Páwòlò cu wáràgà ji ndâ mbe kû kili ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì gbí gbata
RÓMÀ
11Ŋìnó a ye tí Páwòlò tí bòò mì Jézù tí Bìndi-Mbíṛì ká nô. Mbíṛì cu ꞌbì wó mítí ye máa, ye dù tí bòò mì yì; bìndi yí giì bàkà ye tí mbe ma Banga-Ngú-Có tí nó náa yí tí Mbíṛì 2ci ndâ ꞌduù gítí táánò sàà ta bà tuu ndâ mbe ꞌdòkò có mì wó ji ndâ ꞌduù ta có tí nó gbí wáràgà mì wó tí Mbíṛì nô. 3Banga-Ngú-Có tí nò a có gítí ꞌViì mì wó tí Mbíṛì, mbe gì tí ꞌduù ta ṛèngbó bà jò yí ꞌdo tí Dàvídè tí gbolò gba mì ndâ Ìzìrìyélì, 4náa à giì ŋò wotí mì wó tí ꞌViì-mì-Mbíṛì ni mítí bà ꞌvala ndi wó ꞌdo gbí muuꞌdú wó, tí Jézù tí Bìndi-Mbíṛì tí Mbe tí ndoo, go có mì tó Bèṛi. 5Mbíṛì bàkà nambeè ji ze ta bà tuu ze ji ndâ ꞌduù á muu to tí nó ꞌdáá gî, tacó wàa, ndâ ꞌduù ꞌdáá gî ꞌví dù tí ndâ mbe ꞌdi có, wàa ndú ꞌví tee njembí ndú mítí yì tí Mbíṛì ta ṛè mì Jézù tí Bìndi-Mbíṛì. 6Ṛè yo tí ndâ ꞌduù Rómà delè kuu gbí òkò tí ndâ ꞌduù tí nó náa Mbíṛì tèꞌé tí ndú, tacó wàa, ndú ꞌví dù tí ndâ ꞌduù mì Jézù tí Bìndi-Mbíṛì nô.
7Ye kû cu wáràgà tí nó ji yo tí ndâ ꞌduù tí nó ꞌdáá gî náa Mbíṛì kû zè yo nìkì maa gbí gbata Rómà, náa Mbíṛì tèꞌé tí yo tacó bà bàkà yo tí ndâ tó ꞌduù mì wó nô. Ye kû ꞌdeke tí ye ji Bu ndoo Mbíṛì, ye delè kû ꞌdeke tí ye ji Mbe tí ndoo Jézù tí Bìndi-Mbíṛì, máa, ndú ꞌví bàkà nambeè ji yo, ndú delè ꞌví si yo ꞌví dù nìkì maa.
Páwòlò ꞌdeke tí wó ta bà ꞌdè nìkì maa ji Mbíṛì
8Kpédélé có mì ye ji yo énó máa, ye kû ꞌdè nìkì maa ji Mbíṛì ta ṛè mì Jézù tí Bìndi-Mbíṛì tacó tí yo ꞌdáá gî. Tacó ṛè yo wu ta bà ùnje gítí Mbíṛì cee muu to tí nó gî. 9Mbíṛì tí nó náa ye kû bàkà i ji yí ta njembí ye ta bà ma Banga-Ngú-Có mì ꞌViì mì wó nó ŋò ni gî máa, ye ta o ꞌdáá gî kû ꞌdeke tí ye ji yì tacó tí yo. 10Ye kû ꞌdeke tí ye máa, Mbíṛì má nì ꞌbâ gî, ye ꞌví ꞌde ta kpokèjì bà ya gí mì yo kà. 11Go bà ŋò yo kuu tí ye ngé ndii gî, tacó wàa, ye ꞌví ꞌdè ta ndâ ꞌbí có ŋìnó mì Mbíṛì náa à gbí njembí ye nó ji yo, wàa yo ꞌví yù tí . 12Gbí có tí nò énó máa, bà tee njembí ye mítí Bìndi-Mbíṛì bà konì yo, bìndi bà tee njembí yo mítí Bìndi-Mbíṛì delè bà konì ye.
13Go bà ꞌva gbí tù yo kuu tí ye, ndâ náꞌvindí, máa, ye ta o ꞌdáá gî kû koṛo có bà ya gí mì yo kà; káa nó mì ye ta o ꞌdáá gî kû zò káa dî. Ye kû jè ta bà ya gí mì yo kà, tacó wàa, ye ꞌví ꞌde ta kpokèjì bà solo nje ndâ ꞌbí ꞌduù kà gítí kpokèjì mì yúcó, á go ŋìnó náa ye bàkà ta ndi ꞌbá mì ndâ ꞌbí ka yo ŋìnó mbe ŋò dúú kpokèjì bà bàkà nambeè ta Mbíṛì ni lá nó sàà kùṛo gî nô. 14Ye ga wú bà bàkà nèté ndâ Ìgìrígì ta ndâ ꞌbí ŋa tende ꞌduù mítí miṛi ye gî. Wú bà bàkà nèté ndâ mbe ꞌdi gbí-o ta ndâ mbe ŋónókó delè kácáá kuu tàkòcò ye. 15Tacó énò, a go bà ma Banga-Ngú-Có ká kû te ye ya tí gí mì yo kà.
Wotí mì Banga-Ngú-Có
16Nô ṛo ye gítí Banga-Ngú-Có wálá, tacó Banga-Ngú-Có a wotí mì Mbíṛì náa yí kû njaanga ta wú ꞌdo tí miṛi ndâ ꞌduù ŋìnó ꞌdáá mbe kû tee njembí ndú mítí Bìndi-Mbíṛì nó ꞌdo gbí vò i. Yí kû ꞌbìtà bà njaanga wú kpédéléꞌi a i ꞌdo tí miṛi ndâ Ìzìrìyélì, bìndi yí bà giì njaanga ꞌdo tí miṛi sè ndâ ꞌbí ŋa ndâ ꞌduù. 17Banga-Ngú-Có kû tùbà bà bàkà ndoo mì Mbíṛì tí ndâ jáá ꞌduù mì wó ji ndoo. Bà bàkà ndoo mì Mbíṛì tí ndâ jáá ꞌduù mì wó nò kû ꞌbìtà tí ꞌdo tí bà tee njembí ndoo mítí Bìndi-Mbíṛì, nje delè giì gbo ká ta bà tee njembí ndoo mítí Bìndi-Mbíṛì. Á go có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì máa, «ꞌDuù tí nó jáá nó ꞌde ꞌválá ꞌdo gbí bà tee njembí wó mítí Mbíṛì,» nô.
Ndâ vò i mì ndâ ꞌduù
18Mbíṛì kpónó tùbà kpo-tàkòcò mì wó ꞌdo gbíṛì gítí ndâ ꞌduù ŋìnó ta nèté mì ndú ta yí tí Mbíṛì wálá nó, giì je ndâ ꞌduù ŋìnó náa ndú me jáá lá, mbe kû ꞌbuuku muu yúcó ꞌdo gbí có mì ndâ vò i mì ndú nó gî. 19Bà ŋò có gítí Mbíṛì mì ndú ni me kpo có lá, tacó Mbíṛì tùbà ndâ có tí nò ji ndú ngbáṛángàꞌi gî. 20ꞌDo tí o bà suu to tí nó, ndâ ŋa i tí Mbíṛì náa ndoo ŋò ta ṛo ndoo lá, go ndâ wotí mì wó mbe cee lá, giì je bà dù yí tí Mbíṛì dúú bà ya tí , ta o ꞌdáá gî kuu ngbáṛángàꞌi kùṛo ndú, náa ndú kû ŋò ni mítí ndâ i tí nó náa yí suu ndú nô. À má énò, kpokèjì bà kììꞌbà mì ndú wálá. 21Tacó énò, ndú ŋò Mbíṛì ni gî, káa ndú biya bà te duù mítí wó go ŋìnó náa à tí nó bíyá-biya, ndú delè ꞌdè nìkì maa ji yí lá. Ndú giì dù kû koṛo a ndâ ŋa ꞌvìṛi có mì ndú ta gbí ndú wálá. Bìndi ká vò muu ndú ta cèe kóṛó-koṛo có gbí wálá nó giì volo ndii ŋìnó sàà kùṛo nó gî. 22Ndú kû bàkà tí ndú tí ndâ mbe ꞌdi gbí-o, káa ndú a ndâ mbe ŋónókó. 23Ndú ꞌvìsì tí ndú ꞌdo tí bà zeke ngba Mbíṛì tí nó náa yí bà dù ká dúú bà ya tí nó gítí bà zeke ngba ndâ ꞌbí ŋa i ŋìnó ta gbí ndú wálá mbe je kózò tí ndâ ꞌduù, ta ndâ nuù, ta ndâ nò, ta ndâ gù kpoo, náa ndú bà cì gî.
24Ŋìnò a gbí ndeṛè có tí nó náa Mbíṛì jee ta tàmuu ndú ji ndâ i-zuù mì ndú mbe nìkì tí ndú, ta bà bàkà ndâ i-nô gbí òkò tí ndú nó ká nò. 25Tacó ndú ꞌvìsì yúcó mì Mbíṛì ta ꞌvéṛè. Ndú giì dù kû bàkà i, ta bà bàkà nèté a i ji ndâ i tí nó náa à suu ndú súú-suu nó, si bà bàkà i ji ꞌdóó mbe suu ndâ i, náa à ꞌví ùlù yí dúú bà ya tí nó, mí to! Go-i-tí-nò.
26Tacó énò, Mbíṛì giì si tàmuu ndú ji ndâ i-nô mì ndú mbe nìkì tí ndú nò. Ndâ niì mì ndú bè bà toko bà sili á ta ndâ ꞌdakò mì ndú go ŋìnó náa à tí nó gî, kû toko bà sili ndí ká gbí òkò tí ndú tí ndâ niì ta kpéétí ndú. 27Ndâ ꞌdakò kpónó bè ndâ nawù ndú tàꞌi ꞌdáá gî, njembí ndú ká tí bà sì ta ndâ ꞌbí ka ndú ꞌdakò, ta nô ṛo ndú gítí wálá. Ŋìnò a i tí nó mbe si Mbíṛì ꞌví waa có mítí ndú go ŋìnó náa à tí nó ká nò.
28Ndú ŋò Mbíṛì tí i kùṛo ndú lá, tacó énò, Mbíṛì giì je vò muu ji ndú, tacó wàa, ndú ꞌví bàkà káa ndâ i ŋìnó mbe ꞌvii ṛo ꞌbá lá nô. 29Ndú volo ndii bà gî; ndú a ndâ vo-vò mbe bèè ṛo Mbíṛì, ndâ vo-vò mbe gbolò njembí, ndâ vo-vò mbe go i, ndâ vo-vò mbe kiì, ndâ vo-vò mbe zi ku, ndâ vo-vò mbe gò gó, ndâ vo-vò mbe eendi ndâ ꞌduù, ndâ vo-vò mbe bàkà ndâ i mbe mìlìsé tí ndâ ꞌduù, ndú a ndâ mbe ꞌdè ngùṛù-ngùṛù có. 30I tí ndú a bà nì ṛè, ta bà sogo Mbíṛì, ta biimo, ta bà si ndâ kpo ꞌduù tí i lá, ta bà luguu tí ndú, ta bà ꞌdi có mì ndâ bu ndú ta ndâ nawu ndú lá. 31Muu tí ndú wálá, nambeè ta ndú go nambeè ta ngo díí, tó có gbí njembí ndú gítí ndâ ꞌbí ꞌduù wálá, yê ṛo ꞌduù tí ndú wálá. 32Ndú ŋò ni ngbáṛángàꞌi gî, máa, có mì Mbíṛì máa, à ꞌvii ta ꞌduù ŋìnó mbe bàkà ŋa ndâ vò i tí nó káa ku, káa ndú kpòò kû bàkà ndú, ndú delè kpòò kû je wotí ji ndâ mbe kû bàkà ndú.
2Bà waa có mì Mbíṛì
1À má énò, wò má kû waa có mítí ꞌbí ꞌduù, wò kû duu nò a bù gítí lo ta ꞌbì lo. Tacó wò kpêtí káa gba, wò ṛò ꞌdâ lá, wò kû bàkà káa gbèe ŋa vò i tí nò náa wò kû waa có mítí ꞌduù tí nò tacó nò. 2Ndoo ŋò ni gî máa, Mbíṛì kû waa có ta yúcó mítí ꞌduù mbe bàkà ŋa vò i tí nò náa ndoo kû waa có mítí ꞌduù tí nò tacó nò. 3Káa wò koṛo máa, wò tí ꞌduù má waa có mítí ndâ mbe bàkà ŋa vò i tí nò, káa ꞌdóó wò ta miṛi lo delè kû bàkà gbèe ŋa ndâ vò i tí nò, wò bà ndo ꞌdo nje bà waa có mì Mbíṛì gî? 4Wò kû ŋo ŋa gbolò nambeè mì Mbíṛì nò ŋó-ŋo? Bà zèè njembí Mbíṛì, ta bà toṛo ndâ vò i mì lo mítí wó tí bàà nò, ꞌdáá ṛo lo me có lá gi? Wò ŋò ni lá máa, Mbíṛì kû bàkà ndâ i tí nò ji wò tacó wàa wò ꞌví ꞌvìsì ta muu lo ꞌdo tí ndâ vò i mì lo? 5Káa tù lo ꞌdi có lá, wò ta ngbútù kû kili kpo-tàkòcò mì Mbíṛì mí muu lo ta o bà co Ṛi ba tùbà kpo-tàkòcò mì wó, ta bà tùbà bà waa có mì wó ta yúcó nô. 6Mbíṛì ta o tí nò bà ko mboo nèté mì ꞌduù ji yí ꞌvii ká ta po nèté mì wó. 7Yí bà je ꞌválá ŋìnó mbe cee lá nó ji ndâ mbe nanaka muu ndú mítí bà bàkà tó i, ta ndâ mbe kû pà bà ŋò ngba wó tí Mbíṛì, ta ndâ mbe pà kpokèjì gítí bà tègàṛà yí, giì je ndâ mbe kû pà ꞌválá ŋìnó mbe cee lá náa yí kû je ji ndâ ꞌduù nô. 8Káa ndâ ꞌduù ŋìnó mbe kû koṛo tó i ká gítí miṛi ndú, mbe tùbà bà ꞌdi yúcó lá, mbe kû ꞌdi a có mì vò i nó bà ŋò kpo-tàkòcò mì Mbíṛì mítí ndú ta ṛo ndú. 9Ndâ ꞌduù tí nó ꞌdáá gî mbe bàkà vò i nó bà tù gàzù, ndú delè bà kònò séꞌi; ndâ Jùdéyà ká bà ŋò mítí ndú kùṛo, bìndi sè ndâ ꞌbí ŋa ndâ ꞌduù gí tàkò ndú. 10Káa, Mbíṛì bà si ndâ ꞌduù ŋìnó mbe bàkà tó i nó ꞌví dù gbí ngbaꞌo, yí bà te duù mítí ndú, yí delè bà si ndú ꞌví dù nìkì maa; ndâ Jùdéyà kùṛo, bìndi sè ndâ ꞌbí ŋa ndâ ꞌduù gí tàkò ndú. 11Tacó ꞌbè gbí òkò tí ndâ ꞌduù kùṛo Mbíṛì wálá.
12Mbíṛì bà waa có mítí ndâ ꞌduù ŋìnó ꞌdáá gî mbe bàkà vò i, káa ndú me ndâ mbe ṛu ndi có mì Mòze lá nó, me ta có mì Mòze lá; káa yí bà waa có mítí ndâ ꞌduù ŋìnó mbe kû ṛu ndi có mì Mòze mbe bàkà vò i nó ta có mì Mòze. 13Tacó ndâ ꞌduù kû ꞌvala jáá kùṛo Mbíṛì me ká ta bà ꞌdi có mì Mòze cuki lá, à bà bàkà go có mì Mòze ká kû si ndâ ꞌduù kû co tí jáá kpokèjì mì Mbíṛì. 14Ndâ ꞌduù ŋìnó mbe ŋò dúú kpokèjì bà bàkà nambeè ta Mbíṛì ni lá, mbe ꞌdi ndâ có gbí wáràgà mì Mòze lá nó, má bàkà i go có mì Mòze ꞌdo gbí ꞌdóó kóṛó-koṛo có mì ndú, kóṛó-koṛo có mì ndú nó gì tí có mì Mòze tacó tí ndú. Ndú tà kpêtí má ꞌdi có mì Mòze lá. 15Ndâ cè ŋa bà bàkà i mì ndú kû tùbà máa, Mbíṛì cu ndâ i tí nó náa Mòze ꞌdè có máa ndâ ꞌduù ꞌví bàkà nó mí gbí njembí ndú gî. ꞌBí i delè kû tùbà ji ndú gbí njembí ndú máa, ndâ cè ŋa bà bàkà i mì ndú nò dú. Ndâ kóṛó-koṛo có mì ndú delè ta ndâ ꞌbí o kû kpì ngbàngà tí ndú, ndú delè ta ndâ ꞌbí o kû tì muu ndú. 16Ta o bà co ṛi tí nó náa Mbíṛì kèjì gí bà tuu Jézù tí Bìndi-Mbíṛì gí bà waa có mítí ndâ có kóó tí nó gbí njembí ndâ ꞌduù nó, go Banga-Ngú-Có tí nó náa ye kû ma nô.
Ndâ Jùdéyà ta có mì Mòze
17Wò má ꞌdè có máa, wò a Jùdéyà mbe ꞌdi có mì Mòze ta njembí lo gbaànjé, ta nô bà wu gbí nambeè tí nó gbí òkò tí yo ta Mbíṛì nó ṛo lo wálá; 18wò tí mbe ŋò có gbí njembí Mbíṛì ni gî, mbe ŋò ꞌbè gbí òkò tí ndâ yúcó ta ꞌvéṛè ni gî, tacó à nìbà ndâ có mì Mòze ji wò gî; 19wò má ŋò ni ngbáṛángàꞌi gî, máa, wò a mbe kû ja ndâ mbe sú ṛo, tí ngbaꞌo kùṛo ndâ ꞌduù tí nó mbe kû nò gbí ꞌdíꞌdiꞌo nó, 20tí mbe kû tùbà bà lê tí ndâ i ji ndâ mbe ŋónókó, tí mbe kû nìbà i ji ndâ ꞌviì, wò ŋò ni ngbáṛángàꞌi gî, máa, có mì Mòze a yúcó mbe kû je muu me gbolò ji ndâ ꞌduù; 21wò kû nìbà i ji ndâ ꞌbí ka lo, káa wò nìbà i gítí ꞌdóó miṛi lo lá? Wò kû kò-kò ji ndâ ꞌduù máa, «Ngbà i lá,» káa wò kû ngbà i? 22Wò kû ꞌdè có ji ndâ ꞌduù máa, «Bàkà bangbaya lá,» káa wò kû bàkà bangbaya? Wò tí mbe kû sogo ndâ sú mbíṛì ká dù ndi kû ngbà i ta wotí ꞌdo tà ndâ ꞌbá mì ndâ sú mbíṛì? 23Wò tí mbe kû wu gbí ndâ có mì Mòze ká kû kpò có mì Mbíṛì ta bà biya bà ꞌdi có mì Mòze? 24Tacó à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì énó máa, «Ndâ ꞌduù ŋìnó mbe ŋò dúú kpokèjì bà bàkà nambeè ta Mbíṛì ni lá nó kû ꞌdè zu có gítí Mbíṛì ꞌdo gbí có mì ndâ Jùdéyà mbe kpò có mì Mòze gî.»
25Bà ya gí gbí gàzâ a i ta i gbí me gbolò, náa wò má kû ꞌdi có mì Mòze nò; káa wò má ꞌdi có mì Mòze lá, bà ya wò gí gbí gàzâ ꞌvii ká ꞌvii ta bà ya wò lá. 26À má énò, ꞌbí ꞌduù mbe ya gí gbí gàzâ lá má kpolo tí ndâ có gbí wáràgà mì Mòze, ꞌduù tí nò bà dù me ká go ꞌduù ŋìnó mbe ya gí gbí gàzâ gî nó lá? 27À má énò, ndâ ꞌduù tí nó mbe ya gí gbí gàzâ lá, káa ndú kû kpolo tí ndâ có mì Mòze nó bà waa có mítí yo tí ndâ mbe ya gí gbí gàzâ gî, káa yo kpolo tí ndâ có mì Mòze náa à kuu mì yo gbí wáràgà nó lá nô.
28Tacó à kû nì cèe Jùdéyà a i mítí ꞌduù me ká gítí có máa à jò yí tí Jùdéyà gî nò lá. Gbolò i gbí bà ya gí gbí gàzâ delè me káa bà po nje kú tí ꞌduù lá. 29Cèe Jùdéyà a ꞌduù ŋìnó ta njembí wó dú kùṛo Mbíṛì nô, cèe gàzâ a i gbí njembí ꞌduù, cèe bà ya gí gbí gàzâ a nèté mì Mbíṛì, à me có náa à cu mí gbí wáràgà sínò lá. À ùlù ŋa ꞌduù tí nò a Mbíṛì, à me ndâ ꞌduù muu to tí nó ká kû ùlù yí lá.
31À gbí bà dù ꞌduù tí Jùdéyà a yè? À gbí bà ya ꞌduù gí gbí gàzâ a yè? 2I gbí bà dù ꞌduù tí Jùdéyà ngé. Kpédélé i gbí bà dù ꞌduù tí Jùdéyà a ŋìnó máa, Mbíṛì táánò je ndâ có mì wó a i ji ndú. 3A yè táánò ká bà bàkà tí náa ndâ ꞌbí ꞌduù gbí òkò tí ndú má ŋònòkò gbí ꞌbá ndú ꞌdo tí Mbíṛì gî? Mbíṛì táánò bà ŋònòkò a gbí ꞌbá wó ꞌdo tí ndú go i mì ndú nò? 4Gbaànjé lá! Kpêtí ndâ ꞌduù muu to tí nó ꞌdáá gî káa ndâ mbe ꞌvéṛè, Mbíṛì bà dù ta o ꞌdáá gî ká tí mbe yúcó, á go có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà mì wó tí Mbíṛì máa,
«Tacó wàa, à ꞌví ŋò wò ni tí mbe yúcó ꞌdo tí ndâ có mì lo,
wàa wò ꞌví kpò nje ndâ ꞌduù gbí ngbàngà gî,» nô.
5Káa ꞌbí ꞌvé a ŋìnó máa, ndâ vò i mì ndoo má dù tí ndâ i mbe kû tùbà máa, Mbíṛì a ꞌduù ŋìnó jáá nó, ndoo ꞌví ꞌdè gítí máa yè? Ndoo ꞌví ꞌdè énó máa, Mbíṛì me ꞌduù ŋìnó jáá nó lá, náa tàkòcò wó má kpolo gítí ndoo nò? Ye ꞌvee ndâ ꞌvé tí nò ká go bà ꞌvee ꞌvé mì ndâ ꞌduù nô. 6Ngé lá! Tacó à má énò, Mbíṛì bà waa có mítí ndâ ꞌduù muu to tí nó ée? 7Káa à má a ndâ ꞌvéṛè mì ye ká kû si Mbíṛì ꞌví tùbà yúcó mì wó gí sè ngbáṛángàꞌi ndii ŋìnó sàà kùṛo nó gî, à kpòò ŋìnó kû ꞌdè ye máa, ye a mbe bàkà vò i, tacó yè? 8Ndoo má bàkà vò i wàa ndâ vò i tí nò ꞌví jò tó i káa yè? Á go có tí nó náa ndâ ꞌbí mbe ꞌdè vò nje kû cu mítí ndoo nô! Káa bà waa có mì ndú nò dú.
ꞌDuù jáá kùṛo Mbíṛì wálá
9Nò wàa yè? Ndoo tí ndâ Jùdéyà nìkì ndii sè ndâ ꞌbí ꞌduù gî? Ngé gî lá! Tacó ye ꞌdè sàà kùṛo gî, máa, ndoo tí ndâ Jùdéyà ta sè ŋa ndâ ꞌduù ꞌdáá a ndâ i-tà-tàmà mì vò i, 10á go có tí nó náa à cu mí bà ndâ ꞌbí to gbí wáràgà mì Mbíṛì máa,
«ꞌBí ꞌduù gbaànjé tí ꞌduù jáá kùṛo Mbíṛì wálá,
11ꞌbí ꞌduù gbaànjé ta muu tí wó wálá,
ꞌbí ꞌduù gbaànjé mbe pà bà tí Mbíṛì wálá.
12Ndâ ꞌduù ꞌdáá ꞌvìsì kapí ndú gítí Mbíṛì gî,
ndú ꞌdáá ya lè gî,
ꞌbí ꞌduù mbe bàkà tó i wálá,
kpêtí káa gbèe ꞌduù wálá.»
13«Pó zì ndâ có gbí nje ndú go pó zì ku gbí gùù,
à yè gbí nje ndú ma káa ꞌvéṛè,»
«Ndâ có gbí nje ndú me juù go jâ kpoo.»
14«À yè gbí nje ndú káa sémé ta ju có.»
15«Kò ndú zí-zì gítí bà ya gí bà zi ku,
16ndú má co tí kpokèjì,
à dù á bìndi ndú káa ndâ mòòkò ta ndâ i-yê ṛo,
17ndú ŋò kpokèjì bà ꞌvala ta ndâ ꞌduù gbí ꞌdê tí ni lá.»
18«Ndú delè cì gúku tí Mbíṛì gbaànjé lá.»
19Ndoo ŋò ni gî máa, ndâ có tí nó gbí wáràgà mì Mòze nó ꞌdáá gî ká tacó tí ndâ ꞌduù tí nó náa à kû zogo ndú ta có mì Mòze nô, tacó bà nè kpokèjì bà kììꞌbà mì ndâ ꞌduù gî, wàa Mbíṛì ꞌví dù tí mbe waa có mì ndâ ꞌduù ꞌdáá gî. 20Tacó wotí tí có mì Mòze gítí bà bàkà ꞌbí ꞌduù gbaànjé muu to tí nó tí ꞌduù jáá kùṛo Mbíṛì nò wálá, i ŋìnó náa có mì Mòze kû bàkà nó káa bà bàkà ꞌduù ꞌví ŋò ni énó máa, yì a mbe bàkà vò i.
Ngú kpokèjì bà bàkà ꞌduù mì Mbíṛì tí ꞌduù jáá kùṛo wó
21Káa Mbíṛì kpónó tùbà ꞌbí ŋa ngú kpokèjì bà bàkà ndâ ꞌduù mì wó tí ndâ ꞌduù jáá kùṛo wó mbe co tende ꞌdo tí có mì Mòze gî. Ndâ có gbí wáràgà mì Mòze, ta ndâ có gbí ndâ wáràgà mì ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì, kû ꞌdè yúcó a i gítí ngú kpokèjì tí nò. 22Ngú kpokèjì bà bàkà ndâ ꞌduù mì Mbíṛì tí ndâ ꞌduù jáá kùṛo wó nò a bà tee njembí ndâ ꞌduù ŋìnó ꞌdáá gî mbe ùnje gítí Jézù nó mítí Jézù tí Bìndi-Mbíṛì, tacó ꞌbè gbí òkò tí ndâ ꞌduù ꞌdáá gî kùṛo Mbíṛì wálá. 23Tacó ndâ ꞌduù ꞌdáá gî bàkà vò i, bìndi bà yee gbí ngba Mbíṛì giì kpò ndú gî. 24Káa a nambeè mì Mbíṛì náa yí bàkà ji ndâ ꞌduù ꞌdáá gî sínò nó ká giì ꞌviindi nambeè gbí òkò tí ndâ ꞌduù ta Mbíṛì ta ṛè mì Jézù tí Bìndi-Mbíṛì, tí mbe njaanga miṛi ndâ ꞌduù ꞌdo gbí vò i. 25Mbíṛì je Bìndi-Mbíṛì tí Jézù tí i-cí-ci, tacó wàa mbelè wó ꞌví dù tí i mbe si yì ꞌví je à-cee-gî gítí ndâ vò i mì ndâ mbe tee njembí ndú mítí Bìndi-Mbíṛì. Mbíṛì bàkà énò tacó bà tùbà ji ndâ ꞌduù máa, yì tí Mbíṛì waa có ta yúcó, tacó yí táánò sàà kùṛo kû toṛo ndâ vò i mì ndâ ꞌduù mítí wó tí bàà. 26Káa yí gbí ngú o tí nó kpónó nó kû tùbà tí wó tí mbe kû waa có ta yúcó ta bà bàkà ndâ ꞌduù ŋìnó mbe kû tee njembí ndú mítí Jézù nó tí ndâ ꞌduù jáá kùṛo wó.
27À má énò, ndoo kpónó bà wu gbí tí ndoo máa ndoo ꞌvala tí ndoo ꞌdo gbí vò i gî á ta ṛè yè? ꞌBí i náa ndoo bà wu gbí tí ndoo á tacó nò wálá. Tacó yè? Tacó náa ndoo kû ꞌdi có mì Mòze nò? Ngé lá! Tacó ndoo kû tee njembí ndoo mítí Bìndi-Mbíṛì. 28Tacó ndoo ùnje gî, máa, ꞌduù kû dù tí ꞌduù jáá kùṛo Mbíṛì ká ꞌdo gbí bà tee njembí wó mítí Bìndi-Mbíṛì, me ꞌdo gbí bà kpolo tí ndâ có mì Mòze lá. 29Yo kû koṛo có máa, Mbíṛì káa Mbíṛì mì ndâ Ìzìrìyélì ta kpéétí ndú? À me énò lá. Yí a Mbíṛì mì ndâ ꞌbí tende ŋa ꞌduù delè. 30Mbíṛì lê má ká gbaànjé, yí bà bàkà ndâ Ìzìrìyélì tí ndâ ꞌduù jáá kùṛo wó ꞌdo gbí có bà tee njembí ndú mítí Jézù, yí delè bà bàkà ndâ ꞌduù ŋìnó náa ndú me ndâ Ìzìrìyélì lá nó tí ndâ ꞌduù jáá kùṛo wó delè ꞌdo ká gbí có bà tee njembí ndú mítí Jézù. 31Gbí có tí nò kpónó máa, ndoo ꞌva có mì Mòze gí ꞌdè gî tacó bà tee njembí ndoo mítí Jézù? Gbaànjé lá! Tende co tí , a bà tee njembí ndoo mítí Jézù ká kû si ndoo ꞌví zèè có mì Mòze tí kpoò.
4Bà mèlè ndi Àbìráámò
1À má énò, ndoo ꞌví ꞌdè gítí Àbìráámò tí ꞌduù tí nó mbe jò ndâ bu ndoo nó máa yè? 2Tacó àá táánò má a ndâ i gbí ꞌbì Àbìráámò ká bàkà yí tí ꞌduù jáá kùṛo Mbíṛì, Àbìráámò táánò bà ꞌde i bà wu gbí tí wó tí gî. Káa yí bà wu gbí tí wó me mí kùṛo Mbíṛì lá. 3Tacó à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì máa, «Àbìráámò táánò ùnje gítí Mbíṛì, tacó énò, Mbíṛì giì bàkà Àbìráámò tí ꞌduù jáá kùṛo wó.» 4ꞌDuù má ꞌde i ꞌdo gbí bà ka wuꞌo, i tí nò a i gbí wuꞌo mì wó, à me i-nambeè lá. 5Káa ꞌduù má bàkà nèté lá, káa yí kû tee njembí wó mítí Mbíṛì, tí mbe kû bàkà ndâ mbe bàkà vò i tí ndâ ꞌduù jáá kùṛo wó nó, a bà tee njembí ꞌduù tí nò mítí Mbíṛì ká bà si Mbíṛì ꞌví bàkà yí tí ꞌduù jáá. 6Káa kòcò Dàvídè tí gbolò gba mì ndâ Ìzìrìyélì táánò gítí ndâ nambeè tí nó náa Mbíṛì bàkà ji ꞌduù ŋìnó mbe bàkà nèté lá, káa yí giì si yí tí ꞌduù jáá kùṛo wó tí Mbíṛì nó, énó máa,
7«Ndâ ꞌduù tí nó náa Mbíṛì je à-cee-gî gítí ndâ vò i mì ndú gî,
delè náa Mbíṛì ꞌbu i mí muu ndâ vò i mì ndú gî nó,
a ndâ mbe tó pá!
8ꞌDuù ŋìnó náa Mbe tí ndoo bà si ndâ vò i mì wó tí có lá nó,
a mbe tó pá!»
9Tó pá tí nò náa Dàvídè táánò ꞌdè có gítí nò ká tacó tí ndâ ꞌduù ŋìnó mbe ya gí gbí gàzâ gî nó cuki, wèè, à delè tacó tí ndâ ꞌduù ŋìnó mbe ya gí gbí gàzâ lá nó? Ndoo kû ꞌdè có máa, à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì, máa, «Àbìráámò táánò ùnje gítí Mbíṛì, tacó énò, Mbíṛì giì si yí tí ꞌduù jáá ꞌdo gbí có bà ùnje mì wó nò.» 10Mbíṛì táánò bàkà Àbìráámò tí ꞌduù jáá kùṛo wó nò ta o ngàyi? Kùṛo bà ya yí gí gbí gàzâ, wèè, á bìndi bà ya Àbìráámò gí gbí gàzâ? Mbíṛì bàkà yí a i kùṛo bà ya yí gí gbí gàzâ. 11Yí giì ya gí gbí gàzâ a i bìndi có tí nò, tacó bà tùbà máa, Mbíṛì táánò bàkà yí tí ꞌduù jáá kùṛo wó tí Mbíṛì ꞌdo gbí có bà tee njembí wó mítí wó si yì ya gí gbí gàzâ kálásê. Mbíṛì bàkà énò tacó wàa Àbìráámò ꞌví dù tí bu ndâ ꞌduù tí nó ꞌdáá gî mbe ya gí gbí gàzâ lá, káa yì tí Mbíṛì giì bàkà ndú tí ndâ ꞌduù jáá kùṛo yì gî nô. 12Àbìráámò delè a bu ndâ ꞌduù tí nó táánò mbe ya gí gbí gàzâ gî nó, me ká cuki tacó náa ndú ya gí gbí gàzâ gî nò lá; yí a bu ndú tacó ndú kû tee njembí ndú mítí Mbíṛì go i mì bu ndoo Àbìráámò táánò á kùṛo bà ya yí gí gbí gàzâ.
À ꞌde i tàkò cí mì Mbíṛì ꞌdo gbí bà tee njembí ꞌduù mítí wó
13Káa cí tí nó náa Mbíṛì táánò ci ta ndâ Àbìráámò ta ndâ ꞌviì bìndi wó, máa, to tí nó bà dù tí mbèlè mì ndú nó, ꞌdo me gbí có bà ꞌdi có mì Mòze mì Àbìráámò nò lá. À gì a i ꞌdo gbí có bà tee njembí Àbìráámò mítí Mbíṛì, bìndi Mbíṛì giì bàkà yí tí ꞌduù jáá kùṛo wó. 14Tacó à má ꞌdè có máa, à káa ndâ mbe ꞌdi có mì Mòze ká zèè to tí nó tí mbèlè mì ndú, gbí énó máa, bà tee njembí ꞌduù mítí Mbíṛì me i lá, i gbí ndâ cí mì Mbíṛì delè wálá. 15Tacó có mì Mòze kû gì ta kpo-tàkòcò mì Mbíṛì gítí ndâ ꞌduù, káa bàndò tí nó náa có mì Mòze tí wálá nó, ndâ ꞌduù kpò có mì Mòze lá.
16Tacó énò, cí tí nó táánò náa Mbíṛì ci ta Àbìráámò nó ṛò kpolo ma a i mítí có bà tee njembí mítí wó tí Mbíṛì, cí tí nò kpolo ma a i gítí i-nambeè mì Mbíṛì sínò ji ndâ ꞌviì-gù Àbìráámò ꞌdáá gî, à me ká cuki ji ndâ mbe kû kpolo tí ndâ có mì Mòze lá, à delè tacó tí ndâ mbe kû tee njembí ndú mítí Mbíṛì go i mì Àbìráámò, tacó yí a bu ndoo ꞌdáá gî, 17á go có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì máa, «Ye bàkà wò tí bu ndâ ꞌduù me mbè muu to tí nó gî,» nô. Àbìráámò a bu ndoo kùṛo Mbíṛì tí nó náa yí tee njembí wó mítí wó, tí mbe kû je ꞌválá ji ndâ ku, delè náa ndâ i ŋìnó náa ndú sàà wálá nó kû bàkà tí ꞌdo gbí có mì wó nô.
18Àbìráámò táánò ùndi i tàkò cí tí nó náa Mbíṛì ci ta yí máa, «Ndâ ꞌviì-gù lo bà me mbè go ndâ yii tàṛì,» nó kpòò, kpò tí. Káa yí kpòò kû tee káa njembí wó mítí Mbíṛì tacó énò, yí giì gì tí bu ndâ ꞌduù me mbe. 19Ndoò tí Àbìráámò ta o tí nó náa Mbíṛì ci ta yí gítí bà jò ꞌviì nò dê gítí ziꞌduù-vô; yí ta o tí nò ŋò ni gî máa, yì a kánjí ku, yí delè giì ŋò ni gî máa, nawù yì Sárà a kázá. 20Kpêtí ká énò, yí zò gbí nje wó gítí có tí nó náa Mbíṛì ci ta yí nó lá, yí delè me kpììkì-kpììkì gítí bà tee njembí wó mítí Mbíṛì lá; bà tee njembí mítí Mbíṛì giì je wotí bà ùlù Mbíṛì ji yí ndii ŋìnó sàà kùṛo nó gî. 21Có ta kponje gítí gbaànjé nje wó wálá a ŋìnó máa, «Yâ-cí-ci mì Mbíṛì kpili lá.» 22Ŋìnò a gbí ndeṛè có tí nó náa Mbíṛì giì si ta yí tí ꞌduù jáá kùṛo wó tí Mbíṛì nó ká nò. 23Có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì máa, «Àá táánò cu ꞌbì mítí wó máa yí a ꞌduù jáá kùṛo Mbíṛì,» nó, me ká gítí Àbìráámò ta kpéétí wó lá. 24À cu delè gítí ndoo, náa ndoo má ùnje gítí ꞌduù tí nó mbe ꞌvala ndi Jézù tí nó, 25náa à zi yí táánò tacó ndâ vò i mì ndoo, káa Mbíṛì giì ꞌvala ndi wó ꞌdo gbí muuꞌdú wó tacó bà bàkà ndoo tí ndâ ꞌduù jáá kùṛo Mbíṛì gî nô.
5Bà dù tí ꞌduù jáá kùṛo Mbíṛì
1À má énò, ndoo lê má kû dù tí ndâ ꞌduù jáá kùṛo Mbíṛì ꞌdo a i gbí có mì bà tee njembí ndoo mítí Mbíṛì, gbí òkò tí ndoo kû dù nìkì maa ta Mbíṛì ta ṛè Mbe tí ndoo Jézù tí Bìndi-Mbíṛì. 2A bà tee njembí ndoo mítí Mbíṛì ta ṛè mì Jézù ká si ndoo ꞌví yèè dê gítí Mbíṛì, náa yí kpónó kû bàkà ta nambeè ji ndoo ta o ꞌdáá gî, náa ndoo kû dùlù ta tí ndoo, kû koṛo ta có gítí bà dù gbí ngba Mbíṛì nô. 3Káa à cuki nò me káa i ŋìnó náa ndoo bà dù ta líkíꞌo nó lá, ndoo delè bà dù ta líkíꞌo bà kònò ndâ séꞌi mì ndoo, tacó a bà kònò ndâ séꞌi ká kû jò yú njembí. 4Káa a yú njembí ká kû jò cè bà bàkà i ŋìnó mbe kû peteke tàkòcò Mbíṛì nô, cè bà bàkà i ŋìnó mbe kû peteke tàkòcò Mbíṛì nó ká kû jò bà koṛo có lì mítí Mbíṛì. 5Káa bà koṛo có lì mítí Mbíṛì te nô mí ṛo ndoo lá, tacó Bèṛi-mì-Mbíṛì náa à je ji ndoo nó yè gbí njembí ndoo ta tó bà zè tí mì Mbíṛì gî.
6Bìndi-Mbíṛì táánò cì tacó tí ndoo ta o tí nó náa à gbí muu Mbíṛì nó, si ndoo tí ndâ mbe bàkà vò i; ta o tí nò wotí bà ꞌvala miṛi ndoo tí ndoo wálá, nje wú delè tí ndoo wálá nô. 7Bà ꞌde ꞌduù ŋìnó mbe gbì gbí njembí wó gítí bà cì á muu ꞌduù ŋìnó jáá kùṛo Mbíṛì nó kpóló-kpolo, ꞌduù kpêtí ndâ-ꞌbî-lá bà zèè njembí wó tacó bà cì á muu tó ꞌduù gî. 8Káa Mbíṛì tùbà bà zè ndoo mì wó nìkì maa ji ndoo ta bà cì Bìndi-Mbíṛì á muu ndoo si ndoo táánò a ndâ mbe bàkà vò i. 9Káa Bìndi-Mbíṛì lê táánò má bàkà ndoo tí ndâ ꞌduù jáá kùṛo Mbíṛì ta bà cì yí tacó tí ndoo gî, yí kpónó bà ꞌvala ndoo ꞌdo nje kpo-tàkòcò mì Mbíṛì ta wotí ká tí . 10Tacó ꞌViì-mì-Mbíṛì lê má cì tacó bà bàkà ndoo tí ndâ kómbe Mbíṛì si ndoo táánò a ndâ kuꞌdì tí Mbíṛì nó gî, yí kpónó bà ꞌvala ndoo ꞌdo gbí ndâ vò i mì ndoo si yí tí wu wó nó ta wotí ká tí . 11Káa à cuki me ká énò lá, ndoo delè kû dù ta líkíꞌo Mbíṛì tí ndoo ta ṛè mì Mbe tí ndoo Jézù, náa ndoo kû zèè kómbeè ta Mbíṛì ta ṛè mì wó.
Ndâ Ádàmà ta Bìndi-Mbíṛì
12A gbèe ꞌdakò táánò ká gì ta vò i gí muu to tí nô, vò i giì gì ta ku, bìndi ku giì ꞌvèè cee gbí ŋa ndâ ꞌduù ꞌdáá gî, tacó ndâ ꞌduù ꞌdáá gî a ndâ mbe bàkà vò i. 13Vò i táánò sàà kuu muu to tí nó kùṛo bà gì có mì Mòze, káa Mbíṛì táánò ki ꞌbì wó tí vò i mì ndâ ꞌduù tí bàndò tí nó náa có mì Mòze tí wálá nó lá. 14Kpêtí ká énò, ku táánò ꞌbìtà bà ziki ndâ ꞌduù ꞌdo gbí o mì Ádàmà yee gbí o mì Mòze. Ta ndâ ŋa ŋìnò ꞌdáá gî, ndâ ŋa ndâ vò i mì ndâ ꞌduù tí nò náa ku táánò ziki ndú nò me go ŋa vò i mì Ádàmà ta o tí nó náa yí kpò ta có mì Mbíṛì nó lá. Ádàmà táánò ká go ngòꞌve i gbí njí kùṛo ꞌduù tí nó kèjì nô.
15Káa i-nambeè mì ꞌduù tí nó kèjì nó me go vò i mì Ádàmà lá. Tacó vò i mì gbèe ꞌdakò má mìì ndâ ꞌduù me mbè, kponje gítí wálá, máa, Mbíṛì bàkà nambeè me gbolò sínò ji ndâ ꞌduù me mbè ta ṛè mì gbèe ꞌdakò tí nó tí Jézù, tí Bìndi-Mbíṛì nô. 16Káa có tàkò gbèe i-nambeè tí nó náa Mbíṛì je ji ndâ ꞌduù sínò nó me go có tàkò vò i mì gbèe ꞌdakò tí nò nò lá. Tacó gbèe vò i gì ta bà waa có ku mítí ndâ ꞌduù, káa gbèe i-nambeè mbe gì gí tàkò ndâ vò i me mbè kû njaanga miṛi ndâ ꞌduù á ꞌdo gbí vò i. 17À dú káa yúcó máa, ku kpónó zèè to ꞌdo gbí có mì vò i mì gbèe ꞌdakò, ta ṛè mì gbèe ꞌdakò tí nò. Káa i tàkò i tí nó náa gbèe ꞌdakò tí nó tí Jézù tí Bìndi-Mbíṛì bàkà nó me gbolò ngé ndii gî. Mbíṛì bàkà nambeè ji ndoo me gbolò, yí delè giì ùnje bà dù ndoo tí ndâ jáá ꞌduù ta ṛè mì Jézù. Tacó énò, ndoo bà zogo to tí nó go ndâ kpo-kpò gba ta ṛè mì Jézù tí Bìndi-Mbíṛì.
18À má énò, go ŋìnó náa vò i mì gbèe ꞌdakò ká ga wú mítí miṛi ndâ ꞌduù ꞌdáá gî nó, à delè káa gbèe tó i náa gbèe ꞌdakò bàkà ká njaanga wú ꞌdo tí miṛi ndâ ꞌduù ꞌdáá gî, à delè káa gbèe tó i tí nò ká je ꞌválá ji ndâ ꞌduù ꞌdáá gî. 19Tacó à bàkà ndâ ꞌduù me mbè tí ndâ mbe bàkà vò i ꞌdo gbí có bà ꞌdi có lá mì gbèe ꞌdakò; à delè bà bàkà ndâ ꞌduù me mbè tí ndâ ꞌduù jáá kùṛo Mbíṛì ꞌdo gbí có bà ꞌdi có mì gbèe ꞌdakò.
20Có mì Mòze gì tacó bà àdì ndâ vò i, káa bàndò tí nó náa vò i àdì tí nó, nambeè mì Mbíṛì àdì ndii gî, 21tacó wàa, vò i má kû zèè to ta bà mìì ndâ ꞌduù mì ku, nambeè mì Mbíṛì ꞌví zèè to ta bà co tí jáá kpokèjì mì Mbíṛì mbe ya ta ndoo gítí ꞌválá ŋìnó mbe cee lá nó ta ṛè mì Jézù tí Bìndi-Mbíṛì, tí Mbe tí ndoo.
6Vò i bà je bà i tí ye wálá lá ká go ku, káa ye kû ꞌvala ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì
1Ndoo kpónó ꞌví ꞌdè máa yè? Ndoo aanga muu ndoo ká mítí bà bàkà vò i, tacó wàa, Mbíṛì ꞌví bàkà ta nambeè ji ndoo me gbolò? 2Ngé lá! Ndoo tí ndâ mbe biya vò i ká go ku ꞌví dù ndi ndoo kû ꞌvala gbí vò i ta ŋa kpokèjì ngàyi? 3Yo ŋò ni lá, máa, ta o tí nó náa àá táánò caka tí ndoo tacó bà dù toko ta Bìndi-Mbíṛì tí Jézù nó, à delè caka tí ndoo tacó bà cì toko ta yí? 4À má énò, àá táánò duu ndoo ta ndú ta bà caka tí ndoo ta ndú mí gbí ku, tacó wàa, ndoo delè ꞌví ꞌvala ngú ꞌválá, go ŋìnó náa Bìndi-Mbíṛì táánò ꞌvala ta ndi wó ꞌdo gbí muuꞌdú wó ta wotí mì Buù wò nô.
5Tacó ndoo táánò má gbo ta ndú mí gbí bà cì ŋa ku mì wó nò gî, kponje gítí bà dù ndoo ta ndú gbaànjé gbí bà ꞌvala ndi ndoo ꞌdo gbí muuꞌdú ndoo go i mì wó nò wálá. 6Ndoo ŋò ni gî, máa, àá táánò gbì ká dìì ndoo toko ta Bìndi-Mbíṛì mítí njèèkpè mû tacó bà zi ká dìì ndoo tí nó náa vò i yè gbí gî nó gî. Tacó wàa, ndoo ꞌví dù tí ndâ i-zógó-zogo mì vò i kákáꞌi lá. 7Tacó ꞌduù má cì gî, yí njaanga nò a miṛi wó ꞌdo gbí vò i gî. 8Káa ndoo táánò má cì ta ndâ Bìndi-Mbíṛì gî, ndoo ùnje gî, máa, ndoo delè ꞌvala ta ndú gî. 9Tacó ndoo ŋò ni gî, máa, Bìndi-Mbíṛì bà cì ndi wó bìndi bà ꞌvala ndi wó ꞌdo gbí muuꞌdú wó nò kákáꞌi wálá; wotí mì ku kákáꞌi gítí bà zi yí wálá. 10Yí cì ta bà gbaànjé, ngbé, tacó bà cee wotí mì vò i; káa yí kpónó kû ꞌvala a i tí Mbíṛì. 11À má énò, yo kpónó ꞌví ŋò tí yo á go ndâ ku ꞌduù ji vò i, wàa yo ꞌví ŋò tí yo tí ndâ wu ꞌduù ji Mbíṛì ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì tí Jézù.
12Yo si vò i ꞌví gèè bè wó mí gbí dìì yo tí nó tí putú káṛà nó lá; yo delè ꞌví legee miṛi yo gí tàkò có mì go bà bàkà vò i lá. 13Yo ꞌví si ndâ bà to tí yo ꞌví si tí ndú tí ndâ i bà bàkà nèté mì vò i lá; yo si tí yo a i ji Mbíṛì go ndâ ꞌduù ŋìnó náa yí ꞌvala ndú ꞌdo gbí ku gî; yo lo muu gìṛì ji Mbíṛì, wàa yí ꞌví si ndâ bà to tí yo ꞌdáá gî tí ndâ i bà bàkà ta tó i; 14bìndi vò i kákáꞌi bà gèè bè wó mí muu yo wálá, tacó yo kpónó kû ꞌvala me ta có mì Mòze lá, yo kû ꞌvala a i ta nambeè mì Mbíṛì.
Yo kpónó a ndâ bòò mì Mbíṛì
15Nò wàa yè? Nògí, ndoo bàkà vò i tacó náa ndoo kpónó kû ꞌvala me ta có mì Mòze lá, ndoo kû ꞌvala a i ta nambeè mì Mbíṛì nò wàà? Ngé lá! 16Yo ŋò ni gî, máa, yo má si tí yo tí ndâ bòò mbe ꞌdi có mì ꞌduù, yo gì tí ndâ bòò mì ꞌduù tí nò náa yo kû ꞌdi có mì wó nò gî? Yo má kû ꞌdi a có mì vò i, yo bà gbo nje ta ku, yo má kû ꞌdi a có mì Mbíṛì, yo bà gbo nje ta bà dù tí ndâ ꞌduù jáá kùṛo Mbíṛì. 17Káa yo ꞌví ꞌdè nìkì maa ji Mbíṛì, tacó yo táánò a ndâ bòò mì vò i, káa yo kpónó zèè yúcó tí nó náa àá táánò nìbà ji yo nó ta njembí yo gbaànjé. 18Àá táánò njaanga wú mì vò i ꞌdo tí miṛi yo gî, bìndi àá giì ga mítí miṛi yo a wú mì yúcó. 19Ye kpónó kû ꞌdè có ji yo ta nje có mì ndâ ꞌduù, tacó bà lê jé cee ꞌdo tí ꞌduù lá, go ŋa ŋìnó náa yo ta ꞌbí o táánò si dìì yo tí i bà-nò-vò-ndô, ta bà bàkà ndâ vo-vò i ŋìnó mbe ꞌvii ṛo ꞌbá lá nô; à má énò, yo si dìì yo kpónó tí i bà bàkà ndâ i ŋìnó jáá, ta ndâ tó i kùṛo Mbíṛì.
20Ta o tí nó táánò náa yo a ndâ bòò mì vò i nó, njembí yo mù gítí có bà dù tí ndâ ꞌduù jáá kùṛo Mbíṛì lá. 21Káa yo táánò ꞌde gbí ndâ i tí nó náa yo bàkà ndú káa à kpónó ṛo yo a nô ndú nó, a yè? Ndòngbú ndâ i tí nò a ku. 22Káa à kpónó njaanga wú mì vò i ꞌdo tí miṛi yo gî; yo kpónó gì tí ndâ bòò mì Mbíṛì gî, káa ndâ i náa yo ꞌde gbí bà dù tí ndâ bòò mì Mbíṛì a bà dù tí ndâ tó ꞌduù, ta bà ꞌde ꞌválá ŋìnó mbe cee lá nô. 23Tacó mboo tàkò vò i a ku, káa i-nambeè tí nó náa Mbíṛì je sínò nó, a bà ꞌde ꞌválá ŋìnó mbe cee lá nó, ta bà ꞌvala toko ta Bìndi-Mbíṛì tí Jézù, tí Mbe tí ndoo.
7Yo ŋò ꞌdo mì ndâ mbe kò tí ndú
1Yo ŋò ni lá, ndâ náꞌvindí, tacó ye kû ꞌdè có tí nó a i ji ndâ mbe ꞌdi gbí có mì Mòze gî, máa, có mì Mòze kû zogo ꞌduù ká si yí gbí wu wó? 2Có mì Mòze kû eṛe nawù ꞌdakò ji kù wó si kù wó káa wuù; káa kù niì má cì gî, wú tí nó náa có mì Mòze eṛe ta ndú tí ndâ ꞌdakò ta niì nó kaṛa ꞌdo tí niì tí nò gî. 3Gbí có tí nò énó máa, nawù ꞌdakò má dù ta ꞌbí tende ꞌdakò si kù wó káa wuù, có mì Mòze kû zèè yí, máa, yí a mbe zingbà ꞌdakò; káa ꞌbí ꞌdakò má zèè ꞌbì wó si kù wó cì gî, ṛè wó gbí ŋìnò kpòò me mbe zingbà ꞌdakò lá.
4À má énò, bà cì Bìndi-Mbíṛì mítí njèèkpè mû nó kpónó bàkà yo tí ndâ ꞌduù ŋìnó náa có mì Mòze kpónó kákáꞌi zèè yo lá nó gî, ndâ náꞌvindí, tacó yo kpónó a ndâ bà to tí dìì wó; yo kpónó a ndâ nawù ꞌdakò tí nó náa Mbíṛì táánò ꞌvala yí ꞌdo gbí muuꞌdú wó nó, tacó wàa, yo ꞌví dù tí ndâ duù ŋìnó ta i ká gbí yo nó kùṛo Mbíṛì. 5Tacó ta o tí nó táánò si ndoo kû ꞌvala ká gí tàkò có mì dìì ndoo tí nó mbe yè ta vò i gî nó, có mì Mòze ta o tí nò tanga go vò i ꞌvèè cee gbí ndâ bà to tí dìì ndoo ꞌdáá gî, kû jò ku. 6Káa ndoo kpónó njaanga wú mì có mì Mòze ꞌdo tí miṛi ndoo gî; a bà cì ndoo ká ꞌvala ndoo ꞌdo ꞌbì có mì Mòze táánò tí miṛi ndoo nô; àá táánò njaanga miṛi ndoo ꞌdo gbí có mì Mòze tacó wàa ndoo ꞌví bàkà nèté ji Mbíṛì gbí ngú kpokèjì mì Bèṛi-mì-Mbíṛì, me gbí ká kpokèjì mì Mòze náa à cu mí gbí wáràgà nó lá.
Bà ngìì nge ta vò i
7Ndoo kpónó ꞌví ꞌdè máa yè? Ndoo ꞌví ꞌdè máa, có mì Mòze a vò i kùṛo Mbíṛì? Gbaànjé lá! Tacó àá táánò má me có mì Mòze lá, ye gí bà ŋò vò i kùṛo Mbíṛì ni wálá. Àá táánò má me có mì Mòze lá, ye táánò bà ŋò ni énó máa, bà dù ta go i mì ndâ ꞌbí ꞌduù a vò i nó wálá. 8Káa vò i giì ꞌde kpokèjì bà tanga go ndâ i mì ndâ ꞌduù mítí ye ꞌdo gbí có mì Mòze nò. Tacó có mì Mòze má wálá, vò i cì gî. 9Ta o tí nó táánò náa ye ꞌdi ndâ có mì Mòze lá nó, ye a wu ꞌduù; káa ndâ có mì Mòze mâ giì gì gî, vò i giì ꞌvala ndi wó gî, bìndi ye giì cì gî; 10ndâ có tí nó mì Mòze, náa àá táánò ꞌdè ji ndâ ꞌduù tí ndâ có mbe je ꞌválá nó, giì ꞌvìsì tí ji ye tí ndâ i ku. 11Tacó vò i giì ꞌde kpokèjì gítí bà eendi ye, bìndi vò i giì zi ye gî, ꞌdo gbí có mì có mì Mòze.
12À má énò, ndâ có mì Mòze a ndâ có mì Mbíṛì, kòcò Mòze delè a kòcò Mbíṛì, tí kòcò yúcó, delè tí kòcò tó có. 13Gbí có tí nò máa, a i tí nó tí tó i nó táánò ká ja ku gì tí gítí ye? Ngé lá! Àá táánò a vò i ká zi ye tacó bà tùbà tí wó ngbáṛángàꞌi gí sè tí ku mbe zi ye ta ṛè mì tó i, vò i kû ꞌvìsì ndâ có mì Mòze á tí ndâ tó có nó tí ndâ vò i, tacó bà tùbà tí wó tí ꞌdóó i tí nó tí vò i nô.
Ndâ i mbe ŋònòkò tí gbí muu ꞌduù
14Ndoo ŋò ni gî máa, ndâ có mì Mòze a ndâ có mì Mbíṛì, káa ye a ꞌduù muu to tí nó, náa à sì ye tí bòò ji vò i gî. 15Ye ꞌdi gbí ndâ i tí nó náa ye kû bàkà nó lá. Tacó ye kû bàkà me ndâ i tí nó ta go ndú tí ye nó lá. Ye kû bàkà káa ndâ i tí nó náa ye kû sogo ndú nô. 16Ye kpónó má bàkà i ŋìnó ta go tí ye wálá nó, ye ùnje gî, máa, có mì Mòze a yúcó. 17À má énò, à me ye ká kû bàkà i ta muu ye lá, a vò i tí nó mbe kû dù gbí njembí ye nó ká kû bàkà nèté. 18Tacó ye ŋò ni gî, máa, gbèe tó i mbe kû ꞌvala gbí dìì ye wálá, ye kû nì a gbí tú ye tí nó mbe yè ta vò i gî nô. Go bà bàkà i ŋìnó tí i dú nó kuu gbí njembí ye, káa, wotí bà bàkà tí ye wálá. 19Tacó ye bàkà ndâ tó i tí nó ta go ndú tí ye nó lá, ye kû bàkà a ndâ vò i tí nó ta go ndú tí ye wálá nô. 20À má énò, ye má bàkà i ŋìnó ta go tí ye lá nó, gbí énó máa, à me ye ká bàkà lá, a vò i tí nó mbe bàkà kudu mì wó mí gbí njembí ye gî nó ká bàkà .
21Tacó énò, ye kpónó giì ŋò énó máa, a ꞌbí i ká kû bàkà nèté, tacó ye má ꞌdè có máa ye bàkà tó i, à kû co ꞌbì ye káa vò i. 22Tacó à ngéé gbí njembí ye tàꞌi kà a go bà bàkà go có mì Mbíṛì, 23káa ye kû ŋò ꞌbí tende có kû bàkà nèté cee gbí dìì ye ꞌdáá gî, kû tè tó có tí nó gbí muu ye nó ta gó. Ŋìnò a i tí nó mbe kû bàkà ye tí zà-za gó mì vò i tí nó mbe bàkà kudu mì wó cee gbí dìì ye ꞌdáá gî nó ká nò. 24A ŋa yê yè ká tí ye énó! A ꞌdi ká bà ꞌvala ye ꞌdo tí dìì tí nó mbe kû ya ta ye gí nje ku nó? 25À ùlù Mbíṛì ta ṛè mì Jézù tí Bìndi-Mbíṛì tí Mbe tí ndoo!
À káa ye ꞌdo gbí ꞌdóó bà koṛo có mì ye ká kû bàkà go có mì Mbíṛì, káa dìì ye tí nó mbe yè ta vò i gî nó ꞌdi a có mì vò i.
8Bà ꞌvala ta wotí mì Bèṛi-mì-Mbíṛì
1À má énò, à kpónó bà waa có mítí ndâ ꞌduù tí nó mbe kû ꞌvala toko ta Bìndi-Mbíṛì tí Jézù nó wálá, 2tacó có mì Bèṛi mì ꞌválá, mbe kû ꞌvala ndâ mbe kû ꞌvala toko ta Bìndi-Mbíṛì tí Jézù nó, njaanga wú mì ndâ ku ta vò i ꞌdo tí miṛi ye gî. 3Tacó i tí nó náa bà bàkà táánò kpò có mì Mòze gî, tacó dìì ndoo tí nó náa vò i yè gbí gî nó joꞌdoko wotí mì có mì Mòze gî nó, Mbíṛì giì bàkà gî; Mbíṛì kpò nje vò i ta bà tuu ꞌviì mì wó ta tú wó go tú ꞌduù ta vò i yè gbí gî, bìndi Mbíṛì giì waa có mítí vò i tí nó gbí tú wó nò. 4Mbíṛì bàkà énò tacó wàa, ndoo ꞌví ꞌdi ta có tí nó náa có mì Mòze ꞌdè ji ndoo nó, ta bà ꞌdi có mì Bèṛi; ndoo ꞌví ꞌdi me có mì dìì ndoo tí nó mbe yè ta vò i gî nó lá. 5Tacó ndâ ꞌduù ŋìnó mbe kû ꞌvala go có mì dìì ndú nó kû koṛo có ká gítí ndâ i mì dìì ndú, bìndi ndâ ŋìnó mbe kû ꞌvala go có mì Bèṛi nó kû koṛo có ká gítí ndâ i mì Bèṛi. 6Bà koṛo có ká gítí dìì ꞌduù kû je a ku ji ꞌduù káa bà koṛo có gítí Bèṛi kû je a ꞌválá ŋìnó mbe cee lá nó ji ꞌduù, à delè kû si ꞌduù ꞌví dù ta ꞌdê njembí wó gítí Mbíṛì. 7Tacó muu ꞌduù ŋìnó mbe kû koṛo có ká gítí dìì wó nó a muu kuꞌdì tí Mbíṛì, ŋa muu tí nó gítí bà ꞌdi có mì Mbíṛì ngé gî wálá. Wotí bà ꞌdi có mì Mbíṛì tí ŋa muu tí nò kpokoo gî wálá, 8wotí bà peteke tàkòcò Mbíṛì delè tí ndâ ꞌduù tí nó mbe kû ꞌdi có mì dìì ndú nó wálá.
9Káa yo kpónó kû ꞌdi me có mì dìì yo lá, yo kû ꞌdi a có mì Bèṛi, náa Bèṛi-mì-Mbíṛì dú ta yúcó má bàkà kudu mì wó á mí gbí njembí yo gî nò. ꞌDuù ŋìnó náa Bèṛi mì Bìndi-Mbíṛì gbí njembí wó wálá nó, me ꞌduù mì Bìndi-Mbíṛì lá. 10Ku kpêtí má ziki dìì yo á ꞌdo gbí có mì vò i gî, káa Bìndi-Mbíṛì má kû ꞌvala gbí njembí yo, gbí énó máa, lilí yo kpòò kû ꞌvala ká ꞌvala, tacó à ꞌviindi nambeè gbí òkò tí yo ta Mbíṛì gî. 11Bèṛi mì mbe te Jézù ꞌdo gbí ku gí yaà nó má kû dù gbí njembí yo, yí tí mbe te Bìndi-Mbíṛì tí Jézù gí yaà ꞌdo gbí ku nò delè bà si Bèṛi mì wó ꞌví je ꞌválá ji ndâ dìì tí nó tí ndâ i mì ku nó gî.
12À má énò, à me i mì dìì ndoo ká muu ndoo, wàa ndoo ꞌví ꞌvala tí go có mì dìì ndoo nò lá, ndâ náꞌvindí ye, 13tacó yo má kû ꞌvala go có mì dìì yo, yo bà cì gî, káa yo má kû ꞌvala go có mì Bèṛi, wàa yo ꞌví ziki ndâ nèté mì vò i gî, yo bà ꞌvala gî.
14Ndâ ꞌduù tí nó náa Bèṛi-mì-Mbíṛì kû tè kùṛo ndú nó a ndâ ꞌviì mì Mbíṛì. 15Tacó Bèṛi tí nò mì Mbíṛì náa yí je ji yo nò, me bèṛi ŋìnó mbe bàkà yo tí ndâ bòò nó lá, yí delè me bèṛi ŋìnó mbe te gúku mítí yo nó lá. Yí a Bèṛi ŋìnó mbe bàkà yo tí ndâ ꞌviì mì Mbíṛì, tí Bèṛi ŋìnó mbe si yo kû nì, «Àá Bàbá, àá Buù!» mítí Mbíṛì. 16Bèṛi-mì-Mbíṛì ùnje gî máa ndoo kû ꞌdè a yúcó máa, ndoo a ndâ ꞌviì mì Mbíṛì. 17Káa ndoo má a ndâ ꞌviì mì Mbíṛì, ndoo a ndâ mbe zèè mbèlè, tí ndâ mbe zèè mbèlè mì Mbíṛì, ndoo delè a ndâ ka Bìndi-Mbíṛì mbe zèè mbèlè. Ndoo má gbo ta ndâ Bìndi-Mbíṛì mí gbí bà kònò séꞌi mì wó gî, Mbíṛì delè bà te duù mítí ndoo ta ndú.
Banga o tacó tí ndâ ꞌduù mì Mbíṛì wúnò
18Ye si bà mbu ndò tí nó náa ndoo kpónó kû mbu nó tí i ṛo ye, wàa ye ꞌví ꞌvii mítí ŋa banga o tí nó náa Mbíṛì kû si ù ta ndi ndoo nó lá. 19Tacó ndâ i tí nó ꞌdáá náa Mbíṛì suu ndú nó léngé-lenge kû ù bà co ṛi tí nó náa Mbíṛì bà tùbà tí ndâ ꞌviì mì wó nô. 20Tacó Mbíṛì táánò waa có mítí ndâ i tí nó náa yí suu ndú nó me ꞌdo gbí có mì ndú lá; Mbíṛì waa có tí nò ká ꞌdo gbí có mì wó gbí njembí wó tí Mbíṛì, ta bà koṛo có, 21máa, yì wúnò bà njaanga miṛi ndâ i tí nó náa yì suu ndú nó do gbí bà volo ndò, tacó wàa, ndú ꞌví dù gbí ngbaꞌo go i mì ndâ ꞌviì mì Mbíṛì. 22Ndoo ŋò ni gî, máa, ndâ i tí nó náa Mbíṛì suu ndú nó ꞌdáá gî kû mèlè-mélè ta séꞌi go i mì niì ta gó-káyì tí wó nó, ꞌdo tí bà ꞌbìtà bà suu to tí nó yee tí wúnó. 23Káa à me káa ndâ i tí nó náa Mbíṛì suu ndú nó ká kû mèlè-mélè ta kpéétí ndú cuki lá; ndoo tí ndâ kpédélé ꞌduù tí nó náa Mbíṛì je Bèṛi mì wó ji ndoo tí i-nambeè nó delè kû mèlè-mélè gbí njembí ndoo kû ù ta ndi bà bàkà ndoo mì Mbíṛì tí ndâ ꞌviì-kó-ko mì wó, wàa yí ꞌví si dìì ndoo ꞌví volo lá. 24Tacó àá táánò ꞌvala ndoo a bà ù bà dù ndoo tí ndâ ꞌviì ŋìnó náa a Mbíṛì ká ko ndoo. Káa ndoo má ŋò i tí nó náa ndoo kû ù nó gî, ṛè ŋìnò kákáꞌi me bà ù i lá. Tacó a ꞌdi jé ká ù i tí nó náa yí ꞌde gî nó gî? 25Káa ndoo má kû ù a ndi i ŋìnó náa ndoo ŋò ta ṛo ndoo lá nó, ndoo kû ù ta bà zèè njembí ndoo.
26Bèṛi-mì-Mbíṛì kû konì ndoo tacó wotí tí ndoo wálá, delè tacó ndoo ni bà ꞌdeke tí ndoo ji Mbíṛì go ŋìnó náa à tí nó lá; káa Bèṛi kû ꞌdeke tí wó ji Mbíṛì tacó tí ndoo ta bà ṛengà gbí njembí wó tí ŋa ŋìnó náa ꞌduù bà ni bà ꞌdè gbí ta nje wó wálá. 27Káa à káa Mbíṛì tí mbe ŋò ndâ có gbí njembí ndâ ꞌduù ꞌdáá gî ká ꞌdi gbí có tí nò gbí njembí Bèṛi nò, tacó Bèṛi kû ꞌdeke tí wó ji Mbíṛì tacó tí ndâ ꞌduù mì Mbíṛì ꞌvii ta có gbí njembí Mbíṛì.
28Ndoo ŋò ni gî, máa, Mbíṛì kû bàkà ndâ i ꞌdáá ká ta ṛè mì tó i ji ndâ ꞌduù ŋìnó mbe zè yí nìkì maa, náa yí tèꞌé tí ndú ꞌdo gbí ꞌdóó có mì wó gbí muu wó nô. 29Ndâ ꞌduù tí nó náa Mbíṛì tèꞌé tí ndú nó a ndâ ꞌduù ŋìnó náa yí cu ꞌbì wó mítí ndú sàà táánò, tacó wàa, ndú ꞌví dù tí ndâ cè kózò tí ꞌViì mì yì tí Mbíṛì, wàa ꞌViì mì yì ꞌví dù tí ꞌviì-kíṛi mì ndú gbí òkò tí ndâ mbè náꞌvindí. 30Mbíṛì tèꞌé tí ndâ ꞌduù tí nó náa yí cu ꞌbì wó mítí ndú sàà kùṛo gî nô, yí delè giì bàkà ndâ ꞌduù tí nó náa yí tèꞌé tí ndú tí ndâ ꞌduù jáá kùṛo wó, bìndi yí giì te banga mítí ndâ ꞌduù tí nó náa yí bàkà ndú tí ndâ jáá ꞌduù á kùṛo wó nô.
Mbíṛì kû zè ndoo nìkì maa ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì
31À má énò, ndoo kpónó ꞌví ꞌdè gítí ŋa ŋìnò a ŋa có yè? Có mì Mbíṛì má toko a i ta có mì ndoo, a ꞌdi ká bà jòò gbí có ta ndoo? 32Mbíṛì táánò lê má je ꞌViì mì wó ji ku tacó tí ndoo gî, bà je ndâ tó i ŋìnó náa à ꞌdáá kuu mì wó nó ji ndoo bà kpò yí gî? 33A ꞌdi ká bà kpì ngbàngà tí ndâ ꞌduù mì Mbíṛì náa yí cu ꞌbì wó mítí ndú nó? A Mbíṛì ká njaanga wú ꞌdo tí miṛi ndú gî; 34a ꞌdi ká bà waa có mítí ndú? A Bìndi-Mbíṛì tí Jézù ká bà waa có mítí ndú? Ngé lá! Tacó a yí táánò ká cì tacó tí ndoo, bìndi yí giì ꞌvala ndi wó ꞌdo gbí muuꞌdú wó gî, yí kpónó kû ki tí wó tí bàndò náa à kû te duù mítí ngé ndii gî á ṛègbà tí Mbíṛì, kû ꞌdeke tí wó ji Mbíṛì tacó tí ndoo. 35A ꞌdi ká bà njèè gbí òkò tí ndoo ta Bìndi-Mbíṛì tí mbe zè ndoo nìkì maa? A gbolò séꞌi wèè, a ꞌbí ŋa i ká kû pèèmbí ndoo wèè, a bà mèèkèꞌi tí ndoo wèè, a làngàwìṛí wèè, a yê bòngo wèè, a vò i wèè, a ku? 36Á go có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì énó máa,
«À kû ziki ze ta ṛi ꞌdáá gî tacó tí lo;
à kû bàkà i gítí ze go i gítí ndâ rómbo
náa à kû ya ta ndú gí bà waa ndú,» nô.
37Káa ta ndâ ŋa ŋìnò ꞌdáá gî, ndoo co gbí ŋò ndâ vò i tí nò go tàsà ndoò nó ta ṛè mì ꞌduù tí nó mbe zè ndoo nìkì maa nô. 38-39Tacó ye ŋò ni ngbáṛángàꞌi énó gî, máa, wotí mì ku gítí bà njèè gbí òkò tí ndoo ta Mbíṛì tí mbe zè ndoo nìkì maa ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì tí Jézù tí Mbe tí ndoo nò wálá; wotí mì ꞌválá gítí wálá, wotí mì ndâ basìlì gítí wálá, wotí mì ndâ ꞌbí bèṛi mbe kû jòò gbí có ta Mbíṛì gítí wálá, wotí mì ndâ i ŋìnó náa ndú kpónó kuu tí nó ta ndâ ŋìnó kèjì nó gítí wálá, wotí mì ꞌbí i muu kùṛo to tí nó ta wotí mì ꞌbí i tà ngo gítí wálá, wotí mì ꞌbí i ꞌdo gbí òkò tí ndâ i tí nó ꞌdáá gî náa Mbíṛì suu ndú nó gítí wálá.
9Mbíṛì cu ꞌbì wó mítí ndâ Ìzìrìyélì
1Có tí nó náa ye kpónó kû ꞌdè nó a yúcó; ye a ꞌduù mì Bìndi-Mbíṛì, ye ꞌdè ꞌvéṛè lá, Bèṛi-mì-Mbíṛì delè kû ꞌdè có gbí njembí ye, máa, ye kû ꞌdè me ꞌvéṛè lá. 2Sé có ba ṛé ye gî, njembí ye delè ta o ꞌdáá gî ká ṛo wu tacó tí ndâ nambe ye tí ndâ Ìzìrìyélì, tí ndâ ꞌdóó dìì ye, tí ndâ mbelè ye. 3Tacó Mbíṛì kùtàá má ì njà mítí ye, wàa yí ꞌví mò ye ꞌdo tí Bìndi-Mbíṛì gî tacó tí ndú, tàkòcò ye bà peteke ma. 4Mbíṛì táánò cu ꞌbì wó mítí ndú á ꞌdo gbí òkò tí ndâ ꞌduù, bìndi yí giì bàkà ndú tí ndâ ꞌviì mì wó, ndú táánò kû dù gbí ngba Mbíṛì, Mbíṛì táánò njù mùká ta ndú, Mbíṛì táánò je ndâ có mì wó a i ji ndú, ndú táánò a ndâ cèe mbe ùlù Mbíṛì, Mbíṛì delè táánò ci ndâ cí mì wó a i ji ndú. 5Ndâ bu ndú a ndâ Àbìráámò, ta Ìzákò, ta Jàkóbè, tí ndâ ṛèngbó mbe jò Bìndi-Mbíṛì tí ꞌduù gí muu to tí nô. À ùlù Mbíṛì tí gba tí ndâ i ꞌdáá gî dúú bà ya tí ! Go-i-tí-nò.
6Ye kû ꞌdè me có máa có mì Mbíṛì co to gî nò lá. Tacó ndâ ꞌduù tí nò ꞌdáá gî náa ṛèngbó ndâ mbe jò ndú a Ìzìrìyélì nó ꞌdáá gî me ndâ cèe Ìzìrìyélì lá, 7ndú delè ꞌdáá gî me ndâ yúcó ꞌviì mì Àbìráámò tacó náa Àbìráámò a ṛèngbó mbe jò ndâ bu ndú nò lá. Tacó kòcò Mbíṛì táánò ji Àbìráámò énó máa, «A Ìzákò ká bà jò ṛè lo.» 8Gbí có tí nò énó máa, à kû nì ꞌviì mì Mbíṛì mítí ꞌduù me ká gítí ṛè bà jò yí mì Àbìráámò cuki lá; à kû nì a i mítí ndâ ꞌviì tí nó náa Mbíṛì ci Àbìráámò gítí ndú nô. 9Tacó cí tí nó náa Mbíṛì táánò ci ta Àbìráámò nó énó máa, «Ta o tí nó náa ye bà dele ndi ye nó, nawù lo Sárà bà jò ꞌviì-ꞌdakò.» 10À me káa gbèe cí tí nò lá; ta o tí nó táánò náa ꞌdakò tí nó gbaànjé, tí Ìzákò, tí ká gù ndoo, tè ta nakáyì ndâ njemî mítí nawù wó Rèbékà nó, 11-12Mbíṛì giì ꞌdè có ji Rèbékà si yí ta nakáyì tí wó máa, «ꞌDuù ŋìnó náa a yí ká bà ŋò ṛo ṛi kùṛo ji ka wó ꞌdo gbí òkò tí ndâ njemî tí nò á gbí yì lo nò nó bà dù tí bòò mì ŋìnò bà tè gí tàkò wó nô.» Mbíṛì ꞌdè có tí nò si ndâ ꞌviì tí nò gbì yì nawu ndú nò bàkà tó i gbaànjé lá, ndú delè bàkà vò i gbaànjé lá, tacó bà tùbà máa, Mbíṛì kû cu ꞌbì wó mítí ꞌduù ꞌdo ká gbí ꞌdóó có mì wó náa à gbí njembí wó tí Mbíṛì, yí kû bàkà me ꞌdo gbí kà có ꞌbí ŋa i náa ꞌduù bàkà nò lá. 13Á go có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì, máa, «Ye táánò zè Jàkóbè nìkì ma, káa ye sogo Èzàwú,» nô.
14À má énò, ndoo kpónó ꞌví ꞌdè có máa yè? Ndoo ꞌdè có máa, Mbíṛì a mbe waa có ta ꞌvéṛè, wàà? Ngé lá! 15Tacó kòcò Mbíṛì ji Mòze énó máa, «Ye bà bàkà nambeè ji ꞌduù ŋìnó ta go bà bà bàkà nambeè ji yí tí ye, bìndi ye delè bà ŋò yê ṛo ꞌduù ŋìnó ta go bà ŋò yê ṛo wó tí ye.» 16À má énò, Mbíṛì kû bàkà nambeè ji ꞌduù me tacó máa a go nambeè ta yí ká tí ꞌduù tí nò nò lá, yí delè kû bàkà me tacó máa ꞌduù tí nò bàkà nèté tí kpoò nò lá, yí bàkà ꞌdo ká gbí ꞌdóó nambeè mì wó. 17Tacó à cu mí gbí wáràgà mì wó tí Mbíṛì máa, yí ꞌdè có ji gbolò gba Másìrì, máa, «Ye táánò bàkà wò tí gbolò ꞌduù tacó bà tùbà wotí mì ye, delè tacó wàa ṛè ye ꞌví wu cee muu to tí nó ꞌdáá gî.» 18À má énò, à káa có mì Mbíṛì bà bàkà nambeè ji ꞌduù, à delè káa có mì wó bà bàkà ꞌduù tí mbe ngbútù.
Ndâ kpo-tàkòcò ta nambeè mì Mbíṛì
19ꞌBí ꞌduù ꞌdo gbí òkò tí yo má ꞌvee ye máa, «Káa Mbíṛì kû pà nje ndâ ꞌduù tacó yè, lê náa yí ŋò ni gî máa, ꞌbí ꞌduù ta wotí bà ꞌbee muu có ta yì tí wó wálá nó?» 20Ye delè bà ꞌvee yo máa, « ‹ꞌDuù tà a yè, wàa yí ꞌví ꞌvìsì ta có gí tàkò có mì Mbíṛì?› Nje káṛà kuu tí wó tacó bà ꞌvee mbe suu yí, máa, ‹Wó suu ye énò ta có yè wè?› » 21À káa có mì muu-káṛà gbí njembí wó bà suu tú mì wó tí ngbúṛú, à delè káa có mì wó bà suu tí sòṛò.
22Àá kùtàá má tí Mbíṛì a go bà tùbà kpo-tàkòcò mì wó, delè ta go bà tùbà wotí mì wó, wàa yí ꞌví mìì ndâ ꞌduù tí nó mbe kû kpolo tàkòcò wó nó gî, a ꞌdi ká bà ꞌdè có ta yí? Káa ta ndâ ŋa ŋìnò ꞌdáá gî, yí kû zèè njembí wó kû ꞌvala ta ndâ ꞌduù tí nò, 23tacó bà tùbà ŋa ngba wó tí nó náa yí kû tò mí muu ndoo tí ndâ ꞌduù tí nó náa yí kû bàkà nambeè ji ndoo nô, ndoo tí nó náa yí ꞌviindi bàndò mí gbí ngba wó kû ù ta ndi ndoo sàà gî nô. 24Tacó ndoo a ndâ ꞌduù mì wó náa yí tèꞌé tí ndoo, me cuki ꞌdo ká gbí òkò tí ndâ Jùdéyà lá; ndâ ꞌbí ꞌduù náa yí tèꞌé tí ndú gbí òkò tí ndoo a ndâ Jùdéyà, ndâ ꞌbí ꞌduù ꞌdo gbí òkò tí ndoo a ndâ ꞌduù ŋìnó náa ndú me ndâ Jùdéyà lá. 25Ŋìnó a kòcò Mbíṛì náa Òsíyà, tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì, cu mí gbí wáràgà mì wó máa, Mbíṛì máa,
«Ye bà ꞌdè có ji ndâ ꞌduù tí nó náa ndú táánò me ndâ ꞌduù mì ye lá nó,
máa ndú a ndâ ꞌduù mì ye;
bìndi ye bà ꞌdè có ji ndâ ꞌduù tí nó náa ye táánò zè ndú nìkì lá nó,
máa ye zè ndú nìkì ma.
26Káa tí bàndò tí nó náa ye táánò ꞌdè có ji ndâ ꞌduù máa,
‹Yo me ndâ ꞌduù mì ye lá› nó,
ye bà ꞌdè có ji ndú máa,
‹Yo a ndâ ꞌviì mì wu Mbíṛì›.»
27Káa Ìzáyà, tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì, táánò ꞌdè có gítí ndâ Ìzìrìyélì máa,
«Kpêtí ndâ ꞌviì kòtí Ìzìrìyélì má jò àdì go njì ngoò gbí pù ngo,
Mbíṛì bà ꞌvala ꞌdo gbí òkò tí ndú me ndâ ꞌduù me mbè lá;
28tacó Mbíṛì bà bàkà kpììkì-kpììkì gítí bà waa có
mítí ndâ ꞌduù muu to tí nó ta wotí ká tí nò wálá.»
29Ìzáyà delè táánò giì ꞌdè ꞌbí có máa,
«Mbe tí ndoo, tí mbe wotí, táánò má ŋò yê ṛo ndoo,
wàa yí ꞌví si sè njò ndâ ꞌviì ji ndoo lá,
àá táánò bà o gbí mòòkò bìndi ndoo káa kùlè,
go ŋa i tí nó táánò mbe bàkà tí gbí ndâ gbata Sòdómà ta Gòmórà nô.»
30Ndoo kpónó ꞌví ꞌdè máa yè? Ndâ ꞌduù tí nó táánò mbe ŋò dúú kpokèjì bà bàkà nambeè ta Mbíṛì lá nó kpónó gì tí ndâ ꞌduù jáá kùṛo Mbíṛì, ꞌdo gbí có bà tee njembí ndú mítí Bìndi-Mbíṛì gî. 31Káa ndâ ꞌduù mì Mbíṛì ká kpécè kû ṛu ndi có mì Mòze tacó bà bàkà ndú tí ndâ ꞌduù jáá kùṛo Mbíṛì, káa ndú pasuluku ꞌdo tí bà dù tí ndâ ꞌduù jáá kùṛo Mbíṛì gî. 32Ndú táánò ꞌde bà dù tí ndâ ꞌduù jáá kùṛo Mbíṛì lá tacó yè? Ndú táánò ꞌde lá, tacó ndú táánò kû pà me ta bà tee njembí ndú mítí Mbíṛì lá, ndú pà a i ta bà bàkà ndâ nèté. Ndú táánò tò kò ndú ta díí tí kpokèjì, 33á go có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì máa, Mbíṛì máa,
«Yo kpolo tí yo,
tacó ye kû te díí náa ndâ ꞌduù bà tò kò ndú tí mítí kpokèjì gbí gbata Zìyónì,
tí díí mbe ꞌva ndâ ꞌduù mí to;
káa àá bà te nô mí ṛo ꞌduù ŋìnó mbe ùnje gítí wó gî nó wálá.»
101Ndâ náꞌvindí! I ŋìnó ta có gbí njembí ye, náa ye kû ꞌdeke ta tí ye ji Mbíṛì kpolo ma tacó nó, a ŋìnó máa, yí ꞌví ꞌvala ndâ ꞌdóó ꞌduù mì ye ꞌdo gbí ndâ vò i. 2Ye kû ꞌdè yúcó muu ndú máa, có tí Mbíṛì gbí njembí ndú ngé ndii gî, káa, ndú ŋò dúú kpokèjì bà bàkà nambeè ta Mbíṛì ni kálásê. 3Ndú giṛiꞌo ꞌdo tí jáá kpokèjì tí nó mì Mbíṛì nó gî; ndú giì da a ꞌdóó ngú kpokèjì mì ndú. Ndú biya bà co tí jáá kpokèjì tí nó mì Mbíṛì nó gî. 4Káa Bìndi-Mbíṛì kpónó zi nje có mì Mòze gî, tacó bà njaanga ndâ ꞌduù ŋìnó ꞌdáá gî mbe kû tee njembí ndú mítí wó tí Bìndi-Mbíṛì nô.
ꞌVálá mì Mbíṛì a i tacó tí ndâ ꞌduù ꞌdáá gî
5Mòze cu mí gbí wáràgà mì wó máa, ꞌduù ŋìnó mbe kû dù tí ꞌduù jáá kùṛo Mbíṛì ꞌdo gbí bà ꞌdi có mì yì tí Mòze nó, bà ꞌvala ꞌdo gbí có tí nò. 6Káa có ŋìnó náa à ꞌdè gítí bà dù tí ꞌduù jáá kùṛo Mbíṛì ꞌdo gbí bà tee njembí wó mítí Bìndi-Mbíṛì énó máa, «A ꞌdi ká bà da bèngbà mítí ṛì tacó bà ꞌdò ya gí bà gì ta Bìndi-Mbíṛì ꞌdo gbíṛì gí muu to tí nó? 7Yo delè ꞌví koṛo có máa, ‹A ꞌdi ká bà ya gí tà to gí bà te Bìndi-Mbíṛì tí wuù ꞌdo gbí gùù ku wó gí sè?› » 8Káa gbí có tí nò máa yè? Gbí có tí nò máa, có mì Mbíṛì ká dê ta yo, à ká kuu nje mè yo, à delè kuu gbí njembí yo. Có tí nò a có bà tee njembí mítí Bìndi-Mbíṛì, náa ze kû ma nô. 9Tacó yo má ꞌdè có ta nje yo máa, Jézù a Mbe tí yo, bìndi yo giì ùnje ta njembí yo máa, Mbíṛì ꞌvala ndi wó ꞌdo gbí muuꞌdú wó gî, Mbíṛì bà ꞌvala yo ꞌdo gbí ndâ vò i gî. 10Tacó Mbíṛì kû bàkà ꞌduù tí jáá ꞌduù kùṛo wó tí Mbíṛì ꞌdo gbí có bà tee njembí ꞌduù tí nò mítí Bìndi-Mbíṛì. Bìndi yí giì ꞌvala ꞌduù ꞌdo gbí vò i ꞌdo gbí bà ꞌdè yúcó máa, Jézù a Bìndi-Mbíṛì.
11Á go có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì máa, «Àá bà te nô mí ṛo ꞌduù ŋìnó mbe kû tee njembí wó mítí Bìndi-Mbíṛì nó wálá,» nô. 12Tacó ꞌbè gbí òkò tí ndâ Jùdéyà ta ndâ ŋa ndâ ꞌduù ŋìnó náa ndú me ndâ Jùdéyà lá nó wálá; gbèe Mbíṛì tí nó tí Mbe tí ndâ Jùdéyà nó, delè káa Mbíṛì tí Mbe tí ndâ ꞌduù ŋìnó náa ndú me ndâ Jùdéyà lá nô, tí gbèe Mbíṛì tí nó mbe kû cù ꞌdê ngo cù wó mítí ndâ ꞌduù tí nó ꞌdáá gî mbe kû nì «Ákoo» ji yí nô. 13Tacó Mbíṛì bà ꞌvala ndâ ꞌduù tí nó mbe kû ꞌdeke tí ndú ta ṛè wó nó gbaànjé-gbaànjé ꞌdáá gî.
14Káa ndâ ꞌduù bà nì «Ákoo» ji Mbíṛì á ta kpokèjì ngàyi, náa ndú má ùnje gítí wó lá? Ndú delè bà ùnje gítí wó ta ŋa kpokèjì ngàyi, náa ndú jé má ꞌdi có tí wó lá? Ndú bà ꞌdi có tí wó ta ŋa kpokèjì ngàyi, náa ꞌbí ꞌduù mbe ma có tí wó ji ndú má wálá? 15Ndú delè bà ma có tí wó ji ndâ ꞌduù ta ŋa kpokèjì ngàyi, sè káa ŋìnó à má tuu ndú túú-tuu? Á go có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì, máa, «Banga tí bà gì ndâ mbe ma Banga-Ngú-Có ngé ndii gî!» nô. 16Kpêtí ká énò, à me ndâ ꞌduù ꞌdáá gî táánò ká ùnje gítí Banga-Ngú-Có lá; tacó Ìzáyà tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì táánò ꞌvee Mbíṛì máa, «A ꞌdi ká ùnje gítí có tí nó náa ye ma ji ndú nó, Mbe tí ye?» 17À má énò, bà tee njembí ꞌduù mítí Bìndi-Mbíṛì gì a i ꞌdo tí có tí nó náa yí ꞌdi nô, káa có tí nó náa yí ꞌdi nò gì a i ta bà ma có gítí Bìndi-Mbíṛì.
18Káa ꞌvé mì ye a ŋìnó máa, ndâ Ìzìrìyélì táánò ꞌdi có tí nó náa ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì ma nó lá, wè? Ndú ꞌdi gî! Tacó à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì énó máa,
«Kòcò ndú ya cee muu to tí nó gî.
Ndâ ꞌduù muu to tí nó ꞌdáá gî ꞌdi ndâ có mì ndú gî.»
19ꞌBí ꞌvé mì ye kákáꞌi a ŋìnó máa, ndâ Ìzìrìyélì ꞌdi gbí có tí nó náa ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì ma ji ndú nó gî, wè? Mòze dígísèé a kpédélé ꞌduù mbe ꞌvìsì có gí tàkò có tí nò, énó máa, Mbíṛì máa,
«Ye bà bàkà yo ꞌví tò kiì ta ndâ ꞌduù ŋìnó ta ṛè ŋa ndú wálá nô.
Ye bà bàkà ndâ ꞌduù ŋìnó ta gbí có mì ndú wálá nó ꞌví kpolo tàkòcò yo.»
20Bìndi , Ìzáyà giì ꞌdè có ta gúku tí wó wálá, máa, Mbíṛì máa,
«À ꞌde ye a ndâ ꞌduù ŋìnó mbe pà bà tí ye lá.
Ye tùbà tí ye a i ji ndâ ꞌduù ŋìnó mbe ꞌvee bà tí ye lá,» nô.
21Káa yí giì ꞌdè có gítí ndâ Ìzìrìyélì, máa, Mbíṛì máa,
«Ye kû tù ꞌbì ye ꞌdo tí bà co ṛi, yee tí bà ta ṛi, ji ndâ tù-ká-kpò-có tí ndâ mbe kû jòò gbí có ta ye.»
11Mbíṛì biya ndâ ꞌduù mì wó tí ndâ Ìzìrìyélì lá
1Ye kpónó kû ꞌvee a ꞌvé, máa, Mbíṛì ꞌvìsì a kapí wó á gítí ndâ ꞌduù mì wó tí ndâ Ìzìrìyélì wè? Gbaànjé lá! ꞌDóó ye kuu nó a Ìzìrìyélì, tí ꞌviì-gù Àbìráámò. Ye a ꞌviì kòtí Bènjàmínò. 2Mbíṛì ꞌvìsì kapí wó gítí ndâ ꞌduù mì wó náa yí cu ꞌbì wó mítí ndú á ꞌdo tí o bà ꞌbìtà bà suu to tí nó nó lá. Yo ꞌdeke có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì gítí bà ꞌdè kòlòwò mì Èlíjà tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì, ji Mbíṛì gítí ndâ Ìzìrìyélì nó lá? 3Èlíjà ꞌdè kòlòwò gítí ndâ Ìzìrìyélì ji Mbíṛì máa, «Ndú mìì ndâ mbe ꞌdòkò có mì lo léé gî, sè káa ye ta kpéétí ye, káa ndú delè kû pèè ta bà zi ye, Mbe tí ye! Ndú delè uu gbí ku-sòṛò bà ci i ji wò ꞌdáá gî.»
4Káa Mbíṛì giì ꞌvìsì có ji Èlíjà máa yè? Mbíṛì giì ꞌvìsì có ji yí máa, «Ye kû kpolo tí ndâ ꞌduù 7,000 mbe ùlù sú mbíṛì tí nó ta ṛè wó a Bààlì lá nó tacó tí ye.»
5Gbèe ŋa i tí nò wúnó bàkà tí gî, làmbu sè gbí ndáá ndâ Ìzìrìyélì gbaànjé-gbaànjé náa Mbíṛì cu ꞌbì wó mítí ndú ta nambeè mì wó kuu tí . 6Mbíṛì cu ꞌbì wó mítí ndâ ꞌduù tí nò ta nambeè mì wó, yí cu ꞌbì wó mítí ndú me tacó máa ndú bàkà a tó i ji yí nò lá, tacó Mbíṛì táánò má cu ꞌbì wó mítí ndú tacó ndâ i ŋìnó náa ndú bàkà nó, ṛè ŋa nambeè tí nò bà dù me nambeè lá.
7Nò wàa yè? Nò wàa, ndâ Ìzìrìyélì ꞌde i tí nó náa ndú táánò kû bàkà nèté tacó nó lá. A ndâ ꞌduù tí nó mbe me mbè lá, náa Mbíṛì cu ꞌbì wó mítí ndú nó ká ꞌde , káa tù sè ndâ ꞌbí ꞌduù gbí òkò tí ndú yoo ꞌdo tí bà ꞌdi é mì Mbíṛì gî; 8á go có tí náa à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì máa,
«Mbíṛì je muu ji ndú lá.
Mbíṛì yoo ṛo ndú ꞌdo tí bà ŋò ndâ i gî,
Mbíṛì de tù ndú ꞌdo tí bà ꞌdi có gî yee gbí ṛi tí nó wúnó,» nô.
9Bìndi kòcò Dàvídè tí gbolò gba mì ndâ Ìzìrìyélì giì ꞌdè có máa,
«Bàndò bà zò i mì ndú ꞌví dù tí wú náa à lè ji ndú,
bàndò bà zò i mì ndú ꞌví dù tí bù náa à duu ji ndú,
à ꞌví dù tí bàndò bà eendi ndú gítí vò i,
à ꞌví dù tí bàndò bà waa có mítí ndú,
10ṛo ndú ꞌví di gî, wàa ndú ꞌví ŋò i lá,
ndòpí ndú ꞌví loko ta du vò i ká dúú bà ya tí .»
11Ye kpónó kû ꞌvee ꞌbí ꞌvé kákáꞌi, «Ndâ Ìzìrìyélì kpónó ꞌva nò a tí ndú to ngbé gî, wèè, ndú tò káa kò ndú sínò?» Gbaànjé lá! Tacó a bà ꞌva tí ndâ Ìzìrìyélì to nò ká si Mbíṛì ꞌví ꞌvala ndâ ꞌduù ŋìnó mbe ŋò dúú kpokèjì bà bàkà nambeè ta Mbíṛì ni lá nó ꞌdo gbí ndâ vò i mì ndú, tacó wàa, ndâ Ìzìrìyélì ꞌví tò kiì ta ndú. 12Káa vò i mì ndâ Ìzìrìyélì má si Mbíṛì ꞌví bàkà tó i me gbolò ji ndâ ꞌduù muu to tí nó ꞌdáá gî, bìndi bà pasì bà ꞌdi có mì Mbíṛì mì ndú má si Mbíṛì ꞌví bàkà tó i me gbolò ji ndâ ꞌduù ŋìnó mbe ŋò dúú kpokèjì bà bàkà nambeè ta Mbíṛì ni lá nó, ŋa tó i tí nó náa Mbíṛì bàkà ji ndâ ꞌduù nó bà me gbolò go ŋa yè, náa ndâ Ìzìrìyélì ꞌdáá má ꞌdi có mì Mbíṛì delè gî nò!
13Ye kpónó kû ꞌdè có a i ji yo tí ndâ ꞌduù tí nó ta ŋa yo me ndâ Ìzìrìyélì lá nó, tacó Mbíṛì tuu ye a i ji ndâ ꞌduù tí nó ta ŋa ndú me ndâ Ìzìrìyélì lá nô. Ndi ꞌdì tí nje ye gítí nèté mì ye wálá, 14tacó wàa, ndâ nambe ye tí ndâ Ìzìrìyélì ꞌví tò ta kiì ta yo, tacó wàa, ndâ ꞌbí ꞌduù ꞌdo gbí òkò tí ndú ꞌví ꞌde ta ꞌválá. 15Tacó bà bè bà toko nambeè mì Mbíṛì ta ndâ Ìzìrìyélì má gì a i ta bà ꞌviindi nambeè gbí òkò tí Mbíṛì ta ndâ ꞌduù muu to tí nó ꞌdáá gî, bà ùnje bà toko nambeè ta ndú mì Mbíṛì bà je a ŋa yè ji ndâ ꞌduù? Àá bà gì a i ta ꞌválá ji ndâ ku!
Mbíṛì bà ꞌvala ndâ ꞌduù ŋìnó náa ndú me ndâ Ìzìrìyélì lá nó gî
16À má ci muu njú kpédéléꞌi ji Mbíṛì gî, sè njú tí nò ꞌdáá gî a ŋìndi Mbíṛì. À má ci ndâ teè mû ji Mbíṛì gî, sè ndâ nèꞌbì mû tí nò ꞌdáá gî a ndâ i mì Mbíṛì. 17Káa à kpónó má waaka ndâ ꞌbí wú bè ꞌdê ciì gî, bìndi àá giì nanaka yo ndâ ꞌbí dó bè ju ciì tí nó náa à waaka ꞌdo gbí jìlì nó mí bìndi ndú, 18yo ꞌví me tí yo máa yo ma á ji ndâ wú bè ꞌdê ciì tí nó náa à waaka ndú gí ꞌdè nó lá. Káa yo má me tí yo, yo ꞌví te mí gbí muu yo énò máa, yo kû ꞌvala me ꞌdo tí ꞌdóó teè yo lá. 19Yo má ꞌdè có énó máa, «Àá táánò waaka ndú tacó bà ṛò ze mí bìndi ndú,» 20a yúcó; àá táánò waaka ndú ꞌdo gbí ngbútù mì ndú. Káa yo kû ṛò tíyò tí kpoò ká tacó yo kû tee njembí yo mítí Bìndi-Mbíṛì. À má énò, yo ꞌví mòò ṛo yo lá. Yo dù ta gúku Mbíṛì tí yo. 21Tacó yí táánò lê má waaka ndâ ꞌdóó bè ꞌdê ciì tí nò gí to gî, yí delè bà si yo wálá. 22Yo te mí gbí muu yo énó máa, Mbíṛì a mbe nambeè, yí delè a ꞌduù ŋìnó ta ꞌdì á nje wó wálá; yí ŋo ꞌdì ta bà waa có mítí ꞌduù ŋìnó mbe ꞌdi có mì wó lá nó lá, káa yí kû bàkà nambeè á ji yo, náa go nambeè ta yí má ká kpòò kuu tí yo nò. Káa go nambeè ta yí má tí yo wálá, yí bà mò yo á ꞌdo tí wó gî. 23Káa ndâ Ìzìrìyélì má si ngbútù mì ndú mí to gî, Mbíṛì bà dele ta ndú á gí bàndò mì ndú gî, tacó wotí bà dele ta ndú kákáꞌi gí bàndò mì ndú kuu tí wó. 24Tacó àá táánò má waaka yo tí ndâ ju ciì ꞌdo tí ꞌdóó ṛèngbó yo gbí jìlì, bìndi àá giì nanaka yo mítí bè ꞌdê ciì tí nó náa à ṛò mí gbí po njí nó gî, bà nanaka ndi ndâ nèꞌbì ꞌdê ciì tí nó náa àá táánò waaka ndú nó mítí ꞌdóó bàndò mì ndú bà dù a dê có ngé ndii gî.
Mbíṛì ŋò yê ṛo ndâ ꞌduù ꞌdáá gî
25ꞌBí có gbí ngàngbùùtù náa ye kpónó bà ꞌdè ji yo tacó wàa yo ꞌví si ta tí yo máa yo ma nò lá, a ŋìnô, ndâ náꞌvindí: ndâ Ìzìrìyélì bà bàkà ngbútù me ká dúú bà ya tí lá, ndú bà bàkà yee ká tí o tí nó náa ndâ ꞌduù ŋìnó náa ndú me ndâ Ìzìrìyélì lá nó má gì ꞌdáá gí mì Mbíṛì má kózò gî, 26bìndi Mbíṛì bà giì ꞌvala ndâ Ìzìrìyélì ꞌdáá gî. Á go có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì máa,
«Mbe ꞌvala ndâ ꞌduù bà gì ꞌdo Zìyónì;
yí bà ꞌvala ndâ ꞌviì-gù Jàkóbè ꞌdo gbí ndâ vò i ꞌdáá gî.
27Ŋìnò bà dù a o bà njù mbelè mì ye ta ndú,
náa ye má ꞌvala ndú ꞌdo gbí ndâ vò i mì ndú gî,» nô.
28Ndâ Ìzìrìyélì biya bà ꞌdi Banga-Ngú-Có gî, tacó énò, ndú gì tí ndâ kuꞌdì tí Mbíṛì ꞌdo gbí có mì yo. Káa à má gítí có bà cu ꞌbì Mbíṛì mítí ndú, ndú kpòò káa ndâ wú-gbí-ṛé Mbíṛì ta ṛè mì ndâ ká gù ndú. 29Tacó Mbíṛì me mbe kû ꞌvèè gbí nje ꞌduù tacó i lá; yí delè má cu ꞌbì wó mítí ꞌduù gî, yí kákáꞌi ꞌvìsì muu wó ꞌdo tí ꞌduù tí nò lá. 30À má gítí yo tí ndâ ꞌduù tí nó mbe ŋò dúú kpokèjì bà bàkà nambeè ta Mbíṛì ni lá nó, yo táánò kpò có mì Mbíṛì gî, káa Mbíṛì kpónó kû bàkà nambeè ta yo, tacó ndâ Ìzìrìyélì táánò kpò có mì wó gî. 31Ndâ Ìzìrìyélì delè kpónó kû kpò có mì Mbíṛì, tacó wàa Mbíṛì ꞌví bàkà ta nambeè ji ndâ yì, á go ŋìnó náa yí táánò bàkà ji yo ta o tí nó náa yo táánò kpò có mì wó gî nô. 32Tacó Mbíṛì zèè ndâ ꞌduù muu to tí nó ꞌdáá gî mí gbí zàà mì kpò-có, tacó wàa yì ꞌví bàkà nambeè ji ndú.
À ùlù Mbíṛì
33Ndâ i mì Mbíṛì me gbolò ngé ndii gî, yí a mbe ꞌdi gbí-o, muu tí wó delè ngé ndii gî! A ꞌdi ká bà ni bà ꞌdè gbí ndâ có mì wó náa yí eṛe gba ndú gî nó? A ꞌdi ká bà ꞌdi gbí ndâ kpokèjì mì wó? Á go có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà mì wó máa,
34«A ꞌdi ká ꞌdi gbí có gbí njembí Mbe tí ndoo?
A ꞌdi ká kpo-gbí-tà-tù wó?
35A ꞌdi jé ká je i-nambeè ji yí,
wàa yí ꞌví ko ta mboo i mì ꞌduù tí nò?»
36Tacó a yí ká suu ndâ i ꞌdáá gî, ndâ i ꞌdáá gî kû dù ꞌdo gbí có mì wó, ndâ i ꞌdáá gî delè á tacó tí wó. À ùlù yí kpòò ya tí . Go-i-tí-nò.
12Yo ꞌvala ta bà bàkà nèté ji Mbíṛì
1À má énò, ye kû ꞌdeke a tí ye ji yo, ndâ náꞌvindí, máa, yo yòò tí, yo tí ndâ wu i-cí-ci ji Mbíṛì, tí ndâ tó i náa Mbíṛì ꞌví lì ꞌbì wó mí tà ndú, tacó ŋa gbolò nambeè mì wó náa yí bàkà ji yo nô. Ŋìnò a ŋa cèe bà bàkà i ji Mbíṛì náa yo ꞌví bàkà . 2Yo bàkà nèté ta có mì ndâ ꞌduù muu to tí nó lá, yo si Mbíṛì ꞌví ꞌvìsì bà koṛo có mì yo tí ngú ŋa bà koṛo có mbe ꞌvìsì cè ŋa bà bàkà i mì yo tí ngú bà bàkà i. Tacó wàa, yo ꞌví ŋò ta có mì Mbíṛì ni , yo ꞌví ŋò ta tó i mì wó ni , yo delè ꞌví ŋò ta i ŋìnó mbe ꞌvii ṛo ꞌbá tí cèe i nó ni .
3A nambeè tí nó náa Mbíṛì bàkà ji ye nó ká si ye kû ꞌdè có ji yo gbaànjé-gbaànjé ꞌdáá gî, máa, ꞌbí ꞌduù ꞌdo gbí òkò tí yo ꞌví koṛo có máa, yì ma ndii bà gî nò lá. ꞌDuù ꞌví koṛo có lèè, ꞌvii ta wotí bà tee njembí wó mítí Mbíṛì, náa Mbíṛì je ji yí, 4jé ká go ŋìnó náa ndâ bà to tí ndoo me mbè, káa bà to ŋìnò ká ta tende ŋa nèté mì wó nô. 5Káa ndoo, kpêtí má me mbè, ndoo a ndâ bà to tí Bìndi-Mbíṛì, náa à ꞌdeeke ꞌduù ŋìnò mítí ndâ tende bàndò tí kútí gbèe ꞌduù. 6Mbíṛì njèè ndâ i-nambeè mì wó ji ndoo gbaànjé-gbaànjé ꞌdáá gî tende-tende, ꞌvii ká ta nambeè mì wó náa yí bàkà ji ndoo, tacó bà bàkà ta nèté.
À má énò, Mbíṛì má je ji ꞌduù a nèté bà ma có mì wó, ꞌduù tí nò ꞌví ma có mì Mbíṛì ꞌvii ta wotí bà tee njembí wó mítí Mbíṛì, náa Mbíṛì je ji yí; 7yí má je ji wò a bà bàkà nèté ndâ ꞌduù, wò ꞌví bàkà nèté ndâ ꞌduù; yí má je wò a bà nìbà i ji ndâ ꞌduù, wò ꞌví nìbà i ji ndâ ꞌduù; 8yí má je ji wò a nèté bà je wotí ji ndâ ꞌduù, je wotí ji ndâ ꞌduù; yí má je ji wò a nèté bà je i ji ndâ ꞌduù, wò ꞌví ŋò ŋó-ṛo-i gítí bà je i ji ndâ ꞌduù lá; yí má bàkà wò tí kùṛo ndâ ꞌduù, tè kùṛo ndú; yí má bàkà wò tí mbe nambeè, bàkà nambeè ji ndâ ꞌduù ta mbá-mbá tí lo.
9Yo ꞌví ze tí yo gbí òkò tí yo nìkì ta yúcó. Yo ꞌví sogo vò i, wàa yo ꞌví zèè i ŋìnó tí tó i nó kácá-kácá. 10Yo zè tí yo gbí òkò tí yo go i mì ndâ náꞌvindí gbí òkò tí ndú, yo delè ꞌví dù ta go bà tègàṛà tí yo gbí òkò tí yo. 11Yo ꞌví bàkà nèté tí kpoò, yo dù tí ndâ mbe kpó lá, yo bàkà nèté ji Mbe tí ndoo ta mbá-mbá tí yo. 12Bà koṛo có mì yo lì mítí Mbíṛì ꞌví si yo ꞌví dù ta líkíꞌo tí yo, yo ꞌví zèè njembí yo gbí ndâ vò o, yo delè ꞌví ꞌdeke tí yo ji Mbíṛì ta o ꞌdáá gî. 13Yo ꞌví je i-ꞌbì yo tacó tí ndâ ꞌduù mì Mbíṛì ŋìnó tí ndâ mbe yê nô, yo delè ꞌví te wiṛi mítí ndâ mbe ꞌdó-ꞌdo.
14Yo ꞌví cù ꞌdê ngo cù yo mítí ndâ mbe kû mèèkèꞌi tí yo; yo be ndú lá, yo cù ꞌdê ngo cù yo mítí ndú. 15Ndâ ꞌduù má ta líkíꞌo tí ndú, yo ꞌví dù ta líkíꞌo tí yo ta ndú; ndú má kû wa gbí, yo delè ꞌví wa gbí ta ndú. 16Ndâ ꞌduù ꞌdáá gî ꞌví dù á ṛo yo ꞌvii ká ꞌvii, yo mba tí yo lá, yo nì kaà ta ndâ ꞌduù ŋìnó náa ndú me ndâ i lá nô, yo ꞌví bàkà tí yo tí ndâ mbe ꞌdi gbí-o lá. 17Yo ꞌví ko mboo vò i ta vò i lá, yo koṛo có a i gítí bà bàkà i ŋìnó tí cèe i nó kùṛo ndâ ꞌduù ꞌdáá gî. 18Yo bàkà wotí tacó bà ꞌvala ta ndâ ꞌduù ꞌdáá gî nìkì maa. 19Yo ꞌví kèèndè vò i lá, ndâ kómbe ye, yo si a kpo-tàkòcò mì Mbíṛì ká ꞌví kèèndè vò i muu yo; a go có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì máa, Mbíṛì máa, «Bà kèèndè vò i a i mì ye, ye bà ko mboo vò i ta vò i,» nô. 20À má énò, go má tí ndâ kuꞌdì tí yo, yo ꞌví je i-zó-zò ji ndú, go ngo má tí ndú, yo ꞌví je ngo ji ndú; tacó yo má bàkà énò, ndâ vò i mì ndú náa ndú kû bàkà mítí yo nò bà te nô mí ṛo ndú me gbolò. 21Yo ꞌví si vò i ꞌví gèè bè wó mí muu yo lá, yo kpò muu vò i ta bà bàkà ndâ tó i.
13Yo ꞌdi có mì ndâ gba ꞌbá
1Yo ꞌdáá gî ꞌví ꞌdi có mì ndâ gba mbe kû zogo ꞌbá mì yo. Tacó a Mbíṛì ká je gba ji ꞌduù. 2À má énò, mbe kû jòò gbí có ta gba kû jòò nò a gbí có ta gba tí nó náa Mbíṛì le bèṛè ji yí nô, káa ndâ mbe kû jòò gbí có kû pà a bà, bà waa có mì Mbíṛì mítí ndú. 3Tacó ꞌduù ŋìnó mbe kû co tí jáá kpokèjì nó cì gúku tí ndâ gba lá, a ndâ mbe bàkà vò i ká kû cì gúku tí ndâ gba. À má énò, yo co tí jáá kpokèjì, ndâ gba ꞌví ùlù ta yo, delè tacó wàa yo ꞌví cì ta gúku tí ndú lá. 4Gba a bòò mì Mbíṛì, náa Mbíṛì je yí tí mbe kû konì yo, káa yo má bàkà vò i, yo ꞌví cì gúku tí wó, tacó Mbíṛì le bèṛè ji yí me sínò lá; yí a bòò mì Mbíṛì, mbe kû waa có mítí ndâ mbe kû bàkà vò i á bìndi Mbíṛì. 5À má énò, yo ꞌví ꞌdi có mì gba me ká cuki ji gúku bà waa có mì wó mítí yo lá, yo bàkà tacó yo ŋò ni gî, máa, ŋìnò a i ŋìnó náa à tí nó ká nò.
6Ŋìnò delè a ndeṛè có tí nó náa yo ꞌví gò ta i muu ꞌbá nó ká nò, tacó ndâ mbe kû bàkà nèté muu ꞌbá ꞌdáá gî a ndâ mbe bàkà nèté mì Mbíṛì, mbe kû bàkà nèté yo. 7À má énò, yo ꞌví sì ndâ có mì ndú ꞌdo muu yo ꞌdáá gî; à má mì ndú muu yo a có bà gò i muu ꞌbá, yo gò ꞌdo muu yo gî, à máa có bà sì muu ndâ ꞌdóó i mì yo, yo ꞌví sì gî, yo delè ꞌví si ndú tí i ṛo yo, yo delè ꞌví tègàṛà ndú.
Yo zè tí yo gbí òkò tí yo nìkì maa
8Yo ꞌví si i mì ꞌbí ꞌduù gbaànjé ꞌví dù á muu yo lá; à ꞌví dù á muu yo káa có bà zè tí yo gbí òkò tí yo nìkì maa, tacó ꞌduù ŋìnó mbe zè ꞌbí ka wó nìkì maa nó a mbe ꞌdi có mì Mbíṛì. 9Ndâ có mì Mbíṛì máa, «Wò ꞌví bàkà bangbaya lá; wò ꞌví zi ꞌduù lá; wò ꞌví zingbà i lá; wò ꞌví dù ta go i mì ndâ ꞌbí ꞌduù lá.» Káa ndâ có tí nò ta ndâ ꞌbí sè có mì Mbíṛì ꞌdáá gî toko gbaànjé bàkà a gbèe có tí nó máa, «Zè ꞌbí ka lo nìkì á go bà zè ꞌdóó tí lo nìkì mì lo,» nô. 10ꞌDuù mbe zè ꞌbí ká wó nìkì maa bà bàkà vò i gítí ka wó nò wálá; à má énò, tó bà zè tí a bà ꞌdi ndâ có mì Mbíṛì ꞌdáá gî.
11Yo bàkà énò, tacó yo ŋò ni gî máa, o tí nó tí o bà ziya mì ndoo ꞌdo tí ṛì nó kpónó gì gî. Tacó o bà ꞌvala ndoo kpónó dooko ta ndoo cotí ŋìnó táánò ta kpédélé o bà ùnje mì ndoo gítí Bìndi-Mbíṛì nó gî. 12Kùṛo bà too yé dooko gî; à má énò, ndoo mò ndâ i tí nó náa ndoo bàkà gbí ꞌdíꞌdiꞌo nó gí nje seè, wàa ndoo ꞌví ꞌviindi tí ndoo á gítí ndâ nèté gbí ngbaꞌo. 13Ndoo ꞌviindi ndâ cè ŋa bà bàkà i mì ndoo, wàa ndoo ꞌví dù go ndâ ꞌduù ŋìnó mbe kû ꞌvala gbí ngba ṛi; bà bàkà ndâ i ꞌvíṛímó-ꞌviṛimo gbí ꞌdíꞌdiꞌo kákáꞌi wálá; bà sa ta pe kákáꞌi wálá; có gítí ndâ vo-vò ka sili, ta bà bàkà ndâ i ŋìnó mbe ꞌvii ṛo ꞌbá lá nó kákáꞌi wálá; bà gò gó ta bà ꞌdèèkè mà delè kákáꞌi wálá; bà tò kiì kákáꞌi wàlà. 14Káa yo ꞌví si a Mbe tí ndoo Jézù tí Bìndi-Mbíṛì ká ꞌví kpolo tí yo, wàa yo ꞌví je mbí yo gítí ndâ vò i ŋìnó mbe me líkí tí yo nó lá.
14Waa có mítí náꞌvindí lo lá
1ꞌBí ꞌduù ŋìnó ta wotí bà tee njembí wó mítí Bìndi-Mbíṛì me njíꞌdí tí wó nó má kuu gbí òkò tí yo, yo ꞌví si yí, yo ꞌviiki gbí nje wó gítí ŋa bà koṛo có mì wó gítí ndâ ŋa i-zó-zò lá. 2Tacó a bà tee njembí ꞌbí ꞌduù mítí Bìndi-Mbíṛì ká kû si yí kû zò ŋa ndâ i ꞌdáá gî, káa ꞌduù ŋìnó ta wotí bà tee njembí wó mítí Bìndi-Mbíṛì me njíꞌdí tí wó nó kû zò káa ndâ kpátùyâ. 3Káa ꞌduù ŋìnó mbe kû zò ŋa ndâ i ꞌdáá gî nó ꞌví cònje gítí ꞌduù ŋìnó mbe kû guu gbí i-zó-zò gúú-guu nó lá, wàa ndâ ꞌduù ŋìnó mbe kû guu gbí i-zó-zò gúú-guu nó ꞌví waa có mítí ndâ mbe zò i sàkàmàà nó lá, tacó Mbíṛì ùnje gítí wó gî. 4Káa wò tà a ꞌdi, wàa wò ꞌví waa ta có mítí bòò mì ꞌbí ꞌduù? À ká gbí nèté mì mbe tí wó bà ŋò máa yí kuu tíyò, à delè ká gbí nèté mì wó bà ŋò máa yí ꞌva tí wó to gî. Káa yí bà ṛò tíyò gî, tacó wotí bà bàkà yí ꞌví ṛò tíyò kuu tí Mbe tí ndoo.
5ꞌBí ꞌduù kû koṛo có máa ꞌbí ṛi gbaànjé nìkì co tí ꞌbí ṛi gî, káa ꞌbí ꞌduù kû koṛo có máa ndâ ṛi ꞌdáá gî ꞌvii ká ꞌvii. Káa ꞌduù ꞌví eṛe muu wó ká mítí ꞌdóó có mì wó náa à gbí muu wó. 6ꞌDuù ŋìnó mbe kû kpolo tí ꞌbí ṛi tí kpóló-kpolo ṛi nó, bàkà énò tacó bà tègàṛà Mbe tí ndoo. ꞌDuù ŋìnó delè mbe kû zò i nó, kû zò tacó bà tègàṛà Mbe tí ndoo, tacó yí kû ꞌdè nìkì maa ji Mbíṛì tacó i-zó-zò tí nó náa yí kû zò nò. Káa ꞌduù ŋìnó mbe kû guu gbí ndâ i-zó-zò nó, kû bàkà énò tacó bà tègàṛà Mbe tí ndoo, yí delè kû ꞌdè nìkì maa ji Mbíṛì. 7Tacó ꞌbí ꞌduù gbaànjé ꞌdo gbí òkò tí ndoo mbe kû ꞌvala gítí miṛi wó nò wálá, ꞌbí ꞌduù gbaànjé delè mbe cì gítí miṛi wó nò wálá. 8Ndoo má kû ꞌvala , ndoo kû ꞌvala tacó tí Mbe tí ndoo, ndoo má kû cì , ndoo delè kû cì tacó tí Mbe tí ndoo. À má énò, ndoo máa wu ndoo, ndoo a ndâ i mì Mbe tí ndoo, ndoo máa ku ndoo, ndoo delè káa ndâ i mì Mbe tí ndoo. 9Ŋìnò a gbí ndeṛè có bà cì Bìndi-Mbíṛì, bìndi yí giì ꞌvala ndi wó kákáꞌi ꞌdo gbí muuꞌdú wó nó ká nò, tacó wàa, yì ꞌví dù tí Mbe tí ndâ ꞌduù ŋìnó mbe cì gî nó ta ndâ wu ꞌduù.
10À má énò, wò kû waa có mítí náꞌvindí lo tacó yè? Wò kû cònje gítí náꞌvindí lo tacó yè? Tacó ndoo ꞌdáá gî wúnò bà ṛò tíyò kùṛo jàlàmbà bà waa có mì Mbíṛì, 11tacó à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì máa, kòcò Mbe tí ndoo máa,
«Ye má kû ꞌvala ,
ndâ ꞌduù ꞌdáá gî bà kucuku muungbó ndú mí kùṛo ye,
ndâ ꞌduù gbí ndâ tende ŋa nje có ꞌdáá gî bà ùlù Mbíṛì ta o tí nò.»
12Ndoo gbaànjé-gbaànjé ꞌdáá gî bà yù gbí tí ndoo ji Mbíṛì.
Dù tí ndeṛè bà bàkà vò i mì ꞌbí ka lo lá
13À má énò, ndoo si bà dù kû ꞌviiki tí ndoo gbí òkò tí ndoo mí to, yo koṛo có ṛò a i mítí bà bàkà ꞌbí ŋa i ŋìnó mbe ga gbí kò ꞌbí náꞌvindí yo lá, yo delè ꞌví dù tí i ŋìnó mbe kû nè kpokèjì mì wó nó lá. 14Ye ŋò ni ngbáṛángàꞌi ta ṛè mì Mbe tí ndoo Jézù gî, máa, ꞌbí i-zó-zò tí bètí-i nò wálá, i-zó-zò a bètí-i ká ji ꞌduù tí nó mbe kû koṛo có máa i-zó-zò tí nò a bètí-i nô. 15Njembí náꞌvindí lo má nìkì gítí ŋa i tí nó náa wò kû zò nó lá, wò kû ꞌvala ta yí me ta njembí bà zè Mbíṛì lá. Si ŋa i tí nó náa wò kû zò nó ꞌví dù tí i mbe volo ꞌduù ŋìnó náa Bìndi-Mbíṛì táánò cì tacó tí wó nó mí to. 16À má énò, si ndâ ꞌduù ꞌví ꞌdè vò có gítí i tí nó tí tó i-zó-zò mì lo nó lá. 17Tacó kpóló-kpolo i mì ndoo tí ndâ ꞌduù mì Bìndi-Mbíṛì me bà zò i lá, kpóló-kpolo i mì ndoo delè me bà njù pe lá; kpóló-kpolo i mì ndoo a bà dù tí ndâ ꞌduù jáá Kùṛo Mbíṛì, ta bà dù ta ꞌdê njembí ndoo, giì je bà te líkíꞌo mì Bèṛi-mì-Mbíṛì mítí ndoo. 18ꞌDuù má bàkà nèté ji Bìndi-Mbíṛì gbí ŋa kpokèjì tí nò, tàkòcò Mbíṛì bà peteke gítí wó, ndâ ꞌduù delè bà si yí tí i.
19À má énò, ndoo ꞌví mòkò a tàkò i ŋìnó mbe kû si gbí òkò tí ndoo ꞌví dù nìkì maa, giì je i ŋìnó mbe si ndoo kû je wotí bà konì tí ndoo gbí òkò tí ndoo ji ndoo nô. 20Yo ꞌví volo gbí nèté mì Mbíṛì tacó i-zó-zò lá. Ndâ i-zó-zò ꞌdáá gî a ndâ ngbáṛángà i, káa à lè ji ꞌduù ŋìnó mbe zò ꞌbí ŋa i mbe si ꞌbí ka wó ꞌví bàkà vò i nô. 21Yúcó a bà zò yâ lá, ta bà njù pe, delè ta bà bàkà i ŋìnó mbe kû si ꞌbí náꞌvindí yo ꞌví bàkà vò i nó, lá. 22Káa bà tee njembí yo kpónó mítí Mbíṛì nó ꞌví dù tí có kóó gbí òkò tí yo ta Mbíṛì; káa ꞌduù ŋìnó mbe nì nikalaká gítí bà bàkà i ŋìnó náa yí ŋò ni tí yúcó gî lá nó, a mbe tó pá. 23Káa Mbíṛì kû waa có a i mítí ꞌduù ŋìnó mbe zò i ta njembí wó sósòꞌô nô, tacó ŋa ꞌduù tí nò kû bàkà i me ta bà tee njembí wó mítí Mbíṛì lá, káa i ŋìnó náa ꞌduù bàkà me ta bà tee njembí wó mítí Mbíṛì lá nó, a vò i.
15Peteke tàkòcò ndâ ꞌbí ka lo, peteke me ká tàkòcò lo ta kpéétí lo lá
1Ndoo tí ndâ ꞌduù ŋìnó ta wotí bà tee njembí mítí Bìndi-Mbíṛì kuu tí ndoo nó ꞌví konì ndâ ꞌduù ŋìnó ta wotí bà tee njembí ndú mítí Bìndi-Mbíṛì me njíꞌdí tí ndú nó tà bà te ndâ du káꞌi ŋìndi ndú. Ndoo ꞌví bàkà me káa i ŋìnó mbe kû peteke tàkòcò ndoo nó cuki lá. 2Ndoo kùtàá ꞌdáá gî bà bàkà i ŋìnó mbe kû peteke tàkòcò ndâ ꞌbí ka ndoo, ta bà konì ndú gítí bà ꞌde wotí gítí bà tee njembí ndú mítí Bìndi-Mbíṛì. 3Tacó Bìndi-Mbíṛì táánò koṛo có me ká gítí ꞌdóó miṛi wó cuki lá; á go có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì máa, «Ndâ ꞌduù tí nò mbe kû go yo nò kû go a ye,» nô. 4Káa ndâ có tí nó ꞌdáá gî náa à cu táánò sàà mí gbí wáràgà mì Mbíṛì nó, a i tacó bà je muu ji ndoo; tacó wàa, wáràgà mì Mbíṛì ꞌví je bà zèè njembí, ta wotí bà koṛo có lì mítí Mbíṛì ji ndoo. 5Ye kû ꞌdeke tí ye ji Mbíṛì tí mbe kû je bà zèè njembí, delè tí mbe kû je wotí ji ndâ ꞌduù, máa, yí ꞌví si yo ꞌví ꞌvala ta gbí òkò tí yo nìkì maa go có mì Bìndi-Mbíṛì tí Jézù, 6tacó wàa, có gbí muu yo ꞌdáá gî ꞌví dù ká gbaànjé, wàa yo ꞌví ùlù Mbíṛì tí nó tí Bu Mbe tí ndoo Jézù tí Bìndi-Mbíṛì nó ta kòcò yo toko gbaànjé.
Banga-Ngú-Có tacó tí ndâ ꞌduù ŋìnó náa ndú me ndâ Ìzìrìyélì lá nô
7Yo te wiṛi mítí yo gbí òkò tí yo, go bà te wiṛi mì Bìndi-Mbíṛì mítí yo, tacó bà ùlù Mbíṛì. 8Tacó ye kû ꞌdè có ji yo máa, Bìndi-Mbíṛì táánò gì tí bòò mì ndâ ꞌduù mì ndâ Ìzìrìyélì ŋìnó mbe ya gí gbí gàzâ gî nó, tacó bà tùbà yúcó mì Mbíṛì, tacó bà tùbà máa, cí tí nó náa Mbíṛì táánò ci ta ndâ ká gù ndâ Ìzìrìyélì nó a yúcó. 9Yí gì delè tacó wàa ndâ ꞌduù ŋìnó ta ŋa ndú me ndâ Ìzìrìyélì lá nó ꞌví ùlù Mbíṛì gítí nambeè mì wó, á go có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì máa,
«À má énò, ye bà ùlù ṛè lo tí Mbíṛì mí gbí òkò tí ndâ ꞌduù
ŋìnó ta ŋa ndú me ndâ Ìzìrìyélì lá;
ye bà be ṛè lo gbí cè,» nô.
10À giì cu ꞌbí kákáꞌi máa,
«Yo tí ndâ ꞌduù ŋìnó ta ŋa yo me ndâ Ìzìrìyélì lá nó
ꞌdáá gî ꞌví dùlù tí yo toko ta ndâ ꞌduù mì wó.»
11À giì cu ꞌbí máa,
«Yo tí ndâ ꞌduù ŋìnó náa ŋa yo me ndâ Ìzìrìyélì lá nó
ꞌdáá gî ꞌví ùlù Mbíṛì;
wàa, ndâ ꞌduù ꞌdáá gî ꞌví ùlù yí.»
12Káa kòcò Ìzáyà máa,
«ꞌViì-gù Jésì kèjì,
yí bà gì tí gba mbe zogo ndâ ꞌduù
ŋìnó ta ŋa ndú me ndâ Ìzìrìyélì lá nô,
ndâ ꞌduù ŋìnó ta ŋa ndú me ndâ Ìzìrìyélì lá nó
ꞌví koṛo có lì a i mítí wó.»
13Ye kû ꞌdeke tí ye máa, Mbíṛì tí nó náa yo kû koṛo có lì mítí wó nó, ꞌví je líkíꞌo ji yo túkàꞌi, yí delè ꞌví je ꞌdê njembí ji yo ꞌdo gbí có bà ùnje mì yo, tacó wàa, wotí mì Bèṛi-mì-Mbíṛì ꞌví si yo ꞌví koṛo có lì mítí Mbíṛì.
Ndeṛè bà cu wáràgà tí nó mì Páwòlò ta gúku tí wó wálá
14Ye ŋò ni ngbáṛángàꞌi gî, ndâ náꞌvindí, máa, yo a ndâ tó ꞌduù ngé ndii gî, yo delè a ndâ ꞌduù ta muu tí yo me gbolò, ta wotí bà nìbà i gbí òkò tí yo kuu tí yo. 15Káa ye kû cu wáràgà tí nó ji yo ta gúku tí ye wálá, tacó bà ꞌva mbí yo gítí ndâ ꞌbí i, tacó nambeè tí nó náa Mbíṛì bàkà ji ye, 16ta bà bàkà ye tí mbe bàkà nèté mì Bìndi-Mbíṛì tí Jézù, tí bu-Mbíṛì mbe kû ma Banga-Ngú-Có mì Mbíṛì ji ndâ ꞌduù ŋìnó náa ndú me ndâ Ìzìrìyélì lá nó, tacó wàa, Mbíṛì ꞌví lì ta ꞌbì wó gí tà i-cí-ci mì ndâ ꞌduù ŋìnó náa ndú me ndâ Ìzìrìyélì lá, náa Bèṛi-mì-Mbíṛì bàkà tí ngbáṛángàꞌi gî nô.
17Ye kû mòò ṛo ye gbí nèté mì ye náa ye kû bàkà tacó tí Mbíṛì nó ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì tí Jézù. 18Tacó ye bà yaka ꞌbì ye yee gbí ꞌve ta bà ꞌdè ꞌbí tende có wálá, ye bà ꞌdè có ká gítí bà bàkà ye mì Bìndi-Mbíṛì tí mbe bàkà ndâ ꞌduù ŋìnó náa ndú me ndâ Ìzìrìyélì lá, mbe ꞌdi có mì Mbíṛì lá nó, tí ndâ mbe ꞌdi có mì Mbíṛì, ta nje ye, delè ta cè bà bàkà i mì ye, 19ta ndâ wotí mì ndâ kpo-kpò i-seṛè náa ye bàkà ndú, ta wotí mì Bèṛi-mì-Mbíṛì. Tacó énò, ye ma Banga-Ngú-Có mì Bìndi-Mbíṛì ta kábà ꞌdo Jèrùzàlémè di gbí ndâ to Ìlìríkù. 20À gbí njembí ye ta o ꞌdáá gî a go bà ma Banga-Ngú-Có gbí ndâ to ŋìnó náa ndâ ꞌduù kà jé ꞌdi ṛè Bìndi-Mbíṛì gî nó lá, tacó wàa ye ꞌví bì ꞌbá mí pí tà ꞌbá ŋìnó náa ꞌbí ꞌduù sè sàà kùṛo gî nò lá, 21á go có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì máa,
«Ndâ ꞌduù tí nó náa à jé ꞌdé có tí wó ji ndú lá nó bà ŋò yí.
Káa ndâ ꞌduù tí nó jé mbe ꞌdi có tí wó lá nó
bà ꞌdi gbí có mì wó» nô.
Có bà co wiṛi ya gí Rómà kuu gbí muu Páwòlò
22Ŋìnò a i tí nó mbe kû tii ye cóó-cóó ꞌdo tí bà ya gí mì yo kà nô. 23Káa nèté mì ye gbí ndâ to tí nó kàá nó lê kpónó wálá, ye lê bàkà có bà ya gí mì yo kà ta mbè ndoò, 24káa ye kpónó kû koṛo có bà có mì yo Rómà kà ta o bà ya ye gí Ìsìpánìyà, ye má zò i-wiṛi mì yo gàà gî, yo ꞌví konì ye muu nó mì ye gí kùṛo kà. 25Káa ye kpónó kû ya a i gí Jèrùzàlémè ta ndâ i-bà-konì-tí ji ndâ ꞌduù mì Mbíṛì kà má kózò gi. 26Tacó a ndâ mbe kû kili ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì gbí ndâ to Mèsìdónìyà ta ndâ to Àkáyà ká tuu ye ta ndâ i-nambeè náa ndú kili ꞌdo gbí ꞌdóó nambeè mì ndú, máa, ye ya tí ji ndâ mbe yê gbí òkò tí ndâ ꞌduù mì Mbíṛì gbí gbata Jèrùzàlémè. 27Ndú bàkà énò ta pétékè tàkòcò ndú, káa à má ta bà ꞌdè ta yúcó, i mì ndâ Ìzìrìyélì kuu muu ndú. Tacó ndâ ꞌduù tí nó náa ndú me ndâ Ìzìrìyélì lá nó kpónó má kû gbo gbí ndâ i-nambeè mì Mbíṛì ta ndâ Ìzìrìyélì, kózò tí ndú delè bà konì ndâ Ìzìrìyélì ta ndâ i muu to tí nô. 28Ye má ya ta i tí nó náa à tuu ta ye nó ji ndâ mbe gî, ye bà ya gí Ìsìpánìyà có mì yo kà; 29káa ye ŋò ni gî máa, ta o tí nó náa ye bà yee mì yo kà nó, ye bà yee ji yo ta ndâ tó i me gbolò ꞌdo mì Bìndi-Mbíṛì.
30Ye kû ꞌdeke tí ye ji yo, ta ṛè mì Mbe tí ndoo Jézù tí Bìndi-Mbíṛì, delè ta ṛè mì Bèṛi-mì-Mbíṛì tí mbe zè yo nìkì ma, ndâ náꞌvindí máa ndoo ꞌdeke tí ndoo tí kpoò ji Mbíṛì, tacó wàa, yí ꞌví konì ye gbí nèté mì ye. 31Yo ꞌdeke tí yo ji Mbíṛì tacó tí ye, máa, yí ꞌví si ndâ mbe ùnje gítí Bìndi-Mbíṛì lá ꞌbá mì ndâ Ìzìrìyélì ꞌví dooko gítí ye ta vò i lá, delè tacó wàa, ndâ ꞌduù mì Mbíṛì gbí gbata Jèrùzàlémè ꞌví ù ta nje gítí ndâ nèté mì ye. 32Bìndi ye ꞌví ya gí mì yo ká ta pétékè tàkòcò ye gí bà tè wó ye mí mì yo kà, náa Mbíṛì má je nó ji ye gî nò. 33Mbíṛì tí mbe ꞌdê njembí ꞌví dù ta yo ꞌdáá gî. Go-i-tí-nò.
16Páwòlò ꞌvee ndâ ꞌduù Rómà
1Ye kû ùlù námì ndoo tí Fòyébè ji yo; yí a mbe konì ndâ mbe kû kili ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì gbí gbata Kèngèréyè. 2Yo te wiṛi mítí wó ta ṛè mì Mbe tí ndoo go bà te wiṛi mítí ndâ ꞌduù mì Mbíṛì. Yo konì yí ta ndâ ꞌbí ŋa i ŋìnó mbe nìkì tí wó, tacó yí konì ndâ ꞌduù me mbè, à kpêtí káa ꞌdóó ye nó, yí delè konì ye gî.
3Ye ꞌvee ndâ Pìrìsílà ta Àkùyílà, tí ndâ ka ye mbe bàkà nèté mì Bìndi-Mbíṛì tí Jézù, 4ndú táánò pà ku gítí ndú ta ṛè ye; ze ta ndâ ꞌduù ŋìnó ta ŋa ndú me ndâ Jùdéyà lá mbe kû kili ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì nó ꞌdáá gî, ꞌdè nìkì maa ji ndú. 5Ye ꞌvee ndâ mbe kû kili ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì á mí ꞌbá mì ndâ Pìrìsílà ta Àkùyílà.
Ye ꞌvee tó ꞌduù mì ye Èpàyìnétù tí kpédélé ꞌduù mbe gì tí ꞌduù mì Bìndi-Mbíṛì gbí to Ásìyà.
6Ye ꞌvee Màríyà tí mbe kû bàkà nèté tí kpoò gbí òkò tí yo.
7Ye ꞌvee ndâ Àndòròníkò ta Jónìyà tí ndâ nambe ye ndâ Jùdéyà, delè tí ndâ ka ye náa ze táánò ta ndú gbí zàà; ndú a ndâ ꞌduù ŋìnó náa ndâ ꞌduù ŋò ndú ni ngbáṛángàꞌi gbí òkò tí ndâ mbe kû mì Bìndi-Mbíṛì gî; a ndú delè ká gì tí ndâ ꞌduù mì Bìndi-Mbíṛì á kùṛo ji ye.
8Ye ꞌvee Àmbìlìyátù tí tó ꞌduù mì ye ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì. 9Ye ꞌvee Ùrùbánò tí ka ndoo mbe kû bàkà nèté ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì. Ye delè ꞌvee tó ꞌduù mì ye Ìsìtákì.
10Ye ꞌvee Àpélè tí mbe kû bàkà nèté mì Bìndi-Mbíṛì ta njembí wó gbaànjé ngé ma.
Ye ꞌvee ndâ ꞌduù ꞌbá mì Àrìsìtòbúlù ngé ma. 11Ye ꞌvee Èròdìyónà tí nambe ye. Ye ꞌvee ndâ Nàrìkísù, ta nawù wó, ta ndâ ꞌviì mì ndú, ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì.
12Ye ꞌvee ndâ niì tí nó ta ṛè ndú a ndâ Tìrìfósà ta Tìrìfénà tí ndâ mbe kû bàkà nèté ta ṛè mì Mbe tí ndoo nô. Ye delè giì ꞌvee tó ꞌduù mì ye tí niì tí nó tí Pérísì tí mbe bàkà nèté tí kpoò ta ṛè mì Mbe tí ndoo nô.
13Ye ꞌvee Rúfò tí gbolò mbe nèté mì Mbe tí ndoo. Ye delè ꞌvee nawu Rúfò tí mbe tègàṛà ye ká go ꞌdóó ꞌviì mì wó.
14Ye ꞌvee ndâ Àsìngìrítù, ta Fèlègónì, ta Èrèmésì, ta Pàtòróbà, ta Èrémà, ta ndâ náꞌvindí ŋìnó mbe kû dù ta ndú kà.
15Ye ꞌvee ndâ Fìlòlógu, ta Júlìyà, ta ndâ Nèréwù, ta námì wó, ta Òlímbà, ta ndâ mbe kû kili ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì á mì ndú kà.
16Yo ꞌvee tí yo gbí òkò tí yo ta bà òlò gbí tù yo go i mì ndâ náꞌvindí.
Ndâ mbe kû kili ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì mì ze kàá ꞌvee yo.
Ndòngbú có mì Páwòlò ji ndâ ꞌduù Rómà
17Ye kû ꞌdeke tí ye ji yo, ndâ náꞌvindí, máa, yo kpolo ṛo yo mítí ndâ mbe kû njèè gbí òkò tí yo ta bà ŋònòkò muu yo ꞌdo tí yúcó tí nó náa à nìbà ji yo nó gî, yo mò tí yo ꞌdo tí ndú gî. 18Tacó ndâ mbe bàkà ŋa i tí nò kû bàkà me nèté mì Mbe tí ndoo Jézù tí Bìndi-Mbíṛì lá, ndú kû bàkà káa ꞌdóó ndâ i mì ndú mbe nìkì tí ndú; ndú kû eendi ndâ ꞌduù ŋìnó ta muu ndú me njíꞌdí nó ta banga nje, ta bà toṛo bàà mítí có. 19Káa ndâ ꞌduù ꞌdáá gî ꞌdi tàwo bà zèè Banga-Ngú-Có mì yo ta njembí yo gbaànjé gî. Tacó énò, tàkòcò ye peteke gítí yo ngé ndii gî. Có gbí njembí ye énó máa, muu yo ꞌví dù ta o ꞌdáá gî ká gítí i ŋìnó dú nô, wàa có mì yo ꞌví dù ta vò i wálá. 20Mbíṛì tí mbe ꞌdê njembí bà si yo ꞌví ꞌdò Gba-wàtà mí to ta kò yo. Mbe tí ndoo Jézù tí Bìndi-Mbíṛì ꞌví cù ꞌdê ngo cù wó mítí yo.
21Tìmàtéyò tí ka ye mbe nèté ꞌvee yo ngé ma. Ndâ Lúcìyò, ta Jàsónì, giì je Sòsìpàtérè, tí ndâ nambe ye, delè ꞌvee yo ngé ndii gî.
22Ye tí Tèrètíyò, tí mbe kû cu wáràgà tí nó tacó tí Páwòlò, kû ꞌvee yo ta ṛè mì Mbe tí ndoo.
23Gáyù tí ꞌduù tí nó náa ye kpónó kû dù a i ꞌbá mì wó nó, delè náa ndâ mbe kû kili ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì kû kili mí ꞌbá mì wó nó, ꞌvee yo ngé ma.
Èrásìtù tí mbe kû kpolo tí ndâ i-mírì gbí gbata, ta náꞌvindí ndoo Kùwàrítò ꞌvee yo. ( 24Ye kû ꞌdeke tí ye máa, Mbe tí ndoo Jézù tí Bìndi-Mbíṛì ꞌví cù ꞌdê ngo cù wó á mítí yo ꞌdáá gî. Go-i-tí-nò)
Páwòlò ùlù Mbíṛì ta bà ꞌdeke tí wó
25À ùlù Mbíṛì! Wotí bà je wotí bà tee njembí yo mítí Mbe tí ndoo tí kpoò ji yo go Banga-Ngú-Có mì ye náa ye kû ma tí có gítí Jézù tí Bìndi-Mbíṛì nó, kuu tí wó. Có tí nò gbí ndâ ká o táánò sàà a có kóó. 26Káa à kpónó ꞌdè gbí á gí sè gî. A ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì ká cu có tí nò mí gbí ndâ wáràgà mì ndú, náa à kpónó kû ma ji ndâ ꞌduù muu to tí nó ꞌdáá gî, a go có mì Mbíṛì tí nó mbe kû ꞌvala ká dúú bà ya tí nô. Tacó wàa, ndâ ꞌduù ꞌdáá gî ꞌví tee njembí ndú mítí Bìndi-Mbíṛì, ndú delè ꞌví ꞌdi ta có mì wó. 27À ùlù Mbíṛì tí gbèe mbe ꞌdi gbí-o dúú bà ya tí ta ṛè mì Jézù tí Bìndi-Mbíṛì. Go-i-tí-nò.