EFƐZI

EFƐZI

¹ Nle Pɔli’ Aatana’ n yaayèa ke án tó Yesu Klisi-à táá-mɛ̀ɛ̀a, nle án sɛ́ikwɛ́ é à bɛɛnzɛii le. Yesu pe gi-mɛ̀ɛ̀bò’ ká Efɛzi, ke ká yaayèa Aatana-à yaa gi, ke ká zí kóló kúnyèa àbhà zaa tà láà, an sɛ́ikwɛ́ é à bɛɛnzɛii kale ka nɛ̀ le. ² Án wɩɩ ma: ko nɛ Aatana ni koà Gwilinɛ Yesu Klisi wò dɔ gbáágbààa ke wò gɛ̀ilɛ tó ka bhà, ke wò zí ka zowɛ́ɛ́ niidaa. ³ Koà Gwilinɛ Yesu Klisi nɛ Aatana’ lɔngwɛ́ɛ́ gi-wùn sɛ̀ páipái’ kɛɛyèa ko nɛ̀, ke àbhà Waa Zaazaa- à gie ko zowɛ́ɛ́ nɛ̀ ziàn, ke à gi-lùbha’ ko kúnyèa láà, à wángle à kiàbhà à tó-wùn gi. Sée wúnsɛ̀ miniminiyè’ kwɛi láà, é à tó kɛ̀ɛ̀ ko nɛ̀ Klisi’ à-wùn gi le. ⁴ É zí ko yàà e zòà-mɛ̀ɛ̀a fɔ́ɔ́lé kwɛi ke òo lúyáán daa lefienɛ́ wo bhe Klisi do láà àle-wùn gi le. Sée é à kɛ̀ɛ̀ kwɛi ke kó nù yaa’ wo àbhà yaa gi, ke pe kekekèke òo tó ko bhà à zué koo le. ⁵ Ko lɔ̀ɔ̀ ké Aatana kɛɛ miniminiyèa, àle kɛɛ le é à yaa’ e zʋʋ pé fɔ́ɔ́lé lii ye: é ko naaà e gbe Klisi bhà, le konó ko to ebhà náòa ye à nɛ̀ le. E zí sɛɛ’ wo’ à nɛ̀, le é à yaa’ e zʋʋ pé kɔi láà, é à gi-wùn tó kɛɛyèa kwɛi le. ⁶ Sée é gɛ̀ilɛ miniminiyè’ tóyèa ko bhà ebhà nɛ́ lɔ̀ɔ̀yè nù ko nɛ̀-yèa láà, e nuu à pé ke ebhà mɛ̂ɛnɛ̀ zán- nù bhɔ’ wo à-wùn gi, ke è tó e lekini tɔ́ bhɔ-kɔ̀ɔ̀a le. ⁷ Atoosiwo wó Klisi yuɛn’ kpɔ’ à zɛ lià láà, gɛ̀ilɛ àa àle bhà, le Aatana’ ko tàbooyèa, le é zí ko bhàwùn tóyèa koà wúnyóo kɛɛ-wùn gi le. Aatana’ gɛ̀ilɛ gi-gɛ̀ilɛ tó’ wo’ ko bhà e lekinià nɛ́ tò ko bhà-sààa-yèa kwɛi láà, ko à gànnù àle bhà ko: à kɔɔ ké wolo ko nɛ̀ gbanggbaale le. ⁸ È zí gɛ̀ilɛ do láà àle léyʋʋláyèa ko tà gbʋʋ́lʋʋ́lé, le é ko gbayèa wúndɔnnɛ̀a kɔɔtókɔ̀ɔ̀tó gi, le é zí ko yán lépólóyèa, ke kó nù wún gima kpákpálé le. ⁹ Aatana’ à yaa’ e zʋʋ pé lii ye: é bɔà Klisi tà ke é wún’ kɛ̂ɛ láà, e à to’ e gwílé fɔ́ɔ́lé, kɛ́ le ya à tàpóló ko nɛ̀ dɔ̀yáa gá le. ¹⁰ Sée Aatana’ e zòàwùn’ yaa’ e zʋʋ pé ke é à tàpólóyèa ko nɛ̀ kwɛi láà, àle ye: lúyáán léyaalé-bhɔ̀’, pɔɔn páipái’ é lɔngwɛ́ɛ́ gi tɛ́nglà oo, ni à yemò’ wó sɛ́ɛ́ tà sáalé zé oo, é à tó ban-à ké tà, le e Klisi yaa à tó wunlé le. ¹¹ Gɛ̀ilɛ àa Klisi’ bhà, le mɛ̂ɛ yemò’ kó nuu ko yáán tóà fɔ́ɔ́lé à nuyè gɔ̀n, kó zí dɔ̀lèè yeyèa Aatana’ wúnsɛ̀’ kɛɛyèa láà à bhà le. Sée à leng’ ko bhàkun’ fɔ́ɔ́lé lii ke kóó bhɔ bhe, ke è nù ko gba dɔ̀lèè láà à gá le. Atoosiwo Aatana- wún yaa e zʋʋ pé kɔɔ’ gi láà, è à tó páipái kɛ̀ɛ̀ àle-kɔ̀ɔ̀ bhà le. Kɛ́ Aatana- ko gbayèa dɔ̀lèè láà à gá kwɛi, ke kó nù tó’ wo àbhà mɛ̂ɛnɛ̀ zán bhɔ-mɛ̀ɛ̀a, ke à tɔ́-nù bhɔ ko-wùn gi le. ¹³ Ka leng ka pe- zí kwɛi’ wo Aatana wʋʋ’ é mai-wùn-a ke ká à mayèa láà à-wùn gi le. Sée Aatana wʋʋ láà àle nâa sɛ̀’ wó à kpɔ’ ka nɛ̀ láà à gá le. Ká àle ma’, le ká wɩɩ’ à bhà, le ká daa’ la-zàà tà le. Ká bo’ wɩ́ɩ́á à bhà kwɛi, le Aatana leng’ zí kɛ́ɛ kpɔ’ ka bhà ebhà Waa Zaazaa nù ka nɛ̀-yèa le. Sée Waa Zaazaa do’ Aatana’ à nu-wùn píníwo’ fɔ́ɔ́-mɛ̀ɛ̀bò nɛ̀ lii láà, é nù- àle nui kale ka nɛ̀ kwɛi lɛ́ɛ. ¹⁴ Mɛ̂ɛ’ kó àbhà wunbílí gi, é leekpɔ̀ɔ̀tili-sànma’ à yaayèa ko gɔ̀n láà, è ebhà Waa Zaazaa nuyèa ko nɛ̀ kwɛi àle liélé-bhɛ̀ɛ̀a le. Ko à gànnù àle bhà ko: é ko góyè’ gá nuanɛ̀ gi, e à lé paán yaa leng woà leekpɔ̀ɔ̀tili gi le. Sée é ko nà kanù konó páipái ko yàà ebhà yaa gi kwɛi, ke kó nù tó’ wo àbhà mɛ̂ɛnɛ̀ zán bhɔ-mɛ̀ɛ̀a, ke à tɔ́- bhɔ ko-wùn gi le. ¹⁵ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, án à mayèa wo: ka kpɔ́yè ké koà Gwilinɛ Yesu lé kelekelele, le à pe gi-mɛ̀ɛ̀bò tó páipái lɔ̀ɔ̀- zí ka kɛɛ lekinilèkini wo le. ¹⁶ A-wùn gi, án Aatana wánglego ka-wùn gi lɛ́ile, le n yáin àa ga à bhà le. È gò’ àle gi, an bhàiwo Aatana zì kɔi dolodolo, n zʋʋ àa gó ka bhà. ¹⁷ Atoosiwo Aatana’ é koà Gwilinɛ Yesu Klisi nɛá, ke é zí konó ko nɛá, ke àbhà mɛ̂ɛnɛ̀ zán- bhɔ miniminiyèa láà, an bhàiwoii àle zì ma: è dɔ gbáágbààa ke è wún gima-zòwɛ́ɛ́ daa ka gwílé le. Án wɩɩ ma: è zí dɔ gbáágbààa ke è e-wùn tàpóló-bhɔ̀ɔ̀nɛ̀ bhɔ ka nɛ̀, ke ká nù à dɔn kpákpálé. ¹⁸ Án zí bhàiwo à zì, ke è ka gwílé-yànwɛ́ɛ́ lépóló, ke mɔ̀ng- maa ka tà, é kɛ̂ɛ kwɛi ke é ka leeyèa leekpɔ̀ɔ̀tili-sànma’ gá, ke ká ka yáán tóii à sɔlɔyè gɔ̀n láà, ká à dɔn. È gò’ bhi, ke ká zí à gànnu ka: Aatana’ leekpɔ̀ɔ̀tili-sànma’ à yaayèa kwɛi yàà àbhà yaa gi-mɛ̀ɛ̀ tó páipái gɔ̀n láà, àle tóà mɛ̂ɛnɛ̀’ à mɔ̀ɔ̀kiá àa bhe à gá le. ¹⁹ È gò’ àle gi, án zí bhàiwo kwɛi, ke ká à gànnu ka: Aatana’ dɔyèa kpɔ̀ à lé-mɛ̀ɛ̀bò ko-gbà gɔ̀n nà bháa suu’ gá láà, à sínma àa bhe. Sée è ko-gbà láà à bùn kwɛi ebhà mɛ̂ɛnɛ̀ kɛɛ-wàà kpókpó’ é à gi, ke é Klisi zana’ à gá láà àleá le. ²⁰ Kɛ́ Aatana’ bo’ Klisi góá gɔɔ̀le e bháa bhà kwɛi laá, le é à si’, le é à yaa’ dɔ̀lèè kpáalàkpàà’ é à kɔɔ sɛ̀ tà lɔngwɛ́ɛ́ gi láà à gi le. ²¹ Klisi- yaayèa bhi’ wo, le é gieyèa mɛ̂ɛ wunlé-mɛ̀ɛ̀bò, ni bháa-pɔ̀ɔ̀nbò, ni giè mɛ̂ɛ gɔ̀n-pɔ̀ɔ̀nbò, ni yínaa-gwìlìnɛbò tó páipái gɔ̀n le. É tò’ kwɛi, ke pɔɔn óó pɔɔn’ à tɔ́’ bhe, é tenglé-pɔ̀ɔ̀n-a oo, é zí leekpɔ̀ɔ̀tili gi-pɔ̀ɔ̀n-a oo, Klisi-gieyèa àle tó páipái gɔ̀n lɛ́ɛ. ²² Atoosiwo Aatana ké pɔnópɔ̀nó tóyèa à gɛin-sàbháá, le é à yaayèa legilizi wunbílíá à lé le. Sée legilizi láà àle à dèbílíá, le é zí àle-mii’ è pɔnó páipái pa lɛnólɛ̀nó gi láà, à dɔ̀n à bhà-wùn kpuluá lúyáán tó páipái tà le.

¹ É nuu fɔ́ɔ́lé, ká nuu wúnyóo kɛɛà, le ká nuu Aatana-à tɔ́ng sieà le. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, ká nuu Aatana gɔ̀n ye mɛ̂ɛ’ wa ga àng nɛ̀, ² ká nuu táá-kɔ̀ɔ̀ yóo sí’ woà kwɛi lúyáán tó gɛnviin bhà láà à-wùn gi. Gɔɔ̀yóo’ é yínaabòà gwilinɛ kpáaá ke é yaayèa tɛ́nglà lɔngwɛ́ɛ́ ni sɛ́ɛ́ finibhà láà, àle nuu zaa góà kaá, le ká nuu táá-kɔ̀ɔ̀ suu láà à síà kwɛi le. Ale do láà àle tuàn bháála kɛɛà dɔkɔ̀ɔ̀ é à gi gbánngnɛ̀ gò Aatana wʋʋ bhà-mɛ̀ɛ̀bò zowɛ́ɛ́ pé le. ³ Sée mɛ̂ɛ’ wò taa kwɛi láà, ko nà kanù konó páipái kó nuu àng bhɛɛ gi fɔ́ɔ́lé. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, ko lekini pe zowɛ́ɛ́’ nuu dɔà wúnbò’ bhà, kó nùù àle gi-tààsíà ziàn le. Wún óó wún’ é nuu sɛɛà ko zowɛ́ɛ́ nɛ̀, ni à ye óó ye’ àle’ nuu daaà ko wunbílí gi, kó nùù àle tó kɛɛ’ woà do le. Kó bhɔ’ wo’ nà zowɛ́ɛ́ yóoá ko gwílé kwɛi láà, àle kɛɛ le é nuu bɛɛnzɛyèa ko bhà wo: Aatana ké wún kpɔ́à ko tà ye ko bhámò láà àng nɛ̀ le. ⁴ Kɛ́ ko lɔ̀ɔ̀ ké Aatana kɛɛ miniminiyèa, le ko wɛ̀i’ è zí à kɛɛ láà, à nààlé àa bhe le. ⁵ Ale kɛɛ le kole-mii’ kó nuu à gɔ̀n ye mɛ̂ɛ’ wa ga àng nɛ̀ koà wúnyóo kɛɛ-wùn gi láà, é ko naa’ Klisi bhà, le é ko yaa’ kàò gi à pé le. È tò’ kwɛi, ke Aatana- gɛ̀ilɛ bhɛ́iwɛ́ɛ́’ tóyèa ka bhà, le é ka layèa kwɛi le. ⁶ É bo’ ko zanaá Klisi-kɔ̀i, le é ko gba’ yàlèèa à pé lɔngwɛ́ɛ́ gi le. ⁷ Sée é à kɛ̀ɛ̀ kwɛi, ke è wúnsɛ̀ miniminiyè’ kɛɛà ko nɛ̀ Yesu Klisi-wùn gi, ke kwee- yaaà kwee lé leekpɔ̀ɔ̀tili gi láà, mɛnó- nù à-tùlé ye àle bhà wo: é gɛ̀ilɛ’ to’ ko bhà láà, e gbánggbaagbànggbààa, le à nààlé àa bhe le. ⁸ Ale kɛɛ le an wɩɩ ma: Aatana- gɛ̀ilɛ bhɛ́iwɛ́ɛ́ lekinilèkini’ tóyèa ka la-wùn-a le. Sée é ka la’ wo’ láà, é sì- kaà kpɔ̀ Yesu lé-yè’ bhà le. Kɛ́ òo gó ka lekini-le ka gi. Aatana’ ka gba’ wo’ à gá le. ⁹ A-wùn gi, mɛ̂ɛ layè láà àa sí mɛ̂ɛ lekini pe wúnsɛ̀ kɛɛyè-le bhà. Kɛ́ Aatana- à kɛ̀ɛ̀ kwɛi ke mɛngge òo nù tɔ́ kún’ wo e leng kɛɛ-wùn sɛ̀ tà le. ¹⁰ Atoosiwo Aatana kɔɔ gbóló’ koá, le ya ko naa Yesu Klisi bhà, le ya ko daa-kɔ̀ɔ̀ dɛ́ɛ wo, é kɛ̂ɛ kwɛi ke à lekini’ wúnsɛ̀sɛ̀bò’ yaa’ e zʋʋ pé fɔ́ɔ́lé lii ye: kó à kɛ̂ɛ láà, ke kó nù táá àle kɛɛ-zàà tà le. ¹¹ Kɛ́ mɛ̂ɛbò’ káá Zuifu-a láà, ká nuu ka tíibhà Aatana-wùn gi kɔɔ’ gi fɔ́ɔ́lé, ka zʋʋ òo góà à-wùn-a. Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: lò gbùé bhɛ kpɔ̂ɔ àa mɛ̂ɛ’ ka kwîi bhà láà, Zuifu-bò- kale ka lee ziàn soibò, kɛ́ ke wo wo lekini-le leeii lò gbùé-mɛ̀ɛ̀bò le. Sée wò wo zʋʋ yàà lò gbùé bhɛ kpɔ̂ɔ’ è to àng bhà bhaamɛ̀ɛ̀ kɔɔ gbólóá láà àle lengdo’ nɛ̀, le wò àle pe kwɛi le. ¹² Kɛ́ mɛ̂ɛ yemò’ kale káá Zuifu-a láà, án wɩɩ ka nɛ̀ ma: é nuu tée láà à gi, Klisi-wùn àa nuu ka yàan, le ka dɔ̀lèè àa nuu Izalae-bò’ Aatana’ àng yaayèa e zòà-mɛ̀ɛ̀bòa láà àng pé le. É zí nuu sɛ̀lúnɛ̀bò’ daaà ziàn àle ni Izalae-bò finibhà, ke é nuu píníwoà àng bhɛ́mabò nɛ̀ ye: é mɛ̂ɛ la-mɛ̀ɛ̀ bɔà àng nɛ̀ láà, ka dɔ̀lèè àa nuu à ke bhà. Ka pe leekpɔ̀ɔ̀tili-sànma sɛ̀ ye’ ká nuu ka zʋʋ yaaà à nɛ̀, àa nuu bhe. A-wùn gi, ká nuu lúyáán tà bhiábhiá, Aatana àa nuu ka gɔ̀n. ¹³ Kɛ́ mɛ̂ɛ’ ká nuu dɔyèa Aatana-wùn bhà dɔ́ɔ́n-á fɔ́ɔ́lé kwɛi láà, ká daayè’ gá Yesu Klisi-à zaa tà tenglé-yààn é à gi é, káé yaa Aatana bhulu gi dɔ̀yáa gá tò Klisi yuɛn’ kpɔ’ ka-wùn gi láà à sáà gi. ¹⁴ Atoosiwo Klisi do láà àle tóyèa bhaamɛ̀ɛ̀bò ko zowɛ́ɛ́ zùɛ̀ ko ké pé-pɔ̀ɔ̀n-a, le é mɛ̂ɛ’ kó Zuifu-a ni mɛ̂ɛ’ wàa Zuifu-a konó ko tóyèa bhaamɛ̀ɛ̀ doá le. Sée pɔɔn’ nuu nàà daaà ko finibhà fɔ́ɔ́lé ye sàyang’ mɛngge àa nuu mɔɔà gɛɛn bɔá à tà à nɛ̀ láà, àle nuu Zuifu-bòà tɔ́ngá le. Atoosiwo àngbhà tɔ́ng ni àng gbanbò’ nuu àng bhà láà, àle nuu yaawun piilɛ láà àng tó sàn zin-à wo ké gi le. Kɛ́ Klisi’ e lekini yáányè nu’ wo’ láà, é à kɛ̀ɛ̀ kwɛi ke kulu- gó’ wo tɔ́ng láà à lé, ke è nù tó sàyang’ nuu bhaamɛ̀ɛ̀bò káán-à ké bhà láà à wálá-kɔ̀ɔ̀a le. Sée Klisi’ àle kɛɛ’ kwɛi, le é yaawun piilɛ láà àng tó naa’ e lekini bhà, le é àng gigala’, le wó to’ bhaamɛ̀ɛ̀ suu dɛ́ɛ doá le. Ale to’ sɛ̀ɛ̀kénɛ̀ dàà bhaamɛ̀ɛ̀ yaawun piilɛ láà ko finibhà-kɔ̀ɔ̀a le. ¹⁶ Klisi’ ga’ wo’ yílí bhà láà, àle to’ Aatana lekini ni yaawun piilɛ láà àng kɔɔ wì kéi-kɔ̀ɔ̀a, le é zí to’ àng tó piilɛyè sàn’ nuu àng ké kɛɛà láà à yɛn-kɔ̀ɔ̀a àng gwílé le. Yaawun piilɛ láà wó to’ mɛngdoá kɔɔ’ gi, àle lɛ́ɛ. ¹⁷ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, mɛ̂ɛ’ káá Zuifu-a, ke ká nuu dɔyèa Aatana bhà dɔ́ɔ́n-á fɔ́ɔ́lé láà oo, ni Zuifu-bò’ kó nuu yaayèa Aatana bhulu gi oo, Klisi’ nù- sɛ̀ɛ̀kénɛ̀ dàà ko finibhà-nàà láà à kpɔ́i kole tó páipái ko nɛ̀ le. ¹⁸ Atoosiwo gɛ̀ilɛ àa Klisi’ bhà, le mɛ̂ɛ’ kó Zuifu-a oo, ni mɛ̂ɛ’ káá Zuifu-a oo, Waa Zaazaa’ zaa góii konó páipáiá, le ko ni kanù kó sɔ́n-ii Aatana’ é konó ko nɛá láà à gi le. ¹⁹ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, mɛ̂ɛ’ káá Zuifu-a, ke ká daayèa Yesu pe gi láà, káá tuàn tɔ́ɔ̀ ni yàngpé-le keá Aatana-wùn gi koo. Káé tó’ wo Aatana-pɛ̀ɛ̀wɛ́ɛ́bòa yàà àbhà yaa gi-mɛ̀ɛ̀bò pé, le káé tó zí àbhà gbúnng-wɛ́ɛ́bòa lɛ́ɛ. ²⁰ È gò’ àle gi, Yesu-à táá-mɛ̀ɛ̀bò ko ni Aatana wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀bò kole kó ye kwíi-kpùlù káán mɛ̀ɛ̀bò nɛ̀, le kale ká ye kwíi’ wó à dɔii koà kwíi-kpùlù tà láà à nɛ̀ le. Kɛ́ kwíi-kpùlù láà à káányè zigò à tà-gwɛ̀ɛ̀ lekinilèkini’ bhe, àle Yesu Klisi-a le. ²¹ A-wùn gi, wó kwíi’ dɔii láà, wò à-lɛ̀nólɛ̀nó dàn koà Gwilinɛ Yesu Klisi láà àleá, le wò à tó yaa kélé sɛ̀a, le à tu- tolo ziàn à zòàyèa, le è to Aatana lɔ̀ɔ̀kɛ̀ɛ̀i-kwìì sɛ̀ lekinilèkiniá le. ²² À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, Klisi pe gi-mɛ̀ɛ̀ yemò’ káá Zuifu-a, Aatana ké ka leng ka daayèa ebhà gbúnng-wɛ́ɛ́bò pé kwɛi, ke ka nà àng gá-nù ká tó à yàài-kwìì dɔ̀a-gwɛ̀ɛ̀bòa. Sée ka tóà kwíi’ gá láà, Waa Zaazaa’ yaaà à lé Aatana-à yaa gi le.

¹ Ale kɛɛ le nle Pɔli’ án Yesu Klisi-à kààso kɛɛii mɛ̂ɛ’ káá Zuifu-a ka-wùn gi láà, an zinna n kpóng gi Aatana nɛ̀ le. ² Sée Aatana’ gɛ̀ilɛ tó’ wo’ ke é n to’ nâa kpɔ̀ ka nɛ̀-mɛ̀ɛ̀a láà, e n gi ye: ká àle mayèa. ³ Atoosiwo Klisi-wùn’ é nuu Aatana zʋʋ pé, ke à gi’ nuu tíiá mɛnó páipái gi fɔ́ɔ́lé láà, Aatana lekini’ à tàpólóyèa n nɛ̀ le. Sée an tuàn góà àle bɛɛnzɛi ka nɛ̀ wʋʋ déngdèngnɛ́á lɛ́ɛ. ⁴ Sɛ́ikwɛ́ é, ká à-wʋ̀ʋ̀ peà, ká à-tùlé yeà à bhà ka: Aatana- gɛ̀ilɛ’ tóyèa n bhà, le é Klisi-wùn tàpólóyèa n nɛ̀ kpákpálé le. ⁵ Òo à tàpóló mɛ̂ɛ’ wó nuu ko liélé lii láà àngle nɛ̀. Kɛ́ dɔ̀yáa gá, e ebhà Waa Zaazaa bɔ’, le é à tàpolo’ e wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀bò ni ebhà táá-mɛ̀ɛ̀bò’ kó yaayèa àbhà yaa gi ko nɛ̀ le. ⁶ Sée wúnsɛ̀’ nuu à zʋʋ pé, ke é à tàpólóyèa ko nɛ̀ kwɛi láà, àle ye: mɛ̂ɛ’ káá Zuifu-a, ke wó nâa sɛ̀ kpɔ’ ka nɛ̀, ke ká wɩɩ’ à-wùn bhà láà, ka leng ká dɔ̀lèè yeyèa Aatana-wùn bhà Zuifu-bò pé Yesu Klisi sáà gi. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, Aatana’ leekpɔ̀ɔ̀tili-sànma’ à yaayèa Zuifu-bò gɔ̀n láà, ka leng ka dɔ̀lèè ké à gi. È gò’ bhi, e ka nà àng gá-nù ka naayèa ké bhà, le é ka tóyèa mɛngdoá le. È gò’ zí àle gi, é píní’ wo’ àng nɛ̀ láà, é à wò- mɛnó kale ka nɛ̀ le. Wúnsɛ̀’ nuu à zʋʋ pé, ke é à tàpólóyèa ko nɛ̀ kwɛi láà, àle lɛ́ɛ. ⁷ Kɛ́ gɛ̀ilɛ lenglèng àa Aatana bhà, le é n yaa’ nâa sɛ̀’ è go à pé láà à kpɔ́-mɛ̀ɛ̀a le. Sée é bhɔ̀ɔ̀nɛ̀’ bhɔ’ n nɛ̀ kwɛi láà, é zí à gi-wùn kɛɛ-bhàà dàà n gi ebhà kpókpónɛ̀’ bhà le. ⁸ Atoosiwo gɛ̀ilɛ kpáalàkpàà’ à nààlé àa bhe, ke é à to’ bhaamɛ̀ɛ̀bò ko bhà Klisi nù ko nɛ̀-yèa láà, e n yàà àle-nàà kpɔ́-mɛ̀ɛ̀a mɛ̂ɛ’ wàa Zuifu-a àng nɛ̀, sée ke nle án à pe gi-mɛ̀ɛ̀ tó páipái gòzíàa le. ⁹ È gò’ àle gi, wúnsɛ̀’ é nuu pɔnópɔ̀nó daa-mɛ̀ɛ̀ Aatana zʋʋ pé, ke òo à tàpóló mɛnggemɛ̀ngge nɛ̀ lii do bhe láà, e zí gɛ̀ilɛ to’, le é n yaa’, ke án nù à-wùn tàpóló bhaamɛ̀ɛ̀bò nɛ̀, ke án à gi-tààsí-kɔ̀ɔ̀ gie àng nɛ̀ le. ¹⁰ Sée é n tò- wúnsɛ̀ láà à tó-nàà kpɔ́-mɛ̀ɛ̀a kwɛi, ke yínaa kpókpóbò ni giè mɛ̂ɛ gɔ̀n-pɔ̀ɔ̀nbò’ wó lɔngwɛ́ɛ́ gi, àngle tó- nù à-tùlé ye legilizi-bò bhà tenglé-yààn é à gi wo: Aatana- wún dɔn suu’ wo é, à nààlé àa bhe le. ¹¹ Kɛ́ wúnsɛ̀ láà à kɛɛ-wùn’ nuu Aatana zʋʋ pé fɔ́ɔ́lé lúyáán daayè liélé kɔɔ do’ gi, é nù- à tó kɛɛi àle-kɔ̀ɔ̀ bhà koà Gwilinɛ Yesu Klisi bɔ̀ ke è nu sɛ́ɛ́ tà-yèa le. ¹² Sée gɛ̀ilɛ àa zí Yesu Klisi do láà àle bhà, le é zaa lépólóyèa mɛ̂ɛ’ ko kpɔ́yè’ à lé láà ko gɔ̀n, le ko mɔɔ sɔ́n-á Aatana gi, ke síka kekekèke àa ko gi koo le. ¹³ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, án wɩɩ ma: ká dɔ gbáágbààa ke án wɛ̀ilèè’ yeii ka-wùn gi láà, òo tó ka gbɔ̀i yɛn gɛɛn-á, kɛ́ ke ká à gànnu’ wo ka: àle tó- ka vele tò dɔ́ɔ́n-á gɛɛn lesósó’ gá le. ¹⁴ Ko nɛ Aatana’ gɛ̀ilɛ kpáalàkpàà tóyè’ gá ko bhà kwɛi láà, àle kɛɛ le an zinna n kpóng gi à nɛ̀ le. ¹⁵ Atoosiwo è go lɔngwɛ́ɛ́ gi, ke è nu sɛ́ɛ́ tà sáalé, kwíilé-yɛ̀ɛ̀ ye óó ye’ é lúyáán tà, àle tɔ́’ à tó páipái bhà le. ¹⁶ An sée zinnà n kpóng gi à nɛ̀ kwɛi, ke è dɔ’ wo gbáágbààa ke è gɛ̀ilɛ tó ka bhà, ke ka zowɛ́ɛ́- nù gbaan kpókpóá kelekelele ka gwílé àbhà Waa Zaazaa bháa bhà le. É gò’ bhi, è zí dɔ gbáágbààa ke è gɛ̀ilɛ láà à tó ka bhà kpáaá gbanggbaale do, ke è bhɔ àbhà mɛ̂ɛnɛ̀’ à nààlé àa bhe láà àle bhà le. ¹⁷ Án zí bhàiwo kwɛi, ke ka kpɔ̀ Klisi lé-yè láà, è tó à lekini yàlèè kùn ka zowɛ́ɛ́ pé-kɔ̀ɔ̀a, è gò’ bhi ke ka lekini ka gɛɛn- nù sɛ́ɛ́ kún’ wo, ke ká tó gbaanyèa kelekelele Aatana ni bhaamɛ̀ɛ̀bò lɔ̀ɔ̀’ è ka kɛɛ láà à gi le. ¹⁸ Ka à kɛ̀ɛ̀’ kwɛi, le ka ni Yesu pe gi-mɛ̀ɛ̀ tó páipái ka mɔɔ Aatana-wùn dɔn-á kpákpálé, le ka à gànnu ka: bhaamɛ̀ɛ̀ lɔ̀ɔ̀’ è Klisi kɛɛ láà, à tulé ké gbɛ́ɛ́á, le à sanggbai’ dɔ́ɔ́n-á, le à gbùnnggi’ zí dɔ́ɔ́n-á, le à dɔ̀ gɛɛn bhà-yè tó’ dɔ́ɔ́n gànggàngyɔ̀lɔ̀a, le à mɔ̀ɔ̀kiá àa bhe le. ¹⁹ È gò’ àle gi, án zí bhàiwo kwɛi, ke ko lɔ̀ɔ̀ do’ è Klisi kɛɛ, ke à lé- gie bhaamɛ̀ɛ̀bòà wún gima-nàà tó tà dɔ́ɔ́n-á pánngle láà, kó nù àle dɔn leng wo sɛ̀a le. È tò’ kwɛi, ká Aatana-wùn sogélé tó páipái dɔn-à kpákpálé, le è ka zowɛ́ɛ́ pa kɔɔtókɔ̀ɔ̀tó gi le. ²⁰ Sé ké Aatana nɛ̀, le è mɔɔ bháála kɛɛá ko gi ebhà kpókpónɛ̀ bhà, le wún páipái’ ko à gi-bhài wo à zì, ni à yemò lefienɛ́’ è to ko zʋʋ pé, è à tó légiètà dɔ́ɔ́n kɛɛ ko nɛ̀ le. Ale kɛɛ le an wɩɩ ma: à-lèè ké à bhà ke Aatana’ é kpókpóá kwɛi láà, àle tɔ́-bhɔ legilizi tó finibhà Yesu Klisi-wùn gi bha tó bhà tó bhà, ke è tó à pe tó-kɔ̀ɔ̀a le. Amiina.

¹ Le àle’ kwɛi, nle-mii’ án Gwilinɛ Kpáa-à kààso gi láà, an bhài’ woii ka zì le. Ká dɔ gbáágbààa ke Aatana’ ka leeyèa dàà e pe gi-wùn’ gá láà, ka táásí-kɔ̀ɔ̀- bhɛɛ yaa àle bhà le. ² À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, ká kóló kún lɛ́ile bhaamɛ̀ɛ̀ tó nɛ̀. Ka zowɛ́ɛ́- tó zuɛyèa kɔɔtókɔ̀ɔ̀tó gi. Ká ka zowɛ́ɛ́ kún ka bhà. Ka lɔ̀ɔ̀- ka ké kɛ̂ɛ, ke ká ka zowɛ́ɛ́ saa ka ké pé. ³ È gò’ àle gi, Waa Zaazaa’ tiànɛ̀ bhɛɛ’ daayèa ka finibhà, ke ká tóyèa bhaamɛ̀ɛ̀ doá láà, ká à kún kpókpóá, ke ká tó ka ké nɛ̀ sɛ̀a, ke òo káán. ⁴ Atoosiwo Klisi dèbílí’ é legilizi-a láà, e kwɛi do fíole. È gò’ bhi, àbhà Waa Zaazaa ké do, le Aatana’ ka leeyèa ke ká ka yáán tó leekpɔ̀ɔ̀tili-sànma’ à gɔ̀n láà, é zí kwɛi do le. ⁵ È gò’ bhi, Gwilinɛ Kpáa ké do, le mɛ̂ɛ kpɔ̀ à lé-kɔ̀ɔ̀’ kwɛi do, le bhaamɛ̀ɛ̀ dàà à pe gi-zùlù wo-kɔ̀ɔ̀’ zí do le. ⁶ È gò’ àle gi, Aatana’ é konó páipái ko nɛá láà, à leng ké zí kwɛi do, le é yaayèa konó páipái ko gi, le konó páipái kó à kɔ̀ɔ̀bhà, le è bháála kɛɛ konó páipái ko kɔ̀ɔ̀tà le. ⁷ Kɛ́ Klisi’ bhɔ̀ɔ̀nɛ̀’ gúlúyèa ko tà láà, mɛnó ni pe ké pɛipɛi. Sée é mɛnó pe bhɔ̀- àng nɛ̀ e lekini zòà-nàà’ tà le. ⁸ Ale kɛɛ le à bɛɛn’ zɛyèa Klisi-wùn gi Aatana-à sɛ́ikwɛ́ gi wo: À kɔɔ’ bo’ gieá kààso gɔ̀n, e bílíbò kun’, le é wala’, le é lo’ nà àng gá tɛ́nglà dɔ́ɔ́n-á, le é zí bhɔ̀ɔ̀nɛ̀bò bhɔ’ bhaamɛ̀ɛ̀bò nɛ̀ le. ⁹ Kɛ́ wò à pè’ wo: Klisi ké lo’ tɛ́nglà la ò, ke à zía’ lɔ le? Wò à pè’ kwɛi, ke wo wɩɩ wo: é zinná lefɔ́ɔ́lé’ wo’, le é lo’ sɛ́ɛ́ wala-lèè dɔ́ndɔ́nbò gi, le é nuu ló láà à woà tɛ́ng gi le. ¹⁰ Atoosiwo àle do’ é zinna’ láà, àle zí tɔnng’, le é lo’ lɔngwɛ́ɛ́ gi-lèè tó páipái tà tɛ́nglà le. Sée é àle tó kɛ̀ɛ̀ kwɛi ke à lengdo- lúyáán tà-lèè tó páipái pa’ wo fálálé le. ¹¹ Ale Klisi do láà àle bhɔ̀ɔ̀nɛ̀bò bhɔ’ bhaamɛ̀ɛ̀bò nɛ̀, le é mɛnggoò yaa’ ebhà táá-mɛ̀ɛ̀a, le é mɛnggoò yaa’ Aatana wʋʋ léban-mɛ̀ɛ̀a, le é mɛnggoò yaa’ e-wùn-nàà kpɔ́-mɛ̀ɛ̀a, le é mɛnggoò yaa’ yáán tò legilizi-bò bhà-mɛ̀ɛ̀a, ke wò tó zí àng dɔɔ-mɛ̀ɛ̀a le. ¹² Sée Klisi ké mɛ̂ɛbò láà àng nu’ legilizi-bò nɛ̀ kwɛi, ke wò à pe gi-mɛ̀ɛ̀bò tàkún lò liélé àbhà zaa tà-yè bhà, é kɛ̂ɛ kwɛi ke àng kɔɔ- nù mɔɔ àbhà bháála kɛɛyè bhà. Gwilinɛ ké sée à kɛɛ’ kwɛi, ke àbhà legilizi’ é à dèbílíá láà, è daa’ wo à lé, ke è waa à zòà-nàà tà ye nɛ́’ toloii à ke- lo daaá à lé kɔi láà à nɛ̀ le. ¹³ Atoosiwo à-lèè ké à bhà ke legilizi-bò ko leng kó tolo kwɛi’ wo flúúlé, ke ko kpɔ́yè’ Aatana gbe lé kɔɔ’ gi, ni ko à dɔn kɔɔ’ gi, ke konó páipái ko wʋʋ- tó do àle gi le. A-lèè ké zí à bhà ke kó tolo kwɛi, ke kó bhɔ bhaamɛ̀ɛ̀-nàà tà Aatana zué. Ko à kɛɛà kwɛi’ wo, le ko zin nàa Klisi lekini pe tolo-nàà’ à-lɛ̀ngge àa zía koo láà à tà le. ¹⁴ È tò’ kwɛi, kwáá tóii ye náò nɛ̀ koo, ke kó daa bhaamɛ̀ɛ̀bò- mɛ̂ɛ dɔɔ wʋʋ páipái’ gá à tó pé, ke wò ko bhànggàbhánggá, ke wò ló nà koá zía ni zía ye fúlúkònglò- pɔɔn si kɔi láà à nɛ̀. Atoosiwo mɛ̂ɛ’ wó ye náò bhááánbò nɛ̀ Aatana-à zaa tà láà, bhaamɛ̀ɛ̀bò- àngle bhànggàbhángga, le wò àng wunbílí gisie mángyɛlɛbò’ wò à kɛɛ, ni mɛ̂ɛ yínígó-wʋ̀ʋ̀bò’ wò à pe ziàn láà à gá le. ¹⁵ Kɛ́ kole koà wúnnó gi- tó púúá mai-zàà tà, ke ko wún óó wún’ peà, ɛ́ɛ́n ko à kɛɛà, kó à tó kɛ̂ɛ Aatana ni bhaamɛ̀ɛ̀bò lɔ̀ɔ̀ bhà. Ko à kɛ̀ɛ̀’ kwɛi, kó toloà Aatana-à zaa tà kɔɔtókɔ̀ɔ̀tó gi, ke kó nù mɔɔ nà Klisi’ é legilizi wunbílíá láà à gá. ¹⁶ Atoosiwo Klisi dèbílí’ é legilizi-a láà è tòlò à lekini’ à wunbílí do’ gá láà àle sáà gi le. À lébhà ké ye bhaamɛ̀ɛ̀ dèbílí leng nɛ̀, le à dɔ̀ɔ̀bhàbò tó ni pe dɔ̀lèè’ bhe, le à fàsabò- à-lɛ̀nó soo kélé kelekelele le. A-kɔ̀ɔ̀ do láà à gi, legilizi’ é Klisi dèbílíá láà, à dɔ̀ɔ̀bhàbò’ kɔi dolodolo, àng tó- tò’ wo pe dɔ̀lèè gi sɛ̀a laá, le è tolo kɔɔtókɔ̀ɔ̀tó gi le. Sée e toloà kwɛi, ke kole-mii’ kó à dɔ̀ɔ̀bhàbòa láà, ko kɔɔ’ ko ké kwenglé, ke Aatana’ mɛnó nipe bháa daayèa ko gi naa’ tà, kó bháála kɛɛii àle-nàà tà ko ké lɔ̀ɔ̀ bhà le. ¹⁷ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, án à pe ka nɛ̀ Gwilinɛ Kpáa-à pe gi tàpúúá ma: à-lèè àa à bhà koo ke ká táásí ye mɛ̂ɛ’ wàa Aatana dɔn àng nɛ̀. Atoosiwo àngle wò wo pe táásì wo leng pe zʋʋ pé-wùn bhɛ́ibò’ à tɔnɔ àa bhe láà àle wɛì le. ¹⁸ Ang zowɛ́ɛ́ ké tílíkpátìlìkpàa, le wàa Aatana-wùn dɔn le. A-wùn gi, wo wo yán tíibhà, le Aatana- la-zàà’ gie mɛ̂ɛ nɛ̀, mɛ̂ɛ- táási à tà kɔɔ’ gi láà, wàa à-kɔ̀ɔ̀ dɔn le. ¹⁹ Sée wàa yɛ́ɛ-wùn dokedòke dɔn koo. Ang wunbílí- tóyèa wún bhúlúbhùlù lesósó’ kɛɛyè bhà, le wò zùàkɛɛ-kɔ̀ɔ̀ suu yóyoobò tó páipái kɛɛ wo wɛ̂ɛá wiaale do le. ²⁰ Kɛ́ kale ká daayèa Klisi-wùn-kàlàng’ lé láà, àle àa kwɛi-le bhà. ²¹ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, ní è tò’ ke ká Yesu-wùn láà à mayè-leá, ke wo zí táásì àbhà mai-zàà tà-kɔ̀ɔ̀-le gieyèa ka nɛ̀ sɛ̀a laá, ²² ke à gàn- tó ka yàan ka: zowɛ́ɛ́ yóo’ é nuu ka gwílé fɔ́ɔ́lé, ke ká nuu à gi-tààsíà láà, à-lèè ké à bhà ke ká ka bo àleá le. Atoosiwo zowɛ́ɛ́ ye’ nuu ka gwílé fɔ́ɔ́lé, ke é nuu wúnyóo kɛɛ lɔ̀ɔ̀ daaà ka zʋʋ pé láà, àle nuu ka yínígóà, le é nuu lóà nà kaá pailé-zàà tà le. ²³ Kɛ́ à-lèè ké à bhà ke ka zowɛ́ɛ́- seelá’ wo kɔɔtókɔ̀ɔ̀tó gi, ke gwílíkaan dɛ́ɛ- daa ka bhà, ²⁴ ke ká gálá ke ká tó bhaamɛ̀ɛ̀ dɛ́ɛ’ Aatana’ à daa’ e lekini bhɔ̀ɔ̀bhàa láà à gá le. Sée mɛ̂ɛ’ é gáláyèa à gi kwɛi mai-zàà tà láà, wò à-mɛ̀ɛ̀ dɔ̀n à kɛɛ-wùn sɛ̀ ni à táá-kɔ̀ɔ̀’ pe àa à bhà láà àle bhà le. ²⁵ A-wùn gi, ká ka kɔɔ gó bele peyè zì, ke mɛ̂ɛ’ é bhe, è mai-wùn pe e bhá nɛ̀. Atoosiwo mɛnó páipái kó gbaanyèa ko ké bhà ye mɛngdo dɔ̀ɔ̀bhàbò nɛ̀. ²⁶ Wún- siè’ ka nɛ̀ laá, kao wúnyóo kɛɛà gbɛ́ lé. Sée yáánwun òo daaà ka bhà gbɛ́ gi. ²⁷ Kao ka leng kùn à bhà-bhɛ̀ɛ̀ dɔà gɔɔ̀yóo nɛ̀. ²⁸ È gò’ àle gi, mɛ̂ɛ’ í nuu kuanwoà fɔ́ɔ́lé láà, i-mɛ̀ɛ̀ í i bháa dɔ’ wo ke í bháála kɛ̂ɛ i kɔɔá, ke í nù i leng pe bhɛlɛ-pɔ̀ɔ̀n ye à gi, ke í zí nù mɔɔ kpala-mɛ̀ɛ̀bò tàkún-á à gi-pɔ̀ɔ̀n keá le. ²⁹ Wʋʋ yóo dokedòke òo góà ka líílé. Kɛ́ wʋʋ sɛ̀’ è mɛ̂ɛ tàkun táásì Aatana-à zaa tà-yè bhà láà, ka à pe-lèè yeà kɔi dolodolo, ká àle pe le. Ka à kɛ̀ɛ̀’ kwɛi, le mɛ̂ɛ’ wò tóló dɔà ka wʋʋ bhà, è to gɛ̀ilɛ tò àng bhà-kɔ̀ɔ̀a le. ³⁰ Kao Aatana-à Waa Zaazaa siènɛ̀-wùn kɛɛà. Atoosiwo Aatana- ebhà kɛ́ɛ’ kpɔ́yèa ka bhà à gá, ke è tó ká góyè’ gá nuanɛ̀ gi láà à wun bàn péele-yè liélé-bhɛ̀ɛ̀a le. ³¹ A-wùn gi, à-lèè ké à bhà ke wún kpɔ̀ zʋʋ pé-yè oo, ni kákánɛ̀ káányè oo, ni gbɛ́ kpɔ́yè oo, ni zaabɔyè oo, ni wʋʋ yóyoo pè mɛ̂ɛbò nɛ̀-yè oo, ni wúnyóo kɛ̀ɛ̀ kiá-yèbò oo, à suubò láà àle tó páipái- gó ka finibhà fɩ́fɩ́lé le. ³² È gò’ bhi, ke ka kóló- sɛɛ’ wo ka ké bhà, ke ka wɛ̀i- ka ké kɛ̂ɛ, ke ká ka ké bhàwùn tó ye Aatana’ ka leng ka bhàwùn to’ Klisi nɛ̀ kɔɔ’ bhà láà à gi le.

¹ Ka tó’ wo Aatana-à náòa, ke ka lɔ̀ɔ̀- à kɛɛ miniminiyèa láà, ká à kún kpókpóá ke ká ka táá-kɔ̀ɔ̀ sí àle bhà le. ² Ká dɔ gbáágbààa ke ká táásí lɔ̀mɛkɛ-zàà láà àle tà ye Klisi nɛ̀ le. Ko lɔ̀ɔ̀- à kɛɛ kɔɔ’ gi láà, ká táásí ka ké lɔ̀ɔ̀a àle-kɔ̀ɔ̀ bhà le. Atoosiwo e e lekini wunbílí nu’, le é to’ ko bhà-sààa le. Sée é Aatana lɔ̀ɔ̀kɛɛ’ wo’ e lekini wunbílí nù à nɛ̀-yèa kwɛi láà, àle gi-wùn’ sɛɛ’ Aatana nɛ̀ miniminiyèa, le àbhà sáà láà à lé’ wɩɩ’ le. ³ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, mɛ̂ɛ’ ká yaayèa Aatana-à yaa gi, zùàkɛɛyè ni yáindɔyè suu tó páipái oo, ni zowɛ́ɛ́ nàà wélé lé-yèbò oo, à-lèè àa à bhà ke wún suubò’ kwɛi láà, wò àle ke tɔ́ lefienɛ́ pe ka finibhà. ⁴ Léfɩɩ káán-wʋ̀ʋ̀bò oo, ni tàmaa-wʋ̀ʋ̀bò oo, ni gbáà yóyoo zɛyèbò oo, à-lèè ké à bhà ke àle tó- dɔ ka bhà dɔ́ɔ́n-á. Atoosiwo wúnbò láà àle kekekèke àa kún kaá. Wánglafila, e sɛ̀a ke Aatana wánglegó-wʋ̀ʋ̀’ è dɔ ka biin tà lɛ́ile le. ⁵ Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: zùàkɛɛ-mɛ̀ɛ̀ oo, ni yáindɔ-mɛ̀ɛ̀ oo, ni zowɛ́ɛ́ nàà wélé lé-mɛ̀ɛ̀ oo, à gàn- tó ka yàan kpákpálé ka: àngle kekekèke wàa dɔ̀lèè yeii Aatana ni à gbe Klisi-à gwilinɛnɛ̀ bhà leekpɔ̀ɔ̀tili gi. Atoosiwo zowɛ́ɛ́ nàà wélé lé-mɛ̀ɛ̀ láà, yo gba-mɛ̀ɛ̀ yàkɔi do ke’ à lekiniá le. ⁶ A-wùn gi, ká à kɛ̂ɛ sɛ̀a ke mɛngge òo ka tólókwɛ́ kún nuɛ nɛ̀, ke è ka yínígó wʋʋ gifɩɩbò bhà. Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: Aatana- wún kpɔ́à gbánngnɛ̀ gò e wʋʋ bhà-mɛ̀ɛ̀bò tà wúnyóyoo suubò láà àle kɛɛ-wùn gi le. ⁷ Le àle’ kwɛi, ká à kɛ̂ɛ sɛ̀a ke ka gɛɛn òo daa àng kɛɛ-wùn yóyoobò láà à ke yí bhà àng pé. ⁸ E sée kwɛi maiá, kanó ká nuu fɔ́ɔ́lé ka yán tíibhà. Kɛ́ tenglé-yààn é à gi, mɔ̀ng’ maa ka tà Gwilinɛ Kpáa-à zaa tà tò. Á kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, ká táásí mɔ̀ng’ maayèa ka tà láà àle zán lé le. ⁹ Atoosiwo mɔ̀ng’ maayèa láà, mɛ̂ɛ’ è táási àle zán lé, à-mɛ̀ɛ̀ ké wúnsɛ̀ suu tó páipái kɛɛ, le à-mɛ̀ɛ̀- táási Aatana-à zaa tà tɩnggbɩɩle, le è zí mai-wùn pe kɔɔtókɔ̀ɔ̀tó gi le. ¹⁰ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, ká ka zʋʋgɔɔn sɛ̀a, ke táá-gɛ̀ɛ̀n ye’ à liá’ Gwilinɛ Kpáa gi, ká àle sí le. ¹¹ Kɛ́ mɛ̂ɛ’ wó wo yán tíibhà, wò woà wúnbò’ kɛɛ ziàn ke à tɔnɔ àa bhe láà, kale ka gɛɛn òo daaà àle ke yí bhà. Wánglafila, kale ká wúnbò láà àle tó kɔ́lɔ̀’ gó le. ¹² Atoosiwo wò wúnbò’ kɛɛ ziàn bànàkpɔ́ gi láà, à peyè lefienɛ́ ké mɛ̂ɛ kɛɛ yɛ́ɛá. ¹³ Kɛ́ à tó kɔ́lɔ̀- bò’ góá kwɛi laá, le mɔ̀ng- maa lekini wo à tò yóoá-yè tà le. ¹⁴ Sée mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ’ àle’ zí daa’ mɔ̀nglé, ke àle-mɛ̀ɛ̀’ tó mɔ̀ng màà e bhámò tà-mɛ̀ɛ̀’ gá lɛ́ɛ. A-wùn gi, wo wɩɩ ziàn wo: Mɛ̂ɛ’ í yi gi láà, bhè zana, ke í walá, ke í gó ga-mɛ̀ɛ̀bò bhɛɛ gi. I à kɛ̀ɛ̀’ kwɛi, Klisi ké mɔ̀ng maaà i tà. ¹⁵ Ale kɛɛ le an wɩɩ ma: ka táásíà kɔɔ’ bhà láà, ká ka yáán wálá à gi sɛ̀ lengá, ke òo tó ye mɛ̂ɛ’ wó wo yán tíibhà àng pe táá-kɔ̀ɔ̀ nɛ̀, kɛ́ ke è tó gwílíkaan-mɛ̀ɛ̀ táá-kɔ̀ɔ̀’ gá le. ¹⁶ Wúnsɛ̀ kɛɛ bha’ gieii láà, ká à koo. Atoosiwo kó dɔɔ bha’ bhà é, bha yóo’ à gá le. ¹⁷ A-wùn gi, ka dɔà kɔɔ’ gi ke ká Gwilinɛ Kpáa zòàwùn gima, ká àle-lèè guo le. Kao wúnbò kɛɛà ka wun kpu bhà. ¹⁸ Kao ka leng zɛà wɩ̂ɩá. Atoosiwo mɛ̂ɛ- wɩ̂ɩ mì’ kɔɔgiègáá, ke mɛ̂ɛ- wún’ waaii kéi lɛ́ɛ. Wánglafila, Waa Zaazaa’ è ka pa le. ¹⁹ È gò’ bhi, ká Aatana-à táán bɔ, ke ká à sí táán gi, ke ká zele gó à tà Waa Zaazaa- à daa ka zʋʋ pé kɔɔ’ bhà láà à gi. Ká táán bɔ kwɛi, ke ká Gwilinɛ Kpáa wánglegóii ka sɔbhɛɛ bhà, ke àle- tó ka ké zʋʋ gbaan-kɔ̀ɔ̀a le. ²⁰ Ká zí ko nɛ Aatana wánglegó wúnnówùnnó gi. Ká à wánglegó lɛ́ile koà Gwilinɛ Yesu Klisi-wùn gi. ²¹ Ká súó Klisi gɔ̀n, ke ká ka wunlé kpáá ka ké nɛ̀. ²² Nɔ́ngbò, ká ka wunlé kpáá kaà gɔɔnbò nɛ̀. Ka à kɛ̀ɛ̀’ kwɛi, ke káé bhɛɛ yaa’ wo Gwilinɛ Kpáa lekini bhà lɛ́ɛ. ²³ Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: miɔn’ loò wunlé ye Klisi’ legilizi wunlé kɔɔ’ gi láà à nɛ̀ le. Klisi do láà àle sée legilizi la-mɛ̀ɛ̀a, le legilizi láà àle’ Klisi dèbílíá kpunglà zé le. ²⁴ A-wùn gi, legilizi- e wunlé kpaa Klisi nɛ̀ kɔi láà, à-lèè ké à bhà ke nɔ́ngbò leng wò wo wunlé kpáá woà gɔɔnbò nɛ̀ wúnnó páipái gi kwɛi’ wo le. ²⁵ Miɔnbò, ka lekini kaà nɔ́ngbò-wùn- tó ka gɔ̀n kpókpóá ye legilizi-wùn’ kpókpóá Klisi gɔ̀n kɔɔ’ gi, ke é e lekini wunbílí nu’ à-wùn gi láà à nɛ̀. ²⁶ Sée Klisi’ à kɛ̀ɛ̀ kwɛi ke è nù legilizi yaa’ wo ebhà yaa gi le. É bɔ́n gò- à bhà e wʋʋá àle gi, le é à gi-zùlù wo’ le. ²⁷ Pɔɔn- à kɛɛ ke Klisi’ bɔ́n go’ legilizi bhà kwɛi láà, àle ye: e à pé ke è tó ye loònɛ́’ pe dokedòke àa à bhà, ke à kwîi zuan-lèè ni à bhàgó-lèè bhɛ́i ke àa à bhà àle nɛ̀ le. Legilizi- tò’ kwɛi, le è waa Klisi zué bhàpúú záázààa le. ²⁸ A-kɔ̀ɔ̀ do láà à gi, à-lèè ké à bhà ke miɔnbò- woà nɔ́ngbò-wùn kún kpókpóá ye wò wo lekini bu’ àng bhà à-wùn kun kpókpóá kɔi láà à nɛ̀. Atoosiwo mɛ̂ɛ’ ibhà nɔ́ng lɔ̀ɔ̀- i kɛɛ, ke i-mɛ̀ɛ̀ lekini lɔ̀ɔ̀ i lekini kɛɛyè’ àleá le. ²⁹ Pɔɔn- àle kɛɛ kwɛi, àle ye: mɛnggemɛ̀ngge òo e lekini bu’ é à bhà láà àle sàn kɛɛ do bhe. Wánglafila, mɛ̂ɛ bu’ mɛ̂ɛ bhà láà, mɛ̂ɛ- à légba’ wo, le mɛ̂ɛ- zí à-bòò kɛɛ le. Klisi lekini- zí à kɛ̀ɛ̀ kwɛi’ wo ebhà legilizi-bò ko nɛ̀ le. Atoosiwo legilizi’ ye Klisi bu nɛ̀ à bhà, le kole kó à dɔ̀ɔ̀bhàbòa le. ³¹ À bɛɛn- zɛyèa Aatana-à sɛ́ikwɛ́ gi àle-wùn gi wo: ale kɛɛ le miɔn- káán-à e nɛ ni e laú bhà, le è naa ebhà nɔ́ng bhà le. Wò à kɛ̀ɛ̀’ kwɛi, ke mɛ̂ɛ piilɛ láà wa tó bhaamɛ̀ɛ̀ doá. ³² Wʋʋ láà à kɔ́lɔ̀ leng’ nuu Aatana zʋʋ pé, ke é à tàpólóyèa ko nɛ̀ kwɛi láà, àa dɛ́idɛ̀ia. Kɛ́ an àle pè Klisi ni legilizi’ wó wo ké gɔ̀n kɔɔ’ gi àle-wùn gi le. ³³ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, n wʋʋ zɔ́ɔ́’ bhi, àle ye: miɔnbò ká kɔi dolodolo láà, à-lèè ké à bhà ke kanó ka pe nɔ́ng lɔ̀ɔ̀- ka kɛ̂ɛ ye ka lekini lɔ̀ɔ̀- ka leng kɛɛ kɔi láà à nɛ̀. Nɔ́ngbò, án zí wɩɩ ka nɛ̀ ma: ka leng ká bhɛɛ yaa kaà gɔɔnbò bhà.

¹ Náò, ká ka kpɔ́-mɛ̀ɛ̀bò wʋʋ ma. Gwilinɛ Kpáa zòàwùn’ à gá, le é kɛɛ-wùn-a le. ² Ale kɛɛ le é bɛɛnzɛyèa Aatana-à sɛ́ikwɛ́ gi wo: Mɛ̂ɛ- mɛ̂ɛ nɛ ni mɛ̂ɛ laú bhɛɛ yaa le. Sée Aatana’ píní wʋʋ sooyèa ebhà tɔ́ngbò’ lé, à fɔ́ɔ́lé’ lɛ́ɛ. ³ E wɩɩ ye: Mɛ̂ɛ’ i tɔ́ng láà à kún-à, e tóà ibhà yààsɛ̂ɛá, le i mɔ sɛ́ɛ́ tà le. ⁴ Nɛ́ nɛbò, ka leng kao bhɔlɔ waaà kaà náò gi. Wánglafila, ká àng kóló’ wo sɛ̀a, ke ká àng dɔɔ táásì Gwilinɛ Kpáa-à zaa tà-yèa, ke ká àng dɔ zaa gi à wʋʋá le. ⁵ Nuabò, ká wún ma ka zàànbò’ kpunglà zé àng tà, ke ká súó àng gɔ̀n, ke ká à yàyàle yaa à tà. Kɛ́ ká à kɛ̂ɛ kwɛi gwílé púú tà Klisi’ nɛ̀ le. ⁶ Kao à kɛɛà kwɛi àng yàànlé ka leng liá wàà bhaamɛ̀ɛ̀bò gi lɔ̀ɔ̀ lengdo-le bhà. Kɛ́ ká ka leng dɔn Klisi-à nuabòa, ke ká à kún ka sɔbhɛɛá, ke ká wúnnó kɛ̂ɛ ka leng nii bhà, ke ka liá- nù waa Aatana’ gi le. ⁷ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, mɛnó ká ka pe zàànbòà bháála kɛ̂ɛ zowɛ́ɛ́ sɛ̀a. Òo tóà ka gi ye: ka à kɛɛii bhaamɛ̀ɛ̀ bhɛ́ibò láà àngle lengdo nɛ̀ le. Kɛ́ à gàn- tó ka yàan ka: ka à kɛɛii Gwilinɛ Kpáa lekini’ nɛ̀ le. ⁸ Ká kɔi dolodolo láà, à gàn- tó zí ka yàan ka: mɛ̂ɛ’ é nuanɛ̀ gi oo, ni mɛ̂ɛ’ é e leng kɔ̀ɔ̀bhà oo, Aatana Gwilinɛ Kpáa- mɛnó ni pe dɔ̀lèè kpɔ́à wo pe wúnsɛ̀ kɛɛ-nàà’ bhà le. ⁹ Nua zàànbò, ka leng’ bhe zí, ká kaà nuabò kún sɛ̀a à-kɔ̀ɔ̀ do láà àle gi le. Ká ka bo síka dàà àng gi-yèa. Ka zʋʋ òo góà ka: ka ni nuabò láà kanó ka zààn ké do. Ale Aatana-á lɔngwɛ́ɛ́ gi le. Ale àa mɛngge gaa à wɛí-lèè bhà, ke è à-mɛ̀ɛ̀ fìlayányè wo à bhámò bhà. ¹⁰ È gò’ àle gi, ká ka bháa dɔ Gwilinɛ Kpáa-wùn bhà, ke à bháa’ è mɔɔ wúnnówùnnó bhà, ká àle sí le. ¹¹ Aatana-à gwili gɔ̀n-a-pɔ̀ɔ̀n páipái’ é bhe, ká à tó lú ka bhà, ke gɔɔ̀yóo- kèlèlenggibò’ kɛɛ bhaamɛ̀ɛ̀bò gɔ̀n ziàn láà, ká nù gbaan à tó gɔ̀n gbaiinle. ¹² Atoosiwo kwáá gwili bhà kià nà yuɛn-pɔ̀ɔ̀n bhɛ́iwɛ́ɛ́bò’ wó kpunglà zé é àngleá. Kɛ́ yínaa-gwìlìnɛbò oo, ni giè mɛ̂ɛ gɔ̀n-pɔ̀ɔ̀nbò oo, ni sùò à gɔ̀n-pɔ̀ɔ̀nbò’ wó lɛitalayèa lúyáán é à tà, ke wó à wunlé, ninà yínaa gwílí yóyoobò’ wó lɔngwɛ́ɛ́ gi láà oo, ko gwili bhà nà àngleá le. ¹³ Ale kɛɛ le an wɩɩ ma: ká Aatana-à gwili gɔ̀n-a-pɔ̀ɔ̀n-le tó páipái sí, é kɛ̂ɛ kwɛi ke lee yóo kpɔɔ-kwèèi láà è nù’ bhɔi, ká nù dɔ gbaiinle, ke ka bò’ gwili láà à tó gɔn-á, ke ká tó gbaanyèa ka dɔ̀-lià dinngle, ke káó gó ka gbóló gi le. ¹⁴ A-wùn gi, ká dɔ gwili-yàn gi gbaiinle lɛ́nólɛ̀nó bhà. Mai-wùn-tó yeleyèa kaà gbàà tà ye sɔ́yabòà kiásili nɛ̀. Ká táásì Aatana zòà-zàà tà-bhài daa ka bhà ye lò gwili bhà-mɛ̀ɛ̀bòà pɛɛ́ɛ́ bhái nɛ̀. ¹⁵ Yesu wùn-nàà sɛ̀’ è Aatana ni bhaa mɛ̀ɛ̀bò kɔɔ wi kéi ke wò sɛɛ ké nɛ̀ láà, lò à kpɔ́i-pàikúá- tó ka gɛɛn wala ye lò gwili bhà sàbha- to sɔ́yabò gɛɛn bhà kɔi láà à nɛ̀. ¹⁶ Kpɔ̀ Aatana lé-yè- tó lêenɛ́á ka kɔɔ tà wúnnówùnnó gi, ke gɔɔ̀yóo- naiwɛ́ɛ́ kpɔ́yè páipái’ bilià ka bhà láà, ká à tó lémaa à gá. ¹⁷ Ká layè’ gá láà, àle- tó looá ka tà ye pɛɛ́ɛ́ gbala nɛ̀ sɔ́yabò wun bhà le. È gò’ àle gi, Aatana wʋʋ’ é Waa Zaazaa pe gwili gɔ̀n-a-siàngwɛ́ɛ́á láà, àle- tó ka biinlé lɛ́ile ye siàng-wɛ́ɛ́ nɛ̀ sɔ́yabò kɔlé le. ¹⁸ Kɛ́ ká àle tó kɛɛii kwɛi ziàn láà, ke Waa Zaazaa- bhàiwò Aatana zì-kɔ̀ɔ̀ gieà ka nɛ̀ kɔɔ’ bhà, ke ká bhàiwoii à-kɔ̀ɔ̀ bhà lɛ́nólɛ̀nó bhà, ke ká bhài gi-bhài woii kɔɔ tó páipái gi. Ká ka zʋʋ tó bhàiwoyè gi kwɛi, ke ká à kún ka níiá kelekelele. Mɛ̂ɛ páipái’ wó yaayèa Aatana-à yaa gi, ká bhàiwo àng tó-wùn gi. ¹⁹ Ká dɔ gbáágbààa ke ká zí bhàiwo n lekini n-wùn gi, é kɛ̂ɛ kwɛi ke an n biin lépólóà ziàn kɔi dolodolo, Aatana lekini- yí dɔ n biin bhà, ke an àbhà liang’ zɛà láà, síka kekekèke òo tó n gi. È gò’ bhi, ke Aatana lekini’ e zʋʋ pé-wùn sɛ̀’ tàpólóyèa láà, án nù zí dɔn àle tàpólóá kpanggaale bhaamɛ̀ɛ̀bò nɛ̀ le. ²⁰ Atoosiwo yàani máà tó kààso gi tenglé kwɛi, nâa sɛ̀’ è go Aatana pé láà, àle kɩ́ɩ́la dɔ-mɛ̀ɛ̀’ n gá le. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, ká bhàiwo ke án nù à-lìangzɛ à zɛ-kɔ̀ɔ̀ leng gi, ke síka kekekèke àa n gi. ²¹ N laànɛ́ wùndɔ̀yóoá Tisiki’ é Gwilinɛ Kpáa-à gùá-mii kólósɛ̀a láà, àle wún páipái’ é n tà zía à tó peà ka nɛ̀, ke má bhɔ naa’ lé, ká à-tùlé dɔn le. ²² An à bɔ leng woii ka nɛ̀ àle-wùn gi, ke ká n tà-wùn ma, ke ka zʋʋ- nù gbaan le. ²³ È gò’ àle gi, n laànɛ́bò, ko nɛ Aatana ni koà Gwilinɛ Yesu Klisi wò dɔ gbáágbààa ke wò kanó páipái ka zowɛ́ɛ́ niidaa, ke wò ka lɔ̀ɔ̀ ka ké kɛɛ-zòwɛ́ɛ́ daa ka gwílé, ke wò zí kpɔ̀ wo lekini lé-bhàà daa ka gi. ²⁴ Koà Gwilinɛ Yesu Klisi-wùn’ mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ’ ka gɔ̀n kpókpóá, ke à lɔ̀ɔ̀ àa bhéi ka zʋʋ pé láà, Aatana- dɔ gbáágbààa ke è gɛ̀ilɛ tó kanó páipái ka bhà.