yisɛ láà, wo nuu wo tàkúnyèa fɔ́ɔ́lé, le wó nuu dɔyèa bhɛɛlé, ke wò wo yáán tó kwee ni mɛ̂ɛ ni yáángɛɛn ni lɛ́ɛ́lɛ́ɛ́’ Aatana’ nuu à kpɔ́yèa àng nɛ̀ fɔ́ɔ́lé láà à gɔ̀n le. ¹⁶ É go’ àle gi, le n yáin’ daa’ sɔ́yabò’ lo’ gwili láà à bhà ke wó nuu sʋʋ tà àng gá, le án àng-nàà ma’ le. Wo nuu bhaamɛ̀ɛ̀ wáá wúlú kàin piilɛá. Sɔ́yabò’ nuu sʋʋbò tà láà, àngbhà pɛɛ́ɛ́ bhái kemò ké nuu mànàngmànàng góà ye painɛ̂ɛ nɛ̀, le à kemò’ nuu talaà ye gbàà dàà gaa bhà-yè nɛ̀, le à kemò pe yáán’ nuu zí zàiinle ye máá bii nɛ̀ le. Sʋʋbò láà àng wunbílí ké nuu bhɔà yaa wunbílí bhà, le pai ni pai gbɛ́ɛ́n ni gwɛɛ’ è dolo à bii’ nuu woloà àng líílé le. ¹⁸ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, bhaamɛ̀ɛ̀ gisie-pɔ̀ɔ̀n yóyoobò yaka’ é nuu woloà àng líílé pai ni pai gbɛ́ɛ́n ni gwɛɛ doloyè biiá láà, àle lúyáán pèè à gi-yè pɛ́ɛ́n yakanàà tó búnú ban’ le. ¹⁹ Sé’ é sʋʋbò nɛ̀ láà, è àng biin ni àng wɩ̂ɩɛ́ɛ́bò’ gi le. Atoosiwo àng wɩ̂ɩɛ́ɛ́bò láà wo bhɔ mɛɛbò bhà, le àng wunbílí’ àng lé le. Wò wúnyóo kɛ̀ɛ̀ bhaamɛ̀ɛ̀bòa àng wɩ̂ɩɛ́ɛ́bò pe wunbílí láà àleá le. ²⁰ Kɛ́ àle tó gi, mɛ̂ɛ paán yemò’ àng wunbílí òo tó nànibò láà à bhà, wòo wɩ́ɩ́ à bhà ke wò wo kɔɔ gó wo sɔng lé. Wo to’ yínaabò lɔ̀ɔ̀kɛɛà, le wó nuu zí sánng-wɛ́ɛ́ ni wɛ́ipúúwɛ́ɛ́ ni dìánwɛ́ɛ́ ni gwɛɛbò ni yílíbò tóà àngbhà yoá, le wò à tó lɔ̀ɔ̀kɛɛ le. Sée ke yobò’ kwɛi láà wàa lee ye, wàa wún ma, wàa táásí. ²¹ È gò’ zí àle gi, wòo wɩ́ɩ́ à bhà ke wò wo kɔɔ gó woà bhaamɛ̀ɛ̀ zɛyèbò, ni woà zʋ́ʋ́nɛ̀ kɛɛyèbò, ni woà zùàkɛɛyèbò, ni woà kuanwoyèbò zì.

¹ É go’ bhi, máà lɛgaa ke Aatana-à kɩ́ɩ́la kpáa bhɛ́i do ke ké góii lɔngwɛ́ɛ́ gi, ke e yɔɔii. Eoo ké nuu kɔnɔyèa à zì, le mɛ̂ɛɛsànnggbe’ nuu káányèa à wun zì le. È gò’ bhi, à wɛí-lèè zán ké nuu ye yáán zán nɛ̀, le à gɛɛnbò’ nuu ye painɛ̂ɛ’ è goo ke è mànàngmànàng go ziàn kɔɔ’ gi láà à nɛ̀ le. ² Sɛ́ikwɛ́ kélénɛ́ ke ké nuu lépólóyèa à kɔlé. É zinna’, le é e gɛɛn sɛ̀ gbaan’ kɔ̀ɔ̀yí tà, le é e gɛɛn kpáná gbaan’ sɛ́ɛ́ tà, ³ le é gbala’ kpókpóá, le à wʋʋ’ bhɔ’ yaa wʋʋ bhà le. É gbálá’ wo’ láà, le la’ zí to’, le é à lékun’ à gɔ̀n, le é wɩɩ’ à tà gɛnyààn saapiilɛá le. ⁴ Ea’ bo’ wɩ́ɩ́á à tà kwɛi gɛnyààn saapiilɛá, é wʋʋ’ pe’ láà, máà woo à bɛɛnzɛ. Kɛ́ le wʋʋ ke’ go’ lɔngwɛ́ɛ́ gi, le é daa’ n tóló gi ye: Ea’ wɩɩ’ à tà gɛnyààn saapiilɛá, é wúnbò’ pe’ láà, àle è tó i gwílé’ wo le. Miá à bɛɛnzɛ. ⁵ Án bo’ wʋʋ láà à maá kwɛi, le Aatana-à kɩ́ɩ́la do’ án à ye’ ke e dɔɔ kɔ̀ɔ̀yí ni sɛ́ɛ́ tà láà, é e kɔɔ sɛ̀ dɔ’ lɔngwɛ́ɛ́á, ⁶ le é e kaiwo’ ye: Aatana’ é bhe lɛ́ile, ke é lɔngwɛ́ɛ́ ni à gi-pɔ̀ɔ̀nbò daa’, ke é sɛ́ɛ́ ni à tà-pɔ̀ɔ̀nbò daa’, ke é zí kɔ̀ɔ̀yí ni à wɛ́ɛ́-pɔ̀ɔ̀nbò tó daa’ láà, an à zɛ̀ àle nɛ̀ le. ⁷ Án wɩɩ ma: wúnbò’ é nuu Aatana zʋʋ pé, ke é à to’ liélé, ke é à tàpolo’ à wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀bò’ nuu àbhà gùábòa lii àng nɛ̀ láà, à wun bàn péng bha’ bhɔ tó wo. A-wùn gi, Aatana àa tuàn lóó dɛ́ɛ ke kpɔ́à lúyáán tà-mɛ̀ɛ̀bò nɛ̀ koo. Kɛ́ àbhà kɩ́ɩ́labò láà àng saapiilɛnàà wɩ́ɩ́-kwèèi- bhɔà tée’ gi, ke yéè walá, ke è e pe túnú pie laá, wún’ nuu Aatana zʋʋ pé láà, è à kɛɛ’ wo do le. ⁸ Kɩ́ɩ́la láà é bo’ à peá kwɛi, le wʋʋ do’ go’ lɔngwɛ́ɛ́ gi, ke án à ma’ fɔ́ɔ́lé láà, à ke’ daa dɛ́ɛ wo’ zí n tóló gi ye: Aatana-à kɩ́ɩ́la’ é dɔɔ sɛ́ɛ́ ni kɔ̀ɔ̀yí tà, bhè ló sɛ́ikwɛ́’ é lépólóyèa à kɔlé láà à síi. ⁹ É à pe’ kwɛi, le án yɔn’ Aatana-à kɩ́ɩ́la láà à gi, le án wɩɩ’ à nɛ̀ ma: Bhè dɔ gbáágbààa ke í n gba sɛ́ikwɛ́ pɩ́ɩ́nɛ́ láà à gá. Le é wɩɩ’ ye: À sí ke í à bhɛlɛ. E tóà nɛ́ɛ́nɛ̀ɛ̀a ye zɔ́ɔ́ yɔ́ɔ́n nɛ̀ i líílé-le bhà, kɛ́ i à tò kpáinkpàin-a-lèè yeà i gwílé’ wo le. ¹⁰ Án sɛ́ikwɛ́nɛ́ láà à si’ Aatana-à kɩ́ɩ́la kɔlé, le án à bhɛlɛ’ le. E nuu nɛ́ɛ́nɛ̀ɛ̀a n líílé-le bhà ye zɔ́ɔ́ yɔ́ɔ́n nɛ̀. Kɛ́ án bo’ à máiá, le án à tò kpáinkpàin-a-lèè ye’ n gwílé-za le. ¹¹ Ale’ bo’ kɛɛá kwɛi, le wó à pe’ n nɛ̀ wo: à-lèè ké à bhà ke án Aatana wʋʋ léban dɛ́ɛ ke wo lùu kpe kpáa, ni bhaamɛ̀ɛ̀ suubò’ àng tó ni pe wʋʋ’ pɛipɛi, ni gwilinɛbò tó bhà le.

¹ É go’ bhi, le wó n gba’ gaawɛ́ɛ́ tu doá, ke è tó ye pɔɔn dàn à bhà-yìlì nɛ̀ n kɔlé, le wó wɩɩ’ n nɛ̀ wo: Bhè walá, ke Aatana-kwìì kpáa ni àbhà sáà gò à tà-gwɛ̀góló’ bhi láà, í à dan. È gò’ bhi, ke mɛ̂ɛ’ wó Aatana lɔ̀ɔ̀kɛɛii bhi láà, í àng núnú. ² Kɛ́ àbhà kwíi líɛɛ-lèè’ yása’ kɔnɔyèa à zì láà, í àle tó bhi, miá àle dan. Atoosiwo lùu bhɛ́igi-mɛ̀ɛ̀bò’ wàa Aatana dɔn, wo nuà, le wò pɛ́ɛ kpáa’ é Aatana lɔ̀ɔ̀kɛ̀ɛ̀i-pɛ̀ɛ̀a láà à go, le wò à zuu wo gɛɛn wala mɛ̂ɛ kuà-yisɛ-ni-wɛ́ɛ́-piilɛá le. ³ Kɛ́ Gwilinɛ Kpáa ké wɩɩ ye: an mɛ̂ɛ piilɛ’ bɔà, le an n wʋʋ léban-bhɔ̀ɔ̀nɛ̀ bhɔ àng nɛ̀, le wò to n séeá yáángɛɛn wáá do tà-piilɛ-ni-kɔɔ-saadoá le. Sáàki’ tóà àng bhà ye solong kùn à tà-bhài nɛ̀ le. ⁴ Olive-yìlì piilɛ ni pai zán dɔ̀ à lé-pɔ̀ɔ̀n piilɛ’ wó dɔɔ Gwilinɛ Kpáa’ é lúyáán wunlé à zué, ke àng-wùn’ Aatana-à sɛ́ikwɛ́ gi láà, àngle wó sée piilɛ láà àng gá le. ⁵ Mɛ̂ɛ’ i à peà ye í wúnyóo kɛ̂ɛ àng gá, à gàn- tó i yàan ye: pai ké wolo àng líílé, le è àng yáòbò bhɛlɛ le. E sée kwɛi mai lekinilèkiniá. Mɛngge- à pè’ ye: é wúnyóo kɛ̂ɛ àng gá laá, pai- à-mɛ̀ɛ̀ zɛà kwɛi’ wo le. ⁶ È gò’ àle gi, mɛ̂ɛ piilɛ láà wò Aatana wʋʋ léban-à bha’ bhà, lɔngwɛ́ɛ́ léta sé ké àng nɛ̀, ke la òo nù ban à bhà. È gò’ zí àle gi, è sɛɛà àng nɛ̀ kɔi dolodolo, wo mɔɔà yí tó gáláá à gi yuɛn-á, le wò zí wún kpókpó suu tó páipái kpɔ sɛ́ɛ́ tà le. ⁷ Kɛ́ Aatana- wʋʋ’ kpɔ́à àng bhà láà, wò bò’ àle tó léban-á kwɛi, wii làbhaiyè’ è woloà guluwɛ́ɛ́ kpáa’ à songgélé àa bhe à gi láà, e gwili daaà àng tà, le è gie àng gɔ̀n, le è àng zɛ le. ⁸ Ang-gèè ké tóà zaa-gbùlù lé pɛ́ɛ kpáa láà à yáànbhà. Wó sée àngbhà Gwilinɛ Kpáa lekini gbààn yílí bhà pɔ́ngtiá pɛ́ɛ do láà àle gi le. Wò zí pɛ́ɛ do láà àle tɔ́ daa gaa gi, le wò à lee wo Sodɔm, ɛ́ɛ́n le wò zí à lee wo Ezite-pɛ̀ɛ̀ le. ⁹ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, sííya tó páipái, ni lùu tó páipái, ni bhaamɛ̀ɛ̀ suu páipái’ àng tó ni pe wʋʋ’ pɛipɛi láà, àng tó ké mɛ̂ɛ piilɛ láà àng-gèè gaaà yáángɛɛn yaka ni gbúá, le wàa wɩ́ɩ́ à bhà ke wò àng bii le. ¹⁰ Ang ga-wùn ké sɛɛà lúyáán tà-mɛ̀ɛ̀bò tó páipái nɛ̀, le wò wo liágo à-wùn lé le. Wo wo ké sànmabò kpɔ́à zaalé, ke wò à gi yúé sí wo ké nɛ̀. Atoosiwo Aatana wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀ piilɛ láà wo gbɔɔn’ àng tà bháalé. ¹¹ Kɛ́ n yáin’ daa’ yáángɛɛn yaka ni gbú-wùn’ gá láà, àle’ bo’ zin-á kélé, le mɛ̂ɛ piilɛ láà àng zana-wàà’ go’ Aatana pé, le é daa’ àng gi, le wó wala’, le wó dɔ’ wo gɛɛn bhà le. Ale’ kɛɛ’ kwɛi, mɛ̂ɛ páipái’ wó àng ye’, súó ké daa’ àng tó gi miniminiyèa. ¹² É go’ bhi, le wʋʋ ke’ go’ lɔngwɛ́ɛ́ gi, le é daa’ mɛ̂ɛ piilɛ láà àng tóló gi ye: Kà tɔnng tɛ́nglà zé. É à pe’ kwɛi, le wó tɔnng’ lɔngwɛ́ɛ́ gi loo tà tɛ́nglà, ke àng yáòbò ké àng gaaii le. ¹³ À tée do láà à gi, sɛ́ɛ́ ké viin’ kpókpó lenglèngá zìzìle, le pɛ́ɛ kpáa láà à pèè à gi-yè pɛ́ɛ́n buunàà’ gbulu’, le bhaamɛ̀ɛ̀ wáá saapiilɛ wunbílí’ to’ sɛ́ɛ́ viinyè láà à gbɛ́ɛ́n gi le. Ale’ kɛɛ’ kwɛi, súó’ daa’ wo’ mɛ̂ɛ paánbò gi, le wó sɔɔ’ tɔ́ ban-à Aatana’ é lɔngwɛ́ɛ́ gi láà à bhà le. ¹⁴ Nànibò láà à piilɛnàà’ ya gie lɛ́ɛ. Kɛ́ kà ka yáán tó, à yakanàà leng’ zí yaa gbɛ̀ɛɛ bhà. ¹⁵ É go’ bhi, le Aatana-à kɩ́ɩ́labò láà àng saapiilɛnàà’ e pe túnú pie’ le. Máà káá n tà, ke wɔɔɔle ké wɩ́ɩ́ii kpókpóá lɔngwɛ́ɛ́ gi wo: Eúyáán tó páipái’ daa ko nɛ Aatana Gwilinɛ Kpáa ni ebhà yaa-mɛ̀ɛ̀ Klisi-nù kɔ̀ɔ̀bhà tò! Sée Gwilinɛ Kpáa-à mɛ̂ɛnɛ̀ láà, e à kɛɛà kwɛi kweetókwèètóá, à léyaalé àa tóii gbonggbongle. ¹⁶ É kɛɛii kwɛi téei láà, ke mɔaabò kuà-piilɛ-ni-wɛ́ɛ́-yisɛ’ wó nuu yaa wo pe gbòlò tà Aatana zué láà, wa bhuolá à wala, ke wo à peii wo: ¹⁷ Aatana Gwilinɛ Kpáalàkpàà, kó i nɛ̀ sáalé. Ile-mii’ ibhà kpókpónɛ̀ sínma àa bhe, ke í nuu bhe lii, ke í zí tuàn bhe tenglé láà, kwéé i wánglegó, í i kɔɔ daayè’ gá ibhà mɛ̂ɛnɛ̀ gi, ke í yaayèa lúyáán tó wunlé láà à-wùn gi. ¹⁸ Eùu tó páipái zowɛ́ɛ́ ké nuu waláyèa. Kɛ́ i leng bhɔlɔ gò àng gɔ̀n bha’ bhɔ, le gɔɔ̀le-mɛ̀ɛ̀bò tó bhàgila kpáa wo bha’ zí bhɔ tò le. È gò’ bhi, ibhà gùábò’ wó i wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀bòa, ni mɛ̂ɛ páipái’ wó yaayèa ibhà yaa gi, ni mɛ̂ɛ’ wò suo i gɔ̀n, wò to tiàànle oo, wòo tó tiàànle oo, i àng tó ni pe wánglegó-pɔ̀ɔ̀n nuà bha do láà àle bhà le. È gò’ àle gi, ke mɛ̂ɛ’ wò lúyáán sie láà, ke àng lekini pe búnú ban bha’ ya zí bhɔ lɛ́ɛ. ¹⁹ Wó bo’ à peá kwɛi, máà lɛgaa ke Aatana lɔ̀ɔ̀kɛ̀ɛ̀i-kwìì’ é lɔngwɛ́ɛ́ gi láà, ya lépóló, ke àbhà tɔ́ng’ é mɛ̀ɛ̀nɛ̀ daa’ àle ni bhaamɛ̀ɛ̀bò finibhà láà à-kàànni ké kpaa mɔ̀nglé bhi. É go’ zí àle gi, máà n káá’ wo, ke la ké pàipài góii, ke e gbáláii, ke wɔɔɔle ké wɩ́ɩ́ii, ke sɛ́ɛ́ ké viin-ii, ke máiwɛ́ɛ́ ké ban-ii gbìgbìle.

¹ Máà n káá’ wo ke lábhili kpáa do ke’ daa lɔngwɛ́ɛ́ gi. Nɔ́ngnɛ́ ke’ nuu bhi láà, yáán’ nuu wéléá à bu bhà, le mɛ̂ɛ’ nuu à gɛɛn wala ye sàbha nɛ̀, le fánngwɛ́ɛ́’ nuu à wun bhà láà, mɛɛ́ɛ́ buu-ni-wɛ́ɛ́-piilɛ’ nuu lúyèa à bhà le. ² Sée nɔ́ngnɛ́ láà e nuu gwíyèa, le ya woo bhɔ nɛ́ ye lià, le é nuu gbóoó daaà nɛ́ ye-gwìlé-yùà nɛ̀ le. ³ Máà lɛ ke gaa, ke lábhili bhɛ́i ke’ zí daa lɔngwɛ́ɛ́ gi, ke pɔɔn yáányè kábháko ke’ nuu ye gbànggulula-yìbha nɛ̀ láà, ya lébhɔ. E nuu tɛ́ɛ́n-á gbàngbànle. À wunbílí ké nuu saapiilɛ, le à sele’ nuu buu le. À wunbílí saapiilɛ láà àng tó ni pe gbòlòfáan ké nuu à bhà pɛipɛi. ⁴ Máà lɛgaa zí, ke yìbha láà e mɛɛ́ɛ́bò’ lɔng bhà à pèè à gi-yè kpulu yakanàà tó sáláii e wɩ̂ɩɛ́ɛ́á, ke e à wɛin-ii sɛ́ɛ́ tà sáalé. Yìbha láà é bo’, le é dɔ’ gɛɛn bhà nɔ́ngnɛ́’ é nuu yaa nɛ́ ye-gwɛ̀ɛ̀ tà láà à wunlé, ke è bò’ nɛ́ ye-le woá, ke é tó sáabhi, ke é nɛ́ láà à mái. ⁵ Nɔ́ngnɛ́ láà é nɛ́’ ye’, e nuu miɔnnɛ́á. Sée àle yàà lùu tó páipái wunlé pɛɛ́ɛ́-sàbhiliwɛ́ɛ́á-wùn’ bhe le. A-wùn gi, nɔ́ngnɛ́’ bo’ nɛ́ yeá, le é to’ le lábhili’ daa’, le é to’ ye gbʋ́ʋ’ nɛ́ sí, le nɛ́ láà é lo’ Aatana pé lɔngwɛ́ɛ́ gi àbhà gwilinɛnɛ̀ gbòlò maabhà le. ⁶ Ale’ bo’ kɛɛá kwɛi, nɔ́ngnɛ́ leng’ daa’ wo’ kai, le é e pe ló wo’ lɛngge’ Aatana’ nuu à baayèa à nɛ̀ bhìng bhà láà à gi, le é yáángɛɛn wáá do tà-piilɛ-ni-kɔɔ-saado kɛɛ’ bhi, ke wo à légbaii kelengle le. ⁷ É go’ bhi, gwili ké daa’ lɔngwɛ́ɛ́ gi, le Aatana-à kɩ́ɩ́la kpáè’ wò à lee Misɛɛli láà ni à pe kɔlé-kɩ̀ɩ̀lábò’ à gɔn’ kià nà gbànggulula-yìbha ni à pe kɔlé-kɩ̀ɩ̀lábòa le. ⁸ Kɛ́ gwili láà òo nù tó gbànggulula-yìbha ni à kɔlé-mɛ̀ɛ̀bò pe bhà, le wó àng tó páipái piékɛɛ’, le àng yàlèè òo nù tó lɔngwɛ́ɛ́ gi koo le. ⁹ Wó zùzùgwɛ̀ láà à lébìlì- àlei sɛ́ɛ́ tà sáaá le. Sée àle mɛɛ zìì do’ nuu lii láà à gá, le wò zí à lee wo gɔɔ̀yóo ni Sɔtana le. Ale do’ è lúyáán tó páipái yínímaa go láà, wó àle lébili’ sɛ́ɛ́ tà sáalé ninà àbhà kɩ́ɩ́labòa do le. ¹⁰ Án to’ sáabhi, le gbálá-wʋ̀ʋ̀ kpókpó ke’ go’ lɔngwɛ́ɛ́ gi, le é daa’ n tóló gi ye: Aatana-à bhaamɛ̀ɛ̀ layè láà, à wun’ ban péng tenglé tò! È gò’ bhi, é gwilinɛá ni é kpókpóá kɔɔ’ gi, à tó’ daa mɔ̀nglé tò! È gò’ zí àle gi, àbhà yaa-mɛ̀ɛ̀ Klisi leng pe giè mɛ̂ɛ gɔ̀n-wàà’ léwolo tò! Atoosiwo ko laànɛ́bò yàngbha waa-mɛ̀ɛ̀’ é nuu dɔɔ Aatana zué, ke é nuu àng yàngbha waaà yáán gi ni gbɛi gi tó bhà láà, wa à lébili, le ya gó lɔngwɛ́ɛ́ gi le. ¹¹ Kɛ́ ko laànɛ́bò láà àng lekini ké zí gie’ à gɔ̀n Bháánɛ́ yuɛn’ wó à kpɔ’ àng-wùn gi láà à sáà gi, le wó zí gie’ à gɔ̀n àng lekini biin’ nuu Yesu-wùn pe’ woà tàpúúá bhaamɛ̀ɛ̀bò zué ziàn láà à gá le. È gò’ àle gi, àng lekini pe mɔ́-wùn-le àa nuu’ wo’ àng gɔ̀n kpókpóá wɛ̀sɛ láà, wó wɩ̀ɩ̀ àlei ga-wùn lefienɛ́ tó bhà Yesu-wùn gi le. Wó gie’ wo yàngbha waa-mɛ̀ɛ̀ láà à gɔ̀n kɔɔbò’ gi, àle lɛ́ɛ. ¹² À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, lɔngwɛ́ɛ́ ni à gi-mɛ̀ɛ̀bò, kanó páipái kà ka liágó. Kɛ́ sɛ́ɛ́, ka ni kɔ̀ɔ̀yí, kale ka véè! Atoosiwo gɔɔ̀yóo’ yɔɔ, le é nuii ka nɛ̀ bhi le. À zowɛ́ɛ́ ké kúnyèa à gwílé bɩ́bɩ́lé à gàn- tó’ wo à yàan ye: e pe bha àa wɛ̀sɛ koo láà à-wùn gi. ¹³ Kɛ́ yìbha láà é à gaa’ ye: wa e lébili sɛ́ɛ́ tà sáalé laá, le é sɔɔ’ nɔ́ngnɛ́’ é nɛ́miɔnnɛ́ kpɔ’ láà à piékɛɛà le. ¹⁴ Kɛ́ le wó maa kpáa gban piilɛ dɔ’ nɔ́ngnɛ́ láà à bhà, ke è bɔnɔ, ke è ló e yàlèè’ nuu bhìng bhà láà à gi le. Wò à légbaà bhi’ wo kwee yaka ni gbúá, ke ya gó mɛɛ yóo láà à yánlé le. ¹⁵ Kɛ́ nɔ́ngnɛ́’ bo’ waláá, le mɛɛ láà é biín wɛin’ à zíà, le à yí-gbòlò’ gie’ ye guan nɛ̀, ke è woo nɔ́ngnɛ́ láà à sí le. ¹⁶ Kɛ́ yí yéè woo nɔ́ngnɛ́ láà à sí kwɛi tée’ gi láà, le sɛ́ɛ́’ to’ le é lépolo’, le é yí’ go’ yìbha líílé láà à tó mi’ le. Sɛ́ɛ́’ nɔ́ngnɛ́ láà à kòò kwɛi’ wo, le é to’ à la-kɔ̀ɔ̀a le. ¹⁷ Nɔ́ngnɛ́ la-wùn láà à bhɔlɔ ké waa’ yìbha gi bháalé, le é lo’ gwili daai à ginɛ́ paánbò tà le. Sée mɛ̂ɛ’ wò Aatana-à tɔ́ng kun, ke Yesu’ mai-wùn’ tàpolo’, àng kɔɔ’ zí à bhà kelekelele láà, àngle wó nɔ́ngnɛ́ ginɛ́ paánbò láà àng gá le. ¹⁸ É kɛɛ’ kwɛi, le yìbha láà é lo’ dɔi kɛɛn tà kɔ̀ɔ̀yí kpúnglé le.

¹ É go’ bhi, máà lɛgaa ke wii làbhaiyè ke ké woloii kɔ̀ɔ̀yí bhà. Wii láà à sele ké nuu buu, le à wunbílí’ nuu saapiilɛ le. Gbòlòfáan ké nuu à sele buu láà à tó bhà dolodolo, le Aatana bhàfángwo-tɔ̀bò’ nuu bɛɛnzɛyèa à wunbílíbò láà à tó bhà dɔ́ɔ̀nle le. ² Án wii’ ye’ láà, e nuu bhɔà lòngyokpáa bhà, à gɛɛnbò ké nuu ye nímai gɛɛn nɛ̀, le à biin’ nuu ye yaa biin nɛ̀ le. Gbànggulula-yìbha’ nuu láà e bháa daa’ wii láà à gi, le é à gba’ dɔ̀lèè kpáaá, le é ebhà mɛ̂ɛnɛ̀ tó kɔ́nɔ́wo’ à nɛ̀ le. ³ Máà n káá’ wo, ke wii láà à wunbílí do ke ké ye pɔɔn’ bhɛ’ kpɔ́ à bhà, ke a bhɔ ga lià à nɛ̀. Kɛ́ máà zí n káá’ wo ke bhɛ láà ya ga. Ale’ bo’ kɛɛá kwɛi, wii láà à liá’ waa’ wo’ lúyáán tà-mɛ̀ɛ̀bò tó páipái gi, le wó dɔ’ à wɛì le. ⁴ Mɛnó páipái’ zí zinná’ wo’ wo kpóng gi yìbha láà à nɛ̀, é dɔ̀lèè’ nu’ làbhai-wìì nɛ̀ láà à-wùn gi le. É go’ bhi, le wó zí zinna’ wo kpóng gi wii láà à lekini nɛ̀, le wó nuu wɩ́ɩ́à wo: Wáa ye kábháko é à nɛ̀, ke è mɔɔà dɔá à gɔ̀n gwili-yàn gi le? ⁵ Wii láà à biin ké nuu Aatana bhàfángwo-wʋ̀ʋ̀bò ni e leng butolo-wʋ̀ʋ̀bò peà. Kɛ́ Aatana lekini’ à to’ bhi, ke è nù wʋʋbò láà à pe kwɛi mɛ̂ɛ kuà-yisɛ-ni-wɛ́ɛ́-piilɛá le. ⁶ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, e e biin lépolo’, le é gbaan’ Aatana bhàfángwoà, ke e à tɔ́ sieii, ke e à yàlèè bhàsaaii, ke e zí mɛ̂ɛ’ wó à pé lɔngwɛ́ɛ́ gi láà àng tó maaii biin gi do le. ⁷ È gò’ àle gi, Aatana ké e kɔɔ go’ à zì, ke è nù gwili daa Yesu pe gi-mɛ̀ɛ̀bò tà, ke è gie àng gɔ̀n. E zí e kɔɔ go’ à zì, ke è yaa sííya tó páipái ni lùu tó páipái ni bhaamɛ̀ɛ̀ suu páipái’ àng tó ni pe wʋʋ’ pɛipɛi láà àng tó wunlé. ⁸ Sée lúyáán tà-mɛ̀ɛ̀ tó páipái ké kpóng gi yɛ́ɛ́à à nɛ̀, le wò à lɔ̀ɔ̀kɛɛ le. Wó Bháánɛ́’ à yuɛn kpɔ’ láà, mɛ̂ɛ yemò’ wò la à sáà gi, àngle lengdo wàa zinnáii à nɛ̀ wo kpóng gi le. Sée é si’ lúyáán daayè bhà liilììlii, mɛ̂ɛ’ wò la kwɛi láà, àng tɔ́ ké yaayèa Bháánɛ́-à sɛ́ikwɛ́ gi. ⁹ Wún gima-tòlòkwɛ́- tóà mɛ̂ɛ’ à wun bhà, è à ma. ¹⁰ Eò kààso gi’ mɛ̂ɛ’ à bhà, e lóà kààso gi. Zɛ̀ pielé’ mɛ̂ɛ’ à bhà, wo à zɛà pielé. Yesu pe gi-mɛ̀ɛ̀bò- à-wùn kún-à kpókpóá tée leng’ gi, ke àng kpɔ́yè- tóà Aatana lé kelekelele, àle lɛ́ɛ. ¹¹ É go’ àle gi, máà zí lɛgaa ke wii bhɛ́i ke ké woloii sɛ́ɛ́ gi. À sele ké nuu piilɛ, le à tó’ nuu ye bháánɛ́ sele nɛ̀ le. Kɛ́ e nuu wɩ́ɩ́à ye gɔɔ̀-mìɔn ke nɛ̀. ¹² Wii fɔ́ɔ́yè’ nuu mɔɔà wún óó wún’ bhà, wii piilɛnàà leng’ zí nùù mɔɔà àle bhà, le é nuu à kɛɛà à fɔ́ɔ́yè yànmai gi le. Ale nuu zí à kɛɛà, le lúyáán tó páipái’ nuu zinnáà wo kpóng gi wii fɔ́ɔ́yè láà à nɛ̀ le. Atoosiwo bhɛ kpáa’ nuu à bhà, ke yéè woo à zɛ láà, ya woo tó bhiá. ¹³ Wii piilɛnàà láà é nuu zí sɔ́n kpákpaabò kɛɛ suu’ woà é, è nù yɔ́n bhi, ke e pai go lɔngwɛ́ɛ́ gi, le è à banna sáalé bhaamɛ̀ɛ̀bò yàànlé le. ¹⁴ Sée sɔ́nbò láà à kɛɛ sé’ nuu à nɛ̀, le é nuu à kɛɛà wii fɔ́ɔ́yè yànmai gi, le é nuu lúyáán tà-mɛ̀ɛ̀bò wunbílí gisieà à gá kwɛi, le é nuu à peà àng nɛ̀ ye: Wó wii fɔ́ɔ́yè’ à lááma yaa’ siàng-wɛ́ɛ́á, kɛ́ ke é nu’ tói bhiá láà, wò à nai dɔ le. Sée Aatana’ à to’ bhi kwɛi, le é nuu sɔ́nbò láà à kɛɛà le. ¹⁵ Wó à nai’ dɔ’ láà, tɛ́i-wàà dàà à gi sé ké nuu zí wii piilɛnàà láà à nɛ̀, é kɛ̂ɛ kwɛi ke wii nai láà è nù wɩ́ɩ́, ke mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ’ òo wɩ́ɩ́ yàà e kpóng gi-wùn bhà à nɛ̀, è à kɛ̂ɛ ke wò à-mɛ̀ɛ̀ zɛ. ¹⁶ È gò’ àle gi zí, lúyáán tà-mɛ̀ɛ̀ tó páipái’ è si náò bhà ke è zin nàa mɛ̂ɛkpáò bhà, è si wɛ̀i-mɛ̀ɛ̀bò bhà ke è zin nàa wélé-mɛ̀ɛ̀bò bhà, è zí si nuabò bhà, ke è zin nàa mɛ̂ɛ’ wó wo leng tà láà àng bhà, wii do láà àle nuu à kɛɛà, le wó nuu kɛ́ɛ kpɔ́à àng tó páipái bhà le. Ang kemò pe ké nuu àng kɔɔ sɛ̀ tà, le àng kemò pe’ nuu àng kpòng bhà le. ¹⁷ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, kɛ́ɛ láà àle àa nuu kpɔ́yèa mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ ye’ à bhà, àle-mɛ̀ɛ̀ àa nuu mɔɔà pɔngge lɔ́á, sée àa nuu zí mɔɔà pɔngge lóódɔá. Sée kɛ́ɛ’ wó nuu à kpɔ́à bhaamɛ̀ɛ̀bò bhà láà, àle nuu wii láà à tɔ́ lengá ɛ́ɛ́n à tɔ́ bɛɛn nímolo-bòa le. ¹⁸ Mɛ̂ɛ bhàwùn’ dɔ̀n wún gòkéigóá-yè bhà tée leng’ gi, àle lɛ́ɛ. A-wùn gi, mɛ̂ɛ’ è tóà gwílé dɔlɔ́-mɛ̀ɛ̀a, à-mɛ̀ɛ̀- wii láà à tɔ́ nímolo yàki yaa, atoosiwo bhaamɛ̀ɛ̀ do ke tɔ́ nímolo’ à gá le. E kàin saado-ni-kɔɔ-saado-ni-wɛ́ɛ́-saado.

¹ Án nuu lɛgaaà, máà n káá’ wo ke Bháánɛ́’ nuu láà e dɔɔ Sion-tɔ̀ɔ̀n gwenglé. Bháánɛ́ tɔ́ ni à nɛ Aatana pe tɔ́’ nuu bɛɛnzɛyèa bhaamɛ̀ɛ̀ wáá kàindini-ni-kɔɔ-yisɛ-ni-wɛ́ɛ́-yisɛ’ àng kpòng lé láà, àng tó ké nuu à pé bhi. ² Máà zí n tóló dɔ ke wùùùnle ke’ go’ lɔngwɛ́ɛ́ gi, e ye yí kpáa dɔ̀ gwɛɛ bhà-vììn nɛ̀, ɛ́ɛ́n zí ye la gbálá-wʋ̀ʋ̀ kpókpó ke nɛ̀. Sée án wùùùnle’ ma’ láà, e nuu zí nɛ́ɛ́nɛ̀ɛ̀a ye kwèèla zɛ-mɛ̀ɛ̀bò kpeà kwèèla wʋʋ yàà ké bhà-yè nɛ̀. ³ Mɛ̂ɛ’ wó nuu wɩ́ɩ́à kwɛi láà, wo nuu dɔɔ gbòlò kpáè tà-mɛ̀ɛ̀ ni yáán-pɔ̀ɔ̀n yisɛ ni mɔaabò’ nuu láà àng zué, le wó nuu táán’ bɔà Aatana nɛ̀ láà, táán dɛ́ɛ’ nuu à gá le. Mɛ̂ɛ bhɛ́i-le ke àa nuu dɔn-à táán láà à bɔá, ke àa bhaamɛ̀ɛ̀ wáá kàindini-ni kɔɔ-yisɛ-ni-wɛ́ɛ́-yisɛ’ Bháánɛ́’ àng tàboo’ lii ke wo tuàn sɛ́ɛ́ tà láà àngleá. ⁴ Mɛ̂ɛbò’ wòo daa wo sɛ́ɛ́n lé nɔ́ngbò-wùn gi, àngle wó lɛ́ɛ. Wo to’ Aatana-à zaa tà ye lààánwɛ́ɛ́ wolo-lòònɛ́bò nɛ̀. Bháánɛ́’ nuu lóà lee óó lee’ gi, àngle wó nuu lóà à wɛì lɛnói le. Atoosiwo é àng tàbòò ke wò nù tó’ wo àle ni Aatana àngbhà nɛ́ mɔɔfɔ́ɔ́á bhaamɛ̀ɛ̀bò finibhà, ke wò nù yaa àngbhà yaa gi le. ⁵ È gò’ àle gi, bele dokedòke òo gó àng líílé, sée pe dokedòke àa zí àng bhà. ⁶ Máà zí lɛgaa ke Aatana-à kɩ́ɩ́la bhɛ́i ke ké gieii lɔngwɛ́ɛ́ gi tɛ́nglà dɔ́ɔ́n-á mɛ̂ɛ gwenglé zué. Nâa sɛ̀’ è go Aatana pé, ke àa gó gbóló lé gbonggbongle láà, é nùù àle kpɔ́i lúyáán tà-mɛ̀ɛ̀bò nɛ̀ le. E nuu à-nàà kpɔ́à bhaamɛ̀ɛ̀ suu tó páipái ni sííya tó páipái ni bhaamɛ̀ɛ̀bò- wʋʋ páipái’ pe lúyáán tà à tó-mɛ̀ɛ̀bò ni lùu tó páipái gi-mɛ̀ɛ̀bò nɛ̀. ⁷ E nuu gbáláà kpókpóá ye: Kà súó Aatana gɔ̀n, ke ká à tɔ́ bhɔ. Atoosiwo è bhaamɛ̀ɛ̀bò bhàgila kpáa woà bha’ bhà láà, ya bhɔ kúlúá. Mɛ̂ɛ’ é sɛ́ɛ́ ni lɔngwɛ́ɛ́ ni kɔ̀ɔ̀yí ni yí gulubò tó daa’ láà, kà zinná à nɛ̀ ka kpóng gi. ⁸ Aatana-à kɩ́ɩ́la ye láà é bo’ gieá, le à piilɛnàà’ zí dɔ’ à wɛì, ke e lòlòkpɔ́ii ye: Àaò, kaà Babiloni-pɛ̀ɛ̀ kpáa láà àle ya wí tùlùkpɛ́tùlùkpɛ́lé lɛ́ɛ. Kɛ́ sée ke àle nuu ebhà yáindɔ-wɩ̀ɩ̀ kákáyè láà à kpɔ́à lúyáán tó páipái gɔ̀n ziàn le. ⁹ Aatana-à kɩ́ɩ́la piilɛnàà láà é bo’ gieá, le à bhɛ́i ke’ zí dɔ’ à wɛì à yakanààa, ke e lòlòkpɔ́ii kpókpóá ye: Mɛ̂ɛ’ è zinnáà e kpóng gi wii láà à nɛ̀, ɛ́ɛ́n à nai nɛ̀, ke wò àbhà kɛ́ɛ kpɔ́à à-mɛ̀ɛ̀ kpòng lé, ɛ́ɛ́n à kɔɔ tà, ¹⁰ à-mɛ̀ɛ̀ leng- à gi-yì yóo’ mià láà, e tóà ye wɩ̂ɩ kpókpó’ à-wàà zuɛ-pɔ̀ɔ̀n àa à bhà à nɛ̀. Aatana- wún’ kpɔ́à à-mɛ̀ɛ̀ tà, è tóà kwɛi’ wo le. Atoosiwo mɛ̂ɛ páipái’ wò à kɛɛà kwɛi láà, àng tó ké wɛ̀ilèè yeà pailé, le gwɛɛ’ è dolo láà à bii- yua àng bhà le. Sée wò wɛ̀ilèè yeà kwɛi Aatana-à kɩ́ɩ́labò’ wó yaa à maabhà ni àbhà Bháánɛ́ zué’ wo le. ¹¹ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, wò tóà giinnáà pai’ lé láà, à gbɛ́ɛ́n ké tɔnng-à kweetókwèètóá, le à nààlé àa tó le. Pai láà e yúáà àng bhà yáán gi ni gbɛi gi tó bhà, le wàa wo fɔ̀gó-lèè ye à nɛ̀ gbonggbongle koo le. Mɛ̂ɛ’ wò zinnáà wo kpóng gi wii láà àle ni à nai nɛ̀, ɛ́ɛ́n ke wii láà à tɔ́ bɛɛn- tóà zɛyèa àng bhà àng kɛ́ɛ-lèèa, è kɛɛà àngle gɔ̀n kwɛi le. ¹² Aatana-à zaa tà-mɛ̀ɛ̀bò’ wò àbhà tɔ́ng kun, ke àng kpɔ́yè’ Yesu lé kelekelele láà, à-lèè ké à bhà ke wò à-wùn kún kpókpóá tée poo àle gi le. ¹³ Máà zí n tóló dɔ ke wʋʋ ke ké góii lɔngwɛ́ɛ́ gi ye: Bhè bɛɛnzɛ ke í à pe ye: è si tenglé bhà, mɛ̂ɛ’ wò ga Gwilinɛ Kpáa-à zaa tà láà, àng pe- sɛ̀-leá wɛ́! E sée kwɛi maiá, Waa Zaazaa leng-à sòlòtàsòlò àle gi ye: wó gii’ si’ láà, wo wo gisaaà à zìpieta le. Atoosiwo wó wúnsɛ̀sɛ̀bò’ kɛɛ’ láà, wo bhɔà à tó tɔnɔ tà Aatana zué. ¹⁴ Án nuu lɛgaaà zí, máà n káá’ wo ke loo ké káányèa púúá. Mɛngge’ nuu yaayèa loo láà à tà, e nuu ye bhaamɛ̀ɛ̀ gbe nɛ̀. Sánng fánngwɛ́ɛ́ ké nuu mɛ̂ɛ láà à wun bhà, le yéé kààn-a-lààán gángbha léwɩ́ɩ́yè’ nuu à kɔlé le. ¹⁵ É go’ bhi, le Aatana-à kɩ́ɩ́la bhɛ́i ke’ zí wolo’ Aatana lɔ̀ɔ̀kɛ̀ɛ̀i-kwìì gélé, ke e lòlòkpɔ́ii kpókpóá mɛ̂ɛ’ é nuu yaayèa loo tà láà à nɛ̀ ye: Bhè ibhà lààán láà à vùù gie lúyáán tà, ke í mini vala à gá. Atoosiwo lúyáán tà-lèè’ tó ye mini taanyè-bʋ̀ʋ̀ nɛ̀, le à káán bha’ bhɔ le. ¹⁶ Mɛ̂ɛ’ é nuu yaayèa loo tà, é àle ma’ kwɛi, é ebhà lààán láà à vùù gie’ wo’ sɛ́ɛ́ tà sáalé, le é to’ lúyáán tà-mɛ̀ɛ̀bò tó vala-kɔ̀ɔ̀a ye mɛ̂ɛ’ mini káán le. ¹⁷ É go’ bhi, le Aatana-à kɩ́ɩ́la bhɛ́i ke’ wolo’ Aatana-kwìì’ é lɔngwɛ́ɛ́ gi láà à gi le. Eààán gángbha léwɩ́ɩ́yè do ké nuu zí à lekini kɔlé. ¹⁸ Máà lɛgaa ke Aatana-à kɩ́ɩ́la bhɛ́i ye’ é nuu yaayèa pai wunlé láà, ya gó sáà gò à tà-gwɛ̀góló pé. É kɛɛ’ kwɛi, le é lòlòkpɔ’ kpókpóá Aatana-à kɩ́ɩ́la ye’ lààán léwɩ́ɩ́yè’ nuu à kɔlé láà à nɛ̀ ye: Bhè ibhà lààán láà à vùù gie, ke í lúyáán tà-mɛ̀ɛ̀bò máá gó à gá ye mɛ̂ɛ’ dɔ̀lɔ̀ng-wɛ́ɛ́ gó. Atoosiwo lúyáán tà-lèè’ tó ye dɔ̀lɔ̀ng-bʋ̀ʋ̀’ à wɛ́ɛ́ tó’ taan à nɛ̀. ¹⁹ É à pe’ kwɛi, le Aatana-à kɩ́ɩ́la’ ebhà lààánwɛ́ɛ́ láà à vùù gie’ sɛ́ɛ́ tà, le é lúyáán tà-dɔ̀lɔ̀ngwɛ́ɛ́ tó go’, le é à ban’ gwɛɛ wúnng kpáalàkpàà ke gi le. Aatana yéè wún kpɔ́ bhaamɛ̀ɛ̀bò tà kɔɔ’ gi, gwɛɛ wúnng láà è àle kpɔ̀ɔ̀bhàkpɔ̀a-pɔ̀ɔ̀n-a le. ²⁰ Kɛ́ wó dɔ̀lɔ̀ng-wɛ́ɛ́ láà à zɔ̀n- gbɛ̀ɛɛ zì’ wo le. Wòo daa nà à gá pɛ́ɛ yáànbhà. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, yuɛn-gbòlò’ é go’ wúnng láà à gi, e yaa’ sʋʋbò líílé-kàfe-nàà tà, le à yɔɔyè’ zí waa’ kílo kàin yaka sínma-nàà tà le.

¹ É go’ bhi, máà lɛgaa ke lábhili miniminiyè bhɛ́i ke’ à-mài-mɛ̂ɛ ni, ya zí daa lɔngwɛ́ɛ́ gi. Aatana-à kɩ́ɩ́la saapiilɛ’, nàni yaawun saapiilɛ’ nuu àng kwenglé, wo nuu dɔɔ bhi. Sée nànibò’ à yàà lúyáán tà-mɛ̀ɛ̀bò lé-wùn’ nuu bhe, à nààlàkáánbò’ nuu lɛ́ɛ. Atoosiwo Aatana yéè e bhɔlɔ’ gó láà, è à léyaaà nàni saapiilɛ láà àle tà le. ² Máà zí lɛgaa ke pɔngge’ nuu kpaa bhi ye kánnggwɛɛ-yí-gulu nɛ̀ láà, àle ni painɛ̂ɛ ké kaanyèa kiá. Mɛ̂ɛ’ wó gie’ wii’ nuu láà à gɔ̀n, ke wó zí gie’ à nai ni à tɔ́ nímolo-nù tó gɔ̀n, án zí àng leng ye’, ke wo dɔɔ gɛɛn bhà kánnggwɛɛ-yí-gulu láà à tà, ke Aatana’ àng gba’ kwèèlabò’ gá, wo à kúnyèa wo kɔlé. ³ Moizi’ Aatana tɔ́ bhɔ-tààn’ bɔ’ lii láà, wo nuu à bɔà, le wó nuu zí Aatana-à Bháánɛ́ síà táán gi wo: Aatana, ile-mii’ í Gwilinɛ Kpáalàkpàà-a, ke i kwìì à bhà-wùn àa bhe láà, ile í bhe le. I wúnsɛ̀ kpákpaa lesósó’ kɛɛ, le à gaa-mài- mɛ̂ɛ ni le. Ile-mii’ í lùu tó páipái gwilinɛá láà, ibhà lúyáán kún-kɔ̀ɔ̀ tó ké dɔɔyèa tɩnggbɩɩle, le à tó’ zí sii tà le. ⁴ Gwilinɛ Kpáa, wáa bhe, ke àle àa súóà, ɛ́ɛ́n ke àle àa tɔ́ ban-à i bhà le? Atoosiwo i lengdo kponggbokolo, wúnyóo àa zin ile i bhà, le í záázààa le. A-wùn gi, lùu tó páipái ké nuà i zué, le wò zinna wo kpóng gi i nɛ̀ le. Pɔɔn- àle kɛɛ kwɛi, àle ye: mɛnó ké à-lèè yeyèa kpanggaale wo: í mɛnó dɔ̀lèè kpɔ à kpɔ́ lià. ⁵ Ale zìpieta, máà zí lɛgaa ke Aatana-à gbáiwa’ é à lébhɔ-léá lɔngwɛ́ɛ́ gi láà, à gélé-lèè kpáè ké lépólóyèa. ⁶ Le nàni yaawun saapiilɛ’ nuu Aatana-à kɩ́ɩ́la saapiilɛ’ àng kwenglé láà, wó wolo’ Aatana lɔ̀ɔ̀kɛ̀ɛ̀i-kwìì gélé-lèè láà à gi bhi le. Fɛ́nggbɛ púpúbò ké nuu àng bhà, le à tó zán’ nuu dɔà bolongle le. Wó nuu kiásili’ yaayèa wo dí, à tó ké nuu sánngá. ⁷ É go’ bhi, le pɔɔn yáányèbò yisɛ’ wó nuu láà àng gidini’ sánng gbɔnɛ́ saapiilɛ nu’ Aatana-à kɩ́ɩ́la saapiilɛ láà àng nɛ̀ le. Sée Aatana’ é bhe kweetókwèètóá láà, bhɔlɔ’ à gi, àle nuu gbɔnɛ́bò láà à tó payèa le. ⁸ Ale’ bo’ kɛɛá kwɛi, pai gbɛ́ɛ́n’ Aatana-kwìì gélé-lèè láà à pa’ wo’, ke àbhà mɛ̂ɛnɛ̀ zán’ dɔ bhi le. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, mɛnggemɛ̀ngge àa nuu mɔɔà sɔɔá bhi koo, ke nàni-gbɔ̀ saapiilɛ’ é nuu Aatana-à kɩ́ɩ́la saapiilɛ tà láà, à tó’ òo wí bhaamɛ̀ɛ̀bò wun bhà le.

¹ É go’ àle gi, máà n tóló dɔ ke wʋʋ kpókpó ke ké zí góii Aatana-kwìì láà à gi, ke e wɩ́ɩ́ii àbhà kɩ́ɩ́la saapiilɛ láà àng nɛ̀ ye: Kà ló Aatana-à bhɔlɔ-gbɔ̀nɛ́ saapiilɛ láà à gi-pɔ̀ɔ̀nbò wɛin-i sɛ́ɛ́ tà tó! ² É à pe’ kwɛi, le Aatana-à kɩ́ɩ́la fɔ́ɔ́yè’ e pe gbɔnɛ́ gi-pɔ̀ɔ̀n wɛin’ sɛ́ɛ́ tà le. É bo’, le wii làbhaiyè’ nuu láà àbhà kɛ́ɛ’ nuu kpɔ́yèa mɛ̂ɛ páipái’ àng bhà, ke wó nuu zinnáà wo kpóng gi à nai nɛ̀ láà, le lùùlɛɛ yúáyúáyè’ dɔ’ àng tó bhà le. ³ Kɩ́ɩ́la piilɛnàà’ e pe gbɔnɛ́ gi-pɔ̀ɔ̀n wɛin’ kɔ̀ɔ̀yí tà, le kɔ̀ɔ̀yí’ to’ ye wa mɛ̂ɛ’ zɛ à yuɛn nɛ̀, le yáán-pɔ̀ɔ̀n ye óó ye’ nuu à wɛ́ɛ́, à tó’ ga’ kìlìsáálé do le. ⁴ Kɩ́ɩ́la yakanàà’ e pe gbɔnɛ́ gi-pɔ̀ɔ̀n ke wɛin’ guanbò bhà, le é à ke wɛin’ yíwun bhɔlé-lèèbò bhà, le yíbò láà à tó’ zí gala’ yuɛn-á le. ⁵ Máà n tóló dɔ ke Aatana-à kɩ́ɩ́la ye’ é yaayèa yíbò wunlé láà, e wɩ́ɩ́ii ye: Aatana, ile-mii’ í nuu bhe lii, ke í zí tuàn bhe tenglé, ke wúnyóo àa zin i bhà, ke í záázààa láà, í wúnbò’ kpɔ’ bhaamɛ̀ɛ̀bò tà láà, í àle tó kɛ̀ɛ̀ à kɛɛ-lèè’ bhà le. ⁶ Atoosiwo mɛ̂ɛbò’ wó ibhà zaa tà-mɛ̀ɛ̀bò ni i wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀bò yuɛn kpɔ’ láà, i leng i zí yuɛn kpɔ́yèa àngle gɔ̀n, ke wò à mi é le. Sée wó àle-lèè guo lekinilèkini’ wo’ le. ⁷ É bo’ à peá kwɛi, máà n káá’ wo ke sáà gò à tà-gwɛ̀góló ké wɩ́ɩ́ii ye: E kwɛi maiá, Aatana Gwilinɛ, ile-mii’ i kwìì à bhà-wùn àa bhe, í wún’ kpɔ́ii bhaamɛ̀ɛ̀bò tà láà, à kpɔ̀ àng tà-lèè’ à gá, le mai’ zí i pé à tó-wùn gi le. ⁸ Kɩ́ɩ́la yisɛnàà’ e pe gbɔnɛ́ gi-pɔ̀ɔ̀n wɛin’ yáán bhà, le yáán’ gbaan’ yúáà bhaamɛ̀ɛ̀bò bhà wʋʋʋle ye pai nɛ̀ le. ⁹ À yúáyè láà e bhaamɛ̀ɛ̀bò dolo gi-dòlò wo. Kɛ́ àle tó gi, wòo wɩ́ɩ́ à bhà ke wò wo kɔɔ gó wo sɔng lé, ke wò Aatana tɔ́ bhɔ. Wánglafila, Aatana do’ nàni gò mɛ̂ɛ bhà sé’ à nɛ̀, ɛ́ɛ́n ke nàni yàà mɛ̂ɛ lé sé’ zí à nɛ̀ láà, wo sɔ̂ɔn lefienɛ́’ wo’ à gɔ̀n le. ¹⁰ Kɩ́ɩ́la solunàà’ e pe gbɔnɛ́ gi-pɔ̀ɔ̀n wɛin’ wii làbhaiyè láà àbhà mɛ̂ɛnɛ̀-gbòlò tà, le lɛi’ tala’ tíiá bìlìbìlìle é nuu e pe lùu’ wunlé à tó tà le. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, pɔɔn’ nuu yúá’ woà bhaamɛ̀ɛ̀bò bhà miniminiyèa, ke lùùlɛɛbò ké dɔyèa àng bhà láà, è nù yɔ́n bhi ke àng sóó ké nuu àng nɛɛ́ɛ́ zɛà, le wó nuu sɔ̂ɔnwoà Aatana’ é lɔngwɛ́ɛ́ gi láà à gɔ̀n à tó-wùn gi le. Kɛ́ àle tó gi, wòo wɩ́ɩ́ à bhà gbonggbongle, ke wò wo kɔɔ gó wo kɛɛ-wùn yóyoobò zì. ¹² Kɩ́ɩ́la saadonàà’ e pe gbɔnɛ́ gi-pɔ̀ɔ̀n wɛin’ guan kpáa’ wò à lee Efalati láà à bhà, le é to’ sáabhi, le é bhei’, le zaa’ lépolo’ gwilinɛbò’ àng gò yáánwoloá-wùn’ nuu bhe láà àng gɔ̀n le. ¹³ Máà lɛgaa ke yínaa yóyoobò yaka’ wó nuu ye dɔ́ɔ́bò nɛ̀, wo woloii gbànggulula-yìbha láà oo, ni wii làbhaiyè láà oo, ni à pe wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀’ é nuu Aatana wʋʋ kuan-à láà àng líílé dolodolo. ¹⁴ Yínaa yóyoobò’ wó kwɛi láà, àngle sɔ́nbò kɛɛ, le wò lo gwilinɛbò’ wó lúyáán tà àng tó pé, le wò àng ban ké tà, ke wò ló gwili bhà le. Sée wò lóà gwili láà à gɔn-i kwee do’ gi láà, àle tóà Aatana’ à kwìì à bhà-wùn àa bhe láà àbhà lee kpáa kpɔɔ-kwèèiá, le è ebhà kpókpónɛ̀-yààn wolo le. ¹⁵ Atoosiwo Gwilinɛ Kpáa- wɩ̀ɩ̀ yáángɛɛn láà àle-wùn gi ye: ká ka yáán tó bhi, án nuà ye kuan-mɛ̀ɛ̀’ nu le. A-wùn gi, mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ’ i yaaà i zʋʋá, ke i i bubhà-gbààbò kún-à sɛ̀a, ke yóó táásí i kpáán-á, ke yɛ́ɛ òo nù dɔ i bhà laá, ke i-mɛ̀ɛ̀ pe ké sɛ̀a. ¹⁶ Wó gwilinɛbò ban’ ké tà lee’ gi láà, wo à lee Ebɛlɛ-wʋ̀ʋ̀ gi wo: Aamagɛdon. ¹⁷ Kɩ́ɩ́la saapiilɛnàà ké e pe gbɔnɛ́ gi-pɔ̀ɔ̀n wɛin’ váàle sɛ́ɛ́ ni lɔngwɛ́ɛ́ finibhà. Máà n tóló dɔ ke wʋʋ kpókpó ke ké góii Aatana-kwìì láà à gi gbòlò kpáè lià, ke e wɩ́ɩ́ii ye: À pe’ bo tò! ¹⁸ Ale’ kɛɛii kwɛi láà, ke la ké pàipài góii, ke e gbáláii, ke wɔɔɔle ké wɩ́ɩ́ii, ke sɛ́ɛ́ ké viin-ii. Sée sɛ́ɛ́ viinyè láà é nuu miniminiyè suu’ gá láà, é si’ bhaamɛ̀ɛ̀ dàà sɛ́ɛ́ tà-yè bhà ke è zin tenglé bhà, à sínma òo woo kɛɛ fɔ́ɔ́lé lii do bhe. ¹⁹ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, pɛ́ɛ kpáalàkpàà’ wò lee Babiloni láà e pee’ à gi yaka, le lùu tó páipái pe pɛ́ɛ kpákpaabò tó’ wi’ kpulungkpulungle le. Aatana zʋʋ’ zànà- kwɛi’ wo Babiloni’ wò à lee gɔ̀ɔ̀-pɛ̀ɛ̀ láà à sɔngbòa, le é dolo’ à bhà, le wún’ à kɔɔn lí àa sɛ̀a, é à kpɔ’ à tà le. ²⁰ É go’ àle gi, sɛ́ɛ́bò’ yí zué láà àng tó páipái’ gó’ wo’ wo dɔ̀lèè bhà, le wó lo’ bàlàa, le tɔɔnbò tó’ lèèni’ le. ²¹ É go’ bhi, máiwɛ́ɛ́ kpùlù miniminiyèbò ké nuu góà lɔngwɛ́ɛ́ gi, le è dala bhaamɛ̀ɛ̀bò tà le. Sée máiwɛ́ɛ́ kpùlùbò láà wo nuu ye gwɛbílíbò nɛ̀, le à kemò’ nuu kílo kuà-yisɛ yɔ̀ɔ̀nsínmaá le. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, nàni’ yaa’ bhaamɛ̀ɛ̀bò lé máiwɛ́ɛ́ kpùlù kpákpaabò bannà àng tà-yèa, ke é nuu yúáà àng bhà miniminiyèa láà, wo nuu sɔ̂ɔnwoà Aatana gɔ̀n à-wùn gi.

¹ Máà lɛgaa ke gbɔnɛ́ saapiilɛ’ nuu Aatana-à kɩ́ɩ́labò saapiilɛ’ àng kɔlé láà àng do ke’ nu, ke e liangzɛii n nɛ̀ ye: Zùà-nɔ̀ng kpáa’ é yaa yí kpákpaabò wunlé láà, wún’ è kpɔ́à à tà, nu kó ló ke án à gie i nɛ̀. ² Atoosiwo gwilinɛbò’ lúyáán tà, àng tó páipái- gɛɛn daayèa zùàkɛɛyè yí bhà àle pé, le àbhà yáindɔ-wɩ̀ɩ̀’ sɛ́ɛ́ tà-mɛ̀ɛ̀ tó páipái zɛyèa le. ³ Aatana-à kɩ́ɩ́la láà é bo’ à peá kwɛi, le é n si’ n yáin daayè do láà à gi, le é lo’ nàa n gá fúà tà lɛngge gi le. Án waa’ bhi, máà lɛgaa ke nɔ́ngnɛ́ do ke ké yaayèa wii tɛ́ɛ́n ke tà. Wii láà à bhà-lèè ké nuu ye bánnai tɛ́ɛ́n nɛ̀, le Aatana bhàfángwo-tɔ̀bò’ nuu bɛɛnzɛyèa à bhà zanózànóá le. À wunbílí ké nuu saapiilɛ, le à sele’ nuu buu le. ⁴ Gbààbò’ nuu nɔ́ngnɛ́ láà à bhà, à kemò ké nuu tɛ́ɛ́n-á ye gbáán bhái nɛ̀, le à kemò pe tɛ́ɛ́nnɛ̀’ nuu ye bánnai kwɛ́ nɛ̀ le. Sánng-wɛ́ɛ́bò ni gwɛɛ wùndɔ̀yóoábò ni zɔ̀lɔ̀wɛ́ɛ́bò ké nuu lúyèa à bhà yaiinle. Sánng gbɔnɛ́ do ké nuu à kɔlé, le pɔɔn tàsàlàtasalayèbò ni àbhà zùàkɛ̀ɛ̀ à bhà-pɔ̀ɔ̀n yóyoobò’ nuu à payèa le. ⁵ Tɔ́’ nuu bɛɛnzɛyèa nɔ́ngnɛ́ láà à kpòng lé, pian-tɔ̀’ nuu à gá le. Wo nuu à leeà Babiloni, gɔ̀ɔ̀-pɛ̀ɛ̀. Wo nuu zí à leeà wo: zùà-nɔ̀ngbò ni pɔɔn páipái’ é Aatana tàsàlà à gɔ̀n-pɔ̀ɔ̀n-a lúyáán tà, àng tó laa gó-lèè. ⁶ Máà lɛgaa ke Aatana-à zaa tà-mɛ̀ɛ̀bò ni Yesu séebò tó yuɛn sànà’ nɔ́ngnɛ́ láà à kún. Án àle-lèè ye’ kwɛi, à-mài ké n ni’ miniminiyèa. ⁷ Kɛ́ le Aatana-à kɩ́ɩ́la láà é wɩɩ’ n nɛ̀ ye: Mɛɛ kɛɛ le i màiwo kwɛi le? Nɔ́ngnɛ́ láà oo, ni é wii’ à tà, ke à wunbílí’ saapiilɛ, ke à sele’ buu láà oo, máà àle tó zía pe i nɛ̀ lɛ́ɛ. ⁸ Wii’ í à ye’ láà, e nuu bhe lii, kɛ́ àa bhe koo. Sée e tuàn woloà guluwɛ́ɛ́’ à songgélé àa bhe láà à gi, ke è ló e gisie-lià. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, é si’ lúyáán daayè bhà, tòsɛ́ɛ́là-mɛ̀ɛ̀ páipái ye’ àng tɔ́ àa bɛɛnzɛyèa la-mɛ̀ɛ̀bò tɔ́-sɛ̀ikwɛ́ gi, wò wii láà à yè’, wo màiwoà à bhà, é nuu’ wo’ yáán lii, ke àa bhe koo, kɛ́ ke é tuàn lébhɔ dɛ́ɛ ke woà láà à-wùn gi. ⁹ Mɛ̂ɛ bhàwùn’ gwílé dɔlɔ́yè ni dɔ̀n wún gòkéigóá-yè bhà lee’ gi, àle ye: wii do wunbílí saapiilɛ’ nuu láà, àngle wó tɔɔn saapiilɛ’ nɔ́ngnɛ́’ yaayèa à lé láà à gá le. È gò’ àle gi, wii wunbílí saapiilɛ do láà, wò zí gwilinɛ saapiilɛ’ àng kpɔ̀ɔ̀bhàkpɔ́yèa àng gá le. ¹⁰ Gwilinɛbò láà àng solu-le pe àa à bhà koo, le àng saadonàà-le’ bhi le. Kɛ́ àng saapiilɛnàà-le òo yaa bhe. Sée àle- yaaà tée’ gi, àa mɔ́ii, le è to le wò à go fàànlé le. ¹¹ Wii’ é nuu bhe lii, kɛ́ ke àa bhe koo láà, à lekini’ gwilinɛbò láà àng saakanààa le. À lengdo láà e nuu zí gwilinɛ saapiilɛ’ wó nuu fɔ́ɔ́lé láà àng bhɛɛ gi, le à lò pailé-wùn’ bhe le. ¹² È gò’ àle gi, í wii sele buu’ ye’ láà, gwilinɛ buu’ àng gá le. Wòo àng yaa bhe, kɛ́ wo sɛ́ɛ́ nuà àng nɛ̀, le wò to gwilinɛá bhanɛ́ ke bhà kià nà wii láà à gá le. ¹³ Gwilinɛ buu láà àng tó zʋʋ pé-wùn ké tóà do. A-wùn gi, wo woà mɛ̂ɛnɛ̀ ni wo dɔ̀lèè tó kɔ́nɔ́woà wii láà à nɛ̀. ¹⁴ Wò bò’, le wò gwili daa Aatana-à Bháánɛ́ tà le. Kɛ́ Bháánɛ́ ké gieà àng gɔ̀n, atoosiwo àle mɛ̂ɛ wunlé-mɛ̀ɛ̀ tó wunlé, le é zí gwilinɛbò tóà gwilinɛá le. Ale ni mɛ̂ɛbò’ wó à wɛì, ke é àng síyèa bhaamɛ̀ɛ̀bò finibhà, ke é àng leeyèa, ke wòo káán à bhà zaa bhà láà, àle ni àngle tó- gieà gwilinɛbò láà àng gɔ̀n le. ¹⁵ Aatana-à kɩ́ɩ́la’ bo’ à peá kwɛi, le é zí wɩɩ’ n nɛ̀ ye: Í zùà-nɔ̀ng láà à ye’ yaa yíbò’ à wunlé láà, àngle wó sííyabò ni tìngtíngbò ni lùubò ni bhaamɛ̀ɛ̀ suubò’ àng tó ni pe wʋʋ’ pɛipɛi láà àng gá le. ¹⁶ È gò’ bhi, zùà-nɔ̀ngnɛ́ láà à sàn ké wii sele buu’ í à ye’ ninà wii lengá láà àng tó kɛɛà. A-wùn gi, wo à bhà-pɔ̀ɔ̀n tó síà à gɔ̀n, le wò à kpáán go, è gò’ bhi le wò à zɛ, le wò à-wìì bhɛlɛ, le wò à paán dɔ paá le. ¹⁷ Wò àle kɛɛà kwɛi wún’ gi láà, àle ye: wún’ à kɛɛ-wùn’ nuu Aatana zʋʋ pé láà, é àle daa’ àng gwílé, ke wò à kɛ̂ɛ lɛ́ɛ. È gò’ bhi, e zí à daa’ àng zʋʋ pé, ke àng wʋʋ- tó wúnngdo kɛɛyè bhà, ke àng tó- wo pe mɛ̂ɛnɛ̀ kɔ́nɔ́wo wii láà à nɛ̀, ke è tó kwɛi flúúlé, ke Aatana’ wʋʋ’ pe’ fɔ́ɔ́lé láà, ke àle tó gi-wùn- kɛɛ le. ¹⁸ È gò’ àle gi, í nɔ́ngnɛ́’ ye’ láà, àle pɛ́ɛ kpáalàkpààa, le é zí gwilinɛ-pɛ̀ɛ̀ páipái’ é sɛ́ɛ́ tà láà àng tó wunyèa le.

¹ Máà lɛgaa àle zìpieta, ke Aatana-à kɩ́ɩ́la bhɛ́i ke ké góii lɔngwɛ́ɛ́ gi, ke e yɔɔii. À bháa ké nuu kpókpóá, le àbhà mɛ̂ɛnɛ̀ zán’ mɔ̀ng maa’ sɛ́ɛ́ tà lɛnói bolongle le. ² E gbala’ kpókpóá ye: Àaò, Babiloni-pɛ̀ɛ̀ kpáa láà ya wí tùlùkpɛ́tùlùkpɛ́lé tò! Tenglé-yààn é à gi, ya tó yínaabò yàlèèa, ya tó yínaa suu yóyoobò tó bànàkpɔ́-léá, ya tó tàsala-màà’ à liá àa mɛngge gi láà à suu tó páipái kwêe dɔ-léá. ³ Pɔɔn- àle kɛɛ kwɛi, àle ye: e nuu ebhà yáindɔ-wɩ̀ɩ̀ kákáyè láà à kpɔ́à lúyáán tó páipái gɔ̀n, le gwilinɛbò’ sɛ́ɛ́ tà, àng tó páipái’ wo gɛɛn daayèa zùàkɛɛyè yí bhà à pé, le lóódɔ-mɛ̀ɛ̀bò’ wó lúyáán tà, àng tó’ zi gbaan’ àbhà wélé-yààn woloyè láà à gi, le àng leng’ zí to’ wélé-mɛ̀ɛ̀a à pé le. ⁴ Máà zí n tóló dɔ ke wʋʋ bhɛ́i ke’ gó lɔngwɛ́ɛ́ gi, le é daa’ n tóló gi ye: Mɛ̂ɛ páipái’ ká n pe lùuá, kà gó pɛ́ɛ láà à yáànbhà, ke àbhà wúnyóo yí òo nù bɔ ka bhà, ke wún’ è kpɔ́à à tà láà, káó nù ka pe ye à bhà. ⁵ Atoosiwo é wúnyóyoobò’ kɛɛ’ láà, à ting’ tó kpáaá, le ya zin lɔngwɛ́ɛ́ bhà, le Aatana zʋʋ’ zana à tó-wùn-a le. ⁶ Máà dɔ ke wʋʋ do láà à ke’ zí daa n tóló gi ye: É wúnbò’ kɛɛ’ láà, kà à tó-kpàn gó à gɔ̀n, ke ká à sínma kpɔ́ à tà gɛnyààn piilɛá. É nuu wɩ̂ɩ daaà gbɔnɛ́’ gi bhaamɛ̀ɛ̀bò nɛ̀ láà, kà à daa à leng nɛ̀ à gi gɛnyààn piilɛá. ⁷ É nuu tɔ́ kún-à, ni é nuu wélé-yààn kɛɛà naa’ tà láà, kà à wɛ̀ikɛ̀ɛ̀wo, ke è giinná àle-nàà tà le. Atoosiwo e nuu à peà e zʋʋ pé ye: án yaa zé ye gwilinɛ-nɔ̀ng nɛ̀, máá gɛɛn-nɔ̀ngá. Ga àa bhɔii n bhà gbonggbongle. ⁸ É à pe’ wo’ kwɛi láà à-wùn gi, nànibò láà à tó ké yaaà à lé yáángɛɛn do-kini-dòa. Ga ké bhɔà à bhà, le è yaa ga-sùà tà, le vɔ́n- daa à pé, le pai- à bhɛlɛ le. Wò à-lèè yeà àle bhà wo: Aatana Gwilinɛ’ è wún kpɔ́à à tà láà, e kpókpó lenglèngá le. ⁹ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, lúyáán tà-gwìlìnɛbò’ wó wo gɛɛn daa’ zùàkɛɛyè yí bhà, ke wó zí wélé-yààn kɛɛ’ zùà-nɔ̀ngnɛ́ pé láà, pai’ è tóà zùà-pɛ̀ɛ̀ láà à lé, wo à gbɛ́ɛ́n yeà, le wò wosi, le wò giinna à-wùn gi le. ¹⁰ Wún kpókpó’ è kpɔ́à pɛ́ɛ láà à tà, wò à-lèè yè’, súó ké daaà àng gi, le wò dɔ à bhà dɔ́ɔ́n-á, le wò wɩɩ wo: Iiiá, íi mɛɛ̀ɛ̀! Babiloni-pɛ̀ɛ̀’ í nuu pɛ́ɛ kpáalàkpààa, ke í nuu tiàànle láà, wún-kpɔ́yèa ile i tà yáán zán dini tà kwɛi la è! ¹¹ Eóó dɔ-mɛ̀ɛ̀bò’ wó lúyáán tà, àng tó ké zí wosíà, le wò ga-yàà wo à-wùn gi le. Atoosiwo mɛngge àa àngbhà lóó gbá ke lɔ́ii koo. ¹² Eóó-pɔ̀ɔ̀nbò’ nuu àng tà, àle ye: sánng-wɛ́ɛ́ ni wɛ́ipúúwɛ́ɛ́bò, gwɛɛ wùndɔ̀yóoá ni zɔ̀lɔ̀wɛ́ɛ́ sɛ̀sɛ̀bò, wéléwɛ́ɛ́ ni gbáán bháibò, gálasi ni bánnai tɛ́ɛ́n-wèlèbò, yílíbò’ à fii’ sɛ̀sɛ̀bòa à suu tó páipái, ni pɔɔn sɛ̀sɛ̀bò’ wó à kɛɛyèa sóaa sóóá, ni à yemò’ yílí wùndɔ́yóoábòa, ni à yemò’ dìánwɛ́ɛ́bòa, ni à yemò’ pɛɛ́ɛ́á ninà à yemò’ kánnggwɛɛ kpókpóbòa. ¹³ È gò’ àle gi, sɔ́ɔ́nwɛ́ɛ́bò ni zɛ́in-lé-pɔ̀ɔ̀nbò, làsikɔlɔ ni làsikɔlɔ yɔ́ɔ́n’ wò à lee Miili, ni dɔ̀ pailé-làsikɔlɔbò. È gò’ zí àle gi, dɔ̀lɔ̀ng ni yɔ́ɔ́nbò, búlù bii ni miniwɛ́ɛ́bò, dîli ni bháábò, sʋʋbò ni wòtolobò’ wò à bhɛɛ léta sʋʋ bhà ke è à gbie, nuabò, ni bhaamɛ̀ɛ̀ yáányè bhɛ́ibò. Pɔɔnbò láà àng kekekèke lɔ́-mɛ̀ɛ̀ àa bhe koo. ¹⁴ Áá Babiloni-pɛ̀ɛ̀, bhè lɛgaa ke i zowɛ́ɛ́’ nuu dɔà pɔɔnbò’ bhà láà, à tó-lèè’ tó i bhà dɔ́ɔ́n-á, ke pɔɔn nɛ́ɛ́nɛ̀ɛ̀ ni pɔɔn sɛ̀sɛ̀ páipái’ é nuu i gɔ̀n yaiinle láà, à tó gi’ sie i gɔ̀n, ke yáá à kekekèke yeii gbonggbongle koo lɛ́ɛ. ¹⁵ Mɛ̂ɛ’ wó wélé ye’ lóódɔyè gi pɛ́ɛ láà à yáànbhà, wún kpókpó’ è kpɔ́à à tà láà, à súó ké àng tó kɛɛà, le wò dɔ à bhà dɔ́ɔ́n-á, le wò wosi, le wò ga-yàà wo à-wùn gi, ¹⁶ le wò wɩɩ wo: Iiiá, íi mɛɛ̀ɛ̀! Pɛ́ɛ kpáalàkpàà’ wéléwɛ́ɛ́ ni gbàà tɛ́ɛ́n ni gbáán bhái’ nuu à bhà, ke é nuu e bhàlúyèa sánng-wɛ́ɛ́bò ni gwɛɛ wùndɔ̀yóoábò ni zɔ̀lɔ̀wɛ́ɛ́ sɛ̀sɛ̀bòa láà, ¹⁷ kà à gaa tò, ke àbhà wélé miniminiyè láà à tó gi’ sie yáán zán do-kini-dò tà é le. Yítà-gɔ̀ɔ̀ létáásí-mɛ̀ɛ̀bò oo, ni yí kààn góló gi-mɛ̀ɛ̀bò oo, ni yítà-gɔ̀ɔ̀ gi-bhààlá kɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò oo, ni mɛ̂ɛ páipái’ wò wo bhɛlɛ-pɔ̀ɔ̀n ye lò kɔ̀ɔ̀yí tà-yè gi, ¹⁸ àng tó ké nuu pɛ́ɛ láà à lé-pài gbɛ́ɛ́n yeà, ke wo dɔyèa à bhà dɔ́ɔ́n-á, le wò gbóoó daa wo: Pɛ́ɛ-mɛ̀ɛ̀’ nuu mɔɔà nà gɔ̀ɔ̀-pɛ̀ɛ̀ láà à gá le? ¹⁹ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, wo nuu ga-yàà woà, le wò sɛ́ɛ́ bii ban wo gwenglé, ke wo wosí-ii, ke wo gbáláii wo: Iiiá, íi mɛɛ̀ɛ̀! Yítà-gɔ̀ɔ̀-mɛ̀ɛ̀bò tó’ wélé ye’ pɛ́ɛ kpáalàkpàà’ bhà láà, àle ya wí yáán zán do-kini-dò tà, le ya tó bhìng-bhà-lèèa é la wà! ²⁰ A-wùn gi, lɔngwɛ́ɛ́ gi-mɛ̀ɛ̀bò, kà ka liágó tò! Aatana-à zaa tà-mɛ̀ɛ̀bò, ni à wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀bò, ni Yesu-à táá-mɛ̀ɛ̀bò, ka lekini! Atoosiwo Aatana’ bhɔlɔ gó ka gi wún kpɔ̀ pɛ́ɛ láà à tà-yèa tò! ²¹ Máà n káá’ wo ke Aatana-à kɩ́ɩ́la kpáa ke’ wolo à lé, ke gwɛbílí kpáa ke’ à tà-lèè’ nuu bálóbàlòa ye wɛn-ɛ́ɛ́ zɛ̀ à tà-gwɛ̀ɛ̀ nɛ̀ láà, ke ya à sí, ke ya à bili kɔ̀ɔ̀yí wɛ́ɛ́. É nuu à bilià téei, ke e wɩ́ɩ́ii ye: Babiloni-pɛ̀ɛ̀ kpáa láà, wò à vɔ̀nng kpɔ́à gwɛɛ gɛìn kwɛpɛ́lɛ’ wo, le mɛngge àa yáánpá à bhà gbonggbongle koo le. ²² À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, Babiloni-mɛ̀ɛ̀bò, kà ka yáán tó bhi, káá tuàn kwèèla ni bhʋ̀ʋ̀nɛ́ ni túnú ni wʋʋ lésɛ̀-mɛ̀ɛ̀bò ke wʋʋ maà kaà pɛ́ɛ láà à yáànbhà koo. Mɛngge àa zí kɔlé-bhààlá kɛɛ-mɛ̀ɛ̀ suu kekekèke yeii bhi koo. Mɛngge àa tuàn pɔɔn zɔn-vììn maà bhi koo. ²³ Làngbha zán àa dɔii bhi koo. Lê sí-wùn ni gɔnɔ kpɔ́-wùn àa daaii mɛngge tóló gi bhi koo. Pɔɔn- àle kɛɛ kwɛi, àle ye: mɛ̂ɛ’ wó nuu lóódɔà ka finibhà láà, tɔ́-mɛ̀ɛ̀ kpákpaabò’ nuu àng gá lúyáán tà le. Ale kɛɛ le ká lúyáán tó páipái wunbílí gisie’ kaà zʋ́ʋ́nɛ̀ kɛɛyè bhà le. ²⁴ È gò’ zí àle gi, Aatana-à zaa tà-mɛ̀ɛ̀bò ni à wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀bò ni mɛ̂ɛ páipái’ wó àng zɛ’ àng sàn bhà lúyáán tà láà, àng tóà lángga’ nù- Babiloni-pɛ̀ɛ̀’ à kún-i le.

¹ É go’ àle gi, kwí káán-wʋ̀ʋ̀ ké daa’ n tóló gi ye bhaamɛ̀ɛ̀ kpe kpáalàkpàà wʋʋ nɛ̀ lɔngwɛ́ɛ́ gi, ke wo à peii wo: Aleluuya! Kwàa Aatana wánglegó, ke kó à pe ko: àle lengdo’ mɛ̂ɛ la-mɛ̀ɛ̀a le. Ale lengdo tɔ́’ bhe le. Á lengdo láà àle zí kpókpóá le. ² Atoosiwo Aatana- wún’ kpɔ bhaamɛ̀ɛ̀bò tà láà, à kpɔ̀ àng tà-lèè’ à gá, le mai’ zí à pé le. Ale kɛɛ le zùà-nɔ̀ng kpáa’ é lúyáán tó sie’ ebhà zùàkɛɛyèa láà, é wún kpɔ́yèa à tà le. É zí Aatana-à gùábò’ àng yuɛn kpɔ’ láà, Aatana- àle-kpàn góyèa à gɔ̀n, le ya àng tó bhɔlɔ gó à gɔ̀n le. ³ É go’ bhi, le wó zí kwí káán piilɛnàà wo’ wo: Aleluuya. Aatana-à pai’ é Babiloni-pɛ̀ɛ̀ bhɛlɛ’ láà, à gbɛ́ɛ́n ké tóà tɔnng-à kwɛi kwɛi kwɛi, le kwee- yaa kwee lé le. ⁴ Wó bo’, le mɔaabò kuà-piilɛ-ni-wɛ́ɛ́-yisɛ ni pɔɔn yáányè yisɛ’ nuu bhi láà, wó zinna’ wo kpóng gi, le wó bhuola’ Aatana zué, ke e yaayèa gbòlò kpáè tà, ke wo tɔ́ ban-ii à bhà wo: À sɛ̀’ kwɛi láà, Áa è à kɛ̂ɛ, àmiina. Aleluuya! Aatana wángle! ⁵ É kɛɛ’ kwɛi, le wʋʋ ke’ go’ gbòlò kpáè yàlèè láà à gi, ye: Ko nɛ Aatana-à gùábò, ni mɛ̂ɛ páipái’ ka suo à gɔ̀n, mɛ̂ɛ’ ká tiàànle oo, ni mɛ̂ɛ’ káá tiàànle oo, kanó kà à wánglegó. ⁶ É go’ bhi, kwí káán-wʋ̀ʋ̀ ye’ zí daa’ n tóló gi láà, e nuu ye bhaamɛ̀ɛ̀ kpe kpáalàkpàà wʋʋ nɛ̀, le é nuu zí ye yí kpáa dɔ̀ gwɛɛ bhà-vììn nɛ̀, le é nuu ke wo’ zí ye la gbàlà kpókpóá-vììn nɛ̀ le. Wo nuu à peà wo: Aleluuya! Kwàa Aatana Gwilinɛ wánglegó. Atoosiwo à kwìì à bhà-wùn àa bhe, le ya kɔɔ daa leng wo ebhà mɛ̂ɛnɛ̀ kɛɛyè gi tò le. ⁷ A-wùn gi, kwàa ko liágó à nɛ̀, ke kó bhàbhà kún, ke kó à tɔ́ bhɔ. Atoosiwo Aatana-à Bháánɛ́-à lê dɔ bha’ bhɔ. Abhà lê láà e e zúlúyèa sɛ̀a yaiinle, ⁸ le fɛ́nggbɛ púú’ à zán- dɔ mɛ̂ɛ yáin, ke lìì àa à bhà láà, é à daayèa e bhà le. Aatana’ gɛ̀ilɛ’ tóyèa à bhà, àle lɛ́ɛ. Sée Aatana-à zaa tà-mɛ̀ɛ̀bò- wúnsɛ̀sɛ̀bò’ kɛɛ láà, àle fɛ́nggbɛ púú láà à gá le. ⁹ É go’ bhi, le Aatana-à kɩ́ɩ́la láà é wɩɩ’ n nɛ̀ ye: Wʋʋ’ máà à pe láà, à bɛɛnzɛ, ke í à pe ye: Mɛ̂ɛ’ wó àng leeyèa Bháánɛ́-à lê dɔ-zàyi tà láà, àng pe- sɛ̀-leá wɛ́! É bo’ à peá kwɛi, le é wɩɩ’ n nɛ̀ ye: Aatana’ wʋʋ’ pe’, ke é mai lekinilèkiniá, àle lɛ́ɛ. ¹⁰ É àle pe’ kwɛi, án ló’ wo’ à nɛ̀ sáalé, le án bhuola’ à gɛnpé le. Kɛ́ le é wɩɩ’ n nɛ̀ ye: Miá à kɛɛ kwɛi. Í zinná i kpóng gi Aatana lengdo’ à nɛ̀ le. Atoosiwo Aatana-à nuaɔ́ɔnmii bhɛ́iwɛ́ɛ́’ n lengá ye ka ni i laànɛ́bò ka nɛ̀ le. Mɛ̂ɛ’ ka kɔɔ’ Yesu’ mai-wùn’ à tàpólóyèa à bhà kelekelele láà, pɔngdo’ ko ni kanù-le tóá le. Sée Yesu’ mai-wùn’ à tàpólóyèa láà, àle Aatana wʋʋ’ wò à léban ziàn láà à tó páipái wɛ́ɛ́-lèè lengá le. ¹¹ É go’ àle gi, máà lɛgaa ke lɔngwɛ́ɛ́ ké lépólóyèa, ke sʋʋ púú do ke ké dɔɔ. Mɛ̂ɛ’ é nuu yaa à tà, wo à lee bhɔ̀ wʋʋ bhà-mɛ̀ɛ̀, le wò zí à lee ke wo mai-wùn pe-mɛ̀ɛ̀ le. Atoosiwo è mai-wùn’ à tà-gwìlì gɔn, le è lɩ́ɩ́ wun go à gó lià le. ¹² Á yánwɛ́ɛ́ ké nuu mànàngmànàng góà ye painɛ̂ɛ nɛ̀, le fánngwɛ́ɛ́’ nuu à wun bhà kpeá le. À tɔ́’ nuu bɛɛnzɛyèa à bhà láà, mɛngge bhɛ́i ke àa à dɔn à lengdo-le zìpieta. ¹³ Gbàà’ nuu à bhà, yuɛn ké nuu à tó kúnyèa do bɛ̀le. Sʋʋ tà-mɛ̀ɛ̀ láà, wo zí à lee wo: Aatana wʋʋ. ¹⁴ Aatana-à sɔ́yabò’ go’ lɔngwɛ́ɛ́ gi, wo nuu à wɛì yèèèle sʋʋ púpúbò tà. Ang bubhà-gbààbò tó ké nuu fɛ́nggbɛ púú paipaiá. ¹⁵ È gò’ bhi, siàng-wɛ́ɛ́ léwɩ́ɩ́wɩ́ɩ́yè ké nuu woloà sʋʋ tà-mɛ̀ɛ̀ láà à líílé. È wún kpɔ́à lúyáán tó tà àleá le. Atoosiwo è yaaà àng wunlé pɛɛ́ɛ́-sàbhili’ gá le. Ale do láà àle zí àng kɔɔn zɔn-à ye mɛ̂ɛ’ se zɔn gwɛɛ wúnng gi, le bhɔlɔ miniminiyè’ waa’ Aatana’ à kwìì à bhà-wùn àa bhe à gi láà, è à go à gi le. ¹⁶ È gò’ àle gi, mɛ̂ɛ láà à tɔ́ bhɛ́i ke ké nuu zí bɛɛnzɛyèa àbhà gbàbhuu bhà, le é nuu zí bɛɛnzɛyèa à gbáán bhà, le wò à lee wo: Gwilinɛbòà Gwilinɛ Kpáalàkpàà’ é. ¹⁷ Máà zí lɛgaa ke Aatana-à kɩ́ɩ́la do ke ké dɔɔ yáán zué leng bhà, ke e lòlò kpɔ́ii maabò’ wó nuu gieà mɛ̂ɛ gwenglé zué láà àng nɛ̀ kpókpóá ye: Kà nu ke ká ban ké tà, ke Aatana’ ka lɔ̀ɔ̀ kpáa’ kɛɛii é, ká à-pɔ̀ɔ̀n bhɛlɛ. ¹⁸ È ka lɔ̀ɔ̀kɛɛii gwilinɛbò ni sɔ́ya wunmɛ̀ɛ̀bò ni kwɛ́lɛ́bò ni sʋʋbò ni sʋʋ tà-mɛ̀ɛ̀bò-wìì’ gá le. Mɛ̂ɛ’ wó nuaá oo, ni mɛ̂ɛ’ wó wo leng kɔ̀ɔ̀bhà oo, mɛ̂ɛ’ wó tiàànle oo, mɛ̂ɛ’ wàa tiàànle oo, tɛ́nglà-mààbò, kà nu ke ká àngle tó páipái-wìì bhɛlɛ le. ¹⁹ É bo’ à peá kwɛi, máà n káá’ wo ke wii làbhaiyè’ nuu láà, àle ni sɛ́ɛ́ tà-gwìlìnɛbò’ ban ké tà nà wo pe gwiligbáá yèèèle, ke wò ló mɛ̂ɛ’ é nuu sʋʋ púú tà láà àle ni à pe sɔ́yabò légɔ̀n. ²⁰ Kɛ́ wo wii láà à kun’, àle ni à wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀’ é nuu Aatana wʋʋ kuan-à, ke é nuu sɔ́nbò kɛɛà à yànmai gi láà à gá. Wiià kɛ́ɛ’ nuu mɛ̂ɛbò’ àng bhà, ke wó nuu zinnáà wo kpóng gi à nai nɛ̀, àle nuu àng wunbílí gisieà sɔ́nbò láà à gá le. Wó bo’ wii ni à wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀ láà àng kún-á kwɛi, wo àng to’ yáányèa, le wó àng bili’ pai kpáalàkpàà’ é gululé gbɛ́ɛ́ gi, ke gbʋ́ʋ- wɩɩ à gi, ke gwɛɛ- dolo à gi láà à lé le. ²¹ É go’ bhi, le sʋʋ púú tà-mɛ̀ɛ̀ láà é mɛ̂ɛ paánbò zɛ’ siàng-wɛ́ɛ́’ nuu woloà à líílé láà à gá, le maabò tó páipái’ àng-wìì bhɛlɛ’, le wó kan’ le.

¹ É go’ àle gi, máà lɛgaa ke Aatana-à kɩ́ɩ́la do ke ké góii lɔngwɛ́ɛ́ gi, ke e yɔɔii, ke guluwɛ́ɛ́’ à songgélé àa bhe láà à lé-làkele ninà yɔ̀ɔ́bhɛɛ dɔ́ɔ́n gbúlúyágbùlùyà do ké à kɔlé. ² É bo’ zinnáá, le é salie’ gbànggulula-yìbha’ nuu láà à tà, le é à yele’ yɔ̀ɔ́bhɛɛ láà à gá, ke è nù kwee wáá do kɛɛ bhɛɛ́ɛ́ gi le. Sée mɛɛ zìì do’ nuu fɔ́ɔ́lé lii láà, àle gbànggulula-yìbha’ bhe le. Ale do láà àle gɔɔ̀yóo’ bhe, le wò zí à lee wo Sɔtana le. ³ Aatana-à kɩ́ɩ́la’ bo’ à yeleá kwɛi, le é à kpá bili’ guluwɛ́ɛ́ láà à gi, le é à léta’ làkeleá, le é à kɛ́-lèè yaa’ à bhà le. E à kɛɛ’ kwɛi, ke yìbha láà òo nù wolo bhi, ke è lúyáán tà-mɛ̀ɛ̀bò wunbílí gisie koo, ke è tó kwɛi flúúlé ke è zin nàa kwee wáá do láà à zìn kélé-yè bhà. Kɛ́ kwee láà àle tó- bò’ zin-á kélé, à-lèè ké à bhà ke wò à póló ke bhanɛ́ ke- gie. ⁴ Máà zí lɛgaa ke gwilinɛnɛ̀-gbòlò ké bannáyèa. Mɛ̂ɛ’ wó nuu gbòlòbò láà à tà, Aatana’ àngle yaa’ liangzɛ̀ à bhà-mɛ̀ɛ̀bòa le. Wó mɛ̂ɛbò’ àng wunbílí kaan’ tò Yesu séeá-wùn ni Aatana-à liangzɛ-wùn gi láà, án àng-gɔ̀òbò ye’. Mɛ̂ɛbò’ wòo zinná wo kpóng gi wii làbhaiyè ni à nai nɛ̀, ke wòo àbhà kɛ́ɛ kpɔ́ àng kpòng lé, ɛ́ɛ́n ke wòo à kpɔ́ àng kɔɔ tà láà, án zí àng lekini-gɔ̀òbò ye’. Kɛ́ án mɛ̂ɛ’ àng-gɔ̀òbò ye’ kwɛi láà, àng tó ké go’ gɔɔ̀le, le wó zana’, le wó mɛ̂ɛnɛ̀ kɛɛ’ Klisi pé kwee wáá doá le. ⁵ Kɛ́ ga-mɛ̀ɛ̀ paánbò-le wòo zana, le é to’ kwɛi flúúlé, le kwee wáá do láà à tó’ gie’ le. Gɔɔ̀le-mɛ̀ɛ̀bò zanayè gɛnyààn fɔ́ɔ́lé’ lɛ́ɛ. ⁶ Mɛ̂ɛ’ wó zana’ gɛnyààn fɔ́ɔ́léyè láà à bhɛɛ gi, ke àng pe ké sɛ̀a, ke àngle wó Aatana zòà-mɛ̀ɛ̀ lenglèngbòa le. Ga piilɛnàà kɔɔ àa mɔɔii àngle bhà. Angle wó tóà Aatana ni àbhà yaa-mɛ̀ɛ̀ Klisi lɔ̀ɔ̀kɛɛ-mɛ̀ɛ̀ lenglèngbòa, le wò mɛ̂ɛnɛ̀ kɛɛ Klisi pé kwee wáá do láà à gá le. ⁷ Kɛ́ kwee wáá do láà à tó- bò’ zin-á kélé, wo Sɔtana pólóà, le è go kààso láà à gi le. ⁸ È wòlò’ bhi, lúyáán tà-mɛ̀ɛ̀ páipái’ wò góà sɛ́ɛ́ sòbhà-lèè yisɛ tó bhà, Gɔgi ni Magɔgi-zààbòa láà, e àng tó wunbílí gisieà, le è àng tó ban ké tà, le è lo nàa àng gá gwili bhà le. Wo kpe kpáalàkpààa ye kɔ̀ɔ̀yí kpúnglé-kɛ̀ɛ̀n nɛ̀, le àng núnú-kɔ̀ɔ̀ àa bhe le. ⁹ Máà lɛgaa ke wo nuii yèèèle, ke wa sɛ́ɛ́ tó lésí mɔɔɔle do, le wó lo’ kɔnɔi Aatana pe gi-mɛ̀ɛ̀bò láwaa ni à zòà-pɛ̀ɛ̀’ nuu láà à zì le. Kɛ́ le pai’ go’ lɔngwɛ́ɛ́ gi tɛ́nglà, le é ban’ àng tà, le é àng tó zɛ’ le. ¹⁰ É go’ àle gi, Sɔtana’ é nuu àng wunbílí gisieà láà, wo zí à lekini si’, le wó à bili’ pai kpáalàkpàà’ é gululé gbɛ́ɛ́ gi ke gwɛɛ- dolo à gi láà à lé le. Sée wii làbhaiyè ni à wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀ láà àng lekini- zí pai do láà àle lé, le àng tó wɛ̀ilèè yéè tó góà bhi yáán gi ni gbɛi gi tó bhà kwɛi kwɛi kwɛi kweetókwèètóá le. ¹¹ É go’ àle gi, máà lɛgaa ke gbòlò púú kpáa do ke ké yaa, ke mɛngge ké yaláyèa à tà. Sɛ́ɛ́ ni lɔngwɛ́ɛ́ tó ké gbulu’ à gɔ̀n, le àng dɔ̀lèè òo tó koo le. ¹² Máà zí lɛgaa ke gɔɔ̀le-mɛ̀ɛ̀bò ké banyèa ké tà gbòlò tà-mɛ̀ɛ̀ láà à zué. Mɛ̂ɛ’ wó nuu bhaamɛ̀ɛ̀ tiàànleá oo, ni mɛ̂ɛ’ wàa nuu bhaamɛ̀ɛ̀ tiàànleá oo, àng tó ké nuu dɔɔ bhi. Le wó sɛ́ikwɛ́ kélé kpe lépolo’, le wó zí à bhɛ́i do ke’ wò à lee wo la-mɛ̀ɛ̀bò tɔ́-sɛ̀ikwɛ́ láà à leng lépolo’ le. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, gɔɔ̀le-mɛ̀ɛ̀bò láà àng kɛɛ-wùnbò bɛɛn’ nuu sɛ́ikwɛ́bò gi, wo àng tó ni pe lɩ́ɩ́ wun gó-kɔ̀ɔ̀ sì- àle bhà dɔ́ɔ̀nle le. ¹³ Mɛ̂ɛ yemò’ ga’ kɔ̀ɔ̀yí wɛ́ɛ́, kɔ̀ɔ̀yí ké pɩɩ’ àng tóá, le gɔɔ̀le-mɛ̀ɛ̀bò ni mɛ̂ɛ páipái’ wa woo ga, àng tó’ sɛi’ le. Mɛ̂ɛ’ wó go’ gɔɔ̀le ke wò zana kwɛi láà, wo àng tó pe lɩ́ɩ́ wun góyè sì- àng kɛɛ-wùnbò’ nuu lúyáán tà fɔ́ɔ́lé láà àle bhà dolodolo le. ¹⁴ É go’ bhi, le wó ga ni gɔɔ̀le-lèè bili’ pai kpáa’ é gululé gbɛ́ɛ́ gi láà à lé le. Pai’ é gululé gbɛ́ɛ́ gi láà, wò lò àle lé-yè lee ga piilɛnàà le. ¹⁵ Kɛ́ mɛ̂ɛ’ àng tɔ́ bɛɛn àa nuu la-mɛ̀ɛ̀bò tɔ́-sɛ̀ikwɛ́ láà àle gi, wó àngle tó bìlì- pai’ é gululé gbɛ́ɛ́ gi láà àle lé le.

¹ Ale zìpieta, án sɛ́ɛ́ dɛ́ɛ ni lɔngwɛ́ɛ́ dɛ́ɛ ye’, ke sɛ́ɛ́ fɔ́ɔ́yè ni lɔngwɛ́ɛ́ fɔ́ɔ́yè láà àngle tó’ gbulu, ke kɔ̀ɔ̀yí leng àa zí bhe koo. ² Máà lɛgaa ke Aatana-à pɛ́ɛ’ wò à lee Zelizalɛm-pɛ̀ɛ̀ dɛ́ɛ láà, e góii Aatana pé lɔngwɛ́ɛ́ gi, ke e yɔɔii. Pɛ́ɛ láà e nuu baayèa ye lê dɛ́ɛ’ wó lóii à dɔi àbhà gɔɔn nɛ̀, è to zúlúyèa yaiinle kɔɔ’ bhà láà à gi. ³ Máà n tóló dɔ ke wʋʋ kpókpó ke ké góii gbòlò kpáè yàlèè láà à bhà, ke e wɩ́ɩ́ii ye: Kà lɛgaa, Aatana lekini’ nu yaai bhaamɛ̀ɛ̀bò finibhà tò! E yaaà àng finibhà, le wò to àbhà lùuá, le à lekini- to àng pé lɛ́ile le. ⁴ Ale zí kɔɔ gieà àng yánlé, le ga-wùn oo, ni ga-yàà woyè oo, ni gbóoó daayè oo, ni wɛ̀i-wùn kɛ̀ɛ̀ mɛ̂ɛá-yèbò oo, à tó páipái- yɛn le. Atoosiwo àle- kɛɛà kwɛi tée’ gi láà, ke pɔɔn zìzììbò tó’ gie. ⁵ É go’ bhi, le mɛ̂ɛ’ é nuu yaa gbòlò kpáè tà láà, é wɩɩ’ ye: Kà lɛgaa. An pɔnópɔ̀nó dɛ́ɛ’ kɛɛii é. É bo’, le é zí à pe’ n nɛ̀ ye: À bɛɛnzɛ. Atoosiwo mai lekinilèkini’ wʋʋbò láà à tóá le. ⁶ É go’ bhi zí, le é wɩɩ’ n nɛ̀ ye: Wúnnó’ zin kélé tò! Nle án wúnnó zigó-mɛ̀ɛ̀a, le wò n lee Alifa, le án zí wúnnó léyaa-mɛ̀ɛ̀a, le wò n lee Omega le. Yí lɔ̀ɔ̀- mɛ̂ɛ’ à kɛɛà, án yí síà sii’ àa yɛn à-yì gulu wɛ́ɛ́, le an à-mɛ̀ɛ̀ gba à gá bhiábhiá le. ⁷ Mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ’ è nbhà gwili gɔn-à, ke à wun’ tó à gɔ̀n, à-mɛ̀ɛ̀à leekpɔ̀ɔ̀tili-sànma- tóà pɔɔn’ gá, àle lɛ́ɛ. È tò’ kwɛi, án tóà à-mɛ̀ɛ̀à Aatana-á, le à-mɛ̀ɛ̀ leng- to nbhà nɛ́á le. ⁸ Kɛ́ súó-mɛ̀ɛ̀bò, ni wún gbègó-mɛ̀ɛ̀bò, ni wún bhúlúbhùlù kɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò, ni bhaamɛ̀ɛ̀ zɛ-mɛ̀ɛ̀bò, ni zùàkɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò, ni zʋ́ʋ́nɛ̀ kɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò, ni yo gba-mɛ̀ɛ̀bò, ni bele pe-mɛ̀ɛ̀bò-le tó páipái pe dɔ̀lèè’ tóà lò pailé-yèa le. Sée pai’ kwɛi láà, pai kpáalàkpàà’ à gá gululé gbɛ́ɛ́ gbànggbààyè gi, le gbʋ́ʋ- wɩɩ à gi, le gwɛɛ- dolo bhi le. Eò à lé-yè láà, wò àle lee ga piilɛnàà le. ⁹ É go’ bhi, le nàni saapiilɛ’ nuu sánng gbɔnɛ́ saapiilɛ gi Aatana-à kɩ́ɩ́la saapiilɛ’ àng kwenglé láà, àng do ke’ wɩɩ’ n nɛ̀ ye: Bhè nu, ke Bháánɛ́ zòà-lè’ yéè à sí ke è tó àbhà nɔ́ngá láà, án à gie i nɛ̀. ¹⁰ É à pe’ kwɛi, le é n si’ yáin daayè do láà à gi, le é lo’ nàa n gá tɔɔn dɔ́ɔ́n kpáalàkpàà ke gwenglé le. Án waa’ bhi, le é Aatana-à Zelizalɛm-pɛ̀ɛ̀ gie’ n nɛ̀, ke e góii à pé lɔngwɛ́ɛ́ gi, ke e yɔɔii le. ¹¹ Aatana zán ké nuu bhɔà pɛ́ɛ láà à bhà, le à yáán’ nuu bhɔà gɛ̀lɛ̀nggɛ̀lɛ̀ngle ye gwɛɛ wùndɔ̀yóoá ke nɛ̀ le. E nuu ye kánnggwɛɛ’ wò à lee Zasipe, ke mɛ̂ɛ yánwɛ́ɛ́- lee ye à zele láà à nɛ̀. ¹² Tong dɔ́ɔ́n kpáalàkpàà ké nuu káányèa pɛ́ɛ láà à zì, le à lé-lèè’ nuu buu-ni-wɛ́ɛ́-piilɛ le. Aatana-à kɩ́ɩ́la buu-ni-wɛ́ɛ́-piilɛ ké nuu gbɛ̀ɛɛlé-lèèbò láà à wunlé, le Izalae lùu yaawun buu-ni-wɛ́ɛ́-piilɛ láà àng tó ni pe tɔ́’ nuu bɛɛnzɛyèa pɛ́ɛ láà à lé-kòngbò bhà dolodolo le. ¹³ Kóngbò láà wo nuu yaka yaka zanóá. Á yaka ké nuu yáánwoloá, à yaka ké nuu yáándaaá, à yaka ké nuu yáìngiáán wia, le à yaka’ nuu yáìngiáán lɛa za le. ¹⁴ Tong’ nuu káányèa pɛ́ɛ zì láà, à zi gbààn à tà-gwɛ̀bílí ké nuu zí buu-ni-wɛ́ɛ́-piilɛ, le Bháánɛ́-à táá-mɛ̀ɛ̀ buu-ni-wɛ́ɛ́-piilɛ láà àng tɔ́’ nuu bɛɛnzɛyèa gwɛbílí láà à bhà dolodolo le. ¹⁵ Aatana-à kɩ́ɩ́la’ é nuu liangzɛà n nɛ̀ láà, pɔɔn dàn à bhà-yìlì’ é nuu à kɔlé ye gaawɛ́ɛ́ nɛ̀, e nuu sánngá. Pɛ́ɛ láà oo, ni à lé-kòngbò oo, ni à zì-tòng oo, é nùù à tó dan-à sánng yílí láà àleá le. ¹⁶ Pɛ́ɛ láà e nuu ye gbokongle nɛ̀. Á dɔ̀gi ni à léélà tó ké nuu mɔɔ kiá. Aatana-à kɩ́ɩ́la’ à dan’ sánng gaawɛ́ɛ́’ nuu à kɔlé láà à gá, le à dɔ̀gi’ to’ kílo wáá piilɛ tà-piilɛá le. À dɔ̀gi oo, ni à léélà oo, ni à dɔ̀ gɛɛn bhà-yè oo, à tó ké nuu mɔɔ kiá. ¹⁷ Aatana-à kɩ́ɩ́la’ zí tong’ nuu káányèa à zì láà à leng dan’, e to’ gban yààn kàindini-ni-kɔɔ-yisɛ-ni-wɛ́ɛ́-yisɛá. Sée Aatana-à kɩ́ɩ́la’ à tó dàn- bhaamɛ̀ɛ̀bò ko pe pɔɔn dan-kɔ̀ɔ̀ do láà àle gi le. ¹⁸ Tong láà é nùù dɔyèa kánnggwɛɛ suu’ wò à lee Zasipe láà àleá, le pɛ́ɛ-le’ nuu dɔyèa sánng lesósóá, le é nuu gɛ̀lɛ̀nggɛ̀lɛ̀ng góà ye pɔɔn’ à-lɛ̀nó’ lùàleng lesósóá à nɛ̀ le. ¹⁹ Wo nuu tong láà à zi gbààn à tà-gwɛ̀ɛ̀bò bɛɛnyèa gwɛɛ wùndɔ̀yóoá suu tó páipái pe pɛ́ɛ́npɛ́ɛ́nbòa. Gwɛbílí fɔ́ɔ́yè láà à pe bɛɛn ké nuu Zasipe-gwɛ̀ɛ̀a. Á piilɛnàà pe ké nuu Safili-gwɛ̀ɛ̀a. À yakanàà pe ké nuu Kalisɛdɔni-gwɛ̀ɛ̀a. À yisɛnàà pe ké nuu Yemelodi-gwɛ̀ɛ̀a. ²⁰ À solunàà pe ké nuu Sadonisi-gwɛ̀ɛ̀a. À saadonàà pe ké nuu Salidɔni-gwɛ̀ɛ̀a. À saapiilɛnàà pe ké nuu Kilozoli-gwɛ̀ɛ̀a. À saakanàà pe ké nuu Belili-gwɛ̀ɛ̀a. À sɔisɛnàà pe ké nuu Topazi-gwɛ̀ɛ̀a. À buunàà pe ké nuu Kilizopa-gwɛ̀ɛ̀a. À buu-ni wɛ́ɛ́-donàà pe ké nuu Yasɛnte-gwɛ̀ɛ̀a, le à buu-ni-wɛ́ɛ́-piilɛnàà pe’ nuu Amɛtite-gwɛ̀ɛ̀a le. ²¹ Pɛ́ɛ lé-kòng buu-ni-wɛ́ɛ́-piilɛ láà é nùù zɔ̀lɔ̀wɛ́ɛ́ wùndɔ̀yóoá buu-ni-wɛ́ɛ́-piilɛ’ gá le. Kóng do pe zɔ̀lɔ̀wɛ́ɛ́ ké nuu do fíole. Pɛ́ɛ láà à zué-zàà-gbùlù kpáa’ nuu bhi, sánng lesósó’ nuu maayèa à lé gbalangle, le à yáán’ nuu bhɔà ye lùàleng pɛ́ɛ́n’ mɛ̂ɛ yánwɛ́ɛ́- lee ye à zele láà à nɛ̀ le. ²² Kɛ́ mɔ́ɔ́ Aatana-kwìì-le ye pɛ́ɛ láà à yáànbhà, atoosiwo Aatana Gwilinɛ’ à kwìì à bhà-wùn àa bhe láà, à lekini ni ebhà Bháánɛ́ àngle wó Aatana-kwììa bhi le. ²³ È gò’ àle gi, pɛ́ɛ láà à bhàwùn àa yáán ni mɛ̂ɛ bhà, ke wò mɔ̀ng maa à tà, atoosiwo Aatana lekini zán’ mɔ̀ng maa à tà, le àbhà Bháánɛ́ láà é ye làngbha nɛ̀ bhi le. ²⁴ Eúyáán tà-mɛ̀ɛ̀bò ké táásíà pɛ́ɛ láà à zán lé, le sɛ́ɛ́ tà-gwìlìnɛbò- lo nàa woà mɛ̂ɛnɛ̀ kɛ̀ɛ̀i-pɔ̀ɔ̀nbòa bhi le. ²⁵ Tong’ é pɛ́ɛ zì láà, wàa létaii yáánpa gbonggbongle, atoosiwo gbɛi àa yaaii bhi. ²⁶ Eùu tó páipái ké lóà nà woà pɔɔn tɔ́yèbò ni woà pɔɔn bhɛɛyèbòa bhi. ²⁷ Kɛ́ bian-pɔ̀ɔ̀n-le kekekèke àa daaii pɛ́ɛ láà à yáànbhà. Wún bhúlúbhùlù kɛɛ-mɛ̀ɛ̀ ni bele pe-mɛ̀ɛ̀-nù ke àa zí waaii bhi. Mɛ̂ɛbò’ àng tɔ́- tóà Bháánɛ́-à sɛ́ikwɛ́ kélé’ é la-mɛ̀ɛ̀bò tɔ́-sɛ̀ikwɛ́á láà à gi, àngle lengdo’ daaà bhi le.

¹ É go’ bhi, le guan’ mɛ̂ɛ- à mì’ ke sii’ àa yɛn è daa mɛ̂ɛ gi láà, Aatana-à kɩ́ɩ́la’ zí à gie’ n nɛ̀ le. Guan láà à tà-lèè zán ké nuu bhɔà ye kánnggwɛɛ-yí-gulu zán nɛ̀. Á wun ké nuu góà Aatana ni àbhà Bháánɛ́-à mɛ̂ɛnɛ̀ kɛ̀ɛ̀ à tà-gbòlò wala, le é nuu gieà Aatana-à pɛ́ɛ láà à zué-zàà finibhà le. ² Sii’ àa yɛn à dàà mɛ̂ɛ gi-yìlì ké nuu tayèa à kpúng pé zanó piilɛyèa. Yílí láà e nuu bhaà mɛ̂ɛ tó páipáiá, le è à wo kwɛi gɛnyààn buu-ni-wɛ́ɛ́-piilɛá kwee do bhà le. Ale kwɛ́’ nuu lùu tó gi-mɛ̀ɛ̀bòà booá le. ³ Aatana-à lángga- mɛ̂ɛ kun wún’ gi, àle ke àa kɛɛii bhi koo. Aatana ni àbhà Bháánɛ́-à mɛ̂ɛnɛ̀ kɛ̀ɛ̀ à tà-gbòlò ké tóà gbaanyèa bhi. Abhà gùábò- yáánpáà à leng wɛí-lèè bhà bhi’ wo, le wò à lɔ̀ɔ̀kɛɛ, ke à tɔ́ bɛɛn ké zɛyèa àng kpòng lé le. ⁵ Gbɛi àa yaaii bhi gbonggbongle. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, àng bhàwùn àa tóii làngbha ni yáán zán bhà, atoosiwo Aatana Gwilinɛ lekini’ mɔ̀ng maaà àng tà, le wò mɛ̂ɛnɛ̀ kɛɛ kwɛi kwɛi kwɛi kweetó kwèètóá, le è to àng pe tó-kɔ̀ɔ̀a le. ⁶ É go’ bhi, le Aatana-à kɩ́ɩ́la láà é zí wɩɩ’ n nɛ̀ ye: Wʋʋbò láà, mai lekinilèkini’ à tóá le. Atoosiwo Aatana Gwilinɛ’ è e zʋʋ pé-wùnbò daa e wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀bò gwílé láà, àle ebhà kɩ́ɩ́la bɔyèa i nɛ̀ é le. Sée é à bɔ̀- kwɛi, ke leekpɔ̀ɔ̀tili gi-wùnbò’ à kɛɛ-wùn’ bhe dɛ́ɛdɛ́ɛnɛ́ é à gá láà, è nù àle tàpóló ebhà gùábò nɛ̀ le. ⁷ Aatana-à kɩ́ɩ́la’ bo’ à peá kwɛi, le Yesu lekini wʋʋ’ daa’ n tóló gi ye: Kà ka yáán tó bhi. Má bhia dɛ́ɛdɛ́ɛnɛ́ é à gá. A-wùn gi, leekpɔ̀ɔ̀tili gi-wùnbò’ sɛ́ikwɛ́ é à gi láà, mɛ̂ɛ’ yóó à gó i tóló gi, i-mɛ̀ɛ̀ pe ké sɛ̀a. ⁸ Nle Záàn nle án wúnbò láà à tó ma’, le n yáin’ daa’ à gá le. Án bo’ wʋʋ láà à maá, ke má wúnbò láà à-lèè ye kwɛi, án ló’ wo’ Aatana-à kɩ́ɩ́la’ é à tàpolo’ n nɛ̀ láà à nɛ̀ sáalé, le án bhuola’ à zué le. ⁹ Kɛ́ le é wɩɩ’ n nɛ̀ ye: Miá à kɛɛ kwɛi. Í zinná i kpóng gi Aatana lengdo’ à nɛ̀ le. Atoosiwo àbhà nuaɔ́ɔnmii bhɛ́iwɛ́ɛ́’ nleá le. Ka ni n laànɛ́bò’ wó Aatana wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀a, ni mɛ̂ɛ páipái’ wò wún ma wʋʋ’ é sɛ́ikwɛ́ é à gi à tà láà, pɔngdo’ ko ni kanù-le tóá le. ¹⁰ É go’ àle gi, Aatana-à kɩ́ɩ́la láà e zí wɩɩ’ n nɛ̀ ye: Aatana’ leekpɔ̀ɔ̀tili gi-wùnbò’ pe’, é bɛɛnzɛyèa sɛ́ikwɛ́ kélé’ à gi é, miá à léta, ke délé òo kpɔ́ à lé. Atoosiwo à gi-wùnbò kɛɛ bha’ bhɔ kúlúá. ¹¹ A-wùn gi, mɛ̂ɛ ye’ é wúnyóo kɛɛii, è e bháa dɔ ebhà wúnyóo kɛɛyè bhà, ke wún bhúlúbhùlù kɛɛ-mɛ̀ɛ̀ lekini- zí e bháa dɔ ebhà wún bhúlúbhùlù kɛɛyè bhà. È gò’ bhi, ke mɛ̂ɛ ye’ é wúnsɛ̀ kɛɛii, è e bháa dɔ wúnsɛ̀ kɛɛyè bhà, ke kààn wúnyóo bhà-mɛ̀ɛ̀ leng-zí e bháa dɔ, ke bɔ́n- nù gó lekini’ wo à bhà fɩ́fɩ́lé le. ¹² É nuu à peà kwɛi, le Yesu lekini wʋʋ’ daa ke wo’ n tóló gi ye: Kà ka yáán tó bhi. Má bhia dɛ́ɛdɛ́ɛnɛ́ é à gá. Kɛ́ an nuà téei, mɛnó’ wo pe wún’ kɛɛ’, à yóó gi daa-pɔ̀ɔ̀n ké tóà n tà, le an mɛnó ni pe dɔ̀lèè kpɔ à kpɔ́ lià le. ¹³ Nle án Alifa-a, le án Omega-a le. Nle án lélé, le án zía le. Nle án wúnnó zigó-mɛ̀ɛ̀a, le án zí à tó léyaa-mɛ̀ɛ̀a le. ¹⁴ Mɛ̂ɛ’ wò woà gbààbò bhíà, ke àng pe ké sɛ̀a. Atoosiwo wo sii’ àa yɛn à dàà mɛ̂ɛ gi-yìlì-wɛ́ɛ́ bhɛlɛà, le wò gie Aatana-à pɛ́ɛ zì-tòng láà à lé, le wò daa pɛ́ɛ yáànbhà le. ¹⁵ Kɛ́ gbɛ́ɛn bhààmɛ̀ɛ̀bò oo, ni zʋ́ʋ́nɛ̀ kɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò oo, ni zùàkɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò oo, ni bhaamɛ̀ɛ̀ zɛ-mɛ̀ɛ̀bò oo, ni yo gba-mɛ̀ɛ̀bò oo, ni mɛ̂ɛ páipái’ bele pe lɔ̀ɔ̀- àng kɛɛ, ke wò táási à-zàà tà láà, àngle kekekèke àa daaii pɛ́ɛ láà à yáànbhà. ¹⁶ Nle Yesu nle án nbhà kɩ́ɩ́la bɔyèa, ke è wúnbò láà à tó-nàà kpɔ́ legilizi-bò ka nɛ̀ le. Davi ginɛ́’ wò à lee Davi dunng láà, àle n gá le. Nle do láà nle án zí géluu’ è bhi lɛwɔɔlé láà à gá le. ¹⁷ Máà n tóló dɔ ke wo, ke Gwilinɛ-à lê ni Waa Zaazaa ké à peii wo: Gwilinɛ Kpáa, bhè nu. Mɛ̂ɛ’ è wʋʋ láà à maà, à-mɛ̀ɛ̀ leng- à lékún, ke è à pe ye: Gwilinɛ Kpáa, bhè nu. Yí mi lɔ̀ɔ̀’ mɛ̂ɛ’ à bhà, è nu. Mɛ̂ɛ’ é à pé, ke è sii’ àa yɛn à dàà mɛ̂ɛ gi-yì mi, è nu à síi. Wo à-mɛ̀ɛ̀ gbaà à gá bhiákábhiáká, yàa à lɔ́ii. ¹⁸ Kɛ́ leekpɔ̀ɔ̀tili-wùnbò’ é sɛ́ikwɛ́ kélé é à gi láà, mɛ̂ɛ páipái’ ka à maà, nle Záàn án à zɛ ka nɛ̀ sii tà ma: mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ’ è e pe bhɛ́i ke dɔà à lé, Aatana- wún’ kpɔ́à à-mɛ̀ɛ̀ tà láà, e à tàkpɔ́à nànibò’ à bɛɛn’ sɛ́ikwɛ́ é à gi láà à gá. ¹⁹ Wʋʋbò’ é sɛ́ikwɛ́ é à gi leekpɔ̀ɔ̀tili-wùn-a láà, mɛ̂ɛ’ è zí à ke káán-à à lé, Aatana ké à-mɛ̀ɛ̀à leekpɔ̀ɔ̀tili-sànmá síà à-mɛ̀ɛ̀ gɔ̀n. Sée sii’ àa yɛn à dàà mɛ̂ɛ gi-yìlì-wɛ́ɛ́, ni yàlèè sɛ̀’ é Aatana-à pɛ́ɛ yáànbhà, ke à-wùn’ bɛɛnzɛyèa sɛ́ikwɛ́ é à gi láà, Aatana- àle síà à-mɛ̀ɛ̀ gɔ̀n le. ²⁰ Mɛ̂ɛ’ é wúnbò láà à tó tò maiá-yè séeá, e wɩɩ ye: Mai’ à gá le. Má bhia dɛ́ɛdɛ́ɛnɛ́ é à gá. Amiina, bhè nu, Gwilinɛ Yesu. ²¹ Gwilinɛ Yesu- dɔ gbáágbààa ke è gɛ̀ilɛ tó kanó páipái ka bhà.