Banga-Ngú-Có mì Jézù tí Bìndi-Mbíṛì go có mì
Márìkò
1Jòvánì tí mbe caka tí ndâ ꞌduù kò-kò ta có mì Mbíṛì
1Ŋìnó a Banga-Ngú-Có gítí Jézù tí Bìndi-Mbíṛì tí ꞌviì mì Mbíṛì. 2À ꞌbìtà go có tí nó náa Ìzáyà tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì cu mí gbí wáràgà mì wó sàà kùṛo bà gì Jézù énó máa, Mbíṛì máa,
«Ye kèjì gí bà tuu tú mì ye gí kùṛo lo.
Yí kèjì gí bà ꞌviindi kpokèjì mì lo.
3Tú mì ye nò bà dù gbí kángáá nga ngoò kû kò-kò ji ndâ ꞌduù énó máa,
‹Yo ꞌviindi kpokèjì mì Mbe tí yo.
Yo bàkà kpokèjì mì wó jáá,› nô.»
4Jòvánì tí mbe caka tí ndâ ꞌduù giì co gí gbí kángáá nga ngoò, kû kò-kò ta có gítí bà caka tí ji ndâ ꞌduù, tacó wàa, ndú ꞌví ꞌvìsì muu ndú ꞌdo tí ndâ vò i mì ndú, wàa Mbíṛì ꞌví je à-cee-gî ji ndú. 5Ndâ ꞌduù ꞌdo gbí to Jùdéyà ꞌdáá gî, delè ta ndâ ꞌduù ꞌdo gbí gbata Jèrùzàlémè giì kaa ya gí mì wó á tàbèꞌdè Jòròdánìyà tacó bà caka tí ndú. Káa ta o tí nó náa yí kû caka tí ndú nó, ndú kû yù gbí ndâ vò i mì ndú gí sè.
6Jòvánì táánò kû yuu a bòngo náa à gò ꞌdo tí se tí jémèlè. Yí giì eṛe mí ṛèꞌdè wó a wúꞌdè kû. I-zó-zò mì wó káa ndâ kòṛòngbò ta lí. 7Jòvánì ma có ji ndâ ꞌduù énò máa, «ꞌBí ꞌduù mbe me gbolò ndii ye gî á kèjì gí tàkò ye, náa à kpêtí káa ndòngbú bòò mì wó mbe kû njaanga tàmà á ꞌdo tí kò wó, ye bà ni bà ꞌvii tí ye ta yí wálá. 8Ye kû caka tí yo ta ngo, káa yí kèjì gí bà caka tí yo ta Bèṛi-mì-Mbíṛì.»
Jòvánì caka tí Jézù
9Gbí ndâ o tí nò si Jòvánì kû caka tí ndâ ꞌduù tàbèꞌdè Jòròdánìyà nò, Jézù giì njè nó ꞌdo gbí gbata Názàrètì á Gàlìléyà, ya gí bà caka tí wó mì Jòvánì. Jòvánì giì caka tí Jézù mí tà ngo gbí pù Jòròdánìyà. 10Káa Jézù mâ giì co gí sè ꞌdo tà ngo bìndi bà caka tí wó, yí ngé giì ŋò njekèjì gbíṛì njaanga tí gî. Yí delè giì ŋò Bèṛi-mì-Mbíṛì kû gì gí muu wó go kùlè nô. 11Bìndi yí giì ꞌdi kòcò ꞌduù kû ꞌde có ꞌdo gbíṛì énó máa, «Wò a ꞌviì mì ye náa ye ze wò nìkì ta njembí ye gbaànjé. Tàkòcò ye peteke gítí lo ngé ndii gî.»
Vò-ꞌduù-tí-nò tala Jézù gbí kángáá nga ngoò
12Ngé ꞌdo bàndò tí nò, Bèṛi-mì-Mbíṛì giì wu tàmuu Jézù ya tí gí gbí kángáá nga ngoò. 13Yí giì dù gbí kángáá nga ngoò ta sili ziꞌduù-só. Bìndi Vò-ꞌduù-tí-nò giì gì kû tala yí. Yí bàkà ndâ sili tí nò ziꞌduù-só nó ta kpéétí wó gbí òkò tí ndâ kàzà. À káa ndâ basìlì mì Mbíṛì ta o tí nò ká ṛègbà tí wó.
Jézù ꞌbìtà bà ma Banga-Ngú-Có
14À mâ giì zèè Jòvánì mí gbí zàà gî, Jézù giì ya gí Gàlìléyà. Yí giì ma Banga-Ngú-Có mbe gì ꞌdo mì Mbíṛì ji ndâ ꞌduù kà énó máa, 15«Nògí! Kùṛo o bà zèè ꞌbá mì Mbíṛì kpónó dooko gî. Yo ꞌvìsì muu yo ꞌdo tí ndâ vò kpokèjì, yo ꞌví ùnje gítí Banga-Ngú-Có.»
Jézù tèꞌé tí ndâ kpédélé mbe tala có mì wó
16Ta ꞌbí o gbaànjé si Jézù kû nò nó á seè kàpá Gàlìléyà, yí giì ŋò ndâ Sìmónè ta náꞌvindí wó Àndèréyà kû ꞌva mbu, tacó ndú a ndâ mbe gò ngo. 17Káa Jézù giì ꞌdè có ji ndú énó máa, «Yo gì gí bà ṛu ndi ye, wàa ye ꞌví bàkà yo tí ndâ mbe gò ndâ ꞌduù ji Mbíṛì á go bà gò ngo mì yo nò.» 18Ndâ Sìmónè ta Àndèréyà mâ giì ꞌdi có tí nò náa Jézù ꞌdè ji ndú nò, ndú ngé giì kaa ndâ mbu mì ndú mí to, bìndi ndú giì ya gí tàkò Jézù.
19Jézù mâ giì yèè gí kùṛo ꞌdo tí bàndò bà ꞌde ndâ Sìmónè ta Àndèréyà nò gàà énó, yí giì ŋò ndâ ꞌbí ꞌdakò sósòꞌô, ndâ Jákòmò ta náꞌvindí wó Jòvánì tí ndâ ꞌviì mì Zèbìdéyò, á gbí gbâ, delè kû eṛe gbí ndâ mbu mì ndú. 20Káa yí ngé giì tèꞌé tí ndú. Bìndi ndú giì njè nó ya gí tàkò wó, jee bu ndú ta ndâ mbe nèté mì wó mí gbí gbâ.
Jézù nìbà có mì Mbíṛì ji ndâ ꞌduù Kàpàrànáwùmù
21Bìndi ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó giì njè nó ya gí gbí gbata Kàpàrànáwùmù. Ta ꞌbí ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà gbaànjé, yí giì ya gí bàndò bà kili ndâ Jùdéyà gí bà ùlù Mbíṛì, bìndi yí giì ꞌbìtà bà nìbà i ji ndâ ꞌduù. 22Nje ndâ ꞌduù ꞌdáá gî giì ꞌdèè gítí ŋa bà nìbà i mì wó gî, tacó yí kû nìbà i ji ndú go i mì gba, me go ŋìndi ndâ mbe ꞌdi gbí-o mì ndâ Jùdéyà lá.
23Káa à káa póó bà giì gì ꞌbí ꞌdakò ta i-gbí-muu wó gí bàndò bà kili ndâ Jùdéyà gí bà ùlù Mbíṛì ta o tí nò, 24yí giì ꞌbìtà bà tò kû énó máa, «À tí lo a go bà bàkà ŋa yè ta ze, Jézù tí mbe gì ꞌdo Názàrètì? Wò gì tacó bà ꞌbu ŋa ze? Ye ŋò wó ni gî, wò a tó ꞌduù mì Mbíṛì mbe kû toko có ta yí.»
25Káa Jézù giì do mítí i tí nò, máa, «Dù ngbìì! Co ꞌdo gbí muu ꞌdakò tí nò gî!»
26Bìndi vò i tí nò gbí muu ꞌdakò tí nò giì te yí gí yaà, ꞌva mí to, yí giì dù kû gu mí to kà tí vò ŋa ŋìnô. Bìndi yí giì co ꞌdo gbí muu wó ta bà tò kû ta kòcò wó ngéé gí yaà. 27Bà ꞌdè có giì kpo nje ndâ ꞌduù ꞌdáá gî, gî. Bìndi ndú giì ꞌbìtà bà ꞌvee ꞌvé gbí òkò tí ndú, máa, «Ŋìnó a ŋa yè ká nó? À ngú ŋa bà nìbà i, ta wotí ká tàkò ? Yí má ꞌdè có kpêtí ká ji ndâ i-gbí-muu ndâ ꞌduù, ndú kû ꞌdi có mì wó.» 28ꞌDo bà-i-nò ṛè Jézù ngé giì ꞌbìtà bà wu cee gbí to Gàlìléyà ꞌdáá gî.
Jézù ꞌvala na gê Sìmónè
29Bìndi bà mòkò i tí nò ꞌdo gbí muu ꞌdakò tí nò, ndâ Jézù ngé giì njè nó ꞌdo bàndò bà kili ndâ Jùdéyà gí bà ùlù Mbíṛì kû ya ta ndâ Jákòmò ta Jòvánì gí ꞌbá mì ndâ Sìmónè ta Àndèréyà. 30Ndú mâ giì yee ꞌbá kà, ndú giì ꞌdè na gê Sìmónè tísì ta côꞌo gbí dìì wó. Ndâ ꞌduù ngé giì ꞌdè có séꞌi tí nò ji Jézù. 31Bìndi Jézù giì ṛì gí tàkò niì tí nò tàꞌi, yí giì zèè yí tí ꞌbì wó, yí mâ giì ja yí gí yaà, gbí dìì wó ngé giì ꞌdèè sé gî. Bìndi yí giì ya gí bà bàkà i-zó-zò ji ndú.
Jézù ꞌvala ndâ ꞌduù ꞌdo gbí ndâ tende ŋa nòꞌo
32Ta ꞌdêꞌo tí nò, si ṛi kû ya nèè gí to, si o bà wotí gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà cee gî, ndâ ꞌduù giì tuṛu ndâ mbe nòꞌo ꞌdáá gî, ta ndâ ꞌduù ŋìnó ta ndâ i-gbí-muu ndú nó gì tí ji Jézù. 33Ndâ ꞌduù me mbè giì tì mí njekèjì tí wó. 34Bìndi yí giì ꞌvala ndâ ꞌduù me mbè ꞌdo gbí ndâ tende ŋa ndâ nòꞌo. Yí delè giì mòkò ndâ i ꞌdo gbí muu ndâ ꞌduù me mbè; káa bà ꞌdè có kpò ndâ i tí nò gî, tacó ndú ŋò Jézù ni gî, káa yí biya gî máa ndú ꞌví ꞌdè có lá.
Jézù njè nó ꞌdo Kàpàrànáwùmù gbí dùde
35Káa Jézù giì njè nó ꞌdo ꞌbá ta njeyé, ya gí bà ꞌdeke tí wó ji Mbíṛì ta kpéétí wó gbí kángáá nga ngoò. 36Bìndi ndâ Sìmónè ta ndâ ꞌbí ka wó giì njè nó ya gí bà pà bà tí wó. 37Ndú mâ giì ꞌde yí gî, ndú giì ꞌdè có ji yí máa, «Ndâ ꞌduù ꞌdáá gî kû ꞌvee bà tí lo.»
38Káa Jézù giì ꞌdè có ji ndú, máa, «Ndoo ya gí gbí ndâ ꞌbí gbata, wàa ye ꞌví ma có mì Mbíṛì ji ndâ ꞌduù kà delè, tacó ŋìnó a ndeṛè bà gì ye gí muu to tí nô.» 39Bìndi yí giì ya cee gbí ndâ to Gàlìléyà ꞌdáá gî, kû ma có mì Mbíṛì ji ndâ ꞌduù ta ndi tí ndâ bàndò bà ùlù Mbíṛì, delè ta bà mòkò ndâ i ꞌdo gbí muu ndâ ꞌduù.
Jézù yuku ndâ kà cì ꞌdo tí ꞌbí ꞌdakò
40Bìndi ꞌbí ꞌdakò tí mbe cì giì ꞌdeke tí wó ta bà kucuku muungbó wó mí kùṛo Jézù, máa, «À má nìkì tí lo gî, wò bà ngbaṛanga dìì ye gî.»
41Jézù mâ giì ŋò yê ṛo ꞌdakò tí nò, yí giì yaꞌva ꞌbì wó ya gí bà gbala ta yí ta bà ꞌdè có, máa, «À nìkì tí ye gî; dù ngbáṛángàꞌi.» 42Bìndi ndâ kà cì tí nò ngé giì yuku ꞌdo tí ꞌdakò nò gî kútí wó giì ngbaṛanga gî. 43Bìndi bà cee cì ꞌdo tí ꞌdakò tí nò, Jézù ngé giì ꞌdè có ji yí, 44máa, «Kpolo tí lo máa wò ꞌví ꞌdè ji gbèe ꞌduù lá. Ya gí bà tùbà tí lo ji bu-Mbíṛì, wàa wò ꞌví ci i tacó bà ngbaṛanga kútí lo go có mì Mòze, tacó bà tùbà ji ndâ ꞌduù.» 45Káa ꞌdakò tí nò giì njè nó ꞌdo bà-i-nò ta bà ma ngú có tí nò go ŋìnó à nìkì tí wó dúú kû ya tí . Tacó énò, Jézù giì ṛì gí gbí gbata ká gbí kóó, má wálá, ndâ ꞌduù bà bàkà wo.
2Jézù ꞌvala ꞌbí ꞌdakò mbe gbeleꞌve gî
1Jézù mâ giì dele ndi wó gí Kàpàrànáwùmù bìndi làmbu sili gî, ndâ ꞌduù giì ꞌbìtà bà fiini có, máa, «Yí kuu ꞌbá! Yí kuu ꞌbá!» 2Bìndi ndâ ꞌduù giì kaa gì gí mì wó go mbílì gbí cìkaà; ndâ ꞌduù giì yè to ꞌdo tàꞌi di sè, à giì kpò tí tí njekèjì bà ṛì gí tàꞌi tàkò Jézù. Yí ta o tí nò kû nìbà có mì Mbíṛì ji ndâ ꞌduù.
3Mâ giì zekeꞌo, ndâ ꞌbí ꞌduù giì gì ta ꞌbí ꞌdakò mbe gbeleꞌve gî, náa a ndâ ꞌduù nàꞌô ká kû làngà yí gì tí ji Jézù. 4Káa kpokèjì bà yee ta yí tàꞌi ji Jézù giì kpò ndú gî, tacó ndâ ꞌduù tì yè njekèjì gî. Bìndi ndú giì ꞌdò ta ꞌdakò tí nò gí muu ꞌbá, bìndi ndú giì di muu ꞌbá gbúú-gbuu ꞌvii ta bàndò tí nó náa Jézù kû ki tí wó to tí nô, bìndi ndú giì yuu ꞌdakò tí nò mbe gbeleꞌve gî nò ta kpâ-sili mì wó gí to ji Jézù. 5Jézù mâ giì ŋò énó máa, ndú ùnje gítí yì ta njembí ndú dú gî, yí giì ꞌdè có ji ꞌdakò tí nò mbe gbeleꞌve gî nò, máa, «ꞌViì mì ye, à si có gítí ndâ vò i mì lo mí to gî.»
6Káa ta o tí nò ndâ ꞌbí kpo-kpò mbe nìbà có mì Mbíṛì mì ndâ Jùdéyà kû ki tí ndú gbí òkò tí ndâ ꞌduù tí nó mbe kaa ya gí mì Jézù nô. Ndú mâ giì ꞌdi có tí nò náa Jézù ꞌdè nò, ndú giì ꞌbìtà bà koṛo có gbí njembí ndú máa, 7«ꞌDakò tí nò ꞌdè ŋa có tí nò tacó yè? Ŋìnò a bà ꞌdè zu có gítí Mbíṛì! Mbe si có gítí ndâ vò i mì ndâ ꞌduù mí to a ꞌdi? À me káa Mbíṛì cuki lá?»
8Káa Jézù mâ giì ŋò ŋa kóṛó-koṛo có mì ndú nò, yí ngé giì ꞌvìsì có ji ndú énó máa, «Yo kû koṛo ŋa ndâ có tí nò á gbí njembí yo tacó yè? 9À kpónó peteke a ngàyi gbí òkò tí ndâ bà ꞌdè có ji ꞌdakò tí nó énó máa, à si có gítí ndâ vò i mì wó mí to gî, ta bà ꞌdè có ji yí énó máa, yí te kpâ-sili mì wó wàa yí ꞌví nò nó? 10À má énò, ye kpónó bà tùbà ji yo énó máa, à tí ꞌViì-mì-ꞌDakò a wotí tacó bà je à-cee-gî gítí ndâ vò i mì ndâ ꞌduù muu to tí nô.»
Bìndi Jézù giì ꞌdè có ji ꞌdakò tí nò mbe gbeleꞌve gî nò, máa, 11«A gí yaà. Te kpâ-sili mì lo wàa wò ꞌví njè nó ya gí ꞌbá a go có tí nó náa ye kpónó kû ꞌdè ji wò nô.»
12ꞌDakò tí nò ngé giì a gí yaà, yí giì paṛa kpâ-sili mì wó, bìndi yí giì co gí sè gbí njì ṛo ndâ ꞌduù ꞌdáá gî. Nje ndâ ꞌduù ꞌdáá gî giì ꞌdèè ta bà ŋò ꞌdakò tí nò kû nò nó gî. Bìndi ndú giì ùlù Mbíṛì, máa, «Ze jé ŋò ꞌbí ŋa i go i tí nò sàà kùṛo lá.»
Jézù tèꞌé tí Lévì
13Ta o tí nò Jézù giì dele ndi wó kákáꞌi ya gí seè kàpá Gàlìléyà bìndi o bà tèꞌé tí ndâ kpédélé mbe tala có mì wó. Mâ giì zekeꞌo, ndâ ꞌduù me mbè giì kaa kákáꞌi ya gí mì wó tàbèꞌdè kà. Yí giì nìbà i ji ndú.
14Jézù mâ giì njè nó ꞌdo bà-i-nò, yí giì ŋò Lévì, tí ꞌviì mì Àlìféyò, kû ki tí wó to á seè ꞌbá bà gò i-mírì. Káa Jézù giì ꞌdè có ji yí, máa, «Gì gí tàkò ye.» Káa Lévì bà-i-nò giì a gí yaà ya gí tàkò Jézù.
Jézù zò i ta ndâ mbe bàkà vò i
15Ta ꞌbí o gbaànjé si ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó kû zò i á ꞌbá mì Lévì, ndâ ꞌbí mbe go i-mírì, ta ndâ ꞌbí ŋa Jùdéyà ŋìnó mbe kpolo tí tàkìì mì ndú lá nó ꞌdo gbí òkò tí ndâ mbè ꞌduù tí nò mbe tì ta o tí nò mbe kû ko tàkò wó nó giì ya gí bà zò i ta ndú. 16Ndâ ꞌbí kpo-kpò mbe nìbà i gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà ŋìnó mbe kû kpolo tí tàkìì mì ndú nó giì ꞌvee ndâ mbe tala có mì Jézù, máa, «Yí kû zò i ta ndâ mbe gò i-mírì, delè ta ndâ mbe gìlìnì tacó yè?»
17Káa Jézù mâ giì ꞌdi có tí nò, yí giì ꞌdè có ji ndú máa, «Ndâ ꞌduù ŋìnó ta séꞌi tí ndú wálá nó pà mbe yeè lá. A ndâ mbe séꞌi ká kû pà ndâ mbe yeè. Ye gì me tacó tí ndâ tó ꞌduù lá. Ye gì a i tacó tí ndâ mbe bàkà vò i.»
Bà tò kponje gítí bà kònò go
18Ta o tí nò ndâ mbe tala có mì Jòvánì tí mbe caka tí ndâ ꞌduù, ta ndâ Fàrìzéyò, tí ŋa ndâ Jùdéyà ŋìnó mbe kû kpolo tí tàkìì mì ndú nó, kû kònò go tacó bà yù nambeè ꞌdo mì Mbíṛì. Bìndi ndâ ꞌduù giì ꞌvee Jézù, máa, «Ndâ mbe tala có mì lo kònò go á go ŋìnó mì ndâ mbe tala có mì Jòvánì ta ndâ mbe tala có mì ndâ Fàrìzéyò lá tacó yè?»
19Káa Jézù giì ꞌvee ndú, máa, «Ndâ wiṛi bàndò bà ko niì kû kònò go ta o tí nó náa mbe kò niì má kuu ta ndú? Ta o tí nó náa mbe kò niì má kuu ta ndú, ndú kònò go lá. 20Ṛi bà je mbe kò niì ꞌdo gbí òkò tí ndú bà co ká co! Ŋìnò bà giì dù a ṛi tí nó tí ṛi bà kònò go mì ndú nó ká nò.»
21Bìndi Jézù giì ya gí kùṛo ta bà dìtà có ji ndú gbí lòkóꞌbò, máa, «ꞌBí ꞌduù jé mbe bàkà rúgà mítí ká bòngo mì wó ta ngú kpâ-bòngo náa à kálásê yuu mí tà ngo lá nò wálá; yí má bàkà go énò, ngú rúgà tí nò bà yaka ꞌdo tí ká bòngo gî, bìndi kà bà giì dù gbí bòngo tí nò ndii ŋìnó sàà kùṛo nó gî. 22ꞌBí ꞌduù delè jé mbe yee ngú nèbítì mí gbí ká kúúkpá nèbítì wálá, yí má bàkà énò, ngú nèbítì má nì , yí bà ba ká kúúkpá gî, bìndi nèbítì bà yee to gî, kúúkpá delè bà yaka gî. À má énò, ngú nèbítì a i tacó ngú kúúkpá.»
Ndâ mbe tala có mì Jézù kpaṛaka muu cû ta ṛi bà wotí
23Ta ꞌbí ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà gbaànjé, si ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó kû nò nó co gbí njí, ndâ mbe tala có mì wó giì ꞌbìtà bà kpaṛaka muu cû kû zò . 24Ndâ Fàrìzéyò mâ giì ŋò i tí nò náa ndâ mbe tala có mì Jézù kû bàkà nò, ndú giì ꞌvee yí, máa, «Ŋìnó a ŋa yè ká nò? Ndú kû bàkà i ŋìnó náa a me yí lá nó ta ṛi bà wotí tacó yè?»
25Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «Yo jé ꞌdeke có gítí i tí nó náa Dàvídè si yí ta go tí wó bàkà nó lá? Ndú ta ndâ ꞌduù tí nò ta o tí nó mbe kû ko tàkò wó nô? 26Ta o tí nó náa yí giì ṛi gí tàꞌi mì Mbíṛì, si Àbìyátàrà a Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì, bìndi yí giì zò kù kô tí nó náa à ci ji Mbíṛì gî nô.
27«Mbíṛì kpédéléꞌi suu a ndâ ꞌduù má kózò gî, yí giì bàkà ṛi bà wotí. Mbíṛì bàkà ṛi bà wotí me tacó bà ba muu ndâ ꞌduù lá. 28À má énò, ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó, máa, à mì ꞌViì-mì-ꞌDakò a wotí tacó bà ꞌdè có ji ndâ ꞌduù, máa, ndú bàkà a ndâ i ŋìnó, ndâ i ŋìnó, ta ṛi bà wotí.»
3Jézù ꞌvala ꞌbí ꞌdakò ta ꞌbì wó mbe gbeleꞌve gî
1Ta ꞌbí ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà gbaànjé, Jézù giì gì gí bàndò bà kili ndâ Jùdéyà gí bà ùlù Mbíṛì. Káa ta o tí nò, ꞌbí ꞌdakò ta ꞌbì wó mbe gbeleꞌve gî kuu tàꞌi kà gbí òkò tí ndâ ꞌduù. 2Bìndi ndâ ꞌduù giì ꞌbìtà bà zekeꞌo tacó bà ŋò máa Jézù má ꞌvala ꞌdakò tí nò ta ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà gî, wàa ndâ yì ꞌví ya gí bà kpì ngbàngà tí wó. 3Jézù mâ giì ŋò énò, yí giì ꞌdè có ji ꞌdakò tí nò, máa, «Co gì gí bà ṛò tíyò á kùṛo ndâ ꞌduù tí nô.»
ꞌDakò tí nò mâ giì bàkà go có tí nó náa Jézù ꞌdè ji yí nó gî, 4Jézù giì ꞌvee ndâ ꞌduù tí nò, máa, «Yúcó mì ndoo a ngàyi? Bà bàkà tó i, wèè, bà bàkà vò i, ta ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndoo tí ndâ Jùdéyà? Bà ꞌvala ku, wàlà bà zi ku?» Káa gbèe ꞌduù mbe ꞌvìsì có ji yí giì dù lá. 5Tacó énò, Jézù giì zekeꞌo tí ndú ta kpo-tàkòcò wó, tacó ndú a ndâ mbe ngbútù. Tàkòcò wó delè giì kpolo gítí ndú ngé, tacó muu ndú kpolo go duù. Bìndi yí giì ꞌdè có ji ꞌdakò tí nò máa, «Yaꞌva gbí ꞌbì lo.» Bìndi ꞌdakò tí nò mâ giì bàkà go có tí nò náa Jézù ꞌdè ji yí nò gî, ꞌbì wó giì nìkì gî.
6Káa ndâ mbe kû kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà (Fàrìzéyò) mâ giì ŋò i tí nó náa Jézù bàkà nò, ndú giì co gí sè tacó bà ya gí bà toko có ta ndâ ꞌduù ŋìnó mbe tè gí tàkò có mì Èródè tí gbolò ꞌduù kùṛo ndâ Jùdéyà nó, tacó bà pà kpokèjì gítí bà zi Jézù.
Ndâ mbè ꞌduù kaa ya gí mì Jézù á yì kàpá Gàlìléyà
7Bìndi Jézù giì njè nó ta ndâ mbe tala có mì wó ya gí yì kàpá Gàlìléyà. Ndâ ꞌduù me mbè giì ṛu ndi ndú ꞌdo gbí ndâ gbata gbí ndâ to Gàlìléyà ta Jùdéyà, 8ta gbolò gbata Jèrùzàlémè, ta Ìdùméyà, delè ꞌdo tìto Jòròdánìyà, delè ꞌdo gbí ndâ to Tírò ta Sìdónì. Ndâ ꞌduù mâ giì ꞌdi tàwo ndâ i-seṛè tí nó náa Jézù kû bàkà nó, ndú giì tì ya gí mì wó. Ndâ ꞌduù tì go ngana.
9Jézù mâ giì ŋò ŋa bà tì ndâ ꞌduù tí nò, yí giì ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó énó máa, ndú gì ta gbâ ji yì, tacó yí ta o tí nò kû ci gúku máa ndâ ꞌduù bà kpoko yì. 10Tacó ndâ ꞌduù ꞌdi tà wò bà ꞌvala ndâ mbe séꞌi mì wó me mbè, tacó énó, ndâ ꞌduù ŋìnó ta séꞌi tí ndú nó ꞌdáá gî kû jòò tí ndú tacó vòó bà gbala yí wàa ndâ yì ꞌví ꞌde ta ꞌválá. 11Delè ndâ ꞌduù ŋìnó ta ndâ i-gbí-muu ndú nó má ŋò yí, ndú kû ꞌvaka tí ndú to, ta bà tò kû, máa, «Wò a ꞌViì-mì-Mbíṛì.» 12Káa yí giì ꞌdè có ji ndú kpolo ma, máa ndú ꞌví tùbà tí yì gí sè ji ndâ ꞌduù lá.
Jézù ṛuka ndâ mbe nò tú mì wó muuꞌbì-nje só
13Ta o tí nò Jézù giì njè nó ya gí gbí òkò ndâ ꞌbí gú. Bìndi yí giì tèꞌé tí ndâ ꞌduù ŋìnó mbe nìkì tí wó nô. Ndú mâ giì gì gí mì wó gî, 14yí giì ṛuka ndâ ꞌduù ꞌdo gbí òkò tí ndú muuꞌbì-nje só, tacó wàa ndú ꞌví dù toko ta yì, wàa yì ꞌví kû tuu ndú ya gí bà ma có mì Mbíṛì ji ndâ ꞌduù. 15Yí giì je wotí bà mòkò ndâ i ꞌdo gbí muu ndâ ꞌduù, ta wotí bà ꞌvala ndâ ꞌduù ꞌdo gbí nòꞌo ji ndú. 16Ndâ ꞌduù tí nò muuꞌbì-nje só náa Jézù ṛuka ndú tacó bà dù ta yí nò a ndâ Sìmónè, náa yí kpì ngú ṛè mítí wó máa, Pìyétòrò, 17ta ndâ Jákòmò ta náꞌvindí wó Jòvánì tí ndâ ꞌviì mì Zèbìdéyò, náa yí kpì ngú ṛe mítí ndú máa Bènèrègísì, gbí énó máa, ndâ ꞌviì-ngbàngbàṛì, ta Àndèréyà, 18ta Fìlípò, ta Bàràtòlòméyò, ta Màtéyò, ta Tòmázò, ta Jákòmò tí ꞌviì mì Àlìféyò, ta Tàdéyò, ta Sìmónè tí nó ta ꞌbí ṛè wó a Tó-ꞌviì-ꞌbá, 19ta Júdà Ìsìkàrìyótè tí mbe giì kpì ngbàngà tí wó.
Ndâ ꞌduù go mâ mítí Jézù
20Jézù mâ giì dele ndi wó gí ꞌbá ꞌdo pí gú bìndi bà ṛuka ndâ mbe tala có mì wó gî, ndâ ꞌduù me mbè giì kaa ya gí mì wó kákáꞌi tí ŋa ŋìnó náa à giì kpòtí tí ndú ta ndâ mbe tala có mì wó tí bà zò i. 21Ndâ nambe wó má giì ꞌdi énò, ndú giì ya gí kà tacó ba kpolo tí wó, tacó ndú koṛo có énó máa, a gbí muu wó a ndâ i. 22Káa ndâ kpo-kpò mbe nìbà i mì ndâ Jùdéyà mbe gì ꞌdo Jèrùzàlémè ta o tí nò kû ꞌdè ŋìndi ndú énó máa, «À gbí muu wó a gba mì ndâ mâ tí nó ta ṛe wó a Bèlìzèbúlù nô.» Ndú delè ta o tí nò kû ꞌdè có énó máa, «A gba mì ndâ mâ tí nò ká kû je wotí bà mòkò ndâ i ꞌdo gbí muu ndâ ꞌduù ji yí.»
23Jézù mâ giì ꞌdi ŋa ndâ có tí nò, yí giì tèꞌé tí ndâ mbe kû ꞌde ŋa ndâ có tí nò gí mì wó. Bìndi yí giì ꞌvee ndú gbí lòkóꞌbò énó máa, «Mâ bà mòkò ka wó mâ ꞌdo gbí muu ꞌduù ée? 24Có mì ndâ ꞌduù mì gbèe gba jé má toko lá, gba tí nò bà zogo ꞌbá wálá. 25À delè có mì ndâ ꞌduù á ṛùkàtiì mì ndú má toko lá, ndú bà sì ꞌbá tí nò wálá. 26Káa Gba-wàtà má kû sogo tí wó, gbí go énó máa, Gba-wàtà njèè gbí tí gî. À má énò, ŋìnò a bà ngbù yí ká nò. Tacó wotí bà ṛò tíyò mì wó kákáꞌi wálá. 27Káa ꞌbí ꞌduù jé bà ni bà ṛi gí tàꞌi mì ꞌbí ꞌduù ta wotí kuu tí wó, bìndi yí giì kaa ndâ i mì wó a ta có ꞌdakò nò wálá, sè káa ŋìnó yí kpédéléꞌi má eṛe mbe ꞌbá gî, bìndi yí bà giì kaa ndâ i mì wó ta wotí si yí gbí wú.
28«Ye kû ꞌde có ji yo ta yúcó énó máa, Mbíṛì bà je à-cee-gî gítí ŋa ndâ vò i mì ndâ ꞌduù ꞌdáá gî, gî. À kpêtí káa ndâ mbe ꞌdè zu có á gítí wó tí Mbíṛì. 29Káa ꞌduù má go mâ mítí Bèṛi-mì-Mbíṛì, ꞌduù tí nò bà ꞌde à-cee-gî ꞌdo mì Mbíṛì wálá, tacó ꞌduù tí nò bàkà a ŋa vò i tí nó náa àá bà cee wálá.» 30Jézù ꞌdè có tí nò tacó ndâ ꞌduù ta o tí nò kû ꞌdè có énó máa, a gbí muu wó a ndâ mâ.
Ndâ ꞌdóó-ꞌdòò nambe Jézù
31Káa ta o tí nò ndâ nawu Jézù ta ndâ náꞌvindí wó giì ṛò tíyò á sè. Bìndi ndú giì tuu tú gí bà tèꞌé tí wó. 32Káa ndâ ꞌduù me mbè ki tí ndú jèlè yí ꞌdee gî. Bìndi ndú giì ꞌdòkò ndi có tí nò ji yí, máa, «Ndâ nawu lo ta ndâ náꞌvindí lo kû ꞌvee bà tí lo á sè.»
33Káa Jézù giì ꞌvee ndú énó máa, «Nawu ye a ꞌdi? Ndâ náꞌvindí ye a ndâ ꞌdi?» 34Yí bà-i-nò giì zekeꞌo tí ndâ ꞌduù tí nò mbe ki tí ndú jèlè yí ꞌdee gî nô. Bìndi yí giì ꞌdè có ji ndú, máa, «Nawu ye, ta ndâ náꞌvindí ye cuki me káa ndâ ꞌduù tí nò mbe kû tèꞌé tí ye nò lá. 35ꞌDuù mbe bàkà go có mì Mbíṛì gî, ꞌduù tí nò a nawu ye, yí a náꞌvindí ye, yí delè a námì ye.»
4Bà lòkòꞌbò có gítí mbe va ŋa
1Ta o tí nò Jézù kákáꞌi giì ꞌbìtà bà nìbà i ji ndâ ꞌduù a yì kàpá Gàlìléyà. Káa yí mâ giì ŋò máa, ndâ ꞌduù tì me mbè ngé ndii gî, yí giì njè nó ya gí bà ki tí wó gbí gbâ a ṛo ngo si ndâ ꞌduù mí tì ngo. 2Yí giì dù gbí gbâ á ṛo ngo kà kû nìbà i ji ndâ ꞌduù gbí lòkóꞌbò énó máa, 3«Yo sè tù yo nìkì maa, wàa yo ꞌví koṛo gbí có tí nô.
«Ta ꞌbí o gbaànjé, ꞌbí ꞌdakò giì ya gí bà va ŋa gbí njí mì wó. 4Káa ndâ ꞌbí njì ŋa giì ꞌvaka tí to á seè kpokèjì, káa ndâ nuù giì da ndú gî. 5Ndâ ꞌbí giì ꞌvaka tí á gbí díí ta zì to tí me njíꞌdí, à káa póó bà kù ndú, 6go wu ṛi giì ziki ndâ dó kú ndú ꞌdáá gî, tacó tà teè ndú ya gí tà to me ꞌdú lá. 7Ndâ ꞌbí giì ꞌvaka tí á gbí òkò ndâ bè kpeṛè. Ndâ bè kpeṛè tí nò giì tù yiiga muu ndú gî, ndú giì jò lá. 8Káa ndâ ꞌbí giì ꞌvaka tí a i gbí banga zì to. Ndú mâ giì kù , ndú giì uu gí yaà, bìndi ndú giì jò ta banga muu ndú, gbe-gbè, gbe-gbè énô.»
9Bìndi yí giì yee nje lòkóꞌbò mì wó ta bà kpo-gbí-tà-tù ndâ ꞌduù tí nò énó máa, «À má énò, tù bà ꞌdi có má kuu tí muu ꞌduù, yí ꞌví ꞌdi có.»
Ndeṛè bà ꞌdè ndâ có mì Jézù á gbí lòkóꞌbò
10Jézù má giì co gí ndiì ta kpéétí wó gî, ndâ mbe tala có mì wó muuꞌbì-nje só, toko ta ndâ ꞌbí ꞌduù mì wó mbe kû dù ta yí nó giì ya gí bà ꞌvee yí gítí gbí lòkóꞌbò tí nò. 11Káa yí giì ꞌvìsì có ji ndú énó máa, «À je muu ji yo tacó bà ꞌdi gbí ngìì bà dù yí tí Mbíṛì tí gba gî. Káa sè ndâ ꞌbí ꞌduù bà ꞌdi ndâ có ꞌdáá gî ká gbí lòkóꞌbò. Go có tí nó náa Ìzáyà tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì ꞌdè dígísèé énó máa,
12‹Ndú ꞌví zekeꞌo, káa ndú ꞌví ŋò i lá.
Ndú delè ꞌví ꞌdi kòcò, káa ndú ꞌví ꞌdi gbí có tí nò lá.
Tacó ndú má ŋò i, delè ndú má ꞌdi gbí có,
ndú bà giì ꞌvìsì tí ndú gí mì ye tí Mbíṛì,
bìndi ye bà je à-cee-gî gítí ndâ vò i mì ndú.› »
Jézù ꞌdè gbí lòkóꞌbò gítí mbe va ŋa
13Bìndi Jézù giì ꞌvee ndâ mbe tala có mì wó máa, «Yo ꞌdi gbí lòkóꞌbò tí nò lá? Káa à má énò, yo bà giì ꞌdi gbí ndâ ꞌbí lòkóꞌbò ée? 14Gbí lòkóꞌbò tí nò énó máa: njì ŋa tí nò náa mbe va ŋa tí nò kû va nò a njì có mì Mbíṛì. 15Ndâ njì ŋa ŋìnó mbe ꞌvaka tí ta tí kpokèjì nó a ndâ có mì Mbíṛì náa à ma ndú ji ndâ ꞌduù, káa à káa póó bà ꞌdi có tí nò mì ndú, Vò-ꞌduù-tí-nò giì volo muu ndú ꞌdo tí bà ꞌdi gî.
16«Ndâ njì ŋa ŋìnó mbe ꞌvaka tí gbí to á káṛà-káṛà ṛo díí nó a ndâ có ŋìnó náa à káa póó bà ꞌdi ndú mì ndâ ꞌduù, ndú giì ùnje gítí ndú gî; 17ndâ njì có tí nò giì dù gbí njembí ndú ta làmbu o, káa à má bà giì gbùṛùngà ndú ta bà mèèkèꞌi tí ndú á muu ndâ có tí nò, ndú ngé giì jee có tí nó mí to gî, tacó ndâ có tí nò gbì teè mí gbí njembí ndú lá.
18«Ndâ njì ŋa ŋìnó mbe ꞌvaka tí gbí òkò ndâ bè kpeṛè nò a ndâ njì có ŋìnó náa ndâ ꞌduù ꞌdi ndú, 19káa bà kpolo tí ndâ i muu to tí nó, ta líkí ndâ kpo-kpò i, ta bà dù ta go ndâ i, giì soloko ndú ꞌdo tí bà ꞌde i gbí có tí nò gî.
20«Káa ndâ njì ŋa ŋìnó mbe ꞌvaka tí á gbí banga zì to nó uu go ndâ njì có mì Mbíṛì mbe ꞌvaka tí gbí njembí ndâ ꞌduù ŋìnó mbe kpolo tí ndú mí gbí njembí ndú. Ndú gî bàkà go ndâ có tí nò, bìndi tàkòcò Mbíṛì giì peteke gítí ndú go bà peteke tàkòcò mbe ji njí gítí ndâ banga kú i gbí njí mì wó.»
Bà lòkòꞌbò có gítí ngba wu
21Bìndi Jézù giì ꞌvee ndú, máa, «A ꞌdi jé ká òlò wu mí tàꞌi mì wó ta ꞌdíꞌdiꞌo, káa yí giì ꞌbu i mí ṛo ngba wu tí nò, wàlà yí giì ngùù ngba wu tí nò mí tà kìtìkpaṛa? 22À kû ngùù i ká tacó bà giì tùbà ndí gí sè kákáꞌi. À delè kû ꞌdè có á tà bèngìì ká tacó bà giì kò-kò tí . 23À má énò, yo sè tù yo, náa tù má dú kuu tí muu yo nò, wàa yo ꞌví ꞌdi có tí nô.»
Bà lòkòꞌbò có gítí bà ꞌvii i
24Jézù kákáꞌi giì ꞌdè có ji ndú, máa, «Yo kpolo tí có tí nó náa yo kû ꞌdi nô. Ŋa i tí nó náa wò tí ꞌduù má bàkà mítí ndâ ꞌbí ka lo nó, Mbíṛì bà giì bàkà mítí lo káa gbèe ŋa i tí nò. Yí delè bà bàkà ta wotí tí co tí ŋìnó náa wo bàkà nó gî. 25Tacó ꞌduù ŋìnó ta ndâ i kuu mì wó nó, àá bà je ndâ ꞌbí ji yí mí pí ndú. Káa ꞌduù ŋìnó ta i mì wó wálá nó, à kpêtí káa sè làmbu i ŋìnó náa yí kû lì ta njembí wó nó, àá bà aaka ꞌdo ꞌbì wó gî.»
Bà lòkòꞌbò có gítí bà kù njì ŋa ꞌdo tà to
26Jézù giì lòkòꞌbò ꞌbí có kákáꞌi máa, «Bà zèè ꞌbá mì Mbíṛì ká go ꞌduù mbe ya gí bà va ŋa. 27Bìndi yí giì ya kû bàkà ndâ ꞌbí nèté mì wó. Káa ndâ síí kú i giì yee gí sè, bìndi ndú giì uu gí yaà. Mbe va ŋa tí nò ŋò ni lá máa ndâ kú i kû bàkà tí ée wè. 28À káa to ta kpéétí wó ká kû bàkà ndâ kú i tí nò kû uu gí yaà, bìndi ndú giì jò , bìndi ndú giì ṛì njì. 29Bìndi à káa o tí nó náa ndâ i ꞌdo gbí njí má giì yù gî nó, mbe va ŋa bà giì ngaṛa tí wó gítí bà kili ndú.»
Bà lòkòꞌbò có gítí ndâ vící njì ŋa
30Bìndi Jézù giì ꞌdè ꞌbí lòkóꞌbò kákáꞌi énò, máa, «Ndoo kpónó bà ꞌvii bà zèè ꞌbá mì Mbíṛì mítí ŋa yè? Ndoo bà ꞌdè a ŋa lòkóꞌbò yè dú mbe ꞌvii tí ? 31À go ndâ njì ŋa ŋìnó mbe me vící ngé ndii gî nô, nékéléé go njì ndí. 32Káa ndú má giì kù ꞌdo tà to, ndú giì uu gí yaà tí bèꞌi gbèè ta bè wó ndii ndâ ꞌbí bèꞌi ꞌdáá gî, náa ndâ nuù me mbè kû tè wo ndú mì gbí .»
33Jézù ꞌdè có ji ndâ ꞌduù ꞌdáá ká gbí ndâ lòkóꞌbò go ndâ ŋìnò, ꞌvii ta wotí bà ꞌdi gbí ndâ có tí nò mì ndú. 34Káa ta o tí nó náa ndú má ta kpéétí ndú ta ndâ mbe tala có mì wó, yí giì ꞌdè gbí ndâ lòkóꞌbò tí nò ꞌdáá gî ji ndú.
Jézù ṛò gbolò pípìṛi mí tíyò
35Káa ta ꞌdêꞌo mì gbèe ṛi bà nìbà i mì Jézù ji ndâ ꞌduù gbí ndâ lòkóꞌbò nò, Jézù giì ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó máa, «Ndoo di ngo gí tìto kàpá.» 36Káa ndú mâ giì nje nó gî, ndâ ꞌbí ꞌduù giì ṛu ndi ndú gbí ndâ gbâ ŋìndi ndú. 37Káa si ndú kálásê kuu muu nó á ṛo ngo, pípìṛi giì ꞌbìtà bà pì ta wotí tí ngé ndii gî. Ngo kû giì ꞌbìtà bà gbàngà gí gbí gbâ. Gbâ kû giì bàkà có bà yé-yè ta ngo.
38Káa Jézù jéé kuu tísì, tì tàmuu wó gí yaà gî, á tàngbó gbâ, kû tèṛì. Bìndi ndâ mbe tala có mì wó giì gbà yí ꞌdo muu ṛi. Yí mâ giì ziya gî, ndú giì ꞌvee yí, máa, «A nìkì tí lo énó máa, ndoo mìì gî wàà, mbe tí ze?» 39Káa Jézù giì do mítí pípìṛi, yí delè giì ꞌdè có ji ngo tí nò mbe kû gbàngà tí nò máa yí si bà gbàngà mí to. Bìndi pípìṛi giì ṛò tíyò gî. O giì ṛe déé.
40Bìndi Jézù giì ꞌvee ndâ mbe tala có mì wó máa, «Yo kû cì a gúku yè? Yo kálásê ùnje lá?»
41Káa gúku giì zèè ndú ꞌdáá gî mbi gî. Bìndi ndú giì ꞌbìtà bà ꞌvee ꞌvé gbí òkò tí ndú, máa, «A ŋa ꞌdi ká nó, náa ndâ pípìṛi ta ngo kû ꞌdi có mì wó nó?»
5ꞌBí ꞌdakò tí Jèràsínì ta ndâ i-gbí-muu wó
1Ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó giì di ngo á bìndi bà gbùṛùngà ndú mì gbolò pípìṛi tí nò, gí tìto kàpá á gí ꞌbá mì ŋa ndâ ꞌbí ꞌduù ta ṛè ŋa ndú a ndâ Jèràsínì. 2Káa à káa póó bà giì co Jézù gí to ꞌdo gbí gbâ, ꞌbí ꞌdakò ta ndâ i-gbí-muu wó giì gì ꞌdo gbí òkò ndâ muuꞌdú gí mì wó. 3ꞌDakò tí nò kû ꞌvala tà ndâ ꞌbá muuꞌdú. Káa ꞌbí ꞌduù mbe ꞌde wotí bà kpolo tí wó wálá, tacó à kpêtí má eṛe yí ká ta gìnjírì, à zèè tí wó lá. 4À ta o ꞌdáá gî kû da ꞌbò mítí kò wó, à delè kû eṛe ꞌbì wó ta gìnjírì. Káa yí kû kiꞌviki gbí ꞌbò tí nò ꞌdo tí kò wó gî, yí delè kû kaṛaka gbí gìnjírì ꞌdo tí ꞌbì wó gî, káa gbèe ꞌduù mbe co gbí ŋò wó wálá. 5Yí dù kû tò kû too yé, ta ṛi, too yé, ta ṛi, ta ndi gbí òkò ndâ ꞌbá muuꞌdú, delè ta ndi pí ndâ gú, ta bà ndo-ndooko tí wó ta ndi tí ndâ díí.
6Mbe mâ tí nò mâ giì ŋò Jézù ꞌdo me ꞌdú, yí giì ì ngèlè ya gí mì wó, yí giì kucuku muungbó wó mí kùṛo wó, 7kû tò ta kû ta kòcò wó ngéé gí yaà, máa, «Àá mì lo ta ye a yè, Jézù, ꞌViì-mì-Mbíṛì a ngéé gbíṛì? Ye kû be ji wò a tí Mbíṛì máa, wò ꞌví bàkà séꞌi mítí ye lá!» 8(ꞌDakò tí nò ꞌdè có tí nò tacó Jézù do ta i tí nò gbí muu wó nò máa, «Co ꞌdo gbí muu wó gî, ndi lo, zu i!»)
9Bìndi Jézù giì ꞌvee i tí nò máa, «Ṛè lo a ꞌdi?»
Káa i tí nò giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «Ṛè ye a Tùmèṛè, tacó muu ze me mbè.» 10Bìndi yí giì dù kû ꞌdeke tí wó ji Jézù, máa «Si bà ni ze ꞌdo bà-i-nó mí to.»
11Káa ta o tí nò ndâ kàdùrúkù me mbè kû zò i tàgbà gú á gbí to tí nò. 12Bìndi ndâ i tí nò gbí muu ꞌdakò tí nò giì ꞌdeke tí ndú ji Jézù, máa, «Mòkò ze ya tí gí mì ndâ kàdùrúkù tí zô, wò ꞌví si ze ꞌví ya gí gbí muu ndú.» 13Tacó énò, Jézù giì si ndâ i tí nò mbe kò ꞌdakò tí nò ꞌví bàkà go ŋìnó náa à nìkì tí ndú. Bìndi ndâ i tí nò giì nje ta ngèlè ꞌdo gbí muu ꞌdakò tí nò ya gí gbí muu ndâ kàdùrúkù. Muu ndâ kàdùrúkù tí nò ta o tí nò ꞌdáá gî dê gítí álìfì só. Bìndi ndâ kàdùrúkù tí nò giì nje ta ngèlè ya gí bà oloko gí tà ngo ꞌdo tì njà gángá ngo, ndú giì mìì tà ngo gî. 14Bìndi ndâ mbe gbà ndâ kàdùrúkù tí nò giì njè ta ngèlè ya gí bà ma có ŋa i tí nò mbe bàkà tí nò á ji ndâ ꞌduù gbí gbata, ta ndâ ꞌduù ŋìnó mbe kû sì ꞌbá á ta ndi seè gbata tí nò.
Ndâ ꞌduù mâ giì ꞌdi có tí nò, ndú giì kaa ya gí bà ŋò ŋa i tí nò mbe bàkà tí dú nò. 15Káa ndú mâ giì kaa ya gí mì Jézù, ndú giì ꞌde ꞌdakò tí nó táánò náa ndâ i kò yí gî nó kû ki tí wó to ta bòngo tí wó tí cèe ꞌduù ta i-gbí-muu wó wálá. Bìndi gúku giì zèè ndú ꞌdáá gî. 16Ndâ ꞌduù mbe ŋò ŋa i tí nó mbe bàkà tí mítí ꞌdakò tí nò táánò náa ndâ i kò yí gî nó, ta ndâ ŋa ŋìnó mbe bàkà tí mítí ndâ kàdùrúkù nó giì njè ya gí bà ꞌdè ndí ji ndâ ꞌduù. 17Bìndi ndâ ꞌduù giì ꞌdeke tí ndú ji Jézù máa, yí njè nó á ꞌdo gbí òkò tí ndâ yì gî.
18Káa si Jézù kû giì ya gí bà ꞌdò gí gbí gbâ tacó bà njè nó, ꞌdakò tí nò náa yí mòkò ndâ i ꞌdo gbí muu wó nò giì ꞌdeke tí wó ji yí, máa, yí si ndâ yì ꞌví ya ta yí. 19Káa Jézù giì biya gî. Bìndi yí giì ꞌdè có ji ꞌdakò tí nò máa, «A nìkì máa wò ya gí ꞌbá, wàa wò ꞌví dìtà ndâ ŋa nambeè tí nó náa Mbíṛì bàkà ji wò nó á ji ndâ nambe lo.» 20Bìndi ꞌdakò tí nò giì njè nó ya gí ꞌbá co gbí ꞌbí wúngbó to ta ṛè a «Ndâ-gbata-muuꞌbì» ta bà dìtà ndâ ŋa i tí nò náa Jézù bàkà ji yí nò á ji ndâ ꞌduù. Káa nje ndâ ꞌduù mbe ꞌdi có tí nò ꞌdáá gî giì ꞌdèè gítí gî.
Jézù ꞌvala ndâ ꞌbí niì ta nájú Jáyìrù
21Jézù mâ giì dele ndi wó ꞌdo ꞌbá mì ndâ Jèràsínì ta gbâ gí tìto kèꞌbî gî, ndâ ꞌduù me mbè giì kili kákáꞌi ya gí mì wó á yì kàpá. 22Bìndi ꞌbí ꞌdakò tí gba kùṛo ndâ mbe kû bàkà nèté bàndò bà kili ndâ Jùdéyà gí bà ùlù Mbíṛì ta ṛè wó a Jáyìrù giì gì gí mì Jézù, bìndi yí giì kucuku muungbó wó mí to kùṛo wó, yí giì zèè kò wó, 23ta bà ꞌdeke tí wó ji yí ta wotí tí , máa, «Làmbu nájú ye gbí kpâ-kpeṛè. Gì gí bà tee ꞌbì lo mítí wó wàa yí ꞌví ꞌde ta ꞌválá.» 24Bìndi ndâ Jézù giì njè nó ta Jáyìrù.
Káa ta o bà njè nó mì ndú, ndâ ꞌduù me mbè toko mítí ndâ mbe tala có mì Jézù muuꞌbì-nje só giì kaa kû ya gí tàkò wó. 25Bìndi ꞌbí niì ta mbelè kû yee tí wó ta ndoò muuꞌbì-nje só, 26náa wo wó co ji bà nò gí mì ndâ mbe bàkà yeè gî; bà si ndâ yeè delè mìì ndâ i ꞌdo tí wó ꞌdáá gî, káa mbelè tí nò jé ṛò tíyò ꞌdo tí wó njíꞌdí énò lá. À dú nò a bà giì zingi séꞌi tí nò mítí wó. 27Niì tí nò mâ giì ꞌdi có tí Jézù, yí giì gì céké-céké co gbí òkò tí ndâ mbè ꞌduù tí nò, ya gí bà gbala bòngo tí Jézù. 28Yí bàkà go énò, tacó yí kû koṛo có máa, «Ye kpêtí má gbala káa ndâ bòngo tí wó, ye bà ꞌde ꞌválá gî kû.» 29À káa póó bà tee ꞌbì niì tí nò mítí Jézù, mbelè ngé giì ṛò bà yee ꞌdo tí wó gî. ꞌDo bàndò tí nò, niì tí nò giì ŋò gbí dìì wó da gî.
30Káa Jézù mâ giì ŋò ni gî máa, wotí bà ꞌvala ꞌduù co ꞌdo gbí dìì yì gî, yí giì ꞌvìsì tí wó gítí ndâ mbè ꞌduù tí nò, bìndi yí giì ꞌvee ndú, máa, «A ꞌdi ká tee ꞌbì wó mítí ndâ bòngo mì ye?»
31Káa ndâ mbe tala có mì wó giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «Wò ŋò ndâ mbè ꞌduù tí nò mbe kû kpoko wò ꞌdee wò gbóó nó gî, káa wò giì dù ndi lo kû giì ꞌvee ꞌvé máa, ‹A ꞌdi ká tee ꞌbì mítí ye› wè?»
32Káa Jézù giì zekeꞌo jèlè yí gî tacó bà ŋò ꞌduù tí nò mbe tee ꞌbì wó mítí wó nò. 33Bìndi niì tí nò giì gì gí kùṛo wó kû gu ta gúku, tacó yí ŋò i tí nò mbe bàkà tí mítí wó nò ni gî. Yí giì ꞌva tí wó mítí kò Jézù, bìndi yí giì ꞌdè yúcó mì wó ꞌdáá gî ji yí. 34Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «Wò ꞌde ꞌválá tacó wò ùnje gítí ye gî, nájú ye. Ya ta ꞌdê njembí lo, dele ta ꞌdê gbí dìì lo.»
35Káa si Jézù kálásê kû ꞌdè có ji niì tí nò, ndâ ꞌduù náa à tuu ndú giì gì ta ngèlè ꞌdo ꞌbá mì Jáyìrù gí bà ꞌdè có ji yí, máa, «Bà i tí nò volo ꞌbá kà gî; wò kû si mbe nìbà i ꞌví nò sé nó mítí wó sínò tacó yè?»
36Káa Jézù giì bàkà tí wó tí mbe ꞌdi ndâ có tí nò náa ndâ tú tí nò ꞌdè ji Jáyìrù nò lá. Bìndi yí ngé giì ꞌdè có ji Jáyìrù máa, «Cì gúku lá. Tee káa njembí lo mítí Mbíṛì.» 37ꞌDo tí bàndò tí nò, Jézù kákáꞌi giì si gbèe ꞌduù ꞌví ṛu ndi wó á bìndi ndâ Pìyétòrò, ta ndâ Jákòmò, ta náꞌvindí wó Jòvánì nò lá. 38Ndú mâ giì di ꞌbá mì Jáyìrù, Jézù giì ŋò ndâ ꞌduù kû mèṛèkè tí ndú ta tó, ta bà wa gbí, ta bà tò kû ta kòcò ndú ngéé gí yaà. 39Káa Jézù giì ṛì gí tàꞌi, bìndi yí giì ꞌvee ndâ ꞌduù tí nò, máa, «Yo kû pìì wo ta bà wa gbí tacó yè? ꞌViì tí nò cee lá, yí kû tè a ṛì.» 40Káa ndâ ꞌduù tí nò giì ŋo Jézù ŋó-ŋo.
Bìndi Jézù giì njè ndâ ꞌduù ꞌdo tàꞌi á tàkò ku ꞌvinî tí nò ꞌdáá gî gí sè. Bìndi yí giì si ta yí káa ndâ bu ꞌvinî tí nò ta nawu wó, ta ndâ Pìyétòrò, ta Jákòmò, ta Jòvánì. Bìndi ndú giì ya ta ndú gí ṛègbà tí ku ꞌvinî tí nò. 41Jézù bà-i-nò giì zèè ꞌbì ꞌvinî tí nò, bìndi yí giì ꞌdè có ji yí, máa, «Tàlítà kúmì.» (Gbí máa, «Làmbu ꞌvinî, a gí yaà.») 42Bìndi ꞌvinî tí nò ngé giì a gí yaà kû nò nó. ꞌVinî tí nò ta o tí nò a ꞌduù ta ndoò tí wó muuꞌbì-nje só. Bìndi nje ndâ ꞌduù ꞌdáá gî giì ꞌdèè gî. 43Káa Jézù giì ꞌdè cò ji nawu ꞌvinî tí nò máa, yí je i-zó-zò ji yí. Yí delè giì ꞌdè có ji ndú ta wotí tí máa, ndú ꞌví ꞌdè có i tí nò náa yì bàkà ji ꞌvinî tí nò nò gí sè ji ꞌbí ꞌduù gbaànjé lá.
6Jézù co wiṛi ya gí ꞌbá mì ndú Názàrètì
1Ta o tí nò Jézù giì njè nó ꞌdo ꞌbá mì Jáyìrù ya gí ꞌbá mì ndú á Názàrètì. Ndâ mbe tala có mì wó giì ko tàkò wó ya gí kà. 2Káa ta ꞌbí ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà gbaànjé, yí giì ꞌbìtà bà nìbà i ji ndâ ꞌduù á bàndò bà kili ndâ Jùdéyà gí bà ùlù Mbíṛì. Káa nje ndâ ꞌduù me mbè mbe ꞌdi ndâ có mì wó giì ꞌdèè gítí ŋa bà nìbà i mì wó Bìndi ndú giì ꞌbìtà bà kitiki có gbí òkò tí ndú, máa, «ꞌDakò tí nò ꞌde ŋa ndâ có mì wó nò ꞌdo ngò? Ŋìnó a ŋa muu yè náa Mbíṛì je ji yí go énò? Yí me ta bà bàkà ndâ seṛè tí nò ꞌdáá gî ée? 3Ŋìnó me ꞌdakò tí nó mbe kû bàkà nèté bà no mû, tí ꞌviì mì Màríyà nó lá? À me yí tí náꞌvindí ndâ Jákòmò, ta Jùzépè, ta Júdà, ta Sìmónè nó lá? Ndâ námì wó me kuu ta ndoo á to nó lá?» Bìndi ndú giì biya bà se tù ndú tí ndâ có mì wó gî.
4Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «À káa ndâ ka ꞌbá, ta ndâ nambe mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì, ta ndâ ꞌduù gbí yâ-wó cuki ká te duù mítí wó lá.» 5Tacó énò, yí giì bàkà ndâ seṛè ji ndú me mbè lá. Yí giì ꞌvala ndâ mbe séꞌi ká gbaànjé-gbaànjé ta bà tee ꞌbì wó mítí ndú. 6Bà ꞌdè có gítí ndâ ꞌduù Názàrètì giì kpo nje wó gî, tacó ndú ùnje gítí ndâ có mì wó lá. Bìndi yí giì ya gí ꞌbá mì ndâ ꞌbí tende ꞌduù kû nìbà i ji ndú.
Jézù tuu ndâ mbe tala có mì wó
7Jézù giì tèꞌé tí ndâ mbe tala có mì wó muuꞌbì-nje só. Bìndi yí giì ꞌbìtà bà tuu ndú á gí ndiì, só, só, só. Káa kùṛo bà njè nó mì ndú, yí giì je wotí bà mòkò ndâ i ꞌdo gbí muu ndâ ꞌduù ji ndú. 8Bìndi yí giì kpo-gbí-tà-tù ndú énó máa,
«Yo ꞌví zèè ꞌbí i mí ꞌbì yo á bìndi ndâ mû-kóṛó mì yo lá.
Yo ꞌví te vòó i-zó-zò tacó bà zò á muu nó lá.
Yo ꞌví le kúúkpá lá.
Yo ꞌví je gùrúsù ta yo muu nó lá.
9Yo ꞌví kaa ndâ ꞌbí tàmà ta ndâ bòngo tacó bà ꞌvìsì ta ndâ ŋìnó tí dìì yo nó muu nó lá.
10Yo má yee tí to, yo ꞌví ṛàngà bàndò bà dù yo lá,
yo ꞌví dù ká tí gbèe ꞌbá yee tí o bà njè nó mì yo á ꞌdo tí to tí nò.
11Yo má di tí bàndò, káa ndâ ꞌduù bà-i-nò má kaa kpâ-sili ji yo á gí tàꞌi lá, ndú delè má biya bà sè tù ndú á gítí ndâ có tí nó náa yo kû ꞌdè ji ndú nó gî, ta o tí nó náa yo má kû njè nó ꞌdo tí to tí nò, yo ꞌví gbà njú to to tí nò ꞌdo tí kò yo gî, tacó bà tùbà ndâ vò i mì ndâ ꞌduù tí nò á ji ndú.»
12Jézù mâ giì kpo-gbí-tà-tù ndâ mbe tala có mì wó cee gî, ndú giì ꞌvaaka gí ndiì kû ma có ji ndâ ꞌduù énó máa, ndú ꞌvìsì muu ndú ꞌdo tí ndâ vò i mì ndú, 13ta bà mòkò ndâ i ꞌdo gbí muu ndâ ꞌduù me mbè. Delè ta bà ꞌvala ndâ ꞌduù me mbè ꞌdo gbí ndâ nòꞌo ta bà too bàà mítí ndú.
Ndeṛè bà zi Jòvánì mì Èródè
14Èródè tí gbolò ꞌduù kùṛo ndâ Jùdéyà mâ giì ꞌdi có tí Jézù, tacó ṛè Jézù ta o tí nò giì wu to ngé ndii gî. Ndâ ꞌbí ꞌduù ta o tí nò kû ꞌdè có énó máa, a Jòvánì tí nó táánò tí mbe kû caka tí ndâ ꞌduù nó ká ꞌvala ndi wó ꞌdo gbí muuꞌdú wó, káa yí kû bàkà ndâ seṛè tí nò. 15Káa ndâ ꞌbí ꞌduù ŋìndi ndú kû ꞌdè có máa, yí a mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì, á go ndâ ꞌbí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì sàà gbí o mì ndâ ká gù ndâ yì. 16Káa Èródè mâ giì ꞌdi ta wo ndâ i-seṛè tí nó náa Jézù kû bàkà nó, yí giì ꞌdè có máa, «Jòvánì tí nó náa ye táánò da miṛi wó gî nó ꞌvala ndi wó ꞌdo gbí muuꞌdú wó gî.»
17Èródè ꞌdè có tí nò, tacó àá táánò a yí ká tuu ndâ àsìkérì mì wó ya gí bà zèè Jòvánì mì gbí zàà tacó tí Èródìyà, tí niì mì náꞌvindí wó Fìlípò, náa yí tí Èródè ja yí ꞌdo tí wó giì kò gî. 18Káa yí giì zèè Jòvánì mí gbí zàà tacó Jòvánì giì ꞌdè có ji yí énó máa, àá mì wó me yúcó tacó bà kò niì mì náꞌvindí wó ꞌdo tí wó lá. 19Tacó énò, Èródìyà giì mbè Jòvánì gí mì ku, tacó ŋa có tí nò. 20Káa yí ta o tí nò ꞌdè kpokèjì bà zi yí lá, tacó Èródè te duù mítí Jòvánì ngé ma. Tacó ndâ có mì wó delè ꞌdáá gî toko ká ta có mì Mbíṛì. Tacó énò, Èródè giì kpolo tí Jòvánì, tacó wàa, ꞌbí vò i ꞌví ꞌde yí lá. Líkí bà ꞌdi ndâ có mì wó ta o ꞌdáá gî delè tí wó ngé.
21Èródìyà giì ꞌdè banga kpokèjì bà zi Jòvánì ta ꞌbí o náa Èródè giì bàkà kàrámà o bà jò yí ji ndâ kpo-kpò ꞌduù gbí ngbàngà mì wó, ta ndâ kpóló-kpolo ꞌduù Gàlìléyà. 22Ta o kàrámà tí nò, nájú Èródìyà giì peteke tàkòcò ndâ Èródè ta ndâ wiṛi mì wó ta bà dù ṛu ji ndú. Tacó énò, Èródè giì ꞌdè cò ji ꞌvinî tí nò énó máa, yí nì ṛè ŋa i tí nó ta go tí wó nó ji yì, wàa yì ꞌví je ji yí. 23Èródè giì see tí wó ji ꞌvinî tí nò énó máa, «Nì ṛè i ŋìnó ta go tí lo nó ji ye wàa ye ꞌví je ji wò. Wo kpêtí má nì káa kacì to mì ye, ye bà je ji wò gî.»
24Káa làmbu ꞌvinî tí nò giì ŋò ŋa i ŋìnó náa yí ꞌví ꞌdè có ꞌdo tí Èródè nó lá. Tacó énò, yí giì co ta ngèlè ya gí bà ꞌvee nawu wó gítí ŋa i tí nó náa yì ꞌví ꞌdè có nô. Káa nawu wó giì kpo-gbí-tà-tù wó máa, «Ya gí bà ꞌdè có ji gbolò gba énó máa, ‹Je muu Jòvánì ji ye.› » 25Bìndi ꞌvinî tì nò giì dele ndì wó ta ngèlè gálà ya gí mì gbolò gba, bìndi yí giì ꞌdè có ji yí máa, «À tí ye a go muu Jòvánì, ká kpónó mí to nô, á mí gbí kùṛùngbú tí nô.»
26Sé bà ꞌdi ŋa có tí nò giì bàkà Èródè ngé ndii gî, káa kpokèjì bà ꞌvìsì ꞌbí ŋa tende có giì kpo yí gî, tacó a yí tí gbolò gba ká ꞌdè có ta nje wó ji ꞌvinî tí nò á mí kùṛo ndâ kpo-kpò wiṛi mì wó énó máa, yí nì ṛè i tí nó ta go tí wó nó ji yì. 27Tacó énò, yí ngé giì tuu àsìkérì énó máa, yí ya gí bà ꞌdè có ji ndâ mbe kpolo tí ndâ ꞌduù gbí zàà énó máa, ndú da muu Jòvánì gì tí ji ꞌvinî tí nò. 28Àsìkérì tí nò mâ giì gì ta muu Jòvánì á gbí kùṛùngbú gî, ꞌvinî tí nò giì te ya tí ji nawu wó.
29Ndâ mbe tala có mì Jòvánì mâ giì ꞌdi có tí nò, ndú giì te ku wó, ndú giì duu gî.
Jézù ko ndâ ꞌduù álìfì vô
30Ndâ tú mì Jézù giì dele ndi ndú bìndi bà tuu ndú mì wó gì gí bà dìtà ndâ i ŋìnó náa ndú bàkà nó, ta ndâ i ŋìnó náa ndú nìbà ji ndâ ꞌduù nó ji yí. 31Káa Jézù giì ꞌdè có ji ndú máa, «Ndoo yèè gí ndiì gítí ꞌbí bàndò ta ndâ ꞌduù tí wálá, wàa yo ꞌví tèwo yo njíꞌdí.» Yí ꞌdè có tí nò tacó ndâ ꞌduù ta o tí nò kû gì gí mì ndú me mbè ngé ndii gî, káa kpokèjì bà tèwo ndú wálá. 32Bìndi ndú giì ya ta gbâ gí ndiì ta kpéétí ndú gítí ꞌbí bàndò ta ndâ ꞌduù tí wálá. 33Káa keèlá, ta o tí nò náa ndú kû ya gítí bàndò tí nò nò, ndâ ꞌduù me mbè ŋò ndú ni gî. Tacó énò, ndâ ꞌduù me mbè giì kaa ta ngèlè ꞌdo gbí ndâ gbata ya gí bà cu kùṛo ndú. 34Ndú giì oloko gí to ꞌdo gbí gbâ ká jé mítí ndâ ꞌduù bìnjìì to. Yê ṛo ndâ ꞌduù tí nò giì bàkà Jézù ngé ndii gî, tacó ndú go ndâ rómbo ta mbe gbà ndú wálá.
35Ndâ mbe tala có mì Jézù mâ giì ŋò énó máa, o kû giì béé-bèè, ndú giì ꞌdè có ji yí máa, «Ndoo kpónó tí bàndò ŋìnó ta ndâ ꞌduù ta ꞌbá tí wálá, káa o kû ndíí-ndii. 36Njè ndâ ꞌduù tí nò gî, tacó wàa, ndú ꞌví ya ta sè ṛi nó gí bà pà i-zó-zò ꞌdo mì ndâ ꞌduù ta ndi tí ndâ ꞌbá ta to nò.»
37Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndâ mbe tala có mì wó, máa, «Yo je i-zó-zò ji ndú.»
Káa ndú giì ꞌvee yí máa, «Nògí, wò kpónó kû koṛo có máa, àá mì ze a yè tacó bà sì ta i-zó-zò tè ta ŋa mbè ꞌduù tí nò?» 38Káa Jézù giì ꞌvee ndú, máa, «Àá mì yo a ndâ kù kô ée? Yo ya gí bà ŋò gi.» Ndú mâ giì ya gí bà ŋò ndâ kù kô mì ndú, ndú giì dele ndi ndú gì gí mì Jézù, bìndi ndú giì ꞌdè có ji yí máa, «Àá mì ze a ndâ kù kô vô, ta ndâ njì sè sósòꞌô.» 39Bìndi Jézù giì ꞌdè có ji ndú, máa, ndú ꞌdè có ji ndâ ꞌduù tí nò ꞌdáá gî máa, ndú ki tí ndú to, ta bà muu ndú, bà muu ndú, á gbí dó mbílì.
40Ndâ ꞌduù mâ giì ki tí ndú to ta bà muu ndú, bà muu ndú, go có tí nò náa Jézù ꞌdè nò gî, bà muu ndâ ꞌbí ꞌduù ziꞌduù-vô, bà muu ndâ ꞌbí ꞌduù ziꞌduù-só-nje muuꞌbì, 41Jézù giì kaa ndâ kù kô tí nò vô nò, ta ndâ njì sè tí nò sósòꞌô nò mí ꞌbì wó. Bìndi yí giì zekeꞌo gí gbíṛì, yí giì ùlù Mbíṛì, bìndi yí giì ꞌdè nìkì maa mítí ndâ kù kô, bìndi yí giì kiꞌviki gbí ndú, yí giì kaa mí kùṛo ndâ mbe tala có mì wó, bìndi yí giì ꞌdè có ji ndú máa, ndú njèè ji ndâ ꞌduù, wàa ndú delè giì njèè gbí ndâ njì sè tí nò sósòꞌô nò á ji ndâ ꞌduù.
42Ndâ ꞌduù ꞌdáá gî giì zò i yè yì ndú go ŋìnó náa à nìkì tí ndú. 43Bìndi à giì kili ndâ sè i-zó-zò mbe kpò ndâ ꞌduù gî yeke ndâ kèè muuꞌbì-nje só. 44Muu ndâ ꞌduù tí nò náa Jézù je i-zó-zò ji ndú nò ꞌdáá gî a ndâ ꞌdakò álìfì vô, náa à ꞌdeke muu ndâ niì ta ndâ ꞌviì mí gbí lá.
Jézù nò nó co ṛo ngo
45Ndâ ꞌduù mâ giì zò i cee gî, Jézù ngé giì je nó ji ndâ mbe tala có mì wó, máa ndú o gbâ, wàa ndú ꞌví di kàpá gí kùṛo á gí gbí gbata Bètìsàyídà. Yí giì dù kuu ndiì ta kpéétí wó kû njè ndâ ꞌduù tí nò. 46Yí mâ giì nì «Yo ꞌví ya ndì» á ji ndâ mbe tala có mì wó ta ndâ ꞌduù ꞌdáá gî gî, yí giì ya gí pí gú gí bà ùlù Mbíṛì.
47Káa ta ꞌdêꞌo, si ndâ mbe tala có mì wó kuu muu nó ta gbâ á ṛo ngo, káa yí kuu tì ngo kálásê, 48yí giì ŋò máa, wo ndú co ta bà aa ngo gî, tacó pípìṛi ta o tí nò kû pì ꞌdo kùṛo ndú. Bìndi ta nje yé Jézù giì njè nó ta kò wó có ṛo ngo kû ya gí mì ndú. Yí giì bàkà tí wó go ꞌduù ŋìnó mbe kû ndii ta seè tí ndú ká ndii nô. 49Káa ndú mâ giì ŋò yí, ndú giì koṛo có ŋìndi ndú máa, a vuuvuu ká co mítí ndâ yì. Bìndi ndú giì tò kû ta kòcò ndú ngéé gí yaà, 50tacó ta o tí nò gúku bàkà ndú ꞌdáá gî ta bà ŋò yí ngé ndii gî. Káa yí ngé giì ꞌdè có ji ndú, máa, «Yo zèè njembí yo. A ye. Yo cì gúku lá.» 51Bìndi yí mâ giì o gí tàkò ndú gbí gbâ gî, pípìṛi giì ṛò tíyò gî. 52Nje ndú giì ꞌdèè gî gítí bà ṛò tíyò mì pípìṛi tí nò, tacó ndú ꞌdi gbí có gítí seṛè bà ko ndâ ꞌduù álìfì vô mì wó ta kù kô nó lá, káa muu ndú giì eṛe tí gî.
Jézù ꞌvala ndâ ꞌduù á Jènèsàrétì
53Ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có má giì di kàpá gí Jènèsàrétì gî, ndú giì eṛe gbâ mì ndú gî. 54Káa à káa póó bà giì oloko ndú ꞌdo gbí gbâ gí to, ndâ ꞌduù ngé giì ŋò Jézù ni gî. 55Bìndi ndú giì njè ta ngèlè cee tí ndâ ꞌbá tí nó dê-dê nó ꞌdáá gî, kû tuṛu ndâ mbe nòꞌo ya tí ji yí gítí bàndò tí nò náa ndú ꞌdi có tí wó tí nô. 56Yí má yee tí bàndò ngé gî, ndâ ꞌduù kû gbaa ndâ mbe séꞌi mí kùṛo wó, ta bà ꞌdeke tí ndú ji yí, máa yí si ndú ꞌví tee ká ꞌbì ndú mítí vòó bòngo tí wó, tacó wàa ndú ꞌví ꞌde ta ꞌvala. Káa ndâ ꞌduù ŋìnó mbe tee ꞌbì ndú mítí bòngo tí wó nó ꞌdáá gî giì ꞌde ꞌválá gî.
7Tàkìì mì ndâ Jùdéyà
1Ta o tí nò ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà ta ndâ ꞌbí kpo-kpò mbe nìbà i mì ndú mbe gì ꞌdo Jèrùzàlémè giì kili mí ṛègbà tí Jézù. 2Ndú giì ŋò ndâ ꞌbí mbe tala có mì wó kû zò i si ndú caka ꞌbì ndú go có mì Mòze lá. 3Káa ndú tí ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà ta sè ndâ ꞌbí Jùdéyà ta o ꞌdáá gî kû ṛu ndi tàkìì mì ndâ ká gù ndú. 4Ndú má gì ꞌdo bàndò ꞌvélè, ndú kpédéléꞌi ngbaṛanga a tí ndú má kózò gî, bìndi ndú bà giì zò i. Delè ndâ ꞌbí i gbí tàkìì mì ndú náa ndú jé ò bà mbí ndú lá, a bà caka ndâ ꞌvisî, ta ndâ káṛà, ta ndâ káꞌi bà bàkà i-zó-zò.
5Ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà ta ndâ kpo-kpò mbe nìbà i mì ndâ Jùdéyà mâ giì ŋò ŋa i-gìlìnì tí nò náa ndâ mbe tala có mì Jézù kû bàkà nò, ndú giì ꞌvee yí, máa, «Tacó yè káa ndâ mbe tala có mì lo te duù mítí tàkìì mì ndoo tí ndâ Jùdéyà lá? Ndú caka ꞌbì ndú kùṛo bà zò i go có mì Mòze lá, tacó yè?»
6Káa yí giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «Ìzáyà tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì ꞌdè gítí yo ndâ ꞌduù tí nó tí ndâ mbe nambeè-ṛo nó dú káa yúcó, á go ŋìnó náa a cu mì gbí wáràgà mì Mbíṛì, máa,
‹Ndâ ꞌduù tí nò te duù mítí ye ká ta nje ndú,
káa njembí ndú me ꞌdú ꞌdo tí ye.
7Ndú kucuku muungbó ndú mí kùṛo ye ká sínò,
káa ndú kû nìbà a có mì ndâ ꞌduù,
káa ndú bàkà tí ndú tí ndâ mbe nìbà có mì Mbíṛì.›
8Yo zèè kpolo kácá-kácá a có mì ndâ ꞌduù, jee có mì Mbíṛì mí to.»
9Bìndi Jézù giì ꞌdè có ji ndú, máa, «Yo dú káa ndâ mbe tiṛì. Yo mò có mì Mbíṛì gí nje seè gî, bìndi yo giì si kpolo ma a ꞌdóó tàkìì mì yo. 10Mòze ꞌdè có énó máa, ‹Te duù mítí ndâ bu lo ta nawu lo.› Yí delè giì ꞌdè ꞌbí có énó máa, ‹À ꞌvii ta ꞌduù ŋìnó mbe be ndâ bu wó ta nawu wó nó káa ku.› 11Káa ŋa bà nìbà i mì yo ká tende. Yo kû nìbà i énó máa, ꞌduù má ꞌdè có ji ndâ bu wó ta nawu wó énó máa, yì ci i tí nó náa yì máa yì bà konì ta ndú nó ji Mbíṛì gî, gbí énó máa, 12yí kákáꞌi je i tí nò náa yí nì ṛè Mbíṛì á mí muu gî nò á ji ndâ bu wó ta nawu wó gbí tàkìì mì yo lá. 13Gbí ŋa ndâ kpokèjì tí nò, yo giì si tí có kpolo ma a ndâ i gbí tàkìì mì yo náa yo kû nìbà ji ndâ ꞌviì mì yo, ta ndâ ꞌbí ŋa ndâ i mì yo go ŋìnò, á bìndi có mì Mbíṛì.»
Ndâ ngbáṛángà i ta ndâ zu i
14Ta o tí nò Jézù giì tèꞌé tí ndâ ꞌduù gí mì wó kákáꞌi. Bìndi yí giì ꞌdè có ji ndú, máa, «Yo sè tù yo, wàa yo ꞌví ꞌdi ta có tí nô. 15ꞌBí ŋa i náa ꞌduù zò gí gbí yì wó mbe giì bàkà yí tí zu ꞌduù nò wálá. À káa ndâ i ŋìnó mbe co gí sè ꞌdo gbí yì ꞌduù nó ká bàkà yí tí zu ꞌduù. 16Tù bà ꞌdi có má kuu tí muu ꞌduù, yí ꞌví ꞌdi có tí nò.»
17Káa ndâ Jézù mâ giì ya gí ꞌbá ta ndâ mbe tala có mì wó ta kpéétí ndú gî, ndú giì ꞌvee yí gítí gbí lòkóꞌbò tí nò. 18Káa yí giì ꞌvìsì có ji ndú énó máa, «Yo delè ngbá ꞌdi gbí lòkóꞌbò tí nò lá? Yo ŋò ni lá máa, i ŋìnó mbe ya gí gbí yì ꞌduù nó bàkà yí tí zu ꞌduù lá nò lá? 19Yo ŋò ni lá máa, i-zó-zò tí nó náa ꞌduù kû zò nó ya me gí gbí njembí wó lá, a kû ya a i gí gbí yì wó, bìndi à giì ndii ya gí tà mbílì?» Jézù ꞌdè có tí nò tacó bà tùbà ji ndâ ꞌduù énó máa, ndâ i-zó-zò ꞌdáá gî káa ndâ ngbáṛángà i.
20Bìndi Jézù giì ya gí kùṛo ta bà ꞌdè có ji ndú énó máa, «Ndâ i ŋìnó mbe co ꞌdo gbí yì ꞌduù nó ká bàkà yí tí zu ꞌduù. 21Go ndâ vo-vò kóṛó-koṛo có, ta bà koṛo có gítí bà-nò-vò-ndô, ta bà koṛo có gítí bà ngbà i, ta bà koṛo có gítí bà zi ku, 22ta bà koṛo có gítí bà bàkà bangbaya, ta bà zingbà ta ndâ nawù ꞌdakò, ta bà dù ta gbolò njembí, ta bà koṛo có gítí bà bàkà gìlìnì, ta bà koṛo có gítí bà eendi ꞌduù, ta bà koṛo có gítí bà bàkà ndâ i ta vò kèjì, ta bà koṛo có gítí bà tò kiì, ta bà koṛo có gítí bà nì ṛè, ta bà si tí ꞌduù tí gbolò i, ta bà bàkà tí ꞌduù tí gbàꞌdá ji Mbíṛì. 23A ŋa ndâ vò i tí nò ꞌdáá gî mbe có ꞌdo gbí yì ꞌduù nó ká bàkà yí tí zu ꞌduù.»
Jézù ꞌvala nájú ꞌbí jú Sìròfònésìyà
24Bìndi Jézù giì njè nó ya gí gbí to Tírò. Káa yí giì ngùù tí wó mí tàꞌi, tacó wàa, gbèe ꞌduù ꞌví ŋò yì lá, káa bà ngùù tí wó giì kpò yí gî. 25-26Káa ta o tí nò, ꞌbí niì tí jú ndâ tende ŋa ndâ ꞌbí ꞌduù ta ṛè ŋa ndú a ndâ Sìròfònésìyà, ta i-gbí-muu làmbu nájú wó, mâ giì ꞌdi có tí Jézù, yí ngé giì ya gí mì wó, yí giì ꞌva tí wó mí kùṛo wó, yí giì ꞌdeke tí wó ji yí máa, yí mòkò i tí nò ꞌdo gbí muu nájú yì gî. 27Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji niì tí nò máa, «Je i-zó-zò á ji ndâ ꞌviì kùṛo má kózò gi, tacó bà ꞌva i-zó-zò mì ndâ ꞌviì ji ndâ bô me yúcó lá.»
28Káa niì tí nò giì ꞌvìsì có ji Jézù, máa, «Có mì lo a yúcó, mbe tí ye, káa à kpêtí ká énò, ndâ bô delè kû zò ndâ njúnjú i-zó-zò ŋìnó mbe ꞌvaka tí to ꞌdo mì ndâ ꞌviì nô.»
29Bìndi Jézù giì ꞌdè có ji niì tí nò, máa, «Njè nó, wàa wò ꞌví ya gí ꞌbá ta peteke tàkòcò lo. Nájú lo ꞌde ꞌválá gî, tacó ŋa có tí nò náa wò ꞌdè nò.» 30Káa niì tí nò mâ giì dele ndi wó ya gí ꞌbá, yí giì ꞌde nájú wó tí cèe ꞌduù kuu tísì.
Jézù njaanga tù ꞌbí mbe sú tù
31Jézù giì dele ndi wó ꞌdo Tírò có Sìdónì co tí kpokèjì tí nó mbe mò gí yì kàpá Gàlìléyà, mbe kû ndii co gbí ꞌbí wúngbó to náa à kû nì mítí a Ndâ-gbata-muuꞌbì nô. 32Bìndi ndâ ꞌduù giì gì ta ꞌbí ꞌdakò náa tù wó yoo gî, dele mbe ꞌdè có lá, ji Jézù. Ndú giì ꞌdeke tí ndú ji yí máa, yí tee ꞌbì wó mítí ꞌdakò tí nò. 33Káa Jézù giì je ꞌdakò tí nò gí ndiì ta kpéétí wó á ꞌdo gbí òkò ndâ mbè ꞌduù tí nô. Yí giì yuu ndâ sìlì ꞌbì wó mí gbí ndâ tù ꞌdakò tí nò mbe yoo gî nò, bìndi yí giì cù cù mítí ꞌbì wó, bìndi yí giì tee mítí mè ꞌdakò tí nò mbe ꞌdè có lá nò delè. 34Bìndi yí giì zekeꞌo gí gbíṛì, yí giì wo gù woò, bìndi yí giì ꞌdè có ji mbe sú tù tí nò máa, «Éfàtà,» (gbí máa, «Njaanga tí»). 35Bìndi ndâ tù ꞌdakò tí nò ta mè wó ngé giì njaanga tí gî. Yí giì ꞌbìtà bà ꞌdè có ta kòcò wó ngbáṛángàꞌi.
36Káa Jézù giì ꞌdè có ji ndâ mbè ꞌduù tí nó máa, ndú ꞌví ꞌdè có ndâ i tí nò náa yì bàkà nò gí sè ji gbèe ꞌduù lá. Káa yí má kû ꞌdè có ji ndú máa ndú ꞌví ꞌdè gí sè lá, à giì dù nò a bà giì gì líkíꞌo bà kò-kò tí gítí ndâ ꞌduù tí nò ngéé gí yaà. 37Nje ndâ mbe ꞌdi tàwo ndâ i tí nò náa Jézù bàkà nò ꞌdáá gî giì ꞌdèè gî. Ndú giì ꞌdè có máa, «Yí bàkà ꞌdáá káa ndâ tó i. Yí bàkà ndâ mbe sú tù kû ꞌdi có. Yí delè giì bàkà ndâ ꞌduù ŋìnó ta mè ndú mbe eṛe tí gî nó kû ꞌdè có.»
8Jézù je i-zó-zò ji ndâ ꞌduù álìfì nàꞌô
1Ta o tí nò ndâ ꞌduù giì kili me mbè ya gí mì Jézù kákáꞌi. Káa i tacó bà zò mì ndú giì dù wálá. Tacó énò, Jézù giì tèꞌé tí ndâ mbe tala có mì wó, yí giì ꞌdè có ji ndú, máa, 2«Yê ṛo ndâ ꞌduù tí nò tí ye ngé, tacó ndú kpónó bàkà ta ye a sili taꞌô, káa kpónó gbèe i tacó bà zò mì ndú wálá. 3Káa ye má njè ndú ta go tí ndú, ndú bà ŋonoko ta go mí kpokèjì gî, tacó kpokèjì ꞌbá mì ndâ ꞌbí ꞌduù gbí òkò tí ndú me ꞌdú ngé.»
4Káa ndâ mbe tala có mì Jézù giì ꞌvìsì có ji yí máa, «ꞌDuù bà ꞌde i-zó-zò bà je ji ŋa ndâ mbè ꞌduù tí nó á ꞌdo ngòó gbí ꞌdú to tí nó?»
5Káa yí giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «Àá mì yo á ndâ kù kô ée?»
Ndú giì ꞌdè có ji yí, máa, «Vô-nje só.»
6Bìndi yí giì ꞌdè có ji ndâ mbè ꞌduù tí nò, máa, «Yo ki tí yo to.» Ndâ ꞌduù tí nò mâ giì bàkà go có tí nò náa yí ꞌdè ji ndú nò gî, yí giì kaa ndâ kù kô tí nò mí ꞌbì wó, yí giì ꞌdè nìkì maa ji Mbíṛì. Bìndi yí giì kiꞌviki gbí ndú, yí giì kaa ji ndâ mbe tala có mì wó. Bìndi yí giì ꞌdè có ji ndú máa, «Yo njèè ji ndâ ꞌduù tí nò.»
7Ta o tí nò ndâ ꞌbí víí sè kuu mì ndâ mbe tala có mì Jézù. Mâ giì zekeꞌo, Jézù giì kaa ndâ víí sè tí nò, yí giì ùlù Mbíṛì tacó tí ndú, bìndi yí giì ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó, máa, «Yo njèè ndâ sè tí nò ji ndâ ꞌduù.»
8Ndâ ꞌduù ꞌdáá mâ giì zò i yè yì ndú gî, à giì kili sè i-zó-zò bìndi ndú yeke ndâ kèè vô-nje só. 9Muu ndâ ꞌduù mbe zò i ta o tí nò ꞌdáá gî go álìfì nàꞌô.
10Bìndi bà zò i mì ndâ ꞌduù tí nò, Jézù giì njè ndú máa, «Yo ya gí ꞌbá mì yo.» Ndâ ꞌduù tí nò mâ giì njè gî, ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó ngé giì di ngo ta gbâ gí tìto, gí gbí ꞌbí to ta ṛè a Dàlìmànútà.
Ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà tala Jézù
11Ta o tí nò ndâ ꞌbí mbe kû kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà, náa a kû nì mítí ndú a ndâ Fàrìzéyò, giì ꞌvee Jézù tacó bà tala yí énó máa, «A Mbíṛì ká je wotí bà nìbà i ji wò? À dú má káa yúcó, bàkà ꞌbí i ji ze, wàa ze ꞌví ŋò ni mítí i tí nò máa, a Mbíṛì ká je wotí tí nò ji wò.»
12Káa Jézù giì ṛengà gbí yì wó, bìndi yí giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «Ndâ ꞌduù tí nó gbí o tí nó nó kû ꞌvee có mbó tacó yè? À nìkì ma, káa à má énò, ye jé gí bà bàkà seṛè ji yo wálá.» 13Bìndi yí giì di ngo ta gbâ gí tìto kákáꞌi, jee ndú mí to.
Ṛúꞌbù mì ndâ Èródè ta ṛúꞌbù mì ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà
14Ta o tí nò ndâ mbe tala có mì Jézù giì ò bà mbí bà te i-zó-zò ta ndú gî. À ta o tí nò mì ndú káa gbèe kù kô gbí gbâ. 15Káa Jézù giì ꞌbìtà bà kpo-gbí-tà-tù ndú, máa, «Yo kpolo tí yo ꞌdo tí ṛúꞌbù mì ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà, ta ṛúꞌbù mì Èródè tí gbolò gba.»
16Káa ndú giì ꞌbìtà bà fiini có á gbí òkò tí ndú ta kpéétí ndú, máa, «Yí kû ꞌdè có tí nò tacó kù kô mì ndoo wálá.»
17Káa Jézù giì ꞌdi gbí có tí nò náa ndú kû fiini nò gî. Bìndi yí giì ꞌvee ndú, máa, «Yo kû fiini có máa, kù kô mì yo wálá, tacó yè? Yo ŋò ni kálásê? Yo ꞌdi gbí có kálásê? Muu tí yo wálá? 18À tí muu yo nò me ndâ ṛo bà ŋò i lá? À tí muu yo nò me ndâ tù bà ꞌdi có lá? Bà mbí yo ó-ò? 19Ta o tí nó táánò náa ye kiꞌviki gbí ndâ kù kô vô tacó tí ndâ ꞌduù álìfì vô nó, sè i-zó-zò náa à ṛuka yeke a ndâ kèè ée?»
Káa ndú giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «À ṛuka yeke a ndâ kèè muuꞌbì-nje só.»
20Jézù kákáꞌi giì ꞌvee ndú, máa, «Káa ta o tí nò náa ye kiꞌviki gbí ndâ kù kô vô-nje só tacó tí ndâ ꞌduù álìfì nàꞌô nó, yo ṛuka sè i-zó-zò yeke a ndâ kèè ée?»
Ndú giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «Yeke ndâ kèè vô-nje só.»
21Bìndi Jézù giì ꞌvee ndú, máa, «Káa yo ꞌdi gbí i kálásê?»
Jézù ꞌvala ꞌbí mbe sú ṛo á Bètìsàyídà
22Ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó mâ giì gì gí Bètìsàyídà, ndâ ꞌbí ꞌduù giì gì ta ꞌbí ꞌdakò náa ṛo wó yoo gî ji yí. Ndú giì ꞌdeke tí ndú ji yí, máa, yí tee ꞌbì wó mítí mbe sú ṛo tí nò. 23Káa Jézù giì zèè ꞌbí mbe sú ṛo tí nò, yí giì ja yí ya tí gí ndiì ꞌdo gbí òkò ndâ ꞌbá gí nje jìlì. Bìndi Jézù giì cù cù mítí ṛo mbe sú ṛo tí nò. Yí giì tee ꞌbì wó mítí wó. Bìndi yí giì ꞌvee yí, máa, «Wo kpónó kû ŋò i?»
24Káa ꞌdakò tí nò giì te ṛo wó gí yaà, bìndi yí giì ꞌvìsì có ji Jézù, máa, «Ye kû ŋò ndâ ꞌduù, káa ndú gbíṛo ye go ndâ mû kû nò nó nô.»
25Jézù mâ giì tee ꞌbì wó kákáꞌi mítí ṛo ꞌdakò tí nò, ndâ ṛo ꞌdakò tí nò giì njaanga tí mbóꞌvóó gî. Yí giì ꞌbìtà bà ŋò ndâ i ꞌdáá gî ngbáṛángàꞌi. 26Bìndi Jézù giì je nó ji yí, máa, «Ya jáá gí ꞌbá mì lo; wò ꞌví loko co gbí gbata lá.»
Pìyétòrò tùbà tí wó tí mbe ùnje gítí Jézù
27Si ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó muu nó kû nò ta gbí ndâ to ta seè gbata Cèzàríyà mì Fìlípò, Jézù giì ꞌvee ndú, máa, «Ndâ ꞌduù kû ꞌdè có máa ye a ꞌdi?»
28Káa ndâ mbe tala có mì wó giì ꞌvìsì có ji yí máa, «Ndâ ꞌbí ꞌduù kû ꞌdè có máa, wò a Jòvánì tí mbe caka tí ndâ ꞌduù; ndâ ꞌbí ꞌduù kû ꞌdè có máa, wò a Èlíjà tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì táánò sàà; káa ndâ ꞌbí ꞌduù kû ꞌdè có máa, wò a ꞌbí ꞌduù ꞌdo gbí òkò tí ndâ ká mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì.»
29Káa Jézù kákáꞌi giì ꞌvee ndú máa, «Káa yo, ŋìndi yo kû ꞌdè énó máa ye a ꞌdi?»
Bìndi Pìyétòrò tí Sìmónè giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «Wò a Bìndi-Mbíṛì.»
30Káa Jézù giì kpo-gbí-tà-tù ndú máa, ndú ꞌví ꞌdè gí sè ji ꞌbí ꞌduù gbaànjé lá.
Jézù ꞌdè có gítí o bà giì kònò séꞌi mì wó
31Bìndi Jézù giì ꞌbìtà bà nìbà i ji ndâ mbe tala có mì wó énó máa, «ꞌViì-mì-ꞌDakò kèjì gí bà kònò a ndú tí ndâ séꞌi; àá bà giì kpì ngbàngà tí wó ji ndâ kpo-ꞌduù-ꞌbá, ta ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì, ta ndâ kpo-kpò mbe nìbà tàkìì mì ndâ Jùdéyà; àá kèjì gí bà zi yí gî, káa ta sili taꞌô bìndi ku mì wó, yí bà ꞌvala ndi wó á ꞌdo gbí muuꞌdú wó gî.»
32Bìndi bà ꞌdè có tí nò mí Jézù ngbáṛángàꞌi go énò ji ndú, Pìyétòrò giì ja Jézù gí nje seè. Bìndi yí giì biya ŋa có mì wó náa yí ꞌdè ji ndú nò gî. 33Káa Jézù mâ giì ꞌvìsì tí wó gí ndiì, yí mâ giì ŋò sè ndâ ꞌbí mbe tala có mì wó, yí giì do mítí Pìyétòrò, máa, «Co ta ŋa có mì lo nò ꞌdo kùṛo ye gî, ndí lo Vò-ꞌduù-tí-nò. Wò kû koṛo me bà koṛo có mì Mbíṛì lá. Wò kû koṛo a cè bà koṛo có mì ndâ ꞌduù.»
Ndâ i tacó bà ṛu ndi Jézù
34Bìndi Jézù giì tèꞌé tí ndâ ꞌduù me mbè ta ndâ mbe tala có mì wó á gí mì wó. Yí giì ꞌdè có ji ndú, máa, «Go bà ṛu ndi ye má tí ꞌduù, à nìkì énó máa, yí ò bà mbí miṛi wó gî, wàa yí ꞌví ꞌviindi tí wó á gítí ndâ bà kònò séꞌi ta ku. Bìndi yí ꞌví gì gí bà ṛu ndi ye. 35Tacó ꞌduù ŋìnó mbe kû kpolo tí miṛi wó nó bà cì gî. Káa ꞌduù ŋìnó mbe giṛi miṛi wó tacó tí ye, delè tacó tí Banga-Ngú-Có nó ká bà ꞌde ꞌválá.»
36Bìndi Jézù giì ꞌvee ndú, máa, «Yo koṛo có máa, ꞌduù bà ꞌde gbí a yè, náa yí kpêtí má ꞌde ndâ i tí nó a muu to tí nó ꞌdáá gî, bìndi yí ꞌví giṛi miṛi wó gî? 37ꞌDuù bà ꞌvìsì miṛi wó a ta yè a muu to tí nó? 38Káa à má ṛo ꞌduù a nô gítí ye, à delè má ṛo ꞌduù a nô có mì ye á kpónó kùṛo ndâ ꞌduù tí nó ta Mbíṛì mì ndú wálá, tí ndâ vóló-volo ꞌduù nó, nô ꞌduù tí nò delè wúnò bà dù á ṛo ꞌViì-mì-ꞌDakò ta o bà gì yí gbí ngba Bu wó ta ndâ tó basìlì.»
91Jézù giì yee nje có mì wó ta bà kò-kò ji ndâ ꞌduù énó máa, «Ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó máa, ndâ ꞌbí ꞌduù kuu gbí òkò tí yo á mbe kû ṛò tíyò nó bà cì wálá di ká tí o tí nó náa ndú má ŋò bà zèè ꞌbá mì Mbíṛì gî.»
Bà ꞌvìsì cè tí Jézù
2Jézù giì sì sili vô-nje gbaànjé á bìndi bà ꞌdè có mì wó ji ndâ ꞌduù tí nò, bìndi yí giì kaa ndâ Pìyétòrò, ta Jákòmò, ta Jòvánì. Ndú giì ya ta ndú gí muu gú ta kpéétí ndú. Ndâ Pìyétòrò, ta Jákòmò, ta Jòvánì mâ giì zekeꞌo, ndú giì ŋò Jézù ꞌvìsì cè tí wó gî. 3Ndú giì ŋò ndâ bòngo tí wó kû tòngbaà ólé-ólé ta ŋa wálá. 4Bìndi ndú giì ŋò ndâ Èlíjà ta Mòze co kû ꞌdè nje ta Jézù. 5Káa Pìyétòrò giì ꞌdè có ji Jézù máa, «Mbe tí ze, à nìkì go énó máa, ndoo sì ꞌbá á bà-i-nô. Si ze ꞌví tò ndâ ndùúṛù taꞌô: ꞌbí gbaànjé ji wò, ꞌbí gbaànjé ji Mòze, ꞌbí gbaànjé ꞌví dù ji Èlíjà.» 6Pìyétòrò ꞌdè có tí nò tacó yí ŋò ꞌdóó có náa yí bà ꞌdè gbí nje wó nó lá, tacó gúku zèè ndú ꞌdáá mbi gî.
7Ndú mâ giì zekeꞌo, ndú giì ŋò kùlù mù te yiiga muu ndú gî. Bìndi ndú giì ꞌdi kòcò ꞌduù kû ꞌdè có gbí kùlù mù tí nò énó máa, «Ŋìnó a kpóló-kpolo ꞌviì mì ye. Yo sè tù yo tí wó.» 8Káa ndâ Pìyétòrò ta ndâ ká wó mâ giì zekeꞌo gálà á gí seè tí ndú, ndú giì ŋò gbèe ꞌduù lá, à káa ndú ta ndâ Jézù.
Có gítí Èlíjà
9Káa ta o tí nó si ndú kû dele gí tàgbà gú nó, Jézù giì kpo-gbí-tà-tù ndâ Pìyétòrò, ta Jákòmò, ta Jòvánì, máa, ndú ꞌví ꞌvanda ndi ndâ i tí nò mbe bàkà tí á mítí ndâ yì pí gú nó ji ꞌbí ꞌduù gbaànjé lá; ndâ có tí nò ꞌví dù ká gbí njembí ndú di tí o tí nó náa ꞌViì-mì-ꞌDakò ꞌvala ndi wó ꞌdo gbí muuꞌdú wó gî. 10Tacó énó, ndâ Pìyétòrò giì kpolo tí ndâ có tí nò mí gbí njembí ndú. Káa ta ndâ o tí nó si ndú ta kpéétí ndú nó, ndú kû giì ꞌvee ꞌvé gbí òkò tí ndú, máa, «Gbí có tí nò máa, ꞌViì-mì-ꞌDakò bà giì ꞌvala ndi wó ꞌdo gbí muuꞌdú wó nò máa yè?» 11Bìndi ndú giì ꞌvee Jézù, máa, «Káa ndâ kpo-kpò mbe nìbà i kû ꞌdè có máa, a Èlíjà ká bà gì kpédéléꞌi tacó yè?»
12Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «À dú káa yúcó máa, Èlíjà ká bà gì kpédéléꞌi gí kùṛo tacó bà ꞌviindi ndâ i. Káa à wálá cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì énó máa, ꞌViì-mì-ꞌDakò bà kònò séꞌi ta wotí tí ; ndâ ꞌduù delè bà mèèkèꞌi tí wó gî? 13Káa ye kû ꞌdè có ji yo máa, à kpêtí ká énò, Èlíjà gì gî. Káa ndâ ꞌduù bàkà ta yí á go có mì ndú gbí njembí ndú, à go có tí nó náa a cu sàà mí gbí wáràgà mì Mbíṛì nó gî.»
Jézù ꞌvala ꞌbí ꞌviì tí mbe bê
14Káa ndâ Jézù, ta ndâ Pìyétòrò, ta Jákòmò, ta Jòvánì mâ giì dele ndi ndú gì gí mì sè ndâ ꞌbí mbe tala có mì wó, ndú giì ꞌde ndâ ꞌduù me mbè, ta ndâ kpo-kpò mbe nìbà i mì ndâ Jùdéyà tì ꞌdee ndú gî. Ndú kû tò kponje ta ndú. 15Káa ndú mâ giì ꞌva ṛo ndú mítí Jézù, nje ndú ꞌdáá gî ngé giì ꞌdèè gî. Bìndi ndú giì njè ta ngèlè gí bà ꞌvee yí. 16Káa Jézù giì ꞌvee ndâ mbe tala có mì wó, máa, «Yo kû tò a kponje yè ta ndâ ꞌduù tí nò?»
17Káa ꞌbí ꞌdakò gbaànjé ꞌdo gbí òkò tí ndâ mbè ꞌduù tí nò giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «Mbe tí ze, ye gì ta ꞌviì mì ye ta kpùṛù i-gbí-muu wó ji wò. 18Ta o tí nó náa i tí nò má a gî, yí kû ꞌva yí mí to ta pù gbí nje wó, ta bà zò gbí nje wó. Bìndi dìì wó ꞌdáá gî kû giì kpolo go kù jìì. Ye ꞌdeke tí ye ji ndâ mbe tala có mì lo, máa, ndú mòkò i tí nò ꞌdo gbí muu wó, káa à giì kpò ndú gî.»
19Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «Ye bà dù ta yo ndâ ꞌduù tí nó bàngû nó mbe ùnje gítí Mbíṛì lá nó ta o ée? Ye ꞌví bàkà ta yo a ŋa yè, wàa yo ꞌví ù ta nje gítí Mbíṛì ta njembí yo? Gì ta ꞌviì tí nò je.» 20Bìndi ndú giì gì ta ꞌviì tí nò ji Jézù.
Káa i tí nò gbí muu ꞌviì tí nò mâ giì ŋò Jézù, yí ngé giì ngaka ꞌviì tí nò ta wotí tí . Bìndi ꞌviì tí nò giì ꞌva tí wó to, kû giì mèṛèkè tí wó ta pù gbí nje wó. 21Bìndi Jézù giì ꞌvee bu ꞌviì tí nò, máa, «I tí nò kò ꞌviì tí nò ta o ée?»
22Káa ꞌdakò tí nò giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «ꞌDo gbí dó wó. Káa i tí nò cóó-cóó kû jèlè ká ta có bà zi yí, ta bà ꞌva yí mí tà wu, delè ta bà ꞌva yí mí tà ngo. Ŋò yê ṛo ze, wàa wò ꞌví konì ze, náa wotí má kuu tí lo nò.»
23Bìndi Jézù giì ꞌvìsì có ji ꞌdakò tí nò, máa, «Náa wotí má kuu tí lo nò-oo! ꞌDuù má ùnje gítí Mbíṛì ta njembí wó gî, ꞌbí i mbe kpò yí bà dù wálá.»
24Bìndi bu ꞌviì tí nò giì ꞌdè có ji Jézù ta njembí wó gbaànjé, máa, «Ye ùnje gî, káa à tè lá. À má énò, konì ye tacó wàa ye ꞌví ùnje ta njembí ye ꞌdáá gî.»
25Káa Jézù mâ giì ŋò ndâ ꞌduù me mbè kû kaa ta ngèlè gì gí mì wó, yí giì do mítí i tí nò mbe kò ꞌviì tí nò nó, énó máa, «Co ꞌdo gbí muu ꞌviì tí nò gî, go có tí nó náa ye kû ꞌdè ji wò nô, ndi lo mbe sú tù mbe ni bà ꞌdè có lá. Wò delè kákáꞌi ꞌví dele ndi lo gí gbí muu wó lá.»
26Ta bà ꞌdi có tí nò náa Jézù ꞌdè nò, i tí nò giì co ꞌdo gbí muu ꞌviì tí nò ta bà tò kû, delè ta bà ngaka ꞌviì tí nò ta wotí tí ngé ndii gî. Yí giì ꞌva ꞌviì tí nò mí tísì go ku ꞌduù nô. Bìndi ndâ ꞌduù me mbè giì ꞌbìtà bà ꞌdè có máa, «ꞌViì tí nò cee gî! ꞌViì tí nò cee gî!» 27Káa Jézù giì zèè ꞌbì ꞌviì tí nò, yí giì ja yí gí yaà, bìndi ꞌviì tí nò giì ṛò tíyò ta kpéétí wó.
28Jézù mâ giì nje nó ꞌdo bà-i-nò ya gí tàꞌi ta kpéétí wó gî, ndâ mbe tala có mì wó giì ya gí bà ꞌvee yí á tàbèngìì máa, «Káa bà mòkò i tí nò ꞌdo gbí muu ꞌviì tí nò kpò ze tacó yè?»
29Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «À kû mòkò ŋa ŋìnò ꞌdo gbí muu ꞌduù cuki ká ta bà ꞌdeke tí ji Mbíṛì.»
Bà só bà ꞌdè có mì Jézù gítí ku mì wó
30Bìndi ndâ Jézù giì njè nó ta ndâ mbe tala có mì wó kû ya gí Gàlìléyà. À gbí muu wó ta o tí nò a có máa, ndâ ꞌduù ꞌví ŋò bà tí ndâ yì lá. 31Tacó ta o tí nò yí kû nìbà i ji ndâ mbe tala có mì wó énó máa, «Àá kèjì gí bà kpì ngbàngà tí ꞌViì-mì-ꞌDakò á ji ndâ ꞌdakò. Ndâ ꞌdakò tí nò bà zi yí gî, káa yí bà ꞌvala ndi wó ꞌdo gbí muuꞌdú wó bìndi sili taꞌô gî.» 32Káa ndâ mbe tala có mì wó ta o tí nò ꞌdi gbí có tí nò náa yí ꞌdè nò ni lá. Káa gúku bà ꞌvee yí gítí gbí giì kpò ndú gî.
Gbolò ꞌduù mbe ndii ndâ ꞌbí ka wó ꞌdáá gî a ꞌdi?
33Ta o tí nò, ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó mâ giì yee gbí gbata Kàpàrànáwùmù gî, káa si ndú kuu tàꞌi ta kpéétí ndú, Jézù giì ꞌvee ndú máa, «Yo kùtàá kû tò kponje gítí yè si kpokèjì?» 34Káa ndú giì njaa nje ndú gí tàkò ꞌvé mì wó nò lá, tacó ta o tí nó si ndú kpokèjì nó, ndú kû tò kponje máa, gbolò ꞌduù mbe co tí ndâ ka wó ꞌdáá gî gbí òkò tí ndâ yì a ꞌdi wè.
35Káa Jézù giì ki tí wó to, bìndi yí giì tèꞌé tí ndâ mbe tala có mì wó muuꞌbì-nje só ꞌdáá gî gí mì wó, bìndi yí giì ꞌdè có ji ndú, máa, «Duù ŋìnó ta go bà dù tí kpédélé ꞌduù á kùṛo ndâ ka wó tí wó gbí òkò tí yo nó ꞌví dù tí ndòngbú ꞌduù, yí delè ꞌví dù tí bòò mì ndâ ka wó ꞌdáá gî.» 36Bìndi yí giì je làmbu ꞌviì gì tí gí kùṛo ndú, yí giì liꞌvi ꞌviì tí nò mí njembí wó, bìndi yí giì ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó, máa, 37«ꞌDuù má te duù mítí làmbu ꞌviì go ꞌviì tí nò ta ṛè ye, gbí énó máa, ꞌduù tí nò te duù nò a i mítí ye. Káa ꞌduù má te duù mítí ye, gbí énó máa, ꞌduù tí nò te duù nò a i mítí mbe tuu ye.»
Bà bàkà ndâ i ta ṛè mì Jézù
38Káa Jòvánì giì ꞌdè có ji Jézù, máa, «Mbe nìbà i ji ze, ze ŋò ꞌbí ꞌdakò náa yí me ta ndoo lá, kû mòkò ndâ i ꞌdo gbí muu ndâ ꞌduù ta ṛè mì lo. Káa ze giì ṛò yí ꞌdo tí ŋa nèté tí nò gî, tacó yí me ta ndoo lá.»
39Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «Yo ṛò yí lá. Tacó mbe bàkà seṛè ta ṛè ye bà ꞌde njembí bà co gálà gí bà ꞌdè vò có gítí ye a bìndi ye wálá, 40tacó ꞌduù ŋìnó mbe sogo ndoo lá nó a ꞌduù mì ndoo.»
Nambeè náa à bàkà ji ndâ mbe tala có mì Jézù
41Bìndi Jézù giì ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó, máa, «Ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó máa, ꞌduù kpêtí má cu káa vòó ngo mì lú gbí ꞌvisî ji yo tacó yo a ndâ ꞌduù mì ye, Mbíṛì bà ko mboo tàkò ngo mì wó nò ji yí kpêkù.
Gítí bà volo muu ndâ ꞌbí ꞌduù
42«Káa ꞌbí ꞌduù gbaànjé má dù tí mbe eendi ndâ víí ꞌviì mbe ùnje gítí ye ta njembí ndú, à nìkì go énó máa, à eṛe gbolò díí mítí miṛi wó, wàa à ꞌví ꞌva yí tí gí tà ngo.
43-44«Káa à máa ꞌbì lo ká si wò ꞌví bàkà vò i, da ꞌbì lo tí nò gí ꞌdè. À nìkì go énó máa, wò ya gí mì Mbíṛì ta gbèe ꞌbì lo co tí bà ya ta ndâ ꞌbì lo sósòꞌô gí gbí ꞌbá séꞌi, á gí gbí wu ŋìnó náa yí jé gí bà mee wálá. 45-46Káa à má kò lo ka si wò ꞌví bàkà vò i, da kò lo tí nò gí ꞌdè. À nìkì go énó máa, wò ya gí mì Mbíṛì ta gbèe kò lo co tí bà ya ta ndâ kò lo sósòꞌô gí gbí ꞌbá wu. 47Káa à má a ṛo lo ká si wò ꞌví bàkà vò i, aaka ṛo lo tí nò ꞌdo gbí kù kélè gî. À nìkì go énó máa, wò ya gí mì Mbíṛì ta gbèe ṛo lo co tí bà ꞌva wò ta ndâ ṛo lo sósòꞌô á gí gbí ꞌbá séꞌi, 48náa gó wu kà jé ꞌdèè lá, delè wu tí nò jé mee lá. 49Wu tí nò bà bàkà ndâ ꞌduù ꞌdáá gî tí kó zi. 50Zi a tó i. Káa gó zi má ꞌdèè gî, wò bà bàkà tí a yè tacó wàa yí ꞌví me ta gó kákáꞌi?
«Yo kpolo tí yo ꞌdo tí ndâ vò i, yo ꞌví dù ta ꞌdê njembí gbí òkò tí yo.»
10Có gítí bà njè niì
1Ta o tí nò, Jézù giì njè nó ꞌdo Kàpàrànáwùmù ya gí gbí ꞌbí to Jùdéyà á tì to Jòròdánìyà. Ndâ ꞌduù me mbè giì kaa ya gí mì wó kákáꞌi. Bìndi yí giì ꞌbìtà bà nìbà i ji ndú go ŋìnó náa yí ta o ꞌdáá gî kû bàkà nô. 2Káa ndâ ꞌbí mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà mbe gì tacó bà tala yí giì ꞌvee yí, máa, «À me yúcó tacó tí ꞌduù bà njè niì mì wó lá?»
3Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «Mòze ꞌdè có ji yo máa yè?»
4Bìndi ndú giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «Mòze ꞌdè có ji ze máa, ꞌduù ꞌví cu wáràgà bà njè tí ji niì mì wó, bìndi yí ꞌví njè yí gî.»
5Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «Mòze ꞌdè có tí nò ji yo tacó yo a ndâ mbe ngbútù, mbe ꞌdi có mì Mbíṛì lá. 6Káa ꞌdo tí o bà ꞌbìtà bà suu to tí nó mì Mbíṛì, yí bàkà ndâ dì ta na . 7Ŋìnò a ndeṛè có tí nò náa ꞌdakò ꞌví si tí ta ndâ bu wó ta nawu wó mí to, wàa ndú ꞌví dù ta nawù wó nó ká nò. 8Tacó Mbíṛì ŋò ndú go gbèe ꞌduù, me ndâ ꞌduù sósòꞌô kákáꞌi lá. 9À má énò, ꞌduù ꞌví njè niì mì wó lá, tacó a Mbíṛì ka toko ndâ ꞌdakò ta niì gbí bà kò tí.»
10Ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó mâ giì ya gí ꞌbá gî, ndú giì ꞌvee yí gítí gbí có tí nò kákáꞌi. 11Bìndi Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «ꞌDakò mbe njè niì mì wó, bìndi yí giì kò ꞌbí niì, bàkà a gìlìnì gítí kpédélé niì mì wó. 12Delè niì mbe njè ꞌdakò mì wó, bìndi yí giì kò ꞌbí ꞌdakò, bàkà a gìlìnì gítí kpédélé ꞌdakò mì wó.»
Ndâ Jézù ta ndâ víí ꞌviì
13Bìndi ndâ ꞌduù giì gì ta ndâ víí ꞌviì mì ndú ji Jézù, tacó wàa yí ꞌví cù ꞌdê ngo cù wó mítí ndú. Káa ndâ mbe tala có mì Jézù giì do mítí ndú. 14Jézù mâ giì ŋò ndâ mbe tala có mì wó kû do mítí ndâ ꞌduù tí nò, tàkòcò wó giì kpolo gítí ndú ngé ndii gî, bìndi yí giì ꞌdè có ji ndú, máa, «Yo si ndâ víí ꞌviì tí nò ꞌví gì gí mì ye, yo tii ndú lá, tacó ndâ ꞌduù tí nó náa Mbíṛì kû zogo ndú nó a ndâ ꞌduù go ŋa ndú nô. 15Ye kû ꞌdè ji yo a cee kpóló-kpolo có, máa, ꞌduù má ùnje gítí bà dù tí bòò kùṛo Mbíṛì go i mì ndâ víí ꞌviì go ndâ ŋìnó lá, ꞌduù tí nò gí bà ꞌdò kò wó mí ꞌbá mì Mbíṛì gbaànjé wálá.» 16Yí bà-i-nò giì ꞌbìtà bà liꞌvi ndâ ꞌviì tí nò, kû cù ꞌdê ngo cù wó mítí ndú.
ꞌBí ꞌdakò ta ndâ i mì wó me gbolò
17Si Jézù kû giì njè nó ꞌdo bà-i-nò, ꞌbí ꞌdakò giì ì ngèlè ya gí bà kucuku muungbó wó mí to kùṛo wó. Bìndi yí giì ꞌvee yí máa, «Tó mbe nìbà i, ye ꞌví bà bàkà a ŋa yè tacó wàa ye ꞌví ꞌde ta ꞌválá ŋìnó mbe cee lá nó?»
18Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji yí máa, «Wò nì tó ꞌduù mítí ye tacó yè? Tó ꞌduù muu to tí nó á bìndi Mbíṛì wálá. 19Wò ŋò ndâ có tí nó náa Mbíṛì je ji Mòze nó ni gî,
‹Zi ꞌduù lá.
Bàkà bangbaya lá.
Zingbà i lá.
ꞌDè ꞌvéṛè lá.
Te duù mítí ndâ bu lo ta nawu lo.› »
20Káa bìndi bà ꞌdi ndâ có tí nò, ꞌdakò tí nò giì ꞌvìsì có ji Jézù, máa, «Mbe tí ye, ye kpolo tí ndâ có tí nò ꞌdáá gî ꞌdo gbí ꞌviì.»
21Káa Jézù giì zeke ꞌdakò tí nò ngbóó ta líkíꞌo; bìndi yí giì ꞌvìsì có ji yí máa, «ꞌBí i gbaànjé gboo ꞌdo mì lo gî. Ya gí bà sì ndâ i mì lo ꞌdáá gî gí ꞌdè, bìndi wò ꞌví njèè mboo tàkò ndú ji ndâ mbe yê, bìndi Mbíṛì bà ko mboo ndâ i mì lo nò ji wò ꞌdo gbíṛì, wàa wò ꞌví gì gí bà ṛu ndi ye.» 22Káa ta bà ꞌdi có tí nò, gbíṛo ꞌdakò tí nò ngé giì zuu gî. Bìndi yí giì co gí sè ꞌdo bà-i-nò ta líkíꞌo tí wó wálá, tacó ndâ i mì wó ògbù ngé ndii gî, káa bà bè gbí ndú nìkì tí wó lá.
23Bìndi Jézù giì zekeꞌo jèlè yí, bìndi yí giì ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó máa, «Bà ya ndâ mbe kpo-kpò i gí ꞌbá mì Mbíṛì ká kpolo gî le!» 24Ta bà ꞌdi có tí nò, muu ndâ mbe tala có mì wó giì eṛe tí gî. Káa yí giì aanga muu wó ká mítí gbèe ŋa có tí nò, máa, «Àá ndâ ꞌviì mì ye, bà ya gí ꞌbá mì Mbíṛì ká kpolo gî le! 25À peteke a bà ndii kècè co gbí gùù ngbàndú co tí bà ya ꞌduù ŋìnó ta ndâ kpo-kpò i ká mì wó nó gí ꞌbá mì Mbíṛì.»
26Nje ndâ mbe tala có mì Jézù ꞌdáá gî giì ꞌdèè gítí ŋa có tí nò gî. Bìndi ndú giì ꞌbìtà bà ꞌvee ꞌvé gbí òkò tí ndú, máa, «À má énò, a ꞌdi ká bà ꞌde ꞌválá?»
27Káa Jézù giì zekeꞌo tí ndú, bìndi yí giì ꞌdè có ji ndú máa, «À ji ndâ ꞌduù a pàṛà ngùù kpò diigba, káa i mbe kpò Mbíṛì wálá.»
Bà ko mboo ndâ i ŋìnó náa a jee ndú mí to ta ṛè mì Mbíṛì
28Bìndi Pìyétòrò giì ꞌbìtà bà ꞌdè có ji Jézù, máa, «Káa ze? Ŋò káa ze jee ndâ i ꞌdáá gî mí to bìndi ze giì gì kû ṛu ndi lo gi.»
29Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji yí máa, «Ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó máa, ꞌbí ꞌduù gbaànjé mbe jee ꞌbá mì wó, ta ndâ náꞌvindí wó, ta ndâ námì wó, ta ndâ bu wó ta nawu wó, ta ndâ ꞌviì mì wó, ta ndâ to mì wó, mí to tacó tí ye, delè tacó tí Banga-Ngú-Có mì Mbíṛì, 30náa Mbíṛì bà je ndâ ꞌbá, ta ndâ náꞌvindí, ta ndâ námì, ta nawuù, ta ndâ ꞌviì, ta ndâ to á ji ꞌduù tí nò ta bà me mbè gí bìndi ndâ ŋìnó náa yí jee mí to nó wálá nò wálá, à delè bà mèèkèꞌi tí wó kpónó gî, káa yí bà ꞌde ꞌválá ŋìnó mbe cee lá nó bìndi ku mì wó gî.
31«Káa ndâ ꞌduù me mbè ꞌdo gbí òkò tí ndâ ꞌduù ŋìnó kpónó tí ndâ kùṛo ndâ ka ndú nó kèjì gí bà dù tí ndâ ndòngbú ꞌduù. Bìndi ndâ ndòngbú ꞌduù bà dù tí ndâ ꞌduù kùṛo.»
Bà taꞌô bà ꞌdè có mì Jézù gítí o bà giì kònò séꞌi mì wó
32Ta o tí nò, ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó á kpokèjì kû ya gí Jèrùzàlémè, káa Jézù ŋìndi wó ta o tí nò kû nò a i ngéé kùṛo ndú. Bìndi nje ndâ mbe tala có mì wó giì dù kaà ꞌdèè gî. Gúku delè giì zèè ndâ ꞌduù ŋìnó mbe kû ṛu ndi ndú nó ꞌdáá gî gî.
Káa Jézù giì kaa ndâ mbe tala có mì wó muuꞌbì-nje só á gí nje seè ta kpéétí ndú, bìndi yí giì ꞌbìtà bà ꞌdè có ji ndú gítí i tí nó náa àá kèjì gí bà bàkà ta yí nó, 33énó máa, «Ndoo kpónó kû ya gí Jèrùzàlémè. Káa kùṛo bà kpì ngbàngà tí ꞌViì-mì-ꞌDakò ji ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì, ta ndâ kpo-kpò mbe nìbà i mì ndâ Jùdéyà dooko gî. Ndú bà giì waa có ku mítí wó. Bìndi ndú bà giì je yí ji ndâ ꞌbí tende ŋa ndâ ꞌduù. 34Ndâ tende ŋa ꞌduù tí nò bà giì ŋo ndi wó, ndú bà giì cù cù mítí wó, ndú bà giì gbì yí, ndú bà giì zi yí gî. Káa ta sili taꞌô bìndi ku mì wó, yí bà giì ꞌvala ndi wó ꞌdo gbí muuꞌdú wó gî.»
Ndâ ꞌviì mì Zèbìdéyò yù gba ꞌdo mì Jézù
35Ta o tí nò, ndâ Jákòmò ta náꞌvindí wó Jòvánì, tí ndâ ꞌviì mì Zèbìdéyò, giì gì gí mì Jézù. Bìndi ndú giì ꞌdè có ji yí, máa, «Mbe nìbà i ji ze, go kuu tí ze énó máa, wò bàkà nambeè ji ze.»
36Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «À gbí njembí yo énó máa, ye ꞌví bàkà a ŋa yè ji yo?»
37Bìndi ndú giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «Si ꞌbí ꞌduù gbaànjé ꞌdo gbí òkò tí ze ꞌví ki tí wó gbí kùꞌbì mì lo, wàa ꞌbí ꞌduù ꞌví ki tí gbí gàlì mì lo á gbí ngbàngà mì lo.»
38Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «Yo ŋò i tí nó náa yo kû yù nó ni lá. Yo bà ni bà njù ꞌvisî tí nò náa ye kèjì gí bà njù nò gî? Yo bà ni bà ṛi ŋa bà ṛiṛí ngo tí nò náa ye kèjì gí bà ṛi nò gî?»
39Káa ndú giì ꞌvìsì có ji yí máa, «Ze bà ni bà bàkà ndâ i tí nò ꞌdáá gî gî.»
Bìndi Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «ꞌVisî tí nò náa ye kèjì gí bà njù nò, yo bà njù gî. Ngo tí nò náa ye kèjì gí bà ṛiṛí nò, yo bà ṛi gî. 40Káa ndâ bàndò bà ki tí gbí kùꞌbì mì ye, ta bàndò bà ki tí gbí gàlì mì ye, me ndâ i mì ye tacó bà je ji yo lá. Ndâ bàndò tí nò a ndâ i mì ndâ mbe náa à ꞌviindi ndú tacó tí ndú sàà gî.»
À dù tí gbolò ꞌduù kùṛo ndâ ꞌduù a i ta bà bàkà nèté ndú
41Sè ndâ ꞌbí mbe tala có mì Jézù mâ giì ꞌdi ndi ŋa có tí nò náa ndâ Jákòmò ta náꞌvindí wó Jòvánì ꞌdè nò, tàkòcò ndú giì kpolo gítí ndú ngé ndii gî. 42Káa Jézù giì kili ndú ꞌdáá gî, bìndi yí giì ꞌdè có ji ndú, máa, «Yo ŋò ni gî, máa, ndâ ꞌduù tí nó náa à kû ꞌdè có máa ndú a kùṛo ndâ ŋa ndâ ꞌduù tí nó náa ndú me ndâ Jùdéyà lá nó, kû zogo ndú ta wotí. Delè ndâ kpo-kpò ꞌduù mì ndú si bà wo woò ji ndú lá. 43Káa a bà du gbí òkò tí yo me go énò lá. ꞌDuù ŋìnó ta go bà dù tí gbolò ꞌduù gbí òkò tí yo tí wó nó, bà dù tí mbe bàkà nèté ndâ ka wó. 44Káa ꞌduù ŋìnó tí kùṛo yo nó bà dù tí bòò mì ndâ ka wó ꞌdáá gî. 45Tacó à kpêtí káa ꞌViì-mì-ꞌDakò, yí gì me tacó wàa ndâ ꞌduù ꞌví bàkà nèté wó lá. Yí gì a i tacó bà bàkà nèté ndâ ꞌduù, delè tacó bà sì muu ndâ ꞌduù ta miṛi wó.»
ꞌBí ꞌdakò tí mbe sú ṛo á gbí gbata Jérìkò
46Ta o tí nò, ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó giì gì gí gbí gbata Jérìkò. Káa ta o bà njè nó mì ndú ꞌdo kà, ndâ ꞌduù me mbè giì kaa kû ko ndú. Káa ta o tí nò, ꞌbí ꞌdakò tí mbe sú ṛo á mbe kû yù i, ta ṛè wó a Bàràtìméyò, tí ꞌviì mì Tìméyò, kû ki tí wó to á seè kpokèjì. 47Bàràtìméyò mâ giì ꞌdi có énó máa, à nò a Jézù mbe ꞌdo Názàrètì ká kû ndii ta nó nò, yí giì ꞌbìtà bà tò kû ta kòcò wó ngéé gí yaà, máa, «Jézù, ꞌviì mì Dàvídè, ŋò yê ṛo ye!» 48Bìndi ndâ ꞌduù me mbè giì ꞌbìtà bà do ta yí énó máa, yí si bà tò kû mí to. Káa ta bà ꞌdi có tí nò, à dú nò a o bà giì zì bà tò kû mì Bàràtìméyò, máa, «Jézù, ꞌviì mì Dàvídè, ŋò yê ṛo ye!»
49Káa Jézù giì ṛò tíyò, bìndi yí giì ꞌdè có ji ndâ ꞌduù máa, «Yo tèꞌé tí wó.»
Bìndi ndú giì ꞌdè có ji Bàràtìméyò, máa, «Zèè njembí lo, a gí yaà, yí kû tèꞌé tí lo.»
50Ta bà ꞌdi có tí nò, Bàràtìméyò giì ꞌva bòngo mì wó náa yí kû gala nó mí to, bìndi yí giì a gí yaà ya gí mì Jézù. 51Bìndi Jézù giì ꞌvee yí máa, «Có mì lo gbí njembí lo máa ye ꞌví bàkà a ŋa yè á ji wò?»
Káa yí giì ꞌvìsì có ji Jézù, máa, «Mbe nìbà i, si ndâ ṛo ye ꞌví njaanga tí.»
52Káa Jézù giì ꞌdè có ji yí, máa, «Njè nó, tacó bà ùnje mì lo ta njembí lo ꞌvala wò gî.» Ngé ꞌdo bà-i-nò ndâ ṛo Bàràtìméyò giì njaanga tí gî, bìndi yí giì ṛu ndi Jézù tí kpokèjì.
11Bà ṛì Bìndi-Mbíṛì gí gbí gbata Jèrùzàlémè
1Ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó mâ giì dooko gí gbí gbata Jèrùzàlémè gî, si ndú kû ŋò muu ndâ gbata Bètìfájì ta Bètánìyà, á dê ta ꞌbí gú náa à kû nì mítí a Gú Mbâ, Jézù giì tuu ndâ ꞌbí mbe tala có mì wó sósòꞌô, 2máa, «Yo ya gítí ndâ ꞌbá tí zô náa yo kû ŋò ndú zô. Yo bà yee kà ká jé mítí ngbú ꞌviì-kècè náa ꞌduù jé o mì pí tí wó lá, náa à eṛe yí gî. Yo ꞌví njaanga yí gì tí ji ye. 3Káa ꞌbí ꞌduù má ꞌvee yo, máa, yo kû bàkà nò a yè wè, yo ꞌví ꞌvìsì có ji yí énó máa, ‹A mbe tí ze ká ꞌdè có ji ze máa ze ya ta yí ji yì. Nèté mì yì kuu ta yí, à má cee gî, yì bà tuu ndi wó gì tí gî.› »
4Ndâ mbe tala có mì Jézù náa yí tuu ndú nò giì ya gí bà ꞌde ngbù ꞌviì-kècè náa à eṛe yí mí njekèjì sè tí kpokèjì. Káa si ndú kû giì njaanga yí, 5ndâ ꞌbí ꞌduù mbe kû ṛò tíyò kà giì ꞌvee ndú máa, «Yo kû njaanga ngbú ꞌviì kècè tí nò tacó yè?» 6Káa ndú giì ꞌvìsì có ji ndâ ꞌduù tí nò ká go có tí nó náa Jézù ꞌdè ji ndú nô. Bìndi ndâ ꞌduù tí nò giì si ndú ꞌví njè nó ta ngbú ꞌviì-kècè tí nò gî.
7Ndú mâ giì yee ta yí ji Jézù, ndú giì ki ndâ bòngo mì ndú mí pí tí wó tacó wàa Jézù ꞌví o mí pí . 8Ndâ ꞌduù me mbè giì gò ndâ bòngo mì ndú mí to tí kpokèjì. Ndâ ꞌbí ꞌduù ŋìndi ndú giì kiꞌviki ndâ kpâ, ndú giì gò mítí kpokèjì tacó bà tè duù mítí bà ṛì Jézù gí gbí gbata. 9Bìndi ndâ ꞌduù ŋìnó mbe tè kùṛo Jézù nó, ta ndâ ꞌduù ŋìnó mbe kû ko tàkò wó nó, giì ꞌbìtà bà tò kû ta líkíꞌo énó máa,
«ꞌVala ze ꞌdo gbí ndâ vò o! (Òsánà!)
À ùlù yí tí mbe gì ta ṛè mì Mbe tí ndoo!
10O tí nó náa ꞌbí ꞌviì bìndi bu ndoo Dàvídè bà gì gí bà zogo ꞌbá tí nó nó bà dù a banga o!
Àá Mbíṛì, gì ꞌdo gbíṛì gí bà ꞌvala ze á ꞌdo gbí ndâ vo-vò o.»
11Jézù mâ giì ṛì gí gbí gbata Jèrùzàlémè gî, yí giì ndii ngé ya gí gbí ndùgù ꞌbá-Mbíṛì mì ndâ Jùdéyà. Káa yí mâ giì zekeꞌo jèlè to tí ndâ i ꞌdáá gî, ndú giì ya ta ndâ mbe tala có mì wó muuꞌbì-nje só gí gbí gbata Bètánìyà si o ndii gî.
Mû-mbiìgá mbe ṛì lá
12Ta ꞌbí yé, si ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó kû delè ndi ndú ꞌdo Bètánìyà ya gí Jèrùzàlémè, go giì bàkà yí tí kpokèjì. 13Yí mâ giì ŋò ꞌbí mû-mbiìgá ꞌdo me ꞌdú ta kpâ tí pìṛìṛìì énó, yí giì ne ya gí tà mû tí nò, máa ndâ-ꞌbî-lá yì bà ꞌde ndo mbiìgá. Káa yí mâ giì di kà, yí giì ꞌde gbèe i lá. 14Bìndi yí giì je nje mítí mû-mbiìgá tí nò énó máa, «ꞌBí ꞌduù kákáꞌi ꞌví zò ndo lo lá.» Ndâ mbe tala có mì wó giì ꞌdi có tí nò náa yí ꞌdè nò gî.
Jézù ni ndâ mbe mà ꞌvélè gí sè ꞌdo gbí ndùgù ꞌbá-Mbíṛì mì ndâ Jùdéyà
15Ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó mâ giì yee Jèrùzàlémè gî, yí giì ndii ya gí gbí ndùgù ꞌbá-Mbíṛì mì ndâ Jùdéyà. Bìndi yí giì ꞌbìtà bà ni ndâ mbe kû mà ndâ i, ta ndâ mbe kû sì ndâ i ꞌdo kà gí sè. Yí delè giì ꞌbuku ndâ káꞌi mì ndâ mbe kû ꞌvìsì gùrúsù, ta ndâ mbata mì ndâ mbe kû mà ndâ kùlè, ꞌdáá gî mí to. 16Yí giì ṛò ndâ ꞌduù tí nó mbe kû tuṛu ndâ i waaka ta gbí ndùgù kà nò ꞌdáá gî gî. 17Bìndi yí giì ꞌbìtà bà nìbà i ji ndâ ꞌduù, máa, «À wálá cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì énó máa, Mbíṛì máa, ‹ꞌBá mì ye a bàndò bà ꞌdeke tí ndâ ꞌduù ꞌdáá gî ji ye tí Mbíṛì›? Káa yo giì ꞌvìsì tí bàndò bà kili ndâ kpo-kpò mbe ngbà!»
18Có tí nò mâ giì ꞌva tí gbí tù ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì ta ndâ kpo-kpò mbe nìbà i mì ndâ Jùdéyà, ndú giì ꞌbìtà bà pà kpokèjì tacó bà zi Jézù. Káa gúku bà gàà ꞌbì ndú tí wó giì kpò ndú gî. Tacó ndâ ꞌduù me mbè tè a i gí tàkò bà nìbà i mì wó.
19Ta ꞌdêꞌo mì gbèe ṛi tí nò, Jézù giì njè nó ꞌdo Jèrùzàlémè gî.
Mû-mbiìgá tí nó náa Jézù je nje mítí nó cì gî
20Ta dúꞌo mì ꞌbí yé, si ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó kû giì ndii ta nó, ndú giì ŋò mû-mbiìgá tí nò náa Jézù je nje mítí nó cì gî. 21Bìndi mbí Pìyétòrò ngé giì ꞌva tí có tí nó náa Jézù ꞌdè nó gî. Yí giì ꞌdè có ji Jézù máa, «Mbe nìbà i! Zekeꞌo zó gi! Mû-mbiìgá tí nò náa wò je nje mítí nó cì gî.»
22Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «Yo tee njembí yo mítí Mbíṛì. 23Ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó énó máa, ꞌduù má ꞌdè có ji ꞌbí gbolò gú máa, gú tí nò a ꞌdo bàndò mì wó ya gí bà ꞌva tí wó tà ngo, ꞌduù tí nò má me kpììkì-kpììkì lá, yí má ùnje gî máa, có tí nò náa yì ꞌdè nò bà bàkà tí gî, àá bà bàkà ji yí gî. 24À má énò, wò má yù i ꞌdo mì Mbíṛì ta bà ꞌdeke tí lo ji yí, ùnje máa Mbíṛì bà je i tí nò ji wò gî, bìndi wò bà ꞌde i tí nò gî. 25Káa ta o tí nò náa wò má kû ṛò tíyò kû ꞌdeke tí lo ji Mbíṛì, ꞌbí vò i má kuu gbí njembí lo gítí ꞌbí ꞌduù, wò ꞌví je à-cee-gî ji ꞌduù tí nò, tacó Bu lo tí Mbíṛì á gbíṛì ꞌví je ta à-cee-gî gítí ndâ vò i mì lo. 26Káa wò má si có gítí ndâ vò i mì ndâ ꞌbí ka lo mí to lá, Bu lo á gbíṛì delè bà si có gítí ndâ vò i mì lo mí to wálá.»
Bà ꞌvee ꞌvé gítí ṛè mbe je wotí ji Jézù
27Ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó giì gì ndi ndú kákáꞌi gí Jèrùzàlémè. Káa si yí kû giì nò nó ta gbí ndùgù ꞌbá-Mbíṛì, ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì, ta ndâ kpo-kpò mbe nìbà i mì ndâ Jùdéyà, ta ndâ kpo-ꞌduù-ꞌbá mì ndú giì gì gí mì wó, 28bìndi ndú giì ꞌvee yí, máa, «Wò kû bàkà ndâ kpo-kpò seṛè tí nò ta wotí mì ŋa yè? A ꞌdi ká je wotí bà bàkà ndú á ji wò?»
29Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «Ye kpónó bà ꞌvee yo ta ꞌvé gbaànjé cuki. Yo má ꞌvìsì có á ji ye gí tàkò ꞌvé mì ye nò gî, ye ꞌví giì nì ṛè ꞌduù tí nò náa ye kû bàkà ndâ i tí nò ta wotí mì wó nò ji yo. 30ꞌVé mì ye ji yo énó máa: a ꞌdi táánò ká je wotí bà caka tí ndâ ꞌduù ji Jòvánì? A Mbíṛì wèè, a ndâ ꞌduù ká je wotí tí nò ji yí? Yo nì ṛè ꞌduù tí nò ji ye má kózò gi.»
31Káa ndú giì ꞌbìtà bà ꞌviiki gbí có tí nò gbí òkò tí ndú, máa, «Ndoo má ꞌdè có énó máa, Jòvánì ꞌde wotí tí nò ꞌdo mì Mbíṛì, yí bá giì ꞌvee ndoo énó máa, káa tacó yè káa ndoo ùnje gítí ndâ i tí nó náa yì kû bàkà nó lá?» 32Káa delè gúku bà giì ꞌvìsì có ji yí énó máa, Jòvánì ꞌde wotí tí nò ꞌdo mì ndâ ꞌduù giì kpò ndú gî, tacó ndâ ꞌduù ꞌdáá gî ùnje gî máa, Jòvánì táánò a mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì. 33Tacó énò ndú giì ꞌvìsì có ji Jézù, máa, «Ze ŋò bà lá.»
Bìndi Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «À má énò, ye delè bà nì ṛè mbe je wotí bà bàkà ndâ i tí nò ji ye nò ji yo wálá.»
12Jézù lòkòꞌbò có gítí ndâ ꞌbí mbe bàkà nèté
1Ta o tí nò, Jézù giì ꞌbìtà bà ꞌde có ji ndâ ꞌduù gbí lòkóꞌbò énó máa, «Ta ꞌbí o gbaànjé, ꞌbí ꞌdakò giì ṛo njí mû-nèbítì mì wó, yí giì bàkà ndùgù gí tàkò , yí giì duu gùù bà pee nèbítì mí gbí , yí giì duu cèléngé mí gbí . Bìndi yí giì kaa ndâ ꞌbí ꞌduù mí gbí , máa, ndú bàkà nèté gítí nèbítì mì yì, wàa ndâ yí ꞌví njèè gbí i ꞌdo gbí njí go ŋìnó náa à tí nó ta ndú. Ndú mâ giì ꞌvii có ta ndú cee gî, yí giì njè nó ya gí gbí tende muu to.
2«O bà kili ndâ i ꞌdo gbí njí mâ giì gì gî, mbe njí tí nò giì tuu ꞌbí bòò mì wó gbaànjé ji ndâ ꞌduù tí nó mbe kû bàkà nèté gbí njí mì wó nó tacó ndâ bà i ŋìndi wó. 3Káa ndâ mbe nèté tí nò giì zèè bòò tí nò, ndú giì gbì yí, bìndi ndú giì mòkò yí ꞌdo gbí njí gí sè ta kùnga ꞌbì wó. 4Mbe njí tí nò giì tuu ꞌbí bòò mì wó kákáꞌi. Káa ndâ mbe nèté tí nò giì gbì muu wó di gî. Ndú delè giì bàkà ndâ i-nô mítí wó me gbolò. 5Mbe njí tí nò mâ giì tuu bà taꞌô bòò mì wó, ndâ mbe nèté tí nò giì zi yí gî. Sè ndâ ꞌbí tú mì mbe njí tí nò náa yí giì tuu ndú bìndi ŋìnò, ndâ mbe nèté tí nò giì gbì ndâ ꞌbí gbí-gbì, ndú giì ziki ndâ ꞌbí zíkí-ziki. 6Sè ꞌduù mì wó giì dù ká gbaànjé, náa yí giì tuu ji ndú tí ndòngbú ꞌduù, a gbèe ꞌviì mì wó náa yí zè yí nìkì ta njembí wó gbaànjé, ta bà koṛo có énó máa, ndú bà te duù mítí ꞌviì mì yì nò gî.
7«Káa ndâ ꞌduù tí nò mâ giì ŋò ꞌviì mì ꞌdakò tí nò kèjì, ndú giì toko có gbí òkò tí ndú, máa, ‹Ŋìzó a mbe mbelè tí nó ká kèjì zô. Ndoo zi yí gî, tacó wàa mbelè tí nó ꞌví dù tí ŋìndi ndoo.› 8Ndú bà-i-nò giì kili mítí ꞌviì tí nò, ndú giì zi yí gî. Bìndi ndú giì ja ku wó gí sè ꞌdo gbí njí.
9«Mbe njí tí nò kpónó bà bàkà a ŋa yè? Yí bà ziki ndâ mbe nèté tí nò gî, bìndi yí giì kaa ndâ ꞌbí ngú mbe nèté mí gbí njí tí nò. 10Yo ꞌdeke có tí nò gbí wáràgà mì Mbíṛì nó lá? Có tí nó máa,
‹Díí tí nó náa ndâ mbe bì ꞌbá bè gî nó ká gì tí kpédélé díí bà sè tà ꞌbá;
11ŋìnó a i ŋìnó náa a Mbe tí ndoo ká bàkà ,
káa nje ndoo ꞌdèè gítí bà zeke gî.›
Yo jé ꞌdeke có tí nò lá?»
12Ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì, ta ndâ kpo-kpò mbe nìbà i, ta ndâ kpo-ꞌduù-ꞌbá mì ndâ Jùdéyà mâ giì ꞌdi lòkóꞌbò tí nó, ndú giì ŋò ni gî máa, Jézù kû lòkòꞌbò có tí nò a i gítí ndâ yì. Káa gúku bà zèè yí giì kpò ndú gî, tacó ndâ ꞌduù ta o tí nò me mbè. Tacó énò, ndú giì njè nó si yí mí to.
Bà gò i mì ndâ Jùdéyà ji Ngáángbá gba mì ndâ Ròmánò
13Ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì, ta ndâ kpo-kpò mbe nìbà i, ta ndâ kpo-ꞌduù-ꞌbá mì ndâ Jùdéyà giì tuu ndâ ꞌbí ꞌduù ꞌdo gbí òkò tí ndâ mbe kû kpolo tí tàkìì mì ndú ta ndâ ꞌbí mbe kû tè gí tàkò có mì Èródè tacó bà zèè ngo nje Jézù. 14Ndâ ꞌduù tí nò giì ꞌvee Jézù, máa, «Mbe nìbà i, ze ŋò ni gî máa, wò a mbe ꞌdè yúcó, wò cì gúku tí ꞌbí ꞌduù gbaànjé lá, wò delè ꞌvee bà énó máa, ŋìnó a gbolò ꞌduù, káa ŋìnó a lúkúfà ꞌduù nò, jé lá. Wò kû nìbà có mì Mbíṛì ji ndâ ꞌduù ꞌdáá gî ká ta njembí lo gbaànjé. Wò koṛo có máa, a yúcó tacó tí ndoo tí ndâ Jùdéyà bà gò i ji ngáángbá gba mì ndâ Ròmánò? Ze gò i ji yí, wèè, ze gò lá?»
15Káa Jézù giì ŋò ni gî máa, ndâ ꞌduù tí nò gì gí tí yì ta ngìŋò. Tacó énò, yí giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «Yo kû ꞌdè ngo muu có ji ye tacó yè? Yo tala bà tù ŋa gùrúsù tí nò á mì yo nò ji ye, wàa ye ꞌví ŋò gi.»
16Ndú mâ giì tù ꞌbí ŋa gùrúsù mì ndú nò gbaànjé, náa ndú kû ni mítí a dìnárì, ji Jézù gî, Jézù giì ꞌvee ndú, máa, «À ka mí gbí gùrúsù mì yo nó a cè kózò tí ꞌdi nó?»
Káa ndú giì ꞌvìsì có ji yí máa, «À ka a cè kózò tí ngáángbá gba mì ndâ Ròmánò.»
Yí giì ꞌvee ndú kákáꞌi máa, «Káa à cu mí gbí nó a ṛè ꞌdi?»
Káa ndú giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «À cu a ṛè ngáángbá gba mì ndâ Ròmánò.»
17Bìndi Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «Yo dele ndi ndâ i mì ngáángbá gba mì ndâ Ròmánò ji ngáángbá gba mì ndâ Ròmánò, wàa yo ꞌví dele ta ndâ i mì Mbíṛì á ji Mbíṛì.» Bìndi nje ndú ꞌdáá gî giì ꞌdèè gítí có mì Jézù nò gî.
Bà ꞌvala ndi ndâ ku ꞌdo gbí muuꞌdú ndú
18Bìndi ndâ ꞌbí ŋa ndâ Jùdéyà mbe ùnje gítí bà ꞌvala ndi ndâ ku ꞌdo gbí muuꞌdú ndú lá, ta ṛè ŋa ndú a ndâ Sàdùkáyò, giì ꞌvee Jézù máa, 19«Mbe nìbà i, Mòze cu ji ze mí gbí wáràgà mì wó máa, ꞌduù má kò niì, káa ku giì je yí si ndú jò ta niì tí nò lá, náꞌvindí ꞌduù tí nò ꞌví zèè ꞌbì nawù ku bìndi wó, tacó bà jò ṛè náꞌvindí wó. 20Káa ta ꞌbí o gbaànjé, ꞌbí ꞌviì-ꞌdakò náa nawu ndú jò ndú ta bà muu ndú vô-nje só giì kò niì, bìndi ku giì je yí si ndú jò ta niì tí nò kálásê. 21ꞌBí náꞌvindí ku tí nò giì zèè ꞌbì nawù ku á bìndi wó. Ndú delè giì jò ta niì tí nó lá, bìndi yí giì cee gî. Bà taꞌô ꞌduù giì zèè ꞌbì niì tí nò, káa ndú delè giì jò ta yí lá. 22ꞌDuù ŋìnò má zèè ꞌbì niì tí nò á bìndi ku náꞌvindí wó, yí cì ká sínò; ꞌduù ŋìnò má zèè ꞌbì wó, yí cì ká sínò, kpòò yee tí o tí nó náa ndâ ꞌviì-ꞌdakò tí mò vô-nje só gbí yì mì nawu ndú ꞌdáá gî giì tè ṛì á cìkii gbèe niì tí nó gbaànjé-gbaànjé ꞌdáá gî, ku delè giì ṛuka ndú gbaànjé-gbaànjé ꞌdáá gî, káa gbèe ꞌduù á ꞌdo gbí òkò tí ndú mbe jò ta yí wálá. Bìndi niì giì cì tí ndòngbú ꞌduù gí tàkò ndú. 23À má ta o bà ꞌvala ndi ndâ ku ꞌdo gbí muuꞌdú ndú wúnò, ndú má giì ꞌvala ndi ndú gî, niì tí nò bà giì du tí niì mì ꞌdi á ꞌdo gbí òkò tí ndú? Tacó ndú ꞌdáá gî kò yí gî.»
24Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «À nò me ndeṛè bà giṛiꞌo mì yo ká nò lá? Náa yo ꞌdi tí ta gbí ndâ có tí nó náa à cu mì Mbíṛì nó lá nò? Yo delè giì ŋò tí ta wotí mì Mbíṛì ni lá nò! 25Tacó bìndi bà ꞌvala ndi ndâ ku ꞌdo gbí muuꞌdú ndú, ndâ ꞌdakò ta ndâ niì kákáꞌi bà kò tí ndú wálá, tacó ndú bà giì du go ndâ basìlì mbe kû nò tú mì Mbíṛì.
26«Káa à má gítí có bà ꞌvala ndi ndâ ku ꞌdo gbí muuꞌdú ndú, yo ꞌdeke có gítí bèꞌi tí nó mbe kû doo nó gbí wáràgà mì Mòze lá? Mbíṛì ta o tí nò giì ꞌdè có ji Mòze máa, ‹Ye a Mbíṛì mì Àbìráámò, ye a Mbíṛì mì Ìzákò, ye a Mbíṛì mì Jàkóbè.› 27Káa ndâ Àbìráámò, ta Ìzákò, ta Jàkóbè cì sàà si à dooko gítí bà jò Mòze kálásê. Káa Mbíṛì giì ꞌdè có tí nò ji Mòze tacó bá tùbà énó máa, ndú kû ꞌvala kálásê. À má énò, Mbíṛì me Mbíṛì mì ndâ ku lá. Yí a Mbíṛì mì ndâ ꞌválá. Káa có mì yo máa, ꞌválá bìndi ku wálá nò, co ngé to gî.»
Kpóló-kpolo có gbí òkò tí ndâ có mì Mbíṛì ꞌdáá gî
28Bìndi ꞌbí gbolò mbe nìbà i mì ndâ Jùdéyà mbe kû sè tù wó ta o tí nò gítí bà tò kponje mì ndâ Jézù ta ndâ ka wó, má giì ꞌdi ndâ bà ꞌvìsì có mì Jézù ji ndú ꞌdáá gî ká dú, yí giì ꞌvee Jézù máa, «Kpóló-kpolo có gbí òkò tí ndâ có mì Mbíṛì ꞌdáá gî a có ngàyi?»
29Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «Ŋìnó a có mì Mbíṛì mbe kpolo co tí ndâ ꞌbí có mì wó ꞌdáá gî:
‹Yo sè tù yo, ákoo ndâ Ìzìrìyélì.
Mbe tí ndoo tí Mbíṛì ká gbaànjé.
30Yo zè Mbe tí yo tí Mbíṛì mì yo nìkì ta njembí yo gbaànjé,
ta lilí yo gbaànjé,
ta bà koṛo có mì yo gbaànjé,
ta wotí mì yo ꞌdáá gî.›
31«ꞌBí kpóló-kpolo có mì Mbíṛì a ŋìnó, máa,
‹Wò ꞌví zè ndâ ꞌbí ka lo nìkì ká go ŋìnó náa wò kû zè ta ꞌdóó tí lo nìkì maa nô.›
ꞌBí có mì Mbíṛì kákáꞌi mbe me gbolò ndii ndâ có tí nò sósòꞌô nò gî wálá.»
32Mbe nìbà i tí nò giì ꞌvìsì có ji Jézù máa, «Wò ꞌdè a yúcó, Mbe nìbà i. Có mì lo náa wò ꞌdè énó máa, Mbíṛì ká gbaànjé, ꞌbí Mbíṛì bìndi wó kákáꞌi wálá, à káa yí nò, a cèe yúcó. 33Bà zè yí nìkì ta njembí ꞌduù gbaànjé, (ta kóṛó-koṛo có mì ꞌduù gbaànjé,) ta wotí mì ꞌduù ꞌdáá gî, ta bà zè ꞌbí ka tí nìkì á go bà zè ꞌdóó tí ꞌduù nìkì , a ndâ kpóló-kpolo có mbe ndii ndâ bà doo ngûwu ndâ nò ta ndâ bà waa mbelè ji Mbíṛì gî.»
34Jézù mâ giì ŋò énó máa, bà ꞌvìsì có mì ꞌdakò tí nò a bà ꞌvìsì có mì mbe ꞌdi gbí-o, yí giì ꞌdè có ji yí máa, «Wò me ꞌdú ꞌdo tí ꞌbá tí nó náa Mbíṛì kû zogo nó lá.»
ꞌDo bìndi ŋìnò, ꞌbí ꞌduù kákáꞌi mbe giì yeeke tí wó ta bà ꞌvee gbí nje Jézù wálá.
Bìndi-Mbíṛì me káa ꞌviì mì Dàvídè cuki lá, yí delè a mbe tí Dàvídè
35Ta o tí nò si Jézù kû nìbà i ji ndâ ꞌduù á gbí ndùgù ꞌbá-Mbíṛì, yí giì ꞌvee ndú máa, «Ndâ kpo-kpò mbe nìbà i mì ndâ Jùdéyà kû ꞌdè có máa, Bìndi-Mbíṛì a ꞌviì mì Dàvídè ta kpokèjì ngàyi? 36À sé a Dàvídè táánò ta nje wó ká kò-kò ta wotí mì Bèṛi-mì-Mbíṛì, máa,
‹Mbíṛì ꞌdè có ji Mbe tí ye máa,
«Kí tí lo gbí kùꞌbì mì ye di tí o tí nó náa
ye bà giì bàkà ndâ kuꞌdì mì lo tí ndâ i-tà-tàmà mì lo,» nó.›
37«Káa Dàvídè ta nje wó má kû nì mítí Bìndi-Mbíṛì a ‹Mbe tí ye,› Bìndi-Mbíṛì bà giì dù tí ꞌviì mì Dàvídè ta ŋa kpokèjì ngàyi?»
Káa ndâ ꞌduù me mbè giì sè tù tí có tí nò ta pétékè tàkòcò ndú, wàa yí ꞌví ꞌdè ta gbí có tí nò ngbáṛángàꞌi ji ndâ yì.
Jézù ŋonoko ndâ kpo-kpò mbe nìbà i mì ndâ Jùdéyà
38Si Jézù kû nìbà i ji ndâ ꞌduù, yí giì kpo-gbí-tà-tù ndú máa, «Yo kpolo tí yo ꞌdo tí ndâ kpo-kpò mbe nìbà i mì ndâ Jùdéyà mbe kû dù ta go bà yuu ndâ banga bòngo, ta go bà si ndâ ꞌduù ꞌví te duù mítí bà ꞌvee ndú á go bà ꞌvee ndâ gba ta ndi tí ndâ bàndò ꞌvélè. 39Ndú má ya gítí ndâ bàndò bà kili ndâ Jùdéyà gí bà ùlù Mbíṛì tacó bà ùlù Mbíṛì, ta ndâ kpo-kpò bàndò bà kili ndâ ꞌduù gí bà zò i, à tí ndú delè káa go bà ki tí ndú pí ndâ kpédélé mbata tí nó náa à paka mí kùṛo ndâ ꞌduù nô. 40Ndú zò ndâ i mì ndâ nawù ku mìì gî. Ndú kû bàkà tí ndú tí ndâ tó ꞌduù ta ꞌvéṛè bà dù kû ùlù Mbíṛì too yé, ta ṛi, too yé, ta ṛi, káa Mbíṛì bà waa có mítí ndú ta wotí ká tí .»
Bà gò i mì ꞌbí nawù ku
41Káa si Jézù kû ki tí wó á seè bàndò bà gò i mì ndâ ꞌduù ji Mbíṛì á gbí ndùgù ꞌbá-Mbíṛì, yí giì ŋò ndâ ꞌduù me mbè kû gò i. 42Mâ giì zekeꞌo, ꞌbí nawù ku tí mbe yê gì gí bà gò ndâ njì gùrúsù sósòꞌô, náa à má toko ndú, ndú bà gì tí gírísì gbaànjé. 43Jézù mâ giì ŋò i tí nò náa nawù ku tí nò bàkà nò, yí giì tèꞌé tí ndâ mbe tala có mì wó. Bìndi yí giì ꞌdè có ji ndú, máa, «Ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó máa, nawù ku tí nò tí mbe yê nò, gò i me gbolò ndii ndâ ꞌduù ꞌdáá gî. 44Tacó ndâ mbe kpo-kpò i gò káa nje mèlè ndâ i tí nó náa à kuu mì ndú nô. Káa nawù ku tí nò, tí mbe yê ta ꞌbí i mì wó wálá nò, gò ꞌdáá nò a làmbu ŋìnó náa yí kû lì mítí nô.»
13Jézù ꞌdè có gítí o bà giì kiꞌviki ꞌbá-Mbíṛì
1Si Jézù kû co ꞌdo gbí ndùgù ꞌbá-Mbíṛì gí sè, ꞌbí mbe tala có mì wó gbaànjé giì zeke ꞌbá-Mbíṛì, bìndi yí giì ꞌdè có ji yí máa, «Zekeꞌo zó gi, Mbe nìbà i! A ŋa ndâ kpo-kpò díí yè náa a bì ta ndâ ꞌbá tí zó ká zó!»
2Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji yí máa, «Wò wálá ŋò ndâ kpo-kpò ꞌbá tí zó gî? Gbèe díí bà giì dù pí ka wó wálá. À bà giì kiꞌviki ndú lúꞌbú-lúꞌbú gí to.»
3Jézù giì ya gí pí Gú Mbâ, bìndi yí giì ki tí wó tù gbíṛo wó mò gítí ꞌbá-Mbíṛì. Bìndi ndâ Pìyétòrò, ta Jákòmò, ta Jòvánì, ta Àndèréyà, giì ꞌvee yí si ndú ta kpéétí ndú máa, 4«Nì o bà bàkà tí mì i tí nò ji ze. Ze bà ŋò o bà bàkà tí mì ndâ i tí nò ni mítí yè?»
Jézù ꞌva-gbí-tù ndâ tú mì wó á gítí o bà gì ndòngbú o
5Bìndi Jézù giì ꞌbìtà bà ꞌdè có ji ndú, máa, «Yo kpolo tí yo, tacó wàa ꞌbí ꞌduù ꞌví eendi yo lá. 6Tacó ndâ ꞌduù me mbè bà giì waaka có ta ṛè ye; ꞌduù ŋìnò bà dù káa o gí yaà máa, ‹Ye a yí›. Ndú bà giì eendi ndâ ꞌduù me mbè.
7«Káa yo má ꞌdi có ndâ kpo-kpò gó, ta ndâ bà fiini có gítí ndâ kpo-kpò gó, yo ꞌví cì gúku lá, tacó ndâ gó tí nò ꞌdáá gî bà gò tí gî, káa ndòngbú o kálásê. 8Tacó ta o tí nò ndâ ꞌduù ꞌdo muu to kèꞌbî bà kaa ya gí bà tè ndâ ꞌbí ka ndú ta gó. Ndâ kpo-kpò gba bà giì tè ndâ ꞌbí ka ndú ta gó. To bà giì tanga tí, tí ndâ bàndò me mbè. Ndâ ꞌduù bà giì zò go. Káa ndâ i tí nò ꞌdáá gî káa bà ꞌbìtà gó-káyì sínò.
9«Káa yo ꞌví kpolo tí yo, tacó ndâ ꞌduù bà giì ya ta yo gí gbí ngbàngà mì ndâ Jùdéyà. Àá bà giì gbì yo ta ndi tí ndâ bàndò bà kili ndâ Jùdéyà gí bà ùlù Mbíṛì; yo bà giì ṛò tíyò á kùṛo ndâ kpo-kpò tùù, ta ndâ kpo-kpò gba á muu ye. Yo bà giì ꞌvanda ndi ndâ có tí nó táánò náa yo ꞌdi ꞌdo gbí nje ye nô. Yo delè bà giì ꞌdè có gítí ndâ i ŋìnó náa yo táánò ŋò ye kû bàkà ndú nô. 10Káa yo kpédéléꞌi bà ma a Banga-Ngú-Có mì ye á ji ndâ ꞌduù á muu to tí nó ꞌdáá gî má kózò gi.
11«Ta o tí nò, à má kû zèè yo ya tí gí gbí ngbàngà, yo ꞌví si bà yeeke tí yo ta bà koṛo có máa, yo bà ꞌdè mí kà a có yè wè nò mí to; yo ꞌví ꞌdè káa ŋa có ŋìnó mbe gì gí gbí muu yo nô. Tacó ta o tí nò à me yo ká kû ꞌdè có lá, a Bèṛi-mì-Mbíṛì ká bà ꞌdè có.
12«Ta o tí nò, ndâ ꞌduù bà sì tàmuu ndâ náꞌvindí ndú ji ku, bu ꞌviì bà sì tàmuu ꞌví mì wó ji ku, ndâ ꞌviì bà giì sogo ndâ mbe jò ndú, ndú delè bà giì sì ndú ji ku; 13delè ndâ ꞌduù bà giì sogo yo tacó tí ye. Káa ꞌduù ŋìnó mbe zèè njembí wó yee tí ndòngbú ndâ i tí nò ká bà ꞌde ꞌvala ŋìnó mbe cee lá nô.
14«Káa ta o tí nò, yo má ŋò ndâ vò ꞌduù kû gbètèkè ꞌbá-Mbíṛì nó, (mbe kû ꞌdeke i tí nó ꞌví ꞌdi gbí énó máa), ndâ ꞌduù Jùdéyà ꞌví ì ngèlè ya gí pí ndâ nja-njà gú. 15-16Ndâ i tí nò má gbo yo mítí ꞌbí bàndò, yo ꞌví dele ndi yo ya gí ꞌbá tacó bà kaa ndâ i mì yo lá. 17Káa a ŋa vò pá yè ká tí ndâ mbe nakáyì, ta ndâ niì ŋìnó náa ndâ ꞌviì mì ndú nje kí gbí ndâ o tí nò nó ká énó! 18Yo ꞌdeke tí yo ji Mbíṛì máa, i tí nò ꞌví bàkà tí me ta bèmbílì lá. 19Tacó gbí ndâ sili tí nò, ndâ ꞌduù bà giì mbu ŋa ꞌbí bà mbu ndò ta ŋa jé mbe bàkà tí lá ꞌdo tí o bà ꞌbìtà bà suu to tí nó mì Mbíṛì di tí kpónó, delè ta ŋa kákáꞌi bà bàkà tí wálá. 20ꞌDóó Mbe tí ndoo tí Mbíṛì táánò má ja tí ndâ sili tí nò gí to lá, gbèe ꞌduù bà dù wálá. Káa yí ja tí ndâ sili tí nò a i tacó tí ndâ ꞌduù tí nó náa yí ṛuka ndú gî nô.
21«À má énò, ꞌbí ꞌduù má giì ꞌdè có ji yo, máa, ‹Yo zekeꞌo gi, Bìndi-Mbíṛì kuu nô!› wàlà máa, ‹Yo zekeꞌo, yí zô!› yo ꞌví ùnje gítí lá. 22Ta o tí nò ndâ sú bìndi-Mbíṛì, ta ndâ sú mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì bà oloko kû bàkà ndâ i, ta ndâ seṛè, tacó bà giṛi kpokèjì mì ndâ ꞌduù tí nó náa Mbíṛì ṛuka ndú gî nó, náa ndú má ꞌde kpokèjì gítí ndú gî nò.
23«A má énò, yo kpolo tí yo, tacó ye kpo-gbí-tà-tù yo gítí ndâ i tí nó bà giì bàkà tí nó ꞌdáá gî, gî.
24«Káa gbí ndâ sili bìndi ndâ vo-vò o tí nò, ṛo ṛi bà giì ꞌdi gî, pì bà giì tòngbaà wálá, 25ndâ yii bà giì ꞌduku gí to ꞌdo gbíṛì, ndâ i gbíṛì ꞌdáá gî bà giì ngaka tí ndú. 26Bìndi ndâ ꞌduù bà giì ŋò ꞌViì-mì-ꞌDakò kû gì co gbí ndâ kùlù mù ta dì gbí tí wó, kû tòngbaà ngbézé-ngbeze-ngbèzè. 27Bìndi yí bà giì tuu ndâ basìlì mì Mbíṛì cee muu to tí nó ꞌdáá gî, gí bà kili ndâ ꞌduù ŋìnó náa Mbíṛì ṛuka ndú gî nó ꞌdo gbí ndâ gulú-gulù to yee tí gulú-gulù ṛì.
28«Yo kpolo ṛo yo mítí mû-mbiìgá, ta o tí nó náa yí má kû tù ngú dó kpâ, yo ŋò ngé ni gî máa, bèmbílì dooko jéꞌdéé gî. 29Go énô delè, ta o tí nó náa yo má ŋò ndâ i tí nó náa ye ꞌdè có gítí ndú nó kû bàkà tí, yo ꞌví koṛo muu yo énó máa, o bà gì ꞌViì-mì-ꞌDakò dooko gî. 30Ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó, máa, ndâ i tí nò ꞌdáá gî bà bàkà tí kùṛo bà mìì ndâ ꞌduù tí nó kpónó mbe kû ꞌvala muu to tí nó nó gî. 31Ndâ gbíṛì ta to tí nó bà mìì gî, káa ndâ có mì ye bà mìì wálá.
32«Káa à má gítí ndâ ꞌdóó ṛi tí nò, ta ꞌdóó o tí nò, gbèe ꞌduù mbe ŋò ni wálá, kpêtí káa ndâ basìlì mbe kû nò tú mì Mbíṛì á gbíṛì, kpêtí káa ꞌViì-mì-Mbíṛì, gbèe ꞌduù jé mbe ŋò ni wálá. À káa Bu ye cuki ká ŋò ni . 33À má énò, yo dù tí zòꞌo. Yo ꞌví kpolo tí yo, tacó yo jé gí bà ŋò máa, o tí nò bà gì ta o ngàyi wè, nò wálá. 34O tí nò bà gì go ꞌduù mbe ya gí muu njà nó. Yí njè nó ꞌdo ꞌbá si ndâ i mì wó á ji ndâ bòò mì wó, máa ndú ꞌví kpolo tí ndú, bòò ŋìnò ká ta bà nèté mì wó, ꞌbí ká ta ŋìndi wó. Bìndi yí giì ꞌdè có ji mbe kpolo tí njekèjì máa, yí dù tí zòꞌo. 35À má énò, yo dù tí zòꞌo, tacó yo ŋò o tí nó náa mbe ꞌbá bà gì tí nó ni lá. Yí bà gì si ndâ ꞌduù á njewu? Yí bà gì ta kpo-gbíꞌo? Yí bà gì ta bà kò-kò mì ngùù? Yí bà gì si yé kû wèlè tà ṛì? 36Yí má yee kpàtàràkà gî, yí ꞌví ꞌde yo á tí zòꞌo. 37Có tí nò náa ye ꞌdè ji yo nò, ye ꞌdè ji ndâ ꞌduù ꞌdáá gî: ‹Yo dù tí zòꞌo!› »
14Ndâ kpo ꞌduù mì ndâ Jùdéyà pà kpokèjì gítí bà zèè Jézù
1Ta o tí nò sè sili ká só gítí o bà bàkà tàkìì o bà Ndii-ta-muu-ndâ-Ìzìrìyélì-mì-Mbíṛì, ta tàkìì bà ci ꞌDê-kô. Ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì ta ndâ kpo-kpò mbe nìbà i mì ndâ Jùdéyà kû giì pà kpokèjì bà zèè Jézù á tàbèngìì tacó bà zi yí. 2Ndú jè ta bà zèè yí gbí ngbà tacó ndú kû cì gúku máa, ndâ yì má zèè yí gbí ngbàà ṛi á ta gbolò o tí nó, ndâ ꞌduù bà bàkà wo.
ꞌBí niì toṛo bàà mítí Jézù gbí gbata Bètánìyà
3Ta o tí nò si Jézù kû zò i gbí gbata Bètánìyà á ꞌbá mì ꞌbí ꞌdakò ta ṛè wó a Sìmónè, náa à kû nì mítí wó a «mbe cì,» ꞌbí niì giì gì ta banga pó bàà náa à ŋònòkò ta ꞌbí ŋa banga pó i ta ṛè a nàràdì gbí dúlàngà. Bìndi niì tí nò giì ki miṛi dúlàngà bàà tí nò gî, yí giì yee bàà tí nò ꞌdáá gî mítí muu Jézù. 4Káa ndâ ꞌbí ꞌduù ŋìnó mbe ŋò i tí nò náa niì tí nò bàkà nò giì ꞌbìtà bà ꞌdè ngùṛù-ngùṛù có goꞌi ta kpo tàkòcò gítí niì tí nò, máa, «À kpónó volo gbí bàà tí nò tacó yè? 5Àá kùtàá bà sì pó bàà tí nò á ta gbolò gùrúsù ndii dìnárì 300 gî, wàa à ꞌví ko ta ndâ mbe yê.»
6Jézù mâ giì ꞌdi có tí nò náa ndâ ꞌduù tí nò kû fiini nò, yí giì tè ṛo wó gítí ndú. Bìndi yí giì ꞌdè có ji ndú máa, «Yo si niì tí nò mí to. Yo kû pèè mbí wó tacó yè? Yí bàkà ji ye a banga i. 7Ndâ mbe yê ta o ꞌdáá gî kuu gbí òkò tí yo. Go bà bàkà nambeè ji ndú má kuu tí yo, yo bà bàkà ta o mì yo mbe nìkì tí yo gî. Káa à má gítí ye, yo bà ꞌde ye ta o ꞌdáá gî wálá. 8Yí bàkà nò a bà wotí ŋìndi wó. Yí toṛo nò a bàà bà duu ye mítí ye. 9Ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó máa, bàndò náa à má ma Banga-Ngú-Có mítí muu to tí nó gî, à delè bà koṛo có tí niì tí nó ta bà dìtà i tí nó náa yí bàkà nó gî.»
Júdà ba ngbù Jézù
10Bìndi Júdà Ìsìkàrìyótè, tí ꞌduù ꞌdo gbí òkò tí ndâ mbe tala có mì Jézù muuꞌbì-nje só, giì njè nó ya gí mì ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì mì ndâ Jùdéyà, tacó bà ba ngbù Jézù ji ndú. 11Ta bà ꞌdi có tí nò, tàkòcò ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì mì ndâ Jùdéyà giì peteke gítí Júdà ngé ndii gî. Bìndi ndú giì ci yí máa, ndâ yì bà ko mboo nèté mì wó nò ji yí ta gùrúsù. Bìndi Júdà giì delè ndi wó ya gí bà pà tó kpokèjì bà zèè Jézù ji ndú.
Bà ꞌviindi tí gítí gbolò o bà ci i
12Káa ta o bà ꞌbìtà ndâ sili mì gbolò o bà bàkà tàkìì mì ṛi bà ci ꞌDê-kô, si à waa mbelè ꞌviì-rómbo gítí o bà bàkà tàkìì mì bà Ndii-ta-muu-ndâ-Ìzìrìyélì-mì-Mbíṛì gî, ndâ mbe tala có mì Jézù giì ꞌvee yí gítí bàndò ŋìnó náa mbe nìkì tí wó, tacó wàa, ndâ yì ꞌví ya gí bà ꞌviindi ji ndâ yì ta ndú tacó bà zò i-cí-ci mítí . 13Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú ta bà tuu ndâ ꞌduù sósòꞌô ꞌdo gbí òkò tí ndú, máa, «Yo ya gí gbí gbata; yo má yee kà, yo bà ꞌde ꞌbí ꞌdakò kû te ngo gbí káṛà; yo ꞌví ṛu ndi wó. 14ꞌBá tí nó náa yí bà ṛì gítí nó, yo ꞌví ya gí bà ꞌvee mbe ꞌbá tí nò, máa, ‹A mbe nìbà i ká tuu ze máa, ze gì gí bà ꞌvee wò máa, ꞌbá wiṛi tacó tí ngòó, tacó wàa, ndâ yì ꞌví gì gí bà zò i-cí-ci mí tà á ta ndâ mbe tala có mì yì wè?› 15Bìndi yí bà tùbà gbolò soṛo náa à ꞌviindi bàndò mí kà sàà gî ji yo. Nò gí, yo ꞌví bàkà i-zó-zò mí kà á ji ndoo.»
16Ndâ mbe tala có mì Jézù mâ giì njè nó ya gí gbí gbata, ndú giì ꞌde ndâ i kà jé ká go có tí nó náa yí ꞌdè ji ndú nô. Bìndi ndú giì ꞌviindi ndâ i-cí-ci kû ù ta ndi wó.
Ndòngbú bà zò i mì Jézù
17ꞌDêꞌo mâ giì gì gî, ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó muuꞌbì-nje só giì ya gí gbí gbata tí ꞌbá tí nó náa à ꞌviindi tàꞌi mítí kû ù ta ndi ndú nô. 18Káa si ndú kû zò i, Jézù giì ꞌdè có ji ndú máa, «Ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó, máa, ꞌbí ꞌduù gbaànjé ꞌdo gbí òkò tí yo bà giì ba ngbù ye gî. ꞌBí ꞌduù ꞌdo gbí òkò tí yo mbe kû zò i ta ye kpónó gbí káꞌi.»
19Ta bà ꞌdi có tí nò ndâ mbe tala có mì Jézù ꞌdáá gî giì dù zuku-zùkùù. Bìndi ndú giì ꞌbìtà bà ꞌvee yí gbaànjé-gbaànjé, máa, «À ꞌví dù a ye? À ꞌví dù a ye?»
20Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «A ꞌbí ꞌduù gbaànjé ꞌdo gbí òkò tí yo a muuꞌbì-nje só nô. ꞌBí ꞌduù mbe kû too yâ ta ye ꞌdo gbí gbèe káꞌi. 21Ìyoo. À dú káa yúcó, ꞌViì-mì-ꞌDakò bà giì ya gí nje ku mì wó á go có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà mí Mbíṛì sàà énó máa, yí bà giì cì gî nò gî. Káa ꞌduù tí nó mbe ba ngbù ꞌViì-mì-ꞌDakò nó ká bà giì mbu . À ngbá nìkì táánò káa bà jò yí lá.»
22Káa si ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó kálásê kû zò i, yí giì je kù kô, bìndi yí giì ùlù Mbíṛì, yí giì kiꞌviki gbí kù kô tí nò, bìndi yí giì kaa ji ndâ mbe tala có mì wó, bìndi yí giì ꞌdè có ji ndú máa, «Yo je , ŋìnó a dìì ye.»
23Bìndi yí giì zèè ꞌvisî nèbítì, yí mâ giì ùlù Mbíṛì gî, yí giì je ji ndâ mbe tala có mì wó, ndú ꞌdáá mâ giì njù gî, yí giì ꞌdè có ji ndú máa, 24«Ŋìnó a mbelè ye, tí mbelè bà njù mùká mì Mbíṛì, àá bà yee to tacó tí ndâ ꞌduù me mbè. 25Ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó, máa, ye kákáꞌi bà njù i ta yo wálá yee tí ṛi ngú bà njù mì ndoo ta ndoo á gbí ꞌbá tí nó náa Mbíṛì kû zogo nô.»
26Ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó mâ giì cè cè á bìndi i-zó-zò gî, ndú giì njè nó kû ya gí pí Gú Mbâ. 27Káa si ndú a muu nó á kpokèjì, Jézù giì ꞌdè có ji ndú, máa, «Yo bà giì ꞌvaaka ꞌdo tí ye, á go có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì énó máa, ‹Ye bà giì gbì mbe gbà rómbo, bìndi ndâ rómbo bà giì ꞌvaaka gî,› nô. 28Káa kpêtí ká énò, ye bà giì ya gí kùṛo gí bà ùndi yo mí Gàlìléyà á bìndi bà ꞌvala ndi ye á ꞌdo gbí muuꞌdú ye.»
29Káa Pìyétòrò giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «Kpêtí sè ndâ ꞌbí ꞌduù ꞌdáá má oloko ꞌdo tí lo gî, ye jé gí bà o ꞌdo tí lo wálá.»
30Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji Pìyétòrò, máa, «Ye kû ꞌdè có ji wò ta yúcó, máa, wúnó ta bèbìlì tí nó, á kùṛo bà kò-kò mì ngùù ta bà só, wò bà ꞌboo ye ta bà taꞌô.»
31Káa Pìyétòrò giì ꞌvìsì có ji Jézù ta njembí wó gbaànjé, máa, «À kpêtí má káa ku, à nìkì énô máa ku tí nò ꞌví zi káa ꞌdóó ye gî, á co tí bà o ꞌdo tí lo mì ye.» Bìndi sè ndâ ꞌbí mbe tala có mì Jézù ꞌdáá gî giì ꞌdè ji yí káa gbèe ŋa có mì Pìyétòrò nò.
Jézù ya gí Jètìsèmánè
32Bìndi ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó mâ giì yee gbí ꞌbí làmbu wúngbó jìlì náa à kû ni mítí a Jètìsèmánè, Jézù giì ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó, máa, «Yo dù nô, wàa ye ꞌví ya gí bà ꞌdeke tí ye ji Mbíṛì.»
33Bìndi yí giì ṛuka ta yí ꞌdo gbí òkò tí ndú káa ndâ Pìyétòrò, ta Jákòmò, ta Jòvánì. Ndú mâ giì yèè ta ndú gí ndiì ꞌdo tí sè ndâ ꞌbí ka ndú gî, gbí dìì wó giì dù kû me máákà, delè tàmuu wó giì ꞌbìtà bà ji gî. 34Bìndi yí giì ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó tí nò taꞌô nò náa yí ṛuka ndú nò, máa, «Séꞌi yè gbí njembí ye dê gí mì ku. Yo dù bà-i-nò, wàa yo ꞌví kpolo tí yo.»
35Bìndi yí mâ giì yèè ndi wó ꞌdo tí ndú á gí ndiì gî, yí giì ꞌbu gbíṛo mí to, bìndi yí giì ꞌbìtà bà ꞌdeke tí wó ji Mbíṛì, máa, ꞌbí kpokèjì má kuu, yì ꞌví ndo co tí ꞌdo kùṛo o tí nó kû gì nó gî. 36Máa, «Àbá, àá Bu ye, kpokèjì gítí ndâ i ꞌdáá gî kuu mì lo. Si ye mí nje gbolò vò có tí nó náa à bà giì waa mítí ye nó lá. Káa wò ꞌví me énò ꞌdo ká gbí ꞌdóó có mí lo gbí muu lo, me ꞌdo gbí có mì ye lá.»
37Bìndi yí mâ giì dele ndi wó gí mì ndâ mbe tala có mì wó tí nó taꞌô nó, yí giì ꞌde ndú tèṛì gî. Bìndi yí giì ꞌdè có ji Pìyétòrò, máa, «Sìmónè, wò kû tè a ṛì wàà? Yo ni bà dù tí zòꞌo njíꞌdíí lá? 38Yo kùtàá bà dù tí zòꞌo, wàa yo ꞌví ꞌdeke tí yo ji Mbíṛì, tacó ndâ vò i ꞌví tala yo lá. À dú káa yúcó, go bà bàkà tó i dú kuu gbí njembí yo, káa wotí tí yo gí tàkò wálá.»
39Bìndi yí giì dele ndi wó kákáꞌi ya gí bà ꞌdeke tí wó ji Mbíṛì ká go kpédélé ŋìnô. 40Yí mâ giì dele ndi wó kákáꞌi gí mì ndâ mbe tala có mì wó, yí giì ꞌde ndú mìì ta ṛì gî. Bà ꞌdè có mì ndú ji yí giì kpò ndú gî, tacó ndú ta o tí nò káa cee ku ndú ku ta ṛì. 41Gbí bà taꞌô bà gì yí, yí giì ꞌdè có ji ndú, máa, «Yo tèṛì kpónó, yo ꞌví tè wo yo. Bà cee gî. À kpónó nó a o bà dò ꞌbì tí ꞌViì-mì-ꞌDakò mí ꞌbì ndâ mbe bèè ṛo Mbíṛì. 42Kùṛo o bà gì mbe ba ngbù ye dooko gî. Yo a gí yaà wàa ndoo ꞌví njè nó.»
Bà zèè Jézù
43Káa si Jézù kálásê kû ꞌdè có, yí má giì zekeꞌo, yí ngé giì ŋò Júdà tí nó tí ꞌbí ꞌduù gbaànjé ꞌdo gbí òkò tí ndâ mbe tala có mì wó nó, yee ta ndâ ꞌduù me mbè, náa ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì, ta ndâ mbe nìbà tàkìì mì ndâ Jùdéyà, ta ndâ kpo-ꞌduù-ꞌbá mì ndâ Jùdéyà ká tuu ndú yee gî. Ndâ ꞌduù tí nò tuṛu mí ꞌbì ndú a ndâ mû, ta ndâ nja-njà sìzò.
44Káa kùṛo bà gì ndú, Júdà tí mbe ba ngbù Jézù kpo-gbí-tà-tù ndú sàà gî, énó máa, «ꞌDuù tí nó náa ye bà ꞌvee yí ta bà òlò gbí tù wó nó a ꞌdakò tí nò. Yo zèè yí, yo ꞌví kpolo tí wó tí kpòò wàa yo ꞌví ya ta yí.» 45Júdà giì gì ká ndírí ya gí mì Jézù. Bìndi yí giì tèꞌé tí wó, máa, «Mbe nìbà i ji ze!» Bìndi yí giì ꞌvee yí ta bà òlò gbí tù wó. 46ꞌDo bà-i-nò, ndâ ꞌduù tí nò giì zèè Jézù kácá-kácá.
47Káa ꞌbí ꞌduù mbe kû ṛò tíyò ṛègbà tí Jézù giì ja njà sìzò mì wó, yí giì da tù ꞌbí bòò mì Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì waa jàngá gî.
48Bìndi Jézù giì ꞌvee ndâ mbè ꞌduù tí nò, máa, «Ye a mbe ngbà náa yo giì kaa ta ndâ mû, ta ndâ nja-njà sìzò mì ꞌbì yo tacó bà gì gí bà zèè ta ye? 49Gbí ndâ o tí nó ꞌdáá gî ꞌdo táánò náa ye kuu ta yo gbí ndùgù ꞌbá-Mbíṛì kû nìbà i ji yo nó, yo jé zèè ye lá. À má énò, yo zèè ye, tacó wàa có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì nó ꞌví dù tí tí yúcó.»
50Ta o tí nò ndâ mbe tala có mì Jézù ꞌdáá gî giì njè ꞌdo tí wó ta ngèlè gî, 51si káa ꞌbí ꞌviì-ꞌdakò mbe gala káa gbèe kpâ-bòngo mítí wó kû ṛu ta ndi Jézù gbí òkò tí ndâ mbè ꞌduù tí nò. 52Ndâ ꞌduù tí nò mâ giì bàkà có bà zèè ꞌviì-ꞌdakò tí nò, yí giì o ta ngèlè ta só, jee kpâ-bòngo tí nò mí ꞌbì ndú.
Jézù kùṛo ndâ kpo-kpò ꞌduù mì ndâ Jùdéyà
53Ndâ ꞌduù tí nò giì zèè Jézù, bìndi ndú giì ya ta yí gí ꞌbá mì Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì. Ta o tí nò ndâ bu-Mbíṛì, ta ndâ kpo-ꞌduù-ꞌbá, ta ndâ kpo-kpò mbe nìbà i mì ndâ Jùdéyà kili ꞌdáá gî mí kà.
54Káa ta o tí nò náa ndâ ꞌduù tí nò kû ya ta Jézù nò, Pìyétòrò dù ngéé ndiì kû ko tàkò wó. Yí giì ko tàkò wó yee ngé gbí ndùgù mì Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì. Bìndi yí giì ki tí wó to gbí òkò tí ndâ mbe kpolo tí ꞌbá mì Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì, kû u wu gbí ngbàngà.
55Ta o tí nò Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì, ta ndâ kpo-kpò mbe waa có gbí gbolò ngbàngà mì ndâ Jùdéyà kû pà kpokèjì tacó bà waa có ku mítí Jézù, káa ndú ꞌdè gbaànjé lá. 56Ndâ ꞌduù me mbè giì dù kû waaka ndâ ꞌvéṛè mítí wó, káa ndâ wááká-waaka có mì ndú nò jé toko lá. 57Bìndi ndâ ꞌbí ꞌdakò giì a gí yaà ta ꞌbí ŋa ꞌvìṛi có mì ndú énó máa, 58«Ze táánò ꞌdi kòcò ꞌdakò tí nò kû ꞌdè có máa, ‹Ye bà kiꞌviki ꞌbá-Mbíṛì tí nò náa ndâ ꞌduù bì ta ꞌbì ndú nò gí to, káa gbí sili taꞌô ye bà bì ꞌbí náa à bì me ta ꞌbì lá.› » 59Káa ta ndâ ŋa ŋìnó ꞌdáá gî, ndâ có mì ndú jé toko lá.
60Bìndi Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì giì a gí yaà á kùṛo ndâ mbe waa có ꞌdáá gî, bìndi yí giì ꞌvee Jézù, máa, «Có mì lo gí tàkò ndâ có tí nò wálá? Ndâ ꞌduù tí nò ꞌdè gítí lo nò a ŋa có yè?» 61Káa Jézù giì ꞌvìsì có gí tàkò ndâ ꞌvé mì Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì nò lá. Bìndi Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì kákáꞌi giì ꞌvee ndi Jézù, máa, «Wò a Bìndi-Mbíṛì tí ꞌViì-mì-Mbíṛì?»
62Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «Ye a yí; wò delè bà giì ŋò ꞌViì-mì-ꞌDakò kû ki tí wó gbí kùꞌbì mì Mbe wotí, bìndi yí bà giì gì ꞌdo gbíṛì co gbí ndâ kùlù mù.»
63Ta bà ꞌdi có tí nò, Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì giì yaka gbí bòngo tí wó ta sé có gî. Bìndi yí giì ꞌdè có ji ndâ ꞌduù, máa, «Ndoo kpòò kû pà a ndâ mbe ꞌdè yúcó ngàyi? 64Yo ꞌdi bà ꞌdè zu có mì wó gítí Mbíṛì gî. Ndòngbú có mì yo máa yè?» Káa ndâ ꞌduù tí nò ꞌdáá gî giì waa có mítí Jézù, máa, à ꞌvii ta yí káa ku.
65Bìndi ndâ ꞌbí ꞌduù gbí òkò tí ndâ ꞌduù tí nò giì ꞌbìtà bà cù cù mítí Jézù. Ndú giì eṛe i mítí ṛo wó, ndú giì ꞌbìtà bà dòmò yí ta ꞌbì ndú si yí gbí sú ṛo, kû ꞌviya ta yí máa, «Nì ṛè ndâ mbe kû bàkà ndâ i tí nò mítí lo nò!» Ndâ mbe kpolo tí ndâ ꞌduù gbí zàà giì dù kû gbì yí.
Pìyétòrò tò kponje Jézù
66Káa si Pìyétòrò kálásê kuu ṛègbà wu gbí ngbàngà mì Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì, ꞌbí niì mbe kû bàkà nèté ꞌbá mì Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì giì co gí gbí ngbàngà ṛègbà wu. 67Yí mâ giì zekeꞌo, yí giì ŋò Pìyétòrò kû u wu. Yí giì ꞌviiki yí, bìndi yí giì ꞌdè có ji yì, máa, «Wò delè táánò kû dù toko ta Jézù tí nò tí ꞌduù Názàrètì nô.»
68Káa Pìyétòrò giì tò kponje có tí nò náa niì tí nò ꞌdè nò gî. Bìndi yí giì ꞌvìsì có ji niì tí nò, máa, «Ye ŋò ꞌduù tí nò ni lá. Ye delè ngbá ꞌdi gbí ŋa có mì lo nò lá.» Bìndi yí giì co gí njekèjì ndùgù.
69Káa niì tí nò kákáꞌi mâ giì ŋò Pìyétòrò kû ṛò tíyò njekèjì ndùgù, yí giì ꞌbìtà bà ꞌdè có ji ndâ ꞌduù tí nó mbe kû ṛò tíyò bà-i-nò nó, máa, «ꞌDakò tí nò a ꞌduù ꞌdo gbí òkò tí ndâ ꞌduù tí nó mbe kû dù toko ta Jézù nô.» 70Káa Pìyétòrò kákáꞌi giì tò kponje gî.
Káa ndú mâ giì dù gàà énó, ndâ ꞌduù tí nó mbe kû ṛo tíyò á ṛègbà tí Pìyétòrò nó giì ꞌdè có ji yí, máa, «Ta yúcó wò a ꞌbí ꞌduù ꞌdo gbí òkò tí ndâ ꞌduù mì Jézù, tacó wò a ꞌduù Gàlìléyà.»
71Káa Pìyétòrò giì ꞌbìtà bà see tí wó ta bà gò ku, máa, «Ye ŋò ꞌdakò tí nò náa yo kû ꞌdè có gítí wó nò ni lá.»
72Káa ngùù ngé giì kò ꞌbí kò. Bìndi mbí Pìyétòrò giì ꞌva tí có tí nó náa Jézù ꞌdè ji yí, máa, «Kùṛo bà kò-kò mì ngùù ta bà só, wò bà ꞌboo ye ta bà taꞌô nô.» Bìndi yí giì ꞌbìtà bà wa gbí.
15À ya ta Jézù gí kùṛo Pìlátò
1Ta fírí dúꞌo, ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì, ta ndâ kpo-ꞌduù-ꞌbá, ta ndâ kpo-kpò mbe nìbà i, ta ndâ kpo-kpò ꞌduù gbí gbolò ngbàngà mì ndâ Jùdéyà ngé giì kili ta bà muu ndú gálà-gálà gî. Ndú giì toko có mì ndú gbaànjé, ndú giì eṛe Jézù gî, bìndi ndú giì ya ta yí gí kùṛo Pìlátò, ta ŋa wó a Ròmánò tí gbolò ꞌduù mbe kû zogo ndâ Jùdéyà. 2Ndú mâ giì yee ta yí kà, Pìlátò giì ꞌvee Jézù, máa, «Wò a gbolò gba mì ndâ Jùdéyà?»
Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «A wò ká ꞌdè énò.»
3Ndâ bu-Mbíṛì mì ndâ Jùdéyà ta o tí nò kpì ngbàngà tí Jézù ji Pìlátò tacó ndâ i me mbè. 4Bìndi Pìlátò giì ꞌvee yí kákáꞌi, máa, «Wò ꞌdi ŋa mbè ndâ ngbàngà tí nó náa ndú kpì ta ṛè lo nó gî. Có mì lo tacó bà njaanga miṛi lo wálá?» 5Káa nje Pìlátò giì ꞌdèè gî, tacó Jézù kákáꞌi giì ꞌvìsì có gbaànjé gí tàkò ndâ có tí nò ꞌdáá gî lá.
À waa có ku mítí Jézù
6Ta ndoò ꞌdáá gî, ta o bà bàkà tàkìì bà Ndii-ta-muu-ndâ-Ìzìrìyélì-mì-Mbíṛì, ꞌbí ŋa i mì Pìlátò a bà peteke tàkòcò ndâ bòò mì wó ta bà njaanga ꞌbí ꞌduù gbaànjé mbe nìkì tí ndú ꞌdo gbí zàà ji ndú. 7Káa ta o bà zèè Jézù nò, ꞌbí ꞌdakò ta ṛè wó a Bàrábà, náa a zèè ndú ta ndâ ꞌbí vo-vò ꞌduù tacó bà zi ku a gbí wo, kuu gbí zàà. 8Ndâ ꞌduù mâ giì kili me mbè mí gbí ngbàngà mì Pìlátò ta o tí nò gî, ndú giì kaa ya gí bà yù nambeè ꞌdo mì wó, máa yí njaanga ꞌbí ꞌduù gbaànjé ꞌdo gbí zàà ji ndâ yì á go ŋìnó náa yí kû bàkà ta ndoò ꞌdáá gî nô. 9Káa Pìlátò giì ꞌvee ndú, máa, «Có mì yo kpónó máa ye ꞌví njaanga ji yo á ꞌdi a ꞌdo gbí zàà? Ye njaanga gbolò gba mì ndâ Jùdéyà ji yo?» 10Pìlátò ꞌvee ŋa ꞌvé tí nò tacó yí ŋò ni gî máa, a káa kiì ká te ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì gítí Jézù. 11Ndú ta o tí nò volo muu ndâ ꞌduù ꞌdáá gî énó máa, ndú ꞌví ꞌdè có ji Pìlátò, máa, yí ꞌví njaanga a Bàrábà ꞌdo gbí zàà ji ndâ yì. Máa, yí ꞌví njaanga Jézù lá.
12Bìndi Pìlátò giì ꞌvee ndâ ꞌduù tí nò kákáꞌi, máa, «Káa ꞌdakò tí nó náa yo kû ꞌdè có máa, yí a gbolò gba mì ndâ Jùdéyà nó, ye ꞌví bàkà ta yí a yè?»
13Káa ndú ꞌdáá gî giì pìì kû ta kòcò ndú ngéé gí yaà, máa, «Gbì yí mítí njèèkpè mû!»
14Bìndi Pìlátò giì ꞌvee ndi ndú, máa, «Tacó yè? Yí bàkà a ŋa vò i yè?»
Káa ndú kákáꞌi giì pìì kû ta kòcò ndú gí yaà ndii ŋìnó sàà kùṛo nó gî, máa, «Gbì yí mítí njèèkpè mû!»
15Tacó énò, Pìlátò giì njaanga Bàrábà gí sè ꞌdo gbí zàà tacó bà peteke tàkòcò ndâ ꞌduù. Bìndi yí giì je Jézù ji ndâ àsìkérì máa, ndú ya ta yí, wàa ndú ꞌví gbì yí ta kùrùbájì má kózò gî, wàa ndú ꞌví giì ya gí bà gbì yí mítí njèèkpè mû.
À tu kpeṛè mítí muu Jézù
16Ndâ àsìkérì giì ya ta Jézù gí gbí ngbàngà gbí ndùgù mì Pìlátò, náa à kû nì mítí a Pìrìtórìyùmù. Sè ndâ ꞌbí ka ndú mâ giì kili ꞌdáá gî, 17ndú giì jaka ndâ bòngo mì wó ꞌdo tí wó gî. Bìndi ndú giì yuu bí-bi bòngo tí bòngo gba mítí wó. Ndú delè giì te tàgíyà-gba náa ndú tu ꞌdo tí kpeṛè mítí muu wó. 18Bìndi ndú giì ꞌbìtà bà ꞌviya yí ta bà ꞌvee yí, máa, «Kútí lo ée? Gbolò kùṛo ndâ Jùdéyà!» 19Ndú giì ꞌbìtà bà gbì yí ta njì ngba ta tí muu wó, ta bà cù cù mítí wó; ndú giì dù kû ꞌviya yí ta bà kucuku muungbó ndú mí kùṛo wó, kû ŋo ta yí, máa ndâ yì kû ùlù yí. 20Ndú mâ ŋonoko ndi wó tè ta ndú gî, ndú giì ja bòngo gba tí nò náa ndú yuu ji yí nó ꞌdo tí wó gî, bìndi ndú giì yuu ndi ndâ ꞌdóó bòngo mì wó mítí wó.
Bà ya ta Jézù gí bà gbì yí mítí njèèkpè mû
21Bìndi ndâ àsìkérì giì ja yí ꞌdo gbí gbata gí sè tacó bà ya gí bà gbì yí mítí njèèkpè mû. Káa si ndú kpokèjì, ndú giì ꞌde ꞌbí ꞌdakò ta ṛè wó a Sìmónè, tí ꞌduù Sìrínì, tí bu ndâ Àlèsándòrò ta Rúfò, kû gì ꞌdo ꞌbá gí gbí gbata Jèrùzàlémè. Bìndi ndú giì zèè yí gítí bà te njèèkpè mû mì Jézù. 22Bìndi ndú giì ya ta Jézù gítí ꞌbí bàndò náa à kû nì mítí a Gòlìgátà, gbí énó máa, bàndò kùsu muu ndâ ku.
Bà gbì Jézù mítí njèèkpè mû
23Ndâ àsìkérì mâ giì yee ta Jézù tí bàndò bà zi yí gî, ndú giì je nèbítì náa à ŋònòkò ta ꞌbí ŋa yeè bà zi dìì ꞌduù náa à kû nì mítí a «mírì» ji yí. Káa yí giì biya bà njù gî. 24Bìndi ndú giì gbì yí mítí njèèkpè mû. Ndú mâ giì gbì yí mítí njèèkpè mû gî, ndú giì njèè gbí ndâ bòngo mì wó gbí òkò tí ndú ta bà ki-mbílì.
25À gbì Jézù mítí njèèkpè mû ta ṛi dúꞌo. 26Bìndi à giì cu ndeṛè ku wó gbì mítí njèèkpè mû á còmuu wó énó máa, yí a gbolò gba mì ndâ Jùdéyà. 27Ta gbèe o tí nò delè, à giì gbì ndâ ꞌbí mbe ngbà sósòꞌô mítí ndâ njèèkpè mû, ꞌbí mò gí gbí kùꞌbì, bìndi ꞌbí mò gí gbí gàlì mì Jézù, 28go có tí nó náa Ìzáyà tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì cu sàà gî, máa, «À kaa yí mò gí mì ndâ vò ꞌduù» nô.
À ŋo Jézù si yí tí njèèkpè mû
29Ndâ mbe kû ndii ta nó co tí kpokèjì giì zeke yí ta bà mìyà muu ndú, delè ta bà ŋo yí, máa, «Ìyo le! Wò tí mbe ꞌdè có táánò máa, wò bà kiꞌviki ꞌbá-Mbíṛì gí to, wàa wò ꞌví bì ndí bìndi sili taꞌô! 30ꞌVala tí lo gi! Co gí to ꞌdo tí njèèkpè mû!»
31Ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì, ta ndâ kpo-kpò mbe nìbà i mì ndâ Jùdéyà giì dù kû ŋo yí, máa, «Yí ŋò ni káa bà ꞌvala ndâ ꞌbí ka wó, káa bà ꞌvala tí wó kpò yí gî. 32Si Bìndi-Mbíṛì, tí gbolò gba mì ndâ Ìzìrìyélì, ꞌví co gí to ꞌdo tí njèèkpè mû kpónó, tacó wàa ndoo má ŋò gî, ndoo ꞌví ù ta nje gítí wó.» Ndâ mbe ngbà tí nó náa à gbì ndú mítí njèèkpè mû nò delè giì ꞌdè ndâ zu có gítí wó.
33Ta ṛi gbúrú, ꞌdíꞌdiꞌo giì yiiga muu to yùkúú gî yee tí o bà mò tí mì ṛi. 34Bìndi Jézù giì tò kû ta kòcò wó ngéé gí yaà, máa, «Èlóyì, Èlóyì, lámà sàbàkìtánì.» Gbí énó máa, «Àá Mbíṛì mì ye! Àá Mbíṛì mè! Wò ꞌvìsì kapí lo á gítí ye tacó yè?»
35Ndâ ꞌbí ꞌduù mbe kû ṛò tíyò á bàndò tí nò má giì ꞌdi có tí nò, ndú giì ꞌdè có, máa, «Yo ꞌdi gi! Yí kû tèꞌé tí Èlíjà tí nó táánò tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì nô.»
36Bìndi ꞌbí ꞌduù giì je ꞌbí i mbe kû njù ngo go kàfòlò-ngo nó, yí giì ì ngèlè ya gí bà yuu mí gbí pe nèbítì mbe me zùù-zùù gî, yí giì sè mí nje njì ngba, bìndi yí giì te mí nje Jézù, ta bà ꞌdè có máa, «Ndoo dùú, wàa ndoo ꞌví ŋò bà gì gí bà ja yí mì Èlíjà ꞌdo tí njèèkpè mû gí to gi.»
37Káa Jézù giì tò ꞌbí kû kákáꞌi ta kòcò wó ngéé gí yaà, bìndi njembí wó giì ki gî.
38Ta o bà cee Jézù, gbí kpâ-bòngo tí nó mbe njèè gbí tàꞌi ꞌbá-Mbíṛì nó, giì yaka gbí tí wó ꞌdo yaà dí to. 39Kùṛo ndâ àsìkérì tí nó mbe ṛò tíyò kû zeke Jézù nó mâ giì ŋò cè bà ki njembí Jézù nò, yí giì ꞌdè có máa, «ꞌDakò tí nò táánò dú ta yúcó a ꞌViì-mì-Mbíṛì.»
Ndâ niì mbe ya gí muu gú Gòlìgátà
40Ta o tí nò ndâ Màríyà Màdèlénà, ta Màríyà nawu ndâ làmbu Jákòmò ta Jùzépè, ta Sàlómè, tí ndâ niì tí nó táánò 41mbe kû ṛu ndi Jézù, delè mbe kû konì yí si yí á Gàlìléyà nó, giì ṛò tíyò me ꞌdú gbí òkò tí ndâ ꞌbí niì tí nó mbe ko tàkò wó ꞌdo Gàlìléyà gítí gí Jèrùzàlémè nó, kû zeke ndâ i tí nó náa à kû bàkà mítí wó nô.
Bà duu ku Jézù
42Ta ꞌdêꞌo si ndâ Jùdéyà kû ꞌviindi tí ndú gítí ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndú, 43ꞌbí ꞌdakò ta ṛè wó a Jùzépè mbe gì ꞌdo gbí gbata Àrìmàtíyà, tí ꞌduù gbí gbolò ngbàngà mì ndâ Jùdéyà náa ndâ ꞌduù ꞌdáá gî kû te duù mítí wó, tí ꞌduù mbe kû koṛo có gítí o bà zèè ꞌbá mì Mbíṛì, giì zèè njembí wó, bìndi yí giì ya gí bà ꞌvee Pìlátò máa, yí si yì ꞌví duu ku Jézù. 44Káa nje Pìlátò giì ꞌdèè gítí có bà cì Jézù gálà énò gî; tacó énò, yí giì tèꞌé tí kùṛo ndâ àsìkérì, bìndi yí giì ꞌvee yí, máa Jézù cì gî wè? 45Kùṛo ndâ àsìkérì tí nò mâ giì ꞌdè có ji yí máa, Jézù cì gî, gî, Pìlátò giì ùnje ji Jùzépè máa, yí ya gí bà te ku Jézù.
46Nò gí, Jùzépè giì sì ó kpâ-bòngo, yí mâ giì te ku Jézù ꞌdo tí njèèkpè mû gí to gî, yí giì so gî, bìndi yí giì te yí ya tí gí gbí gùù náa à ba mí gbí díí, bìndi yí giì mèṛèkè ꞌbí gbolò díí mí nje gùù tí nò. 47Káa ta o tí nò ndâ Màríyà Màdèlénà ta Màríyà nawu Jùzépè ŋò bàndò bà duu Jézù nò gî.
16Kùnga muuꞌdú
1Ṛi bà wotí mâ giì ta gî, ndâ Màríyà Màdèlénà ta Màríyà nawu Jákòmò, ta Sàlómè giì sì pó bàà tacó bà ya gí bà too mítí ku Jézù. 2Ta fírí dúꞌo mì sili gbaànjé bìndi ṛi bà wotí, ndú giì njè nó ya gí bà ŋò muuꞌdú si ṛi co jéé gî. 3Káa si ndú kpokèjì, ndú giì ꞌbìtà bà ꞌvee ꞌvé gbí òkò tí ndú, máa, «À ꞌdi wúnó ká bà mèṛèkè díí tí nò ꞌdo njekèjì ꞌbá muuꞌdú ji ndoo?» 4Ndú ꞌvee ꞌvé tí nò, tacó díí tí nò me gbolò ngé ndii gî. Káa ndú mâ giì zekeꞌo, ndú giì ŋò njekèjì ꞌbá muuꞌdú ngàà. 5Ndú mâ giì ṛì gí tàꞌi kà, ndú giì ꞌde ꞌbí ꞌviì-ꞌdakò kû ki tí wó to mò gí gbí kùꞌbì mì ndú ta njà cé-ce bòngo tí wó. Gúku giì bàkà ndú ngé ndii gî.
6Káa ꞌviì-ꞌdakò tí nò giì ꞌdè có ji ndú, máa, «Yo si bà cì gúku mí to. Yo wálá kû pà a bà tí Jézù tí nó mbe gì ꞌdo Názàrètì náa à gbì yí mítí njèèkpè mû nó? Yí ꞌvala ndi wó ꞌdo gbí ku gî. Yí bà-i-nó wálá. Yo gì gí bà ŋò bàndò tí nò náa à táánò sii ku wó mítí nô. 7Nò gí. Yo dele ndi yo ya gí bà ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó, ta ndâ Pìyétòrò, máa, yí kû ya gí kùṛo bà ùndi ndú mí Gàlìléyà. Ndú bà ꞌde yí a i kà, á go cí tí nó táánò náa yí ci ta ndú nô.»
8Ndâ niì tí nò giì njè ta ngèlè ꞌdo tà ꞌbá muuꞌdú ta bà gu ta gúku. Bà ꞌdè có ji ndâ ꞌduù tí kpokèjì giì kpò ndú ta o tí nò gî, tacó gúku eṛe nje ndú gî.
Jézù tùbà tí wó ji Màríyà Màdèlénà
9Jézù ꞌvala ndi wó ꞌdo gbí muuꞌdú wó ta fírí dúꞌo ta yé bìndi ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà. Bìndi kpédélé ꞌduù náa yí giì tùbà tí wó ji yí a Màríyà Màdèlénà, tí niì tí nó náa yí táánò mòkò ndâ i vô-nje só á ꞌdo gbí muu wó nô. 10Màríyà Màdèlénà giì ya gí bà ꞌdè ndí ji ndâ mbe tala có mì wó si ndú kû wa ku wó. 11Káa gbèe ꞌduù mbe ùnje gítí có mì wó nò giì dù lá.
Jézù tùbà tí wó ji ndâ ꞌbí mbe nò tú mì wó sósòꞌô
12Bìndi bà tùbà tí wó ji Màríyà Màdèlénà nò, Jézù giì tùbà tí wó ji ndâ ꞌbí mbe tala có mì wó sósòꞌô gbí ꞌbí ŋa kpokèjì tende, si ndú a kpokèjì kû ya gí ꞌbá mì ndú ꞌdo gbí gbata Jèrùzàlémè. 13Ndú giì dele ndi ndú ya gí bà ꞌdè ndí ji ndâ ꞌbí ka ndú. Káa ndâ ka ndú giì ùnje gítí có mì ndú nò delè lá.
Jézù tùbà tí wó ji ndâ mbe tala có mì wó muuꞌbì-nje gbaànjé
14Bà taꞌô ŋìnó Jézù giì tùbà tí wó ji ndâ tú mì wó muuꞌbì-nje gbaànjé si ndú kû zò i. Yí giì ꞌdè kòlòwò gítí ndú, tacó ndú ùnje gítí Mbíṛì ta njembí ndú lá, delè tacó njembí ndú kpolo go duù tacó bà ùnje gítí ndâ có mì ndâ ka ndú mbe ŋò yí á bìndi bà ꞌvala ndi wó á ꞌdo gbí muuꞌdú wó.
15Bìndi yí giì tuu ndú, máa, «Yo ya cee muu to tí nó ꞌdáá gî, wàa yo ꞌví ma Banga-Ngú-Có mì Mbíṛì á ji ndâ ꞌduù ꞌdáá gî. 16ꞌDuù ŋìnó mbe ùnje ta njembí wó, bìndi à ꞌví caka tí wó gî, bà ꞌde ꞌvala ꞌdo mì Mbíṛì gî. Káa Mbíṛì bà waa có mítí ꞌduù ŋìnó mbe biya bà ùnje gî nô. 17Mbíṛì bà giì je wotí bà bàkà ndâ seṛè ji ndâ mbe ùnje gítí ndâ cò mì ye: ndú bà giì mòkò ndâ i ꞌdo gbí muu ndâ ꞌduù ta ṛè ye; ndú delè bà giì ꞌdè ndâ tende ŋa nje có, náa ndú jé ꞌdè sàà kùṛo lá; 18ndú delè bà giì zèè ndâ kpoo ta ꞌbì ndú; ndú kpêtí má giì njù jâ, ndú bà cì tí wálá; ndú bà ꞌvala ndâ mbe séꞌi ta bà tee ꞌbì ndú mítí ndú.»
19Mbe tí ndoo Jézù mâ giì nìbà ndâ i ji ndâ mbe tala có mì wó cee gî, Mbíṛì giì te yí ya tí gí bà ki tí gbí kùꞌbì mì wó á gbíṛì.
20Bìndi ndâ mbe tala có mì wó giì ꞌvaaka ꞌdo Jùdéyà cee muu to tí nó ꞌdáá gî kû ma có mì Mbíṛì ji ndâ ꞌduù. Yí tí Jézù delè giì je wotí bà bàkà ndâ seṛè ji ndú, tacó bà tùbà ji ndâ ꞌduù énó máa, ndâ có tí nó náa ndú kû ma nó dú káa ndâ có mì Mbíṛì.