2 KOLƐNTI

2 KOLƐNTI

¹ Nle Pɔli’ Aatana’ n yaayèa ke án tó Yesu Klisi-à táá-mɛ̀ɛ̀a, ko ni Timotee’ é ko laànɛ́á Yesu-à zaa tà láà, kole kó sɛ́ikwɛ́ é à bɛɛnzɛii le. Aatana-à legilizi-bò’ ká Kolɛnti oo, ni mɛ̂ɛ páipái’ ká yaayèa àbhà yaa gi Akai sɛ́ɛ́ tó páipái gi láà oo, ko à bɛɛnzɛ̀ mɛnó páipái kale ka nɛ̀ le. ² Kó wɩɩ ko: ko nɛ Aatana ni koà Gwilinɛ Yesu Klisi-nù- dɔ gbáágbààa ke wò gɛ̀ilɛ tó ka bhà, ke wò zí ka zowɛ́ɛ́ niidaa. ³ Aatana’ é koà Gwilinɛ Yesu Klisi nɛá, ke bhaamɛ̀ɛ̀bò wɛ̀i- à kɛɛ miniminiyèa, ke è zí mɛ̂ɛ zʋʋ gbaan kɔɔtókɔ̀ɔ̀tó gi láà, kwàa à wánglegó. ⁴ Atoosiwo àle ko leng ko zʋʋ gbaan ko wɛ̀ilèè páipái’ è go à tó gi le. Kɛ́ sée è àle tó kɛ̀ɛ̀ kwɛi, ke è ko zʋʋ gbaan kɔɔ do’ gi láà, ke mɛ̂ɛ bhɛ́ibò wɛ̀ilèè páipái’ è go ziàn láà, ko leng kó nù dɔn àng zʋʋ gbaan-á àle tó gi le. ⁵ Pɔɔn- àle kɛɛ kwɛi, àle ye: ko wɛ̀ilèè gò Klisi-wùn gi-yè’ daaà kpáa gi, ke ko zʋʋ gbààn à-wùn gi-yè leng ké zí daaii kpáa gi. Atoosiwo à lekinilèkini láà àle ko zʋʋ gbaan-mɛ̀ɛ̀a le. ⁶ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, ko wɛ̀ilèè’ góii láà, è gò kwɛi ke kale ka zʋʋ- nù gbaan, è gò’ bhi ke ká layè’ gá láà, è tó àle wun bàn péng-kɔ̀ɔ̀a le. Ko zʋʋ- zí gbààn’ laá, ke a tó ka lekini ka zʋʋ gbaan-kɔ̀ɔ̀a. È tò’ kwɛi, ko wɛ̀ilèè- go kɔɔ do’ gi ziàn láà, ka leng ka wɛ̀ilèè- gò’ kwɛi, le ka zí mɔɔ à kún-á ka bhà, ke ka zowɛ́ɛ́ ké saayèa le. ⁷ Kɛ́ ko zʋʋ ké zí à gi kelekelele, le ko à gànnu ko: ka wɛ̀ilèè’ góii ye ko nɛ̀ kɔɔ do’ gi láà, Aatana- zí ka lekini ka zʋʋ gbaan-à ye ko nɛ̀ à-kɔ̀ɔ̀ do láà àle gi le. ⁸ N laànɛ́bò, wɛ̀i-wùn’ é kɛɛ’ n gá Azi lùu gi láà, máá à pé ke ká tó ka tíibhà à-wùn gi. Atoosiwo wún láà é gbɔɔn suu’ wo’ n tà é, e nuu miniminiyèa. È nù yɔ́n bhi, ke n la-wùn lefienɛ́ àa zí n yàan koo. ⁹ À gàn’ woo daa n yàànlé ma: n ga-wùn lengdo’ ya tó le. Sée àle tó’ kɛ̀ɛ̀ kwɛi ke n kpɔ́yè- nù tó Aatana’ è mɔɔ ga-mɛ̀ɛ̀bò zanaá láà àle lé, ke mɔɔ nù n zʋʋ yaa n lekini nɛ̀ koo le. ¹⁰ Kɛ́ máà woo wɛ̀i-gà’ wo láà, Aatana’ n la’ à gɔ̀n, le à gàn’ zí n yàan ma: àle do láà àle n laà dɔ̀ya le. Atoosiwo n zʋʋ ké à gi ma: àa boii n la ke woá kwɛi dɔ̀ya. ¹¹ Kɛ́ ka lekini ká dɔ’ wo gbáágbààa ke ká n tàkún n lébhàiwoyè bhà le. Ka à kɛ̀ɛ̀’ kwɛi, Aatana ké gɛ̀ilɛ tóà n bhà bhaamɛ̀ɛ̀ kpe kpáalàkpàà tó ka nbhà bhài’ woà láà à-wùn gi, le à gi-wùn- bò’ kɛɛá, bhaamɛ̀ɛ̀ kpe tó- zí à wánglego n nɛ̀ le. ¹² Táá-kɔ̀ɔ̀ sɛ̀’ Aatana’ à gie’ n nɛ̀, án àle si’ lúyáán tà lɛnói le. Kɛ́ án táá-kɔ̀ɔ̀ sɛ̀ láà à sì- ka pé bhi’ wo, le à lé’ gie’ zaa bhɛ́ibò pe tà le. Sée án nuu táásíà n gwílé púú záázàà tà, ke pe àa n bhà kɔɔkekɔ̀ɔ̀ke gi. Atoosiwo máá nuu tááà bhaamɛ̀ɛ̀bò pe gwílíkaan bhɛ́iwɛ́ɛ́-le bhà. Kɛ́ Aatana’ gɛ̀ilɛ’ to’ n bhà láà, án nùù tááà àle gɛnviin bhà le. Pɔɔn- à kɛɛ ke n zowɛ́ɛ́’ kpááyèa tɔ̀kpɛ́tɔ̀kpɛ́lé, ke án n vele gizɛii à peyè tà, àle lɛ́ɛ. ¹³ A-kɔ̀ɔ̀ do láà à gi zí, an sɛ́ikwɛ́’ bɛɛnzɛ ziàn láà, ka wʋʋ ye’ à bɛɛn ye bhi, ni ka à ye’ gima à gi, ke àle n wʋʋá do le. ¹⁴ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, n kpɔ́yè ké à lé ma: ká à gimaà kpákpálé ka: koà Gwilinɛ Yesu-à yáán yàà lɔng bhà-kwèèi- bhɔ̀’, ka tɔ́ ké bhɔà n-wùn gi, le n lekini n pe- zí bhɔ ka leng ka-wùn gi le. Sée ká zí à ke-le gimayèa dɔkɔ̀ɔ̀ é à gi. ¹⁵ Sée à gàn- tó’ wo n yàan kwɛi láà, án nuu à pé woo ke án ló bhɔi ka lià fɔ́ɔ́lé, é kɛ̂ɛ kwɛi ke n zìn ka lià gi-wùn sɛ̀- nù kɛɛ ka nɛ̀ gɛnyààn piilɛ tóá. ¹⁶ Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: án nuu à pé woo ke n gieyè- waa ka lià líe, ke án nuu lóà Masedoni sɛ́ɛ́ gi, ke an bò’ góá bhi, ke án sɛí, ke án waa piilɛnàà wo ka lià, ke an zí gò’ ka pé bhi, ke ká woo nù n dɔ zaá, ke án ló Zudee sɛ́ɛ́ gi. ¹⁷ Án nuu lò ka lià lóó’ kpɔ́à kwɛi láà, e ka gi ye: án nùù à kpɔ́’ woà n wun kpu bhà bhiábhiá, ke máá n zʋʋgɔɔnyèa la è? Tààn e ka gi ye: an n pe wúnbò’ à yàkisi n zowɛ́ɛ́ pé ziàn láà la ò, an à yàkisì kwɛi è sɛɛ n lekini pe zowɛ́ɛ́ nɛ̀ kɔɔ’ bhà àle gi la è? Tààn e ka gi ye: án à peii wún do’ bhà ma iin láà, an à pe ke wò àle bhà zí ma ááo la è? ¹⁸ Áa kwɛi. Án à zɛ Aatana’ àa gó e wʋʋ tà láà à nɛ̀ ma: an liangbò’ zɛ ka nɛ̀ ziàn láà, áá ni iin àa tó kaanyèa kiá à kekekèke gi. ¹⁹ Sée Aatana gbe Yesu Klisi’ ko ni Silivɛn ni Timotee kó à-wùn-nàà kpɔ’ ka nɛ̀ láà, àle àa nuu áá ni iin tó kààn kiá-mɛ̀ɛ̀a. Wánglafila, àle to’ Aatana’ iin’ pe’ láà àle gi-wùn kɛɛ-mɛ̀ɛ̀a le. ²⁰ E sée kwɛi maiá, Aatana’ wúnsɛ̀ páipái’ à kɛɛ-wùn píníwo’ iin peyèa fɔ́ɔ́lé láà, Klisi’ to’ à tó wun bàn péng-mɛ̀ɛ̀a le. Ale kɛɛ le kó zí tɔ́ ban-à ziàn Aatana bhà Yesu Klisi’ gɛ̀ilɛ’ tóyèa ko bhà láà à-wùn gi, le ko àbhà iin láà à lékun à gɔ̀n, le ko wɩɩ ko àmiina le. ²¹ Atoosiwo Aatana lekini’ ko nà kanù konó zʋʋ gbaan Klisi-à zaawɛ́ɛ́ tà le. Ale do láà àle zí ko yaayèa e tùbhà, ²² le é Waa Zaazaa daayèa ko zowɛ́ɛ́ pé, ke è tó leekpɔ̀ɔ̀tili-sànmá’ é à yaayèa ko gɔ̀n láà à liélé-bhɛ̀ɛ̀a le. Aatana- kɛ́ɛ kpɔ́yèa ko bhà kwɛi’ wo le. ²³ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, mɔ́ɔ́ nù ló’ wo ka lià Kolɛnti koo láà, án à kɛ̀ɛ̀ kwɛi ke mɔɔ nù gbɔɔn’ wo ka tà le. Án à zɛ sii tà. Aatana’ n séeá àle gi le. Òo tò’ maiá, án ga. ²⁴ An à pè’ kwɛi, ke àa ye ko yaayè’ gá ka wunlé, ke ka kpɔ́à Klisi lé kɔɔ’ gi, kole kó à-kɔ̀ɔ̀ pe ka nɛ̀ le. Àbin, àa kwɛi. Atoosiwo ka gɛɛn ké gbaanyèa kelekelele kpɔ̀ à lé-yè-le gi. Kɛ́ an dɔà kɔɔ’ gi ke án ka tàkún ke ka zowɛ́ɛ́ nii- daa tɔ̀kpɛ́tɔ̀kpɛ́lé laá, an àle-lèè guoii le.

¹ Ale kɛɛ le má à gigaa n lekini pé sɛ́iinlé, ma: máá tuàn lóà ka lià, ke mɔɔ kaà zowɛ́ɛ́kpàin léwalá dɛ́ɛ wo koo le. ² Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: mɛ̂ɛ’ ka woo wún liá waaà n gi láà, è tò’ ke án kale ka yùà à bhà-wùn pe la ò, ke wáa tuàn mɔɔà wún liá waaá n gi àlei koo le? Tààn e ka gi ye: an mɛ̂ɛbò’ àng lààwùn peà láà, àngle wó mɔɔà wún liá waaá n gi la è? ³ Pɔɔn- à kɛɛ ke án sɛ́ikwɛ́ ye’ bɔ’ ka nɛ̀ fɔ́ɔ́lé láà, án à bɛɛnzɛ’ kwɛi, àle lɛ́ɛ. Máá nuu à pé ke n lekini yáányè- waaà ka lià tée’ gi, án zí n lààwùn ye dɛ́ɛ wo mɛ̂ɛ do’ ka woo wún liá waaà n gi láà kale ka pé koo. Atoosiwo n kpɔ́yè ké kanó páipái ka lé ma: nle n zowɛ́ɛ́ nii- tò’ daayèa, ke mɛnó páipái ka zowɛ́ɛ́ nii ké daayèa. ⁴ Sée e kwɛi maiá, án sɛ́ikwɛ́ láà à bɛɛnzɛ’ ka nɛ̀, ke síka’ daa n gi bháalé, ke n zowɛ́ɛ́ ké kpain-ii miniminiyèa, ke án wosí-ii, ke n yáín-gbòlò ké gieii. Kɛ́ àle tó gi, mɔ́ɔ́ à bɛɛnzɛ ka nɛ̀ kwɛi, ke ka zowɛ́ɛ́- nù kpain. Wánglafila, án à bɛɛnzɛ̀- ke ka lɔ̀ɔ̀- n kɛɛ’ wo miniminiyèa láà, ká àle-tùlé ye à bhà le. ⁵ Sée mɛ̂ɛ’ é wún sie’ láà, òo zí n lengdo-le lààwùn kɛɛ. Kɛ́ e kale tó páipái ka yùà à bhà-wùn kɛɛ’ le. Yàani òo zí tó kanó páipái leng-le yùà à bhà-wùn-a laá, kɛ́ ke e yua’ mɛ̂ɛ kpulu ke-le bhà ka kpe gi. Sée an sùò bele’ gɔ̀n, le an mɛ̂ɛ kpulu ke-le pe le. ⁶ Kɛ́ le mɛ̂ɛ’ ká bhi láà, mɛ̂ɛ bɛ́ɛ́-lèè tó káé wún-le gó à-mɛ̀ɛ̀ yáin laá, è tó kwɛi tò! ⁷ Á kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, à-lèè ké à bhà ke ká à-mɛ̀ɛ̀ bhàwùn tó, ke ká à zʋʋ gbaan, é kɛ̂ɛ kwɛi ke à lé òo nù yúá à bhà kɔɔgiègáá, ke òo nù gó paán wo zaa gi do. ⁸ Le àle’ kwɛi, ká dɔ gbáágbààa ke ká à kún yɔ́ɔ́n-kɔ̀ɔ̀a, ke à lekini- à gànnu ye: e lɔ̀ɔ̀ ké ka kɛɛ. ⁹ Pɔɔn lekini’ à kɛɛ’ ke án sɛ́ikwɛ́ ye láà à bɔ’ ka nɛ̀, àle ye: án nuu à pé ke án ka gidan, ke è tò’ ke ká yaayèa liè mà n tà-yàn gi kɔɔtókɔ̀ɔ̀tó gi lɛ́ile laá, ke án àle-tùlé ye le. ¹⁰ Sée kale ka mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ’ à bhàwùn tóà, n lekini án zí à-mɛ̀ɛ̀ bhàwùn tóà. Á kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, nle án à-mɛ̀ɛ̀ bhàwùn tóyè’ gá láà, an à bhàwùn tóyèa kwɛi Klisi zué ka lekini ká à bhàwùn tóyè’ gá láà àle-wùn gi le. Kɛ́ è tó-le wò’ ke mɛ̂ɛ wɛ̂ɛ zɛ-mɛ̀ɛ̀ láà à bhàwùn tóyè’ nùù dɔyèa nle n bhà laá, ke n lekini má à bhàwùn tó’ wo àlei lɛ́ɛ. ¹¹ Sée kó à-mɛ̀ɛ̀ bhàwùn tóyè’ gá láà, ko à kɛ̀ɛ̀ kwɛi ke Sɔtana òo nù dɔ̀lèè ye’ wo ko bhà le. Atoosiwo wún’ é à zʋʋ pé láà, kwáá ko tíibhà à-wùn gi. ¹² È gò’ àle gi, wúnsɛ̀’ é Klisi-wùn-a láà, n lò à-nàà kpɔ́i-yè’ bo’ waaá Toloa, le án à-tùlé ye’ ma: Gwilinɛ Kpáa ké gɛ̀ilɛ tóyèa, le é ebhà liangzɛ-zàà lépólóyèa n gɔ̀n gbɛ́ɛ́á bhi le. ¹³ Kɛ́ àle tó gi, n zowɛ́ɛ́ àa nuu kpááyèa n gwílé mɔ́ɔ́ ko laànɛ́ Tite ta’ wo bhi láà à-wùn gi. Ale kɛɛ le án zaa-gbà lee’ bhi-mɛ̀ɛ̀bò gɔ̀n, le án lo’ Masedoni sɛ́ɛ́ gi le. ¹⁴ Kɛ́ gɛ̀ilɛ àa Aatana bhà. E gɛɛn gieyèa e yáòbò tó páipái vele gi, le é ko daayèa yúé sì e nɛ̀-mɛ̀ɛ̀bò bhɛɛ gi, le gwili- sɛɛ ko leng ko bhà lɛ́ile Klisi sáà gi le. Ale kɛɛ le Aatana’ ko tóyèa Klisi-wùn tàpòlò bhaamɛ̀ɛ̀bò nɛ̀-mɛ̀ɛ̀a, é kɛ̂ɛ kwɛi ke kó à dɔnyè’ gá láà, kó à-wùn bunggai wo, ke è mɔɔ lɛnólɛ̀nói ye làsikɔlɔ zan nɛ̀ le. ¹⁵ Atoosiwo Klisi zan sɛ̀’ è Aatana zʋʋ kun láà, àle koá le. Sée ko Klisi zan sɛ̀ láà à gá kwɛi mɛ̂ɛ’ wò laà oo, ni mɛ̂ɛ’ wò lóà pailé oo àngle tó finibhà do le. ¹⁶ Mɛ̂ɛ yemò’ wò laà láà, ko àngle gi ye pɔɔn zan sɛ̀’ è bhaamɛ̀ɛ̀ daa la-zàà tà láà à nɛ̀ le. Kɛ́ mɛ̂ɛ yemò’ wò lóà pailé láà, ko àngle gi ye fii yóo’ è bhaamɛ̀ɛ̀ gɛɛn daa zaa gi láà àle nɛ̀ le. È tò’ kwɛi la ò, wáa- mɔɔà bháála sínmasìnma láà à kɛɛá le? ¹⁷ Ale àa mɛ̂ɛ’ wò Aatana wʋʋ puola à tà tɔnɔ ye lɔ̀ɔ̀ bhà láà àngleá. Sée mɛ̂ɛ’ wò à kɛɛ kwɛi, wo bɛ́ɛ́á. Kɛ́ kole kwáá ye àngle nɛ̀. Atoosiwo kole ko Aatana wʋʋ lekinilèkini’ pe gwílé púú tà, le ko à léban bhaamɛ̀ɛ̀bò bhà Klisi wʋʋá, ke Aatana leng yáán ké ko bhà le.

¹ An à pè’ kwɛi, ká à pe dɛ́ɛ ke woà zí ka: an n lekini gɔɔn’ woii le. Sée ke àa kwɛi-le bhà. Tààn e ka gi ye: n-tɔ̀ɔ̀ kɔ́nɔ́wo-sɛ̀ikwɛ́’ wò à bɛɛnzɛà ke an nuà nàa ka nɛ̀, ɛ́ɛ́n ke ka leng ka zí à bɛɛnzɛà, ke an lóà nàa mɛ̂ɛbò nɛ̀ láà, an àle guoii kwɛi láà la è? ² Ááo. N bhàwùn àa àle bhà. Wánglafila, ka lekini yáányè’ ká n-tɔ̀ɔ̀ kɔ́nɔ́wo-sɛ̀ikwɛ́á le. Kɛ́ ká sɛ́ikwɛ́’ à gá kwɛi láà, wún’ é à gi, à tó ké bɛɛnzɛyèa n zowɛ́ɛ́ pé, le mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ’ è ka yeà, ká Aatana-à zaawɛ́ɛ́ tà kɔɔ’ gi, à-mɛ̀ɛ̀- à dɔn le. Ale tóà sɛ́ikwɛ́ láà à-wʋ̀ʋ̀ pe-kɔ̀ɔ̀a bhaamɛ̀ɛ̀ tó yàànlé le. ³ Atoosiwo mɛnómɛ̀nó ké à gànnu kpákpálé wo: Klisi’ sɛ́ikwɛ́ bɛɛn’ zɛyèa n kɔ̀ɔ̀tà, àle kaá le. Òo bɛɛn láà à zɛ lánggele yí-leá. É à zɛ̀- Aatana yáányè lekinià Waa Zaazaa’ gá le. Áa zí bɛɛnzɛyèa gwɛɛ pɛ́ɛ́nbò-le tà ye Moizi-à tɔ́ng nɛ̀. È à bɛɛnzɛyèa bhaamɛ̀ɛ̀ yáányèbò kale ka zowɛ́ɛ́ pé le. ⁴ Wún láà, Klisi lekini’ à tàpólóyèa n zowɛ́ɛ́ pé, le án à peii n kɔɔ ni n gɛɛn tóá Aatana zué le. ⁵ Kɛ́ òo tóà ka gi ye: má mɔɔ’ wo wún bhà n lekini tà, le án à peii kwɛi le. Wánglafila, nle n pe mɔ̀ɔ̀ wún bhà-bhàà- gò Aatana’ pé le. ⁶ Atoosiwo àle n tóyèa à ká, le é sɛ̀lúnɛ̀ dɛ́ɛ’ à daayèa à lekini ni bhaamɛ̀ɛ̀bò ko finibhà láà, án bhɔyèa à-wùn létáásí-mɛ̀ɛ̀ gi le. Sée sɛ̀lúnɛ̀ dɛ́ɛ láà à zi- gbààn Aatana- mɛ̂ɛ gba ebhà Waa Zaazaa’ gá láà àle gi le. Á zigbààngi àa Aatana-à tɔ́ng bɛɛn’ é nuu gwɛɛ pɛ́ɛ́nbò tà láà àleá koo. Atoosiwo Aatana-à tɔ́ng láà e mɛ̂ɛ légo ga nɛ̀. Kɛ́ Waa Zaazaa-le-mɛ̂ɛ káán’ wo ga gɔ̀n bhɛɛlé, le è mɛ̂ɛ la le. ⁷ Sée ga-wùn láà à bɛɛn ké nuu zɛyèa gwɛɛ pɛ́ɛ́nbò tà, le Aatana zán’ nuu dɔà à-nàà kpɔ́-mɛ̀ɛ̀ Moizi wɛí, le à wɛí-lèè zán’ nuu bhɔà ye yáán zán nɛ̀ le. È nù pe é yɔ́n bhi, ke Izalae-bò wàa mɔɔ à wɛí-lèè gaa lefienɛ́ woá koo, à zán’ nuu bhɔ’ woà láà à-wùn gi. Kɛ́ sée Moizi wɛí-lèè zán’ nuu bhɔà kwɛi láà, àle àa nuu mɔ́-pɔ̀ɔ̀n lefienɛ́ keá. ⁸ È tò’ ke Aatana zán ké nuu bhɔà ga-wùn-nàà kpɔ́-mɛ̀ɛ̀ láà àle tà kwɛi la ò, mɛɛ kɛɛ le à zán- kwii bhɔá Waa Zaazaa kɔlénu-mɛ̀ɛ̀bò’ kó tenglé-yààn é à gi é kole ko tà kpáaá, ke à lé- gie àle pe tà le? ⁹ È tò’ zí ke mɛ̂ɛ zɛ̀ lɩ́ɩ́á-wʋ̀ʋ̀ léban-mɛ̀ɛ̀ láà àle pe zán ké nuu bhɔà kwɛi la ò, mɛɛ kɛɛ tò le bhaamɛ̀ɛ̀bòà lɩ́ɩ́ sɛ̀ɛ̀ Aatana zué-wʋ̀ʋ̀ léban-mɛ̀ɛ̀-le pe zán- kwii bhɔá gbanggbaale, ke à lé- gie mɛ̂ɛ fɔ́ɔ́yè láà à pe tà dɔ́ɔ́n-á pánngle le? ¹⁰ A-wùn gi, Aatana-à kɩ́ɩ́la sɛ̀ dɔyè ye’ è bhaamɛ̀ɛ̀bò daa àng la-zàà tà láà, àle pe zán ké tóyèa kpáaá miniminiyèa, le a tó ye pɔɔn’ à fɔ́ɔ́yè pe yáán zɛ le. ¹¹ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, wún ye’ é nuu gie-wùn-a, àle zán’ bhɔ’ kɔɔ’ gi láà, à-lèè ké à bhà ke wún ye’ àa góii gbonggbongle koo láà, à leng pe zán- bhɔ, ke àle lé- gie à ye láà àle pe tà dɔ́ɔ́n-á. ¹² Án n zʋʋ yaayèa à ye’ àa góii gbonggbongle à nɛ̀ kwɛi, le an táási zòikɛ̀ɛ̀ bhà, ke síka àa n gi le. ¹³ Nle máá n pe kɛɛ ye Moizi nɛ̀. Atoosiwo àle ké nuu gbàà bhuoà e wɛí, é kɛ̂ɛ kwɛi ke Aatana zán’ nuu à tà, ke bhaamɛ̀ɛ̀bò yáán ké à bhà, kɛ́ ke à ló-wùn ké bhe láà, Izalae-bò wòo nù à gò à bhà-lèè ye. ¹⁴ Kɛ́ àng zowɛ́ɛ́ ké tóyèa tílíkpátìlìkpàa àng gwílé. Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: sɛ̀lúnɛ̀ fɔ́ɔ́lé’ Aatana’ à daa’ ele ni Izalae-bò finibhà láà, wò à-sɛ̀ikwɛ́-wʋ̀ʋ̀ pè’ àng nɛ̀ ziàn, e to ye gbàà do’ é nuu bhuoyèa Moizi wɛí láà, àle ke’ tuàn bhuoyèa àng lekini pe yákii tà, le wàa wʋʋ láà à gima le. Sánni tenglékétengléá, pɔɔn òo gó àng yákii tà bhe. Atoosiwo Klisi-wùn tà- pòlò’ mɛ̂ɛ nɛ̀, le pɔɔn’ kwɛi láà è nuu góà mɛ̂ɛ yákii tà le. ¹⁵ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, wò Moizi-à sɛ́ikwɛ́-wʋ̀ʋ̀ pe Izalae-bò nɛ̀ kɔi dolodolo, e to ye pɔɔn ké bhuoyèa àng zowɛ́ɛ́ tà, le wàa wʋʋ láà à gima le. Sée é nuu fɔ́ɔ́lé kɔɔ do’ gi, è tuàn àle-kɔ̀ɔ̀ bhà tenglé le. ¹⁶ Kɛ́ e bɛɛnzɛyèa Aatana-à sɛ́ikwɛ́ gi wo: mɛ̂ɛ zowɛ́ɛ́- seelà’ Gwilinɛ Kpáa pé, le pɔɔn’ nuu bhuoyèa à tà láà, è go bhi le. ¹⁷ Pɔɔn- àle kɛɛ kwɛi, àle ye: Gwilinɛ Kpáa’ Waa Zaazaa-a le. Sée Gwilinɛ Kpáa láà àbhà Waa Zaazaa’ lee’ gi, bhaamɛ̀ɛ̀- pòlò à tà bhi’ wo le. ¹⁸ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, mɛ̂ɛ páipái’ pɔɔn àa bhuoyèa ko wɛí koo láà, Gwilinɛ Kpáa-à mɛ̂ɛnɛ̀ zán ké dɔ ko bhà, le è ko tàpolo, le ko gala à gi, le ko to à lekini bhɔ̀ɔ̀bhàa le. A-wùn gi, àbhà mɛ̂ɛnɛ̀ zán’ é dɔii ko bhà láà, à dààlé lesósó’ lóii daaá le. Sée Gwilinɛ Kpáa’ é Waa Zaazaa-a láà, àle gbóló’ à gá ko zowɛ́ɛ́ pé le.

¹ Kɛ́ sée án à gànnu ma: nle n wɛ̀i bhɛ́iwɛ́ɛ́’ Aatana kɛɛ’, le é gɛ̀ilɛ to’, le é bháála sínmasìnma’ kwɛi láà à dɔyèa n kɔ̀ɔ̀lé le. Pɔɔn- à kɛɛ ke n gbɔ̀i àa yɛn, àle lɛ́ɛ. ² Ale kɛɛ le yɛ́ɛ-wùnbò’ wò à kɛɛ ziàn bànàkpɔ́ gi láà, máá wɩ́ɩ́ à bhà ke n kɔɔ- daa à gi àng pé, ke wò mángyɛlɛbò’ daa bhaamɛ̀ɛ̀bò gɔ̀n láà, án à kɛ̂ɛ, ɛ́ɛ́n ke án zí Aatana wʋʋ puolá à tà le. Wánglafila, mai-wùn’ è go Aatana pé, an àle tàpolo bhaamɛ̀ɛ̀bò nɛ̀ kpanggaale, ke à leng yáán ké n bhà le. Mɛnómɛ̀nó- dɔ̀n àle bhà wo zowɛ́ɛ́ pé wo: Aatana-à bháála kɛɛ-mɛ̀ɛ̀’ n gá le. ³ Sée wúnsɛ̀’ è go Aatana pé, ke an à-nàà kpɔ láà, à gi ké tíiá mɛnggoò gi maiá. Kɛ́ à gi- tíiá kwɛi mɛ̂ɛ yemò’ wó pailé-zàà tà láà àngle lengdo gɔ̀n le. ⁴ Pɔɔn- àle kɛɛ kwɛi, àle ye: lúyáán é à tà-mɛ̀ɛ̀ yemò’ wàa wɩ́ɩ́ Aatana-wùn bhà láà, gɔɔ̀yóo’ àngle pe áatana-á, le é àng gwílé-yànwɛ́ɛ́ wíyèa le. Sée Aatana-à nâa sɛ̀’ ko à kpɔ, ke é ye làngbha nɛ̀ lɛitíi lià láà, gɔɔ̀yóo- à kɛ̀ɛ̀ kwɛi, ke wòo nù àle zán ye le. Atoosiwo ko nâa sɛ̀’ kpɔ láà, àle mɛ̂ɛ tàpolo, le Klisi’ é Aatana bhɔ̀ɔ̀bhà lengá láà, mɛ̂ɛ- àbhà mɛ̂ɛnɛ̀ zán-tùlé ye à bhà le. ⁵ E sée kwɛi maiá, an Aatana-à liang’ zɛ ziàn láà, máá n lekini-le-wùn pe à gá. An Yesu Klisi’ à-wùn pe, le an wɩɩ ma: àle Gwilinɛ Kpáa-á, le nle án kaà gùá-mii bhɛ́iwɛ́ɛ́á à kɔɔ wala le. ⁶ Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: Aatana do’ é wɩɩ’ lúyáán zigó téei lii ye: mɔ̀ng- maa lɛitíi lià láà, àle do láà àle zí lɛipólóyèa ko zowɛ́ɛ́ pé dɔ̀yáa gá, é kɛ̂ɛ kwɛi ke àbhà mɛ̂ɛnɛ̀ zán’ è dɔ Klisi wɛí láà, kó à dɔn, ke è bhɔ ko bhà, ke kó nù mɔ̀ng maa bhaamɛ̀ɛ̀bò tà à gá le. ⁷ Kɛ́ Aatana’ bhɔ̀ɔ̀nɛ̀ kpáalàkpàà’ kwɛi à bhɔyèa nle-mii’ n nɛ̀ láà, wí-pɔ̀ɔ̀n bhɛ́iwɛ́ɛ́’ n gá le. Án ye sɛ́ɛ́gbɔ nɛ̀. Sée an tó’ wo wí-pɔ̀ɔ̀n-a kwɛi láà, mɛnó- à gànnù àle bhà wo: wàà kpókpó’ é n gi ke à mɔ̀ɔ̀kiá àa bhe láà, yàa nle n peá, kɛ́ è gò Aatana’ pé le. ⁸ E sée kwɛi maiá, yáin gbɔɔn-kɔ̀ɔ̀ suu tó páipái ké woii n gɔ̀n, le ya tó ye gbá bháibhài nɛ̀ n tà le. Kɛ́ àa n vele-le yɛ́ɛ́yèa. Síka-le ké n gi kpáaá, kɛ́ n gbɔ̀i-le àa yɛnyèa. ⁹ Wo n wɛ̀ikɛ̀ɛ̀-le wo, kɛ́ Aatana-le àa kɔɔ góyèa n zì. Wo n maanáyè-leá, kɛ́ wàa n pɔ́nyè-leá. ¹⁰ Yesu lekini yáányè’ wɛ̀ilèè ye’ kɔɔ do’ gi, ke é zin’ nàa à gayè bhà láà, n lekini n pe kwîi’ é n bhà, è zí wɛ̀ilèè yè àle-kɔ̀ɔ̀ bhà lɛ́ile à gbóló lé le. Sée an wɩ̀ɩ̀ wɛ̀ilèè suu láà àle sínma bhà kwɛi, ke bháa’ é daa’ Yesu gi, ke è gó gɔɔ̀le ke è zana láà, ke àle- nù zí lébhɔ n lekini n pe kwîi’ é n bhà é à gi le. ¹¹ Atoosiwo yàani n yánwɛ́ɛ́ ké tuàn à gi, ke mɔ́ɔ́ ga leng-le wo bhe laá, kɛ́ wo n lé-le dɔ ga nɛ̀ lɛ́ile Yesu-wùn gi. Sée àle- kɛ̀ɛ̀ n gá kwɛi, ke gò gɔɔ̀le ke mɛ̂ɛ- zana-bhàà’ é Yesu gi láà, àle- nù zí lébhɔ n kwîi’ é búú-pɔ̀ɔ̀n-a n bhà láà à gi le. ¹² À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, ga ké gbɔɔn-ii nle n tà, le sii’ daaii kale ka gi à-wùn gi le. ¹³ À bɛɛn ké zí zɛyèa Aatana-à sɛ́ikwɛ́ gi wo: N kpɔ́yè ké nuu Aatana lé, àle kɛɛ le án wɩɩ’ le. N lekini’ bhe, kpɔ̀ Aatana lé-zòwɛ́ɛ́- tó’ wo n gwílé kwɛi láà, àle kɛɛ le n kpɔ́yè’ Aatana lé kelekelele do, le máá tó n tàsáná, ¹⁴ ke à gàn ké n yàan ma: Aatana’ é koà Gwilinɛ Yesu go’ gɔɔ̀le ke é à zana’ láà, àle zí n lekini naaà Yesu bhà, le è n zana, è gò’ bhi le è ko nà kanù konó páipái ko ban ké tà e zué le. ¹⁵ Kɛ́ wúnbò láà àle tó- kɛ̀ɛ̀ ke è nù tó kaà wúnsɛ̀’ gá le. Sée è tò’ kwɛi, le Aatana-à gɛ̀ilɛ láà à tò à bhà-mɛ̀ɛ̀bò- pa lesósó wo le. Wò zí pà’ kwɛi, le Aatana wánglegó-mɛ̀ɛ̀bò leng wò to kpeá gbanggbaale, le è to à tɔ́ bhɔyè lò liélé-kɔ̀ɔ̀a le. ¹⁶ Pɔɔn lekini’ è kɛɛ ke n gbɔ̀i àa yɛn, àle lɛ́ɛ. Sée yàani n bu’ é n bhà, àle ke ké lóii káán-á à lé ziàn sɛ̀lɛ̀sɛ̀lɛ̀le, n zowɛ́ɛ́’ é n gwílé láà, lee- kpɔɔ kɔi dolodolo, Aatana bháa dɛ́ɛ- lò daa lesósó’ woá àle gi le. ¹⁷ Kɛ́ n wɛ̀ilèènɛ́ yemò’ góii tenglé-yààn é à gi láà, àle tóà nbhà mɛ̂ɛnɛ̀ zigbààngiá leekpɔ̀ɔ̀tili gi le. Ale àa kpɔ̀ ké bhà-pɔ̀ɔ̀n lefienɛ́á nà mɛ̂ɛnɛ̀ láà à gá. Atoosiwo mɛ̂ɛnɛ̀’ ko à kɛɛà kwɛi láà, é kpáa suu’ gá é, à mɔ̀ɔ̀kiá àa bhe, le àa zí yɛn gbonggbongle le. ¹⁸ Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: pɔɔn yemò’ mɛ̂ɛ- à ye mɛ̂ɛ yánwɛ́ɛ́á láà, máá n zʋʋ yaa àle nɛ̀. Kɛ́ à yemò’ mɛngge àa à ye, n zʋʋ- àle nɛ̀ lengwo le. Atoosiwo pɔɔn yemò’ mɛ̂ɛ yánwɛ́ɛ́- à ye láà, gie-pɔ̀ɔ̀n’ àle tóá le. Kɛ́ à yemò’ mɛngge àa à ye láà, àle mɔ́-pɔ̀ɔ̀n’ àa gie gbonggbongle à gá le.

¹ Sée kó à gànnu ko: kó tòsɛ́ɛ́là kɛɛii ko bu ye’ gi ko bhà é, àle lébhà- ye gbáiwa bhɛ́iwɛ́ɛ́’ nɛ̀ le. Kɛ́ è tò’ ke àle- wí, koà kwíi leng ké dɔyèa lɔngwɛ́ɛ́ gi. A-kwìì láà, Aatana kɔɔ gbóló’ àleá, le àa wí gbonggbongle le. Ale àa bhaamɛ̀ɛ̀bò dɔ-kwììa. ² Ale kɛɛ le ko to gbɔ́ɔn woà ko pe gbáiwa é à lé, ke lò sɔɔi koà kwíi leng’ é lɔngwɛ́ɛ́ gi láà à gélé lɔ̀ɔ̀ ké ko kɛɛii bɩ́bɩ́lé le. Sée ko kwîi ye’ é ko bhà é, e zí ye bhái zìì nɛ̀, le kó à pé ke kó bhái dɛ́ɛ daa à zììyè tà le. ³ Kɛ́ à bha- bhɔ̀’, ke bhái zìì láà e tuàn ko bhà, ke kwáá ko kpáán-á, le ko à dɛ́ɛyè daa à fɔ́ɔ́yè tà kwɛi le. ⁴ E sée kwɛi maiá, kó tuàn gbáiwa é àle gélé bha’ bhà, ke é gbɔɔn-ii ko tà é, ko kóò lesósó’ kpɔ́ii le. Atoosiwo bhái zìì’ é ko bhà tenglé ko kwîiá é, kwáá à pé ke kó à sí-le wo ko bhà. Kɛ́ Aatana- à dɛ́ɛ’ à nuà láà, kó à pé ke kó àle daa ko bhà à zììyè é à tà le. È tò’ kwɛi, ke ko kwîi dɛ́ɛ’ à síà ke àa ga láà, ke ya à zììyè’ é nuu ga-pɔ̀ɔ̀n-a láà à gálá’ wo lɛ́ɛ. ⁵ Sée mɛ̂ɛ’ é ko daa’ ke kó nù gálá kwɛi láà, àle Aatana-á le. Ale do láà àle zí ko gba’ Waa Zaazaa-a, ke é leekpɔ̀ɔ̀tili-sànmá’ yaayèa ko gɔ̀n kwɛi láà, ke è nù tó à liélé-bhɛ̀ɛ̀a le. ⁶ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, n zʋʋ ké gbaanyèa kelekelele lɛ́ile, le à gàn’ zí n yàan ma: án tuàn n kwîi zìì é àle gi bha ye’ bhà é, ke máá tuàn líe n pe kwíi dɛ́ɛ ye’ é dɔyèa n gɔ̀n Gwilinɛ Kpáa lià bhi láà àle gélé, kɛ́ ke an tuàn gibhɔyè leng’ gá Gwilinɛ Kpáa bhà dɔ́ɔ́n-á àlei lɛ́ɛ. ⁷ Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: n kpɔ́yè’ à lé láà, an táásì àbhà zaa tà àle gi le. Kɛ́ n yáán-le àa à bhà. ⁸ Sée àle tó gi, n zʋʋ ké gbaanyèa kelekelele, le n gò n fóló gi ke án ló yaai Gwilinɛ Kpáa lià-yè’ n gi fìla lefienɛ́á le. ⁹ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, an to yáán n kwîi ye’ n bhà é à gi oo, an zí go à gi ke án ga oo, an dɔà kɔɔ’ gi ke án Gwilinɛ Kpáa zòàwùn kɛ̂ɛ, àle-wùn’ n zʋʋ pé bɩ́bɩ́lé le. ¹⁰ Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: à-lèè ké à bhà ke mɛnó páipái kó dɔ Klisi zué ko bhàgila kpáa wo-wùn gi dolodolo, é kɛ̂ɛ kwɛi ke mɛnó kó ko pe wún’ kɛɛ’, ke ko kwîi ké tuàn ko bhà kpunglà zé láà, è to wúnsɛ̀a oo, è to wúnyóoá oo, ke wò mɛnó ni pe dɔ̀lèè kpɔ́yè sí àle bhà le. ¹¹ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, à gàn ké n yàan ma: à-lèè ké à bhà ke mɛ̂ɛ- súó Gwilinɛ Kpáa gɔ̀n. Pɔɔn- à kɛɛ ke án bhaamɛ̀ɛ̀ tó zowɛ́ɛ́ seelà à pé-lèè guoii, àle lɛ́ɛ. Aatana ké n dɔn kpákpálé, le n zʋʋ’ à gi zí ma: ka leng ká à gànnu ka zowɛ́ɛ́ pé ka: mai-wùn pe-mɛ̀ɛ̀’ n gá le. ¹² Kɛ́ òo tóà ka gi ye: an n lekini gɔɔn dɛ́ɛ’ woii, ke n liá- waa ka gi le. Wánglafila, an àle pè kwɛi, ke kale ka vele- tó dɔ́ɔ́n-á n gɔɔnyè tà le. È tò’ kwɛi, le mɛ̂ɛbò’ wò wo leng butolo ziàn bhaamɛ̀ɛ̀ yàan-wùnbò kɛɛyèa, kɛ́ ke wàa mɔɔ wo tɔ́ kún-á zowɛ́ɛ́ sɛ̀ tò àng gwílé-yè-le tà láà, ka mɔɔ liang yoobɔá àng gɔ̀n le. ¹³ Atoosiwo an tò’ tàmaa káán-à laá, ke an à káán-ii Aatana’ nɛ̀ le. Kɛ́ an tò’ zí gwílíkaanyè-leá laá, ke kale kaà gwílíkaan’ à gá le. ¹⁴ Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: ko lɔ̀ɔ̀’ è Klisi kɛɛ láà, à-pài ké n tà bɩ́bɩ́lé. Án à gànnuyèa n zʋʋ pé ma: mɛngdo láà é ga’ wo’, ke è tó bhaamɛ̀ɛ̀ tó páipái ko sàngsíá láà, è tò’ kwɛi, ke é konó páipái ko pe ga’ wo’ ko nɛ̀ do lɛ́ɛ. ¹⁵ Sée án à gànnuyèa zí ma: e ga láà à wo’ mɛnó páipái-wùn gi, é kɛ̂ɛ kwɛi ke mɛ̂ɛ yemò’ wó yáán láà, wòo nù yaa wo lekinià yaa gi koo, kɛ́ ke mɛ̂ɛ do’ é ga’ àng-wùn gi, ke é zí zana’ àng nɛ̀ láà, wò nù yaa àleà yaa gi le. ¹⁶ A-wùn gi, è si dɔkɔ̀ɔ̀ é à gi bhà, máá tuàn mɛngge dan-à kuo bhà ye bhaamɛ̀ɛ̀bò ko ko ké dan ziàn kuo bhà kɔɔ’ gi láà à nɛ̀ koo. Sée yàani má mɔ́ Klisi lekini lefienɛ́ dan-à kuo bhà kwɛi fɔ́ɔ́lé laá, kɛ́ máá tuàn à dan-à kuo bhà kwɛi tenglé-yààn é àle gi koo. ¹⁷ Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ’ è daa Klisi pe gi, ke Aatana’ àle-mɛ̀ɛ̀ daa dɛ́ɛ’ wo lɛ́ɛ, ke à-mɛ̀ɛ̀’ nuu mɛ̂ɛ suu’ gá fɔ́ɔ́lé láà, ke àa àleá koo. Mɛ̂ɛ- mɛ̂ɛ káá’ wo do ke à-mɛ̀ɛ̀’ tó bhaamɛ̀ɛ̀ dɛ́ɛá le. ¹⁸ Sée Aatana kɛɛ-wùn lesósó’ àle tóá le. Atoosiwo Aatana’ Klisi láà àle nu’ sáà gi, ke è nù tó àle ni bhaamɛ̀ɛ̀bò ko kɔɔ wì kéi-pɔ̀ɔ̀n-a le. È zí Klisi-à táá-mɛ̀ɛ̀bò ko leng ko yaayèa àle ni bhaamɛ̀ɛ̀bò ko kɔɔ wì kéi-bhààlá láà àle létáásí-mɛ̀ɛ̀a le. ¹⁹ An à pè’ kwɛi, ke án wɩɩ ma: bhaamɛ̀ɛ̀bò’ Aatana-à tɔ́ng siebò’ wo’ láà, òo àle ke yàkisí, àle kɛɛ le é Klisi bɔ’ lúyáán tà, ke è tó à leni àng gá-nù àng finibhà baa-mɛ̀ɛ̀a le. É bo’ à kɛɛá kwɛi, le é àle ni bhaamɛ̀ɛ̀bò sɛ̀ɛ̀ ké nɛ̀-wʋ̀ʋ̀ láà à kpɔ’ ebhà táá-mɛ̀ɛ̀bò ko bhà, ke kó à léban mɛnómɛ̀nó bhà le. ²⁰ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, Aatana’ ko bɔyèa, ke kó ló Klisi-à ló gi kwɛi, le a tó ye Aatana lekini’ yaayèa ko gi, le à wʋʋ’ góii ko líílé, le é bhàiwoii bhaamɛ̀ɛ̀bò zì ye: wò dɔ gbáágbààa ke wò wɩ́ɩ́ wo kɔɔ wì kéi nà Aatana-á-wùn láà à bhà Klisi-wùn gi le. ²¹ Atoosiwo Klisi-le-mii’ òo wúnyóo kekekèke kɛɛ láà, Aatana’ koà wúnyóo-gbà yàà àle gwenglé, le é à kun’ ye wúnyóo lekinilèkini nɛ̀ le. Sée Aatana’ àle kɛ̀ɛ̀ kwɛi ke è nù kole ko kún’ wo Klisi sáà gi ye mɛ̂ɛ’ wúnsɛ̀ kɛɛ-mɛ̀ɛ̀ kún le.

¹ An tó’ wo Aatana kɔlénu-mɛ̀ɛ̀a kwɛi láà, àle kɛɛ le án bhàiwoii ka zì, ke ká à kɛ̂ɛ sɛ̀a ke Aatana’ gɛ̀ilɛ’ tóyèa ka bhà, ke ká wɩ́ɩ́yèa à-wùn bhà láà, ke òo nù tó bɔɔn bhà le. ² Atoosiwo Aatana ké à pe’ ebhà sɛ́ikwɛ́ gi fɔ́ɔ́lé lii ye: À bha sɛ̀’ bhɔ’, le án ibhà bhài wʋʋ ma’ le. I la-kwèèi’ bhɔ’, le án taa’ i pé le. Ale kɛɛ le an wɩɩ ma: kà lɛgaa. Wó nuu bha sɛ̀’ à peà láà, àle ya bhɔ mai lekiniá tò é le. Wó nuu zí mɛ̂ɛ la-kwèèi’ à peà poo, àle ya bhɔ tenglé é le. ³ Sée nle-mii’ án bhàiwoii ka zì kwɛi láà, an dɔà kɔɔ’ gi ke mɔɔ tó mɛnggemɛ̀ngge gò zaa gi-mɛ̀ɛ̀a, an àle-lèè guoii le. A-wùn gi, án Aatana-à bháála’ à kɛɛii láà, an à kɛ̀ɛ̀ kwɛi ke àle lóó òo nù ga bhaamɛ̀ɛ̀bò zué le. ⁴ An zí dɔà kɔɔ’ gi ke mɛnó- nù n dɔn Aatana-à bháála kɛɛ-mɛ̀ɛ̀ lekinilèkiniá, an táásì àle-gɛ̀ɛ̀n-a wúnnówùnnó gi le. Ale kɛɛ le an wɛ̀ilèèbò’ ye oo, ni an to kpalabò’ gi oo, ni an gie yáingbɔɔnbò’ à-yì wɛ́ɛ́ ziàn láà oo, an à tó páipái kun n bhà le. ⁵ Wò zí n maa oo, wò n daa kààso gi oo, dààkélébò- daa n tà oo, an zí à tó kùn n bhà kwɛi’ wo le. É gò’ àle gi, án bháála kpókpó kɛɛ giiá, le an yii bòo yáán, le an to bòo vɔ́n-á ziàn le. ⁶ An zí dɔà kɔɔ’ gi, ke wò n dɔn Aatana-à bháála kɛɛ-mɛ̀ɛ̀a kwɛi, an wúnnó kɛ̀ɛ̀ gwílé púú tà àlei, le an táási dɔn bhà, le an n zowɛ́ɛ́ saa bhaamɛ̀ɛ̀bò pé, le n kóló- sɛɛ àng bhà le. Waa Zaazaa- tó’ wo n gi, ni bhaamɛ̀ɛ̀ lɔ̀ɔ̀’ è n kɛɛ ke àa tó dáingɔ̀nlúá kɔɔkekɔ̀ɔ̀ke gi, ⁷ ni an mai-wùn tàpóló’ wo, ni Aatana-wún kpókpóbò kɛɛ’ wo ziàn n kɔ̀ɔ̀tà bòo láà oo, wò zí n tò à bhà bháála kɛɛ-mɛ̀ɛ̀a-lèè yè àle tó bhà le. An zí Aatana-à gwili’ gɔn láà, an à gɔ̀n wún dɔɔyè lesósó kɛɛyè’ gá le. Atoosiwo wún dɔɔyè kɛɛyè láà àle nbhà sáa ni nbhà lêenɛ́ tóá do le. ⁸ Bhaamɛ̀ɛ̀bò- n dɔn mɛ̂ɛ tiàànleá oo, ɛ́ɛ́n wò yɛ́ɛ dɔ n bhà oo, wò n tɔ́ sɛɛ oo, ɛ́ɛ́n wò n tɔ́ sie oo, yéè tó kɔɔ óó kɔɔ’ gi, an n lekini giè mɛnó nɛ̀ Aatana-à bháála kɛɛ-mɛ̀ɛ̀ láà àleá kwɛi do le. Yàani wóò n gaa bhaamɛ̀ɛ̀bò wunbílí gisie-mɛ̀ɛ̀a, kɛ́ àle tó gi, mai-wùn pe-mɛ̀ɛ̀’ n gá le. ⁹ Án ye mɛngge àa mɛ̂ɛ’ àng dɔn àng nɛ̀, kɛ́ ke mɛnó ké n dɔn kpákpálé. E nuu bhaamɛ̀ɛ̀bò gi ye: má woo ga tó wo, kɛ́ wó káá’ wo’ ke án yáán le. Wo to wún-le kpɔ́à n tà kwɛi maiá, kɛ́ wàa mɔɔ n zɛ-le woá. ¹⁰ Zowɛ́ɛ́kpàin-le ké yaa n bhà, kɛ́ n nii ké to daayèa lɛ́ile. Án zí kɔifɩɩ-mɛ̀ɛ̀-leá kwɛi maiá, kɛ́ sée nle án bhaamɛ̀ɛ̀ kpe kpáalàkpàà tó kɔɔ pa le. Pɔngge àa n gɔ̀n, sée pɔnópɔ̀nó- yaa nle nbhà yaa gi le. ¹¹ N dɔ́mabò’ ká Kolɛnti láà, má liangzɛ ka nɛ̀ tàpúúá, má n gwílé tó póló ka nɛ̀ kpanggaale do tò! ¹² Atoosiwo kale ka-wùn ké nle n gɔ̀n kpókpóá n zowɛ́ɛ́ pé. Kɛ́ nle n-wùn àa kale ka zowɛ́ɛ́ pé wɛ̀sɛ le. ¹³ A-wùn gi, án à pe ka nɛ̀ ye mɛ̂ɛ’ wún pe mɛ̂ɛà náò nɛ̀. Án wɩɩ ma: ká dɔ gbáágbààa ke ka leng ká ka gwílé póló n nɛ̀ ye n leng án n pe polo’ ka nɛ̀ kɔɔ’ bhà láà à gi. ¹⁴ Mɛ̂ɛ’ ká Yesu pe gi láà, kao ka kɔɔ kpɔ́à ké gbanlé kià nà mɛ̂ɛ’ wàa à pe gi àng gá. Bháá ni bhʋʋbòà nààkébhà àa yɔ́ɔ́n kɔɔ do’ gi láà, mɛ̂ɛ’ ká Yesu pe gi ni mɛ̂ɛ’ wàa à pe gi, kaà nààkébhà-yè àa kún kaá àle-kɔ̀ɔ̀ bhà le. Tààn Aatana zòàwùn kɛɛyè ni àbhà tɔ́ng sieyè ké ké si ziàn è? Le Aatana’ mɔ̀ng maayèa mɛ̂ɛ’ ka tà láà, ka ni mɛ̂ɛ’ wó tuàn wo yán tíibhà Aatana-wùn gi láà la ò, ka nà àng gá-nù kaà nààkébhà yɔ́ɔ́n-kɔ̀ɔ̀- keeà lɔ? ¹⁵ Tààn e ka gi ye: Klisi ni gɔɔ̀yóo àng wʋʋ ké to do ziàn è? Òo tò’ àleá, ke mɛ̂ɛ’ wó kpɔ̀ Klisi lé-mɛ̀ɛ̀a ni mɛ̂ɛ’ wàa kpɔ̀ à lé-mɛ̀ɛ̀a, wò wo kɔɔ yàà wúnngdo bhà-kɔ̀ɔ̀ keeà lɔ? ¹⁶ Ɛ́ɛ́n Aatana-kwìì- mɔ̀ɔ̀ tóá yo-kwììa-kɔ̀ɔ̀ kèè lɔ, sée ke kole kó Aatana yáányè yàài-kwììa le? Atoosiwo e bɛɛnzɛyèa Aatana wʋʋá ye: Án yaaà n zòà-mɛ̀ɛ̀bò finibhà, le an táási àng kpe gi le. È tò’ kwɛi, le wò n dɔn wo nɛ Aatana-á, le wò to n zòà-lùuá le. ¹⁷ Ale kɛɛ le é zí bɛɛnzɛyèa zaa bhɛ́i keá wo: Kà gó mɛ̂ɛbò láà àng kpe gi, ke ká káán àng bhà. Pɔɔn’ é n gban-á, ka kɔɔ òo zin-à àle ke bhà. È tò’ kwɛi, án kɔɔ kpɔ́à ka gɔ̀n, ¹⁸ le an to ka nɛá, le ka leng ka to n gbebò ni n lúbòa le. Nle Gwilinɛ Kpáa’ n kɔɔ- mɔɔ wúnnó páipái bhà láà, nle án wɩɩ lɛ́ɛ.

¹ N dɔ́mabò, le Aatana’ wúnsɛ̀ sínmasìnma láà à kɛ̀ɛ̀ ko nɛ̀-wùn píníwoyè-leá kwɛi laá, bɔ́n páipái’ é ko bhà ni wúnyóyoobò’ ko zowɛ́ɛ́ pé láà, kwàa à tó gó ko bhà fɩ́fɩ́lé. Kwàa súó Aatana gɔ̀n, ke kó yaayè’ gá àbhà yaa gi láà, ke kó ko bháa dɔ ke kó à gi-tààsí, ke kó à wun ban péng. ² Án wɩɩ ma: ká dɔ’ wo gbáágbààa ke ka zowɛ́ɛ́- wɩ́ɩ́ lekini wo n-wùn bhà le. Mɔ́ɔ́ wúngge kɛɛ mɛnggeá ka kpe gi, sée mɔ́ɔ́ mɛngge wálá, ɛ́ɛ́n mɔ́ɔ́ zí mɛngge tàbhɛlɛ. ³ Sée an àle pè’ kwɛi, ke mɔ́ɔ́ à pe kaà wúnyóoá. Atoosiwo má woo à pe ka nɛ̀ fɔ́ɔ́lé ma: ka-wùn ké n gɔ̀n kpókpóá miniminiyèa. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, án à pe ma: è sɛɛ è sie, ka gaà lee’ gi, an gaà bhi’ wo, le ka laà lee’ gi, an la bhi le. ⁴ N kpɔ́yè’ ka lé láà, e n vele to dɔ́ɔ́n-á ka-wùn gi lɛ́ile. Ká n bháa’ dɔyèa miniminiyèa kwɛi láà, yàani wɛ̀i-wùnbò yéè kɛɛ n gá kɔɔ óó kɔɔ’ gi, n zowɛ́ɛ́ nii ké daayèa ka-wùn gi lɛ́ile, le à yɔ́ɔ́n’ n zúlúyèa le. ⁵ Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: án waa’ Masedoni sɛ́ɛ́ gi tée’ gi, n zowɛ́ɛ́ àa nuu kpááyè pɩ́sɩ́ɩ́nɛ́ keá. N zowɛ́ɛ́ ké nuu kpain-à kɔɔtókɔ̀ɔ̀tó gi. Súó ké nuu n gi, le bhaamɛ̀ɛ̀bò’ nuu gbɔɔn-à n tà, le é to’ gwiliá n bhà le. ⁶ Kɛ́ Aatana’ è kpɔ mɛ̂ɛ’ àng gbɔ̀i- yɛn àng zʋʋ tà láà, àle kpɔ́yèa n lekini n zʋʋ tà Tite wàà n lià-yèa le. ⁷ Kɛ́ sée Aatana’ kpɔ́’ wo’ n zʋʋ tà láà, òo tó Tite wàà n lià-yè láà àle lengdo-wùn-a. Kɛ́ Tite lekini zowɛ́ɛ́’ nuu kpááyè’ gá ka leng ka-wùn gi láà, àle to’ zí n lekini n pe zowɛ́ɛ́ kpáá-kɔ̀ɔ̀a le. Pɔɔn- àle kɛɛ kwɛi, àle ye: yáánpà n bhà lɔ̀ɔ̀- ka kɛɛ bɩ́bɩ́lé kɔɔ’ gi, ke ka wosi n-wùn gi, ke n tàkoo-pài’ ka tà láà, Tite- àle tó gɛingóyèa n nɛ̀, le ya n zowɛ́ɛ́ niidaa tɔ̀kpɛ́tɔ̀kpɛ́lé tò le. ⁸ Yàani án sɛ́ikwɛ́’ bɔ’ ka nɛ̀ fɔ́ɔ́lé láà, à-wʋ̀ʋ̀ ké yua’ ka bhà laá, yàa bhɔyèa n gi wúnyóo bhà, ke án nù yaa à-zɔ̀ɔn tà. Sée n lekini ké à-lèè yeyèa ma: sɛ́ikwɛ́ láà à-wʋ̀ʋ̀ ké yua’ ka bhà kwɛi bhanɛ́ ke bhà, le án nuu zí yaayènɛ́ keá à-zɔ̀ɔn tà le. Kɛ́ yàani án nuu zí yaayèa à-zɔ̀ɔn tà kwɛi fɔ́ɔ́lé laá, ⁹ an n túlú gi’ wɩ́ɩ́ii à-wùn lé yáan é àle gi le. Kɛ́ sée òo tóà ka gi ye: à yùà ka bhà-yè láà àle sɛɛyèa n nɛ̀, le án n túlú gi wɩ́ɩ́ii le. Wánglafila, é yúá’ wo’ ka bhà láà, àle kɛɛ le ká solong kun’ Aatana nɛ̀ le. Pɔɔn- à kɛɛ ke án n túlú gi wɩ́ɩ́ii, àle lɛ́ɛ. È tò’ kwɛi, ke à yùà ka bhà-yè láà é tò- Aatana zòàwùn’ gá, le án sɛ́ikwɛ́’ bɔ’ ka nɛ̀ láà, òo wúngge káán ka lé le. ¹⁰ Wánglafila, mɛ̂ɛ zowɛ́ɛ́- kpàin’ Aatana zòàyèa, le mɛ̂ɛ- mɛ̂ɛ lekini sɔng dɔn, le mɛ̂ɛ- la à gɔ̀n le. Sée zowɛ́ɛ́kpàin suu’ kwɛi láà, àle àa mɛ̂ɛ zowɛ́ɛ́ pé tó kàiinle. Kɛ́ zowɛ́ɛ́kpàin suu ye’ è to mɛ̂ɛ’ wàa Aatana dɔn àng gi ziàn láà, àle- mɛ̂ɛ légó’ wo ga nɛ̀ le. ¹¹ Kɛ́ kà lɛgaa: ka zowɛ́ɛ́’ kpain do’ wo’ Aatana zòàyèa láà, àle òo ka bháa dɔ wún láà à baayè bhà wo è? Ká ka lààwùn yè-wúnyóo kɛɛ-mɛ̀ɛ̀ láà à pé àle-wùn gi, le ká solong kun’ Aatana nɛ̀ le. È gò’ bhi, súó ké daa’ ka gi, le wún láà à baa-zʋ̀ʋ̀gɔ̀ɔ̀n’ yaa’ ka bhà fʋʋʋle, ke e pai dɔii kaá wʋʋʋle le. A-wùn gi, ká nuu à pé ke ká wún gó lekinilèkini wo à-mɛ̀ɛ̀ yáin fɩ́fɩ́lé. Mɛ̂ɛ- à-lèè yè àle bhà kpákpálé wo: ka kɔɔ àa nuu wún láà à gi le. ¹² Sée án sɛ́ikwɛ́’ bɛɛnzɛ’ láà, án à bɛɛnzɛ leng wò- kwɛi, ke wún liá wàà n gi-pài’ é ka tà láà, ke ká àle gi-wùn kɛɛ-lèè ye, ke è nù zí Aatana lekini zʋʋ kún le. Mɔ́ɔ́ à bɛɛnzɛ mɛ̂ɛ’ é wúnyóo kɛɛ’ láà àle lengdo-wùn gi. Mɔ́ɔ́ zí à bɛɛnzɛ é wúnyóo kɛɛ’ mɛ̂ɛ’ à gá láà à lekini-wùn gi. ¹³ Kɛ́ ká nu’ wún liá waa’ woi n gi kwɛi maiá láà, àle ya n zowɛ́ɛ́ kpáá tò le. Le à ye’ à lé- gie à ye láà àle tà dɔ́ɔ́n-á, àle ye: Tite lekini ké nu’, ke à nii ké daayèa, ke à zʋʋ’ gbaan lenglèng wo kanó páipái ká wún’ kɛɛ’ à nɛ̀ láà à-wùn gi. Tite’ nu’ wo’, ke à zowɛ́ɛ́ nii ké daayèa kwɛi láà, àle zí n lekini n pe zowɛ́ɛ́ niidaayèa tɔ̀kpɛ́tɔ̀kpɛ́lé, le à yɔ́ɔ́n’ n zúlúyèa le. ¹⁴ Atoosiwo án n tɔ́ kúnnɛ́ ke wo’ wo’ Tite yàànlé ka-wùn gi fɔ́ɔ́lé, ke òo ló bhe láà, káó nù yɛ́ɛ dɔ n bhà à zué. Wánglafila, án nuu liang’ zɛà ka nɛ̀ lɛ́ile, à tó’ nuu tóà maiá kɔɔ do’ gi láà, án zí n tɔ́ kun’ à ye’ à zɛyè tà Tite yàànlé láà, à leng’ nù- zí mai káán-i àle-kɔ̀ɔ̀ bhà le. ¹⁵ Kɛ́ Tite láà, ká à-tɔ̀ɔ̀ liá waa’ kɔɔ’ gi, ke ká suo’ à yánwɛ́ɛ́ gɔ̀n, ke ká bhɛɛ yaa’ à wʋʋ bhà, ke ká wún ma’ à tà kɔɔtókɔ̀ɔ̀tó gi láà, à lekini zʋʋ- zànà’ à-wùn-a kwɛi, ka lɔ̀ɔ̀’ è à kɛɛ láà, è daa lesósó’ wo kpáa gi le. ¹⁶ N kpɔ́yè’ ka lé’ wo kelekelele wúnnówùnnó gi kwɛi láà, pɔɔn- à kɛɛ ke n zowɛ́ɛ́ nii’ daayèa ka-wùn gi tɔ̀kpɛ́tɔ̀kpɛ́lé, àle lɛ́ɛ.

¹ N laànɛ́bò, è gò’ àle gi, Aatana’ gɛ̀ilɛ tóyèa kɔɔ’ gi legilizi-bò’ wó Masedoni sɛ́ɛ́ gi àng bhà láà, án à pé ke ka lekini ká àle gànnu le. ² Atoosiwo wo wɛ̀ilèè ye’ miniminiyèa. Kɛ́ àle tó gi, àng zowɛ́ɛ́ nii ké nuu daayèa tɔ̀kpɛ́tɔ̀kpɛ́lé. Ang kɔɔ’ zí wòlò- àlei miniminiyèa, le wó gba wo’ gbanggbaale, sée ke àng lekini ké wɛ̀i-mɛ̀ɛ̀ náánáá láà à sínmáá kwɛi le. ³ Án à zɛ ka nɛ̀ sii tà ma: wo gba láà à wo’ àng pe kɔɔ mɔ̀ɔ̀ à bhà-nàà tà, le wó gie lefienɛ́ wo’ àle tà le. Sée wó à kɛ̀ɛ̀ kwɛi wo lekini nii’ bhà le. ⁴ Wo bhàiwo’ n zì, le wó gbaan’ à gi vɛɛɛnle wo: án dɔ gbáágbààa, ke wó n kɔɔ póló pɔnggeá, ke è daa Aatana pe gi-mɛ̀ɛ̀bò’ Zudee sɛ́ɛ́ gi àng tàkùn-a-pɔ̀ɔ̀n láà à pé. ⁵ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, wó pɔɔn’ nu’, àle ké gie’ n zʋʋ’ nuu nàà lefienɛ́ ye’ bhà àle tà dɔ́ɔ́n-á. Wo wo lekini wunbílí lefɔ́ɔ́lé’ kɔ́nɔ́wo’ Gwilinɛ Kpáa nɛ̀, le é go’ bhi le wó zí à kɔ́nɔ́wo’ n lekini n nɛ̀ le. Sée wó àle tó kɛ̀ɛ̀ kwɛi ke wò nù Aatana zòàwùn’ kɛɛ le. ⁶ Ale-wùn gi zí, Tite’ kɔɔ wolo sɛ́lɛ́’ gie zigo’ ka nɛ̀ fɔ́ɔ́lé Yesu pe gi-mɛ̀ɛ̀bò gbayèa láà, án à bháa dɔ̀- ke è ló ka tàkún-i àle wun bàn péng-yè bhà le. ⁷ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, án wɩɩ ma: táásì Aatana-à zaa tà-yè’ sɛɛyèa ka bhà miniminiyèa kɔɔ’ gi, ke kpɔ̀ à lé kelekelele-zòwɛ́ɛ́’ ka gwílé, ke dɔ̀n wɩ́ɩ́á-yè ni wúndɔnyè’ ka gɔ̀n gbanggbaale, è gò’ bhi ke àbhà bháála kɛɛ-pài’ ka tà bɩ́bɩ́lé, ke n lɔ̀ɔ̀- zí ka kɛɛ miniminiyèa láà, ká dɔ gbáágbààa ke ka kɔɔ- zí wolo gɛ̀ilɛ tò Yesu pe gi-mɛ̀ɛ̀bò bhà-wùn láà à leng gi kwɛi’ wo le. ⁸ Yàa tɔ́ngá ke án à dɔ ka nɛ̀, kɛ́ wúnsɛ̀ kɛɛ-pài’ ka bhámò tà kɔɔ’ gi láà, an àle-wùn peii ka nɛ̀ kwɛi, ke Aatana ni bhaamɛ̀ɛ̀bò lɔ̀ɔ̀- ka lekini ka kɛɛ nàà’ tà láà, mɛ̂ɛ- à-nàà dɔn à bhà le. ⁹ Koà Gwilinɛ Yesu Klisi lekini kɔɔ’ wolo’ zí bhaamɛ̀ɛ̀bò ko nɛ̀ kɔɔ’ gi, à-nàà ké kanó ka yàànlé. Atoosiwo pɔnópɔ̀nó’ nuu àle-mii’ gɔ̀n láà, àle to’ wɛ̀i-mɛ̀ɛ̀a, é kɛ̂ɛ kwɛi ke àle pe tò kɔifɩɩá-yè láà, àle-nù tó kale ka pe kɔɔ pa gɛɛn-á le. ¹⁰ Á kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, n pe’ à gi, an àle peii ka nɛ̀ bhiá le. Án wɩɩ ma: ká Yesu pe gi-mɛ̀ɛ̀bò gbayè’ à zigo’ lé-kwià láà, ka lò’ nàa liélé, e tóà ka bhà sɛ̀a. Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: kale fɔ́ɔ́lé ká à gi-wùn kɛɛ zigóyèa le. Kɛ́ àa àle lengdoá. Kale fɔ́ɔ́lé ka zowɛ́ɛ́’ zí wɩɩ’ à kɛɛ-wùn bhà lé-kwià le. ¹¹ Le àle’ kwɛi, ká ló nàa ka liélé tò, ke kaà wúnsɛ̀ láà à wun- ban péng do. Ká wɩɩ’ wúnsɛ̀ láà à kɛɛ-wùn bhà zowɛ́ɛ́ sɛ̀a kɔɔ do’ gi fɔ́ɔ́lé láà, ká zí dɔ gbáágbààa ke ká à wun ban péng àle-kɔ̀i ka pe kɔɔ mɔ̀ɔ̀ à bhà-nàà tà le. ¹² Atoosiwo è tò’ ke gba sɛ̀ wo lɔ̀ɔ̀ ké mɛngge bhà laá, pɔɔn ye’ é à-mɛ̀ɛ̀ gɔ̀n láà, Aatana- à-mɛ̀ɛ̀ gàà àle bhà, le è e kɔɔ kpɔ à-mɛ̀ɛ̀à gba láà à gɔ̀n le. Kɛ́ àa à-mɛ̀ɛ̀ gaa pɔɔn ye’ àa à gɔ̀n láà àle bhà. ¹³ Sée an à pè’ kwɛi, ke mɔ́ɔ́ à pe zí ma: ká ka leng daa-le wo kpala gi ka bhámò pe gò kpala gi-wùn-le gi. Mɔ́ɔ́ à pe kwɛi-le bhà. Kɛ́ án wɩɩ ma: à-lèè ké à bhà ke mɛnó pe bhàwùn yɔɔn-kɔ̀ɔ̀’ è mɔɔ kiá le. ¹⁴ An àle pè’ kwɛi, ke án wɩɩ ma: wélé’ mɛ̂ɛ’ ka gɔ̀n dɔkɔ̀ɔ̀ é à gi, ke ka bhàwùn- zin à ye’ à bhà, ka bò’ à góá à gi, ke à ke- to ziàn láà, ká mɔɔà ka bhámò’ wó kpala gi àng tàkún-á à paán láà à gá. È tò’ kwɛi, le kwɛnggei- bhɔ̀’, ke ka lekini káé zí kpala, kɛ́ ke pɔɔn ké àngle gɔ̀n kpáaá laá, le àng lekini- nu zí ka tàkún-i le. Mɛnó pe bhàwùn yɔɔnyè- mɔɔà kiá kɔɔ’ gi, àle lɛ́ɛ. ¹⁵ Atoosiwo e bɛɛnzɛyèa Aatana-à sɛ́ikwɛ́ gi bhɛlɛ-pɔ̀ɔ̀n’ é go’ lɔngwɛ́ɛ́ gi lii, ke é banna’ sáalé láà à-wùn gi, wo: Mɛ̂ɛ’ é nuu à wóóà kpáaá, à pe àa nuu gieà à kán-nàà tà, sée mɛ̂ɛ’ àa nuu à wóóà wɛ̀sɛ, à leng pe àa nuu zí kwiià à tà. ¹⁶ Gɛ̀ilɛ àa Aatana bhà, le ka lò liélé àbhà zaa tà-zʋ̀ʋ̀gɔ̀ɔ̀n’ n bhà láà, le é zí à daayèa Tite leng gwílé le. ¹⁷ Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: án bo’ à pe-le woá à nɛ̀ ma: è dɔ gbáágbààa ke è ló ka lià laá, e tó’ wo’ le é wɩɩ’ à bhà le. Kɛ́ yàani é nuu ke mɔ́ɔ́ woo à pe à nɛ̀ bhe laá, à zʋʋ ké nuu dun lefienɛ́ woà fɔ́ɔ́lé, ke è ló láà à wo ka lià kwɛi e lekini nii bhà. ¹⁸ È gò’ bhi, ko laànɛ́ ye’ é zí Aatana-à nâa sɛ̀ kpɔ́yè kúnyèa kpókpóá, ke wò à tɔ́ sɛ̀ pe à-wùn gi legilizi tó páipái finibhà láà, án à naayèa Tite bhà, ke è ló à wɛì. ¹⁹ Sée legilizi-bò’ mɛ̂ɛ láà à nuyèa n nɛ̀ kwɛi, ke è Yesu pe gi-mɛ̀ɛ̀bò gba-wùn láà à gi-tààsí n wɛì le. Kɛ́ ko àng gba-tàà láà à kpɔ̀ kwɛi, ke è nù Gwilinɛ Kpáa lekini’ à tɔ́ bhɔ le. È gò’ bhi, kó zí à kɛɛ kwɛi ke mɛnó- à-lèè ye à bhà wo: ko sɔbhɛɛ bhà-wùn’ à gá le. ²⁰ È gò’ àle gi, an zí mɛ̂ɛ láà à nàà n bhà kwɛi, ke mɛnggemɛ̀ngge òo nù pe yaa’ wo n bhà wɛ́i kpáalàkpàà’ wò à bhɔ ziàn, ke wò à kpɔ n kwenglé láà, à kún-kɔ̀ɔ̀-wùn gi le. ²¹ Atoosiwo an wún óó wún’ kɛɛà, an dɔà kɔɔ’ gi ke è tó sɛ̀a Gwilinɛ Kpáa gi, an àle-lèè guoii le. Kɛ́ máá à tò sɛ̀a à lengdo-le gi-lèè guoii. Án à pé zí ke è tó sɛ̀a bhaamɛ̀ɛ̀bò tó gi. ²² Ko laànɛ́ bhɛ́i do ke ké zí mɛ̂ɛ piilɛ láà àng wɛì. Nle án à bɔ’ le. À leng’ zí kpɔ̀ à lé-mɛ̀ɛ̀a kɔɔ’ gi, má woo à-tùlé ye gɛnyààn kpeá. Aatana-wùn-pài ké à tà zììa fɔ́ɔ́lé. Kɛ́ à-pài ye’ à tà dɔ̀yáa gá é, àle lé’ gie fɔ́ɔ́lé pe-le tà dɔ́ɔ́n-á. Sée à kpɔ́yè’ ka lé kelekelele, le à-pài láà é daayèa à gɔ̀n kpáa gi kwɛi le. ²³ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, à ye’ è zin Tite-le-wùn bhà, ko nà àleá kó Aatana-à bháála kɛɛ kiá, le à leng’ zí n kɔlénu-mɛ̀ɛ̀a ka pé bhi le. Kɛ́ à ye’ è zin ko laànɛ́bò piilɛ paán’ án àng peii láà àngle-wùn bhà, legilizi-bòà bɔ-mɛ̀ɛ̀bò’ àng gá, le mɛ̂ɛ- Klisi-à mɛ̂ɛnɛ̀ zɔ́ɔ́lé ye àng bhà le. ²⁴ Le àle’ kwɛi, àng lɔ̀ɔ̀’ è ka kɛɛ láà, ká dɔ gbáágbààa ke ká à gi-wùn kɛ̂ɛ àng nɛ̀, ke à gàn- nù daa legilizi-bò’ wó àng bɔ’ láà àng yàànlé wo: an píníwò’ ka-wùn gi laá, ke à-lèè’ à gá le.

¹ À ye’ è zin Yesu pe gi-mɛ̀ɛ̀bò tàkúnyè bhà láà, ka bhàwùn àa à bhà, ke án sɛ́ikwɛ́ bɔ ka nɛ̀ àle-wùn gi koo. ² Atoosiwo à gàn ké n yàànlé ma: ká yaayèa Yesu pe gi-mɛ̀ɛ̀bò tàkún-yàà gi zowɛ́ɛ́ sɛ̀a maiá. Án sée píní dàà àle gi Masedoni-mɛ̀ɛ̀bò tà ka-wùn gi, le án wɩɩ’ ma: é si’ lé-kwià bhà, ko laànɛ́bò’ wó Akai lùu gi láà, àngle wò yaayèa gba láà àle wo-yàn tà le. Án à pe’ wo’ Masedoni-mɛ̀ɛ̀bò nɛ̀ ma: gba láà à wo-pài ké Akai-mɛ̀ɛ̀bò ka tà bɩ́bɩ́lé láà, àle àng bɛ́ɛ́-lèè tó bháa dɔyèa à-wùn bhà le. ³ Sée ko laànɛ́bò láà, an àng bɔii ka nɛ̀ kwɛi, ke án píní’ daa’ Masedoni-mɛ̀ɛ̀bò tà ka-wùn gi láà, àle òo nù tó bhiábhiá le. Ale kɛɛ le án à pé ke ká yaa lenglèng wo wúnsɛ̀ láà à kɛɛ-yàn tà, án à pe’ Masedoni-mɛ̀ɛ̀bò nɛ̀ kɔɔ’ bhà láà à gi le. ⁴ Òo tò’ àleá, n leng án waaà ka lià bhi tée’ gi, ke Masedoni-mɛ̀ɛ̀ kemò ké n wɛì laá, yɛ́ɛ ké dɔà n bhà miniminiyèa. Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: an wàà’ bhi, ke ka ka pe pɔɔn’ nuà láà, káó à kpáá ka kɔɔ maabhà bhe, ke án píní daa’ wo’ àng tà láà, e nu’ tói beleá. Kɛ́ è tò’ kwɛi, ke kale ka pe yɛ́ɛ’ è dɔà ka bhà láà, è tóà kpáa-leá àlei wɛ́! ⁵ Ale kɛɛ le án à gaa’ n zowɛ́ɛ́ pé sɛ́inlé ma: e sɛ̀a ke án bhàiwo ko laànɛ́bò láà àng zì, ke wò daa n liélé ka lià, ke ká gba kpáa’ à píníwo’ láà, wò ka tàkún à-pɔ̀ɔ̀n bàn ké tà-yè bhà le. È tò’ kwɛi, le n leng an nù pe án waa bhi, ke káé woo à-pɔ̀ɔ̀n kpáá ka kɔɔ maabhà, le è to zowɛ́ɛ́ niidaa gi-gbà woyèa, le àa tó ye kɔɔ naa-gbà woyè nɛ̀ le. ⁶ A-wùn gi, kà wún súnmagó kɩ́ɩ kɛɛ-mɛ̀ɛ̀ bhà. Mɛ̂ɛ’ è bʋʋ pɩ́sɩ́ɩ́nɛ́ kpɔ láà, pɔɔn’ è go à-mɛ̀ɛ̀ pé boi, è tò zí pɩ́sɩ́ɩ́nɛ́’ gá, le mɛ̂ɛ’ è bʋʋ kpáa kpɔ láà, le pɔɔn kpáa- go zí à-mɛ̀ɛ̀ pé boi le. ⁷ Ale kɛɛ le an wɩɩ ma: ká kɔi dolodolo láà, mɛnó ká ka pe pɔɔn’ yaa’ ka zʋʋ pé fɔ́ɔ́lé, à-lèè ké à bhà ke ká àle nu le. Kɛ́ à-lèè àa à bhà ke mɛngge zowɛ́ɛ́- tó zía, ke è pɔɔn nu yàn-gbàn tà. Atoosiwo mɛ̂ɛ’ è pɔɔn nu sóósíá, àle-mɛ̀ɛ̀ lɔ̀ɔ̀- Aatana kɛɛ le. ⁸ È gò’ zí àle gi, Aatana ké kpókpóá, le è mɔɔ gɛ̀ilɛ tóá ka bhà kɔɔtókɔ̀ɔ̀tó gi, é kɛ̂ɛ kwɛi ke ka kɔɔ- tó payèa lɛ́nólɛ̀nó bhà, ke à-lɛ̀ngge òo nù tó zía le. È tò’ kwɛi, è pɔɔn’ nuà ka nɛ̀ láà, ká ka bhàwùn tó yɔɔn-à à gá, è gò’ bhi le à paán’ è tóà kpáaá gbanggbaale láà, ka zí wúnsɛ̀ suu tóletòlé kɛɛ à gá le. ⁹ Atoosiwo e bɛɛnzɛyèa Aatana-à sɛ́ikwɛ́ gi wo: Aatana zòàwùn kɛɛ-mɛ̀ɛ̀ kɔɔ ké wolo, le è wɛ̀i-mɛ̀ɛ̀bò gba kpákpaa wo, le àbhà wúnsɛ̀ kɛɛyè nààlé àa tó gbonggbongle le. ¹⁰ Aatana’ sìnma tɛ́ɛ́n nu kɩ́ɩ kɛɛ-mɛ̀ɛ̀ nɛ̀, le è zí à-mɛ̀ɛ̀ gba bhɛlɛ-pɔ̀ɔ̀n-a le. A-kɔ̀ɔ̀ do láà à gi, ka leng ka wúnsɛ̀ kɛɛà pɔɔn’ gá, Aatana’ zí à pe tɛ́ɛ́n daaà, le è à sɛɛ ka gɔ̀n le. È tò’ kwɛi, Aatana ké zí kaà wúnsɛ̀ kɛɛyè láà à tɔnɔ tóà kpáaá ye è kɩ́ɩ kɛɛ-mɛ̀ɛ̀à sìnma sɛɛ kɔɔ’ gi láà à nɛ̀. ¹¹ Pɔɔn’ è kɛɛà ke ka kɔɔ-paà kɔɔtókɔ̀ɔ̀tó gi, ke ka kɔɔ- mɔɔà zí gba sɛ̀ suu tó páipái woyè bhà kɔɔ woloá láà, àle lɛ́ɛ. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, káà gba’ wo láà, à-pɔ̀ɔ̀n ké gieà ko kwenglé, le è à-mɛ̀ɛ̀bò kɔɔ ta, le wò Aatana wánglego à-wùn gi le. ¹² Atoosiwo ka Yesu pe gi-mɛ̀ɛ̀bò gba kpáa’ woà kwɛi láà, e àng bhàwùn yɔɔn-à. È gò’ bhi zí, le bhaamɛ̀ɛ̀ kpe kpáalàkpàà tó- à gi-bèaan waa Aatana nɛ̀ le. È tò’ kwɛi, le ka wúnsɛ̀’ kɛɛà láà, à tɔnɔ- to kpáaá gbanggbaale, le à nààlé àa tó bhe le. ¹³ Atoosiwo kó Klisi-wùn-nàà sɛ̀’ kpɔ’, ká à ma’ wo’, ke ká wɩɩ’ à-wùn bhà, ke ka biin- à pe tàpúúá, ke ká zí à gi-tààsí-ii wún mà à tà-yèa láà, wò à-lèè yeà ka kɛɛ-wùn sɛ̀ láà àle bhà, le wò Aatana tɔ́ bhɔ ka-wùn gi le. Sée ka ka laànɛ́bò gba kpáa’ woà láà, wò zí à-lèè yeà àle bhà wo: ka nà àng gá-nù ninà Yesu pe gi-mɛ̀ɛ̀bò tó páipái ka zowɛ́ɛ́ ké do, le wò zí Aatana tɔ́ bhɔ à leng-wùn gi le. ¹⁴ È gò’ àle gi, Aatana- ziàn gɛ̀ilɛ miniminiyè’ to ka bhà lɛ́ile kwɛi láà, ka lɔ̀ɔ̀ ké àng kɛɛà fʋʋʋle à-wùn gi, le wò bhàiwo à zì ka-wùn gi le. ¹⁵ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, kwàa Aatana wánglegó à leng’ gba miniminiyè’ wo’ bhaamɛ̀ɛ̀bò ko gɔ̀n láà à-wùn gi.

¹ Nle Pɔli án wún ye é àle peii ka nɛ̀ n lekinilèkini-wùn’ gi le. Atoosiwo mɛnggoò’ ka pé bhi, wo wɩɩ ziàn wo: n lekini-le an tò’ ka kpe gi-le bhà laá, máá bhɔ pɔnggepɔ̀ngge bhà. Kɛ́ an tò’ lee dɔ́ɔ́n gi laá, le an miɔnnɛ̀-wʋ̀ʋ̀ pe ka nɛ̀ le. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, an bhài’ woii ka zì Klisi-à wʋʋ nɛ́ɛ́nɛ̀ɛ̀ ninà àbhà kólósɛ̀nɛ̀ láà à gá le. ² Án wɩɩ ma: ká dɔ gbáágbààa tenglé, ke an waaà ka lià bhi kwee’ gi, ke kao n yaa miɔnnɛ̀-wʋ̀ʋ̀ pè ka nɛ̀-yè bhà. Atoosiwo mɛnggoò’ ka kpe gi, e àngle gi wo: an táásì ziàn bhaamɛ̀ɛ̀bò lé-mài lesósó’ gá le. Sée n kpɔ́yè ké à lé ma: an waaà ka lià bhi kwee’ gi, án mɔɔà mai-wùn yɛ́ɛ́á mɛ̂ɛ’ wò à pe kwɛi láà àng yán bhà, ke síka kekekèke àa n gi. ³ Wò à pe’ wo kwɛi láà, mai ké to àng pé zangdoá, atoosiwo wò n gàà’ n bu bhà-le bhà, ke bhaamɛ̀ɛ̀ bhɛ́iwɛ́ɛ́’ zí n lekiniá maiá le. Kɛ́ an Aatana-wùn tà-gwìlì’ gɔn láà, máá à gɔn-kɔ̀ɔ̀ sí bhaamɛ̀ɛ̀ bhɛ́ibò pe táá-kɔ̀ɔ̀-le bhà. ⁴ Pɔɔn-à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: an gwili láà à gɔ̀n Aatana lekini’ sáa kpókpó’ dɔyèa n kɔlé láà àleá, le an gɔɔ̀yóo yàài-kwììbò wi à gá le. Máá à gɔn lúyáán tà-mɛ̀ɛ̀bòà gwili gɔ̀n-a-pɔ̀ɔ̀n bhɛ́ibòa. ⁵ È gò’ bhi, lekini butolo-mɛ̀ɛ̀bò- bele gbáanɛ́bò’ dɔ ziàn, ke wò wo zi yaa à lé, ke wò bhaamɛ̀ɛ̀ kaan Aatana dɔnyè bhà láà, an zí àbhà sáa do láà àle si, le an à tó lébhuola à gá le. È gò’ zí àle gi, án bhaamɛ̀ɛ̀bò si, le an àng zʋʋ pé-wùnbò kɔ́lɔ̀ go dolodolo, é kɛ̂ɛ kwɛi ke àng zowɛ́ɛ́- nù wɩ́ɩ́ wunlé kpàà Klisi nɛ̀-wùn bhà le. ⁶ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ’ wó ka kpe gi, ke wàa wɩ́ɩ́ liè mà Klisi tà-wùn bhà, án wún góà àng yáin, kɛ́ ke kale fɔ́ɔ́lé káé liè ma à tà kɔɔtókɔ̀ɔ̀tó gi le. ⁷ Tààn ka bhaamɛ̀ɛ̀bò gàà àng wɛí-lèè’ bhà, le ka bhɛɛ yaa àng bhà la è? É tò’ àlei kwɛi, ke mɛngge’ bhi, à kpɔ́yè ké e leng lé ye: ele ké Klisi peá laá, à-mɛ̀ɛ̀- e zʋʋgɔɔn ke wo, ke è tó zí à-mɛ̀ɛ̀ yàànlé ye: àle’ Klisi peá kɔɔ do’ gi láà, n lekini an zí à peá àle-kɔ̀ɔ̀ bhà le. ⁸ Sée Aatana’ n gbayèa mɛ̂ɛnɛ̀ kɛɛ-wàà’ gá láà, yàani máà n tɔ́ kún lefienɛ́ wo à tà bháalé, àa woo tóii beleá, yɛ́ɛ àa woo dɔii n bhà à-wùn gi. Pɔɔn- àle kɛɛ kwɛi, àle ye: Aatana’ n gbà- ebhà mɛ̂ɛnɛ̀-wàà láà à gá kwɛi, ke án ka bháa dɔ’ wo táásì àbhà zaa tà-yè bhà le. Òo n gba à gá ke án ka bhàwùn sie-le wo. ⁹ Máá sée à pé ke è tó ka gi ye: an gàga’ yaaii ka bhà an sɛ́ikwɛ́bò’ bɛɛnzɛ ka nɛ̀ ziàn láà à gá le. ¹⁰ Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: mɛ̂ɛbò láà wo wɩɩ wo: an sɛ́ikwɛ́bò’ à bɛɛnzɛ ziàn láà, à-wʋ̀ʋ̀ lé ké yua bhaamɛ̀ɛ̀bò bhà, le à mámá- àng kun le. È gò’ bhi le wò wɩɩ zí wo: n lekini-le an wàà’ ka kpe gi laá, sé àa tó n nɛ̀ koo, le an liang ye’ zɛ bhi, àa mɛngge zʋʋ kún le. ¹¹ Sée mɛ̂ɛ óó mɛ̂ɛ’ wò à pe kwɛi láà, wò wɩ́ɩ́’ wo bhiá le. Atoosiwo an wʋʋ do’ pe ka nɛ̀ sɛ́ikwɛ́ gi, ke máá ka lià bhi láà, n lekini yáányè an wàà’ ka finibhà, an bhɔ̀ n wʋʋ do láà àle bhà le. ¹² Mɛ̂ɛ’ wò wo lekini gɔɔn láà, máá mɔɔ n lekini gɔɔn-á kwɛi, ke án mɔɔ nà àng kemò’ bhi láà àng gá. Kɛ́ wó wo leng gɔɔn-à wo lekini gɔ̀n-kùò bhà, ke àng lesósó ké wo lekini gɔɔn-ii wo kéá kwɛi, le mɛ̂ɛ- à-lèè ye à bhà wo: gwílíkaan àa àng bhà le. ¹³ Kɛ́ à ye’ nle n peá láà, máá à pé ke án n tɔ́ kún, ke án gie nàà tà. Wánglafila, Aatana’ n pe bháála kɛɛ-nàà’ káányèa láà, nle án à pé ke án n lekini gɔɔn àle-wùn gi le. Sée Aatana leng’ zí gɛ̀ilɛ tóyèa n bhà, le án waayèa nà n pe bháála kɛɛ tuléá ka lià le. ¹⁴ An à pè’ kwɛi, ke àa ye an gie’ woii Aatana’ n pe nàà’ kpɔ́yèa láà àle tà le. É woo nù tóà ke mɔ́ɔ́ woo waa ka lià bhe laá, ke án liang’ zɛ’ láà, ke án woo à zɛ’ kɔɔgiègáá maiá. Kɛ́ àa kwɛi. Án lo’ wúnsɛ̀’ è zin Klisi-wùn bhà à-nàà kpɔ́ bhɛɛ’ tà láà, n lekinilèkini’ án waa’ nà à gá ka lià le. ¹⁵ An àle pè’ kwɛi, ke Aatana’ n pe nàà’ kpɔ́yèa láà, mɔ́ɔ́ gie àle tà, sée ke mɔ́ɔ́ n tɔ́ kún mɛ̂ɛ bhɛ́ibò’ gii si’ bháála ye’ à bhà láà àle tà. Wánglafila, ka kpɔ́yè’ é Aatana lé láà, n zʋʋ ké à gi kelekelele ma: ká lóà nàa liélé. Ka à kɛ̀ɛ̀’ kwɛi, n lekini n vele ké tóà dɔ́ɔ́n-á ka finibhà Aatana’ n pe leeɛ́ɛ́’ yaayèa láà à tulé. ¹⁶ Kɛ́ n zʋʋ ké zí à gi ma: an gò’ ka pé bhi, án lóà fang yemò’ é ka zele tia za láà à tó lé, ke án nù Aatana-à nâa sɛ̀ kpɔ́ bhi-lèèbò tó bhà. Sée an lò’ kwɛi, ke máá n tɔ́ kún-ii Aatana’ mɛngge bhɛ́i ke pe leeɛ́ɛ́’ yaa’ à nɛ̀, ke à-mɛ̀ɛ̀’ woo bháála kɛɛ à gi láà àle tà àlei. ¹⁷ È bɛɛnzɛyèa Aatana-à sɛ́ikwɛ́ gi àle-wùn gi wo: Mɛ̂ɛ’ é à pé ke è e tɔ́ kún laá, à-mɛ̀ɛ̀- e tɔ́ kún Gwilinɛ Kpáa- wúnbò’ kɛɛ ziàn láà àle-wùn gi le. ¹⁸ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, mɛ̂ɛ ye’ è e lekini gɔɔn, ke àle-mɛ̀ɛ̀ àa pɔnggeá. Kɛ́ Gwilinɛ Kpáa lekini- mɛ̂ɛ ye’ à yaa bhɛɛ gi láà, ke àle nɛ́ lekiniá le.

¹ Éké, an pɔàin-wùnnɛ́’ peà láà, ká dɔ gbáágbààa ke ká à kún ka bhà n nɛ̀ a. An mai-wùn leng’ peii lɛ́ɛ. Án wɩɩ ma: ká dɔ gbáágbààa ke ká n wʋʋ kún ka bhà. ² Bhɛ̂ɛgó’ daa n gi ka-wùn gi. Kɛ́ sée bhɛ̂ɛgó’ é n gi kwɛi láà, an à sì Aatana pe’ bhà le. Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: án lo’ ka-wùn gi fɔ́ɔ́lé ye kɩ́ɩ́la nɛ̀, ke ká tuàn ye núò tàpúú’ mɛngge wʋʋ àa à tóló gi à nɛ̀. Sée án lo’ ka-wùn gi kwɛi miɔn do’ à nɛ̀ láà, àle Klisi-a le. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, ká ye lààánwɛ́ɛ́ wolo-lòò nɛ̀ kɔɔ’ gi láà, án à pé ke án ló ka dɔi Klisi nɛ̀ kwɛi’ wo, ke pe àa ka bhà le. ³ Kɛ́ sée ká à gànnu ka: mɛɛ ké kèlèlenggi kɛɛ’ ko náá ɛvu gɔ̀n lii, le é à pɛlɛ’ wún gi le. An sùò àle gi, ke ka leng ka wunbílí gi òo nù sie zʋʋgɔ̀ɔ̀n yóyoobòa à-kɔ̀i, ke kaà táá-kɔ̀ɔ̀ sɛ̀sɛ̀bò’ pe àa à bhà, ke à liá’ Klisi gi láà, ke kao nù bo àleá le. ⁴ Atoosiwo Yesu do’ án à-wùn-nàà kpɔ’ ka nɛ̀ láà, mɛngge- àle tò’, ke è nu à bhɛ́i ye’ mɔ́ɔ́ à-nàà kpɔ́ àle-wùn pei ka nɛ̀, na ká wɩɩ àle-wùn bhà sɛ̀a a. È gò’ àle gi, mɛngge- nù’ nàa wàà bhɛ́i keá ka nɛ̀, ke àle àa Waa Zaazaa do ye’ ká à sɔlɔ’ fɔ́ɔ́lé láà àleá, na ká zí wɩɩ àle-wùn bhà a. È gò’ zí àle gi, mɛngge- nù’ liang bhɛ́i ke zɛi, ke e à peii ye: wúnsɛ̀’ è go Aatana pé, è àle-nàà kpɔ́ii laá, kɛ́ ke àa sée à do ye’ ká à ma’ n tà fɔ́ɔ́lé láà àleá, na ká zí wɩ́ɩ́bò tó wo àle-wùn bhà a. ⁵ Sée mɛ̂ɛ’ wó ka yáin Yesu-à táá-mɛ̀ɛ̀ taantaanyè lenglèngbòa kwɛi láà, à gàn ké n yàan ma: àng kekekèke àa nle n liélé. ⁶ N biin-le àa yíiín wɩ́ɩ́ liangzɛyè bhà pɛlɛpɛlɛle ye àng nɛ̀ maiá màà, kɛ́ máá zí wún dɔn bhái-leá. Sée án nuu ka finibhà tée’ gi láà, ka leng ká àle-tùlé ye’ n wʋʋ bhà kwɛi kpangkpangle wúnnówùnnó gi. ⁷ Wúnsɛ̀’ è go Aatana pé láà, án à-nàà kpɔ’ ka nɛ̀ bhiákábhiáká, mɔ́ɔ́ à saa sí. Kɛ́ nle án n leng tò- ye sʋʋ wala-mɛ̀ɛ̀ nɛ̀ kwɛi, ke kale ká nù yaa sʋʋ tà le. Tààn án à kɛɛ’ wo’ kwɛi láà, án wúnyóo’ kɛɛ’ à gá láà la è? ⁸ È gò’ àle gi zí, án wɩɩ’ à bhà ke legilizi bhɛ́ibò-le wò n saa gó. Án à kɛɛ’ wo’ kwɛi láà, àle lébhà ké ye án àngle vúá go’, ke án nù kale ka tàkún le. ⁹ Atoosiwo án nuu kpala gi tée’ gi ka finibhà, n-gbà àa nuu ka kekekèke tà. Kɛ́ n bhàwùn’ nuu zin-à pɔɔn óó pɔɔn’ bhà, ko laànɛ́bò’ go’ Masedoni sɛ́ɛ́ gi láà, àngle wó nu’ nàa à tóá n nɛ̀ le. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, yéè tó kɔɔ óó kɔɔ’ gi, án à kɛɛ’ sɛ̀a ke n-gbà òo nù tó ka tà. Sée an zí tóà à kɛɛà kwɛi’ wo lɛ́ile le. ¹⁰ Klisi’ mai-wùn’ daa’ n zowɛ́ɛ́ pé láà, an à gànnù àle bhà, le an à zɛ ka nɛ̀ sii tà ma: n vele ké tóà dɔ́ɔ́n-á wún láà àle tà lɛ́ile, le à gò à pé-mɛ̀ɛ̀ àa sɔlɔ Akai sɛ́ɛ́ gi lɛnggelɛ̀ngge gi le. ¹¹ Mɛɛ kɛɛ le an àle pe kwɛi le? Tààn e ka gi ye: ka lɔ̀ɔ̀ àa n kɛɛ’ wo la è? Ale mai-lèè- Aatana’ à yàànlé le. ¹² Kɛ́ mɛnggoò’ bhi, wo à pé ke wó bhɛ̂ɛgó n gá. Sée nle an n pe bháála kɛɛ kɔɔ do’ gi zììa, ke máá à saa sí láà, an tóà à kɛɛà kwɛi’ wo lɛ́ile do le. É tò’ kwɛi, ke wó píní’ woii wo: Yesu-à táá-mɛ̀ɛ̀’ wo leng woá ye n nɛ̀ láà la ò, ke à zigbààngi’ nù- tói mɛɛá le? ¹³ Atoosiwo Yesu wʋʋ kuan-mɛ̀ɛ̀bò’ àng gá le. Wò kèlèlenggibò’ kɛɛ ziàn, le è to àng pe Aatana-à bháála kɛɛ-kɔ̀ɔ̀a, ke wa wo leng gálá Yesu-à táá-mɛ̀ɛ̀a le. ¹⁴ Sée àle àa mài mɛ̂ɛ ni-wùn-le keá. Atoosiwo Sɔtana lekini ké zí e leng gala ziàn, le è to ye Aatana-à kɩ́ɩ́labò’ àng zán- bhɔ ye yáán zán nɛ̀ láà à do ke nɛ̀ le. ¹⁵ É tò’ kwɛi, ke àbhà bháála kɛɛ-mɛ̀ɛ̀bò wo leng gàlà à gi, ke wò bhɔ Aatana zòàwùn létáásí-mɛ̀ɛ̀bò bhà-yè láà, àle àa kpókpóá àle gi. Sée mɛ̂ɛ’ wó kwɛi láà, àngbhà lúyáán léyaa-kɔ̀ɔ̀ tó- síà àng kɛɛ-wùnbò láà àle bhà le. ¹⁶ È gò’ tò àle gi, án wɩɩ ka nɛ̀ zí ke wo ma: òo tóà mɛngge ka gi ye: pɔàin-mɛ̀ɛ̀’ n gá le. Yàa àleá, ka wɩ̀ɩ̀’ à bhà, ke ká n kún lefienɛ́ wo ye pɔàin-mɛ̀ɛ̀ nɛ̀, à tó ké sɛ̀a n gi. È tò’ kwɛi, n lekini án mɔɔà n pe pínínɛ́ ke woá ye lekini butolo-mɛ̀ɛ̀bò láà àng nɛ̀. ¹⁷ Án à ye’ peii é, máá àle peii Gwilinɛ Kpáa wʋʋá. An àle peii pɔàin-wʋ̀ʋ̀’ gá le. Sée kpala’ n daaii píníwoyè láà àle gi kwɛi le. ¹⁸ È tó’ wo ke bhaamɛ̀ɛ̀ kpe tó ké píníwoii wo pe kɛɛ-wùnbò tà láà, àle kɛɛ le n lekini an zí píníwo kwɛi le. ¹⁹ Kɛ́na mɛ̂ɛ’ kale ká gwílíkaanyèa láà, ká pɔàin-mɛ̀ɛ̀bò wʋʋ-le kun ka bhà bhiá a. ²⁰ Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: mɛ̂ɛbò láà wo ka kun ye woà nuabò nɛ̀, le wò ka tàbhɛlɛ, le wò ka vúá go, le ka to àng yáángiègi-mɛ̀ɛ̀a, le wò bhɛɛ go ka bhà bhaamɛ̀ɛ̀ finibhà, le ka wɩɩ àle tó-wùn bhà la wà! ²¹ Kɛ́ ka kùn kwɛi sé àa nle n nɛ̀’ wo láà, àle n kɛɛ yɛ́ɛá le. Sée è tò’ ke mɛngge ké mɔɔà píníwoá wúngge tà laá, n lekini án zí mɔɔà n pe woá à-mɛ̀ɛ̀-kɔ̀i. Kɛ́ an àle pè kwɛi pɔàinnɛ̀’ bhà le. ²² Wo wɩɩ wo: Ebɛlɛ-bò’ woá le. Sée n leng an zí àleá le. Wo: Izalae-bò’ woá le. N leng an zí àleá le. Wo: Ablam ginɛ́bò’ woá le. N leng an zí àleá le. ²³ Wo: Klisi kɔlénu-mɛ̀ɛ̀bò’ woá le. È tò’ kwɛi-le bhà laá, ke nle án wɩ́ɩ́ lefienɛ́ woà àlei ye mɛ̂ɛ’ à wunbílí gi-pɔ̀ɔ̀n tó páipái’ ló à nɛ̀, le an à pe ma: nle n tò Klisi kɔlénu-mɛ̀ɛ̀a-yè lé ké gie àngle pe tà dɔ́ɔ́n-á pánngle le. Atoosiwo án Aatana-à bháála kɛɛ’, le n lé’ gie’ àng tà le. Án kààso kɛɛ’ gɛnyààn ting tóá, le à lé’ gie’ àng tà le. Wo n maa’, à lé ké gie’ àng pe tà dɔ́ɔ́n-á, le án zí gie’ ga gbɛ̀ɛɛlé gɛnyààn kpeá le. ²⁴ Zuifu-bò ké n maa’ sàbhili yààn kuà-yaka-ni-wɛ́ɛ́-sɔisɛá gɛnyààn solu. ²⁵ Wɔlɔm-mɛ̀ɛ̀bò ké zí n maa’ yílíá gɛnyààn yakaá, le mɛ̂ɛ bhɛ́i kemò’ zí n zɛ’ gwɛɛá gbannggbanngle gɛnyààn doá le. È gò’ àle gi, yítà-gɔ̀ɔ̀ ké pɛlɛ’ n gá gɛnyààn yakaá, le gɛnyààn doá, án zí naa’ kɔ̀ɔ̀yí gbùnng gi, le án golo’ bhi, le án yii’ bhi le. ²⁶ Án nuu táá kpɔ́’ woà wɛ̀ɛ̀ɛ̀nle láà, án zí gie’ ga gbɛ̀ɛɛlé gɛnyààn kpeá yí payè káán-lèèbò bhà, le án labò wo’ yàà mɛ̂ɛ gɔ̀n zâa bhà-mɛ̀ɛ̀bò gɔ̀n kilákilálé le. Koó lùu gi-mɛ̀ɛ̀bò leng’ wó Zuifu-a oo, ni mɛ̂ɛbò’ wàa Zuifu-a oo, àng tó ké zí nuu n zɛ-lèè guoà. Án nuu waaà pɛ́ɛ kpákpaabò gi oo, ni án nuu zí gieà bhìng-bhà-lèèbò gi oo, án nuu lóà kɔ̀ɔ̀yí tà oo, ni án nuu daaà zí leng tò Yesu pe gi-mɛ̀ɛ̀a-mɛ̀ɛ̀bò finibhà kɔi dolodolo láà oo, ke an gie’ woii ga gbɛ̀ɛɛlé àle tó páipái gi kwɛi lɛ́ɛ. ²⁷ Bháála ké nuu gbɔɔn-à n tà, le n wɛ̀ilèè’ nuu góà le. Án nuu yiià yáán, le vɔ́n’ nuu n góà, le yí lɔ̀ɔ̀’ nuu n kɛɛà wɛ̀ɛ̀ɛ̀nle le. Án nuu tóà vɔ́n-á kéi zùkúzùkúlé, le án nuu tóà níní lé, le án nuu zí tóà kɔifɩɩá kwɛi wɛ̀ɛ̀ɛ̀nle le. ²⁸ È gò’ àle gi, wún bhɛ́i yemò’ è kɛɛ n gá, máá àle tó peii. Kɛ́ lee- kpɔɔ kɔi dolodolo, legilizi-bò tó páipái-zʋ̀ʋ̀gɔ̀ɔ̀n’ é n bhà láà, e to n tà ye gbá bháibhài nɛ̀ à yemò láà àle zìpieta. ²⁹ Wáa tuàn yɛ́kɛ́yɛ̀kɛ̀a Aatana-à zaa tà, ke n lekini máá tóyèa yɛ́kɛ́yɛ̀kɛ̀a à-mɛ̀ɛ̀ pé le? Tààn wáa- go zaa gi, ke àle-pài àa n kún le? ³⁰ A-wùn gi, è tó-le wò’ ke wò à pe wo: è sɛɛ è sie, mɛnó- píní’ wo laá, ke nle an n pe woà àlei sé àa n nɛ̀ wúnbò’ gi láà àle tà le. ³¹ Sée máá bele peii. Án wúnbò’ gɛingo’ láà, mai’ à tóá le. Koà Gwilinɛ Yesu Klisi nɛ Aatana’ à tɔ́ sɛ̀’ bhe kweetókwèètóá láà, àle n séeá à tó gi le. ³² È gò’ zí àle gi, án nuu Damasi tée’ gi, kúmana kpáè’ nuu bhi gwilinɛ Aleta kɔlé-mɛ̀ɛ̀a láà, e sɔ́yabò yaa’ zaawun páipái’ è go pɛ́ɛ kpáa láà à gi à tó bhà, ke wò nù n kún. ³³ Kɛ́ wo n si’, le wó n daa’ káin gi, le tong’ nuu káányèa pɛ́ɛ zì láà, wó n gie’ à long do ke bhà, le wó n zinna’ gbɛ̀ɛɛ zì le. Án là- kúmana kpáè láà à gɔ̀n kwɛi’ wo le.

¹ Ká wɩɩ kó ko tɔ́ kún, sée ke à tɔnɔ-le ke àa bhe è? È tò’ àlei kwɛi, ke Gwilinɛ Kpáa’ n yáin daa’ wúnbò’ gá ke é à tàpolo’ n nɛ̀ láà, máà àle pe le. ² An mɛngge’ dɔn Klisi-à zaa tà láà, gbʋ́ʋ ké à si’ kwɛnggei, le é lo’ nàa lɔngwɛ́ɛ́ gélé-lèè yakanàà gi le. Sée é kɛɛ’ kwɛi, à kwee buu-ni-wɛ́ɛ́-yisɛnàà’ é. È tò’ ke à-mɛ̀ɛ̀ leng yáányè’ lo’ nà e dèbílí tóá e bhà oo, ɛ́ɛ́n è tò’ ke à yáin bhɛ́i’ daa’ oo, máá à gànnu. Ale mai-lèè- Aatana lengdo’ à yàànlé le. ³ Kɛ́ à gàn ké n yàan ma: gbʋ́ʋ ké mɛ̂ɛ láà à sí-le wo’, le é lo’ nà à gá yàlèè sɛ̀ bhà Aatana lià lɔngwɛ́ɛ́ gi le. É waa’ bhi, le wʋʋ sɛ̀sɛ̀bò’ bhaamɛ̀ɛ̀ biin àa dɔn à peá, ke àa sée pè wàle gi-wùn-a láà, é à ma’ le. Kɛ́ an àle pe ke’ woii zí lɛ́ɛ. Án wɩɩ ma: è tò’ ke à-mɛ̀ɛ̀ leng yáányè’ lo’ nà e dèbílí tóá oo, ɛ́ɛ́n ke à yáin bhɛ́i’ zí daa’ oo, nle máá àle gànnu. Aatana lengdo’ àle dɔn le. ⁵ Aatana’ lábhili-wùn kɛɛ’ mɛ̂ɛ’ à nɛ̀ láà, án mɔɔà píníwoá àle-wùn tà. Kɛ́ máá mɔɔii píníwoá n lekini pe-wùn-le tà, ke sé àa n nɛ̀ wúnbò’ gi, àa àle gɛingóyèa. ⁶ É woo nù tóà zí ke an woo píníwoii n lekini-wùn’ tà laá, ke an woo mai-wùn’ peà le. Ke máá woo tóii pɔàin-mɛ̀ɛ̀a àlei. Kɛ́ bhaamɛ̀ɛ̀bò- n ye wún yemò’ à kɛɛ lià, ni wò à yemò’ à ma n biinlé láà, máá à pé ke mɛngge- n gɔɔn àle légiètà pè n bhà-yèa. Pɔɔn- à kɛɛ ke máá píníwo n lekini-wùn tà láà, àle lɛ́ɛ. ⁷ Sée pɔɔn yúáyè’ é ye lùùlɛɛwɛ́ɛ́ nɛ̀, e n kwîi gi, é kɛ̂ɛ kwɛi ke leng butolo-zòwɛ́ɛ́ òo daa n gwílé wúnsɛ̀ miniminiyè’ à mɔ̀ɔ̀kiá àa bhe, ke Aatana’ à tàpolo’ n nɛ̀ láà à-wùn gi. Kɛ́ sée pɔɔn yúáyè láà, Sɔtana-à kɩ́ɩ́la’ à gá, le é nuyèa n maai víanle kwɛi, ke mɔ́ɔ́ nù n lekini butolo le. ⁸ Sée má bhàiwo Gwilinɛ Kpáa zì à-wùn gi gɛnyààn yaka tóá ma: è dɔ gbáágbààa ke è pɔɔn láà à sí n bhà. ⁹ Kɛ́ Gwilinɛ ké à tàpólóyèa n nɛ̀ ye: Nle Gwilinɛ Kpáa-mɛ̀ɛ̀ an gɛ̀ilɛ ye’ to i bhà ziàn láà, àle’ i pe bhɔ. Atoosiwo sé àa mɛ̂ɛ’ à nɛ̀, nle an à-mɛ̀ɛ̀ kɔlé kun kɔɔ’ gi láà, wò n tò kpókpóá-lèè ye lenglèng wò àle bhà le. Gwilinɛ Kpáa’ wʋʋ’ pe’ n nɛ̀ láà, an dɔ̀ àle gi, le sé àa n nɛ̀ wúnbò’ gi, an n lekini gɔɔn à-wùn gi sóósíá kwɛi le. Sée pɔɔn- à kɛɛ ke an n lekini gɔɔn kwɛi láà, àle ye: bháa òo tò’ n gi, Klisi pe bháa láà àle loo daa n tà le. ¹⁰ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, yàani sé àa n nɛ̀ oo, ɛ́ɛ́n wò sɔ̂ɔnwo n gɔ̀n oo, ɛ́ɛ́n an to kpala gi oo, ɛ́ɛ́n wò n wɛ̀ikɛ̀ɛ̀wo oo, ɛ́ɛ́n n gwílé- zí múúwo oo, wúnbò láà è tò’ n bhà Klisi-wùn gi, à tó ké sɛɛ n nɛ̀, le an n liágo à lé le. Atoosiwo sé òo tò’ n nɛ̀ kwɛi laá, le Aatana bháa- nuu daaà n gi le. ¹¹ Kà lɛgaa tò ke án liangzɛii ye pɔàin-mɛ̀ɛ̀ nɛ̀ lɛ́ɛ. Kɛ́ kale ká n daayèa àle gi, sée ke à-lèè ké woo à bhà ke kale ká n-wùn sɛ̀ pe le. Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: yàani n zìnlé-bhɔ̀lɔ̀ lefienɛ́ àa woo bhe laá, kɛ́ mɛ̂ɛbò’ wò wo lekini lee wo Yesu-à táá-mɛ̀ɛ̀ taantaanyè lenglèngbò láà, wàa gie n tà wúnggewùngge gi. ¹² Atoosiwo mɛ̂ɛ’ è to Yesu-à táá-mɛ̀ɛ̀ lekinilèkiniá, mɛ̂ɛ- à dɔ̀n à-mɛ̀ɛ̀- e pe wúnnó kɛɛ zowɛ́ɛ́ máimàinɛ̀’ à bhà láà àle bhà le. É gò’ bhi zí, mɛ̂ɛ- à dɔ̀n mài mɛ̂ɛ ni-wùnbò ni lábhili-wùnbò ni sɔ́n-wùnbò’ Aatana- à kɛɛ ziàn à-mɛ̀ɛ̀ kɔ̀ɔ̀tà bòo láà àle bhà le. Sée wúnbò láà, Aatana’ àle tó páipái kɛɛ’ n kɔ̀ɔ̀tà ka yàànlé le. ¹³ È tò’ àlei kwɛi, ke wúnsɛ̀ páipái’ Aatana’ à kɛɛ’ legilizi paánbò nɛ̀ n kɔ̀ɔ̀tà láà la ò, à-mɛ̀ɛ̀ ni mɛ̀ɛ̀’ nu’ lísawoi ka tà le? Tààn mɔ́ɔ́ wɩ́ɩ́’ wo à bhà, ke án tó ka tà gbá bháibhàia láà, àle to’ ye má wúnyóo kɛɛ, le má ka pe bhɛɛ ke káán à lé la è? Kɛ́ è tò’ kwɛi-le bhà laá, ká dɔ gbáágbààa ke ká n bhàwùn tó wúnyóo ye láà àle-wùn gi. ¹⁴ Án yaa’ wo é, án yaa lò ka lià-yè gɛnyààn yakanàà’ à-yàn tà é. Sée n-gbà àa zí tóii ka tà àle-wùn gi. Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: an ka lekini’ guoii le. Máá ka kwenglé-pɔ̀ɔ̀n-le guoii. Atoosiwo mɛ̂ɛkpáò’ pɔɔn guo woà náò nɛ̀ le. Kɛ́ náò bháánbò-le wàa pɔɔn guo wo kpɔ́-mɛ̀ɛ̀bò nɛ̀. ¹⁵ À ye’ nle n peá láà, n zowɛ́ɛ́ tó ké wɩ́ɩ́yèa à bhà, ke pɔɔn- gó n kwenglé ka-wùn gi. Kɛ́ án wɩ́ɩ́ lefienɛ́ woà à bhà, ke án n lekini wunbílí nu, ke ká nù la. Àa n kwenglé-pɔ̀ɔ̀n-le lengdo nu-wùn-a. Tààn ka-wùn- tò’ n gɔ̀n kpókpóá bháalé kwɛi la ò, ke n lekini lɔ̀ɔ̀’ è ka kɛɛ láà, àle ke yéè káán’ wo à lé àlei la è? ¹⁶ Kɛ́ mɛnggoò’ ka kpe gi, wo wɩɩ wo: n-gbà àa nuu’ wo’ ka tà láà, mai’ àleá la o. Kɛ́ àle tó gi, wo wɩɩ zí wo: án nùù dáin-kɔ̀ɔ̀’ kɛɛà, le án ka kun’ wii gi le. ¹⁷ Wò à pè’ kwɛi, ke án nuu mɛ̂ɛbò’ àng bɔà ka nɛ̀ ziàn láà la ò, án bɔ̀- àngle do ke tà, le án ka tàbhɛlɛ’ kwɛi la è? ¹⁸ Sée án bhàiwò- Tite’ zì ke è ló ka lià, le án zí ko laànɛ́ láà à daa’ à wɛì, le wó lo’ kiá le. Tite láà àle ka tàbhɛlɛ’ la è? Àbin! Ko ni Tite kó nuu táá’ síà láà, ko zowɛ́ɛ́ ké nuu à gi do, le Tite leng’ nuu e pe táá-gɛ̀ɛ̀n síà n pe bhà le. Tààn káó à-tùlé ye kwɛi è? ¹⁹ Sée ka zìn ka zʋʋgɔɔn-à lɔ̀ɔ́’ mɔ́ ka: án à pé ke án n lekini tà-lɩ̀ɩ̀ kpɔ́’ wo ka zué le. N dɔ́mabò, án wɩɩ ka nɛ̀ ma: àa kwɛi. Kɛ́ an liang páipái’ à zɛ ka nɛ̀ láà, an à tó zɛ̀ Klisi-à zɛ’ gi le. Aatana lekini yáán ké n bhà. È gò’ zí àle gi, an à zɛ̀ kwɛi ke án ka tàkún’ wo táásì Aatana-à zaa tà-yè bhà le. ²⁰ Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: án suo ke n wàà bhi-yè òo ka ta-kɔ̀ɔ̀ yóo kɛ̂ɛ, ɛ́ɛ́n ke ka lekini káó zí n ye kɔɔ suu’ àa ka zòàyèa à gi. Án suo ke mɔɔ bhɔ línaabò, ni bhɛ̂ɛgó yàà ka ké lé-yèbò, ni yóonɛ̀ káányèbò, ni dɔ̀lèè kòò kiá-yèbò tà ka finibhà, ɛ́ɛ́n ke mɔɔ zí bhɔ ka ké yàngbha waayèbò, ni bhámò peyèbò, ni lekini butoloyèbò, ninà wún bhúlúbhùlùbò ke tà ka finibhà koo. ²¹ Án zí suo ke an wàà’ ka finibhà, ke n wun tà òo ló dɛ́ɛ wo yɔ̀ɔ̀ɔ̀nle Aatana zué ka-wùn gi. Mɛ̂ɛ’ wó wúnyóo kɛɛ’ fɔ́ɔ́lé yáindɔyè ni zùàkɛɛyè ni wún wàà kéi-yèbòa, ke wàa wɩ́ɩ́yèa kɔɔ gò à zì-wùn bhà láà, án suo ke an wàà’ bhi, ke mɔɔ nù tó wosì àng bɛ́ɛ́-lèè tó bhà-mɛ̀ɛ̀a.

¹ Án wɩɩ ma: n lò ka lià-yè gɛnyààn yakanàà’ tóà à ye láà à gá le. Sée e bɛɛnzɛyèa Aatana-à sɛ́ikwɛ́ gi wo: Eiang- daaà kɔi dolodolo, à tó páipái tulu- yaa sée piilɛ ɛ́ɛ́n yaka wʋʋ’ bhà le. ² Án ló piilɛnàà wo’ ka lià bhi tée’ gi láà, án à pe’ ka nɛ̀ tée poo à gi, le án zí à pe dɛ́ɛ ke woii tenglé, ke mɔ́ɔ́ waa ka lià bhe é le. Án wɩɩ’ ma: an wàà’ ka lià dɔ̀ya-leá, máá tuàn mɛngge kún-à yɔ́ɔ́n-kɔ̀ɔ̀-leá koo. Sée mɛ̂ɛ’ wó nuu wúnyóo kɛɛà, ke má woo liè dɔ fɔ́ɔ́lé wo àng tà n wàà ka lià-yè gɛnyààn piilɛnàà téei láà, an wʋʋ láà à peii àngle nɛ̀ kpáèa, le an zí à pe mɛ̂ɛ paánbò tó nɛ̀ le. ³ Ká wɩɩ ziàn ka: è tò’ ke Klisi lekini’ wʋʋ’ kpɔ’ n bhà, an àle peii laá, ká à pé ke ká à-tùlé ye. À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, káà àle ye tò lɛ́ɛ. Pɔɔn- à kɛɛ ke an àle pe kwɛi, àle ye: Klisi kɔɔ àa kwiiyèa ka bhà. Kɛ́ è tó’ wo ke e kpókpóá láà, è àle léwolo ka finibhà le. ⁴ Atoosiwo e ga-le wo’ yílí bhà maiá sé àa mɛ̂ɛ’ à nɛ̀ à-kɔ̀i. Kɛ́ e zí zana’ Aatana bháa bhà, le é yáán dɔkɔ̀ɔ̀ é à gi le. A-kɔ̀ɔ̀ do láà à gi, án naayè’ gá à bhà é, sé àa nuu à nɛ̀ kɔɔ do’ gi láà, sé àa zí n lekini n nɛ̀ àle-kɔ̀i tenglé le. Kɛ́ an wàà’ ka lià, an ka kún-à kɔɔ’ gi láà, ka à-lèè yeà àle bhà ka: Aatana ké bháa daaà n gi, le n leng an zí to pɔɔn-á Klisi pé le. ⁵ À kɛ̀ɛ̀ kwɛiyè láà à gi, ka lekini ká lɛgaa ka zowɛ́ɛ́ pé, ke ka tò’ kpɔ̀ Yesu lé-zàà tà maiá, ke ká à-lèè ye. Tààn káá à-tùlé yeyèa bhi ka: Klisi ké ka zowɛ́ɛ́ pé è? Òo tò’ kwɛi-le bhà, ke ka kwiiyè’ gá àbhà bàlà bhà lɛ́ɛ. ⁶ Sée n kpɔ́yè ké à lé ma: ká à-tùlé yeà ka zowɛ́ɛ́ pé ka: nle máá kwiiyèa à bhà. ⁷ Kɛ́ án bhàiwoii Aatana zì, ke kale kao nù wúnyóo kɛɛ le. Sée an bhàiwò’ kwɛi, ke máá à pé’ wo ke Aatana’ n dɔyèa dɔ̀lèè’ gi é, ke án àle-yààn wolo ka bhà le. Wánglafila, án à pé ke ka kɛɛ-wùn- tó sɛ̀’ gá le. Atoosiwo kale ka wúnsɛ̀ kɛ̀ɛ̀’, yàani bhaamɛ̀ɛ̀bò wóò à pe wo: Klisi àa wʋʋ kpɔ́ nle n bhà koo laá, ke àle lɛ́ɛ, ke wɩ́ɩ́ àa n gá koo àlei. ⁸ E kwɛi maiá. Aatana’ ebhà bháa’ à daayèa n gi láà, è à daayèa n gi kwɛi, ke án àbhà mai-wùn’ létáásí le. Òo à daa n gi, ke án n kɔɔ gbaan n mɔ bhà táásì mai-zàà tà-mɛ̀ɛ̀-le ke nɛ̀. ⁹ Wánglafila, bháa- tò’ kale ka gi Aatana-à zaa tà, ke bháa òo tó nle n gi laá, n zowɛ́ɛ́ nii ké daaà à-wùn gi. Ale kɛɛ le an bhàiwo Aatana zì ziàn ka-wùn gi ma: è dɔ gbáágbààa ke è ka tàkún, ke kaà táásì àbhà zaawɛ́ɛ́ tà-yè wun- nù ban’ wo péele le. ¹⁰ Pɔɔn- à kɛɛ ke an à bɛɛnzɛ ka nɛ̀ kwɛi, ke mɔ́ɔ́ waa ka lià bhe láà, àle ye: an waaà ka pé bhi tée’ gi, máá à pé ke án wún kpɔ́ ka tà, ke Gwilinɛ Kpáa’ yílí’ dɔyèa n kɔlé é, è tó ka mààa-pɔ̀ɔ̀n-a. Atoosiwo è yílí dɔyèa n kɔlé kwɛi, ke án ka bháa dɔ’ wo à gá táásì àbhà zaawɛ́ɛ́ tà-yèa le. Òo à dɔ n kɔlé, ke án ka bhàwùn-le sie à gá. ¹¹ N laànɛ́bò, má bhɔ nbhà sɛ́ikwɛ́ é à léyaalé tò. Án wɩɩ ma: ká ka liágó. È gò’ àle gi, ká ka gidɔ kpókpóá ke bɔ́n- gó ka bhà fɩ́fɩ́lé. Ká ka ké bháa dɔ Aatana-à zaa tà. Ka zowɛ́ɛ́- tó do, ke ká tó ka ké pé sɛ̀a. Ka à kɛ̀ɛ̀’ kwɛi, le Aatana’ bhaamɛ̀ɛ̀ lɔ̀ɔ̀- à kɛɛ miniminiyèa, ke è zí mɛ̂ɛ zowɛ́ɛ́ niidaa láà, è to ka pé le. ¹² È gò’ àle gi, ká wɩ́ɩ́ ka ké bhà ka ké kpíníbhà miyèa Aatana lɔ̀ɔ̀ bhà. Yesu pe gi-mɛ̀ɛ̀bò woó wɩ́ɩ́ ka bhà. ¹³ È gò’ zí àle gi, án wɩɩ ma: koà Gwilinɛ Yesu Klisi- gɛ̀ilɛ’ to ko bhà ziàn láà oo, ni ko lɔ̀ɔ̀’ è ko nɛ Aatana kɛɛ láà oo, ni àbhà Waa Zaazaa- ko kɔlé kún’ wo àbhà zaa tà láà oo, wúnsɛ̀sɛ̀bò’ kwɛi láà, Aatana- dɔ gbáágbààa ke kanó páipái ká tó yaayèa àle yɔ́ɔ́n wɛ́ɛ́ lɛ́ile le.