EBƐLƐ

EBƐLƐ

¹ É nuu fɔ́ɔ́lé lii, Aatana ké liangzɛ’ ko bhɛ́mabò nɛ̀ gɛnyààn kpeá, le à liangzɛ̀ àng nɛ̀-kɔ̀ɔ̀’ nuu zí bɛ́ɛ́á le. Sée é nùù liangbò láà à tó gieà e wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀bò’ àng líílé, le wó nuu à zɛà ko bhɛ́mabò láà àng nɛ̀ kwɛi le. ² Kɛ́ kó dɔɔ ye’ wo dɔ̀yáa gá ke lúyáán léyaa bha’ bhɔ tó wo é, Aatana’ wʋʋ kpɔ̀- e gbe’ bhà, le àle’ à léban’ kole ko bhà le. Sée Aatana’ zí lúyáán tó páipái daayè dɔ̀- e gbe do láà àle kɔ̀ɔ̀lé, le é pɔnó páipái yaayèa à gɔ̀n leekpɔ̀ɔ̀tili-sànmáá le. ³ Yáán zán- wolo kɔɔ do’ gi láà, Yesu lekini- zí Aatana-à mɛ̂ɛnɛ̀ zán-á àle-kɔ̀ɔ̀ bhà le. Atoosiwo Aatana’ e lekinilèkini bhɔ̀ɔ̀bhà’ lébhɔyèa kpunglà, àle Yesu-á le. Yesu do láà àle kɔɔ’ zí lúyáán tó páipái bhà, le é kèènii daayèa à bhà e biinlé-wʋ̀ʋ̀a gegetelele le. Yesu do láà àle zí to’ bɔ́n gò bhaamɛ̀ɛ̀bò bhà-sààa le. É bo’ bɔ́n gò bhaamɛ̀ɛ̀bò bhà-sàà góá kwɛi, le é nuu lóà yalái e nɛ Aatana Kpáalàkpàà’ é lɔngwɛ́ɛ́ gi láà à kɔɔ sɛ̀ gi le. ⁴ Aatana gbe láà à dɔ̀lèè ké kpáaá, à lé ké gie à nɛà kɩ́ɩ́labò tó pe tà dɔ́ɔ́n-á. Ale kɛɛ le Aatana’ à gbayèa tɔ́’ gá láà, è gie àng pe tà le. ⁵ E sée kwɛi maiá, Aatana òo à pe ebhà kɩ́ɩ́labò láà àngle ke nɛ̀ do bhe ye: Nbhà nɛ́’ i gá le. Nle án i kpɔ́yèa tenglé le. È gò’ zí àle gi, Aatana òo woo à pe ebhà kɩ́ɩ́labò láà àng ke-wùn gi fɔ́ɔ́lé do bhe ye: Nle án tóà à nɛá, le àle- to nbhà nɛ́á le. ⁶ Kɛ́ Aatana’ àle peii kwɛi dɔ̀ya tée’ gi láà, ke à gbe’ é àbhà nɛ́ mɔɔfɔ́ɔ́á láà, yéè à bɔ’ wo, ke è nu lúyáán tà zé le. É wɩ̀ɩ̀ àle gi ye: A-lèè ké à bhà ke nbhà kɩ́ɩ́labò tó páipái- zinná wo kpóng gi n gbe láà à nɛ̀. ⁷ È gò’ àle gi, Aatana ké zí à pe’ ebhà kɩ́ɩ́labò’ wó àbhà gùábòa láà àng bhà ye: É àng to ye wàà nɛ̀, le e zí àng to ye painɛ̂ɛ nɛ̀ le. ⁸ Kɛ́ à ye’ è zin à gbe-le-wùn bhà láà, Aatana ké à pe’ tàpúúá ye: Aatana, ibhà gwilinɛnɛ̀ gɛɛn ké gbaanyèa kelekelele, le à gò gbóló gi-mɛ̀ɛ̀ àa tóii gbonggbongle le. È gò’ àle gi, ibhà mɛ̂ɛnɛ̀ kɛɛ-kɔ̀ɔ̀ ké dɔɔyèa. ⁹ Atoosiwo wún’ é sɛ̀a, àle lɔ̀ɔ̀- i kɛɛ, le wúnyóo-le sàn- i kɛɛ le. A-wùn gi, Aatana, i nɛ Aatana ké i soloyèa, le é i dɔyèa dɔ̀lèè kpáa’ è gie i mɔ̀ɔ̀kiá tó pe tà à gi, le à yɔ́ɔ́n’ i zúlúyèa le. ¹⁰ È gò’ bhi, à bɛɛn ké zí zɛyèa Aatana-à sɛ́ikwɛ́ gi Yesu-wùn gi wo: Gwilinɛ Kpáa, ile í sɛ́ɛ́ tó kɛángini’ lúyáán zigó téei lii, le í zí lɔngwɛ́ɛ́ kɛɛ’ i kɔɔá le. ¹¹ Pɔɔnbò láà àle tó ké gieà, le ile i to le. À tó ké tóà zìzììbòa ye mɛ̂ɛ bu bhà-wèlè nɛ̀. ¹² Í à tó kɔɔn kɛɛà ye mɛ̂ɛ’ gbàbhuu kɔɔn kɛɛ, le i à bhɛ́i daa ye wélé- bɛ̀lɛ̀’, wò à dɛ́ɛ’ daa láà à nɛ̀ le. Kɛ́ ile í nuu kɔɔ do’ gi lii láà, i tuàn àle-kɔ̀ɔ̀ bhà le. Ibhà sii àa yɛn-ii gbonggbongle. ¹³ È gò’ àle gi, Aatana òo sée à pe ebhà kɩ́ɩ́labò láà àngle ke nɛ̀ do bhe ye: Bhè yalá n kɔɔ sɛ̀ gi zé, ke í tó bhi kwɛi flúúlé, ke án i yáòbò tó tó i gɛin-sàbháá. ¹⁴ È tò’ kwɛi, ke Aatana-à kɩ́ɩ́labò láà wáa àng gá le? Yínaa kólósɛ̀sɛ̀bò’ àng gá, le wò ziàn Aatana-à táá si, le è àng giela é layè yaayèa mɛ̂ɛbò’ ko gɔ̀n leekpɔ̀ɔ̀tili-sànmáá ko tàkún lià le.

¹ È tó’ wo ke Aatana’ liang ye’ zɛ’ ko nɛ̀ dɔ̀yáa gá, é à giè- e gbe Yesu’ à líílé láàá, à-lèè ké à bhà ke mai-wùnbò’ é go’ Aatana pé ke kó à ma’ kwɛi láà, kó naa àle bhà kelekelele, ke kó tó àle-zàà dɔɔyè tà, ke yí òo ko sí le. ² Aatana-à kɩ́ɩ́labò’ nu’ àbhà tɔ́ng’ dɔi fɔ́ɔ́lé láà, mɛnó ké à gànnu’ wo: à-wùn ké nuu kpókpó lenglèngá. Atoosiwo mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ’ àa nuu àle yàkisíà, ɛ́ɛ́n ke àa nuu bhɛɛ yaaà àle bhà, à gi-wùn miniminiyè ké nuu kpɔ́à à-mɛ̀ɛ̀ tà, kɛ́ sée ke wún kpɔ̀ àle-mɛ̀ɛ̀ tà kwɛi-lèè’ nuu à gá le. ³ Sánni Aatana-à kɩ́ɩ́la bhɛ́iwɛ́ɛ́bò-le tó pe wʋʋ gbègóyè gi-wùn- nù kpɔ́ mɛ̂ɛ tà kwɛi la ò, le Aatana gbe leng ye’ àle’ ko la kpáa sínmasìnma é à woyèa dɔ̀yáa gá tò é, le ko àle-wùn dàà’ ko kɔɔ pé, à gi-wùn’ è kpɔ́à ko tà láà, ko là à gɔ̀n-kɔ̀ɔ̀ keeà lɔ àlei le? Sée ke Gwilinɛ Kpáa lekinilèkini’ ko la-wùn-nàà láà à kpɔ’ fɔ́ɔ́lé, le mɛ̂ɛ’ wó à-wùn ma’ à tà láà, àng lekini wó zí à tò maiá-yè sòlòtàsolo’ ko nɛ̀ le. ⁴ Sée wó nuu zí à-wùn-nàà kpɔ́à tée’ gi kwɛi láà, Aatana lekini ké àng wʋʋ tò maiá-lèè gie’ wún súnmagò à bhà-wùnbò ni lábhili-wùnbò ni sɔ́n-wùn suu tóletòlé kɛ̀ɛ̀ àng kɔ̀ɔ̀tà-yèa. È gò’ zí àle gi, Waa Zaazaa- bhɔ̀ɔ̀nɛ̀bò’ bhɔ mɛ̂ɛ nɛ̀ láà, Aatana’ à gùlù- ko tà e zòàyèa tée do láà àle gi le. ⁵ E sée kwɛi maiá, lúyáán dɛ́ɛ’ è tóà leekpɔ̀ɔ̀tili gi, ke ko à-wùn pe ziàn láà, Aatana òo ebhà kɩ́ɩ́labò-le yaa à wunlé. ⁶ Kɛ́ mɛngge ké liangzɛ’, le à bɛɛn’ Aatana-à sɛ́ikwɛ́ gi lɛngge gi wo: Éké Aatana, bhaamɛ̀ɛ̀ yáányè- mɛɛá, le i à-zʋ̀ʋ̀gɔ̀ɔ̀n si le? Bhaamɛ̀ɛ̀ bhɛ́iwɛ́ɛ́ láà è mɛɛá, le i yaa à-wùn-zɔ̀ɔn tà le? ⁷ Í à daanɛ́ ke wo’ ibhà kɩ́ɩ́labò wala, le wó to’ fìláá à bhà bhanɛ́ ke bhà le. Kɛ́ í bhɛɛ kpáa yaa’ à bhà, le í mɛ̂ɛnɛ̀-fààn yaa’ à wun bhà, ⁸ le í à yaa’ pɔnó páipái wunlé le. Kɛ́ wò à pè’ wo: Aatana ké à kɔɔ gie’ pɔnópɔ̀nó gɔ̀n laá, ke wo wɩɩ wo: Aatana òo pɔnggepɔ̀ngge tó, ke è kwii àle wunlé kpááá à nɛ̀. Kɛ́ sée kóó à kɔɔ giè pɔnópɔ̀nó gɔ̀n-lèè ye dɔkɔ̀ɔ̀ é àle gi líe bhe. ⁹ Sée mɛ̂ɛ’ Aatana’ à daa’ ebhà kɩ́ɩ́labò wala bhanɛ́ ke bhà kwɛi láà, àle Yesu-á le. Kɛ́ sée Aatana’ àle kɛ̀ɛ̀ kwɛi ke è nù gɛ̀ilɛ tó’ wo bhaamɛ̀ɛ̀ tó páipái bhà Yesu nù ke è ga ko-wùn gi-yèa le. Ko zí Yesu do láà àle yeyèa dɔ̀yáa gá, ke fánngwɛ́ɛ́ ké à wun bhà, ke ya tó gwilinɛá, ke Aatana’ bhɛɛ kpáa yaa à bhà, é wɛ̀i-gà’ wo’ kwɛi láà à-wùn gi le. ¹⁰ E sée kwɛi maiá, pɔnó páipái’ go’ Aatana’ à kwenglé, ke à tó’ zí bhe àleà bhe gi láà, à-lèè ké nuu à bhà ke àle- zí wɩ́ɩ́ à bhà, ke Yesu- wɛ̀ilèè ye’ wo kwɛi, ke è nù tó àbhà tò mɛ̂ɛ la-gwìlìnɛá-yè láà à wun bàn péng-kɔ̀ɔ̀a le. Sée Aatana’ zí àle tó kɛ̀ɛ̀ kwɛi, ke è dɔ̀lèè nuà ebhà náò’ àng nɛ̀ ke wò mɛ̂ɛnɛ̀ kɛ̂ɛ e pé láà, àng kpe- nù tó’ wo kpáaá yèèèle Yesu- la-zàà’ go àng gá láà à tà le. ¹¹ Sée Yesu- mɛ̂ɛbò’ àng yaa Aatana-à yaa gi kwɛi láà, àle ninà àng gá àng tó nɛ’ Aatana-á do le. Ale kɛɛ le Yesu àa yɛ́ɛ kɛɛ àng lèè e laànɛ́-wùn-a le. ¹² É à pè- àle gi, le à bɛɛn’ sɛ́ikwɛ́ gi wo: N nɛ Aatana, án i-wùn peà n laànɛ́bò nɛ̀, le an i si táán gi bànkétà gi le. ¹³ É go’ bhi, le é wɩɩ’ ye: N kpɔ́yè ké tóà Aatana lé. Le é go’ bhi, le é à pe ke wo’ zí ye: Aatana’ náò’ àng nuyèa n nɛ̀ láà, ko nà àng gá kole kó é. ¹⁴ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, wò mɛ̂ɛ’ àng lee náò, ke wó bhaamɛ̀ɛ̀ yáányèa láà, Yesu lekini’ tò- àngle-wùn gi bhaamɛ̀ɛ̀ yáányèa ye àng nɛ̀ le. Kɛ́ é tò- bhaamɛ̀ɛ̀a kwɛi, ke è nù ga’ wo, ke à gayè láà è à kɔɔ gie gɔɔ̀yóo’ ga bhɛɛ’ à kwenglé láà à gɔ̀n le. ¹⁵ Mɛ̂ɛ’ kó nuu sùò ga gɔ̀n-yèà nuaá, ke wòlò à gɔ̀n-kɔ̀ɔ̀ àa nuu ko yàan láà, é nù- zí kole ko káán-i à gɔ̀n bhɛɛlé à kɔɔ giè gɔɔ̀yóo gɔ̀n-yè láà à gá kwɛi le. ¹⁶ Atoosiwo é nu’ wo’ láà, òo nu Aatana-à kɩ́ɩ́labò-le tàkún-i. Kɛ́ é nù- Ablam ginɛ́bò kole ko tàkún-i le. Ale gbègó-lèè àa bhe. ¹⁷ A-wùn gi, à-lèè ké nuu à bhà ke è tó bhaamɛ̀ɛ̀a ye e laànɛ́bò ko nɛ̀ kɔɔtókɔ̀ɔ̀tó gi, é kɛ̂ɛ kwɛi ke è nù tó koà yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ kpáèa. Sée à-lèè ké nuu à bhà zí ke è tó mɛ̂ɛ’ bhaamɛ̀ɛ̀bò wɛ̀i- à kɛɛ àleá, è gò’ bhi ke è tó kpɔ̀ɔ̀lé-mɛ̀ɛ̀’ gá Aatana zué le. È tóà kwɛi’ wo, le è mɔɔ bɔ́n góá bhaamɛ̀ɛ̀bò bhà le. ¹⁸ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, gɔɔ̀yóo’ Yesu gidan’ wo’, ke é wɛ̀ilèè ye’, kɛ́ ke à sɛ̀’ go’ à gi láà, mɛ̂ɛ yemò’ gɔɔ̀yóo’ àng gidan-ii dɔkɔ̀ɔ̀ é à gi, Yesu ké mɔɔà à bhà ke è zí àng lekini tàkún.

¹ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, n laànɛ́bò’ ká yaa Aatana-à yaa gi, ke é kanó ka leeyèa ke ká dɔ̀lèè ye à pé lɔngwɛ́ɛ́ gi láà, án wɩɩ ma: Aatana’ Yesu’ bɔ’ ebhà táá-mɛ̀ɛ̀a lúyáán tà zé, le é zí à yaa’ koà yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ kpáèa kpɔ̀ à lé-zàà tà le. A-wùn gi, àle-mii’ ko kpɔ́yè’ à lé, ke ko biin- zí à pe kwɛi tàpúúá mɛnó zué láà, à-lèè ké à bhà ke ká ka yáán tó àle bhà le. ² Atoosiwo Yesu- kpɔ̀ɔ̀lé-mɛ̀ɛ̀’ gá, le Aatana’ à bɔ’ wún’ gi láà, é à tó kɛɛ’ le. Moizi leng’ nùù zí Aatana kpɔ̀ɔ̀lé-mɛ̀ɛ̀a à-kɔ̀ɔ̀ do láà àle gi Aatana-kwìle-mɛ̀ɛ̀bò finibhà kɔɔtókɔ̀ɔ̀tó gi lii le. ³ Kɛ́ mɛ̂ɛ ye’ è kwíi dɔ láà, wò bhɛɛ yàà àle bhà kpáèa, le àle- gie kwíi lekini-le tà le. A-kɔ̀ɔ̀ do láà à gi, à-lèè ké à bhà ke Yesu tɔ́- bhɔ, ke à lé- gie Moizi-le pe tà dɔ́ɔ́n-á pánngle. ⁴ E sée kwɛi maiá, kwíi-le tó páipái dɔ-mɛ̀ɛ̀’ to le. Kɛ́ kwíi tó ni pe dɔ-mɛ̀ɛ̀’ bhe kɔɔ’ gi láà, Aatana leng- zí pɔnó páipái pe daa-mɛ̀ɛ̀a àle-kɔ̀ɔ̀ bhà le. ⁵ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, Moizi-le’ tò- kpɔ̀ɔ̀lé-mɛ̀ɛ̀a Aatana-kwìle-mɛ̀ɛ̀bò finibhà kɔɔtókɔ̀ɔ̀tó gi ye gùá-mii’ é mɛ̂ɛ’ à wɛì, ke à-mɛ̀ɛ̀ kpɔ́yè’ à lé àle nɛ̀, le Aatana’ wʋʋ’ kpɔ’ à bhà láà, é à tó léban’ bhaamɛ̀ɛ̀bò bhà le. ⁶ Kɛ́ Klisi-le’ tò- e nɛ Aatana kpɔ̀ɔ̀lé-mɛ̀ɛ̀a ye nɛ́’ à nɛà kwíi lé-wùn-zʋ̀ʋ̀gɔ̀ɔ̀n- to à bhà, ke à nɛ kpɔ́yè- to à lé láà àle nɛ̀ le. Sée Klisi-à kwíi’ wó à peii láà, àle koá le. Kɛ́ à nuyè’ ko yáán’ à gɔ̀n láà, à-lèè ké à bhà ke ko kpɔ́yè- tó àle lé kelekelele do, ke kó zí ko túlú gi wɩ́ɩ́ ziàn à-wùn lé, ke kó tó nàa kwɛi flúúlé ke à nu bha- bhɔ le. ⁷ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, ká à kɛ̂ɛ sɛ̀a ke Waa Zaazaa’ wʋʋ’ pe’ láà, è tó ka yàànlé. E wɩɩ’ Aatana wʋʋá ye: Tenglele lé, ka n wʋʋ mà’ laá, ⁸ kao gbánngnɛ̀ góà à bhà, ye ka bhɛ́mabò’ gbánngnɛ̀ go’ fɔ́ɔ́lé lii kɔɔ’ gi láà à nɛ̀. ⁹ Atoosiwo wó n gɛɛn gùò- fúà tà tée poo àle gi, ke wò nù n gidan le. Kɛ́ sée án sɔ́n-wùnbò’ kɛɛ’ kwee kuà-yisɛá, wo àle tó ye’. ¹⁰ Án n lààwùn yè- àng pé àle gi, le án à pe’ ma: àng zowɛ́ɛ́- àng ni lesósó’ wo lɛ́ile, le wàa n pe zòà-zààwɛ́ɛ́bò dɔn le. ¹¹ Ale kɛɛ le bhɔlɔ’ waa’ n gi, le án n kaiwo’ ma: mɛ̂ɛ gisaa-lèè’ é n pé láà, àng gɛɛn àa daaii bhi gbonggbongle le. ¹² À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, n laànɛ́bò, ká à kɛ̂ɛ sɛ̀a ke zowɛ́ɛ́ yóo’ àa wɩ́ɩ́ kpɔ̀ Aatana yáányè lé-wùn bhà láà, òo daa mɛngge gwílé ka finibhà, ke è tó à-mɛ̀ɛ̀ kààn Aatana-à zaa bhà-pɔ̀ɔ̀n-a. ¹³ Wánglafila, lee- kpɔɔà ziàn kɔi dolodolo, ká ka ké bháa dɔ’ wo, ke ká tó ka ké zʋʋ gbaan-à kwɛi flúúlé, ke ká dɔɔ bha’ bhà ke wò à lee Aatana-à sɛ́ikwɛ́ gi tenglé láà, è zin à-nàà lé le. Sée ká à kɛ̂ɛ kwɛi lɛ́ile, ke wúnyóo kɛɛ-zòwɛ́ɛ́ òo nù mɛngge wunbílí gisie ka kpe gi, ke à-mɛ̀ɛ̀ òo nù gbánngnɛ̀ gó Aatana wʋʋ bhà. ¹⁴ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, è tò’ ke ko kpɔ́yè- tó Klisi lé kelekelele ye à zigó gi nɛ̀, ke ko gbɔ̀i òo yɛn à-wùn bhà, ke kó tó nàa à gá kwɛi flúúlé ke à léyaalé- bhɔ laá, ke ko kɔɔ ké nu’ tói à kwenglé maiá. ¹⁵ Ale kɛɛ le à bɛɛn’ zɛyèa sɛ́ikwɛ́ gi wo: Ka Aatana wʋʋ mà’ tenglé laá, kao à góà ka tóló gi ye ka bhɛ́mabò’ gbánngnɛ̀ go’ à wʋʋ bhà kɔi lii fúà tà láà à nɛ̀ le. ¹⁶ Kɛ́ wáangle wó Aatana wʋʋ láà à ma’ lii, le wó gbánngnɛ̀ go’ à bhà, ke àa Moizi’ daa’ mɛ̂ɛ’ àng nɛ̀ liélé, ke é go’ nàa àng gá Ezite lùu gi láà àngleá le? ¹⁷ Le Aatana’ zí e lààwùn yè-wáangle pé kwee kuà-yisɛá le? Na mɛ̂ɛbò’ wó wúnyóo kɛɛ’, ke wó ga’ à-wùn gi fúà tà láà ànglele a. ¹⁸ Le Aatana’ e kaiwo’ wo’ ye: wàa daaii mɛ̂ɛ gisaa-lèè’ é e pé à gi láà la ò, é à wò- kwɛi wáangle-wùn gi le? Na é zí à pè- kwɛi mɛ̂ɛ’ wó gbánngnɛ̀ go’ à wʋʋ bhà láà àngle-wùn gi la. Tààn àa nuu kwɛi è? ¹⁹ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, ko à-lèè yè àle bhà ko: mɛ̂ɛbò láà wòo nù daa bhi àng kpɔ́yè òo tó’ wo à wʋʋ lé láà àle-wùn gi le.

¹ Aatana’ tuàn píníwoyèa ko nɛ̀ kɔɔ’ gi ye: kó waaà e yàà-lià, ke kó ko gisaa bhi láà, kwàa súó gɛngdo, ke mɛngge òo nù tó zía ka kpe gi, ke lɩ́ɩ́ òo nù à-mɛ̀ɛ̀ zɛ à-wùn gi. ² Atoosiwo nâa sɛ̀’ é go’ Aatana pé à-wùn gi, ko leng kó à mayèa ye mɛ̂ɛ’ wó nuu fúà tà lii, ke wó à wʋʋ ma’ láà àng nɛ̀. Sée wó wʋʋ’ ma’ láà, òo nù pɔngge yɔɔn àng bhà, òo bhɔ’ wo àng gi mai bhà ke àng kpɔ́yè- tó à lé láà à-wùn gi. ³ Kɛ́ mɛ̂ɛ yemò’ kó kpɔ́yèa à lé, kole kó daaà mɛ̂ɛ gisaa-lèè’ é à-wùn pe’ láà à gi. Atoosiwo Aatana ké à pe’ fɔ́ɔ́lé-mɛ̀ɛ̀bò láà àng-wùn gi maiá ye: Bhɔlɔ ké waa’ n gi, le án n kaiwo’ ma: mɛ̂ɛ gisaa-lèè’ é n pé láà, àng gɛɛn àa daaii bhi gbonggbongle le. Kɛ́ é àle peii kwɛi tée’ gi láà, ke àbhà lúyáán daa-bhààlá tó bo lɔ̀ɔ́’ woo mɔ́ fɔ́ɔ́lé lii. ⁴ È bɛɛnzɛyèa àle-wùn gi Aatana-à sɛ́ikwɛ́ pɛ́ɛ́n ke gi wo: Aatana ké e fɔ̀go’ é bháála’ kɛɛ’ à tó zìpieta à yáángɛɛn saapiilɛnàà-kwèèi le. ⁵ Sée é zí à pe ke wò- dɔ̀ya fɔ̀gó-wùn do láà àle gi ye: àng gɛɛn àa daaii mɛ̂ɛ gisaa-lèè’ é n pé láà à gi gbonggbongle le. ⁶ È tò’ àlei kwɛi, ko à gànnù àle bhà ko: mɛnggoò dàà mɛ̂ɛ gisaa-lèè gi-wùn ké bhe le. Kɛ́ mɛ̂ɛ fɔ́ɔ́lé’ wó wʋʋ láà à ma’, àngle kpɔ́yè òo tó à lé, le wòo nù daa bhi le. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, mɛnggoò ké tuàn mɔɔà daaá bhi tenglé-yààn é à gi. ⁷ Ale kɛɛ le Aatana’ lóó bhɛ́i ke kpɔ́yèa à-wùn gi dɛ́ɛwo, le è à lee ye: tenglé le. É zí àle-wʋ̀ʋ̀ gie’ Davi líílé dɔ̀ya, ke fɔ́ɔ́-mɛ̀ɛ̀bò-le pe giè fúà tà lɔ̀ɔ́’ woo mɔ́, le kó gie’ à wʋʋ gbóló gi sáaan lɛ́ɛ. E wɩɩ ye: Ka n wʋʋ mà’ tenglé-le bhà laá, kao gbánngnɛ̀ góà à bhà. ⁸ E sée kwɛi maiá, é woo nù tóà ke Zozue’ lò- ko bhɛ́mabò dɔi àng gisaa-lèè lekini’ gi laá, ke Aatana àa woo mɛ̂ɛ gisaa lóó bhɛ́i ke kpɔ́ii dɔ̀ya, ke à-wʋ̀ʋ̀’ gie Davi biinlé koo. ⁹ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, Aatana ké tuàn bha bhɛ́i ke nuà ebhà mɛ̂ɛbò nɛ̀, ke wò wo gisaa ye à leng’ e fɔ̀go’ kɔɔ’ gi yáángɛɛn saapiilɛnàà-kwèèi lii láà à nɛ̀. ¹⁰ Atoosiwo mɛ̂ɛ’ è daa mɛ̂ɛ gisaa-lèè’ é Aatana pé láà à gi, ke à-mɛ̀ɛ̀- e gisaa’ woii ebhà bháála zìpieta, ye Aatana leng’ e fɔ̀go’ kɔi e pe zìpieta lii láà à nɛ̀ le. ¹¹ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, kwàa à kún kpókpóá, ke kó daa mɛ̂ɛ gisaa-lèè láà à gi, ke mɛngge òo nù e leng bhàwùn sie ko kpe gi gbánngnɛ̀ góyèa, ye mɛ̂ɛ’ wó nuu fɔ́ɔ́lé láà àng nɛ̀, ke òo nù tó à-mɛ̀ɛ̀ kwìì daaá bhi gɛɛn-á. ¹² Atoosiwo Aatana wʋʋ láà, pɔɔn yáányè’ à gá, le sé’ à nɛ̀ le. À léwɩ́ɩ́yè lé ké gie bùàwɛ́ɛ́’ à lé’ piilɛ à lefienɛ́ tà. E waa mɛ̂ɛá, le è mɛ̂ɛ níi gi-wùn ni mɛ̂ɛ zowɛ́ɛ́ pé-wùn tó gòkéigo ye bùàwɛ́ɛ́-mɛ̂ɛ nùɛ̀ go mɛ̂ɛ dɔ bhà kɔɔ’ gi, ke è zin nàa mɛ̂ɛ dɔ gi-yɔ̀ɔ̀n tó bhà láà à nɛ̀ le. Mɛ̂ɛ- wúnbò’ à zìnkélé kɛɛ mɛ̂ɛ zowɛ́ɛ́ pé ziàn, ni wúnbò’ mɛ̂ɛ gwílé láà, àle à sɛ̀ ni à yóo tó gòkéigo le. ¹³ Pɔnggepɔ̀ngge àa mɔɔ tóá bànàkpɔ́ gi Aatana-le gɔ̀n. Wánglafila, lúyáán tà-pɔ̀ɔ̀n tó páipái ké dɔyèa mɔ̀nglé, le wó ye dili lépólóyè nɛ̀ à zué le. Sée Aatana do láà, mɛnó páipái ko lóà ko kɔ́nɔ́ daai àle nɛ̀ le. ¹⁴ Le àle’ kwɛi, ko kpɔ́yè’ mɛ̂ɛ’ à lé, ke ko ziàn à-wùn pe tàpúúá bhaamɛ̀ɛ̀bò zué láà, kwàa àle-wùn kún kpókpóá do le. Atoosiwo ko kpɔ̀ à lé-mɛ̀ɛ̀ láà, àle Aatana gbe Yesu’ é gie’ e gɛɛn-á lɔngwɛ́ɛ́ gi-lèèbò tó gi, ke é waa’ Aatana leng zué láà à gá le. Ale koà yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ kpáalàkpààa Aatana zué bhi le. ¹⁵ Kɛ́ ko pe yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ kpáè láà, àle àa ye mɛ̂ɛ yemò’ nuu fɔ́ɔ́lé láà àngle nɛ̀. Atoosiwo mɛ̂ɛ gidan-wùnbò ké zin’ zí à lekini bhà wúnnówùnnó gi ye ko nɛ̀, kɛ́ àle tó gi, àle òo nù wúnyóo kɛɛ gbonggbongle. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, sé àa ko nɛ̀ wún ye’ gi láà, ko wɛ̀i ké mɔɔ à kɛɛá, ke è ko tàkún à-wùn gi. ¹⁶ Le àle’ kwɛi, kwàa sɔ́n Aatana-à gwilinɛnɛ̀-gbòlò maabhà, ke ko kpɔ́yè ké à lé ko: gɛ̀ilɛ tò mɛ̂ɛ bhà-lèè- bhi’ wo le. È tò’ kwɛi, Aatana ké ko bhàwùn tóà, le è gɛ̀ilɛ to ko bhà, le è ko tàkun bha sɛ̀ bhà le.

¹ Mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ’ bhaamɛ̀ɛ̀bò- à si wo kpe gi, ke wò à yaa yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ kpáèa láà, wò à yàà kwɛi, ke è nù daa’ wo Aatana ni bhaamɛ̀ɛ̀bò wo finibhà le. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, sáàpɔɔnbò’ bhaamɛ̀ɛ̀bò- à nu woà wúnyóo wùn gi, ni Aatana lɔ̀ɔ̀kɛ̀ɛ̀a-pɔ̀ɔ̀n bhɛ́ibò’ wò zí à nu láà, yíkpáá mɛ̀ɛ̀ kpáè- àle kɔ́nɔ́wo Aatana nɛ̀ le. ² Kɛ́ sée sé àa tó’ wo zí yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ kpáè nɛ̀ wún bɛ́ɛ́-lèè tó gi láà, àle kɛɛ le è mɔɔ mɛ̂ɛ’ wàa wún dɔn ni gò zaa gi-mɛ̀ɛ̀bò gaaá wɛ̀i bhà le. ³ A-wùn gi, sé àa tó’ wo à nɛ̀ láà, è sáà’ go ziàn, à lekini pe ké to à gi. Àa tó é yaayèa mɛ̂ɛ’ àngbhà yaa gi láà àngle lengdoà bɔ́n gò àng bhà-sààa. ⁴ È gò’ zí àle gi, mɛnggemɛ̀ngge àa mɔɔ gbòlòfáan yaaá e wun bhà, ke è e lekini tó yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ kpáèa. Aatana’ mɛ̂ɛ yaa yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ kpáèa ye é Aalon yaa’ kɔi lii láà à nɛ̀ le. ⁵ A-kɔ̀ɔ̀ do láà à gi, Klisi-le òo zí tò yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ kpáèa yè-fààn yaa e lekini wun bhà. Kɛ́ Aatana leng’ à pe’ à nɛ̀ ye: Nbhà nɛ́’ i gá le. Nle án i kpɔ́yèa tenglé le. ⁶ È gò’ àle gi, Aatana ké zí à peyèa ebhà sɛ́ikwɛ́ gi zaa bhɛ́i keá à-wùn gi ye: Í tóà yíkpáá-mɛ̀ɛ̀a kwɛi kwɛi kwɛi Mɛkisedɛki-kɔ̀i, à nààlé àa tóii. ⁷ Sée Yesu do láà é nuu sɛ́ɛ́ tà zé tée’ gi, e bhàiwo’ Aatana zì, le é bhài gi-bhài wo’ e yányíá, ke e gbóoó daaii le. Atoosiwo à gàn ké nuu à yàan ye: Aatana’ à kwìì à bhà-wùn àa bhe láà, e mɔɔà e laá ga gɔ̀n. Kɛ́ é nuu’ wo’ e wunlé kpááà Aatana nɛ̀ kɔɔtókɔ̀ɔ̀tó gi láà, àle kɛɛ le Aatana’ tóló dɔ’ à wʋʋ bhà le. ⁸ Atoosiwo àle-mii’ é Aatana gbeá láà, e wɩɩ’ à bhà, le é daa’ wɛ̀ilèè gó-kàlàng lé, ke è nù dɔn e wunlé kpááá e nɛ nɛ̀ kɔɔtókɔ̀ɔ̀tó gi le. ⁹ A-wùn gi, é bo’ e wunlé kpàà e nɛ Aatana nɛ̀-yè láà à wun ban-á péng kwɛi, le Aatana’ à to’ mɛ̂ɛ páipái’ wò wún ma à tà láà àng tó là à bhà-yì’ àa bhéi à wun bhɔléá le. ¹⁰ Ale kɛɛ le Aatana’ zí à yaa’ yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ kpáèa ye Mɛkisedɛki nɛ̀ le. ¹¹ Wúnbò’ à pe-wùn’ ko bhà wún láà à-wùn gi, à bhɛɛlé ké dɔ́ɔ́n-á. Kɛ́ wún gima gii- waa’ wo ka tà, le à tàpòlò ka nɛ̀-lèè àa sɛ̀a le. ¹² Sée ka dàà Aatana-à zaa tà lɔ̀ɔ́’ mɔ́. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, à-lèè ké woo à bhà ke kale ká woo tó ka bhámò dɔɔ-mɛ̀ɛ̀’ gá le. Kɛ́ ka pe àa kwɛi. Atoosiwo wún zigò à tà-wùnnɛ́bò’ wò à gie bhaamɛ̀ɛ̀bò nɛ̀, ke wa daa Aatana-à zaa tà dɛ́ɛá láà, ka bhàwùn ké tuàn à bhà ke wò ka dɔɔ dɛ́ɛ wo àleá le. Ka ye nɔ́ɔ́nɛ́bò’ àng bhàwùn’ tuàn àng laa yɔ́nyí bhà àngle nɛ̀ le. Káá mɔɔ pɔɔn gbúangbùàn bhɛlɛá. ¹³ Sée mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ’ à bhàwùn’ tuàn wʋʋ ye’ é ye yɔ́nyí nɛ̀ láà àle bhà, ke nɔ́ɔ́nɛ́’ tuàn àle-mɛ̀ɛ̀a Aatana-à zaa tà, ke à wʋʋ kpókpó ye’ è àbhà zaa dɔɔyè gie mɛ̂ɛ nɛ̀ láà, à-mɛ̀ɛ̀ òo àle gidɔn bhe. ¹⁴ Kɛ́ mɛ̂ɛ’ wa tó mɛ̂ɛkpáòa Aatana-à zaa tà, ke àng zowɛ́ɛ́- wúnsɛ̀ ni wúnyóo gòkéigóyè gidɔn, Aatana wʋʋ ye’ é ye lígó gbúangbùàn nɛ̀ láà, è àngle peá le.

¹ È tò’ kwɛi, ke Klisi-wùn zigò à tà-wùnbò’ wó ko dɔɔ’ à gá fɔ́ɔ́lé láà, kwàa gie àle tà, ke kó ló liélé, ke kó zin wúndɔnnɛ̀’ é mɛ̂ɛkpáò peá Aatana-à zaa tà láà àle bhà le. À zìgò à tà-wùn yemò’ é ye kwíi-kpùlù káányè nɛ̀ láà, kwáá tuàn àle zi dɛ́ɛ ke góà koo. Atoosiwo káé woo bo àle tó maá. Ale ye: à-lèè ké à bhà ke mɛ̂ɛ- mɛ̂ɛ kɔɔ gó mɛ̂ɛ kɛɛ-wùn páipái’ à tɔnɔ àa bhe Aatana zué láà à tó lé, ke mɛ̂ɛ kpɔ́yè- tó Aatana lengdo’ à lé le. ² È gò’ bhi, wò bhaamɛ̀ɛ̀ dàà Aatana pe gi-zùlù wo-kɔ̀ɔ̀bò zíà’ pe ziàn láà, ká àle dɔn. È gò’ àle gi, à ye’ è zin kɔɔ dɔ̀ mɛ̂ɛ tà-wùn bhà oo, ni à ye’ è zin ga-mɛ̀ɛ̀bò zana-wùn bhà oo, ni à ye’ è zin Aatana yéè wún’ kpɔ́ bhaamɛ̀ɛ̀bò tà leekpɔ̀ɔ̀tili gi, ke à nààlé àa tóii bhe láà à-wùn bhà, káé woo zí àle tó ma. ³ A-wùn gi, kwàa ló’ wo ko liélé do le. Sée Aatana- wɩ̀ɩ̀’ à bhà laá, ko àle woà le. ⁴ Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: mɛ̂ɛ’ wa káán Aatana bhà, ke wa zaa tó láà, àngle pe- tóà lɔ àlei, sée ke Aatana’ woo bo mɔ̀ng maaá àng tà fɔ́ɔ́lé le? Eiè dɔ̀ àng tà, ke wò sɛí, ke wò daa dɛ́ɛ wo gò wo sɔng gi-zàà tà-yè-le sɛ́lɛ́ àa bhe kɔɔkekɔ̀ɔ̀ke gi koo. Atoosiwo ko gbàa-pɔ̀ɔ̀n sɛ̀’ é go’ lɔngwɛ́ɛ́ gi Aatana pé láà, wa woo à lígaa, le wa woo zí wo dɔ̀lèè ye Waa Zaazaa bhà le. Wa woo Aatana wʋʋ láà à lekini lígaa, le wa woo zí à tò nɛ́ɛ́nɛ̀ɛ̀a-yè tùlé ye le. È gò’ àle gi, Aatana- mɛ̂ɛnɛ̀’ kɛɛà ebhà kpókpónɛ̀ bhà leekpɔ̀ɔ̀tili gi láà, wa woo zí à leng lí ye. Kɛ́ le wa káán Aatana bhà, le wa àbhà zaa tó lɛ́ɛ. Sée wò à kɛ̀ɛ̀’ kwɛi, ke ya tó ye wó Aatana gbe gbaan’ wo’ yílí bhà pɔ́ngtiá lii láà, àng lekini wò zí wo pe’ woii à gɔ̀n, le wó à kpɔ́ii yáán lé sóósí nɛ̀ kwɛi lɛ́ɛ. ⁷ À lébhà ké ye mɛ̂ɛ- sìnmawɛ́ɛ́ ta bʋʋ’ gi ziàn láà à nɛ̀. Ea- bàn’ à bhà wɛ̀ɛ̀ɛ̀nle, ke ta-pɔ̀ɔ̀n- goo sɛ̀a, ke à tɔnɔ- tó bʋʋ kpɔ́-mɛ̀ɛ̀ bhà laá, mɛ̂ɛ- à gànnù àle bhà wo: Aatana-à lúbha ké bʋʋ láà à kúnyèa le. ⁸ Kɛ́ lùùlɛɛ-vòò ni bɩ̂ɩ yóo lesósó- gbìn’ bʋʋ láà à tà laá, mɛ̂ɛ ké zí à gànnu à bhà wo: sɛ́ɛ́’ boi bhi láà, àa sɛ̀a. A-wùn gi, à gi àa mɔ́ ke lángga’ lee láà à kún, ke wa pai daa à gá. ⁹ N dɔ́mabò, máà à zɛ kwɛi kɔɔ óó kɔɔ’ gi laá, ko kpɔ́yè ké à lé ka-wùn gi ko: zaawɛ́ɛ́ sɛ̀’ é mɛ̂ɛ la-zààwɛ́ɛ́á láà, kale ká à tà. ¹⁰ Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: Aatana àa mɛnggeà mai-wùn tó beleá. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, ka wúnsɛ̀sɛ̀bò’ kɛɛ ziàn à lɔ̀ɔ̀ bhà láà, à zʋʋ àa góii à ke-wùn-a. Atoosiwo ká zin’ à kɛɛà kɔɔ do’ gi lii, ka tuàn à kɛɛà àle-kɔ̀ɔ̀ bhà tenglé-yààn é à gi à pe gi-mɛ̀ɛ̀bò légièwoyèa le. ¹¹ Kɛ́ Aatana zòàwùn kɛɛ-pài’ é ka tà láà, e ko pé ye: ká kɔi dolodolo láà, àle- tó kanó ka tà kwɛi flúúlé, ke ká waa nàa à léyaalé, ke yáán tò leekpɔ̀ɔ̀tili-sànma gɔ̀n-yè láà e ka zʋʋ kúnyèa kɔɔtókɔ̀ɔ̀tó gi le. ¹² À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, ka yáin òo gaà. Wánglafila, mɛ̂ɛbò’ àng kpɔ́yè’ to’ Aatana lé lii, ke àng zʋʋ’ to’ à nɛ̀ zí kelekelele láà, ka leng ká ka pe táá-gɛ̀ɛ̀n sí àngle pe bhà le. Atoosiwo Aatana’ leekpɔ̀ɔ̀tili-sànma’ à nu-wùn píníwoyèa láà, mɛ̂ɛ’ wò taa ye àng nɛ̀, àngle wò à ye le. ¹³ Sée Ablam-le, Aatana’ píníwò- à nɛ̀ e kaiwoyè’ gá le. Kɛ́ è tó’ wo ke Aatana-le légiètà àa bhe láà, àle kɛɛ le é kai láà à wo’ e leng tɔ́ tà, ¹⁴ le é à pe’ ye: Án à zɛ i nɛ̀ sii tà ma: án i kɔɔ kpɔ́à lúbhàa, le an i ginɛ́bò pa le. ¹⁵ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, Ablam ké e zowɛ́ɛ́ saa’ flúúlé, le Aatana’ píní’ wo’ à nɛ̀ láà, à gi-wùn sɛ̀’ nuu kɛɛà à nɛ̀ le. ¹⁶ Kɛ́ bhaamɛ̀ɛ̀bò-le wò wo pe kai’ wo ziàn láà, wò à wò mɛ̂ɛ’ é fìláá àng bhà àle tɔ́ tà le. Wò kai’ wo kwɛi láà, àle wún gbègó tó yɛn àng finibhà le. ¹⁷ Aatana leng’ zí kaiwò- àle gi, é kɛ̂ɛ kwɛi ke é píníwo’ mɛ̂ɛbò’ àng nɛ̀ láà, wò nù à gànnu à bhà kpangkpangle wo: é wún’ píníwo’ láà, à gò à bhà-pɔ̀ɔ̀n àa bhe le. ¹⁸ È tò’ kwɛi, ke wʋʋ piilɛ láà à ke gò gbóló gi-lèè àa à bhà àle gi. Sée Aatana àa zí mɔɔii bele peá àle ke-wùn gi. Kɛ́ é àle pè-kwɛi, ke mɛ̂ɛ’ kó daayèa à gbe Yesu song gi láà, ke è ko bháa dɔ lekinilèkini’ wo, ke leekpɔ̀ɔ̀tili-sànma’ é à kɔ́nɔ́woyèa ko nɛ̀, ke kó ko yáán tóii à gɔ̀n láà, ke ko zʋʋ kpɔ́yè- nù tó àle gi kelekelele le. ¹⁹ Sée kó ko yáán tóii pɔɔn’ gɔ̀n láà, e ye pɛɛ́ɛ́ bhúu’ wò à bhɛɛ dɔ yítà-gɔ̀ɔ̀ bhà, ke wò à bili kɔ̀ɔ̀yí wɛ́ɛ́, ke yítà-gɔ̀ɔ̀- dɔlɔ à bhà láà à nɛ̀. A-kɔ̀ɔ̀ do láà à gi, ko zowɛ́ɛ́ lekini ké ye yítà-gɔ̀ɔ̀ nɛ̀, le é kuluyèa koà leekpɔ̀ɔ̀tili-sànma ye-wùn láà à bhà kelekelele, le wún kpókpó kekekèke-wàà àa ko sí le. Atoosiwo ko kpɔ́yè ké zí à lé ko: ko zowɛ́ɛ́’ kuluyèa koà leekpɔ̀ɔ̀tili-sànma bhà bhɛɛ́ɛ́’ gá láà, àle àa káán gbonggbongle. È gò’ àle gi, bhɛɛ́ɛ́ do láà àle zɔ́ɔ́-daa Aatana-à kwíi’ é lɔngwɛ́ɛ́ gi láà à gélé-lèè gikààn-i-gbàà zele, le è sɔɔ à gélé-lèè ye’ é lee kpáa-lèèa, ke è to tia za láà à gi le. ²⁰ E sée kwɛi maiá, Yesu’ sɔ̀ɔ̀ ko nɛ̀ lee láà àle gi ko liélé lii, le é tóyèa koà yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ kpáèa bhi Mɛkisedɛki-kɔ̀i le. È tóà àleá kwɛi kwɛi kwɛi, le è to à pe tó-kɔ̀ɔ̀a le.

¹ Mɛkisedɛki láà, e nuu gwilinɛá pɛ́ɛ’ wò à lee Salɛm láà à wunlé, le é zí nuu Aatana Kpáalàkpàà’ é lɔngwɛ́ɛ́ gi tɛ́nglà láà àbhà yíkpáá-mɛ̀ɛ̀a le. Ablam’ nuu góà gwili bhà tée’ gi, ke à kɔɔ’ bo gieá gwilinɛbò’ é lo’ àng kɛɛi láà àng tó gɔ̀n, Mɛkisedɛki do láà àle lo’ dɔi à gɔ̀n zaá, le é lúbhawo’ à bhà le. ² É bo’, le Ablam’ pɔɔn’ ye’ gwili pé láà, é à tó páipái líya yaa’ buu buu, le é à líya buunààbò to’ à wun-á, le é à nu’ à nɛ̀ le. Mɛkisedɛki-tɔ̀ láà à zía fɔ́ɔ́lé’ é bhe, àle mai-wùn pe-gwìlìnɛá le. È gò’ àle gi, à le do láà àle nuu gwilinɛá Salɛm-pɛ̀ɛ̀ wunlé le. Sée wò à pè’ Salɛm-gwìlìnɛ, ke wo wɩɩ wo: bhaamɛ̀ɛ̀ niidaa-gwìlìnɛ. ³ Mɛngge àa sée Mɛkisedɛki láà à nɛ ni à laa ni à bhɛ́ma do lefienɛ́ ke dɔn. À lengdo láà, wàa zí à kpɔ́-kɔ̀ɔ̀ ni à ga-kɔ̀ɔ̀ ke peyèa sɛ́ikwɛ́ gi lɛnggelɛ̀ngge gi. À lébhà- ye Aatana-à nɛ́’ nɛ̀ le. A-wùn gi, é daa’ yíkpáá-mɛ̀ɛ̀a kɔɔ’ gi liilììlii, è àle gi kwɛi do le. ⁴ Ka leng kà à gaa. Zuifu-bò ko bâa Ablam lekinilèkini-le’ pɔɔn’ ye’ gwili pé, é à tó wun nu’ mɛ̂ɛ’ à nɛ̀ láà la ò, ke àle-mɛ̀ɛ̀ dɔ̀lèè àa kpáa lenglèng-leá è? ⁵ Atoosiwo Aatana’ tɔ́ng’ dɔ’ láà, e à pe’ à gi ye: A-lèè ké à bhà ke Izalae gbe Levi ginɛ́ yemò’ wò tóà yíkpáá-mɛ̀ɛ̀bòa láà, wò pɔnópɔ̀nó wun kún Izalae paánbò gɔ̀n. Sée wò à kɛ̀ɛ̀’ kwɛi, ke wò pɔɔn wun láà à kún-ii wo lekini nɛànɛ́bò’ àng gɔ̀n lɛ́ɛ. Kɛ́ ke wò pɔɔn wun kun mɛ̂ɛbò’ àng gɔ̀n kwɛi láà, àng lekini ké zí Ablam ginɛ́bòa ye àng nɛ̀. ⁶ Kɛ́ Mɛkisedɛki-le àa nuu Levi ginɛ́á, le àle’ pɔɔn wun kun’ Aatana’ nuu píníwoyèa Ablam ye’ à nɛ̀ láà àle gɔ̀n, le é zí lúbhawo’ à bhà le. ⁷ Sée ka leng ká à gànnu ka: mɛ̂ɛ’ è lúbhawo mɛ̂ɛ bhà, ke àle dɔ̀lèè’ kpáaá, le è gie é lúbhawoii mɛ̂ɛ ye’ bhà láà àle tà le. ⁸ Kɛ́ sée wò pɔɔn wun nu yíkpáá-mɛ̀ɛ̀bò’ àng nɛ̀ láà, ga ké àngle tó bhà. Kɛ́ Ablam-le’ e pe pɔɔn wun nu’ Mɛkisedɛki’ à nɛ̀ láà, Aatana-à sɛ́ikwɛ́ ké wɩɩ ye: àle ké yáán lɛ́ile. ⁹ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, Ablam’ pɔɔn’ ye’ gwili pé, é à tó wun nu’ Mɛkisedɛki nɛ̀ tée’ gi láà, ke à ginɛ́ Levi’ à pe ginɛ́bò- pɔɔn wun kun bhaamɛ̀ɛ̀bò gɔ̀n láà, òo bhɔ bhe. Kɛ́ yàani òo bhɔ bhe, àle ni à ginɛ́bò láà wo nuu wo bâa Ablam gwílé Mɛkisedɛki lò dɔi à gɔ̀n zaá téei. È tò’ àlei kwɛi, ke a tó ye: àngle tó’ zí pɔɔn wun go’ Mɛkisedɛki nɛ̀ do lɛ́ɛ. ¹¹ È gò’ àle gi, Aatana’ tɔ́ng’ dɔ’ Izalae-bò nɛ̀ láà, à zi’ nùù gbaanyèa Levi ginɛ́bò tò yíkpáá-mɛ̀ɛ̀a-yè láà àle gi le. Kɛ́ é woo nù tóà ke Levi ginɛ́bò’ wó yíkpáá-mɛ̀ɛ̀a láà, wó nùù bɔ́n gò mɛ̂ɛ bhà fɩ́fɩ́lé-yì’ kpááà maiá laá, ke yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ bhɛ́i’ è tóà ye Mɛkisedɛki nɛ̀, ke àle àa ye Levi ginɛ́ Aalon-le nɛ̀ láà, à nu gɛɛn àa woo tóii bhe. ¹² Sée wó yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ fɔ́ɔ́yèbò góà fàànlé tée’ gi, ke wò mɛ̂ɛ dɛ́dɛɛbò yaa bhi láà, à-lèè ké à bhà ke wò zí yíkpáá-tɔ̀ng fɔ́ɔ́yè láà à lekini gó, ke wò à dɛ́ɛ dɔ. ¹³ E sée kwɛi maiá, wò koà Gwilinɛ Kpáa’ é Yesu-á láà àle-wùn daa gaa gi, le wò à kpɔ̀ɔ̀bhàkpɔ Mɛkisedɛki-wùn-a kwɛi le. Atoosiwo Yesu leng ké nuu góà Izalae-kwììlé-yɛ̀ɛ̀ bhɛ́i ke gi, ke àle-kwìì láà à ginɛ́ ke òo woo tó yíkpáá-mɛ̀ɛ̀a Aatana-à gwɛgóló lé fɔ́ɔ́lé lii do bhe. ¹⁴ Pɔɔn- àle kɛɛ kwɛi, àle ye: koà Gwilinɛ Kpáa láà à gò Zuda-kwìle-wùn ké mɛnómɛ̀nó yàànlé. Ale àa bànàkpɔ́-wùn-le keá. Sée Moizi òo yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ ke gò kwíle bhi-le-wùn pe lii Aatana-à tɔ́ng-sɛ̀ikwɛ́ gi. ¹⁵ Kɛ́ wún’ è à tó tàpóló ke woà zí ko nɛ̀ kpangkpangle, àle yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ bhɛ́i ke yàà Mɛkisedɛki-kɔ̀i-wùn-a le. ¹⁶ Bhaamɛ̀ɛ̀ bhɛ́ibò-le ke wòo àle yaa yíkpáá-mɛ̀ɛ̀a wo leng pe wúlubòa. Kɛ́ sii’ àa yɛn é nuu’ wo’ à gi láà, é dɔ̀- àle gi, le é to’ yíkpáá-mɛ̀ɛ̀a le. ¹⁷ E sée kwɛi maiá, Aatana-à sɛ́ikwɛ́ ké à peyèa tàpúúá à-wùn gi ye: Í tóà yíkpáá-mɛ̀ɛ̀a kwɛi kwɛi kwɛi Mɛkisedɛki-kɔ̀i, à nààlé àa tóii. ¹⁸ À bɛɛn’ zɛyè’ gá kwɛi láà, àle tóyèa wúlu fɔ́ɔ́yè gó-kɔ̀ɔ̀a le. Atoosiwo sé àa nuu àle nɛ̀, le à tɔnɔ àa nuu bhe koo le. ¹⁹ Pɔɔn-àle kɛɛ kwɛi, àle ye: Moizi-à tɔ́ng-le òo nù Aatana zòàwùn kɛɛyè ke wun ban péng. Kɛ́ wúlu dɛ́ɛ’ é fìláá Moizi-à tɔ́ng-le bhà, àle a daa mɔ̀nglé tò le. Ko zʋʋ- àle gi dɔ̀yáa gá, le gɛ̀ilɛ àa àle bhà, le kó yɔ́n-ii Aatana gi za le. ²⁰ È gò’ àle gi, Aatana òo e kaiwo yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ yemò’ nuu fɔ́ɔ́lé láà àngle-wùn gi. ²¹ Kɛ́ é Yesu’ yaa’ yíkpáá-mɛ̀ɛ̀a dɔ̀ya láà, é e kaiwò- àle nɛ̀ le. Atoosiwo e à pe’ ebhà sɛ́ikwɛ́ gi ye: Nle Gwilinɛ Kpáa án kaiwoyèa. Sée máá góii n wʋʋ tà. Án wɩɩ ma: í tóà yíkpáá-mɛ̀ɛ̀a kwɛi kwɛi kwɛi, le à nààlé àa tó le. ²² À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, sɛ̀lúnɛ̀ dɛ́ɛ’ é daayèa Aatana ni bhaamɛ̀ɛ̀bò ko finibhà, ke é sɛ̀a ke à lé- gie à zììyè tà láà, Yesu’ nù- tói àle zigbààngiá le. ²³ È gò’ zí àle gi, yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ fɔ́ɔ́yèbò láà àngle ké nuu kpeá, atoosiwo wo nuu gaà ziàn, le wàa nuu mɔɔà lóá nà woà yí kpááyè láà à gá liélé le. ²⁴ Kɛ́ Yesu-le ké bhe lɛ́ile, àa ga gbonggbongle. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, à bhàwùn àa à bhà ke è e pe yí kpááyè láà à tu tó mɛngge bhɛ́i ke gɔ̀n. ²⁵ A-wùn gi, sé ké à nɛ̀, ke mɛ̂ɛ’ wò daa à zía ke wò yɔn Aatana gi láà, è àng la kɔɔtókɔ̀ɔ̀tó gi, ke è à wun ban péele. Atoosiwo àle àa ga gbonggbongle, le é yaayèa àng lébhàiwo-yàà gi lɛ́ile le. ²⁶ È tò’ àlei kwɛi, ke ko bhàwùn’ nuu yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ kpáa leng’ bhà láà, àle Yesu-á le. Atoosiwo àle yaayèa Aatana-à yaa gi kɔɔtókɔ̀ɔ̀tó gi, le pe àa à bhà, sée le bɔ́n kekekèke àa à bhà le. E góyèa wúnyóo kɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò pé, le é lóyèa yaai lɔngwɛ́ɛ́ gi-lèèbò tó páipái wunlé le. ²⁷ Kɛ́ àle pe àa ye yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ fɔ́ɔ́yèbò’ àng bhàwùn’ nuu sáà dɛ́ɛ gò yáángɛɛn-le tóá-wùn bhà láà àngle pe nɛ̀. Atoosiwo àngle’ nùù bɔ́n gò wole fɔ́ɔ́lé wo bhà-sàà’ góà, le wò nuu Izalae paánbò pe góà le. Kɛ́ Yesu-le’ e pe sáà do’ go’ e lekini wunbílí nuyèa láà, àle to’ à pe bhaamɛ̀ɛ̀bò bhà-sààa do le. ²⁸ Moizi-à tɔ́ng-le- mɛ̂ɛ yemò’ àng yaa yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ kpáèa ziàn láà, àngle tó pe sɔng ké to àng bhà. Kɛ́ Moizi-à tɔ́ng yaayè zìpieta dɔ̀ya-leá, Aatana gbe’ pê kekekèke àa à bhà láà, è àle yaayèa yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ kpáèa, é e kaiwo’ wʋʋ’ gi láà à gá le. Sée àle tóà bhi kwɛi kwɛi kwɛi, le àbhà yíkpáámɛ̀ɛ̀nɛ̀ àa yɛn le.

¹ Sée kó wún páipái’ peii láà, à tó wun-lèè leng’ bhe, àle yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ kpáa sínmasìnma’ kwɛi láà à tò ko gɔ̀n-yèa le. Atoosiwo àle lóyèa yalái lɔngwɛ́ɛ́ gi Aatana Gwilinɛ Kpáalàkpàà’ yaa ebhà gwilinɛnɛ̀-gbòlò tà lee’ gi láà à kɔɔ sɛ̀ gi bhi le. ² Á kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ kpáè dɛ́ɛ láà, àle àa yaayèa gbàà gbáiwa’ bhaamɛ̀ɛ̀bò’ à dɔ’ Aatana nɛ̀ fúà tà lii láà àle suu lé. Kɛ́ Gwilinɛ Kpáa’ e lekini lɔ̀ɔ̀kɛɛ-lé ye’ à baayèa lɔngwɛ́ɛ́ gi, ke àle àa bhaamɛ̀ɛ̀ ke kɔɔ gbólóá láà, è yaayèa àle lé le. ³ Sée mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ’ è to yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ kpáèa, wò à yàà kwɛi, ke è Aatana lɔ̀ɔ̀kɛɛ-pɔ̀ɔ̀nbò ni sáàpɔɔnbò’ kɔ́nɔ́wo à nɛ̀ le. É tò’ àlei kwɛi, ke à-lèè ké à bhà ke ko pe yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ kpáè láà, è pɔɔn’ lézin-à Aatana bhà, à-pɔ̀ɔ̀n- zí tó’ wo à tà le. ⁴ Sée Yesu’ woo nù tóà sɛ́ɛ́ tà zé laá, yàa woo mɔɔ lefienɛ́ woii tóá yíkpáá-mɛ̀ɛ̀a, atoosiwo yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ yemò’ wó kpunglà zé, ke wò Aatana lɔ̀ɔ̀kɛɛ-pɔ̀ɔ̀n kɔ́nɔ́wo à nɛ̀, ke wò à kɛɛ Moizi-à tɔ́ng- à pe kɔɔ’ gi à-kɔ̀ɔ̀ bhà láà, àngle wò bhe’ wo le. ⁵ Kɛ́ yíkpáá-mɛ̀ɛ̀bò’ wó kpunglà zé, wó Aatana lɔ̀ɔ̀kɛɛà tée’ gi láà, ke wún ye’ è kɛɛ lɔngwɛ́ɛ́ gi, wò àle bhɔ̀ɔ̀bhà ni à dìgó bhɛ́iwɛ́ɛ́bò kɛɛii le. Sée wò ziàn wúnbò láà à tó kɛ̀ɛ̀ ye Aatana’ à pe’ Moizi nɛ̀ ye: è à kɛ̂ɛ kɔɔ’ bhà láà àle gi le. Atoosiwo é nuu ke Moizi yéè Aatana-à gbàà gbáiwa dɔ, Aatana ké wɩɩ’ à nɛ̀ ye: Án n lɔ̀ɔ̀kɛ̀ɛ̀i-kwìì nai’ gie’ i nɛ̀ tɔɔn gwenglé láà, i gbáiwa’ dɔà láà, è bhɔ àle bhà kɔɔtókɔ̀ɔ̀tó gi le. ⁶ Kɛ́ tenglé-yààn é àle gi, Aatana’ dɔ̀lèè ye’ à nuyèa Yesu nɛ̀ láà, àle ké kpáaá, le è gie yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ fɔ́ɔ́yèbò láà àngle pe tà dɔ́ɔ́n-á le. Atoosiwo sɛ̀lúnɛ̀ dɛ́ɛ ye’ Aatana’ à daayèa à leni bhaamɛ̀ɛ̀bò ko finibhà, ke Yesu’ à kɩ́ɩ́láá láà, àle ké zí sɛ̀a, le à lé-gie sɛ̀lúnɛ̀ fɔ́ɔ́yè’ nuu láà àle tà dɔ́ɔ́n-á le. É gò’ zí àle gi, Aatana’ píní’ wo’, ke sɛ̀lúnɛ̀ dɛ́ɛ zi’ gbaanyèa à gi láà, à leng lé ké gie é píní fɔ́ɔ́lé’ wo’, ke sɛ̀lúnɛ̀ fɔ́ɔ́yè zi’ nuu gbaanyèa à gi láà àle tà dɔ́ɔ́n-á. ⁷ Sée sɛ̀lúnɛ̀ fɔ́ɔ́yè’ nuu Aatana ni Izalae-bò ko finibhà láà, é woo nù tóà ke à gò à pé-lèè àa nuu woo à bhà laá, ke mɛngge àa woo à dɛ́ɛ ke daa-lèè guoii koo. ⁸ Kɛ́ sɛ̀lúnɛ̀ zìì’ nuu Aatana ni Izalae-bò’ àng finibhà láà, e yɛɛ ye’ àng bhà, le é à pe’, le wó à bɛɛnzɛ’ àbhà sɛ́ikwɛ́ gi wo: Gwilinɛ Kpáa ké wɩɩ ye: yáángɛɛn ke’ bhi, è bhɔ̀’, án sɛ̀lúnɛ̀ dɛ́ɛ daaà ko ni Izalae-bò ni Zuda-kwìle-mɛ̀ɛ̀bò ko finibhà. ⁹ Atoosiwo án àng bhɛ́mabò kɔlé kun’ tée’ gi, ke án gó nà àng gá Ezite lùu gi láà, án sɛ̀lúnɛ̀ fɔ́ɔ́yè dàà ko nà àng gá ko finibhà tée poo àle gi le. Kɛ́ sɛ̀lúnɛ̀ dɛ́ɛ ye’ an à daaà ko nà àng gá ko finibhà dɔ̀yáa gá é, àle àa tóii ye án à ye’ à daa’ ko ni àng bhɛ́mabò ko finibhà fɔ́ɔ́lé láà àle nɛ̀. Atoosiwo sɛ̀lúnɛ̀ ye’ é nuu ko finibhà fɔ́ɔ́lé láà, wòo à gi-tààsí. Pɔɔn- à kɛɛ ke n lekini mɔ́ɔ́ yaa àng-zʋ̀ʋ̀gɔ̀ɔ̀n tà, àle lɛ́ɛ. ¹⁰ A-wùn gi, ká ka yáán tó bhi, án sɛ̀lúnɛ̀ dɛ́ɛ daaà ko ni Izalae-bò ko finibhà, ke à fɔ́ɔ́yè láà à pe lóó’ bo gieá. An nbhà tɔ́ngbò daaà àng gwílé’ wo, le è to àng yákiia, le an zí à bɛɛnzɛ àng zowɛ́ɛ́ pé le. Nle án tóà àngbhà Aatana-á, le àng leng wò to nbhà bhaamɛ̀ɛ̀bòa le. ¹¹ À tée láà à gi, àng ke wàa wo bhá ke dɔɔii n-wùn-a koo, sée mɛngge àa zí à peii e laànɛ́ nɛ̀ koo ye: bhè wɩ́ɩ́ Aatana Gwilinɛ-wùn bhà, ke í à dɔn. Pɔɔn- à kɛɛ ke mɛngge àa à peii kwɛi koo láà, àle ye: è sí àng tó pɩ́ɩ́nɛ́yè bhà ke è zin nàa àng tó kpáè bhà, àng tó páipái ké n dɔn-à. ¹² Atoosiwo án àng bhàwùn tóà àngbhà wúnyóyoobò-wùn gi, le n zʋʋ- go àngbhà táá-kɔ̀ɔ̀ yóyoobò tó-wùn-a le. Nle Gwilinɛ Kpáa nle án wɩɩ lɛ́ɛ. ¹³ Aatana’ à pè’ ye: é sɛ̀lúnɛ̀ dɛ́ɛ daaà àle ni bhaamɛ̀ɛ̀bò ko finibhà láà, ke e wɩɩ ye: à fɔ́ɔ́yè láà ya tó zììa. Sée wún ye’ a tó zììa, ke àle gó-wùn’ ya tó le.

¹ Sée sɛ̀lúnɛ̀ fɔ́ɔ́yè’ é nuu Aatana ni Izalae-bò finibhà láà, à pe kún-kɔ̀ɔ̀’ wó nuu Aatana lɔ̀ɔ̀kɛɛà à bhà láà, e nuu bhe. È gò’ àle gi, wó kpunglà zé-kwìì’ dɔ’ Aatana lɔ̀ɔ̀kɛ̀ɛ̀i-kwììa, e nuu bhe. ² Aatana-kwìì’ wó nuu à dɔyèa láà, à gélé-lèè ké nuu pééyèa à gi piilɛ. Wo nuu à fɔ́ɔ́yè leeà Aatana-kwìì gélé-lèè záázààyè. Eàngbha dɔ̀ à lé-pɔ̀ɔ̀n oo, ni táabhɛlɛ oo, ni wò Aatana lɔ̀ɔ̀kɛɛ búlùbò’ gá láà, àle nuu bhi-le bhà le. ³ Kwíi láà à gélé-lèè piilɛnàà’ é nuu à gikààn-i-gbàà zele tia za láà, wo nuu à leeà Aatana-kwìì gélé-lèè záázààyè lenglèng. ⁴ Wó nuu làsikɔlɔ dɔà pailé Aatana nɛ̀ sánng gbɔnɛ́’ à gi láà, ni Aatana-à tɔ́ng-kàànni’ sánng’ nuu zí maayèa à bhà lɛnói do gbalangle láà, àle nuu tiɛi za-le bhà le. Ko bhɛ́mabòà bhɛlɛ-pɔ̀ɔ̀n’ go’ lɔngwɛ́ɛ́ gi lii, wo nuu à leeà Mani. Á wɛ́ɛ́’ wó à to’, é nuu zí sánng gbɔnɛ́ ye’ gi oo, ni Aalon kɔlé-yìlì’ é bín dɔ’ lii oo, ninà gwɛɛ kóngpalanɛ́bò’ Aatana-à tɔ́ng bɛɛn’ nuu à tà láà, àle nuu kàànni láà à gi le. ⁵ Aatana-à kɩ́ɩ́la wunyè piilɛ’ àbhà mɛ̂ɛnɛ̀ zán’ nuu dɔà àng bhà, wo nuu àng nai dɔyèa kàànni láà à tà, le àng naibò láà àng gban gi’ nuu pólóyèa à lé-pɔ̀ɔ̀n tà tɛ́nglà le. Sée kàànni lé-pɔ̀ɔ̀n tà-lèè’ kɩ́ɩ́la piilɛ gban gi’ nuu pólóyèa à tà láà, àle nuu Aatana zowɛ́ɛ́ zùɛ̀ bhaamɛ̀ɛ̀ pé-pɔ̀ɔ̀n yuɛn ban-léá le. Kɛ́ máá à pé ke án wúnbò láà àle tó zía pe dolodolo dɔkɔ̀ɔ̀ é àle gi. ⁶ Pɔɔnbò láà à tó ké yaayèa ké bhɛɛá kwɛi dɔ́ɔ̀nle, le lee- kpɔɔ kɔi dolodolo, yíkpáá-mɛ̀ɛ̀bò- sɔɔ ziàn Aatana-kwìì gélé-lèè fɔ́ɔ́yè láà à gi, ke wò à lɔ̀ɔ̀kɛ̀ɛ̀a-pɔ̀ɔ̀n kɔ́nɔ́wo à nɛ̀ le. ⁷ Kɛ́ yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ kpáè-le lengdo’ sɔɔ à gélé-lèè piilɛnàà láà à gi gɛnyààn do fíoleá kwee bhà le. Sée é sɔɔà bhi tée’ gi kwɛi láà, à-lèè ké à bhà ke tolo-pɔ̀ɔ̀n yuɛn’ è tó à tà le. Atoosiwo wúnyóyoobò’, àle ni Izalae-bò- à kɛɛ ziàn wo tíibhà láà, è wo lé-sòlòng kún-à Aatana nɛ̀ à-wùn gi yuɛn láà àleá le. ⁸ Á kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, Waa Zaazaa’ nuu wún’ à kpɔ̀ɔ̀bhàkpɔ́à ko nɛ̀ Aatana-kwìì gélé-lèè záázààyè lenglèng létà kweeá-yè bhà láà, àle ye: à lé àa nuu pólóyèa mɛnó gɔ̀n kɔɔ’ gi láà, Aatana pé-zàà leng àa nuu zí lépólóyèa bhaamɛ̀ɛ̀bò gɔ̀n àle-kɔ̀ɔ̀ bhà le. Sée kwíi fɔ́ɔ́yè pe’ nuu à bhà tée’ gi láà, é nùù kwɛi àle téei le. ⁹ Kɛ́ wún ye láà àle tó’ nùù à lekiniyè’ kó à peii tenglé-yààn é à gi é, à kpɔ̀ɔ̀bhàkpɔ̀a-pɔ̀ɔ̀n’ gá le. Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: tolo-pɔ̀ɔ̀n yáányèbò ni pɔɔn bhɛ́ibò’ wò Aatana lɔ̀ɔ̀kɛɛ à gá ziàn láà, àle ke àa mɔɔ leng wo bɔ́n góá à-mɛ̀ɛ̀ bhà, ke à-mɛ̀ɛ̀ zowɛ́ɛ́-kpáá à gwílé ke è yizɛ. ¹⁰ Kɛ́ wò Aatana lɔ̀ɔ̀kɛɛ’ wo kwɛi láà, wo à tó wo bhɛlɛ-pɔ̀ɔ̀n ni mi-pɔ̀ɔ̀n ninà bɔ́n gò mɛ̂ɛ bhà-zùlù wo-kɔ̀ɔ̀ suu bɛ́ɛ́á le. Sée wúlubò’ è zin kpunglà zé-wùnbò lesósó bhà láà, à-lèè ké nuu à bhà ke àle- tó yaayèa kwɛi flúúlé, ke è zin nàa Aatana-wùn kún-kɔ̀ɔ̀ seelá bha bhà le. ¹¹ Kɛ́ Klisi-le’ tò- yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ kpáèa dɔ̀yáa gá, ke wúnsɛ̀sɛ̀bò’ à kɛɛ-wùn’ nuu bhe, ke wó nuu à kpɔ̀ɔ̀bhàkpɔ́à kwɛi láà, è nù àle kɛ̂ɛ ko nɛ̀ le. A-wùn gi, àle’ sɔɔ’ Aatana-kwìì ye’ à gélé láà, àle pe tiàànlenɛ̀-lɛ̀nggelɛ̀ngge àa zía, le àle ni à ye’ é kpunglà zé, wàa kpɔ̀ ké bhà-pɔ̀ɔ̀n lefienɛ́á le. Atoosiwo àa bhaamɛ̀ɛ̀bò dɔ-kwììa, àa zí lúyáán ye’ Aatana’ à daa’ é, àle ke tà-pɔ̀ɔ̀n-a. ¹² A-wùn gi, Klisi’ sɔɔ’ wo’ Aatana-kwìì gélé-lèè záázààyè lenglèng gi láà, òo ló bhʋʋ ni dîlibò-le yuɛn ban-i bhi. É lò- nàa e lekini yuɛn’ gá le. Sée é ko tàboo-sàà’ go’ kwɛi gɛnyààn do fíoleá e lekini yuɛn-á láà, à lé ké wɩ́ɩ́yèa, le à gi-lùbha- ko kún-à kwɛi kwɛi kwɛi, le à nààlé àa tó le. ¹³ Atoosiwo yíkpáá-mɛ̀ɛ̀bò-le wò bhʋʋbò ni dîli gɔ́ɔnbò’ zɛ ziàn, le wò à yuɛn to bian gò bhaamɛ̀ɛ̀bò bhà-pɔ̀ɔ̀n-a le. È gò’ bhi, wo zí dîli dábò dɔ pailé, le wò à yúé yí go, ke è zí tó bian gò mɛ̂ɛ bhà-yìa le. ¹⁴ È tò’ kwɛi la ò, mɛɛ kɛɛ le Klisi’ sáà’ go’ e lekini yuɛn-á láà, àle lé- kwii wɩ́ɩ́á ke è gie tolo-pɔ̀ɔ̀n-sàà bhɛ́ibò láà àngle pe tà dɔ́ɔ́n-á le? Sée Klisi’ e leng tò- sáàpɔɔn ye’ à bhàkáán-lèè àa bhe láà àleá Aatana nɛ̀ le. Kɛ́ é àle kɛ̀ɛ̀ kwɛi Waa Zaazaa’ àa ga gbonggbongle, ke é nuu à gi láà àle bháa bhà le. È tò’ kwɛi, ke à yuɛn láà àle ko kɛɛ-wùnbò’ à tɔnɔ àa bhe Aatana zué à tó góà ko bhà, le è ko zowɛ́ɛ́ kpaa à-wùn gi, é kɛ̂ɛ kwɛi ke kó Aatana yáányè lɔ̀ɔ̀kɛɛ à lɔ̀ɔ̀kɛɛ-kɔ̀ɔ̀ leng tà le. ¹⁵ Pɔɔn- à kɛɛ ke Klisi’ tóyèa sɛ̀lúnɛ̀ dɛ́ɛ’ é daayèa dɔ̀yáa gá Aatana ni bhaamɛ̀ɛ̀bò ko zué à finibhà-mɛ̀ɛ̀a, àle lɛ́ɛ. Sée Klisi ké daa’ ko finibhà kwɛi, ke Aatana’ mɛ̂ɛ’ ko leeyèa dàà e pe gi-wùn-a, ke kó nù leekpɔ̀ɔ̀tili-sànma’ àa búú gbonggbongle, ke é à nu-wùn píníwoyèa ko nɛ̀ láà àle sɔlɔ le. Kɛ́ sée leekpɔ̀ɔ̀tili-sànma’ Aatana’ à yaayèa, ke è tó ye e kée nɛ̀ ko gɔ̀n láà, ko mɔɔà à sɔlɔá kwɛi mɛ̂ɛ’ é ga’ ke è tó ko tàboo-pɔ̀ɔ̀n-a láà àle sáà gi le. Atoosiwo kó wúnyóyoobò’ kɛɛ’, ke kó tuàn àbhà sɛ̀lúnɛ̀ fɔ́ɔ́yè kɔ̀ɔ̀bhà láà, é àle tó bian go’ ko bhà kwɛi lɛ́ɛ. ¹⁶ Sée wò nù à pe wó mɛngge kée gi-lìangzɛ laá, ke à-mɛ̀ɛ̀’ ga’ wo, ke mɛnó’ à gànnu le. ¹⁷ Kɛ́ mɛ̂ɛ’ é tuàn yáán ke òo ga bhe, yàani ya woo bo e kée gúlú-kɔ̀ɔ̀ tó bɛɛnzɛá sɛ́ikwɛ́ gi laá, mɛngge àa à-wùn yaa kulu lé líe, ke à-mɛ̀ɛ̀ leng òo ga-le wo bhe. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, kée-sɛ̀ikwɛ́ láà, wò nù à pe wó à yaa kulu lé, ke kée tó-mɛ̀ɛ̀ láà àle a ga le. ¹⁸ Aatana- sɛ̀lúnɛ̀’ daa àle ni bhaamɛ̀ɛ̀bò finibhà láà, à leng pe- zí kwɛi’ wo le. Ale kɛɛ le sɛ̀lúnɛ̀ fɔ́ɔ́yè’ é nuu Aatana ni Izalae-bò finibhà lii láà, à zi òo gó bhiá ke pɔngge-le yuɛn òo kpáá bhe le. ¹⁹ E sée kwɛi maiá. Sɛ̀lúnɛ̀ láà é nuu daaà tée’ gi, ke Moizi’ bo Aatana-à tɔ́ngbò léban-á dolodolo, ke Izalae-bò tó bànkétàyè tóló ké à bhà, ke ya gó bhi ke ya bhʋʋ ni dîli ni yí tó sí, ke ya zí gainkwɛ́ ni wii kua tɛ́ɛ́n sí, ke ya yuɛn ni yí láà à fɛ̀nfɛ̀n gó à gá Aatana-à tɔ́ng’ nuu bɛɛnyèa gwɛɛ kóngpalabò’ bhà láà à tà, ke ya zízí à ke fɛ̀nfɛ̀n gó bhaamɛ̀ɛ̀bò’ nuu bhi láà àng tó tà. ²⁰ É nuu à kɛɛà kwɛi tée’ gi, ke e à peii àng nɛ̀ ye: Aatana’ sɛ̀lúnɛ̀’ à daayèa ka ni àng gá ka finibhà láà, à zigò à tà-pɔ̀ɔ̀n yuɛn’ án à wɛin-ii ka bhà lɛ́ɛ. ²¹ É go’ bhi, Moizi ké zí tolo-pɔ̀ɔ̀n yuɛn fɛ̀nfɛ̀n go’ Aatana-à gbàà gbáiwa ni à gélé-pɔ̀ɔ̀n páipái’ wò à lɔ̀ɔ̀ kɛɛ à gá láà à tó tà. ²² A-wùn gi, mɛ̂ɛ ké à-lèè ye Aatana-à tɔ́ng gi wo: bɔ́n suu páipái’ è to mɛ̂ɛ bhà láà, à kpáè-lèè tó gò mɛ̂ɛ bhà-pɔ̀ɔ̀n- tò yuɛn’ gá, le Aatana àa mɛngge bhàwùn tó bhiábhiá, fɔ́nni ke pɔɔn yáányè ke yuɛn’ ya kpɔ́ à-wùn gi le. ²³ Bɔ́n gò kpunglà zé-pɔ̀ɔ̀n tó bhà-kɔ̀ɔ̀’ nuu bhe lii, àle lɛ́ɛ. Sée wún yemò’ è kɛɛ lɔngwɛ́ɛ́ gi, àle dìgó bhɛ́iwɛ́ɛ́’ nuu kpunglà-pɔ̀ɔ̀nbò’ kwɛi láà àle tóá le. È tò’ àlei kwɛi, à-lèè ké à bhà ke lɔngwɛ́ɛ́ gi-wùnbò láà, wò àle bhà-sàà góà pɔɔnbò’ gá, à tó- tó tiàntiànle, ke à lé- gie à dìgóbò pe bhà-sàà gòa-pɔ̀ɔ̀nbò-le tà. ²⁴ Atoosiwo Klisi-le òo sɔɔ Aatana lɔ̀ɔ̀kɛ̀ɛ̀i-kwìì ye’ bhaamɛ̀ɛ̀bò’ à dɔ’ wo kɔɔá, ke è tó Aatana yàlèè lekini bhɔ̀ɔ̀bhàa sɛ́ɛ́ tà zé láà àle gi. É sɔ̀ɔ̀ lɔngwɛ́ɛ́ gélé-lèè lekinilèkini’ bhà, é kɛ̂ɛ kwɛi ke è dɔ Aatana zué ko-wùn gi tenglé-yààn é à gi le. ²⁵ Zuifu-bòà yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ kpáè láà àle- sɔ̀ɔ̀ ziàn kwee bhà dolodolo’ wo Aatana-kwìì gélé-lèè záázààyè lenglèng láà à gi le. Sée è lò ziàn nàa tolo-pɔ̀ɔ̀n yuɛn’ gá bhi le. Kɛ́ Klisi-le’ sɔɔ’ wo’ lɔngwɛ́ɛ́ gi láà, òo sɔɔ bhi ke è e lekini tó sáàa gɛnyààn kpe-leá. ²⁶ Yàa woo àleá, ke é si’ lúyáán daayè bhà liilììlii, ke Klisi’ gbaan’ wɛ̀ilèè’ yeà láà, ke è woo tuàn nàa àleá kwɛi kwɛi do le. Kɛ́ é nu’ wo’ lúyáán tà láà, e à wo’ gɛnyààn do-kini-dòa kwɛi fíole, é kɛ̂ɛ kwɛi ke è nù wúnyóo kɛɛ-wùn yɛn’ wo e lekini nù sáà gi-yèa le. Sée é àle kɛɛii kwɛi tée’ gi láà, ke lúyáán yɛn bha’ bhɔ tó wo kúlúá. ²⁷ Kɛ́ sée ga pe gɛnyààn do-le-kpàn ké bhaamɛ̀ɛ̀ tó páipái lé, le Aatana-à gílawo kpáa’ tuàn zí mɛnómɛ̀nó bhà àng gayè zìpieta le. ²⁸ Klisi leng’ zí e wunbílí lénù- gɛnyààn doá à-kɔ̀ɔ̀ do láà àle gi, ke è tó bɔ́n gò bhaamɛ̀ɛ̀ kpe kpáalàkpàà tó bhà-sààa le. Sée Yesu ké zí tuàn nu piilɛnàà woà. Kɛ́ è àle woà kwɛi mɛ̂ɛ’ wó wo yáán tóii à gɔ̀n láà àngle la-wùn gi le. Áa tuàn nuà bɔ́n gò bhaamɛ̀ɛ̀bò bhà-wùn-le gi koo.

¹ Sée e kwɛi maiá, wúnsɛ̀sɛ̀bò’ à kɛɛ-wùn’ nuu bhe láà, Izalae-bò’ nùù à nùulé’ kún-à Moizi’ tɔ́ng’ dɔ’ àng nɛ̀ láà à bhà le. Wàa nuu à ke dɔ̀kɔ̀ɔ̀ lenglèng-le dɔn-à à gi. A-wùn gi, mɛ̂ɛ’ wò bɔ Aatana-à tɔ́ng tà ke wò yɔn à gi, tɔ́ng láà àa mɔɔ bɔ́n góá àng bhà fɩ́fɩ́lé, ke è bhɔ Aatana zòà-nàà leng tà. Sée mai leng’ à gá le, tɔ́ng-le- woo bɔ́n gò bhaamɛ̀ɛ̀bò bhà fɩ́fɩ́lé-kɔ̀ɔ̀ keeà lɔ, ke wò sáàbò’ go kweetókwèètóá láà, wò à tó gò fɔ́ɔ́lé-kɔ̀ɔ̀ do láà àle gi lɛ́ile, ke àa gó gbóló lé le? ² Kɛ́ mɛ̂ɛ’ wò Aatana lɔ̀ɔ̀kɛɛ kɔɔ suu láà à gi, é woo nù tóà ye: à kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè ké bɔ́n tó go àng bhà fɩ́fɩ́lé laá, ke síka kekekèke àa woo tuàn tóà àng gi koo, sée ke wàa woo zí tuàn bɔ́n gò wo bhà-sàà bhɛ́i ke góà koo. ³ Kɛ́ àa kwɛi-le bhà. Wánglafila, sáàbò’ wò à go láà, è bhaamɛ̀ɛ̀bò zʋʋ zana’ wo àng kɛɛ-wùn yóyoobòa kweetókwèètóá le. ⁴ Atoosiwo bhʋʋ yuɛn ni dîli yuɛnbò-le ke àa mɔɔ bɔ́n gó leng’ woá wúnyóo kɛɛ-mɛ̀ɛ̀ bhà le. ⁵ Ale kɛɛ le Klisi nù lúyáán tà bha’ bhɔ’, le é à pe’ Aatana nɛ̀ ye: N nɛ Aatana, í wɩɩ ye: yáá sáàpɔɔn pé. Sée yáá i gbàa-pɔ̀ɔ̀n-le ke pé. Le àle é kwɛi, ke n dèbílí’ í à kɛángini’ n bhà láà, àle é. ⁶ Atoosiwo tolo-pɔ̀ɔ̀n-wìì dɔ̀ pailé-sàà oo, ni bian gò wúnyóo kɛɛ-mɛ̀ɛ̀ bhà-sàà oo, àle ke àa i zʋʋ kún. ⁷ Ale kɛɛ le án à pe’ ma: Éké Aatana, nle án é le. Má nu ke án i zòàwùn kɛ̂ɛ é bɛɛnzɛyèa n-wùn gi ibhà sɛ́ikwɛ́ kélé gi kɔɔ’ bhà à gi tò! ⁸ È tò’ àlei kwɛi, ke Klisi’ à pe’ wo’ fɔ́ɔ́lé ye: n nɛ, í wɩɩ ye: yáá sáàpɔɔn pé, sée yáá i gbàa-pɔ̀ɔ̀n-le ke pé, sée tolo-pɔ̀ɔ̀n-wìì dɔ̀ pailé-sàà ni bian gò wúnyóo kɛɛ-mɛ̀ɛ̀ bhà-sàà góyèbò-le ke òo zí i zʋʋ kún láà, e àle pe’ kwɛi, sée ke sáàbò láà à tó- gò Aatana-à tɔ́ng lekini- à pe kɔɔ’ bhà àle gi le. ⁹ É bo’ à peá kwɛi, le é nuu wʋʋ bhɛ́i ye láà à daaà à tà ye: Éké Aatana, nle án é le. Má nu ke án i zòàwùn kɛ̂ɛ. É sáà gó-kɔ̀ɔ̀ fɔ́ɔ́lébò láà à tó yɛn’ kɔɔ’ gi, ke é à dɛ́ɛ yaa’, àle lɛ́ɛ. ¹⁰ É tò’ kwɛi, ke Aatana’ nuu e zòàwùn kɛɛ-lèè’ guoà láà, Yesu Klisi’ àle tó kɛ̂ɛ e lekini wunbílí nuyèa lɛ́ɛ. Ale tóyèa bɔ́n gò ko bhà fɩ́fɩ́lé-kɔ̀ɔ̀ lekiniá le. Sée Yesu’ Aatana lɔ̀ɔ̀ gɛnyààn do’ kɛɛ’ láà, àle to’ ko bhà-sàà gó-kɔ̀ɔ̀ lengá kwɛi do fíole le. ¹¹ Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: lee- kpɔɔ kɔi dolodolo, yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ bhɛ́ibò-le tó ké wala, le wò woà yíkpáá-gàlá kɛɛ le. Sée sáà suu do’ wó gbaan’ à góà liilììlii, ke àa ni bian gó-le ke wo wúnyóo kɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò bhà gbonggbongle láà, wò à lesósó’ go le. ¹² Kɛ́ Klisi-le’ bɔ́n gò mɛ̂ɛ bhà-sàà gò- gɛnyààn do-kini-dò’ gá, le àbhà sáà lé- wɩɩ kweetókwèètóá, le à léwɩ́ɩ́yè nààlé àa tó le. Klisi’ bo’ sáà láà àle góá, é ló’ wo’ yalái dɔ̀lèè kpáa’ é Aatana kɔɔ sɛ̀ tà láà à gi le. ¹³ Dɔkɔ̀ɔ̀ é à gi, è e yáán tóii bhi’ wo tò, ke Aatana- à yáòbò tó tó à gɛin-sàbháá le. ¹⁴ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, Klisi’ sáà do-kini-dò’ go’ láà, àle bɔ́n tó go è mɛ̂ɛbò’ àng yaa Aatana-à yaa gi kwɛi láà àng bhà fɩ́fɩ́lé, le è to àng tó-kɔ̀ɔ̀a, le àng bhàwùn àa tó sáà bhɛ́i ke bhà koo le. ¹⁵ Waa Zaazaa lekini’ zí àle tàpolo ko nɛ̀, le è wɩɩ ye: ¹⁶ Gwilinɛ Kpáa ké wɩɩ’ ye: ká ka yáán tó, an sɛ̀lúnɛ̀’ daaà ko nà àng gá ko finibhà, ke à fɔ́ɔ́yè pe lóó’ bo gieá láà, àle ye: an nbhà tɔ́ng daaà àng gwílé’ wo, le an à bɛɛnzɛ àng wunbílí gi le. ¹⁷ É bo’ à peá kwɛi, le é à dɔ̀ɔ̀lé dɔ’ ye: N zʋʋ àa zanaii àng kɛɛ-wùn yóyoobò, ni wó nbhà tɔ́ng siebò’ wo’ láà à ke-wùn-a koo. Gwilinɛ Kpáa’ wɩɩ lɛ́ɛ. ¹⁸ Sée Aatana- bò’ wúnyóo kɛɛ-mɛ̀ɛ̀ bhàwùn-le tóá, ke mɛ̂ɛ bhàwùn àa tuàn bɔ́n gò mɛ̂ɛ bhà-sàà-le ke gó-wùn bhà àlei koo. ¹⁹ N laànɛ́bò, è tò’ àlei kwɛi, ke Aatana zué-lèè záázààyè leng láà à-zàà lé ké pólóyèa ko gɔ̀n gbɛ́ɛ́á dɔkɔ̀ɔ̀ é à gi Yesu yuɛn’ wɛin’ ko nɛ̀ láà à sáà gi, le wàà bhi-yè síka dokedòke àa ko gi koo le. ²⁰ Sée zaawɛ́ɛ́ dɛ́ɛ’ é bhaamɛ̀ɛ̀ yáányèa, ke mɛ̂ɛ- bɔ à tà, ke mɛ̂ɛ- waa Aatana pé kwɛi láà, àle Yesu-á le. Atoosiwo pɔɔn’ nuu Aatana zué-zàà létaà ko gɔ̀n ye Aatana-kwìì gikààn-i-gbàà’ nuu lii à nɛ̀ láà, Yesu lefɔ́ɔ́lé’ à gipee’, le é daa’ à zele, le é to’ Aatana pé-zààwɛ́ɛ́ dɛ́ɛ láà à lépòlò ko gɔ̀n-kɔ̀ɔ̀a le. Sée Aatana-kwìì gikààn-i-gbàà láà, é nùù Yesu leng pe bu’ nuu à bhà kpunglà zé, ke é à to’ ko bhà-sààa láà àle dìgóá le. ²¹ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, koà yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ kpáalàkpàà láà àle yaayèa Aatana-kwìì leng lé le. ²² Le àle’ kwɛi, kwàa yɔ́n Aatana gi gwílé púú tà, ke ko kpɔ́yè ké à lé kelekelele, ke ko zowɛ́ɛ́ àa tóyèa zía kɔɔkekɔ̀ɔ̀ke gi, ke à gàn ké zí ko yàan ko: ko zowɛ́ɛ́ àa nuu kpááyèa ko sɔngbò’ à-wùn gi, à tó bian ké góyèa ko bhà fɩ́fɩ́lé, le kwéé tó ye mɛ̂ɛ’ ya e zúlú yí záázààa à nɛ̀ le. ²³ È gò’ zí àle gi, kó ko yáán tóii leekpɔ̀ɔ̀tili-sànmá’ à gɔ̀n, ke ko biin- ziàn à-wùn pe tàpúúá mɛnó zué láà, kwàa à-wùn kún kpókpóá kelekelele. Atoosiwo à gàn ké ko yàan ko: Aatana’ píní’ wo’ láà, àa góii e wʋʋ tà à-wùn gi gbonggbongle. ²⁴ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, kwàa ko zʋʋ tó ko ké gi, ke kó ko ké bháa dɔ’ wo ko lɔ̀ɔ̀ ko ké kɛɛyè ni wúnsɛ̀sɛ̀bò kɛɛyè bhà le. ²⁵ Koo sɛsíà bànkétà gi ko laànɛ́bò pé, ke koo tó ye mɛnggoò’ wàa nù bhi-yè gidɔn koo láà àng nɛ̀. Wánglafila, kwàa ko ké zʋʋ gbaan’ wo lɛ́ile, ke kó ko bháa dɔ lenglèng wo wúnsɛ̀ kɛɛyè bhà Gwilinɛ Kpáa nu lóó’ bhɔ’ woii kúlúá, ke ka leng ka yáán’ à-lèè bhà láà à-wùn gi le. ²⁶ Atoosiwo ko wúnyóo kɛ̀ɛ̀’ ko leng yàan, ke kwéé bo mai-wùn’ è go Aatana pé à dɔn-le tó woá laá, ke àle pe bian gò ko bhà-sàà-le bhɛ́i ke àa tuàn bhe àle gi koo. ²⁷ Ke Aatana-à bhàgilawo kpáa miniminiyè ni àbhà pai’ gbʋ́ʋ- wɩ́ɩ́à à gi, ke è gbánngnɛ̀ gó-mɛ̀ɛ̀bò bhɛlɛà láà, ko yáán tò àle gɔ̀n-wùn’ tó le. ²⁸ Atoosiwo à gàn ké ko yàan ko: mɛ̂ɛ’ è Moizi-à tɔ́ng sie, ke mɛ̂ɛ piilɛ ɛ́ɛ́n mɛ̂ɛ yaka sínma ké à-wùn séeá, wò àle-mɛ̀ɛ̀ zɛ’ wo, le à bhàwùn pe-mɛ̀ɛ̀ àa tó le. ²⁹ È tò’ kwɛi la ò, mɛ̂ɛ’ è Aatana gbe Klisi lekinilèkini-le wóóà à gi, ke è zí à yuɛn-wùn maaà gbangwààa ye liéfɩɩ-pɔ̀ɔ̀n bhɛ́i nɛ̀ láà, wò mɛɛ kɛɛà àle-mɛ̀ɛ̀a àle gi, sée ke Klisi yuɛn’ to’ sɛ̀lúnɛ̀ dàà Aatana ni bhaamɛ̀ɛ̀bò ko finibhà-pɔ̀ɔ̀n-a, le é zí to’ à-mɛ̀ɛ̀ leng yàà Aatana-à yaa gi-pɔ̀ɔ̀n-a fɔ́ɔ́lé le? È gò’ àle gi, wò zí mɛɛ kɛɛà à-mɛ̀ɛ̀a, sée ke ya yáángiègi waa Aatana-à gɛ̀ilɛ tò mɛ̂ɛ bhà-Wàà Zaazaa láà à bhà le? Kaà lɛgààgi’ lɛ́ɛ. Wún’ Aatana- à kpɔ́à mɛ̂ɛ suu láà à tà, àle àa tóii kpókpóá miniminiyèa, le à lé- gie Moizi-à tɔ́ng sie-mɛ̀ɛ̀-le pe tà dɔ́ɔ́n-á la è? ³⁰ Atoosiwo Aatana ké wɩɩ ye: N leng pe bhɔlɔ góyè-le- n lekini’ n gɔ̀n, le an zí mɛnó ni pe yaa àng kwenglé le. E wɩɩ’ zí ye: Mɛ̂ɛ’ wó nbhà lùuá láà, nle Gwilinɛ Kpáa nle án àng bhàgilawoà le. Sée Aatana yáányè’ à pe’ kwɛi láà, kó à dɔn, le ko à gànnu ko: dàà àle kwenglé-yè-le- minimini-wùn lenglèng’ gá le. ³² À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, ka zʋʋ òo góà ká gie’ wún yemò’ à-lìì gi à zigó gi fɔ́ɔ́lé láà à keá. Atoosiwo à tée láà à gi, ka yánlé’ bo’ pólóá Aatana-wùn bhà, wo ka wɛ̀ikɛ̀ɛ̀wo’ bháalé. Kɛ́ àle tó gi, ká to’ gbaanyèa gwili láà à gɔ̀n gbaiinle. ³³ Wo nuu sɔ̂ɔnwoà ka gɔ̀n, le wó nuu ka wɛ̀ikɛ̀ɛ̀woà mɛnómɛ̀nó yàànlé kwɛnggoò gi le. Wó nuu zí ka bhámò yemò’ àng wɛ̀ilèè góà kwɛi láà, ká nùù naaà àngle bhà, le ka nà àng gá ká nuu ka pe gi le. ³⁴ Kààso gi-mɛ̀ɛ̀bò wɛ̀i ké nuu ka kɛɛà, le ka àng tàkun le. Mɛ̂ɛbò’ nuu zí sɔ́à ka tà tée’ gi, ke wó nuu ka ye-wèlèbò síà ka gɔ̀n láà, tò kɔifɩɩá-yè ké nuu kún woà ka gi, le ká nuu à kún-à ka bhà sóósíá le. Atoosiwo à gàn ké nuu ka yàan ka: pɔɔn ye’ é ka gɔ̀n Aatana pé ke àa yɛn láà, àle sɛ̀ lengá le. ³⁵ Le àle’ kwɛi, kpɔ̀ Aatana lé kelekelele-zòwɛ́ɛ́’ é ka gwílé láà, kao ka kɔɔ góà à zì gbonggbongle. Atoosiwo Aatana- àle-sànma yaayèa kpáaá leekpɔ̀ɔ̀tili gi le. ³⁶ Ka bhàwùn ké zowɛ́ɛ́ máimàinɛ̀ bhà, ke ká Aatana zòàwùn kɛɛyè kún kpókpóá, ke ka bò’ à zòàwùn kɛɛyè láà à wun ban-á péng, ke é leekpɔ̀ɔ̀tili-sànmá’ à nù ka nɛ̀-wùn píníwo’ láà, ká nù à sɔlɔ. ³⁷ À bɛɛn- zɛyèa àle-wùn gi Aatana-à sɛ́ikwɛ́ gi wo: À gi’ tó kúlúnɛ́á, ke mɛ̂ɛ’ à nu-wùn’ bhe láà è nu. Yàa mɔ́ii koo. ³⁸ An lɩ́ɩ́ sɛɛà mɛ̂ɛ’ bhà, à-mɛ̀ɛ̀- laà ebhà kpɔ̀ n lé-wùn’ gi le. Kɛ́ mɛ̂ɛ ye’ àle- sɛsi súó lé, ke è lo e zía, àle-mɛ̀ɛ̀ liá àa tó n gi koo. Gwilinɛ Kpáa’ wɩɩ lɛ́ɛ. ³⁹ Kɛ́ à ye’ è zin ko ni kanù ko bhà láà, ko kpɔ́yè ké Aatana lé, le mɛ̂ɛ- bɔ zaa’ tà ke mɛ̂ɛ- la láà, kó à tà le. Kole kwáá ye mɛ̂ɛ’ wò sɛsi ke wò ló dɛ́ɛ wo pailé-zàà tà láà àngle nɛ̀.

¹ Atoosiwo kpɔ̀ Aatana lé-yè láà, àle mɛ̂ɛ zʋʋ tò à gi kelekelele wo: mɛ̂ɛ yáán’ wúnsɛ̀’ gɔ̀n, mɛ̂ɛ àa kwii-ii à gi-yèa le. Kpɔ̀ Aatana lé-yè do láà, àle zí pɔɔn’ mɛngge àa à ye láà à-wùn dɔ̀n mai lenglèngá-yèa mɛ̂ɛ zowɛ́ɛ́ pé le. ² Mɛ̂ɛ’ wó nuu fɔ́ɔ́lé lii Aatana-à zaa tà láà, é àng-wùn sɛ̀ pè- àngbhà kpɔ̀ e lé-wùn láà àle gi le. ³ Ko kpɔ́yè láà àle zí Aatana lé, le ko à gànnù ko: é lúyáán dàà e biinlé-wʋ̀ʋ̀’ gá le. Ko zí à gànnù àle bhà ko: pɔɔn yemò’ mɛ̂ɛ yánwɛ́ɛ́- à ye, à tó- gò à yemò’ mɛngge àa à ye láà àle gi le. ⁴ Abɛli’ kpɔ́’ wo’ Aatana lé, le é à lɔ̀ɔ̀kɛɛ-sàà’ go’ láà, à lé’ wɩɩ’ Kaɛn pe bhà le. Sée Aatana’ lɩ́ɩ́ sɛ̀ɛ̀ Abɛli bhà àbhà kpɔ̀ à lé-wùn láà àle gi le. Atoosiwo Aatana lekini’ à tàpolo’ à nɛ̀ ye: é e lɔ̀ɔ̀kɛɛ’ pɔɔnbò’ gá láà, à-wùn ké e zʋʋ kun’ le. A-wùn gi, Abɛli-à kpɔ̀ Aatana lé-yè do láà àle wʋʋi’ tuàn káán-à tenglé-yààn é à gi, sée ke à lekini-le ga lɔ̀ɔ́’ mɔ́ le. ⁵ È gò’ àle gi, Enɔki’ kpɔ́’ wo’ Aatana lé láà, àle kɛɛ le é wala’, le é lo’ Aatana pé ye gbʋ́ʋ’ mɛ̂ɛ sí, le òo bɔ gɔɔ̀le-zàà tà le. Atoosiwo Aatana lekini’ à si’, le é lo’ nà à gá e maabhà tɛ́nglà, le mɛngge òo nù à ye koo le. Sée Enɔki òo waláà ke è ló tɛ́nglà bhe, Aatana ké à tàpolo’ à nɛ̀ ye: à táá-kɔ̀ɔ̀ sɛ̀ láà e e zʋʋ kúnyèa. ⁶ Kɛ́ sée mɛnggemɛ̀ngge kɛɛ-wùn àa Aatana zʋʋ kún, ke à-mɛ̀ɛ̀ kpɔ́yè-le àa à lé. A-wùn gi, mɛngge- nù pe é yɔ́n Aatana gi, ke à-mɛ̀ɛ̀ kpɔ́yè’ à lé fɔ́ɔ́lé ye: Aatana ké bhe le. È gò’ bhi, ke à-mɛ̀ɛ̀ kpɔ́yè’ zí à lé ye: mɛ̂ɛ’ è Aatana-lèè guo, Aatana leng ké à gi-wùn sɛ̀ kɛɛ à-mɛ̀ɛ̀ nɛ̀ le. ⁷ È gò’ àle gi, wún’ à kɛɛ-wùn’ nuu bhe la kpáa ban-wùn-a, ke Aatana’ à to’ liélé ke é à pe’ Noe nɛ̀ láà, Noe ké kpɔ’ Aatana lé à-wùn gi, sée ke òo à-lèè ye bhe. Ale kɛɛ le é suo’ Aatana gɔ̀n, le é yítà-gɔ̀ɔ̀ kɛɛ’, ke è tó à leni à bhà-mɛ̀ɛ̀bò tó là yí gɔ̀n-pɔ̀ɔ̀n-a le. Noe’ lúyáán tó páipái zɛ̀- lɩ́ɩ́á kwɛi’ wo àbhà kpɔ̀ Aatana lé-yè láà à gá le. À kpɔ́yè’ to’ Aatana lé láà, àle do láà àle to’ zí àbhà lɩ́ɩ́ sɛ̀ɛ̀ à zué-kɔ̀ɔ̀a le. ⁸ È gò’ zí àle gi, Ablam kpɔ́yè’ nuu Aatana lé, le Aatana’ à pe’ à nɛ̀ tée’ gi ye: è ló lùu bhɛ́i ke gi láà, é wún ma’ à tà, le é wala’, le é lo’ bhi le. Sée e lo’ kwɛi, ke àa e ló-lèè dɔn, kɛ́ ke e Aatana zʋʋ pé ye: é lùu láà à nuà à nɛ̀ dɔ̀ya, ke è tó àbhà sɛ́ɛ́á. ⁹ Ablam kpɔ́yè’ nuu’ wo’ Aatana lé láà, àle kɛɛ le é wala’, le é lo’ yàngpénɛ̀ kɛɛi lùu’ Aatana’ à nù à nɛ̀-wùn píníwo’ láà à gi le. É nùù yiià gbáiwabò’ wala, àlele oo, ni à gbe Izaaki oo, ni à gbeà nɛ́ Zakɔbu-nù tóá le. Atoosiwo Aatana’ píní do’ wo’ Ablam nɛ̀ láà, é zí àle wo’ à gbebò láà àng tó nɛ̀ le. ¹⁰ Sée Ablam zʋʋ’ nuu yàlèè’ bhà, ke é nuu yiià gbáiwa wala kwɛi, àle nuu Aatana-à pɛ́ɛ’ à leng’ à dan-mɛ̀ɛ̀ ni à dɔ-mɛ̀ɛ̀ tóá do, ke à-kpùlù àa viin-ii láà à gá le. ¹¹ Abhà nɔ́ng Sala leng kpɔ́yè’ nuu zí Aatana lé, le Aatana’ à to’ nɛ́ kpɔ́-mɛ̀ɛ̀a Ablam gɔ̀n, kɛ́ ke ya woo tó lóoán-á le. Sée Aatana’ Sala gbà- nɛ́ kpɔ́-bhààa kwɛi à kpɔ́yè’ nuu’ wo’ à wʋʋ lé láà àle-wùn gi le. Atoosiwo Sala kpɔ́yè ké nuu à lé ye: Aatana’ píní’ wo’ e nɛ̀ láà, àa góii e wʋʋ tà. ¹² Ale kɛɛ le miɔn do-kini-dò láà à ginɛ́bò’ zí tóyèa kpeá yèèèle ye mɛɛ́ɛ́bò nɛ̀ lɔngwɛ́ɛ́ gi, ɛ́ɛ́n ye yí wɛ́ɛ́-kɛ̀ɛ̀n nɛ̀ kɔ̀ɔ̀yí kpúnglé, le mɛngge àa mɔɔ àng núnúá koo le. Kɛ́ sée àle-mii’ nɛ́ kpɔ́-bhàà àa nuu à gi koo láà, àle ginɛ́bò’ tóyèa kpeá kwɛi lɛ́ɛ. ¹³ Sée mɛ̂ɛ páipái’ wó nuu kwɛi láà, àng tó ké ga’, ke àng kpɔ́yè ké Aatana lé, ke é wúnsɛ̀sɛ̀bò’ à kɛ̀ɛ̀ àng nɛ̀-wùn píníwo’ láà, ke òo kɛɛ àng nɛ̀ bhe. Kɛ́ wo à lóó tó’ wo’ dɔ́ɔ́n-á, le wó à-lèè ye’, le wó wo liágo’ à-wùn lé le. È gò’ àle gi, wo nuu wo leng dɔn-à tɔ́ɔ̀a, le à gàn’ nuu zí àng yàànlé wo: zaa gie-mɛ̀ɛ̀’ woá sɛ́ɛ́ tà zé le. ¹⁴ Sée mɛ̂ɛ’ wò wɩɩ kwɛi láà, mɛ̂ɛ ké à-lèè ye àng wʋʋ bhà kpanggaale wo: wò tuàn wo nɛ yaalé-lèè leng’ guoà le. ¹⁵ Atoosiwo àng zowɛ́ɛ́’ woo nù tóà naayèa wó go’ lùu ye’ àle lé, ke wo woo mɔɔà sɛsíá, ke wò ló dɛ́ɛ wo bhi. ¹⁶ Kɛ́ à mai-lèè’ bhi, àle ye: àng nɛ yaalé-lèè sɛ̀yè’ é lɔngwɛ́ɛ́ gi-lèèa, ke à lɔ̀ɔ̀’ nuu kpɔ́yèa àng lé láà, wó nùù àle guoà le. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, wò à pè’ wo: wo nɛ’ Aatana-á laá, à-yɛ̀ɛ̀ àa zí Aatana lekini kɛɛ. Ale kɛɛ le é àng yàlèè mɔ̀ng-baayèa e pé péele le. ¹⁷ È gò’ àle gi, Ablam kpɔ́yè do’ nuu Aatana lé láà, é wɩ̀ɩ̀ sáà gò e gbe Izaaki-a-wùn bhà àle gi, ke Aatana’ à gidan le. Ablam ké sáà go’ ebhà nɛ́wɛ́ɛ́ do láà à gá Aatana nɛ̀ bhi kwɛi, sée ke Aatana leng’ woo píníwo à nɛ̀ nɛ́ do láà à-wùn gi, ¹⁸ ye: I ginɛ́ yemò’ i tɔ́- tóà àng bhà láà, àngle wò tóà i gbe Izaaki’ à yuɛn-á le. ¹⁹ E nuu kwɛi, ke Ablam ké zʋʋgɔɔn-ii ye: Aatana ké kpókpóá, le è mɔɔ lefienɛ́ wo mɛ̂ɛ’ wa ga àng góá gɔɔ̀le ke wò zana le. Pɔɔn’ à kɛɛ’ ke Aatana’ Ablam gba dɛ́ɛ wo’ Izaaki-a ye mɛ̂ɛ’ a gó gɔɔ̀le ke a zana à nɛ̀, àle lɛ́ɛ. ²⁰ Izaaki leng kpɔ́yè’ nuu’ wo’ zí Aatana lé láà, é lúbhawò- e gbe Zakɔbu ni Ezau bhà àle gi, ke à gi-wùn- nù kɛɛ àng nɛ̀ dɔ̀ya le. ²¹ Zakɔbu leng kpɔ́yè’ nuu zí Aatana lé, le é lúbhawo’ e gbe Zozɛfu pe gbebò piilɛ láà àng tó bhà dolodolo le. E nuu kwɛi, ke à lekini pe ga bha’ bhɔ tó wo, le é e tààlà-yìlì gbaan’ e gɔ̀n, le é tɔ́ ban’ Aatana bhà le. ²² È gò’ zí àle gi, Zozɛfu leng kpɔ́yè’ nuu’ wo’ Aatana lé láà, à gàn’ daa’ à yàan téei ye: ebhà sii àa dɔ́ɔ́n-á koo, le é Izalae-bò gò nuanɛ̀ gi Ezite lùu gi-wùn to’ liélé, le é à pe’ le. É wʋʋ kpɔ̀-àng bhà àle gi ye: wó lóà, wò ló nà e dɔwɛ́ɛ́bòa le. ²³ Ale zìpieta dɔ̀ya, Moizi nɛ ni à laa-nù lekini kpɔ́yè’ zí nuu Aatana lé, le wó à-nɔ̀ɔnɛ́yè bànàkpɔ’ mɛ̂ɛ yakaá le. Wó à gaa’ wo: à-nɔ̀ɔnɛ́yè ké sɛ̀a laá, wòo súó, le wó tólógikɛ̀ɛ̀ go’ gwilinɛ Falaon’ tɔ́ng’ dɔ’ láà à bhà le. ²⁴ Moizi leng’ bo’ tóá kpáaá, à kpɔ́yè ké nuu Aatana lé, le òo wɩ́ɩ́ à bhà ke wò e lee Falaon lúà nɛ́ le. ²⁵ E e wɛ̀ilèè gò Aatana-à náò pé-yè fìlayányè wo’ e yàà bian-pɔ̀ɔ̀n yɔ́ɔ́n wɛ́ɛ́-yè-le bhà golo dini bhà. ²⁶ Atoosiwo e nuu wɩ́ɩ́à ye: yɛ́ɛ’ è dɔà e bhà Izalae la-mɛ̀ɛ̀ Klisi’ à nu-wùn’ bhe à-kɔ̀i láà, àle ké fìláá Ezite lùu gi-wèlè tó sɔlɔyè-le bhà. À zʋʋ’ nùù Aatana’ nuu leekpɔ̀ɔ̀tili-sànma sɛ̀’ yaayèa à gɔ̀n láà àle gi, le é nuu wɩ́ɩ́à kwɛi le. ²⁷ Moizi kpɔ́yè’ nuu’ wo’ Aatana lé láà, àle kɛɛ le é zí go’ Ezite lùu gi, ke súó do lefienɛ́ àa à gi gwilinɛ Falaon’ nuu wɛí sieyè’ gá à bhà láà à-wùn gi le. Moizi ké to’ e wʋʋ tà kelekelele ye mɛ̂ɛ’ à yáán’ Aatana’ mɛngge àa à ye à bhà láà à nɛ̀. ²⁸ É go’ àle gi, à kpɔ́yè do’ nuu Aatana lé láà, é Paki-sàà góyè yàà Izalae-bòà wúluá àle gi, le é zí wɩɩ’ àng nɛ̀ ye: wò bháábò’ zɛà láà, wò à yuɛn gie kwíi kóngpalabò bhà le. E wɩɩ’ ye: wò à kɛ̂ɛ kwɛi, ke Aatana-à kɩ́ɩ́la’ è nuà Ezite-mɛ̀ɛ̀bòà nɛ́ miɔnnɛ́ fɔ́ɔ́lébò zɛi láà, à kɔɔ òo nù zin Izalae-bò-le pe nɛ́ ke bhà. ²⁹ Izalae-bò tó kpɔ́yè’ nuu zí Aatana lé, le wó kɔ̀ɔ̀yí Tɛ́ɛ́n kaan’ wo gɛɛn tà ye mɛ̂ɛ’ gie lee kpɛ́ɛ́-lèè bhà le. Kɛ́ Ezite-mɛ̀ɛ̀bò-le wó wɩɩ’ wo: wo leng wóò gie bhi ye Izalae-bò nɛ̀ laá, yí’ àng sí’ wo’, le àng tó páipái wunbílí’ to’ yí gɔ̀n le. ³⁰ Izalae-bòà kpɔ̀ Aatana lé-yè do láà, àle zí à kɛɛ’, le tong’ nuu káányèa Zeliko-pɛ̀ɛ̀ zì láà, à tó’ gbulu’, ke wa bo gieá à zì yáángɛɛn saapiilɛá le. ³¹ Kɛ́ zùà-nɔ̀ng ke’ wó nuu à leeà Eaabu láà, àle’ zí kpɔ́’ wo’ Aatana lé, le é Izalae-bòà gwili lɛgaa-mɛ̀ɛ̀bò’ lo’ láà àng-tɔ̀ɔ̀ kun’ sɛ̀a le. Ale kɛɛ le Izalae-bò wòo à zɛ gbánngnɛ̀ gò Aatana-wùn bhà-mɛ̀ɛ̀bò’ nuu Zeliko láà àng pé le. ³² È gò’ àle gi, án à-mɛ̀ɛ̀ ke’ pe zí le? Bha’ woo nù tóà n gɔ̀n dɔ́ɔ́n-á, ke Zedeon ni Balaki oo, Samson ni Zɛfute oo, Davi ni Samiɛ oo, ninà Aatana wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀ paánbò’ nuu lii láà, ke án woo àng tó páipái-wùn gɛingóà dolodolo. ³³ Angbhà kpɔ̀ Aatana lé-yè láà, gɛ̀ilɛ àa àle bhà, le wó lùubò go’, le wó wúnbò’ é dɔɔyèa Aatana gi à kɛɛ’, le Aatana’ píníwo’ àng nɛ̀ pɔɔn’ à-wùn gi, wó à sɔlɔ’ le. Wo zí yaabò biin léta’, ³⁴ le wó pai kpákpaabò’ à nɛ̂ɛ’ nuu mànàngmànàng góà à tó lii’, le wó la’ wo zɛyè gɔ̀n bòo kilíkilílé le. È gò’ àle gi, sé àa nuu àng yemò’ nɛ̀ fɔ́ɔ́lé, kpɔ̀ Aatana lé-yè ké bháa dɛ́ɛ daa’ àng gi, le àng kemò’ to’ kwɛ́lɛ́á gwili gɔnyè bhà, le wó gwiligbá nuyèbò kɛɛ’ wo doá le. ³⁵ Nɔ́ngbò’ kpɔ’ Aatana lé láà, àng kemòà kwíle-mɛ̀ɛ̀’ ga’, e zana’, le wó à kɔ́nɔ́wo’ àng nɛ̀ le. Kɛ́ sée kpɔ̀ Aatana lé-wùn do láà à gi, mɛnggoò’ zí nuu bhi, wó àngle wɛ̀ikɛ̀ɛ̀’ wo’, le wó àng zɛ’ le. Wòo wɩ́ɩ́ wo biin maa-wùn bhà, ke wó la. Sée wó à kɛ̀ɛ̀ kwɛi ke Aatana- ga-mɛ̀ɛ̀bò zana’ woà, ke é sɛ̀a tòsɛ́ɛ́là-yè’ kó à gi é àle bhà láà, ke wó nù daa àle bhɛɛ gi le. ³⁶ Ang kemò ké to’ biin sóósì à bhà-pɔ̀ɔ̀n-a, le àng kemò’ to’ sàbhiliwɛ́ɛ́ légbaá, le wó zí àng kemò yele’ yɔ̀ɔ́bhɛɛá, le wó àng daa’ kààso gi le. ³⁷ Wo mɛnggoò zɛ’ gwɛɛ bìlì àng bhà-yèa, le wó mɛnggoò tu kaan’ à gi sííá, le wó zí mɛnggoò-le zɛ’ siàng-wɛ́ɛ́á le. Ang kemò’ nùù bháá kwîi ni bhʋʋ kwîibò’ daaà wo bhà wéléá, le wó nuu lóà gieá zía ni zía, ke àng ló-lèè tɩnggbɩɩle àa bhe le. Pɔnggepɔ̀ngge àa nuu àng gɔ̀n, bhaamɛ̀ɛ̀bò ké nuu àng wɛ̀ikɛ̀ɛ̀woà, le wó nuu gii kpɔ́à àng tà le. ³⁸ Wo nuu gieà fúà tà-lèèbò ni tɔɔn bhà-lèèbò gi, le wó nuu yiià gwɛɛ-yɛ̀ɛ̀ ni tólòbò gi le. Kɛ́ lúyáán tà-mɛ̀ɛ̀bò wàa bhɔyè’ gá mɛ̂ɛbò láà àngle suu sɔlɔ-mɛ̀ɛ̀ gi, le wò àng kun kwɛi le. ³⁹ Sée mɛ̂ɛ páipái’ wó nuu kwɛi láà, àngle tó kɛɛ-wùn’ Aatana zʋʋ’ kun’ àngbhà kpɔ̀ à lé-wùn gi le. Kɛ́ Aatana’ leekpɔ̀ɔ̀tili-sànma’ à nu-wùn píníwo’ àng nɛ̀ láà, àng ke òo àle sɔlɔ líe bhe. ⁴⁰ Atoosiwo wúnsɛ̀ ye’ à lé- gie fɔ́ɔ́-mɛ̀ɛ̀bò-le pe láà à tà dɔ́ɔ́n-á, Aatana ké nuu à pé ke è àle kɛ̂ɛ tenglé-yààn é à gi-mɛ̀ɛ̀bò ko nɛ̀ le. Ale kɛɛ le òo zí wɩ́ɩ́ à bhà ke àng pe layè wun- ban péng, ke ko pe òo zin kélé bhe le.

¹ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, Aatana séebò sínma’ wó ko zìzì kwɛi láà, kole kwàa àng-tùlé gaa ke pɔɔn páipái’ è káng daa ko gɛin, ke kwáá táásí Aatana-à zaa tà-lèè ye à nɛ̀ sɛ̀a, kó ko bo àle tóá. È gò’ àle gi, wúnyóo kɛɛyè’ à tò ko bhà-yè gi’ yaa kúlúnɛ́á láà, kwàa ko kɔɔ gó à tó zì, ke Aatana’ bàlà’ kpɔ́yèa ko nɛ̀ láà, ke kó àle sí ko sɔbhɛɛ lekinilèkiniá, ² ke ko yáán ké Yesu bhà ko liélé do le. Atoosiwo kó kpɔ̀ Aatana lé-bàlà’ sí-ii láà, kó à zigò- àle kwenglé le. Sée ko zí à léyaaà àle do láà àle kwenglé le. E e zowɛ́ɛ́ kun’ e bhà, le wó à zɛ’ yílí bhà, le yɛ́ɛ-gà sínmasìnma’ kwɛi láà òo tó à gi wúnggewùnggeá, ke à zʋʋ ké Aatana’ nuu à sànma’ yaayèa à gɔ̀n zowɛ́ɛ́ niidaa kpáaá láà à gi le. Ale kɛɛ le é lo’ yaai Aatana’ yaayèa ebhà gwilinɛnɛ̀-gbòlò’ tà láà à kɔɔ sɛ̀ tà le. ³ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, ká ka zʋʋgɔɔn à sàn’ wúnyóo kɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò kɛɛ’ wo’, ke é à kun’ e bhà láà à-wùn-a. A-kɔ̀ɔ̀ do láà à gi, ka lekini ka yáin òo gaà, sée ka gbɔ̀i òo yɛn-à. ⁴ Atoosiwo ká ka leng tà’ kooii wúnyóo kɛɛyè gɔ̀n láà, káó zin nàa yuɛn giè à gi-yè bhà bhe. ⁵ Tààn Aatana- ka zʋʋ gbaan-wʋ̀ʋ̀’ pe liè dɔ̀ ebhà náò tà-wʋ̀ʋ̀a láà la ò, ka zʋʋ’ gó’ wo à gá la è? E wɩɩ ye: Nbhà nɛ́, Gwilinɛ Kpáa- i kólóà wún’ gá láà, miá à gaa yáàngóngpéá. Sée è zí liè’ dɔà i tà láà, i gbɔ̀i òo yɛn-à à-wùn gi. ⁶ Atoosiwo mɛ̂ɛ’ à lɔ̀ɔ̀- Gwilinɛ Kpáa kɛɛ, è àle-mɛ̀ɛ̀ kolo, le è zí mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ’ à dɔn ebhà nɛ́á, è à maa le. ⁷ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, wúnbò’ è daaà ka tà ziàn láà, ká à kún ka bhà, ke à gàn- tó ka yàànlé ka: Aatana- ka kóló’ wo à gá, le è ka kun ye nɛ́ nɛ- ebhà náò kun kɔɔ’ gi láà à nɛ̀ le. Tààn e ka gi ye: nɛ́ ke ké bhe, le àle nɛ àa à kóló la è? ⁸ È tò’ ke ka nɛ àa kale ka kóló ye àbhà nɛ́ paánbò nɛ̀ laá, ke kale káá àbhà nɛ́ lekiniá àlei, ke nɔnglà-nɛ̀bò’ kaá le. ⁹ Ko kpɔ́-mɛ̀ɛ̀bò’ wó kpunglà zé, wó nuu ko kún-à kɔɔ’ gi láà, kwàa mai sí àle bhà le. Atoosiwo wo nuu ko kólóà, le kó nuu bhɛɛ yaaà àng bhà le. È tò’ kwɛi la ò, mɛɛ kɛɛ le ko kwii ko wunlé kpááá Aatana’ é tɛ́i-pɔ̀ɔ̀n tó páipái nɛá láà à leng nɛ̀, ke kó nù la le? ¹⁰ Atoosiwo ko kpɔ́-mɛ̀ɛ̀bò’ kpunglà zé, àngle wó nuu ko kóló’ woà láà, wó nùù à woà é nuu sɛɛà àng nɛ̀ kɔɔ’ bhà àle gi bhanɛ́ déngdèngnɛ́ ke bhà le. Kɛ́ Aatana’ é ko nɛá láà, àle- ko kòlò ke è ko bhàwùn yɔɔn lekini’ wo, é kɛ̂ɛ kwɛi ke à lekini’ kɔɔ’ gi, ke wúnyóo àa zin à bhà láà, ke ko lekini kó zí káán wúnyóo bhà, ke kó tó àle-kɔ̀ɔ̀ bhà le. ¹¹ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, Aatana’ ko kólóà tée’ gi, àa sɛɛ ko nɛ̀ à zigó gi, le àa bhɔ ko gi zowɛ́ɛ́ niidàà à lé-wùn bhà le. Kɛ́ dɔ̀ya- bhɔ̀’, mɛ̂ɛ’ wa kóló-kɔ̀ɔ̀ suu’ kwɛi láà à gidɔn, wò à tɔnɔ sɛ̀’ ye, àle to zowɛ́ɛ́ niidaa’ wò à sɔlɔ táásì Aatana zòà-zàà tà-yè bhà láà à gá le. ¹² Le àle’ kwɛi, kà ka wɛ́ɛ́-gi dɔ ka bhà, ke ka gbanbò’ à gi’ ga láà, ká à vùù gie, ke ka gɛɛnbò’ bháibhàia láà, ká à léwalá. ¹³ A-wùn gi, ká Aatana-à zaa’ tà láà, ká tó àle tà tɩnggbɩɩle, é kɛ̂ɛ kwɛi ke tèbhangtèbhang kɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò láà wòo nù gó zaa gi, kɛ́ ke àng gɛɛn- nù dɔ’ wo zué le. ¹⁴ Ka dɔà kɔɔ’ gi, ke ka nà mɛnó páipái ká tó ké nɛ̀ sɛ̀a, ká àle-lèè guo le. È gò’ àle gi, ká ka bháa dɔ ke ká káán wúnyóo bhà kɔɔtókɔ̀ɔ̀tó gi, ke ká yaa Aatana-à yaa gi. Mɛ̂ɛ’ óó àle kɛɛ, yáá yáánpáii Gwilinɛ Kpáa bhà gbonggbongle. ¹⁵ Ká à kɛ̂ɛ sɛ̀a ke Aatana’ gɛ̀ilɛ’ tóyèa ka bhà láà, mɛngge òo e lekini kwii à gi ka finibhà. Ká zí à kɛ̂ɛ sɛ̀a ke mɛngge òo tó bhaamɛ̀ɛ̀ wunbílí gisie-mɛ̀ɛ̀a ka kpe gi ye sɩ́ɩ yóo’ è gie, ke è dunng yaa à nɛ̀, ke à dunng láà òo nù mai ni bhaamɛ̀ɛ̀bò gɔ̀n, ke òo mɛ̂ɛ kpe tó wunbílí gisie. ¹⁶ È gò’ zí àle gi, ká à kɛ̂ɛ sɛ̀a ke mɛngge òo tó zùàkɛɛ-mɛ̀ɛ̀a, ɛ́ɛ́n ke òo zí tó Aatana-wùn màà gbangwààa-mɛ̀ɛ̀a ye Ezau nɛ̀. Atoosiwo Ezau ké à zɛ’ pɔɔ̀ɔ̀n do-kini-dò-wùn nɛ̀, le é ebhà kpáanɛ̀ lóódɔ’ le. ¹⁷ Ka lekini ká à gànnu ka: dɔ̀ya’ bhɔ’, ke è wɩ́ɩ́ ye: e nɛ- lúbhawo e bhà tò laá, òo nù bhɔ à sɔlɔ-mɛ̀ɛ̀ gi koo. E woo vɔ̀ngvɔ̀ng go’ yányíá, ke bɔ́n- nù gó à bhà, kɛ́ òo nù à-lèè ye. ¹⁸ Sée Aatana pe gi-mɛ̀ɛ̀ yemò’ ká tenglé é, kale káá ye Izalae-bò’ nuu lii láà àngle nɛ̀. Angle’ yɔ̀n- mɛ̂ɛ yánwɛ́ɛ́- pɔɔnbò’ ye, ke mɛ̂ɛ kɔɔ- zin à bhà láà àle gi le. Wó nuu sée yɔ́n-à tɔɔn’ à maabhà kwɛi láà, pai ké nuu mànàngmànàng góà à bhà, kɛ́ ke lɛi ké talayèa bhi tíi bìlìbìlìyèa. Wàà ké nuu gieà vúvúlé, ¹⁹ le túnú’ nuu wɩ́ɩ́à vuuvuule, le gbálá wʋʋ’ nuu zí woloà bhi le. Izalae-bò’ gbálá-wʋ̀ʋ̀ láà àle ma’, wó wɩ́ɩ́’ wo’ wo: Aatana- dɔ gbáágbààa ke à leng-le òo liangzɛ wo nɛ̀ koo le. ²⁰ Atoosiwo Aatana’ wún’ pe’ láà, e wɩɩ’ ye: Mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ’ è zin-à tɔɔn láà à bhà, yàa ni yéè tó wii lefienɛ́á, wò gwɛɛ bili à bhà, ke wò à zɛ à gá. Súó’ nùù àng kɛɛà wʋʋ láà àle gɔ̀n, le wó à pe’ wo: òo liangzɛà wo nɛ̀ koo le. ²¹ Eábhili’ daa’ láà, é nuu zìzìyè suu’ gá é, à-mài ké Moizi-nù tó ni’, le é wɩɩ’ ye: Súó’ daa n gi, le n lekini n bhà’ viin-ii miniminiyèa le. ²² Moizi ni fɔ́ɔ́lé-mɛ̀ɛ̀bò’ àng pe’ nuu kwɛi le. Kɛ́ mɛ̂ɛ yemò’ ká tenglé-yààn é à gi, kale ka yɔ́nyèa Sion-tɔ̀ɔ̀n ni Aatana lekini yáányè pe Zelizalɛm-pɛ̀ɛ̀ ye’ é lɔngwɛ́ɛ́ gi láà àle maabhà le. Ká yɔ́nyèa Aatana-à kɩ́ɩ́la wáá wúlú’ núnú àa àng bhà, ke wó banyèa ké tà niidaa gi lɔngwɛ́ɛ́ gi láà àng maabhà, ²³ le ká zí yɔ́nyèa Aatana-à nɛ́ liélébò’ àng tɔ́’ bɛɛnzɛyèa lɔngwɛ́ɛ́ gi àng leng pe bànkétà maabhà le. Aatana’ é bhaamɛ̀ɛ̀ tó páipái bhàgilawo-mɛ̀ɛ̀a láà, ká yɔ́nyèa à lekini maabhà, le à zòàwùn kɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò’ nuu ko liélé lii, ke bɔ́n kekekèke àa àng bhà koo, ká zí yɔ́nyèa àng-gɔ̀òbò’ wó à pé láà àng tó maabhà le. ²⁴ È gò’ àle gi, Yesu’ é sɛ̀lúnɛ̀ dɛ́ɛ daayèa Aatana ni bhaamɛ̀ɛ̀bò ko finibhà láà, ká yɔ́nyèa à leng maabhà. Ka zí yɔ́nyèa à yuɛn’ à wʋʋi- kaan, ke à lé- gie Abɛli pe tà, ke è bɔ́n go mɛ̂ɛ bhà láà àngle tó gi le. ²⁵ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, ká à kɛ̂ɛ sɛ̀a ke kao kpa Gwilinɛ’ wʋʋ’ peii ka nɛ̀ láà à bhà. Atoosiwo mɛ̂ɛ’ wó kpa’ Aatana-à liè dɔ-mɛ̀ɛ̀ bhɛ́iwɛ́ɛ́’ é nuu kpunglà zé à lefienɛ́ wʋʋ bhà fɔ́ɔ́lé lii láà, é wún’ kpɔ’ àng tà, àng dokedòke òo nù la à gɔ̀n. È tò’ ke àngle ke òo la kwɛi la ò, le kole ko ko tɛɛ-zàà bɔ̀’ mɛ̂ɛ’ é lɔngwɛ́ɛ́ gi ke é liangzɛii ko nɛ̀ láà à tà, Aatana- wún ye’ kpɔ́à gbánngnɛ̀ gó-mɛ̀ɛ̀bò tà dɔ̀ya, ko là à gɔ̀n-kɔ̀ɔ̀ keeà lɔ àlei le? ²⁶ Sée ke sɛ́ɛ́’ vììn Gwilinɛ láà àle wʋʋ bhà lii, le dɔkɔ̀ɔ̀ é à gi, àle do láà é zí tuàn píníwoà ye: Án sɛ́ɛ́ viin ke woà, le è to à viin nààlàkáán wo-kɔ̀ɔ̀a le. Kɛ́ àa tóii sɛ́ɛ́-le lengdoá, án lɔngwɛ́ɛ́-nù tó viin-à. ²⁷ Aatana- à pe’ wo ye: é pɔnó viin dɛ́ɛ ke woà, ke è tó à viin nààlàkáán wo-kɔ̀ɔ̀a láà, mɛ̂ɛ- à-lèè yè àle bhà wo: é pɔɔnbò’ daa’ lii ke wò viin láà, à tó ké góà, ke pɔɔn yemò’ wàa viin láà, àng lesósó’ wò tó le. ²⁸ Le Aatana’ ko tóyè-leá mɛ̂ɛnɛ̀’ àa gó gbóló gi láà à kɛɛ-mɛ̀ɛ̀a kwɛi laá, kwàa Aatana láà à dɔn wúnsɛ̀ kɛ̀ɛ̀ ko nɛ̀-mɛ̀ɛ̀a, ke kó à lɔ̀ɔ̀kɛɛ lenglèng wo, ke è à zʋʋ kún, è gò’ bhi ke kó súó à gɔ̀n, ke kó bhɛɛ yaa à bhà. ²⁹ Atoosiwo koà Aatana láà, e ye pai yâanyè’ mɛngge àa zábaa à bhà à nɛ̀.

¹ Ka lɔ̀ɔ̀’ è ka ké kɛɛ ke ká ye laànɛ́yáànbhà-mɛ̀ɛ̀bò nɛ̀ láà, ká à kún kpókpóá kelekelele. ² Ka zʋʋ òo góà tɔ́ɔ̀bò kùn sɛ̀a-wùn-a. Atoosiwo mɛ̂ɛ’ wó tɔ́ɔ̀ kun’ kwɛi lii láà, àng kemò ké Aatana-à kɩ́ɩ́labò lefienɛ́ yago’ wo tíibhà. ³ Ká kààso gi-mɛ̀ɛ̀bò-zʋ̀ʋ̀gɔ̀ɔ̀n sí, ke è tó ye ka nà àng gá-nù ka kààso gi kiá’ wo le. Ka zʋʋ òo zí góà wó mɛ̂ɛ’ àng wɛ̀ikɛ̀ɛ̀woii àng-wùn-a, atoosiwo àng lekini pe kwîi’ é àng bhà láà, è yua ye ka pe- yua ziàn ka bhà kɔɔ’ gi láà à nɛ̀. ⁴ A-lèè ké à bhà ke mɛnó páipái- bhɛɛ yaa lemɛ̀dɛbò ni gɔnɔ bhà-lèbò bhà, ke lìì òo waa àng kpàà-lèè bhà. Atoosiwo Aatana ké wún kpɔ́à yáindɔ-mɛ̀ɛ̀bò ni zùàkɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò tà. ⁵ Wélé lɔ̀ɔ̀ òo ka zʋʋ síà, ke òo ka táá-kɔ̀ɔ̀ sie. Pɔɔn ye’ é ka gɔ̀n láà, è ka zʋʋ kún. Atoosiwo Aatana ké wɩɩ’ ye: Máá n kɔɔ káán-ii i lé fɛ́ɛ́fɛ́ɛ́lé, sée máá boii i gá gbonggbongle. ⁶ Aatana’ à peyè’ gá kwɛi láà, ko à pè àle gi ko yán létayèa ko: Gwilinɛ Kpáa’ n tàkún-mɛ̀ɛ̀a le. Máá súó. Bhaamɛ̀ɛ̀ bhɛ́iwɛ́ɛ́ yéè mɛɛ kɛɛ n gá le? ⁷ È gò’ àle gi, mɛ̂ɛ’ wó Aatana-à liangzɛ’ ka nɛ̀ à zigó gi, ke wó àbhà zaa go’ kaá láà, ka zʋʋ òo góà àng-wùn-a. Wó woà lúyáán léyaa’ kɔɔ’ gi láà, ká à súnmagó, ke ká mai sí àng kpɔ̀ Aatana lé-kɔ̀ɔ̀ bhà. ⁸ Atoosiwo Yesu Klisi’ nuu kɔɔ do’ gi lii, è tuàn àle-kɔ̀i tenglé, le è zí tóà à tó-kɔ̀ɔ̀a kwɛi kwɛi kweetókwèètóá le. ⁹ Táásí-gɛ̀ɛ̀n bhɛ́ibò’ nuyèa gbakilile, ke wò bhaamɛ̀ɛ̀ dɔɔ à gá ziàn láà, kao ka kɔɔ góà ka leng zì, ke à ke-yì- ka sí. Atoosiwo e sɛ̀a ke Aatana- gɛ̀ilɛ’ to ko bhà ziàn láà, àle- ko zʋʋ gbaan le. Kɛ́ tɔ́ng yemò’ à gɛɛn- gbaan pɔɔnbò’ mɛ̂ɛ- à bhɛlɛ ni mɛ̂ɛ àa à yemò’ bhɛlɛ àle-wùn bhà láà, àle ke àa mɛ̂ɛ zʋʋ gbaan, sée àle ke tɔnɔ lefienɛ́ òo tó à kún-mɛ̀ɛ̀bò bhà do bhe. ¹⁰ Zuifu-bòà yíkpáá-mɛ̀ɛ̀bò’ wò Aatana lɔ̀ɔ̀kɛɛ-pɔ̀ɔ̀n kɔ́nɔ́wo à nɛ̀ àbhà gbáiwa lé láà, àngle dɔ̀lèè àa ko pe sáàgó-lé’ é dɔ̀yáa gá é à-pɔ̀ɔ̀n bhɛlɛyè bhà. ¹¹ Atoosiwo àngbhà yíkpáá-mɛ̀ɛ̀ kpáè-le-lò nà tolo-pɔ̀ɔ̀nbò’ à yuɛn-á Aatana-kwìì gélé-lèè záázààyè lenglèng gi, ke è à tó bian gò wúnyóo kɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò bhà-pɔ̀ɔ̀n-a bhi le. Kɛ́ wò tolo-pɔ̀ɔ̀nbò’ zɛ kwɛi láà, wò à wìì-le tó dɔ’ wo pailé gbɛ̀ɛɛ zì le. ¹² A-kɔ̀ɔ̀ do láà à gi, wó Yesu lekini zɛ̀- zí, ke wa gó’ wo nà à gá pɛ́ɛ yáànbhà, ke è nù bɔ́n gó ebhà bhaamɛ̀ɛ̀bò ko bhà wó à lekini yuɛn’ kpɔ’ bhi láà à gá le. ¹³ A-wùn gi, kwàa ló gbɛ̀ɛɛ zì Yesu lià, ke yɛ́ɛ- dɔ̀’ ko bhà à pé, ko lekini kó nù à kún ko bhà à-kɔ̀i. ¹⁴ Atoosiwo ko nɛ yaalé-lèè’ é ko tó-lèè lengá, àle àa kpunglà zé-le bhà. Aatana’ à ye’ baayèa ko nɛ̀, ke kó yaa bhi leekpɔ̀ɔ̀tili gi láà, ko àle-lèè guoii le. ¹⁵ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, kwàa bɔ Yesu tà, ke kó Aatana wánglegó lɛ́ile. Mɛ̂ɛ’ ko biin-Yesu tɔ́ pe tàpúúá bhaamɛ̀ɛ̀bò zué láà, ko à kɛ̀ɛ̀’ kwɛi, ke ko sáà sɛ̀’ góii Aatana lé lɛ́ɛ. ¹⁶ Kɛ́ ka zʋʋ òo zí góà wúnsɛ̀ kɛɛ-wùn-a. È gò’ bhi, ka yáin òo gaà kɔɔ wòlò bhámò nɛ̀-yè bhà. Atoosiwo sáà suubò’ kwɛi láà, àle liá- to Aatana gi le. ¹⁷ È gò’ àle gi, ká wún ma liélé sì kaá-mɛ̀ɛ̀bò tà, ke ká ka wunlé kpáá àng nɛ̀. È tó’ wo ke Aatana ké àng bhàgilawoà ka-wùn-a leekpɔ̀ɔ̀tili gi láà, àle kɛɛ le wò wo zʋʋ kpɔ ka gi, ke ká nù táá sɛ̀ sí Aatana-à zaa tà le. Ka wún mà’ àng tà kwɛi laá, wo bháála kɛɛà ka kpe gi zowɛ́ɛ́ niidaaá. Àa àleá, wo à kɛɛà wɛí sieá. Sée è tò’ kwɛi-le bhà, ke àa tóii ka bhà sɛ̀a. ¹⁸ Ká bhài’ woii Aatana zì ko-wùn gi láà, ká ló nàa liélé. Atoosiwo ko kpɔ́yè ké ko leng lé ko: ko zowɛ́ɛ́ pé àa kàiinle wúngge gi, le kó à pé ke ko táá-kɔ̀ɔ̀- tó sɛ̀a kɔɔtókɔ̀ɔ̀tó gi le. ¹⁹ Kɛ́ án wɩɩ ma: ká dɔ’ wo gbáágbààa ke ká bhàiwo Aatana zì, ke è zaa lépóló n gɔ̀n, ke án nù sɛsí, ke án nu ka lià pálé le. ²⁰ Aatana’ koà Gwilinɛ Yesu go’ gɔɔ̀le, le é à zana’, le é à tóyèa ebhà bháábò ko maakɛɛ-mɛ̀ɛ̀ kpáèa wó à yuɛn’ kpɔ’ láà à-wùn gi le. Sée à yuɛn láà àle to’ sɛ̀lúnɛ̀’ àa yɛn à dàà Aatana ni bhaamɛ̀ɛ̀bò ko finibhà-pɔ̀ɔ̀n-a le. ²¹ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, Aatana’ è mɛ̂ɛ zowɛ́ɛ́ niidaa láà, è dɔ gbáágbààa ke è bháa daa ka gi, ke wún’ é sɛ̀a, ni wún’ é à zòàwùn-a, ká àle kɛ̂ɛ le. È gò’ bhi, Aatana- dɔ gbáágbààa ke wún’ à liá’ à gi, è à tó kɛ̂ɛ ko zowɛ́ɛ́ pé Yesu Klisi bháa bhà. A-wùn gi, à-lèè ké à bhà ke Yesu Klisi láà àle tɔ́- bhɔ kweetókwèètóá le. Amiina. ²² N laànɛ́bò, án wʋʋbò’ pe’ ka nɛ̀ láà, ka bháa dɔ-wʋ̀ʋ̀’ à tóá le. Án wɩɩ ma: ká dɔ gbáágbààa ke ká à kún sɛ̀a. Atoosiwo án wún’ bɛɛnzɛ’ sɛ́ikwɛ́ é à gi, wún gbénggbèngnɛ́’ à gá le. ²³ É gò’ àle gi, án à pé ke à gàn- tó ka yàànlé ka: wa woo ko laànɛ́ Timotee sí kààso gi. È wàà’ n lià pálé, án à síà n gɛin do, le ko ni à gá ko nu zin-i ka lià le. ²⁴ Má wɩ́ɩ́ liélé sì kaá-mɛ̀ɛ̀bò tó páipái bhà. Má zí wɩ́ɩ́ mɛ̂ɛ páipaí’ wó yaayèa Aatana-à yaa gi ka pé bhi àng tó bhà. Ko laànɛ́bò’ wó Itali lùu gi zé, woó wɩ́ɩ́ ka bhà. ²⁵ Aatana- dɔ gbáágbààa ke è gɛ̀ilɛ tó kanó páipái ka bhà.