2 TESALONI

¹ Legilizi gi-mɛ̀ɛ̀bò’ ká Tesaloni, ke ká ko nɛ Aatana ni koà Gwilinɛ Yesu Klisi-à zaa tà láà, nle Pɔli ko ni Silivɛn ni Timotee, kole kó sɛ́ikwɛ́ é à bɔii ka nɛ̀ le. ² Kó wɩɩ ko: ko nɛ Aatana ni koà Gwilinɛ Yesu Klisi wò dɔ gbáágbààa ke wò gɛ̀ilɛ tó ka bhà, ke wò zí ka zowɛ́ɛ́ niidaa. ³ N laànɛ́bò, à-lèè ké à bhà ke kó Aatana wánglegó ka-wùn gi lɛ́nólɛ̀nó bhà. Sée à kɛ̀ɛ̀ kwɛi-yè láà àle à-kɔ̀ɔ̀ lengá le. Atoosiwo ka kpɔ́yè’ é Aatana lé láà, è ló’ woii liélé do, le ká kɔi dolodolo láà kanó ka lɔ̀ɔ̀’ è ka ké kɛɛ láà, à ke’ daa lesósó woii à tà le. ⁴ Ale kɛɛ le ko vele’ dɔ́ɔ́n-á Aatana-à legilizi-bò kpe gi ka Aatana-wùn kún’ wo kpókpóá, ke ka kpɔ́yè’ à lé kelekelele kwɛi láà à-wùn gi le. Ka zí wɛ̀ilèèbò’ ye, ni wò ka wɛ̀ikɛ̀ɛ̀ páipái’ wo, ke ka à tó kun ka bhà láà, àle tó- zí ko vele to dɔ́ɔ́n-á kwɛi le. ⁵ Mɛ̂ɛ- à-tùlé yè àle bhà wo: Aatana ké dɔn wún góá kéi, le è mai dɔ mai-mɛ̀ɛ̀ gɔ̀n le. Ale kɛɛ le è kɔɔ yaaà ka bhà, ke àbhà gwilinɛnɛ̀’ ka wɛ̀ilèè’ góii à-wùn gi láà, ká nù bhɔ dɔ̀lèè yè à bhà-mɛ̀ɛ̀ gi le. Ale kɛɛ zí le è ka bhɔlɔ go mɛ̂ɛ’ wó ka wɛ̀ikɛ̀ɛ̀woii láà àng gɔ̀n le. Sée è wún kpɔ̀’ àng tà kwɛi laá, ke à-lèè’ à gá le. ⁷ È gò’ bhi, le è zí gwɛɛ yaa ka wɛ̀ilèè’ góii láà à-nàà lé, le è loo daa ka tà ko pé le. Kɛ́ koà Gwilinɛ Yesu- góà lɔngwɛ́ɛ́ gi kwee’ gi, ke è nu láà, Aatana- ka bhɔlɔ góà kwɛi àle-kwèèi le. Sée e nuà kwɛi, ke àbhà kɩ́ɩ́labò’ wò àbhà mɛ̂ɛnɛ̀-yààn wolo láà, wo à wɛì, ⁸ ke painɛ̂ɛ ké mànàngmànàng góii àng tà. Kɛ́ mɛ̂ɛ’ wàa Aatana dɔn, ke wàa zí wo wunlé kpáá nâa sɛ̀’ kó à kpɔ́ii koà Gwilinɛ Yesu-wùn-a à nɛ̀ láà, Yesu- nuà kwɛi, ke è wún kpɔ́ àngle tà le. ⁹ A-kwèèi- bhɔ̀’, mɛ̂ɛ suubò’ kwɛi láà, wo wáláà kpulungkpulungle, wàa yáánpáii Gwilinɛ Kpáa’ é kpókpóá ke à mɔ̀ɔ̀kiá àa bhe láà à wɛí-lèè bhà. Sée wàa zí dɔ̀lèè yeii mɛ̂ɛnɛ̀ bhà à pé gbonggbongle koo. Aatana- wún kpɔ́à àng tà kɔɔ’ gi, ke è tóà kwɛi kwɛi kwɛi ke à nààlé àa tóii, àle lɛ́ɛ. ¹⁰ Gwilinɛ Kpáa nu-kwèèi láà è bhɔ̀’, à tɔ́ ké bhɔà mɛ̂ɛ’ kó wɩ́ɩ́yèa à-wùn bhà, ke kó yaayèa àbhà yaa gi láà konó páipái ko-wùn gi, le mɛnó- kɔɔ léwɩɩ à nɛ̀ le. Sée Gwilinɛ Kpáa tɔ́ ké bhɔà zí ka leng ka-wùn gi kwɛi. Atoosiwo kó lo’ àbhà kɩ́ɩ́lanɛ̀’ kɛɛi ka finibhà láà, ko wʋʋ ké bhɔ’ ka gi mai bhà, le ká wɩɩ’ à-wùn bhà le. ¹¹ Ale kɛɛ le ko bhàiwo ka-wùn gi lɛ́ile, ke ko nɛ Aatana- dɔ gbáágbààa ke è ka tàkún, ke é ka lee’ wúnsɛ̀’ gá láà, ká nù bhɔ dɔ̀lèè yè à bhà-mɛ̀ɛ̀ gi le. Kó zí bhàiwo kwɛi, ke à leng pe bháa’ é à gi láà, è àle daa ka lekini ka gi, ke wúnsɛ̀ páipái’ à kɛɛ-wùn’ ka zʋʋ pé, ka kɔɔ- mɔɔ à tó bhà, è gò’ bhi ke ka kpɔ́yè’ à lé láà, ká zí dɔn àle gi-wùn sɛ̀sɛ̀bò kɛɛá le. ¹² È tò’ kwɛi, koà Gwilinɛ Yesu tɔ́ ké bhɔà ka-wùn gi, le ka lekini pe tɔ́- zí bhɔ à sáà gi, àle ni ko nɛ Aatana wó gɛ̀ilɛ’ tóyèa ka bhà láà à-wùn gi le.

¹ A-yè’ Gwilinɛ Klisi nu-wùn ni ko bàn ké tà à zué-wùn-leá láà, n laànɛ́bò, ko bhài’ woii ka zì le. ² Súó òo daaà ka gi bàlàa, sée ka gwílé-yànwɛ́ɛ́ òo wíà zí kwɛi gɛngdo. Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: mɛngge’ woo nù yíiín bele pe ka nɛ̀ Waa Zaazaa-tɔ̀ gi, le ya nù liang bhɛ́i ke zɛ ka nɛ̀, ɛ́ɛ́n le ya nù à pe ye: nle Pɔli nle án sɛ́ikwɛ́ bɔyèa ma: Gwilinɛ Kpáa nu-kwèèi’ ya bhɔ é le. Yàa kwɛi gbonggbongle. ³ A-wùn gi, mɛngge òo ka wunbílí gisieà kɔɔkekɔ̀ɔ̀ke gi. Atoosiwo bhaamɛ̀ɛ̀bò wunbílí gisiè Aatana-wùn bhà-kɔ̀ɔ̀ miniminiyè’ à-wùn’ bhe láà, à-lèè ké à bhà ke àle fɔ́ɔ́lé- wo le. È gò’ bhi, wún wàà kéi-mɛ̀ɛ̀ kpáa’ à pe leekpɔ̀ɔ̀tili-sànma’ à lò pailé-yèa, à-lèè ké à bhà ke à leng- zí lébhɔ fɔ́ɔ́lé, ke Gwilinɛ nu bha- nuu bhɔà le. ⁴ Bhaamɛ̀ɛ̀bò- pɔɔn páipái’ lee ziàn woà áatanabò ke wò à lɔ̀ɔ̀kɛɛ, wún wàà kéi-mɛ̀ɛ̀ kpáa láà e e lekini fìlayányè woà àle tó bhà, le è gwili daa àng tà le. È lóà nà àleá kwɛi flúúlé, le è lo yalábò tó woi Aatana-kwìì kpáa gélé, le è wɩɩ ye: ele é Aatana-á le. ⁵ Án nuu ka pé tée’ gi, án wúnbò láà à tó pe’ ka nɛ̀. Tààn ka zʋʋ’ ya gó à gá kwɛi la è? ⁶ Sée pɔɔn’ tenglé bhɔyèa, ke wún wàà kéi-mɛ̀ɛ̀ kpáa láà òo nu bhe, ká à dɔn. Atoosiwo àa mɔɔii lébhɔá, ke à pe bha láà àle òo bhɔ bhe. ⁷ Sée àbhà kwɛ́ɛ́nɛ́ yóo’ è wún waa kéi láà, àle’ bo daa tó woá lúyáán tà-mɛ̀ɛ̀bò wunbílí gi àng tíibhà. Kɛ́ wúnnó wàà kéi-mɛ̀ɛ̀ lekini-le- dɔɔ, ke mɛ̂ɛ’ é tuàn zaa létaà à gɔ̀n láà, àle- gó e yánlé le. ⁸ Ale- bò’ góá bhi, wún wàà kéi-mɛ̀ɛ̀ kpáa láà è lébhɔ’ wo le. È gò’ àle gi, Gwilinɛ Yesu- nù’, à líílé-wàà ké à zɛà, le àbhà mɛ̂ɛnɛ̀- yaa’ woà à bhà ke à zán ké bhɔii láà, è to wún wàà kéi-mɛ̀ɛ̀ kpáa láà à pe gò à lé-kɔ̀ɔ̀a le. ⁹ Kɛ́ sée wún wàà kéi-mɛ̀ɛ̀ láà, à pe- yaaà à bhà tée’ gi, e nuà nà Sɔtana bháaá, le lábhili-wùn ni mai mɛ̂ɛ ni-wùnbò’ è zaa nià bhaamɛ̀ɛ̀bò gɔ̀n, è à suu tó páipái kɛɛ le. ¹⁰ E zí sɛ́lɛ́ yóyoo suu tó páipái kɛɛà àng gɔ̀n, ke è nù àng yínígó à bhà. Sée è àle tó kɛɛà kwɛi mɛ̂ɛ’ wó lò pailé-mɛ̀ɛ̀a láà àngle gɔ̀n le. Kɛ́ mai-wùn’ yéè woo àng la, à lɔ̀ɔ̀ òo àng kɛɛ’ wo ke wòo zí wɩ́ɩ́ à-wùn bhà láà, è à kɛɛà àng gá kwɛi àle-wùn gi le. ¹¹ Pɔɔn- à kɛɛ ke Aatana- gò zaa tà-zòwɛ́ɛ́ daaà àng gwílé, ke bele-wùn- nù bhɔ àng gi mai bhà, àle lɛ́ɛ. ¹² Á kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, mɛ̂ɛ yemò’ wòo wɩ́ɩ́ mai-wùn-le bhà, kɛ́ ke wúnyóo kɛɛyè’ à liá’ àng gi láà, Aatana-à lɩ́ɩ́ ké àng zɛà à-wùn gi, le wò lo pailé le. ¹³ Kɛ́ n laànɛ́bò, kale-mii’ ka lɔ̀ɔ̀- Gwilinɛ Kpáa kɛɛ miniminiyèa láà, à-lèè ké à bhà ke kó Aatana wánglegó ka-wùn gi lɛ́nólɛ̀nó bhà. Atoosiwo e kale ka si’ bhaamɛ̀ɛ̀bò finibhà lúyáán zigó-lé lii, ke ká nù la, ke è ka yaa ebhà yaa gi Waa Zaazaa bháa bhà, ke ka kpɔ́yè- nù tó zí mai-wùn’ è go à pé láà à lé kelekelele le. ¹⁴ Sée kó Yesu-wùn-nàà sɛ̀ kpɔ́’ wo’ ka nɛ̀ ke ká wɩɩ’ à bhà láà, àle to’ ka lee-kɔ̀ɔ̀a Aatana gɔ̀n, ke ká nù la kwɛi le. É zí ka lèè kwɛi, ke ká nù dɔ̀lèè ye’ wo koà Gwilinɛ Yesu Klisi-à mɛ̂ɛnɛ̀ bhà leekpɔ̀ɔ̀tili gi le. ¹⁵ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, n laànɛ́bò, ká gbaan dinngle, ke kó wʋʋ’ léban’ ka bhà ko biinlé oo, ni kó à ye’ à bɛɛnzɛ’ koà lɛ́ɛtɛlɛ fɔ́ɔ́yè gi oo, ká dɔ gbáágbààa ke ka zʋʋ òo gó àle keá le. ¹⁶ Ko nɛ Aatana’ ko lɔ̀ɔ̀- à kɛɛ miniminiyèa láà, e gɛ̀ilɛ tóyèa ko bhà, le wúnsɛ̀’ àa yɛn ke è ko zʋʋ gbaan lɛ́ile, é à kɛɛyèa ko nɛ̀, le é zí leekpɔ̀ɔ̀tili-sànma sɛ̀ yaayèa ko gɔ̀n le. ¹⁷ A-wùn gi, àle ni koà Gwilinɛ Yesu Klisi wò dɔ gbáágbààa ke wò ka zʋʋ gbaan lenglèng wo, ke wún óó wún’ ka à kɛɛà, ke è tóà wúnsɛ̀a, ni wʋʋ ye óó ye’ ka à peà, ke è tóà zí wʋʋ sɛ̀sɛ̀bòa, wò ka bháa dɔ àle tó bhà le.

¹ È gò’ àle gi, n laànɛ́bò, ká bhàiwo ko-wùn gi, ke Gwilinɛ Kpáa wʋʋ- nù ló liélé, ke wò bhɛɛ yaa à bhà lɛ́nólɛ̀nó gi ye wò bhɛɛ yaa à bhà ka finibhà kɔi láà à nɛ̀. ² Ká bhàiwo zí, ke kó nù la wún wàà kéi-mɛ̀ɛ̀ gwílí yóyoobò gɔ̀n, atoosiwo mɛnó-le àa kpɔ̀ Aatana wʋʋ lé-mɛ̀ɛ̀a. ³ Kɛ́ Gwilinɛ Kpáa àa gó e wʋʋ tà gbonggbongle. A-wùn gi, e ka gɛɛn gbaan-à ebhà zaa tà, le è ka maakɛɛ gɔɔ̀yóo gɔ̀n le. ⁴ Ko kpɔ́yè ké Gwilinɛ Kpáa lé ka-wùn gi ko: kó liè’ dɔii ka tà láà, ká à gi-wùn kɛɛ fɔ́ɔ́lé, le ka lóà nà à kɛɛyèa liélé le. ⁵ A-wùn gi, Gwilinɛ Kpáa- dɔ gbáágbààa ke è Aatana lɔ̀ɔ̀ waa ka gi, è gò’ bhi ke zowɛ́ɛ́ máimài’ é nuu Klisi gwílé láà, è zí àle daa ka lekini ka gwílé le. ⁶ Kɛ́ n laànɛ́bò, kó ka dɔɔ’ táá-kɔ̀ɔ̀’ gá láà, ko laànɛ́ ye’ òo wɩ́ɩ́ àle sí-wùn bhà, kɛ́ ke è e dɔɔ fʋ́ʋ́fʋ̀ʋ̀nɛ̀ bhà laá, ká tɛ́ɛinsí àle bhà. Ko liè’ dɔ ka tà koà Gwilinɛ Yesu Klisi-à dɔ gi, àle lɛ́ɛ. ⁷ Ka ko táá-kɔ̀ɔ̀ síà kɔɔ’ gi, ka lekini ká àle-kɔ̀ɔ̀ dɔn. Kó nuu ka finibhà tée’ gi láà, kó nùù gii’ síà, le kó nuu tɛ́i vɔɔà le. Kó nuu bháála kɛɛà kwɛi yáán gi ni gbɛi gi tó bhà, kwáá nuu fʋ́ʋ́fʋ̀ʋ̀a. Kwáá nuu mɛnggeà pɔɔn bhɛlɛà bhiábhiá. Sée kó nùù àle kɛɛà kwɛi ke ko-gbà òo nù waa’ wo mɛngge kaá le. ⁹ Kɛ́ àa ye kole kwáá nuu bhɔyè’ gá ko leng-gbà yàà ka tà-mɛ̀ɛ̀ gi, le kó nuu à kɛɛà kwɛi le. Kɛ́ kó nùù àle tó kɛɛà ke ká nù táá-kɔ̀ɔ̀ sɛ̀’ ye ko gɔ̀n, ke ka leng ká à sí le. ¹⁰ Ale kɛɛ zí le kó nuu ka pé bhi tée’ gi láà, kó nuu ko kɔɛ́ɛ́ gieà ka nɛ̀ sɛ́ɛ́ gi, le ko wɩɩ ko: mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ’ àa wɩ́ɩ́ bháála-le kɛɛ-wùn bhà láà, àle-mɛ̀ɛ̀ òo pɔɔn bhɛlɛà. ¹¹ Sée pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi láà, àle ye: kó à ma wo: fʋ́ʋ́fʋ̀ʋ̀-mɛ̀ɛ̀ kemò’ ka kpe gi, wò tò zin láà àle woà zúzùzúlé bhiábhiá, le wàa bháála kekekèke kɛɛ le. ¹² Ko liè dɔii àle-mɛ̀ɛ̀bò tà koà Gwilinɛ Yesu Klisi wʋʋá ko: wò wo gi tó kpókpóá ke wò bháála kɛ̂ɛ zʋʋ daa bhà, ke wò wo lekini bhɛlɛ-pɔ̀ɔ̀n ye le. ¹³ Kɛ́ kale laá, n laànɛ́bò, ka yáin òo gaà wúnsɛ̀ kɛɛyè bhà. ¹⁴ Kó wún’ peii lɛ́ɛtɛlɛ é à gi, mɛ̂ɛ’ òo à kɛɛ, ká ka yáán kpɔ́ à-mɛ̀ɛ̀ pé. È gò’ àle gi, ká káán à-mɛ̀ɛ̀ bhà téúlé, ke yɛ́ɛ- nù dɔ à bhà. ¹⁵ Kɛ́ kao à kún-le woà zí ye ka yáò nɛ̀, ká à zʋʋ zana lengdo’ wo ye mɛ̂ɛ’ mɛ̂ɛ laànɛ́ zʋʋ zana le. ¹⁶ È gò’ àle gi, Gwilinɛ Kpáa’ è loo daa mɛ̂ɛ zowɛ́ɛ́ tà láà, è dɔ gbáágbààa ke è ka zowɛ́ɛ́ niidaa lɛ́nólɛ̀nó bhà kɔɔtókɔ̀ɔ̀tó gi, è gò’ bhi ke è zí kɔɔ yaa kanó páipái ka bhà lɛ́ile. ¹⁷ Wɩ̀ɩ̀bhà-nàà é, nle Pɔli n leng’ án àle bɛɛnzɛii n kɔɔá le. An n kɔɔ gbóló yàà kwɛi’ wo nbhà lɛ́ɛtɛlɛ tó páipái gi le. N bɛɛnzɛ-kɔ̀ɔ̀’ lɛ́ɛ. ¹⁸ Koà Gwilinɛ Yesu Klisi- dɔ gbáágbààa ke è gɛ̀ilɛ tó kanó páipái ka bhà lɛ́nólɛ̀nó bhà.