Banga-Ngú-Có mì Jézù tí Bìndi-Mbíṛì go có mì

Màtéyò

1

Tà-ká-tà gítí ṛèngbó Jézù

1Ŋìnó a tà-ká-tà gítí ṛèngbó bà jò Jézù tí Bìndi-Mbíṛì, tí ꞌviì mì Dàvídè tí gbolò gba mì ndâ Ìzìrìyélì, tí ꞌviì mì Àbìráámò tí mbe jò ŋa ndâ Ìzìrìyélì ꞌdáá gî.

2Ŋìnó a ṛè ndâ ká gù Jézù mbe ꞌbìtà ꞌdo tí Àbìráámò yee tí Dàvídè:

Àbìráámò ká jò Ìzákò,

Ìzákò giì jò Jàkóbè,

Jàkóbè giì jò ndâ Júdàà ta ndâ náꞌvindí wó.

3Júdàà giì jò ndâ Pèrézì ta Zérà mítí Tàmárà,

Pèrézì giì jò Èzìrónì,

Èzìrónì giì jò Rámù,

4Rámù giì jò Àmìnàdábì,

Àmìnàdábì giì jò Nàsónì,

Nàsónì giì jò Sàlìmónì,

5Sàlìmónì giì jò Bòwázì mítí Ràꞌábù,

Bòwázì giì jò Òbédì mítí Rútà,

Òbédì giì jò Jésì,

6bìndi  Jésì giì jò Dàvídè tí gbolò gba mì ndâ Ìzìrìyélì.

Ŋìnó a ṛè ndâ gù Jézù mbe ꞌbìtà ꞌdo tí Dàvídè yee tí o bà kaa ndâ Ìzìrìyélì tí ndâ zà-za gó ꞌdo ꞌbá mì ndú ya tí  gí Bàbìlónìyà:

Dàvídè tí gbolò gba mì ndâ Ìzìrìyélì giì jò Sólómònì mítí nawù wó Ùráyà,

7Sólómònì giì jò Rèyòbòwámù,

Rèyòbòwámù giì jò Àbíjà,

Àbíjà giì jò Ásà,

8Ásà giì jò Yòsàfátì,

Yòsàfátì giì jò Yòrámù,

Yòrámù giì jò Ùzáyà,

9Ùzáyà giì jò Yòtámù,

Yòtámù giì jò Àázì,

Àázì giì jò Èzìkíyà,

10Èzìkíyà giì jò Mànásè,

Mànásè giì jò Àmónì,

Àmónì giì jò Yòsíyà,

11Yòsíyà giì jò ndâ Jèkòníyà ta ndâ náꞌvindí wó. ꞌDo bà-i-nò à giì kaa ndâ Ìzìrìyélì tí ndâ zà-za gó ya tí  gí Bàbìlónìyà.

12Ŋìnó a ṛè ndâ gù Jézù mbe ꞌbìtà ꞌdo tí o bà kaa ndâ Ìzìrìyélì tí ndâ zà-za gó ꞌdo ꞌbá mì ndú ya tí  gí Bàbìlónìyà yee tí o bà jò Jézù:

Jèkòníyà giì jò Sèlìtìyélì si ndú Bàbìlónìyà,

bìndi  Sèlìtìyélì giì jò Zèrùbàbélè,

13Zèrùbàbélè giì jò Àbìyúdì,

Àbìyúdì giì jò Èlìyàkímì,

Èlìyàkímì giì jò Àzórì,

14Àzórì giì jò Zàdókì,

Zàdókì giì jò Àkímì,

Àkímì giì jò Èlìyúdì,

15Èlìyúdì giì jò Èlìyázàrà,

Èlìyázàrà giì jò Màtánì,

Màtánì giì jò Jàkóbè,

16bìndi  Jàkóbè giì jò Jùzépè nó mbe kò Màríyà tí nawu Jézù nó tí Bìndi-Mbíṛì nô.

17Muu ndâ gù Jézù mbe ꞌbìtà ꞌdo tí Àbìráámò tí bu ndâ Ìzìrìyélì ꞌdáá gî, yee tí Dàvídè tí gbolò gba mì ndâ Ìzìrìyélì a bà ꞌdòkò bà jò tí tabà  muuꞌbì-nje nàꞌô. ꞌDo tí Dàvídè yee tí o bà kaa ndâ Ìzìrìyélì tí ndâ zà-za gó ya tí  gí Bàbìlónìyà ꞌdáá gî a bà ꞌdòkò bà jò tí tabà  muuꞌbì-nje nàꞌô. ꞌDo tí o bà kaa ndâ Ìzìrìyélì tí ndâ zà-za gó ya tí  gí Bàbìlónìyà yee tí o bà jò Jézù ꞌdáá gî a ndâ ꞌdakò muuꞌbì-nje nàꞌô.

Bà jò Jézù tí Bìndi-Mbíṛì

18Ṛèngbó bà jò Jézù tí Bìndi-Mbíṛì énô. Ta o tí nò Jùzépè ꞌvee káa có tí Màríyà tí nawu Jézù tí Bìndi-Mbíṛì jéé gî, káa ndú toko bà sili ta yí lá. Káa kùṛo bà ko yí gí ꞌbá, Màríyà giì tè nakáyì ta wotí mì Bèṛi-mì-Mbíṛì gî. 19Jùzépè mâ giì ŋò énò, yí giì bàkà có bà dele ndi ndâ i mì wó ꞌdo tàkò Màríyà gbí ꞌdê có á tàbèngìì, tacó yí a tó ꞌdakò, káa go bà te nô á ṛo Màríyà mí kùṛo ndâ ꞌduù tí wó wálá. 20Káa si yí kû koṛo ŋa có tí nò, basìlì mì Mbíṛì giì gì gí muu wó gbí ṛiì, bìndi  yí giì ꞌdè có ji yí máa, «Jùzépè, ꞌviì mì Dàvídè, cì gúku tí bà kò Màríyà tí nawù lo lá. Tacó ꞌviì tí nò gbí yì wó nò a ꞌviì mì Bèṛi-mì-Mbíṛì. 21Yí bà jò a ꞌviì-ꞌdakò, bìndi  wò bà gbì ṛè wó tí Jézù, tacó yí bà ꞌvala ndâ ꞌduù mì yo ꞌdo gbí ndâ vò i mì ndú.»

22I tí nò bàkà tí ꞌdáá ká tacó wàa có tí nó náa Mbíṛì táánò tuu ta ꞌbí mbe ꞌdòkò có mì wó máa,

23«ꞌBí ngbutu ꞌvinî bà giì tè nakáyì,

yí bà jò ꞌviì tí nò tí ꞌviì-ꞌdakò,

náa àá bà gbì ṛè wó tí Èmànùwélè (gbí  máa: Mbíṛì ta ndoo) nó» ꞌví dù tí  tí yúcó.

24Jùzépè mâ giì ziya ꞌdo tí ṛì, yí giì ko Màríyà gí ꞌbá go có tí nó náa basìlì mì Mbíṛì ꞌdè ji yí gbí ṛiì nô. 25Káa ndú toko bà sili ta yí lá. Bìndi  Màríyà giì jò ꞌviì mì wó, tí ꞌviì-ꞌdakò, bìndi  Jùzépè giì gbì ṛè wó tí Jézù.

2

À jò Jézù mí gbí gbata Bétèlèmè á gbí to Jùdéyà

1Ta o tí nò, gbolò gba Jùdéyà a Èródè. Mâ giì zekeꞌo, ndâ ꞌbí ꞌdakò tí ndâ mbe ꞌdi gbí-o, tí ndâ mbe kû pà-có ndâ i ta ndâ yii, giì ŋò yii tí nó mbe tùbà o bà jò Jézù nó co gî, bìndi  ndú giì njè nó ya gí Jèrùzàlémè, kû ꞌvee ndâ ꞌduù, 2máa, «Dó ꞌviì tí nó tí gbolò gba mì ndâ Jùdéyà nó ngò? Tacó ze ŋò yii mì wó si ze ꞌbá mì ze á Wàá, káa ze giì gì tacó bà ùlù yí.»

3Èródè tí gbolò gba mì ndâ Jùdéyà mâ giì ꞌdi có tí nò, líkíꞌo giì cee ꞌdo tí wó gî. Gúku bà ꞌdi có tí nò delè giì zèè ndâ ꞌduù Jèrùzàlémè ꞌdáá gî. 4Èródè bà-i-nò giì kili ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì ta ndâ kpo-kpò ꞌduù mbe ꞌdi gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà ꞌdáá gî, bìndi  yí giì ꞌvee ndú, máa, «À cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì máa, àá bà jò Bìndi-Mbíṛì mí ngò?»

5Káa ndú giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «Àá bà jò yí mí gbí gbata Bétèlèmè, go có tí nó náa Míkà tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì cu mí gbí wáràgà mì wó táánò sàà, máa,

6‹Káa wò tí Bétèlèmè á gbí to mì Júdàà,

wò me ꞌdé to á kùṛo ndâ gba kòtí Júdàà lá,

tacó gba tí nó náa yí bà giì dù tí mbe kpolo tí ndâ ꞌduù mì ye tí ndâ Ìzìrìyélì nó bà gì ꞌdo mì lo.› »

7Èródè mâ giì ꞌdi có tí nò, yí giì tèꞌé tí ndâ mbe ꞌdi gbí-o tí nó mbe gì ꞌdo Wàá nó tàbèngìì, bìndi  yí giì ꞌvee ndú gítí kpédélé o bà ŋò yii tí nò mì ndú. 8Bìndi  yí giì ꞌdè có ji ndú máa, ndú ya gí bà pà bàndò tí nó náa à jò ꞌviì tí nò mítí  á Bétèlèmè nô, ndú má ꞌde gî, ndú ꞌví dele ndi ndú gì gí bà ꞌdè có ji yì. Tacó wàa, yì ꞌví ya gí bà ùlù yí delè.

9Ndâ mbe ꞌdi gbí-o tí nò mâ giì ꞌdi có tí nò náa Èródè ꞌdè ji ndú nò gî, ndú giì njè nó ꞌdo Jèrùzàlémè kû ya gí Bétèlèmè. Ndú mâ giì di kpokèjì, yii tí nó mbe kû tùbà kpokèjì ji ndú nó giì co ndi wó kákáꞌi mí kùṛo ndú kû tùbà kpokèjì ji ndú. Yii tí nò giì ko ndú yee Bétèlèmè, bìndi  yí giì ṛò tíyò á ꞌvii ta muu bàndò tí nó ta dó Jézù tí  nô. 10Líkíꞌo bà ŋò yii tí nò giì bàkà ndú ngé ndii gî. 11Ndú mâ giì ṛì gí tàꞌi, ndú giì ꞌde ndâ ꞌviì tí nò ta nawu wó Màríyà. Ndú bà-i-nò giì kucuku muungbó ndú mí kùṛo dó ꞌviì tí nò, bìndi  ndú giì ùlù yí go bà ùlù Mbíṛì. Bìndi  ndú giì njaanga gbí ndâ káꞌi mì ndú, ndú giì je ndâ i-nambeè ꞌdo tí dâꞌbì, ta dì, ta banga pó i bà ŋònòkò bàà ji ꞌviì tí nò.

12Káa ta kùṛo o bà dele ndi ndú gí ꞌbá mì ndú, Mbíṛì giì kpo-gbí-tà-tù ndú gbí ṛiì, máa, ndú ꞌví dele co mì Èródè lá. Tacó énò, ndú giì waa to ꞌdo tí Èródè co tí ꞌbí kpokèjì.

13Ndâ mbe ꞌdi gbí-o tí nò mâ giì njè nó gî, basìlì mì Mbíṛì giì ꞌdè có ji Jùzépè gbí ṛiì, máa, «A gí yaà, wò ꞌví kaa ndâ ꞌviì tí nò ta nawu wó, wàa wò ꞌví fa ngèlè ta ndú ya gí Másìrì. Yo ꞌví dù ta ndú kà yee tí o tí nó náa ye bà tèꞌé tí lo. Tacó Èródè kû pà kpokèjì bà ꞌde ꞌviì tí nò, wàa yì ꞌví zi yí gî.»

14Jùzépè mâ giì ziya ꞌdo tí ṛì, yí giì kaa ndâ Jézù ta nawu wó Màríyà, yí giì zèè kpokèjì Másìrì ta ndú ta bèbìlì tí nò, go có tí nò náa basìlì mì Mbíṛì ꞌdè ji yí gbí ṛiì nò. 15Ndú giì dù á Másìrì yee tí o bà cì Èródè. I tí nò bàkà tí jé ká go có tí nó náa ꞌbí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì ta ṛè wó a Òsíyà ꞌdè sàà, énó máa, Mbíṛì máa,

«Ye tèꞌé tí ꞌviì mì ye ꞌdo Másìrì,» nô.

16Èródè mâ giì ꞌdi gbí  ni gî máa, ndâ mbe ꞌdi gbí-o tí nò mbe gì ꞌdo Wàá nò eendi yì gî, tàkòcò wó giì kpolo ngé ndii gî. Tacó énò, yí giì ꞌdè có ji ndâ àsìkérì mì wó, máa, ndú ya gí bà ziki ndâ dó ꞌviì-ꞌdakò gbí gbata Bétèlèmè ta ndâ to tí nó dê-dê seè Bétèlèmè nó ꞌdáá gî. Máa, ndú ꞌbìtà ꞌdo tí ndâ délékè dó ꞌviì yee tí ndâ ŋìnó ta ndoò tí ndú sósòꞌô, nô. Èródè ꞌdeke o tí nò ꞌvii ta o tí nó náa ndâ mbe ꞌdi gbí-o tí nó mbe gì ꞌdo Wàá nó ꞌdeke ji yí máa ndâ yì ꞌbìtà bà ŋò yii tí nò gbí  nô. 17Ŋa i tí nò náa Èródè bàkà nò gì ká jé go có tí nó náa Jèrèmíyà tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì ꞌdè sàà táánò, máa,

18«À ꞌdi kòcò ꞌduù gí gbí gbata Rámà,

ꞌduù tí nò kû wa gbí, ta bà tò kû ngéé gí yaà.

A niì tí nó tí Ràkélè nó ká kû wa ndâ ꞌviì mì wó.

Bà yìì yí kpo ndâ ꞌduù gî,

tacó ndâ ꞌviì mì wó mìì ꞌdáá gî,» nô.

19Bìndi bà cì Èródè, basìlì mì Mbíṛì giì ꞌdè có ji Jùzépè kákáꞌi gbí ṛiì, si yí Másìrì, 20máa, «A gí yaà, wàa wò ꞌví kaa ndâ ꞌviì tí nò ta nawu wó, wò ꞌví dele ta ndú ya gí ꞌbá mì yo ndâ Ìzìrìyélì. Tacó ꞌduù tí nó táánò mbe kû jè ta bà zi yí nó cì gî.»

21Jùzépè mâ giì ziya ꞌdo tí ṛì gî, yí giì kaa ndâ Jézù ta nawu wó Màríyà, bìndi  yí giì dele ta ndú ya gí ꞌbá mì ndú ndâ Ìzìrìyélì. 22Káa si ndú kálásê á kpokèjì, yí mâ giì ꞌdi có máa, a Àrìkálàwù tí ꞌbí ꞌviì mì Èródè ká le bèṛè bìndi bu wó á Jùdéyà, gúku bà ya gí Jùdéyà giì bàkà yí gî. Káa Mbíṛì giì ꞌdè có ji yí gbí ṛiì, máa, yí ya gí Jùdéyà lá. 23Tacó énò, yí giì ya a i gí gbí gbata Názàrètì á gbí to Gàlìléyà, si ꞌdóó ꞌbá mì ndú Jùdéyà mí to, go có tí nó náa ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì ꞌdè sàà gî, máa, ndâ ꞌduù bà giì gbì ꞌbí ngú ṛè mí muu wó, máa,

«Jézù Názàrètì» nô.

3

Jòvánì gbí kángáá nga ngoò

1Ta o tí nó si Jézù kuu Názàrètì nó, ꞌbí ꞌdakò ta ṛè wó a Jòvánì tí mbe caka tí ndâ ꞌduù giì co gí gbí kángáá nga ngoò, á gbí to Jùdéyà kû kò-kò ji ndâ ꞌduù, 2máa, «Yo ꞌvìsì muu yo ꞌdo tí ndâ vò i mì yo, tacó kùṛo o bà gì Gba-gbíṛì kpónó dooko gî.»

3ꞌDakò tí nó tí Jòvánì nò a ꞌduù tí nó náa Ìzáyà tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì táánò kû ꞌdè có ji ndâ ꞌduù gítí wó, máa,

«Kòcò ꞌbí ꞌduù kû tò kû gbí kángáá nga ngoò, máa,

‹Yo ꞌviindi kpokèjì mì Mbe tí yo,

yo bàkà kpokèjì mì wó jáá,› » nô.

4ꞌDakò tí nò tí Jòvánì nò táánò kû yuu a bòngo náa à gò ꞌdo tí se tí jémèlè, yí giì eṛe mí ṛèꞌdè wó a wúꞌdè kû. Ndâ i-zó-zò mì wó táánò káa ndâ kòṛòngbò ta lí. 5Ndâ ꞌduù me mbè giì kaa ya gí mì wó tàbèꞌdè Jòròdánìyà ꞌdo gbí gbata Jèrùzàlémè, ta ndâ sè ndâ ꞌbí to á gbí Jùdéyà ꞌdáá gî, ta ndâ ꞌduù ꞌdo gbí ndâ to yì Jòròdánìyà ꞌdáá gî. 6Káa si yí kû caka tí ndú á tà ngo gbí pù Jòròdánìyà, ndú giì yù gbí ndâ vò i mì ndú gí sè.

7Káa ta ꞌbí o gbaànjé, Jòvánì giì ŋò ndâ ꞌbí ŋa Jùdéyà tí ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà, náa à kû nì mítí ndú a ndâ Fàrìzéyò ta ndâ ꞌbí ŋa Jùdéyà ŋìnó mbe ùnje gítí ꞌválá bìndi ku lá, náa à kû nì mítí ndú a ndâ Sàdùkáyò nó kaa gì gí mì wó tacó bà caka tí ndú. Káa yí giì ꞌdè có ji ndú, máa, «Ndí yo ndâ ꞌviì-kpoo! A ꞌdi ká ꞌdè có ji yo máa yo fa ngèlè ꞌdo tí kpo-tàkòcò tí nó mì Mbíṛì á kèjì nó? 8Yo bàkà tó i tacó bà tùbà  máa, yo ꞌvìsì muu yo ꞌdo tí ndâ vò i mì yo gî. 9Yo si bà koṛo có máa, ‹Ze a ndâ ꞌviì mì Àbìráámò,› nò mí to. Tacó go bà ꞌvìsì ndâ díí tí nò náa yo kû ŋò nò tí ndâ ꞌviì ji Àbìráámò má kuu tí Mbíṛì á gí bìndi yo, yí bà bàkà gî. 10Kpêtí ká énò, à kpónó tee kàngó mítí teè ndâ mû gî; àá kèjì gí bà daaka ndâ mû ŋìnó mbe ṛì cèe ndo mû lá nó ꞌdáá gî gí to, wàa à ꞌví doo ndú ta wu. 11Ye kû caka tí yo ta ngo, tacó bà tùbà  máa, yo ꞌvìsì muu yo ꞌdo tí ndâ vò i mì yo gî, gî. Káa wotí tí ꞌduù tí nó bà giì gì gí tàkò ye nó ndii ye gî, náa à kpêtí káa vòó bà dù tí mbe kû njaanga tàmà ꞌdo tí kò wó ye bà ꞌvii tí  wálá. Yí kèjì gí bà caka tí yo ta Bèṛi-mì-Mbíṛì; yí delè kèjì gí bà caka tí yo ta wu. 12Yí kpónó zèè pìdíí mì wó mí ꞌbì wó gbí wàkpèè, tacó bà taa gbí cû mì wó gî. Yí bà kili cèe njì cû mì wó mí gbí gálá, bìndi  yí bà giì doo ndâ póṛó cû, ta zè cû ta wu búdúú gî.»

Bà caka tí Jézù

13Gbí ndâ o tí nò si Jòvánì kû caka tí ndâ ꞌduù á tàbèꞌdè Jòròdánìyà nò, Jézù giì njè nó ꞌdo Gàlìléyà ya gí mì wó tacó yí ꞌví caka tí yì. 14Káa Jòvánì giì bàkà bà ꞌvìsì muu Jézù ꞌdo tí có tí nò, ta bà ꞌdè có ji yí, máa, «Àá kùtàá a wò ká bà caka tí ye, káa à kpónó giì dù ndíi a wò ká giì gì gí mì ye máa ye caka tí lo!»

15Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji Jòvánì, máa, «Ndà si mítí ŋìnò mì ye nó kpónó. À nìkì máa ndà bàkà go có mì Mbíṛì.» Jòvánì mâ giì ꞌdi có tí nò, yí giì lò muu gìṛì ji Jézù gî.

16Bìndi  yí giì caka tí Jézù. Káa Jézù mâ giì co gí sè ꞌdo tà ngo á bìndi bà caka tí wó mì Jòvánì, yí ngé giì ŋò njekèjì tàṛì njaanga tí gî. Bìndi  yí giì ŋò Bèṛi-mì-Mbíṛì kû gì gí muu wó go kùlè nô. 17Bìndi  yí giì ꞌdi kòcò ꞌduù kû ꞌdè có ꞌdo gbíṛì máa, «Ŋìnó a ꞌdóó kpóló-kpolo ꞌviì mì ye náa tàkòcò ye peteke gítí wó ngé ndii gî ká nô.»

4

Jézù gbí kángáá nga ngoò

1Bèṛi-mì-Mbíṛì giì a tàmuu Jézù á bìndi bà caka tí wó mì Jòvánì ya tí  gí gbí kángáá nga ngoò, tacó wàa Gba-vò-i ꞌví tala yí. 2Jézù giì dù gbí kángáá nga ngoò kû kònò go co gbí go ṛi, co gbí bèbìlì, ta sili ziꞌduù-só. 3Gba-vò-i mâ giì ŋò máa, bà  cee ꞌdo mì Jézù ta go gî, gî, yí giì gì gí mì Jézù. Bìndi  yí giì tala yí, máa, «Wò dú má káa ꞌviì mì Mbíṛì, ꞌdè có ji ndâ díí tí nò máa ndú ꞌvìsì tí ndú tí ndâ kù kô.»

4Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji Gba-vò-i, máa, «À cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì máa,

‹ꞌDuù kû ꞌvala me ká ta kù kô cuki lá,

yí kû ꞌvala a i ta có ŋìnó mbe co ꞌdo gbí nje Mbíṛì,› nô.»

5Bìndi  Gba-vò-i giì te Jézù ꞌdo gbí kángáá nga ngoò ya tí  gí gbí gbata Jèrùzàlémè, yí giì te yí ngé déꞌvéléé mí pí ꞌbá-Mbíṛì. 6Bìndi  yí giì ꞌdè có ji yí, máa, «Wò dú má káa ꞌviì mì Mbíṛì, o gí to, tacó à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì énó máa,

‹Mbíṛì bà tuu ndâ basìlì gí bà lì ꞌbì ndú mí tà tí lo,

tacó wò má ꞌdò kò lo mí to, díí ꞌví kpò kò lo lá.› »

7Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji Gba-vò-i, máa, «À delè ngbá cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì énó máa,

‹Wò ꞌví tala Mbíṛì mì lo tí Mbe tí lo lá.› »

8Bìndi ŋìnò, Gba-vò-i giì te Jézù ꞌdo muu ꞌbá-Mbíṛì, yí giì ꞌdò ta yí ya gí pí ꞌbí cèe njà gú. Bìndi  yí giì tùbà ndâ kpo-kpò bàndò á muu to tí nó ꞌdáá gî, ta ndâ ŋa ndâ banga i tí nó náa à gbí ndú nó ꞌdáá gî ji yí. 9Jézù mâ giì ŋò ndú gî, Gba-vò-i giì ꞌdè có ji yí, máa, «Ye bà je ndâ i tí nò ꞌdáá gî náa wò kû ŋò nò ji wò tí ndâ ŋìndi lo, náa wò má kucuku muungbó lo mí kùṛo ye, wàa wò ꞌví ùlù ye gî, nò.»

10Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji Gba-vò-i, máa «Ya ꞌdo tí ye gî, ndí lo Gba-vò-i, tacó à delè ngbá cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì máa,

‹Ùlù káa gbèe Mbíṛì mì lo tí Mbe tí lo.

Wò delè ꞌví bàkà ká go có mì wó cuki.› »

11ꞌDo bà-i-nò, Gba-vò-i giì njè nó ꞌdo tí Jézù gî. Bìndi  ndâ basìlì mì Mbíṛì giì kaa gì kû kpolo tí wó.

Jézù ꞌbìtà bà ma Banga-Ngú-Có mì Mbíṛì ji ndâ ꞌduù gbí to Gàlìléyà

12Ta ꞌbí o gbaànjé bìndi o bà caka tí Jézù mì Jòvánì, Èródè tí gbolò gba mì ndâ Jùdéyà giì zèè Jòvánì mí gbí zàà. Jézù mâ giì ꞌdi có máa à zèè Jòvánì tí mbe caka tí ndâ ꞌduù mí gbí zàà gî, yí giì dele ndi wó ꞌdo gbí to Jùdéyà ya gí gbí to Gàlìléyà. 13Bìndi  yí giì ꞌdòkò ꞌdo gbí gbata Názàrètì ya gí Kàpàrànáwùmù tí ꞌbí gbata á yì kàpá Gàlìléyà, gbí òkò tí ndâ kòtí Zèbùlúnì ta kòtí Nàfìtálì, 14go có tí nó náa Ìzáyà tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì ꞌdè sàà gî, máa,

15«Ndâ ꞌduù kòtí Zèbùlúnì, ta ndâ ꞌduù kòtí Nàfìtálì,

ta ndâ ꞌduù mbe sì ꞌbá tí kpokèjì gbolò ngo,

ta ndâ mbe sì ꞌbá me ꞌdú tìto Jòròdánìyà,

ta ndâ ꞌduù ŋìnó mbe ꞌdó-ꞌdo mbe gì ta ꞌbá gí Gàlìléyà,

16tí ndâ ꞌduù tí nó táánò mbe kû ꞌvala gbí ꞌdíꞌdiꞌo nó,

kpónó ꞌdáá ŋò gbolò ngbaꞌo gî.

Ndú táánò ꞌdáá gî kû ꞌvala gbí vò i,

káa Mbíṛì kpónó je à-cee-gî gítí ndâ vò i mì ndú gî,» nô.

17ꞌDo tí o tí nò, Jézù giì ꞌbìtà bà ma có ji ndâ ꞌduù, máa, «Yo ꞌvìsì muu yo ꞌdo tí ndâ vò i mì yo, tacó kùṛo o bà gì Gba-gbíṛì kpónó dooko gî.»

Jézù tèꞌé tí ndâ kpédélé mbe tala có mì wó nàꞌô

18Ta ꞌbí o gbaànjé si Jézù kû nò nó ta yì kàpá Gàlìléyà, yí giì ŋò ndâ ꞌbí ꞌdakò sósòꞌô ta náꞌvindí wó, tí ndâ mbe gò ngo, ndâ Sìmónè náa à kû nì mítí wó a Pìyétòrò ta náꞌvindí wó Àndèréyà, kû ꞌva mbu. 19Bìndi  yí giì ꞌdè có ji ndú, máa, «Yo gì gí tàkò ye, wàa ye ꞌví bàkà yo tí ndâ mbe pà ndâ ꞌduù ji Mbíṛì á bìndi  bà pà ndâ sè.» 20Ndú só ngé bà-i-nò giì kaa ndâ mbu mì ndú ꞌdo ꞌbì ndú mí to, bìndi  ndú giì njè nó ya gí bà ꞌbìtà nèté bà ṛu ndi Jézù.

21Jézù mâ giì yèè gí kùṛo ꞌdo tí bàndò bà ꞌde ndâ Sìmónè ta Àndèréyà nò, yí giì ŋò ndâ ꞌbí ꞌdakò kákáꞌi sósòꞌô ta náꞌvindí wó. Ndâ Jákòmò ta náꞌvindí wó Jòvánì tí ndâ ꞌviì mì ꞌbí ꞌdakò ta ṛè wó a Zèbìdéyò, kû eṛe gbí ndâ mbu mì ndú gbí gbâ ta ndâ bu ndú. Bìndi  Jézù mâ giì tèꞌé tí ndú, 22ndú giì jee ndâ mbu mì ndú mí gbí gbâ ji bu ndú, bìndi  ndú delè giì kaa ya gí gbí nèté bà ṛu ndi Jézù.

23Bìndi bà tèꞌé tí ndâ Sìmónè ta Àndèréyà, ta ndâ Jákòmò ta Jòvánì mì Jézù, yí giì dù kû nò cèe gbí ndâ gbata gbí to Gàlìléyà ꞌdáá gî, kû nìbà i ji ndâ ꞌduù ta ndi tí ndâ bàndò bà kili ndâ Jùdéyà gí bà ùlù Mbíṛì, delè ta bà ma Banga-Ngú-Có gítí bà dù Mbíṛì tí gba ji ndú. Delè ta bà ꞌvala ndâ ꞌduù ꞌdo gbí ŋa ndâ nòꞌo ta ndâ ŋa ndâ séꞌi ꞌdáá gî. 24Ṛè wó giì wu to ya me ꞌdú cee gbí ndâ to á Sírìyà ꞌdáá gî. Tacó énò, ndâ ꞌduù giì kaa ndâ mbe nòꞌo, ta ndâ ꞌduù ŋìnó mbe kû ci célè sé gbí dìì ndú nó, ta ndâ ꞌduù ŋìnó ta ndâ i-gbí-muu ndú nó, ta ndâ mbe bê, ta ndâ ꞌduù ŋìnó mbe gbeleꞌve gî nó gì tí  ji yí bìndi  yí, giì ꞌvala ndú ꞌdáá gî. 25Ndâ ꞌduù ta o tí nò me mbè giì kaa kû ṛu ndi wó ꞌdo gbí ndâ to me mbè, ꞌdo Gàlìléyà, ꞌdo tí ꞌbí wúngbó to ta ndâ gbata tí  muuꞌbì, náa à kû nì mítí  a Ndâ-gbata-muuꞌbì, ꞌdo tìto Jòròdánìyà, ꞌdo Jèrùzàlémè, delè ꞌdo gbí sè ndâ ꞌbí to Jùdéyà ꞌdáá gî.

5

Jézù nìbà i ji ndâ ꞌduù pí gú

1Ta o tí nò, ndâ ꞌduù kili me mbè. Jézù mâ giì ŋò ndú, yí giì njè nó ya gí bà ki tí wó to pí gú ta kpéétí wó. Ndâ mbe tala có mì wó giì kaa ya gí tàkò wó pí gú kà. 2Bìndi  yí giì ꞌbìtà bà nìbà i ji ndú, máa,

3«Ndâ mbe ŋò tí ndú ni tí ndâ mbe yê kùṛo Mbíṛì gî, a ndâ mbe tó pá,

tacó ŋìnò a ŋa ndâ ꞌduù mì Mbíṛì.

4Ndâ mbe kû kònò séꞌi gbí njembí ndú gítí ndâ i ŋìnó náa ndú bàkà  mbe kû bèè ṛo Mbíṛì á muu to tí nó a ndâ mbe tó pá,

tacó Mbíṛì bà yìì ndú gî.

5Ndâ mbe ꞌdê njembí a ndâ mbe tó pá,

tacó a ndú ká bà ꞌde ndâ tó i tí nó náa Mbíṛì ci ndâ ꞌduù mì wó gítí  nô.

6Ndâ mbe kû kònò go, delè mbe kû gee go ngo tacó bà co tí jáá kpokèjì mì Mbíṛì ta o ꞌdáá gî a ndâ mbe tó pá,

tacó Mbíṛì bà je ndâ i ŋìnó ta go ndú gbí njembí ndú nó ji ndú gî.

7Ndâ mbe si có gítí ndâ vò i tí nó náa ndâ ꞌbí ka ndú bàkà gítí ndú nó mí to a ndâ mbe tó pá,

tacó Mbíṛì bà si có gítí ndâ vò i mì ndú delè mí to gî.

8Ndâ mbe dù tí ndâ bòò mì Mbíṛì ta njembí ndú gbaànjé a ndâ mbe tó pá,

tacó a ndú ká bà ŋò Mbíṛì.

9Ndâ mbe dù tí ndâ mbe jukì gbí òkò tí ndâ ꞌduù a ndâ mbe tó pá,

tacó ṛè ndú bà dù a ndâ ꞌviì mì Mbíṛì.

10Ndâ ꞌduù ŋìnó náa à kû mèèkèꞌi tí ndú á muu có bà bàkà ndâ i ŋìnó mbe nìkì tí Mbíṛì nó a ndâ mbe tó pá,

tacó ŋìnò a ndâ bòò-gba mì Mbíṛì.

11«À tí yo a tó pá, ta o tí nó náa ndâ ꞌduù má kû ŋo ndi yo, à tí yo delè a tó pá ta o tí nó náa ndú má kû mèèkèꞌi tí yo, ta bà ꞌdè ndâ zu có ta ndeṛè ndú wálá mítí yo á muu ye, 12yo ꞌví dù ta líkíꞌo tí yo, yo delè ꞌví dù ta pétékè tàkòcò yo, tacó Mbíṛì bà ko mboo ndâ vò i tí nò náa á kû me mítí yo nò ji yo ta gbolò tó i. Delè tacó àá táánò kû mèèkèꞌi tí ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì á kùṛo bà jò yo ká go ŋa ŋìnò náa à kû me ta yo nò.

Ndâ zi ta ngbaꞌo

13«Yo go zi gbí mbí zi mì ndâ ꞌduù á muu to tí nô. Káa gó ngo zi má cì cee ꞌdo gbí tè zi gî, à kû te tè zi nò yee ká gí ꞌdè, tacó kpokèjì bà dele ta gó zi gí gbí  kákáꞌi wálá. 14Yo delè go ngbaꞌo kùṛo ndâ ꞌduù muu to tí nó ꞌdáá gî. Yo delè go ꞌbá náa à bì mí pí gú, náa ndâ ꞌduù ꞌdáá gî kû ŋò . 15Ndâ ꞌduù má òlò wu ta ꞌdíꞌdiꞌo mí tàꞌi, ndú ꞌbu i mí ṛo ngba wu lá. Ndú si ká ngbàà, tacó bà ŋò ta ndâ i tàꞌi ꞌdáá gî. 16Má énò, yo tù ngba yo ta bà bàkà tó i go ngba wu mí kùṛo ndâ ꞌduù ꞌdáá gî. Tacó ndú má ŋò ndâ tó i tí nó náa yo kû bàkà nó, ndú ꞌví ùlù Bu yo á gbíṛì.

Jézù ꞌdè có ji ndâ ꞌduù gítí có mì Mòze

17«Ndâ ꞌbí ꞌduù gbí òkò tí yo kû koṛo có énó máa, ye gì tacó bà njaanga miṛi yo ꞌdo gbí ndâ có mì Mòze, ta ndâ i ŋìnó náa ndâ mbe ꞌdòkò có mí Mbíṛì táánò nìbà ndú ji ndâ ꞌduù nô. Káa ŋìnò me ndeṛè bà gì ye gbaànjé ká nò lá. Ye gì a i tacó wàa ndâ có mì Mòze, ta ndâ i ŋìnó ꞌdáá náa ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì nìbà ndú ji ndâ ꞌduù nó ꞌví dù tí  tí yúcó. 18Yo te mí gbí muu yo, máa, ndâ to tí nó ta tàṛì má ká kuu bàndò mì ndú, ndâ i bà bàkà tí go ndâ có mì Mòze ta ndâ có mì ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì gbaànjé gbaànjé ꞌdáá gî. 19Má énò, ꞌbí ꞌduù má biya bà ꞌdi kpêtí káa ꞌbí làmbu có gbaànjé cuki ꞌdo gbí òkò tí ndâ có tí nò, bìndi  yí giì nìbà ŋa kpokèjì tí nò ji ndâ ꞌbí ꞌduù, ꞌduù tí nò bà dù tí táángbà ꞌduù gbí òkò tí ndâ bòò-gba mì Mbíṛì wálá. Káa ꞌduù má ꞌdi ndâ có tí nò ꞌdáá gî ta bà mò ꞌbí  gí nje seè máa, ‹Ŋìnò a làmbu có,› nò lá, bìndi  yí giì nìbà ndú ji ndâ ꞌbí ka wó, ꞌduù tí nò bà dù tí gbolò ꞌduù kùṛo ndâ ꞌduù mì Mbíṛì. 20Yo koṛo muu yo delè máa, ꞌduù má dù ta go bà bàkà ndâ i ŋìnó mbe nìkì tí Mbíṛì nó me gbolò ndii ndâ mbe ꞌdi gbí-o tí ndâ mbe kû kpolo tí tàkìì mì yo tí ndâ Jùdéyà nò lá, ꞌduù tí nò jé gí bà dù tí ꞌduù mì Mbíṛì wálá.

Có gítí bà ò kòlòwò

21«Yo ꞌdi có tí nó náa Mòze táánò ꞌdè ji ndâ ká gù ndoo, máa, ‹Yo ꞌví zi ꞌduù lá,› nó gî; káa ꞌduù má zi ku, ndâ gba bà waa có ku mítí wó delè. 22Káa ye kû ꞌdè có ji yo, máa, ꞌbí ꞌduù má ò kòlòwò gítí ꞌbí ka wó, Mbíṛì bà ꞌvee gbí nje wó ta ꞌbí wúnò o gítí ndeṛè kòlòwò tí nò. ꞌBí ꞌduù delè má go ꞌbí ka wó máa yí a ŋónókó tí gbàꞌdá sínò, yí kû yuu a miṛi wó ta kpéétí wó gí gbí wu á bàndò mì ndâ vò ꞌduù á bìndi  ku mì wó. 23Má énò, wò má kû je i-ꞌbì lo ji Mbíṛì, káa mbí lo giì ꞌva tí  máa, ndeṛè kòlòwò mì ꞌbí ꞌduù ta wò kuu, 24te i-cí-ci tí nò mí to, bìndi  wò ꞌví ya gí mì ꞌduù nò. Yo máa ꞌviindi gbí òkò tí yo ta yí gî, wò ꞌví giì ya ta i tí nò. 25Có má gbí òkò tí yo ta ꞌbí ꞌduù káa yí giì ꞌdè có máa yì bà ya gí bà kpì ngbàngà tí lo ji gba, à nìkì máa yo ꞌdè có tí nò cee ꞌdo gbí òkò tí yo ta kpéétí yo ta yì só, si yo yee kùṛo ndâ gba kálásê. Tacó yí má tù wò ji ndâ gba gî, ndâ gba bà je wò ji ndâ àsìkérì, bìndi  ndú bà te wò á mí gbí zàà. 26Gbí  énó máa, wò bà dù gbí zàà yee tí o tí nó náa wò sì có tí nó náa a waa mítí lo nò ꞌdáá gî.

Có gítí bà bàkà bangbaya

27«Yo ꞌdi có tí nó náa Mòze táánò ꞌdè ji ndâ ká gù ndoo, máa, ‹Yo ꞌví bàkà bangbaya lá,› nó gî. 28Káa ye kpónó kû ꞌdè có ji yo, máa, ꞌbí ꞌduù má zekeꞌo tí niì, bìndi  yí giì tee njembí wó gáꞌdáá mítí wó, gbí  énó máa, yí zingbà ta niì tí nò gbí njembí wó gî. 29À máa ṛo lo ŋìnó gbí kùꞌbì nó ká eendi lo gítí bà bàkà vò i, aaka ṛo lo tí nò ꞌdo gbí kù kélè, wò ꞌví ꞌva gí ꞌdè. À nìkì a bà bè gbí ꞌbí bà to tí lo gbaànjé á co tí bà ꞌva wò mì Mbíṛì ta kábà dìì lo mí gbí vò bàndò á bìndi ku mì lo. 30À máa ꞌbì lo kùꞌbì ka kû si wò ꞌví bàkà vò i, da ꞌbì lo tí nò ꞌva gí ꞌdè. À nìkì a bà bè gbí ꞌbí ꞌbì lo gbaànjé á co tí bà ya ta kábà dìì lo gí gbí vò bàndò á bìndi ku mì lo.

Có gítí bà njè niì

31«Mòze delè táánò ꞌdè có ji ndâ ká gù ndoo, máa, ‹ꞌDuù má bà njè niì mì wó, yí ꞌví cu ndeṛè bà njè tí ndú mí gbí wáràgà wàa yí ꞌví je mí ꞌbì niì tí nò.› 32Káa ye kpónó kû ꞌdè có ji yo, máa, ꞌbí ꞌduù má nje niì mì wó á muu ꞌbí tende có á bìndi có bà zingbà ꞌdakò, yí njaanga ji niì nò a kpokèjì bà zingbà ꞌdakò. Káa ꞌbí ꞌduù má giì kò niì tí nò á bìndi wó, ꞌduù tí nò kû zi a ngbà ta niì tí nò.

Có gítí bà see tí ꞌduù

33«Ndâ ká gù ndoo delè táánò ꞌdè ji ndoo gî, máa, ‹ꞌDuù ꞌví see tí wó ji Mbíṛì ta ꞌvéṛè lá. Máa, wò tí ꞌduù má see tí lo ji Mbíṛì máa wò bà bàkà ꞌbí i, kózò tí lo ꞌví bàkà ká go po ngo nje lo nò.› 34Káa ye kpónó kû ꞌdè có ji yo, máa, yo ꞌví see tí yo ngé gî lá. Yo see tí yo, máa, ‹Go gbíṛì› lá, tacó gbíṛì a bàndò bà te jàlàmbà mì Mbíṛì tí gba. 35Yo ꞌví see tí yo, máa, ‹Go to tí nó,› nò lá, tacó to tí nó a bàndò bà kaa kò Mbíṛì mí pí . Yo ꞌví see tí yo, máa, ‹Go Jèrùzàlémè› lá, tacó Jèrùzàlémè a gbolò gbata mì Gbolò Gba. 36Yo delè ꞌví si bà see tí yo, máa, ‹Go muu ye› nò mí to, tacó wotí mì yo gítí bà si ꞌbí njì se muu yo gbaànjé ꞌví dù tí béé-bè , wàa ꞌbí  ꞌví tù undù nò wálá. Má énò, ye kû ꞌdè có ji yo máa, gbí ndeṛè bà see tí yo wálá. 37Wò tí ꞌduù má bàkà i gî, ꞌdè káa có máa wò bàkà gî. Káa à tà má énò lá, wò delè ꞌví ꞌdè káa có máa wò bàkà wálá cuki. Tacó ꞌbí ŋa có mbe jò ògbù ndii ŋìnò gî, gì a i ꞌdo mì Vò-ꞌduù-tí-nò.

Có gítí bà kèèndè vò i

38«ꞌBí có kákáꞌi náa ndâ ká gù ndoo delè táánò ꞌdè ji ndoo a ŋìnó, máa, ‹Ṛo ta ṛo, wàa tì ta tì.› 39Káa ye kû ꞌdè có ji yo máa, yo ꞌví ko mboo vò i ta vò i lá. ꞌDuù má gbì gbí tù lo ŋìnó gbí kùꞌbì nó, wò ꞌví ꞌvìsì tù lo ŋìnó gbí gàlì nó ji yí, wàa yí ꞌví gbì delè. 40ꞌDuù delè má kpì ngbàngà tí lo ji ndâ gba, máa wò ja ndò bòngo tí nó náa wò kû yuu mì gbímbí lo á tà bòngo nó ji yì, ja ꞌdóó wòòkò bòngo tí nó náa wò kû yuu mì pí ndò bòngo tí nò nó ji yí gí tàkò ndò ŋìnò kpêkù. 41ꞌBí ꞌduù delè kpêtí má zèè wò gítí có gba tí wó, máa wò te káꞌi mì yì ya tí  gàà énó, te , wò ꞌví ko ta yí ndii to tí nò náa yí nì ji wò nò gî. 42ꞌBí ꞌduù mbe zì i ꞌdo tí lo sàà kùṛo gî, má yù i ꞌdo tí lo, je i tí nò náa yí yù nò ji yí. Káa ꞌbí ꞌduù delè mbe biya bà wùù i ji wò sàà kùṛo gî, má gì tacó bà wùù i ꞌdo mì lo, wò ꞌví biya lá.

Có gítí bà bàkà tó i ji ndâ mbe bàkà vò i ji ndoo

43«Ndâ ká gù ndoo táánò ꞌdè có máa, ndoo ꞌví zè ndâ mbe bàkà tó i ji ndoo nìkì maa, wàa ndoo ꞌví sogo ndâ mbe bàkà vò i ta ndoo. 44Káa ye kpónó kû ꞌdè có ji yo, máa, yo delè ꞌví zè ndâ mbe bàkà vò i ta yo nìkì go bà zè ndâ mbe bàkà tó i ji yo. Yo delè ꞌví ꞌdeke tí yo ji Mbíṛì máa yí ꞌví bàkà nambeè ji ndâ mbe kû mèèkèꞌi tí yo. 45Yo kpolo tí có tí nó náa ye kû ꞌdè ji yo nô, tacó wàa, yo ꞌví dù tí ndâ mbe bàkà tó i go i mì Bu yo Mbíṛì á gbíṛì, tí mbe si ṛi kû co ta ngba wó ji ndâ tó ꞌduù ta ndâ vò ꞌduù, delè mbe si mù kû nì mí gbí njí mì ndâ tó ꞌduù ta ndâ vò ꞌduù ꞌvii ká ꞌvii. 46Káa yo má zè nìkì maa káa ndâ ꞌduù ŋìnó mbe kû zè yo nìkì maa nó cuki, ndeṛè bà bàkà tó i mì Mbíṛì ji yo ꞌví dù a yè? Ŋìnò me gbèe ŋa i tí nó náa ndâ ꞌduù ŋìnó náa a kû ꞌdè máa ndú a ndâ vò ꞌduù nó kû bàkà lá? 47Yo delè má ꞌvee káa ꞌbì ndâ nambe yo cuki, ꞌbè gbí òkò tí yo ta ndâ ꞌbí ŋa tende ŋa ndâ ꞌduù ꞌví dù a yè?

48«Má énò, yo dù ta tó muu yo, tacó Bu yo á gbíṛì a ꞌduù ŋìnó ta tó muu wó!

6

Jézù kpo-gbí-tà-tù ndâ ꞌduù máa ndú ꞌví kò-kò ta bà bàkà tó i lá

1«Yo kpolo tí yo, máa yo ꞌví gbaa tí yo ta o tí nó náa yo má kû bàkà tó i ta ṛè mì Mbíṛì nó ji ndâ ꞌduù tacó wàa ndú ꞌví ŋò yo, nò lá. Yo má bàkà énò, Bu yo tí Mbíṛì á gbíṛì bà ko mboo ndâ tó i tí nó náa yo bàkà nó ji yo wálá.

2«Má énò, yo má kû konì ndâ mbe yê, yo ꞌví si bà kò-kò tí  ji ndâ ꞌduù mí to. Yo delè ꞌví gbaa tí yo tí  go ŋa i mì ndâ mbe bàkà nambeè-ṛo náa ndú kû bàkà ta ndi tí ndâ bàndò bà kili ndâ ꞌduù, delè ta ndi tí ndâ kpokèjì, tacó bà tù ngba ndú wàa ndâ ꞌduù ꞌví wu ta gbí ndâ yì, nó lá. Yo kpolo tí yo, máa ꞌbí tó i náa ndú kákáꞌi gí bà ꞌde ꞌdo mì Mbíṛì gí tàkò ndâ i mì ndú náa ndú bàkà nò á bìndi bà wu gbí ndú mì ndâ ꞌduù á muu to tí nó, nó wálá. 3Yo má kû konì ndâ mbe yê, yo ꞌví bàkà gbí kóó, tacó wàa, à kpêtí káa ndâ kpóló-kpolo kómbe yo, ndú ꞌví ŋò lá. 4Yo konì ndâ mbe yê mí tàbèngìì, tacó Bu yo tí mbe kû ŋò ndâ i tí nó náa yo kû bàkà ta kpéétí yo á tàbèngìì nó ꞌví ko ta mboo tàkò ndú ji yo.

Gítí bà ꞌdeke tí ji Mbíṛì

5«Ta o tí nó náa yo má kû ꞌdeke tí yo ji Mbíṛì nó, yo ꞌví si bà koṛo có bà bàkà go ŋa i mì ndâ mbe nambeè-ṛo, náa ndú kû ṛò tíyò á kùṛo ndâ ꞌduù ta ndi tí ndâ bàndò bà kili ndâ Jùdéyà gí bà ùlù Mbíṛì, delè ta ndi tí ndâ bà njèè ndâ kpokèjì náa ndâ ꞌduù kû ꞌva có tí  me mbè tacó wàa ndú ꞌví ŋò ndâ yì, nó lá. Yo te mí gbí muu yo máa, tó i náa ndú bà ꞌde gbí ŋa bà ꞌdeke tí ndú nò káa bà wu gbí ndú mì ndâ ꞌduù á muu to tí nó cuki. 6Ta o tí nó náa yo má kû ꞌdeke tí yo á ji Mbíṛì nó, yo ꞌví yèè ndi yo á gí ndiì ꞌdo gbí òkò tí ndâ ꞌduù ta kpéétí yo, wàa yo ꞌví ꞌdeke tí yo ji Bu yo tí nó náa yo ŋò yí ta ṛo yo lá nô, bìndi  Bu yo tí mbe kû ŋò ndâ i tí nó náa à kû bàkà ndú gbí kóó nó, bà ko mboo bà ꞌdeke tí yo nò ji yo. 7Yo delè ꞌví si bà ꞌdeke tí yo ta bà ꞌvanda mbè có cúú-cu-cù ta gbí  wálá go i mì ŋa ndâ ꞌduù ŋìnó mbe ŋò dúú kpokèjì bà bàkà nambeè ta Mbíṛì ni lá, nó mí to. Tacó ndâ ŋa ndâ ꞌduù tí nô kû koṛo có máa, Mbíṛì kû sè tù wó tí bà ꞌdeke tí ndâ yì tacó ndâ yì ni bà ꞌvanda có ngé má. Káa, à me énò là. 8Yo mèlè ndi ndú lá. Tacó yo tà kpêtí má zi tí yo ta bà ꞌvanda mbè có lá, Bu yo tí Mbíṛì ŋò ŋa i tí nó mbe ꞌvii ta yo nó ni sàà á kùṛo o bà ꞌdeke tí yo nò gî. 9Má énò, yo ꞌví ꞌdeke tí yo ká go énó máa,

‹Bu ze mbe kû dù gbíṛì,

à ùlù ṛè lo.

10Gì gí bà dù tì gba.

À ꞌví bàkà go có mì lo á muu to tí nó,

á go ŋìnó gbíṛì.

11Je i-zó-zò mì ze náa ze kû zò ta ṛì ꞌdáá gî nó wúnó ji ze.

12Wò delè ꞌví si có gítí ndâ vò i mì ze mí to go ŋìnó náa ze si ta có gítí ndâ vò i mì ndâ ꞌbí ka ze mí to gî nô.

13Wò delè ꞌví si ze mí gbí ndâ i ŋìnó mbe kû eendi ze gítí vò i nó lá.

Káa wò ꞌví ja ze á ꞌdo ꞌbì Vò-ꞌduù-tí-nò gî.›

14«Yo má si có gítí ndâ vò i ŋìnó náa ndâ ꞌbí ꞌduù bàkà mítí yo nó mí to gî, Bu yo tí nó á gbíṛì nó bà si có gítí ndâ vò i ŋìndi yo mí to delè gî. 15Káa yo má biya bà si có gítí ndâ vò i ŋìndi ndâ ꞌbí ka yo mí to gî, Bu yo bà si có gítí ndâ vò i ŋìndi yo mí to delè wálá.

Có gítí bà kònò go

16«Ta o tí nó náa yo má kû kònò go tacó bà ꞌdeke tí yo ji Mbíṛì nó, yo ꞌví volo gbíṛo yo go ŋa i mì ndâ mbe nambeè-ṛo, nó lá. Ndú kû kpili gbíṛo ndú, tacó wàa, ndâ ꞌduù ꞌví ŋò tí  ni énó máa, ndâ yì kû kònò go. Yo te mí gbí muu yo, máa, ndú ꞌde i tàkò nèté mì ndú gî. 17Ta o tí nó náa yo má kû kònò go nó, yo ꞌví te banga ta bà ꞌviindi se muu yo, ta bà toṛo bàà mí gbíṛo yo, 18tacó wàa, à káa Bu yo tí mbe kû ŋò ndâ i ŋìnó mbe kû bàkà tí gbí kóó nó cuki ká ꞌví ŋò ni . Bìndi  Bu yo tí mbe ŋò ndâ i ŋìnó ꞌdáá náa à kû bàkà ndú tàbèngìì nó bà je tó i ji yo.

Bà koṛo có kpolo ma gítí ndâ i muu to tí nô

19«Yo si bà koṛo có kpolo ma ká gítí bà bì gálá, wàa yo ꞌví kili ndâ i mì yo mí gbí  mí muu to tí nó cuki mí to. Tacó ndâ ki, ta ndâ sû, ta ngbàza bà mìì ndâ i tí nò gî. Ndâ mbe ngbà delè bà ngbà ndâ ꞌbí  gî. 20À nìkì go énó máa, yo je mbí yo kpolo a i gítí bà bì ndâ gálá bà kili ndâ i mì yo a i mí gbíṛì, tí bàndò tí nó náa ndâ i gbì ngbàza tí  lá, ndâ ki mbe kû da i, ta ndâ sû mbe kû pìì i, ta ndâ ꞌduù mbe kû ngbà i delè á kà wálá nô. 21Tacó njembí ꞌduù ta o ꞌdáá gî kû dù ká tí bàndò ŋìnó ta ndâ i mì wó kû dù tí  nô.

Ṛo ꞌduù a kùpò mì dìì wó

22«Ṛo ꞌduù a kùpò mì dìì wó. Ṛo ꞌduù má kû zekeꞌo ngbáṛángàꞌi, gbí  énó máa, dìì wó ꞌdáá gî gbí ngbaꞌo; 23káa ṛo ꞌduù má zekeꞌo nìkì maa lá, dìì wó ꞌdáá gbí ꞌdíꞌdiꞌo. Káa ṛo ꞌduù má yoo gî, o bà me ji yí a njíkiṛí.

À gbo gbù sè á mí nje ngá sósòꞌô lá

24«ꞌBí ꞌduù jé mbe bàkà nèté ji ndâ ꞌduù sósòꞌô ta njembí wó gbaànjé nò wálá. Yí má zè ꞌbí ꞌduù gbaànjé nìkì maa, yí bà dù ta ꞌbí  me ta njembí wó dúú-dúú lá. Yí má kû te duù mítí ꞌbí ꞌduù gbaànjé, yí bà si ꞌbí ka wó tí i maa-maa wálá. Má go énò, wotí bà zèè Mbíṛì ta ndâ i muu to tí nó ꞌdáá gî ta njembí lo gbaànjé delè wálá.

25«Má énò, ye kû ꞌdè có ji yo, máa, njembí yo ꞌví si bà mù gítí bà ꞌvala yo, máa, ‹Ze taàbé ꞌví zò a yè! Ze taàbé bà njù a yè!› mí to. Yo delè ꞌví tee njembí yo mítí dìì yo, máa, ‹Ze bà yuu a ŋa yè, wè!› nò lá. À dú káa yúcó máa, có ꞌválá kpolo ndii có i-zó-zò gî, bìndi  có dìì ꞌduù kpolo ndii có bòngo gî. 26Yo tala bà zeke káa ndâ nuù mbe kû o co gbí pípìṛi gi. Ndú jé ṛò njì ŋa lá. Ndú delè jé kili i ꞌdo gbí njí mí gbí gálá lá. Káa ta ŋa ŋìnò ꞌdáá gî, Bu yo tí nó gbíṛì nó kû ko ndú ta i-zó-zò. À kpónó má je ꞌbí ꞌduù gbaànjé, wàa à ꞌví je ꞌbí nuù gbaànjé, wàa à ꞌví ya gí bà mà ndú, àá bà ꞌde i me gbolò á i ꞌdo gbí ꞌdi? 27Káa ta ndâ bà gu tí yo tí nò ꞌdáá nò, ku kpónó má gì tacó bà zi ꞌbí ꞌduù gbaànjé ꞌdo gbí òkò tí yo á kpónó mí to nò, wotí mì ꞌduù tí nò bà dù gítí bà ꞌdè có ji ku máa, yí si yì njíꞌdí gi, bà dù kuu tí ?

28«Yo delè kû mù njembí yo tacó ndâ bòngo tacó yè? Yo tala káa bà zeke ndâ ꞌvì mû gbí jìlì gi. À tí ndú me ꞌbì bà gò bòngo lá. 29Káa ye kû ꞌdè có ji yo máa, à kpêtí káa Sólómònì, tí gbolò gba táánò náa àá mì wó a ndâ banga i mbe ògbù ta ŋa  wálá nó, yí jé yuu ꞌbí ŋa bòngo ta banga tí  ndii ꞌbí ꞌvì mû gbaànjé ꞌdo gbí òkò tí ndâ ꞌvì mû tí nò lá. 30Káa Mbíṛì má te ŋa banga tí nò mítí ndâ ꞌvì mbílì sínò, náa à taàbé dê nó bà doo ndú ta wu ꞌdáá gî, gî, yí bà je mbí wó gítí bà je bòngo ji yo wálá, ndâ mbe kpùṛù-kpùṛù njembí?

31«Má énò, yo si bà mù mbí yo gítí có máa, ‹Ze wúnó bà zò a ŋa yè? Ze bà njù a ŋa yè? Ze bà ꞌde bòngo ngòó wè?› mí to! 32Tacó à ꞌdáá nò a ndâ kpóló-kpolo ŋa bà koṛo có mì ndâ ꞌduù ŋìnó mbe tee njembí ndú mítí Mbíṛì lá nó ká nò. Bu yo tí nó á gbíṛì nó ŋò ŋa ndâ i ŋìnó tí ndâ kpóló-kpolo i tacó ꞌválá mì yo nó ni gî. 33Má énò, yo zèè kùṛo a có gítí bà dù tí ndâ ꞌduù mì Mbíṛì, ta có gítí bà bàkà ndâ i ŋìnó mbe lè á kùṛo Mbíṛì lá nó á má kózò gî, bìndi  a Mbíṛì ká bà wu sè ndâ i ŋìnó náa yí ŋò mbe ꞌvii ta yo nó ji yo delè. 34Má énò, yo si bà mù njembí yo gítí taàbé mí to. Tacó yo cee ta ndâ có ŋìndi wúnó lá. À káa taàbé ká bà ŋò ꞌdóó kpokèjì mì wó.

7

Bô là ngomè tí ka wó, si ŋìndi wó á mítí wó

1«Yo ꞌviiki ndâ ꞌbí ka yo lá, tacó wàa Mbíṛì delè ꞌví ꞌviiki yo lá. 2Tacó Mbíṛì bà ꞌviiki mítí yo káa cè ŋa bà ꞌviiki tí, tí nó náa yo ꞌviiki mítí ndâ ꞌbí ka yo nô. À delè bà ꞌvii i ji yo ká ta gbèe káꞌi bà ꞌvii i tí nó náa yo ꞌvii ta i ji ndâ ꞌbí ka yo nô. 3Má énò, wò kû ꞌdè có gítí njú-mû á tà ṛo ꞌbí ka lo tacó yè, káa kùsìlì-mû kuu kpùṛùꞌvù tà ṛo lo? 4Wò bà ꞌde nje lo kòtí ꞌdi, wàa wò ꞌví ꞌdè ta có ji ꞌbí ka lo, máa njú-mû kuu tà ṛo wó, náa kùsìlì-mû má kuu kácá tà ṛo lo? 5Ja a kùsìlì-mû tí nó mbe mbi mí tà ṛo lo nó kùṛo má kózò gî, bìndi  wò ꞌví giì òlò njú-mû ꞌdo tà ṛo nambe lo, ta ṛo lo ngbáṛángàꞌi, ndí lo mbe nambeè-ṛo.

6«Je i-Mbíṛì ji ndâ bô lá. Ndú bà ꞌvìsì tí ndú bà ṛo wò. Wò delè ꞌví kaa banga njì wúꞌdè mí to á ꞌbá ta ndâ ngùù tí  lá, tacó ndú bà jaaka gbí  ta to.

Yù i ꞌdo mì Mbíṛì ta njembí lo gbaànjé

7«Wò má yù i ta njembí lo gbaànjé, àá bà je i tí nò ji wò gî. Wò má pà i ta njembí lo gbaànjé, wò bà ꞌde i tí nò gî. Wò má gbà njekèjì muu ꞌduù ta njembí lo gbaànjé, yí bà njaanga njekèjì ji wò gî. 8Tacó à kû je i ta o ꞌdáá gî ji ndâ ꞌduù ŋìnó mbe yù i nô. Ndâ mbe pà i ta o ꞌdáá gî kû ꞌde i. Bìndi  à kû njaanga njekèjì ta o ꞌdáá gî ji ndâ mbe gbà njekèjì. 9ꞌViì mì ꞌbí ꞌduù ꞌdo gbí òkò tí yo nò kpónó má wa go mítí wó, ꞌduù tí nò bà je kpúṛú díí ji ꞌviì tí nò máa yí zò gî? 10ꞌViì mì ꞌbí ꞌduù gbí òkò tí yo nò kpónó má yù yâ-sè ꞌdo tí bu wó, ꞌduù nò bà je yâ-kpoo ta jâ kpoo tí  ji ꞌviì mì wó bìndi  yâ-sè gî? 11Káa ndâ vò ꞌduù, á go yo nò, má ni bà je tó i ji ndâ ꞌviì mì yo gî, Bu yo tí Mbíṛì á gbíṛì bà ni bà je tó i me gbolò ndii ndâ ŋìndi yo nò gî ji ndâ mbe yù i ꞌdo tí wó wálá?

12«Co ta ndâ ꞌbí ka lo ká tí ŋa kpokèjì tí nó náa à gbí muu lo máa ndú ꞌví co ta wò tí  nô. Ŋìnò a gbí ndâ có mì Mòze, ta ndâ i tí nó náa ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì nìbà ndú ji ndâ ꞌduù nó, ká nò.

Bà ya gí ꞌbá mì Mbíṛì me có ꞌdì lá

13«Wò má ŋò kpokèjì gítí ꞌbá ṛú-ṛú-ṛú, co a i tí , kpokèjì tí nó ngáá-nga-ngà, náa ndâ ꞌduù me mbè kû ꞌva co tí  nó bà ya ta wò gí nje ku. 14Káa kpokèjì ꞌválá a làmbu kpokèjì tí nó ṛú-ṛú-ṛú, ta ndâ zèèngè i tí , náa ndâ ꞌduù me mbè là kû pembee tí ndú pembee co tí  nô.

Kìyà jò ngo lá

15«Yo kpolo tí yo ꞌdo tí ndâ sú mbe ma có mì Mbíṛì. Ndú kû bàkà tí ndú tí ndâ tó ꞌduù, káa ndú a cèe ndâ zò-ꞌboo. 16Yo bà ŋò ndú ni ká ꞌdo tí ŋa bà bàkà ndâ i mì ndú, go bà ŋò ŋa mû ni ꞌdo tí ndo wó. Mû-bàà kû ṛì káa ndo bàà, bìndi  ꞌbelè kû ṛì káa ṛí ꞌbelè. 17Tó mû kû ṛì káa tó ndo mû. Bìndi  vò mû delè kû ṛì káa vò ndo mû. 18Tó mû bà ṛì vò ndo mû wálá, delè vò mû bà ṛì tó ndo mû wálá. 19Káa àá kèjì gí bà da mû ŋìnó mbe kû ṛì vò ndo mû nó, wàa à ꞌví doo ta wu. 20Má énò, yo bà ŋò ndâ sú mbe ma có mì Mbíṛì ni ꞌdo tí cè ŋa bà bàkà ndâ i mì ndú.

21«Yo koṛo muu yo máa, ndâ ꞌduù ŋìnó mbe kû ꞌdè có máa ye a mbe tí ndâ yì ta tiṛì nó bà yee gbíṛì wálá. A káa ndâ mbe kû bàkà go có mì Bu ye ká bà ŋò gbíṛì. 22Ye kû ꞌdè có tí nò ji yo, tacó ndâ ꞌduù me mbè ta ndòngbú o wúnò bà ꞌvee ye gbí ngbàngà mì Mbíṛì, máa, ‹Ze táánò ma có mì Mbíṛì ta ṛè lo lá, mbe tí ze? Ze táánò mòkò ndâ i ꞌdo gbí muu ndâ ꞌduù ta ṛè lo lá? Ze táánò bàkà ndâ seṛè ta ṛè lo lá?›

23«Bìndi  ye bà ꞌvìsì có ji ndú, máa, ‹Ye jé táánò ŋò yo ni lá. Yo co ꞌdo tí ye ngé gí kàzô, ndí yo ndâ vò ꞌduù.›

24«Má énò, ꞌduù ŋìnó mbe ꞌdi ndâ có mì ye nò, bìndi  yí giì bàkà go ndâ có mì ye náa yí ꞌdi nò, go mbe bì ꞌbá ta muu tí wó, mbe bì ꞌbá mì wó mí pí díí. 25Bìndi  mù giì nì mítí , ngo giì ò có tà , gbolò pípìṛi giì pì , káa ꞌbá tí nò ꞌva tí to lá, tacó à sè tà  mí pí díí. 26Káa ꞌduù ŋìnó mbe ꞌdi ndâ có mì ye nò, káa yí bàkà go ndú lá nó, go mbe ŋónókó mbe sè tà ꞌbá mì wó mí pí njì ngoò. 27Mù mâ giì nì , ngo giì ò có tà , pípìṛi mâ giì pì ta wotí tí , ꞌbá tí nò giì kiꞌviki gí to, ꞌbùṛùkù gî.»

28Jézù mâ giì cee bà ꞌdè ndâ có mì wó gî, nje ndâ ꞌduù ꞌdáá gî, giì ꞌdèè gî. 29Tacó yí ꞌdè ji ndú ꞌdáá káa ndâ wu có mbe ya gí gbí muu ndú, me ndâ ꞌvìṛi có go i mì ndâ mbe ꞌdi gbí tàkìì mì ndú nó lá.

8

Seṛè bà cee vò cì ꞌdo tí ꞌbí ꞌdakò

1Ndâ Jézù ta ndâ mbè ndâ ꞌduù tí nó mbe kaa ya gí mì wó pí gú nó mâ giì kaa ꞌdo pí gú gì gí tàbù to gî, 2ꞌbí ꞌdakò tí mbe cì giì gì gí mì wó, bìndi  yí giì zèè kò Jézù ta bà ꞌdeke tí wó ji yí, máa, «Go bà yuku cì tí nó tí ye nó má kuu tí lo, wotí bà si kútí ye ꞌví dù ngbáṛángàꞌi kuu tí lo, buù.»

3Jézù mâ giì ꞌdi có tí nò náa mbe cì tí nò ꞌdè nò, yí giì yaꞌva ꞌbì wó ya gí bà gbala ta yí, ta bà ꞌdè có, máa, «Go  kuu tí ye. Dù ta ngbáṛángà kútí lo.» À káa póó bà ꞌdè có tí nò mì Jézù, cì giì cee ꞌdo tí ꞌdakò tí nò gî. 4Bìndi  Jézù giì ꞌdè có ji yí, máa, «ꞌDi có tí nó náa ye kpónó bà ꞌdè ji wò nô. Ya kpédéléꞌi gí bà tùbà tí lo ji bu-Mbíṛì. Bìndi  wò ꞌví ci i ji Mbíṛì go có mì Mòze, tacó bà tùbà  ji ndâ ꞌduù máa cì cee ꞌdo tí lo gî. Wò ꞌví tùbà tí lo ji ꞌbí ꞌduù gbaànjé á kùṛo bà ya wò gí mí bu-Mbíṛì lá.»

Jézù ꞌvala bòò mì kùṛo ndâ àsìkérì mì ndâ Ròmánò

5Jézù giì njè nó ya gí gbí gbata Kàpàrànáwùmù. Mâ giì zekeꞌo, ꞌbí ꞌdakò tí kùṛo ndâ àsìkérì mì ndâ Ròmánò ziꞌduù-vô (100) giì gì gí mì wó, bìndi  yí giì ꞌdeke tí wó ji yí, máa, 6«Bòò mì ye gbeleꞌve mí to ta sé gbí  tí wó ngé ndii gî, buù.»

7Jézù mâ giì ꞌdi có tí nò, yí giì ꞌvìsì có ji ꞌdakò tí nò, máa, «À nìkì ma. Ye kèjì gí bà ꞌvala yí.»

8Káa ꞌdakò tí nò giì ꞌvìsì có ji Jézù, máa, «Ye ꞌvii tí ꞌduù ŋìnó náa wò ꞌví gì gí ꞌbá mì ye lá, buù. ꞌDè káa có ta nje lo cuki ꞌdo tí bàndò tí nó kpónó náa wò kuu tí  nô, wàa bòò mì ye bà ꞌde ꞌválá gî. 9Tacó ye a ꞌduù ta ndâ kpo-kpò ꞌduù kùṛo ye kuu tí , náa ye kû ꞌdi có mì ndú. À delè kuu tí  tàkò ye a ndâ àsìkérì mbe kû ꞌdi có mì ye, náa ye má ꞌdè có ji ꞌbí ꞌduù gbaànjé gbí òkò tí ndú, máa, ‹Bàkà i ŋìnó!› Yí kû bàkà ; ye má ꞌdè có ji ꞌbí ꞌduù gbaànjé gbí òkò tí ndú, máa, ‹Ya énó!› Yí kû ya go có tí nò. Ye má tèꞌé tí ꞌduù máa, ‹Gì !› Yí kû gì go có mì ye nò. Ye má ꞌdè có ji bòò mì ye máa, ‹Bàkà i ŋìnó!› Yí kû bàkà i tí nò.»

10Jézù mâ giì ꞌdi ŋa có tí nò náa ꞌdakò tí nò ꞌdè nò, nje wó giì ꞌdèè gî. Bìndi  yí giì ꞌdè có ji ndâ ꞌduù tí nó mbe kû ṛu ndi wó nó, máa, «Ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó, máa, ye jé ꞌde ꞌbí ꞌduù gbaànjé mbe tee njembí wó mítí Mbíṛì, kpêtí ꞌdo gbí òkò tí yo tí ndâ Ìzìrìyélì, go i mì ꞌdakò tí nó lá. 11Ye kû ꞌdè có ji yo ta kponje tí  wálá, máa, ndâ ꞌbí tende ŋa ndâ ꞌduù ta ndòngbú o wúnò bà kaa ꞌdo muu to tí nó ꞌdáá gî gí bà zò i ta ndâ Àbìráámò ta Ìzákò, ta Jàkóbè gbí gbèe káꞌi ta líkíꞌo tí ndú gbí ngbàngà mì Mbíṛì. 12Bìndi  àá bà giì mò yo tí ndâ Ìzìrìyélì, tí ndâ ꞌdóó ꞌviì gbí ngbàngà mì Mbíṛì nó gí gbí ꞌdíꞌdiꞌo, tí bàndò bà wa gbí, ta bà zò gbí tì ta séꞌi.»

13Jézù mâ giì ꞌdè có ji ndâ mbè ndâ ꞌduù tí nò cee gî, yí giì ꞌvìsì có ji kùṛo ndâ àsìkérì mì ndâ Ròmánò tí nò, máa, «Má énò, ya gí ꞌbá mì lo, wàa có tí nó náa wò tee njembí lo á mítí  nò bà bàkà tí gî, tacó wò ùnje gî, máa, ye kpêtí má ꞌdè káa có ta nje ye sínò, bòò mì lo bà ꞌvala ꞌdo gbí nòꞌo gî.» À káa póó bà ꞌdè có tí nò mì Jézù, bòò mì ꞌdakò tí nò giì a gí yaà ꞌdo gbí nòꞌo mì wó gî.

Jézù ꞌvala ndâ na gê Pìyétòrò ta ndâ ꞌbí ꞌduù ꞌdo gbí ndâ nòꞌo

14Jézù giì njè nó ꞌdo bàndò bà ꞌde tí ndú ta kùṛo ndâ àsìkérì mì ndâ Ròmánò nò ya gí ꞌbá mì Pìyétòrò. Yí mâ giì yee kà, yí giì ꞌde na gê Pìyétòrò kuu tísì ta côꞌo gbí dìì wó. 15Yí mâ giì zèè ꞌbí niì tí nó, côꞌo ngé giì dò ꞌdo gbí dìì wó gî. Bìndi  yí giì a gí yaà ya gí bà bàkà i-zó-zò ji Jézù.

16Ta ꞌdêꞌo mì gbèe ṛi tí nò náa Jézù ꞌvala ta na gê Pìyétòrò ꞌdo gbí nòꞌo nò, ndâ ꞌduù giì kaa ndâ ꞌduù ŋìnó ta ndâ i-gbí-muu ndú nó, ta ndâ ꞌduù ŋìnó ta nòꞌo tí ndú nó ya tí  ji Jézù. Jézù giì mòkò ndâ i ꞌdo gbí muu ndâ ꞌduù tí nò ta njì có gbaànjé. Bìndi  yí giì ꞌvala ndâ mbe nòꞌo, 17go có tí nó náa Ìzáyà tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì ꞌdè sàà gî, máa,

«Yí bà ꞌvala ndoo ꞌdo gbí ndâ nòꞌo mì ndoo;

yí delè kaa ndâ njì séꞌi ꞌdo gbí dìì ndoo ꞌdáá gî,» nô.

Bà dù tí mbe ṛu ndi Jézù me có ꞌdì lá

18Jézù mâ giì ŋò ndâ ꞌduù kaa gì gí mì wó me mbè ngé ndii gî, yí giì ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó máa, ndâ yì di kàpá gí tìto. 19ꞌBí ꞌdakò tí mbe ꞌdi gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà mâ giì ꞌdi có tí nó, yí giì ꞌvìsì có ji Jézù, máa, «Mbe nìbà i, àá bà ja ye ꞌdo tàkò lo káa go ngo.»

20Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ꞌdakò tí nò, máa, «Ndâ gùù mì ndâ ngàmbé kuu tí . Ndâ bàndò bà tèṛì mì ndâ nuù tí nó mbe kû o co gbí pípìṛi nó ꞌdáá gî kuu tí , káa bàndò bà tì tàmuu ꞌViì-mì-ꞌDakò á mítí  wálá.»

21Mâ giì zekeꞌo bà-i-nò ꞌbí ꞌdakò ꞌdo gbí òkò tí ndâ ꞌduù tí nó mbe kû ṛu ndi Jézù nó giì ꞌdè có ji yí, máa, «Buù, si ye má ya gí bà duu ku bu ye, má kózò gî, bìndi  ye ꞌví dele ndi ye gì gí ba ṛu ndi lo.»

22Káa Jézù giì ꞌvìsì có gí tàkò có mì ꞌdakò tí nò, máa, «Gì gí bà ṛu ndi ye, wàa wò ꞌví si ndâ ku ꞌví duu ndâ ꞌdóó ku mì ndú.»

Jézù ṛo gundiṛi mí tíyò

23Bìndi bà ꞌdè có mì Jézù ji ꞌdakò tí nò, yí giì njè nó ya gí gbí gbâ, bìndi  ndâ mbe tala có mì wó giì oloko gí tàkò wó gbí gbâ kà. 24Mâ giì zekeꞌo, gundiṛi giì ꞌbìtà bà pì tí ŋa ŋìnó náa ngo kû giì ꞌbìtà có bà gbàngà gí gbí gbâ. Káa Jézù ta o tí nò kuu tísì kû tè ṛì gbí gbâ. 25Bìndi  ndâ mbe tala có mì wó mâ giì ŋò máa, i kû giì vóló-volo, ndú giì gbà yí ꞌdo muu ṛì. Yí mâ giì ziya gî, ndú giì ꞌdè có ji yí, máa, «ꞌVala ndoo, buù, tacó ndoo kû míí-mìì!»

26Káa Jézù giì ꞌvee ndâ mbe tala có mì wó, máa, «Yo kû cì gúku tacó yè? Yo tee njembí yo mítí Mbíṛì me jéꞌdéé gî le!» Bìndi  yí bà-i-nò giì a gí yaà, yí giì do mítí ndâ gundiṛi tí nò mbe kû pì nò, ta kàpá tí nò mbe kû gbàngà nò. Ndâ i tí nò só giì ṛò tíyò ngbi-ngbìì gî.

27Nje ndâ mbe tala có mì Jézù náa ndú ta ndú gbí gbâ nò ꞌdáá gî, giì ꞌdèè gî. Bìndi  ndú giì ꞌbìtà bà ꞌvee ꞌvé gbí òkò tí ndú, máa, «A ŋa wotí tí ꞌdakò yè ká énó, náa ndâ gundiṛi ta kàpá kû ꞌdi có mì wó nó?»

Ndâ ꞌbí ꞌdakò gbí to Gàdárà ta ndâ i-gbí-muu ndú

28Ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó mâ giì di ngo gí tìto kàpá á ꞌbí to ta ṛè to tí nò a Gàdárà, ndú giì ꞌde ndâ ꞌbí ꞌdakò sósòꞌô tí ndâ ꞌduù Gàdárà, ta ndâ i-gbí-muu ndú, mbe co ꞌdo gbí òkò ndâ muuꞌdú. Ndâ ꞌdakò tí nò tii tí ndú mítí kpokèjì tí nò mbe co ṛègbà ndâ muuꞌdú nò go ndâ gbù kàzà, tí ŋa ŋìnó náa gbèe ꞌduù mbe co tí kpokèjì tí nò ji ndú wálá. 29Káa à káa póó bà giì ŋò Jézù mì ndú, ndú giì ꞌbìtà bà tò kû, máa, «Ákoo ꞌviì mì Mbíṛì! À gbí muu lo a có bà bàkà ŋa yè ta ze? Wò gì tacó bà waa có mítí ze si ꞌdóó o tí nò gí kùṛo kálásê?» 30Káa ta o bà ꞌde tí ndú nò, ndâ kàdùrúkù me mbè kû zò i á ꞌdê gbí to tí nò. 31Tacó énò, ndâ i tí nò gbí muu ndâ ꞌdakò tí nò, nò giì ꞌdeke tí ndú ji Jézù, máa, «Wò má mòkò ze ꞌdo gbí muu ndâ ꞌdakò tí nó gî, wò ꞌví si ze ꞌví ya gí gbí muu ndâ kàdùrúkù tí zô.»

32Bìndi  Jézù giì ꞌvìsì có ji ndâ i tí nò, máa, «Yo kaa ya !» Ndâ i tí nò bà-i-nò giì kaa ꞌdo gbí muu ndâ ꞌdakò tí nò ya gí gbí muu ndâ kàdùrúkù go có mì Jézù nò. Bìndi  ndâ kàdùrúkù tí nò giì njè ta ngèlè ta ndâ i tí nò gbí muu ndú, ndú giì oloko gí tà ngo ꞌdo tì njà gángá ngo, bìndi  ndú giì mìì ta ngo léé gî.

33Ndâ mbe kû gbà ndâ kàdùrúkù tí nò giì kaa ya gí gbí gbata gí bà ꞌvanda ndi ndâ i tí nó mbe bàkà tí mítí ndâ kàdùrúkù, ta ndâ ꞌdakò tí nò sósòꞌô ta ndâ i-gbí-muu ndú nó gbaànjé-gbaànjé ji ndâ ꞌduù. 34Ndâ ꞌduù gbí gbata mâ giì ꞌdi ndâ có tí nò, ndú giì kaa ꞌdo gbí gbata ya gí mì Jézù. Ndú mâ giì ꞌde yí gî, ndú giì ꞌdeke tí ndú ji yí, máa yí njè nó ꞌdo gbí to ꞌbá mì ndâ yì gî.

9

Jézù ꞌvala ꞌbí ꞌdakò mbe gbeleꞌve gî

1Jézù mâ giì di ndi kàpá ꞌdo gbí to Gàdárà gí tìto gí gbí ꞌdóó gbata bà dù yí gî, 2ndâ ꞌduù giì làngà ꞌbí ꞌdakò mbe gbeleꞌve gî gì tí  ji yí. Jézù mâ giì ŋò bà tee njembí ndú mítí wó, yí giì ꞌdè có ji ꞌdakò tí nò mbe gbeleꞌve gî nò, máa, «Zèè njembí lo, ꞌviì mì ye, tacó à si có gítí ndâ vò i mì lo mí to gî.»

3Káa ndâ ꞌbí mbe ꞌdi gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà gbí òkò tí ndâ ꞌduù tí nò mbe tì mí mì Jézù nò mâ giì ꞌdi có tí nò náa yí ꞌdè nò, ndú giì ꞌbìtà bà koṛo có gbí njembí ndú, máa, «ꞌDakò tí nò kû bàkà tí wó tí Mbíṛì ta wotí tacó yè? Yí ꞌde wotí bà je à-cee-gî gítí vò i mì ndâ ꞌduù ꞌdo kòtí ꞌdi?»

4Jézù mâ giì ŋò ŋa có tí nó náa ndâ mbe ꞌdi gbí tàkìì tí nò kû koṛo gbí njembí ndú nó, yí giì ꞌvee ndú, máa, «Yo kû koṛo ŋa vò có énò gbí njembí yo tacó yè? 5Bà ꞌdè có máa, ‹À je à-cee-gî gítí ndâ vò i mì lo gî,› ká peteke , wèè, a peteke a bà ꞌdè có, máa, ‹A gí yaà, wàa wò ꞌví nò nó?› 6Má énò, ye kpónó bà tùbà  ji yo máa àá mì ꞌViì-mì-ꞌDakò a wotí tacó bà je à-cee-gî gítí ndâ vò i mì ndâ ꞌduù á muu to tí nô.» Bìndi  yí giì ꞌdè có ji ꞌdakò tí nó mbe gbeleꞌve gî nó máa, «A gí yaà, wò ꞌví te kpâ-sili mì lo, wàa wò ꞌví ya gí ꞌbá.» 7ꞌDakò tí nò bà-i-nò ngé giì a gí yaà, bìndi  yí giì njè nó kû ya gí ꞌbá go có mì Jézù nò. 8Nje ndâ mbè ꞌduù tí nó mbe kaa ya gí mì Jézù nó ꞌdáá gî giì ꞌdèè ta gúku bà ŋò ꞌdakò tí nò kû nò nó gî. Bìndi  ndú giì ùlù Mbíṛì tacó bà je ŋa wotí tí nò á ji ndâ ꞌduù.

Bà tèꞌé tí Màtéyò

9Jézù mâ giì njè nó ꞌdo tí bàndò bà ꞌvala ꞌdakò tí nò mbe gbeleꞌve gî nò, yí giì ŋò ꞌbí ꞌdakò tí Jùdéyà tí mbe kû kili i-mírì mì ndâ Ròmánò, ta ṛè wó a Màtéyò, kû ki tí wó to á bàndò bá gò i-mírì. Bìndi  yí giì ꞌdè có ji Màtéyò, máa, «Gì gí bà ṛu ndi ye.» Màtéyò bà-i-nò giì a gí yaà, bìndi  yí giì ya gí bà ṛu ndi Jézù.

Jézù zò i ta ndâ vò ꞌduù

10Si Jézù kû zò i ta ṛi tí nò á ꞌbá mì Màtéyò, ndâ ꞌbí ka nèté mì Màtéyò me mbè, ta ndâ ŋa ndâ ꞌbí ꞌduù mbe kû gbètèkè tàkìì mì ndâ Jùdéyà giì kaa gì kû zò i ta ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó gbí gbèe káꞌi. 11Ndâ ꞌbí mbe kû kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà mâ giì ŋò ŋa i tí nò, ndú giì ꞌvee ndâ mbe tala có mì Jézù, máa, «Mbe nìbà i ji yo kû zò i gbí káꞌi ta ndâ ꞌduù ŋìnó mbe ꞌvii tí ndâ ꞌduù náa cèe ꞌduù ꞌví zò i ta ndú gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà lá nó tacó yè»

12Jézù mâ giì ꞌdi ŋa ꞌvé tí nó náa ndâ ꞌduù tí nò kû ꞌvee ta ndâ mbe tala có mì wó nò, yí giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «A ndâ ꞌduù ŋìnó ta séꞌi tí ndú nó ká kû pà mbe yeè. Ndâ ꞌduù ŋìnó ta séꞌi tí ndú wálá nó pà mbe yeè lá. 13Má énò, yo ꞌviiki gbí có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì énò máa,

‹À tí ye tí Mbíṛì a go bà ŋò yê ṛo ndâ ꞌduù;

go bà ci mbelè ndâ nò ji ye tí ye wálá.›

Ye delè gì me tacó bà tèꞌé tí ndâ tó ꞌduù lá, ye gì a i tacó tí ndâ mbe bàkà vò i.»

ꞌVé gítí ndeṛè bà kònò go mì ndâ mbe tala có mì Jézù lá

14Ta o tí nò, ndâ ꞌbí mbe tala có mì Jòvánì tí mbe caka tí ndâ ꞌduù giì gì gí mì Jézù, bìndi  ndú giì ꞌvee yí, máa, «Tacó yè, káa ze ta ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà kû kònò go ta ṛi bà kònò go mì ndâ Jùdéyà, káa ndâ mbe tala có mì lo kònò go lá?»

15Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «Ndâ kpóló-kpolo kómbe mbe kò niì jé kû kònò go ta o tí nó náa kómbe ndú tí nó náa à kû ko niì mì wó gí ꞌbá nó má kuu ta ndú? Káa o bà je mbe kû kò niì tí nò ꞌdo gbí òkò tí ndú bà gì ká gì, bìndi  ndú bà giì kònò go ta o tí nò. 16À da ngú kô mí pí ká kô lá. 17ꞌBí ꞌduù jé mbe fuu pe ngú cû mí gbí ká káṛà ŋìnó ta gbí wó wuuku gî nó wálá. Tacó yí má bàkà énò, ta o tí nó náa pe ngú cû bà giì nì nó, káṛà tí nò bà ba gî. Bìndi  yí bà bè gbí ndâ káṛà ta pe só gî. Tacó énò, à ta o ꞌdáá gî kû fuu pe ngú cû ká mí gbí kpóló-kpolo káṛà tacó bà kpolo tí ndâ pe ta káṛà.»

Jézù ꞌvala ndâ ꞌbí ꞌvinî ta ꞌbí niì

18Káa si Jézù kálásê kû ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì Jòvánì, ꞌbí ꞌdakò tí gbolò ꞌduù giì gì gí mì wó, bìndi  yí giì zèè kò wó mí kùṛo ndâ ꞌduù ꞌdáá gî, ta bà ꞌdeke tí wó ji yí, máa, «Nájú ye cee gî, káa ye kû ꞌdeke a tí ye ji wò, máa wò ꞌví ya gí bà tee ꞌbì lo mítí wó wàa yí ꞌví ꞌvala ji ye.» 19Jézù mâ giì njè nó kû ya gí ꞌbá mì gbolò ꞌduù tí nò, ndâ mbe tala có mì wó giì kaa kû ṛu ndi wó.

20Káa si ndú muu nó, ꞌbí niì náa mbelè kû yee tí wó ta ndoò muuꞌbì-nje só giì gì có kapí Jézù, bìndi  yí giì zèè nje bòngo tí wó, 21ta bà koṛo có, máa, «Ye kpêtí má zèè káa nje bòngo tí wó, ye bà ꞌde ꞌválá gî.»

22Jézù mâ giì ꞌvìsì tí wó gí ndiì, yí mâ giì ŋò niì tí nò, yí giì ꞌdè có ji yí máa, «Zèè njembí lo, nájú ye, tacó bà tee njembí lo mítí ye ꞌvala wò gî.» ꞌDo tí bàndò tí nò, mbelè tí nó mbe kû yee ꞌdo tí niì tí nò, nó ngé giì ṛò tíyò gî.

23Jézù mâ giì yee ꞌbá mì gbolò ꞌduù tí nò, yí giì ꞌde ndâ ꞌduù kû wa ku tàꞌi ta wotí ká tí . 24Bìndi  yí giì ꞌdè có ji ndú, máa, «Yo njè gí sè ꞌdo tàꞌi tí nò gî. Làmbu ꞌvinî tí nò cì me cí-cì lá. Yí kû tè a ṛì.» Káa ndâ ꞌduù tí nò giì ꞌbìtà bà ŋo Jézù ta ŋa có mì wó nò ŋó-ŋo. 25Káa ndú mâ giì njè gí sè go có tí nò gî, Jézù giì ṛì gí tàkò ku ꞌvinî tí nò tàꞌi. Yí mâ giì zèè ꞌbì wó, ꞌvinî tí nó giì a  ṛò tíyò. 26Tàwo ngú có tí nò giì ya cee gbí to tí nò ꞌdáá gî.

Jézù ꞌvala ndâ ꞌbí mbe sú ṛo

27Ta o bà njè nó mì Jézù ꞌdo bà ꞌvala nájú gbolò ꞌdakò tí nò, ndâ ꞌbí mbe sú ṛo sósòꞌô giì ṛu ndi wó ta bà tò kû á tàkò wó ta kòcò ndú ngéé gí yaà, máa, «Àá ꞌViì kòtí Dàvídè tí Bìndi-Mbíṛì, àá ꞌViì kòtí Dàvídè, ŋò yê ṛo ze!»

28Jézù mâ giì ṛì gí tàꞌi ta o bà yee yí ꞌbá gî, ndâ mbe sú ṛo tí nò giì ṛì gí tàkò wó. Bìndi  yí giì ꞌvee ndú, máa, «Yo wálá ùnje gî, máa ye bà ꞌvala yo gî?» Káa ndú giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «Ze ùnje gî, buù.» 29Jézù mâ giì ꞌdi có tí nó náa ndâ mbe sú ṛo tí nò ꞌvìsì gí tàkò ꞌvé mì wó nò, yí giì gbala ṛo ndú ta bà ꞌdè có ji ndú, máa, «Ye bà njaanga ṛo yo gî, tacó yo ùnje ta njembí yo gbaànjé gî, máa wotí bà bàkà énò kuu tí ye.» 30Jézù mâ giì ꞌdè có tí nò, ṛo ndâ mbe sú ṛo tí nò só nó giì njaanga tí gî. Bìndi  yí giì ꞌdè có ji ndú ta wotí tí , máa, «Yo kpolo tí nje yo máa, ꞌbí ꞌduù gbaànjé ꞌví ꞌdi có máa a ye ká njaanga ṛo yo nò lá.» 31Káa ndâ ꞌdakò tí nò mâ giì njè nó ꞌdo bà-i-nò gî, ndú giì nò ta bà ma ṛè Jézù ta ndi tí ndâ ꞌbá ꞌdáá gî.

Jézù ꞌvala ꞌbí ꞌdakò tí mbe ꞌdè có lá ta i-gbí-muu wó

32À káa póó bà njè nó mì ndâ ꞌdakò tí nó náa Jézù njaanga ṛo ndú nó gî, à giì gì ta ꞌbí ꞌdakò mbe ꞌdè có lá ta i-gbí-muu wó ji Jézù. 33Jézù mâ giì mòkò i tí nò ꞌdo gbí muu ꞌdakò tí nò gî, ꞌdakò tí nò ngé giì ꞌbìtà bà ꞌdè có. Bìndi  nje ndâ mbè ndâ ꞌduù tí nó mbe tì mí mì Jézù nó giì ꞌdèè gî. Bìndi  ndú giì ꞌbìtà bà ꞌdè có gbí òkò tí ndú, máa, «À jé ŋò ꞌbí ŋa i go énó ꞌbá Ìzìrìyélì lá.»

34Káa ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà a gbí òkò tí ndâ ꞌduù tí nò ŋìndi ndú giì ꞌvìsì có gí tàkò có tí nò, máa, «A Gba-vò-i, tí gba mì ndâ i-gbí-muu, ká kû je wotí bà mòkò ndâ i ꞌdo gbí muu ndâ ꞌduù ji yí.»

Jézù ŋò yê ṛo ndâ ꞌduù

35Gbí ndâ o tí nò, Jézù giì nò nó cee gbí ndâ gbata, ta ndâ víí bàndò á sè ꞌdo gbí ndâ gbata ꞌdáá gî, kû nìbà i, ta bà ma Banga-Ngú-Có gítí có bà dù Mbíṛì tí gba ji ndâ ꞌduù ta ndi tí ndâ bàndò bà kili ndâ Jùdéyà gí bà ùlù Mbíṛì, delè ta bà ꞌvala ndâ ꞌduù ꞌdo gbí ndâ ŋa ndâ nòꞌo ta ndâ séꞌi ꞌdáá gî.

36Káa yê ṛo bà ŋò ndâ mbè ndâ ꞌduù tí nò náa Jézù kû nò ta bà nìbà i ji ndú nò giì bàkà yí ngé ndii gî. Tacó à tí ndú a gúku, ndú delè ŋò ꞌdóó i ŋìnó náa ndâ yì ꞌví bàkà nó lá, tacó ꞌduù kùṛo ndú wálá, go ndâ rómbo ta mbe gbà ndú wálá. 37Bìndi  yí giì ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó, máa, «Ndâ i tacó bà kili ꞌdo gbí njí ògbù ngé, káa muu ndâ mbe bàkà nèté me njíꞌdí. 38Má énò, yo ꞌdeke tí yo ji mbe njí, tacó wàa, yí ꞌví tuu ndâ mbe bàkà nèté me mbè tacó bà kili ndú.»

10

Jézù ṛuka ndâ tú mì wó muuꞌbì-nje só

1Jézù giì ṛuka ndâ ꞌbí ꞌduù muuꞌbì-nje só ꞌdo gbí òkò tí ndâ mbe tala có mì wó, bìndi  yí giì je wotí bà mòkò ndâ i ꞌdo gbí muu ndâ ꞌduù, ta wotí bà ꞌvala ndâ ꞌduù ꞌdo gbí ndâ ŋa ndâ nòꞌo ꞌdáá gî á bìndi wó ji ndú.

2Ŋìnó a ṛè ndâ ꞌduù tí nó muuꞌbì-nje só náa Jézù ṛuka ndú nò: ndâ kpédélé ꞌduù a ndâ Sìmónè tí nó ta ꞌbí ṛè wó a Pìyétòrò nô, ta náꞌvindí wó Àndèréyà, bìndi  a ndâ Jákòmò ta náꞌvindí wó Jòvánì tí ndâ ꞌviì mì Zèbìdéyò, 3ta Fìlípò, ta Bàràtòlòméyò, ta Tòmázò, ta Màtéyò tí mbe kili i-mírì, ta Jákòmò tí ꞌviì mì Àlìféyò, ta Tàdéyò, 4ta Sìmónè tí nó tí tó ꞌviì-ꞌbá nô, ta Júdà Ìsìkàrìyótè tí mbe ba ngbù wó tí Jézù.

5Bìndi  Jézù giì tuu ndâ ꞌdakò tí nò muuꞌbì-nje só náa yí ṛuka ndú tí ndâ tú mì wó nò, káa ta kùṛo bà tuu ndú, yí giì kpo-gbí-tà-tù ndú, máa,

«Yo ꞌví ꞌdò kò yo gbaànjé mí gbí to mì ndâ ꞌduù ŋìnó mbe kû ùlù ndâ ꞌbí tende ŋa i bìndi Mbíṛì nó lá.

Yo delè ꞌví ya gí gbí ndâ gbata á gbí to Sàmárìyà lá.

6Yo ya a i gí mì ndâ Ìzìrìyélì tí ndâ mbe giṛi á go ndâ rómbo gî,

7wàa yo ꞌví kò-kò ji ndú, máa, ‹Kùṛo o bà gì Gba-gbíṛì kpónó dooko gî!›

8Yo ꞌví ꞌvala ndâ mbe nòꞌo,

yo ꞌví ꞌvala ndâ ku,

yo ꞌví ṛo kútí ndâ mbe cì,

yo ꞌví mòkò ndâ i ꞌdo gbí muu ndâ ꞌduù.

Yo sì wotí bà bàkà ndâ i tí nò náa ye ꞌdeke ndú ji yo nò me sí-sì lá. Má énò, yo delè ꞌví je mboo tàkò bà bàkà ndú ꞌdo mì ndâ ꞌduù lá.

9Ta o tí nó náa yo má kû ya gí muu nó, yo ꞌví je ꞌbí làmbu i tacó bà sì ta ndâ ꞌbí i ngé gî lá.

10Yo ꞌví je ndâ ꞌbí bòngo ta ndâ ꞌbí tàmà tacó bà ꞌvìsì ta ndâ ŋìnó á tí dìì yo nò á kùṛo kà lá.

Yo delè ꞌví zèè ꞌbí i go mû-kóṛó mí ꞌbì yo tacó bà kpolo tí yo lá. Tacó ꞌduù má ka wuꞌo gî, àá bà si yí sínò wálá.

11Yo má yee tí to, yo ꞌví pà a ꞌbá mì ꞌduù ŋìnó mbe nì ‹Yo ndi ye nò› ji yo ta njembí wó gbaànjé, wàa yo ꞌví dù tí , yee tí o bà njè nó mì yo ꞌdo tí to tí nò.

12Yo má yee tí ꞌbá, yo ꞌví nì ‹Ze yee gî› ji ndâ mbe ꞌbá ta bà cù ꞌdê ngo cù yo tù-tù-tù mítí ndú. 13Ndú má nì ‹Yo ndi ze nò› ji yo ta ꞌdê njembí ndú, yo ꞌví dù ta ndú. Káa ndú má biya bà ꞌvìsì ꞌvé ji yo gî, yo ꞌví ndii ta nó mì yo, ta nambeè tí nó gbí njembí yo náa yo máa Mbíṛì ꞌví bàkà ji ndú nô.

14Yo má yee tí to, káa ndâ ꞌduù má te wiṛi mítí yo lá, ndú delè má sè tù ndú tí có mì yo náa yo kû ꞌdè ji ndú nó lá, ta o tí nó náa yo má kû ꞌvìsì tàmuu yo gítí to tí nò, nó, yo ꞌví gbà njú to, to tí nò ꞌdo tí kò yo gî. Ŋìnò tacó bà tùbà  ji ndâ mbe to tí nò máa, Mbíṛì bà waa có mítí ndú, káa à me ꞌdo gbí có mì yo lá. 15Ye kû ꞌdè có ji yo ta ꞌvéṛè tí  wálá, máa, Mbíṛì bà waa có mítí ndâ mbe to tí nò ta ndòngbú o ta wotí tí  ndii bà doo ndâ gbata Sòdómà ta Gòmórà á mì wó ta wu táánò nó gî.

16Ye kû tuu yo gí gbí òkò tí ndâ ꞌduù ta zíꞌi ꞌbì yo tacó bà kpolo ta tí yo wálá, go ndâ rómbo á kùṛo ndâ siingiì. Má énò, yo ꞌví si ṛo yo ꞌví dù ngílí-ngílí go ṛo àcaꞌba. Wàa njembí yo ꞌví dù ꞌdèè kpóó go bèègú.

17«Yo delè ꞌví te mí gbí muu yo máa, ndâ ꞌduù kèjì gí bà kaa yo ya tí  gí gbí ndâ ngbàngà mì ndâ Jùdéyà. Bìndi  ndâ gba bà giì waa có mítí yo máa, à gbì yo mí kùṛo ndâ ꞌduù. 18Àá bà jaka yo ta wotí ya tí  gí kùṛo ndâ kpo-kpò ꞌduù ta ndâ kpo-kpò gba á muu ye. Káa ŋìnò bà njaanga ji yo a kpokèjì bà ma có tí ye ji ndâ kpo-kpò ꞌduù, ta ndâ kpo-kpò gba, ta ndâ ꞌduù ŋìnó náa ndú me ndâ Jùdéyà lá nô. 19Káa ta o tí nò náa ndú bà giì zèè yo nò, njembí yo ꞌví si bà mù énó máa, yo bà ya gí bà ꞌdè á kùṛo ndâ kpo-kpò ꞌduù kà a ŋa có yè wè, mí to. Njembí yo delè ꞌví mù énó máa, yo ꞌví ꞌdè a ŋa có yè wè, nò lá. Àá bà wu có tí nó náa yo ꞌví ꞌdè nó mí gbí nje yo ká kùṛo kà. 20Tacó ta o tí nò, à me káa yo ká bà ꞌdè ꞌdóó có mì yo á ꞌdo gbí muu yo lá. A Bèṛi mì Bu ye ká bà je wotí bà ꞌdè có ji yo.

21«Ta o tí nò, ndâ ꞌduù bà sì ndâ náꞌvindí ndú ta ndâ ꞌviì mì ndú ji ku. Ndâ ꞌviì delè bà ꞌvìsì tí ndú tacó bà pà kpokèjì bà ziki ndâ mbe jò ndú. 22Ndâ ꞌduù ꞌdáá gî bà giì sogo yo á muu ye ta o tí nò. Káa ꞌduù ŋìnó gbí òkò tí yo mbe ꞌdò kò wó mí to tí kpoò yee tí ndòngbú o bà mèèkè ndâ i tí nò tí yo nó ká bà ꞌde ꞌválá. 23À má kû mèèkèꞌi tí yo ta o tí nò gbí ꞌbí gbata, yo ꞌví kaa ta ngèlè ꞌválá ya gí gbí ꞌbí . Káa ye kû ꞌdè có ji yo ta ꞌvéṛè tí  wálá, máa, ꞌViì-mì-ꞌDakò bà gì gí muu to tí nó si yo nò ꞌbá mì ndâ Ìzìrìyélì ꞌdáá gî cee lá. 24Mbe kû tala i me gbolò ndii ꞌduù tí nó mbe kû nìbà i ji yí nó lá; bòò delè me gbolò ndii mbe tí wó lá. 25À tè ta mbe tala i káa bà je muu mì mbe nìbà i ji yí mítí wó; à delè giì tè ta bòò káa bà je muu mbe tí wó mítí wó. Káa ṛè bu-ꞌbá má mì ndú a Gba-wàtà, ndú bà gbì mí muu ndâ ꞌviì mì wó a ndâ vò ṛè mbe ndii ŋìnò gî.

26«À má énò, yo ꞌví cì gúku tí ndâ ꞌduù lá. Tacó ndâ ŋa ndâ i tí nó ꞌdáá náa ndâ ꞌduù kû ngùù ndú kpónó nó bà ꞌvanda ꞌdáá gí sè gî. Delè ndâ có tí nó náa ndú kû ꞌdè mí tàbèngìì nó bà dù á kà wálá. 27Yo bà giì kò-kò ta ndâ có tí nó náa ye kpónó kû ꞌdè ji yo gbí ꞌdíꞌdiꞌo nó á ji ndâ ꞌduù gbí ngbàà ṛi. Bìndi  yo bà giì kò-kò ta ndâ có tí nó náa ye kû ꞌdè ji yo á gbí ngàngbùùtù nó ꞌdo pí cèléngé ji ndâ ꞌduù. 28Káa yo ꞌví cì gúku tí ndâ ꞌduù lá, tacó ꞌbí i gbaànjé mì ndú náa ndú bà bàkà ta yo, á bìndi bà zi yo mì ndú nò wálá. Yo cì gúku a i tí Mbíṛì, tacó wotí bà zi yo ta wotí bà waa có mítí yo bìndi bà zi yo mì wó kuu tí wó. 29Yo tala bà zeke ndâ víí nuù tí nó tí ndâ naṛù nó gi. ꞌBí làmbu i náa ꞌduù bà ꞌde gbí ndú gbaànjé wálá. Káa ꞌbí  gbaànjé ꞌdo gbí òkò tí ndú mbe cì gî, káa Bu yo ŋò bà ku wó lá, nò wálá. 30Káa à má gítí yo, yí ꞌdeke ndâ njì se muu yo gbaànjé-gbaànjé ꞌdáá gî. 31Má énò, yo ꞌví cì gúku lá, tacó yo kùṛo Mbíṛì a ndâ kpóló-kpolo i ndii ndâ naṛù gî.

32«Má énò, ꞌduù má si ye tí i á kùṛo ndâ ꞌduù á muu to tí nó, ye delè wúnò bà si ꞌduù tí nò tí i á kùṛo Bu ye á gbíṛì. 33Káa ꞌduù má biya ye á kùṛo ndâ ꞌduù á muu to tí nó, ye delè wúnò bà ꞌvìsì kapí ye gítí ꞌduù tí nò á kùṛo Bu ye á gbíṛì.

Có mì Jézù a i mbe njèè gbí òkò tí ndâ ꞌduù

34«Yo si bà je mbí yo énó máa, ye gì ji yo ta ngú có mbe ꞌdèè njembí yo nò mí to. 35Có tí nó náa ye gì tí  nó a có mbe njèè gbí òkò tí ndâ ꞌviì ta ndâ bu ndú, ndâ niì ta ndâ nájú ndú. Có tí nò bà njèè gbí òkò tí ndâ nawu ndâ ꞌviì ta ndâ niì mì ndâ ꞌviì mì ndú. 36Ndâ mbe sogo ꞌduù gí mì ku bà dù káa ndâ ꞌdóó ꞌviì mì wó.

37«ꞌDuù má zèè có tí ndâ bu wó ta nawu wó kpolo ndii có tí ye gî, ŋa ꞌduù tí nò bà ꞌvii tí mbe dù tí ꞌduù mì ye wálá; ꞌduù delè má zè nìkì kpolo ma a ndâ bà wó ta ndâ nájú wó co tí ye, ŋa ꞌduù tí nò bà ꞌvii tí mbe dù tí ꞌduù mì ye wálá. 38ꞌDuù má ùnje gítí bà kònò séꞌi go ye wàa yí ꞌví gì gí bà ṛu ndi ye lá, yí bà ꞌvii tí mbe dù tí ꞌduù mì ye wálá. 39ꞌDuù mbe koṛo có kpolo ma ká gítí ꞌválá muu to tí nó bà ꞌde vò i bìndi ku mì wó. Káa ꞌduù ŋìnó mbe sì miṛi wó muu to tí nó ji ku a i gítí nèté mì ye ká bà ꞌde ꞌválá á bìndi ku mì wó.

40«ꞌDuù mbe te wiṛi mítí yo ta ṛè ye, te wiṛi tí nò a i mítí ye, káa ndâ mbe te wiṛi mítí ye, te wiṛi tí nò a i mítí mbe tuu ye. 41ꞌBí ꞌduù má te wiṛi mítí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì ta ṛè mì Mbíṛì, Mbíṛì bà je ꞌbí tó i tí nó náa yí bà je ji mbe ꞌdòkò có mì wó nò nó ji ꞌduù tí nó gî. ꞌBí ꞌduù delè má te wiṛi mítí tó ꞌduù gítí tó ṛè ꞌduù, tí nò, Mbíṛì bà je ꞌbí ŋa tó i tí nó náa yí tí Mbíṛì bà je ji tó ꞌduù tí nò nó ji ꞌduù tí nó mbe te wiṛi mítí wó nó gî. 42Káa ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó, máa, ꞌduù kpêtí má cu káa cèe ꞌdê ngo mì lú nó sínò ꞌdo gbí káṛà ji ꞌbí ŋa ꞌduù ŋìnó náa ṛè wó gbí u ꞌduù wálá ngé gî tacó náa táángbà ꞌduù tí nò a mbe tala có mì ye, yí bà ꞌde tó i tàkò ngo mì wó nò kpêkù.»

11

1Jézù mâ giì cee ta nèté bà kpo-gbí-tà-tù ndâ mbe tala có mì wó muuꞌbì-nje só náa yí ṛuka ndú nó gî, yí giì njè nó ꞌdo bàndò tí nò kû nò ta ndi gbí ndâ gbata mì ndâ Jùdéyà kû ma Banga-Ngú-Có mì Mbíṛì ji ndâ ꞌduù.

À zèè Jòvánì tí mbe caka tí ndâ ꞌduù mí gbí zàà

2Ta o tí nò si Jézù kû ma Banga-Ngú-Có mì Mbíṛì ji ndâ ꞌduù ta ndi gbí ndâ gbata nò, Jòvánì tí mbe caka tí ndâ ꞌduù a i gbí zàà. Jòvánì mâ giì ꞌdi tàwo ndâ i tí nó náa Jézù tí Bìndi-Mbíṛì kû bàkà nó si yí gbí zàà kà, yí giì tuu ndâ ꞌbí mbe tala có mì wó máa ndú ya gí bà ꞌdè có ji Jézù, máa, «A Jòvánì tí nó tí mbe kû caka tí ndâ ꞌduù nó ká tuu ze, máa, ze gì gí bà ꞌvee wò, máa, 3wò a ꞌduù tí nó náa ze kû ù bà gì yí ꞌdo mì Mbíṛì nó, wèè, ꞌduù mì ze náa ze kû ù bà gì yí nò ká kpokèjì kálásê?»

4Ndâ tú mì Jòvánì mâ giì ya gí bà ꞌvee Jézù go co tí nò náa Jòvánì tuu ta ndú nò, Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «Yo dele ndi yo ya gí bà dìtà ndâ có ŋìnó náa yo ꞌdi ta tù yo nó, ta ndâ i ŋìnó náa yo ŋò ta ṛo yo nó ji Jòvánì: 5Ndâ ꞌduù ŋìnó táánò náa ṛo ndú yoo gî nó, kpónó kû zekeꞌo. Ndâ ꞌduù ŋìnó táánò ta kò ndú mbe gbeleꞌve gî nó, kpónó kû nò nó. Ndâ kà cì kpónó yuku ꞌdáá ꞌdo tí ndâ ꞌduù ŋìnó táánò ta cì tí ndú nó gî. Ndâ ꞌduù ŋìnó táánò tí ndâ mbe sú tù nó kpónó kû ꞌdi có. Ndâ ꞌduù ŋìnó táánò mbe cì tí yú ku gî nó, ꞌvala ndi ndú gî. À kû ma Banga-Ngú-Có ji ndâ yê. 6Yo delè ꞌví ꞌdè có ji Jòvánì, máa, ꞌduù ŋìnó mbe tee njembí wó kácáá mítí có mì ye nó a mbe tó pá.»

7Káa si ndâ tú mì Jòvánì kû giì bàkà có bà dele ndi ndú, Jézù giì ꞌbìtà bà ꞌvee ndâ ꞌduù gítí Jòvánì, máa, «Gbí ndâ o tí nó táánò náa yo kû kaa ya gí mì Jòvánì si yí gbí kángáá nga ngoò nó, yo ta o tí nò kû koṛo có máa yo kû ya gí bà ŋò a ꞌdi? Gí bà ŋò ꞌbí ꞌduù ŋìnó ta ꞌdóó kóṛó-koṛo có mì wó wálá, mbe kû tè ká gí tàkò có mì ndâ ꞌbí ka wó nó? Káa à má me énò lá, 8yo kaa ya gí bà ŋò a ꞌdi? Gí bà ŋò ꞌbí ꞌduù mbe zaa ta banga bòngo? Àá bà dù me énò lá, tacó ndâ mbe zaa ta ndâ banga bòngo kû dù a i ꞌbá mì ndâ kpo-kpò gba. 9Nògí, má énò, yo táánò kaa ya gí sè gí gbí kángáá nga ngoò gí bà yè? Yo kaa ya me gí bà ŋò mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì lá? À énò. Ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó, máa, ꞌduù tí nò a gbolò ꞌduù ndii mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì gî. 10Tacó Jòvánì a ꞌduù tí nó náa à cu có gítí wó mí gbí wáràgà mì Mbíṛì máa, Mbíṛì máa, ‹Ye bà tuu tú mì ye gí kùṛo lo, gí bà ꞌviindi kpokèjì ù ta ndi lo,› nô. 11Ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó, máa, ꞌdo gbí òkò tí ndâ ꞌviì tí nó ꞌdáá gî náa a ndâ niì ká jò ndú nó, ꞌbí ꞌduù gbaànjé mbe gì tí gbolò ꞌduù ndii Jòvánì tí mbe caka tí ndâ ꞌduù yee tí kpónó wálá. Kpêtí ká énò, ꞌbí ꞌduù ŋìnó tí táángbà ꞌduù sínò gbí òkò tí ndâ ꞌduù tí nó tí ndâ Bòò-gba mì Gba-gbíṛì nó a gbolò ꞌduù ndii Jòvánì gî. 12Káa ꞌdo tí o bà ꞌbìtà bà kò-kò mì Jòvánì ta có mì Mbíṛì di tí wúnó, ꞌbá mì Gba-gbíṛì kû mbu ji bà te  ta wotí, ndâ vò ꞌduù kû paa ta zèè  ta wotí. 13Káa kùṛo bà gì Jòvánì, Mbíṛì táánò je wotí bà ꞌdè-kòcò a i ji ndâ Mòze ta ndâ mbe ꞌdòkò có mì wó tí Mbíṛì. 14Yo má ùnje gítí ndâ có mì ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì ta ndâ có mì Mòze gî, Jòvánì a Èlíjà tí nó táánò tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì, náa ndú ꞌdè có máa yí bà dele ndi wó gì tacó bà gì gí bà ꞌviindi kpokèjì kùṛo bà gì Bìndi-Mbíṛì nô. 15Má énò, ndâ ꞌduù ŋìnó ta tù bà ꞌdi có tí muu ndú nó ꞌví ꞌdi có!

16«Káa ye kpónó ꞌví ꞌvii yo ndâ ꞌduù tí nó á gbí o tí nó, nó mítí ŋa yè dú? Yo gbí ṛo ye ká go ndâ víí ꞌviì mbe kili kû ŋo ꞌdì gbí dùpì, ndú mâ giì ŋò ndâ ꞌbí ka ndú víí ꞌviì mbe kili ta ba muu ndú tende, ndú giì tèꞌé tí ndú máa, 17‹Yo gì gí mì ndoo, wàa ndoo ꞌví ŋo ꞌdì bà dù ṛu.› Káa ndâ ka ndú nò giì biya gî. Bìndi  ndú giì tèꞌé tí ndú kákáꞌi, máa, ‹Yo gì gí mì ndoo, wàa ndoo ꞌví ŋo ꞌdì bà wa ku.› Káa ndâ ka ndú nò giì biya delè gî. 18Tacó Jòvánì táánò me mbe zò i lá, yí delè me mbe njù pe lá, káa ndâ ꞌduù giì kili nje ndú mítí wó, máa, ‹A i ká gbí muu wó.› 19ꞌViì-mì-ꞌDakò giì gì ŋìndi wó ta bà zò i, delè ta bà njù pe, ndâ ꞌduù kákáꞌi giì ꞌvìsì nje ndú énó, máa, ‹Yí a mbe gàmàtà, tí vò mbe njù pe, tí kómbe ndâ mbe kû gò i-mírì, tí ndâ mbe bàkà vò i!› Káa kpêtí ká énò, à ŋò bà ꞌdi gbí-o mì Mbíṛì ni mítí ndâ cè bà i mì wó.»

Jézù ꞌdeke tí ndâ ꞌduù gbí ndâ gbata tí nó á yì kàpá Gàlìléyà nô

20Bìndi  Jézù giì ꞌbìtà bà ꞌdeke tí wó ta sé có gítí ndâ ꞌduù gbí ndâ gbata tí nó náa yí bàkà ndâ seṛè ta ndi gbí ndú nô, tacó ndú biya bà ꞌvìsì muu ndú ꞌdo tí ndâ vò i mì ndú gî. Máa, 21«Yo ndâ ꞌduù gbí gbata Kòràzínì ta ndâ ꞌduù gbí gbata Bètìsàyídà bà dù á nje ! Tacó ye táánò má bàkà ndâ kpo-kpò seṛè tí nó náa ye bàkà ji yo nó a i ji ndâ ꞌduù gbí ndâ gbata Tírò ta Sìdónì, ndú kpónó dù zùkùù gítí ndâ vò i mì ndú sàà gî. 22Káa ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó, máa, Mbíṛì bà waa có mítí yo wúnò ta ndòngbú o ta wotí tí  ndii ŋìndi ndâ ꞌduù gbí gbata Tírò ta ndâ ꞌduù gbí gbata Sìdónì gî. 23Káa yo, ndâ ꞌduù gbí gbata Kàpàrànáwùmù! Yo táánò máa yo bà oko tí yo énò yee tàṛì? Mbíṛì wúnò bà kaa yo mítí vò bàndò á bìndi ku mì yo. Tacó ndâ seṛè mì ye táánò náa ye bàkà ndú ji yo nó má a i ji ndâ ꞌduù gbí gbata Sòdómà, Mbíṛì táánò bà doo Sòdómà wálá. 24Má énò, yo kpolo tí yo máa Mbíṛì bà waa có mítí yo ta ndòngbú o ta vò tí  ndii bà doo ndâ ꞌduù mì wó á Sòdómà ta wu gî.»

Jézù yù gbí tí wó ji ndâ yê

25Ta o tí nò Jézù giì ꞌdeke tí wó ji Mbíṛì, máa, «Ye ꞌdè nìkì maa ji wò tí Bu ye, tí mbe tí ndâ gbíṛì ta to, tacó bà ꞌdè gbí tí lo ji ndâ ꞌduù ŋìnó ta ṛo ndú mbe njaanga kálásê nó, si ndâ mbe ꞌdi gbí-o mí to. 26Ìyoo, Bu ye, ye ùnje gî máa, àá táánò nìkì tí lo énò.

27«Wò tí Bu ye kaa ndâ i ꞌdáá gî á mí ꞌbì ye gî. ꞌBí ꞌduù gbaànjé mbe ꞌdi gbí ꞌViì mì lo muu to tí nó wálá, à káa wò tí Bu ye. ꞌBí ꞌduù gbaànjé delè mbe ꞌdi gbí lo tí Bu ye á muu to tí nó wálá, à káa ye tí ꞌViì mì lo, giì toko mítí ndâ ꞌduù ŋìnó ta go bà tùbà tí lo ji ndú tí ꞌViì mì lo nô.

28«Wo yo má co ta bà bàkà du nèté gî, wo yo má co ta bà te du i gî, yo gì gí mì ye, wàa yo ꞌví tèwo yo. 29Yo zèè nje koṛi tí nó á pààpì ye nô, wàa ye ꞌví nìbà bà làngà koṛi ji yo, tacó ye a mbe zèè ndâ ꞌduù ta pétékè ꞌbì, tí mbe ꞌdê njembí, wàa yo ꞌví tèwo yo. 30Tacó bà te koṛi tí nó á pààpì ye nó kpolo lá, káꞌi tí nò náa ye kû làngà nò delè me duù lá.»

12

Có gítí ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà

1Ta ꞌbí ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà gbaànjé, si ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó kû nò ndô ta ndi gbí ndâ njí, ndâ mbe tala có mì wó giì nò ta bà kpaṛaka muu cû kû zò tí ꞌveè gítí go. 2Ndâ ꞌbí mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà mâ giì ŋò ndú tí , ndú giì ꞌdè có ji Jézù ta kpo tàkòcò, máa, «Ŋò káa ŋa i tí nò náa ndâ mbe tala có mì lo kû bàkà nò gi! Ŋa i tí nò kpónó náa ndú kû bàkà nò me i bà báká-bàkà ta ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndoo tí ndâ Jùdéyà lá.»

3Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «Yo jé ꞌdeke có tí nó gbí wáràgà mì Mbíṛì gítí ŋa i tí nó náa Dàvídè tí gbolò gba mì ndoo tí ndâ Jùdéyà bàkà táánò ta o tí nó náa go bàkà ta ndú ta ndâ mbe ko tàkò wó nó lá? 4Có tí nó gítí bà ṛì Dàvídè gí tà ꞌbá-Mbíṛì, bìndi  yí giì kaa ndâ kù kô tí nó náa à ci ndú ji Mbíṛì gî, ya tí  ji ndú ta ndâ mbe kû ko tàkò wó, bìndi  ndú giì zò ta ndú nó? Yo jé ꞌdi lá? Káa à kû zò ndâ kù kô tí nò náa à ci ndú ji Mbíṛì gî nò gbí tàkìì mì ndoo tí ndâ Jùdéyà káa ndâ bu-Mbíṛì cuki.

5«Yo má ꞌdeke ŋìnò lá, yo jé ꞌdeke có tí nó gbí wáràgà mì Mòze máa, bà bàkà nèté gítí i-cí-ci mì ndâ bu-Mbíṛì ta ṛi bà wotí me vò i lá nó, lá? 6Káa ye kû ꞌdè có ji yo, máa, ꞌbí i mbe me gbolò á co tí ꞌbá-Mbíṛì gî kpónó kuu nô. 7Yo táánò má ꞌdi gbí có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì máa, Mbíṛì máa, ‹À tí ye a go nambeè; go bà waa mbelè tí ye wálá› nó gî, yo kùtàá bà waa có mítí ndâ ꞌduù ŋìnó ta vò i mì ndú wálá nó wálá, tacó a yê ṛo ndú ká bà dù tí yo. 8Tacó ꞌViì-mì-ꞌDakò a mbe tí ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà.»

Jézù ꞌvala ꞌbí ꞌdakò náa ꞌbì wó pizoo gî

9Bìndi  Jézù giì njè nó ꞌdo bà-i-nò ya gítí ꞌbí bàndò bà kili ndâ Jùdéyà gbaànjé. 10Bìndi  yí giì ꞌde ꞌbí ꞌdakò náa ꞌbì wó gbaànjé pizoo gî, gbí òkò tí ndâ ꞌduù á kà. Ndâ ꞌbí ꞌdakò ta go bà pà kpokèjì bà kpì ngbàngà tí Jézù tí ndú mâ giì ŋò Jézù, ndú giì ꞌvee yí, máa, «Bà ꞌvala ꞌduù ta ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndoo tí ndâ Jùdéyà a vò i?»

11Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú, ta bà ꞌvee ndú, máa, «I-kó-ko mì ꞌbí ꞌduù gbaànjé ꞌdo gbí òkò tí yo nò kpónó má ꞌva tí gbí gùù ta ṛi bà wotí, yí bà ya gí bà ja yí ꞌdo gbí gùù tí nò gí sè wálá? 12Káa có tí ꞌduù kpolo ndii có tí i-kó-ko gî! Má énò, bà bàkà tó i ji ꞌduù ta ṛi bà wotí dú.» 13Bìndi  Jézù giì ꞌdè có ji ꞌdakò tí nò ta pìzô ꞌbì wó nò, máa, «Yaꞌva gbí ꞌbì lo.» ꞌDakò tí nò mâ giì yaꞌva gbí ꞌbì wó go có tí nò náa Jézù ꞌdè ji yí nò, wu giì gì gí gbí ꞌbì wó gî. 14Ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà mâ giì ŋò bà ꞌvala ꞌdakò tí nò mì Jézù ta ṛi bà wotí, ndú giì kaa ta bà muu ndú ya gí ndiì ꞌdo gbí òkò tí ndâ mbè ꞌduù tí nò tacó bà pà kpokèjì gítí bà zi Jézù.

Jézù tí ꞌdê ꞌduù

15Có wàtà mì ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà mâ giì ꞌva tí gbí tù Jézù, yí giì njè nó ꞌdo bàndò tí nò gî. Káa ndâ ꞌduù me mbè giì kaa gí tàkò wó. Bìndi  yí giì ꞌvala ndâ mbe nòꞌo ꞌdáá gî. 16Káa yí giì kpo-gbí-tà-tù ndú máa, ndú ꞌví kpolo tí nje ndú ꞌdo tí ṛè yì, tacó go wo tí wó wálá. 17Jé ká go có tí nó náa Ìzáyà tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì ꞌdè sàà gî, máa, Mbíṛì máa,

18«Ŋìnó a bòò mì ye náa a ye ká cu ꞌbì ye mítí wó ꞌdo gbí òkò tí ndâ ꞌduù.

Yí a bà ṛo ye, tí bà njembí ye, tí wú-gbí-ṛé ye.

Ye bà si Bèṛi mì ye ꞌví je wotí ji yí,

tacó wàa yí ꞌví nìbà yúcó mì ye ji ndâ ꞌduù muu to tí nó ꞌdáá gî.

19Yí bà ꞌdèèkè mà ta bà tò kû wálá.

ꞌBí ꞌduù bà ꞌdi kòcò wó ta ndi tí ndâ kpokèjì wálá.

20Yí bà dù tí mbe zèè ndâ ꞌduù ŋìnó ta wotí tí wó ndii ndú gî nó ta pétékè ꞌbì.

Yí bà ꞌvala ta ndâ ꞌduù ŋìnó ta dúú kpokèjì tí ndú wálá nó lèè énô,

yee tí o bà lò muu gìṛì mì ndâ ꞌduù ji yúcó.

21Ndâ ꞌduù ꞌdáá gî bà giì koṛo ꞌválá lì ká mítí wó.»

Ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà máa a Bèlìzèbúlù ká je wotí bà bàkà ndâ seṛè ji Jézù

22Bìndi  ndâ ꞌduù giì gì ta ꞌbí ꞌdakò tí mbe sú ṛo, ta i-gbí-muu wó mbe tii bà ꞌdè có ꞌdo tí wó gî. Bìndi  Jézù giì ꞌvala yí ꞌdo gbí ndâ nòꞌo mì wó nò ꞌdáá gî. Yí bà-i-nò giì ꞌbìtà bà ŋò ndâ i, ta bà ꞌdè có. 23Nje ndâ ꞌduù ꞌdáá gî giì ꞌdèè gî. Bìndi  ndú giì ꞌbìtà bà ꞌvee ꞌvé gbí òkò tí ndú, máa, «Ŋìnó ꞌví dù a ꞌViì mì Dàvídè ká nó?»

24Káa ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà mâ giì ꞌdi có mì ndâ ꞌduù tí nò, ndú giì ꞌvìsì có gí tàkò , máa, «A Bèlìzèbúlù tí Gba-vò-i ká kû je wotí bà mòkò ndâ i ꞌdo gbí muu ndâ ꞌduù ji yí.»

25Káa Jézù mâ giì ŋò ŋa bà koṛo có mì ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà nò, yí giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «Có mì ndâ bòò mì gba má toko lá, gba tí nò bà zogo ꞌbá wálá. Có mì ndâ ꞌduù gbí gbata mì ndú má toko lá, gbí gbata tí nò bà dù wálá. Có mì ndâ ꞌduù á njekèjì mì ndú delè má kili tí lá, ꞌbá tí nò gí bà sì tí wálá. 26Má énò, Gba-vò-i má kû mòkò Gba-vò-i ꞌdo gbí muu ndâ ꞌduù, Gba-vò-i bà giì zèè ꞌbá ée? 27À má dú káa yúcó máa Bèlìzèbúlù tí Gba-vò-i ká kû je wotí bà mòkò ndâ i ꞌdo gbí muu ndâ ꞌduù ji ye, à ꞌví dù a ꞌdi ká kû je wotí bà ko ndâ i ꞌdo gbí muu ndâ ꞌduù ji ndâ kpo-kpò mbe kû ko ndâ i ꞌdo gbí muu ndâ ꞌduù gbí òkò tí yo? Yo ꞌvee ndú wàa ndú ꞌví waa có tí nò ji ndoo. 28Káa ye má kû mòkò ndâ i ꞌdo gbí muu ndâ ꞌduù ta wotí mì Bèṛi-mì-Mbíṛì, gbí có tí nò go énó máa, Mbíṛì gì tí gba mì yo gî.

29«ꞌBí ꞌvé kákáꞌi náa yo ꞌví te mí gbí muu yo a ŋìnó máa: ꞌDuù bà ṛì gí tàꞌi mì wu ꞌdakò tacó bà tuṛu ndâ káꞌi mì wó ta wotí ée? Sè  káa ŋìnó máa mbe ngbà tí nò ꞌví dù a ngbílí mbe da gbí ka wó ngbílí, má wálá ndí  bà dù ká tó kà. 30ꞌDuù má me ꞌduù mì ye lá, yí a ka ye mbe có. Mbe biya bà kili i ta ye gî, a mbe jaaka gbí i. 31Má énò, ye kû ꞌdè có ji yo máa, Mbíṛì bà je à-cee-gî ji ndâ ꞌduù gítí ndâ ꞌbí ŋa vò i mì ndú, ta ndâ ŋa zu có ŋìnó náa ndú ꞌdè gítí wó tí Mbíṛì nó ꞌdáá gî, gî; káa ndâ mbe ꞌdè zu có gítí Bèṛi-mì-Mbíṛì bà ꞌde à-cee-gî wálá. 32Mbíṛì delè bà je à-cee-gî ji ꞌduù mbe ꞌdè zu có gítí ꞌViì-mì-ꞌDakò gî; káa ꞌduù má ꞌdè zu có gítí Bèṛi-mì-Mbíṛì, Mbíṛì bà je à-cee-gî ji yí muu to tí nó wálá. Yí delè bà je à-cee-gî ji yí bìndi ku mì wó wálá.

33«Ndâ kú i gbí njí má ta banga tí ndú, ndú kû jò ta banga tí . Káa ndú má soloko gî, banga tí bà jò ndú wálá. À ŋò banga kú i ni ká mítí ŋa bà jò yí. 34Yo kû bàkà nambeè-nje ta ndâ ꞌduù, káa njembí yo go jâ kpoo. Tacó ꞌduù ta o ꞌdáá gî kû ꞌdè káa ŋa có tí nó mbe yè gbí njembí wó gî nô. 35Tó ꞌduù ta tó có gbí njembí wó kû ꞌdè ji ndâ ꞌduù káa tó có tí nó gbí njembí wó nô. Káa vò ꞌduù ta vò có yè gbí njembí wó gî ta o ꞌdáá gî kû ꞌdè káa vò có. 36Má énò, ye kû ci yo gítí , máa, Mbíṛì bà waa có mítí ndâ ꞌduù ta ndòngbú o tacó ndâ ŋa ndâ có tí nó náa ndú kû ꞌdè ta bà koṛo gbí ndú lá nó gbaànjé-gbaànjé ꞌdáá gî. 37Tacó ta o tí nò, à káa nje ꞌduù ká bà njaanga wú ꞌdo tí miṛi wó. À delè káa nje ꞌduù ká bà ga wú mítí miṛi wó.»

Có gítí bà bàkà ndâ seṛè mì Jézù

38Bìndi  ndâ ꞌbí mbe ꞌdi gbí tàkìì, ta ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà giì ꞌdè có ji Jézù, máa, «Mbe nìbà i, go  kuu tí ze énó máa wò bàkà gbolò seṛè ji ze.»

39Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «Ndâ ꞌduù tí nó gbí o tí nó nó káa cèe ndâ vò ꞌduù sínò ta mbíṛì mì ndú wálá. À tè ta yo káa seṛè mì Jónà tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì. 40Jónà dígísèé dù gbí yì gbù sè ta ṛi taꞌô, ta bèbìlì delè taꞌô. Má énò, ꞌViì-mì-ꞌDakò delè kèjì gí bà dù á tà to ta ṛi taꞌô, ta bèbìlì delè 41Mbíṛì wúnò bà waa có mítí ndâ ꞌduù tí nó gbí o tí nó nó ta ndòngbú o ꞌdo gbí có mì ndâ ꞌduù gbí gbata Nínèvà, tacó ndú táánò ꞌvìsì muu ndú ꞌdo tí ndâ vò i mì ndú bìndi bà kò-kò ta có mì Mbíṛì mì Jónà ji ndú gî. Káa kpónó ꞌbí ngú có bà kò-kò tí  mbe me gbolò ndii có tí nó náa Jónà kò-kò tí  dígísèé nó yee gî. 42Gbolò gba-niì tí nó ta ꞌbá mì wó á gbí to Sébà nó, wúnò bà kpì ngbàngà tí yo ta o bà waa có. Tacó yí táánò gì ngé ꞌdo ꞌbá mì wó me ꞌdú gí bà ꞌdi có mì gbolò gba tí nó tí Sólómònì tí gbolò mbe ꞌdi gbí-o nó gî. Káa ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó, máa, ꞌbí i mbe me gbolò ndii Sólómònì gî kpónó kuu nô.

Bà dele ndi i gí gbí muu ꞌduù

43«I má co ꞌdo gbí muu ꞌduù, i tí nò kû ya gí bà wùùkù to ta ndi gbí kángáá nga ngoò ta ngo gbí  wálá, kû pà bàndò bà dù tí . À má giì kpò yí gî, 44yí bà giì ꞌdè có máa, ‹Ngèlè-ndiì kpò a ngo. Má énò, ye bà dele ká gítí ká ꞌbá mì ye.› Yí má dele ndi wó gì gí bà ꞌde muu ꞌduù tí nò ngbáṛángàꞌi, ta ꞌbí i-gbí-muu wó wálá, 45yí bà ya gí bà kaa ndâ ꞌbí i vô-nje só mbe volo ndii yí gî, bìndi  ndú bà ꞌvala ta ndú mí gbí muu ꞌduù tí nò gî. Gbí ndòngbú , ꞌduù tí nò bà volo ndii ŋìnó sàà kùṛo nó gî, ŋìnò a ŋa i tí nó bà bàkà tí mítí ndâ ꞌduù tí nó gbí o tí nó, nó ká nò.»

Ndâ Jézù ta ndâ náꞌvindí wó

46Káa si Jézù kû ꞌdè có ji ndâ mbè ꞌduù tí nò kálásê, ndâ nawu wó ta ndâ náꞌvindí wó giì ṛò tíyò sè, tacó bà ꞌdè có ta yí. 47ꞌBí ꞌdakò mâ giì ŋò ndú, yí giì ꞌdè có ji yí, máa, «Ndâ nawu lo ta ndâ náꞌvindí lo kû ṛò tíyò sè, tacó bà ꞌdè có ta wò.»

48Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ꞌdakò tí nò, máa, «Nawu ye a ꞌdi? Ndâ náꞌvindí ye a ndâ ꞌdi?» 49Bìndi  yí giì tù ꞌbì wó gítí ndâ mbe tala có mì wó, máa, «Ŋìnó a ndâ nawu ye. Ŋìnó a ndâ náꞌvindí ye. 50ꞌDuù má bàkà go có mì Bu ye á gbíṛì gî, ꞌduù tí nò a náꞌvindí ye, ꞌduù tí nò a námì ye, ꞌduù tí nò a nawu ye.»

13

Jézù lòkòꞌbò có gítí mbe va ŋa

1Jézù giì njè nó ꞌdo ꞌbá ta gbèe ṛi tí nò ya gí bà ki tí wó to á yì kàpá. 2Bìndi  ndâ ꞌduù me mbè ta ŋa  wálá giì kaa ya gí tàkò wó tàbèꞌdè kà. Bìndi  ndú giì tì jèlè yí ꞌdee gî. Ndâ ꞌduù tì me mbè tí ŋa ŋìnó náa Jézù giì co ꞌdo gbí òkò tí ndú ya gí bà ki tí wó gbí gbâ a ṛo ngo ta kpéétí wó jee ndâ ꞌduù ꞌdáá kû ṛò tíyò á tì ngo. 3Bìndi  yí giì ꞌbìtà bà ꞌdè ndâ có ji ndú me mbè gbí lòkóꞌbò.

Jézù giì lòkòꞌbò có ji ndâ ꞌduù, máa, «Ta ꞌbí o gbaànjé, ꞌbí ꞌdakò giì ya gí bà va ŋa gbí njí mì wó, 4káa ta o tí nó si yí kû va ŋa nó, ndâ ꞌbí njì ŋa giì ꞌvaka tí á ta ndi tí kpokèjì. Bìndi  ndâ nuù giì ṛuka ndú gî. 5Ndâ ꞌbí  giì ꞌvaka tí ta ndi gbí ṛo ndâ díí mbe le ta gbí njí ta làmbu njú to ṛépè-ṛépè pí ndú. Síí ndú mâ giì yee gí sè, 6ṛi giì mìì ndú gî, tacó tà teè ndú ya gí tà to tè lá. 7Ndâ ꞌbí njì ŋa giì ꞌvaka tí ta ndi gbí òkò ndâ bè kpeṛè náa à cutu ndú lá ta ndi gbí njí. Ndâ bè kpeṛè tí nò giì uu ꞌbuuku muu ndú gî. 8Ndâ ꞌbí njì ŋa giì ꞌvaka tí gbí banga zì to. Bìndi  ndú giì jò ta banga muu ndú gbe-gbè, gbe-gbè, gbe-gbè. 9Má énò, ꞌduù ŋìnó ta tù kuu tí muu wó nó ꞌví ꞌdi có.»

Ndeṛè bà ꞌdè có mì Jézù gbí lòkóꞌbò

10Jézù mâ giì yee nje bà ꞌdè lòkóꞌbò gítí mbe va ŋa gî, ndâ mbe tala có mì wó giì yèè gí ṛègbà tí wó, bìndi  ndú giì ꞌvee yí, máa, «Wò kû ꞌdè có ji ndâ ꞌduù tí nò gbí lòkóꞌbò tacó yè?»

11Káa yí giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «À je muu bà ꞌdi gbí ngìì ndâ có kóó mì Gba-gbíṛì ji yo gî. Káa à ꞌdè gbí ngìì tí nò ji ndú lá. 12Tacó à kû je i gí bà i, káa i má mì ꞌduù wálá, àá bà aaka làmbu ŋìnó á kpátù ꞌbì wó nó gî. 13Ye kû ꞌdè có ji ndú gbí lòkóꞌbò tacó ndú kû zekeꞌo, káa ndú ŋò i lá. Ndú delè kû ꞌdi kòcò, káa ndú ꞌdi gbí có tí nò lá. 14Ìzáyà tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì táánò ꞌdè có gítí ŋa ndâ ꞌduù tí nò, énó máa,

‹Yo bà ꞌdi dú káa kòcò ꞌduù,

káa yo bà ꞌdi gbí có tí nò náa yí kû ꞌdè nò wálá.

Yo bà zeke ṛo yo ndo gî,

káa yo bà ŋò i tí nò náa yo kû zeke nò wálá.

15Tacó njembí ndâ ꞌduù tí nó gbì kàángbá gî,

tù ndú me duù gítí bà ꞌdi có,

ndú delè neke ṛo ndú gî,

tacó à tí ndú a gúku bà ŋò ndâ i ta ṛo ndú.

Ndú kû cì gúku máa ndâ yì má ꞌdi gbí có,

ndâ yì bà giì ꞌvìsì muu ndâ yì ꞌdo tí ndâ vò kpokèjì mì ndâ yì,

bìndi  ye bà giì ꞌvala ndâ yì.›

16«Káa pá yo nìkì ngé ndii gî, tacó yo kû ŋò i ta ṛo yo, yo delè kû ꞌdi có ta tù yo. 17Ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó máa, ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì, ta ndâ tó ꞌduù mì Mbíṛì táánò ùndi bà ŋò i tí nó kpónó náa yo kû ŋò nó kpòò, káa ndú ŋò lá. Ndú delè ù bà ꞌdi có tí nó náa yo kpónó kû ꞌdi nó kpòò, káa ndú ꞌdi lá.

Jézù ꞌdè gbí lòkóꞌbò gítí mbe va ŋa

18«Má énò, yo sè tù yo, wàa ye ꞌví ꞌdè gbí lòkóꞌbò gítí mbe va ŋa ji yo. 19Ndâ ꞌduù ŋìnó mbe ꞌdi có gítí bà dù Mbíṛì tí gba, káa ndú ꞌdi gbí  lá, go ndâ njì ŋa ŋìnó mbe ꞌvaka tí ta ndi tí kpokèjì. Vò-ꞌduù-tí-nò ṛa có tí nó náa à ṛò mí gbí njembí wó nò gálà gî. 20Ndâ njì ŋa ŋìnó mbe ꞌvaka tí ta ndi pí ndâ díí nó, go ndâ ꞌduù ŋìnó mbe co gálà gí bà ꞌdi có tí nò ta pétékè tàkòcò ndú, 21káa có tí nò ya gí gbí njembí ndú lá, tacó có tí nò dù gbí njembí ndú ká ta làmbu o gàà énô. À mâ giì pèè mbí ndú, ta bà gbùṛùngà ndú muu có tí nò, ndú giì jee mí to gî. 22Ndâ njì ŋa ŋìnó mbe ꞌvaka tí ta ndi òkò ndâ bè kpeṛè nó, go ndâ ꞌduù ŋìnó mbe ꞌdi có tí nò, káa bà tee njembí ndú mítí ndâ i muu to tí nó, ta bà dù ta go ndâ kpo-kpò i giì tii bà bàkà nèté mì có tí nò gbí njembí ndú nò gî. 23Káa ndâ njì ŋa tí nó mbe ꞌvaka tí ta ndi gbí banga zì to nó, go ndâ ꞌduù ŋìnó mbe ꞌdi có tí nò, bìndi  ndú giì bàkà tó i túkàꞌi, go ndâ kú i ŋìnó mbe jò gbí banga zì to, jùꞌbù-jùꞌbù, jùꞌbù-jùꞌbù nô.»

Jézù ꞌdè lòkóꞌbò gítí njì cû-kècè

24Ta o tí nò Jézù giì ꞌdè ꞌbí lòkóꞌbò kákáꞌi ji ndâ ꞌduù, máa, «Bà zogo to mì Gba-gbíṛì go énô: Ta ꞌbí o gbaànjé, ꞌbí ꞌdakò giì ya gí bà ṛò tó ŋa cû mí gbí njí mì wó. 25Káa ndâ ꞌduù mâ giì mìì ta ṛì ta bèbìlì gî, ꞌbí ꞌduù mbe kû sogo yí giì ngbà tí wó ya gí bà ṛò njì cû-kècè cee gbí òkò ṛó-ṛò i mì wó nò dí bà ndòngbú . 26Ndâ cèe cû giì kù gí sè ŋònòkò ta cû-kècè, ndú giì uu gí yaà gbaànjé. À káa o bà giì jò cû, bìndi  ndâ mbe bàkà nèté gbí njí bà giì ŋò cû-kècè ni . 27Bìndi  ndú giì ꞌvee mbe njí, máa, ‹Buù, ndoo táánò goòlá ṛò mí gbí njí a cèe ŋa cû le! Káa cû-kècè giì gì ꞌdo kòtí ꞌdi?›

28«Káa mbe njí giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, ‹Àá bà dù a ꞌbí ꞌduù mbe kû sogo ye ká bà ṛò cû-kècè mí gbí njí mì ye.›

«Bìndi  ndâ mbe nèté giì ꞌvee mbe njí, máa, ‹Má énò, ze ya gí bà ndoo ndâ cû-kècè ꞌdo gbí òkò cèe cû gî wàà?›

29«Káa mbe njí giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, ‹Énò lá, tacó tà teè ndú kpónó gò ŋònòkò ta teè cèe cû gî. 30Yo si káa ndú má yù ꞌdáá ta ndâ cèe cû gbaànjé gî, bìndi  ndâ mbe waa cû ꞌví waa kùṛo a cû-kècè, ndú má doo ta wu gî, bìndi  ndú ꞌví giì waa cèe cû tacó bà ya tí  gí gbí gálá.› »

Jézù lòkòꞌbò có gítí njì ndí

31Jézù giì ꞌdè ꞌbí lòkóꞌbò kákáꞌi máa, «Bà zogo to tí nó mì Gba-gbíṛì ká go i-ꞌdì nô, go njì ndí náa wò má ŋò nékéléé go i-ꞌdì nô; káa ndú má kù tí mû gî, 32ꞌbí ŋa mû mbe gèè bè ꞌvii ta ndú wálá, náa ndâ nuù kû gèè ꞌbá mì ndú ta gbí .»

Jézù lòkòꞌbò có gítí ṛúꞌbù

33Jézù giì ꞌdè ꞌbí lòkóꞌbò ji ndâ ꞌduù, máa, «Bà zogo to tí nó mì Gba-gbíṛì ká go làmbu njú ṛúꞌbù náa niì kû soo mítí gbolò mò kô pe njíꞌdí-njíꞌdí yee tí o bà nì pe.»

34Jézù ta o tí nò ꞌdè ndâ có ji ndâ ꞌduù ꞌdáá ká gbí lòkóꞌbò. Yí biya bà ꞌdè có jáá ji ndú gî, 35go có tí nó náa ꞌbí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì ꞌdè sàà énó, máa,

«Ye bà ꞌdè có ji ndú gbí ndâ lòkóꞌbò,

ye bà yù gbí ndâ có kóó tí nó

náa ndú jé ꞌdi lá ꞌdo tí o bà suu to tí nó nó gí sè,» nô.

Jézù ꞌdè gbí lòkóꞌbò gítí cû-kècè

36Jézù mâ giì njè nó ꞌdo mì ndâ mbè ꞌduù tí nó ya gí ꞌbá gî, ndâ mbe tala có mì wó giì ꞌdè có ji yí, máa, «ꞌDè gbí lòkóꞌbò tí nó náa wò ꞌdè gítí cû-kècè gbí njí nó ji ze.»

37Bìndi  Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «ꞌDuù tí nó mbe ṛò tó ŋa cû nó a ꞌViì-mì-ꞌDakò. 38Njí tí nò náa yí ṛò nò a to tí nô. Ndâ tó njì ŋa a ndâ ꞌduù ŋìnó tí ndâ bòò gba mì Mbíṛì nô. Bìndi  ndâ cû-kècè a ndâ ꞌduù mì Gba-vò-i. 39ꞌDuù tí nó mbe kû sogo mbe njí, mbe ṛò njì cû-kècè mí gbí njí mì wó nó a Gba-vò-i. O bà kili ndâ i ꞌdo gbí njí a ndòngbú o. Bìndi  ndâ mbe kili ndâ i ꞌdo gbí njí a ndâ basìlì mì Mbíṛì. 40Bà waaka ndâ cû-kècè à ꞌví doo ta wu ꞌdo gbí njí ꞌvii ká ꞌvii ta bà 41tuu ndâ basìlì mì ꞌViì-mì-ꞌDakò ta ndòngbú o gí bà ṛuka ndâ mbe bàkà vò i, ta ndâ ꞌduù ŋìnó mbe kû eendi ndâ ꞌbí ka ndú gítí bà bàkà vò i nó ꞌdo gbí òkò tí ndâ bòò gba mì Mbíṛì, 42bìndi  yí giì ꞌvaka ndú mí tà wu, tí bàndò bà wa gbí, ta bà ꞌvìì tì ta séꞌi. 43Bìndi  ndâ tó ꞌduù mì Mbíṛì bà giì co go ṛi á ꞌbá mì Bu ndú. Má énò, yo sè tù yo, náa tù bà ꞌdi có má kuu tí muu yo nò!»

Jézù lòkòꞌbò có gítí ꞌbí gbolò kpóló-kpolo i-banga náa à ngùù mí gbí njí

44Jézù giì ꞌdè ꞌbí lòkóꞌbò ji ndâ ꞌduù, máa, «Bà zogo to tí nó mì Gba-gbíṛì go énô: ꞌBí ꞌduù giì ꞌde ꞌbí ŋa kpóló-kpolo i-banga náa à ngùù mí tà to gbí njí. Yí giì tòò to gí muu , bìndi  yí giì ya gí ꞌbá ta líkíꞌo tí wó. Yí giì sì ndâ i-ꞌbá ꞌdáá gî gí ꞌdè, bìndi  yí giì kaa mboo tàkò ndú ya gí bà sì ta njí tí nò.

45«Bà zogo to tí nó mì Gba-gbíṛì delè go mbe nò ꞌvélè mbe kû pà ꞌbí ŋa kpóló-kpolo i-banga, 46yí má giì ꞌde gî, yí giì sì ndâ i-ꞌbá mì wó ꞌdáá gî á gí ꞌdè, bìndi  yí giì kaa i gbí ndú ya gí bà sì ta gbolò i-banga tí nò náa yí ꞌde nò.»

Jézù lòkòꞌbò có gítí mbu

47Jézù giì lòkòꞌbò ꞌbí có ji ndâ ꞌduù, máa, «Bà zogo to tí nó mì Gba-gbíṛì go mbu náa ꞌduù ꞌva mí tà ngo, bìndi  yí giì ja gí sè ta ndâ ŋa ndâ i tà ngo léé gî gbí . 48Bìndi  mbe ꞌva mbu giì ṛuka ndâ tó sè gí gbí káꞌi. Yí giì jaka ndâ ꞌbí vò sè ta ndâ ꞌbí i ŋìnó ta i gbí ndú wálá nó ꞌvaka gí ꞌdè. 49Ŋa i tí nò tí kpokèjì gí bà bàkà tí ta ndòngbú o: Ndâ basìlì mì Mbíṛì bà giì njèè gbí òkò tí ndâ tó ꞌduù ta ndâ vò ꞌduù go énò. 50Ndú bà giì ꞌvaka ndâ vò ꞌduù mí tà wu, tí bàndò bà wa gbí ta bà zò gbí tì ta séꞌi.»

Bà yee nje ndâ lòkóꞌbò mì Jézù

51Bìndi  Jézù giì ꞌvee ndâ mbe tala có mì wó, máa, «Yo ꞌdi gbí ndâ có tí nò náa ye lòkòꞌbò nò ꞌdáá gî?»

Bìndi  ndú giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «Ìyoo.»

52Bìndi  yí giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «Má énò, mbe nìbà có mì Mòze mbe gì tí mbe tala có mì Gba-gbíṛì, go mbe ꞌbá mbe kû kaa ndâ ngú i ta ndâ ká i ꞌdo gbí gálá mì wó gí sè.»

Jézù co wiṛi ya gí Názàrètì

53Jézù mâ giì cee ta bà ꞌdè ndâ lòkóꞌbò ji ndâ ꞌduù gî, 54yí giì njè nó ꞌdo bà-i-nò ya gí gbí ꞌdóó gbata mì ndú Názàrètì. Bìndi  yí giì ya gí bà nìbà i ji ndâ ꞌduù á bàndò bà kili ndâ Jùdéyà gí bà ùlù Mbíṛì. Nje ndâ mbe ꞌdi bà nìbà i mì wó ꞌdáá gî giì ꞌdèè gî. Bìndi  ndú giì ꞌbìtà bà ꞌvee ꞌvé gbí òkò tí ndú, máa, «ꞌDakò tí nò ꞌde ŋa bà ꞌdi gbí-o tí nò ꞌdo mì ꞌdi? Yí ꞌdo ta wotí bà bàkà ndâ seṛè tí nò a kòtí ꞌdi? 55À jé nó tà go ꞌviì tí nó náa bu wò a mbe no mû nó le! Nawu wó me niì tí nó ta ṛè wó a Màríyà nó lá? Ndâ Jákòmò, ta Jùzépè, ta Sìmónè, ta Júdà me ndâ náꞌvindí wó lá? 56Ndâ námì wó ꞌdáá me kuu ta ndoo to nó lá? Má énò, yí ꞌdo ta wotí bà bàkà ndâ seṛè tí nò á kòtí ꞌdi?» 57Tacó énò, ndú giì biya bà ꞌdi ndâ có mì wó gî.

Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «À káa ndâ ꞌduù gbí ꞌdóó gbata mì mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì, ta ndâ ꞌduù gbí yâ wó ká te duù mítí wó lá.» 58Tacó énò, yí giì bàkà ndâ seṛè ji ndú me mbè lá, tacó ndú tee njembí ndú mítí wó lá.

14

Bà zi Jòvánì

1Ta o tí nó Èródè tí gbolò gba mì ndâ ꞌduù Gàlìléyà mâ giì ꞌdi tàwo Jézù, 2yí giì ꞌdè có ji ndâ ꞌduù mì wó máa, «ꞌDuù tí nò bà dù a Jòvánì tí nó tí mbe caka tí ndâ ꞌduù náa ye táánò da miṛi wó nô! A yí ká ꞌvala ndi wó ꞌdo gbí muuꞌdú wó. Ŋìnò a gbí ndeṛè ndâ seṛè tí nò mbe kû bàkà tí nò ká nò.»

3Tacó àá táánò a Èródè ká tuu ndâ àsìkérì mì wó ya gí bà zèè Jòvánì, ndú giì eṛe yí te mí gbí zàà. Yí bàkà énò á muu Èródìyà tí niì mì náꞌvindí wó Fìlípò, náa yí tí Èródè ká ja yí ꞌdo tí wó kò gî. 4Káa Jòvánì ta o ꞌdáá gî kû ꞌdè có ji Èródè, máa, «Àá mì lo me yúcó tacó bà ja niì mì náꞌvindí lo ꞌdo tí wó lá, tacó à ndoo gì ndu si ndu káa wuù lá.» 5A gbí muu Èródè ta o tí nò a có bà zi Jòvánì, káa gúku ndâ ꞌduù mbe si Jòvánì tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì giì kpò yí gî.

6Ta o kàrámà bà jò Èródè, nájú Èródìyà giì dù ṛu ji ndâ Èródè ta ndâ wiṛi mì wó. Ṛu mì ꞌvinî tí nó giì peteke tàkòcò Èródè ngé ndii gî. 7Bìndi  yí giì see tí wó ji ꞌvinî tí nó, máa yí kpêtí má yù ꞌdo tí yì káa ŋa yè wè, yì bà je ji yí gî.

8Nawu ꞌvinî tí nò, tí Èródìyà, mâ giì ꞌdi có tí nò, yí giì ya gí gbí muu nájú wó, máa, yí ya gí bà ꞌdè có ji Èródè máa, «Je muu Jòvánì tí mbe caka tí ndâ ꞌduù ji ye mí gbí sânì kpónó mí kùṛo ndâ ꞌduù tí nò.» 9Gbí dìì Èródè giì ciki ta bà ꞌdi ŋa có mì ꞌvinî tí nò gî. Káa yí mâ giì koṛo có bà see tí tí nó náa yí see ta tí wó á mì kùṛo ndâ wiṛi mì wó ꞌdáá gî nó, nô bà ꞌvìsì muu wó giì kpò yí gî. Tacó énò, yí giì ꞌdè có ji ndâ àsìkérì mì wó, 10máa, ndú ya gí bà da muu Jòvánì ꞌdo gbí zàà gì tí  ji ꞌvinî tí nò. 11Ndâ àsìkérì bà-i-nò giì ya gí bà da muu Jòvánì, ndú giì te mí gbí sânì, ndú giì ya tí  ji ꞌvinî tí nò. Bìndi  yí giì te ya tí  ji nawu wó. 12Ndâ mbe tala có mì Jòvánì giì kaa ya gí bà te ku wó. Ndú mâ giì duu yí gî, ndú giì ya gí bà ꞌdè có  ji Jézù.

Jézù je i-zó-zò ji ndâ ꞌduù álìfì vô

13Jézù mâ giì ꞌdi có ku Jòvánì, yí giì di ngo ta gbâ ta kpéétí wó kû ya gítí ꞌbí bàndò ta ndâ ꞌduù tí  wálá, tìto kàpá Gàlìléyà. Káa ndâ ꞌduù mâ giì ꞌdi có bà ya yí nò, ndú giì kaa ꞌdo gbí ndâ gbata ta kò ndú ya gí tàkò wó. 14Yí mâ giì co gí to ꞌdo gbí gbâ, yí giì ŋò ndâ mbè ꞌduù tí nò, yê ṛo ndú giì bàkà yí ngé ndii gî. Bìndi  yí giì ꞌvala ndâ ꞌduù ŋìnó ta nòꞌo tí ndú nô.

15Ndâ mbe tala có mì Jézù mâ giì ŋò ꞌdêꞌo bàkà tí gî, ndú giì ꞌdè có ji yí, máa, «O kpónó ndii gî, káa ndâ ꞌduù ta ꞌbá bà-i-nó wálá. Má énò, si ndâ mbè ꞌduù tí nó ꞌví nje gî, wàa ndú ꞌví ya gí bà pà i-zó-zò ꞌdo tí ndâ bàndò tí nó ta ndâ ꞌduù kuu tí  nô.»

16Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndâ mbe tala có mì wó, máa, «Ndú bà ya wálá. Yo je i-zó-zò ji ndú wàa ndú ꞌví zò .»

17Káa ndâ mbe tala có mì Jézù giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «Àá mì ze káa ndâ kù kô vô, ta ndâ sè sósòꞌô cuki.»

18Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «Yo kaa ndú gì tí  ji ye.» 19Bìndi  yí giì ꞌdè có ji ndâ ꞌduù tí nò máa ndú ki tí ndú to gbí mbílì. Ndâ ꞌduù mâ, máa, giì ki tí ndú to go có mì wó nò gî, yí giì kaa ndâ kù kô nó vô, ta ndâ sè tí nó sósòꞌô náa ndâ mbe tala có mì wó kaa ji yí nó mí ꞌbì wó. Yí giì zekeꞌo gí gbíṛì, yí giì ꞌdè nìkì maa ji Mbíṛì. Bìndi  yí giì kiꞌviki gbí ndâ kù kô tí nò, bìndi  yí giì kaa ndú ji ndâ mbe tala có mì wó, bìndi  ndú giì njèè ji ndâ mbè ꞌduù tí nò. 20Ndâ ꞌduù ꞌdáá gî giì zò i yè yì ndú, bìndi  à giì kili ndâ sè i-zó-zò á bìndi ndú yeke ndâ kèè muuꞌbì-nje só.

21Muu ndâ ꞌdakò mbe zò i ta o tí nò; ꞌdáá gî álìfì vô. À ꞌdeke ndâ niì ta ndâ ꞌviì lá.

Jézù nò nó có ṛo ngo

22Ndâ ꞌduù mâ giì zò i cee gî, Jézù ngé giì je nó ji ndâ mbe tala có mì wó, máa, ndú o gbâ, wàa ndú ꞌví ya gí tìto kùṛo si yì mí ndiì kû njè ndâ mbè ꞌduù tí nò. 23Yí mâ giì njè ndâ mbè ꞌduù tí nò cee gî, yí giì ya gí pí gú ta kpéétí wó gí bà ꞌdeke tí wó ji Mbíṛì. 24Ta ꞌdêꞌo tí nò, pípìṛi mbe kû pì ꞌdo kùṛo ndâ mbe tala có mì Jézù giì gbùṛùngà ndú gbí gbâ ta kpéétí ndú ta wotí ká tí .

25Káa Jézù giì ꞌbì nó ta kò wó có ṛo ngo á bìndi bà ꞌdo pí gú ta nje yé, kû ya gí tàkò ndú. 26Ndâ mbe tala có mì Jézù mâ giì ŋò yí kèjì gítí ndú có ṛo ngo ta kò wó, gúku giì zèè ndú ꞌdáá gî. Bìndi  ndú giì ꞌdè có, máa, «A vuuvuu!» Bìndi  ndú giì pìì ta kû ta gúku.

27Káa Jézù giì ꞌdè có ji ndú, máa, «Yo zèè njembí yo! Yo cì gúku lá! A ye.»

28Bìndi  a Pìyétòrò ká giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «À dú má káa wò, ꞌdè có ji ye wàa ye ꞌví nò nó có ṛo ngo ya gí mì lo, Buù.»

29Bìndi  Jézù giì ꞌvìsì có ji Pìyétòrò, máa, «Gì !» Bìndi  Pìyétòrò giì co ꞌdo gbí gbâ kû nò nó ta kò wó có ṛo ngo kû ya gí mì Jézù.

30Káa mbí wó má bà giì ꞌva tí pípìṛi, gúku giì zèè yí gî. Bìndi  yí giì ꞌbìtà bà ta gí tà ngo. Káa yí giì tò kû ji Jézù, máa, «ꞌVala ye, Buù!»

31Jézù ngé giì yuu ꞌbì wó ya gí bà zèè ta Pìyétòrò. Bìndi  yí giì ꞌdè có ji yí, máa, «Wò kû koṛo có sósòꞌô tacó yè?»

32Ndâ Jézù ta Pìyétòrò mâ giì o gí gbí gbâ gî, pípìṛi giì ṛò bà pì gî. 33Bìndi  ndâ mbe tala có mì wó gbí gbâ nó giì ùlù yí, máa, «Wò dú káa ꞌViì-mì-Mbíṛì!»

Jézù ꞌvala ndâ mbe nòꞌo á Jènèsàrétì

34Ndâ Jézù giì di ngo ta ndâ mbe tala có mì wó ta o tí nò gí gbí to Jènèsàrétì. 35Ndâ ꞌduù gbí to tí nò mâ giì ŋò Jézù ni gî, ndú giì tuṛu ndâ mbe nòꞌo gbí to tí nò ꞌdáá gî ya tí  ji yí. 36Ndú giì ꞌdeke tí ndú ji yí, máa yí si ndâ mbe nòꞌo tí nò ꞌví gbala vòó nje bòngo tí wó. Ndâ mbe nòꞌo ŋìnó mbe gbala nje bòngo tí wó nó ꞌdáá giì ꞌde ꞌválá gî.

15

Tàkìì mì ndâ ká gù ndâ Jùdéyà

1Ta o tí nò, ndâ ꞌbí mbe kpolo tí tàkìì tí ndâ ꞌbí mbe ꞌdi gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà, mbe gì gí mì Jézù ꞌdo Jèrùzàlémè, giì ꞌvee yí, máa, 2«Ndâ mbe tala có mì lo bàkà go tàkìì mì ndâ ká gù ndoo lá tacó yè? Ndú caka ꞌbì ndú kùṛo bà zò i go i gbí tàkìì mì ndoo ndâ Jùdéyà lá.»

3Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «Káa yo kû ṛu ndi tàkìì mì yo si có mì Mbíṛì mí to tacó yè? 4Tacó Mbíṛì ꞌdè có énó máa, ‹Bàkà nèté ndâ bu lo ta nawu lo. Wàa ꞌduù má si ndâ bu wó ta nawu wó tí i lá, à ꞌví zi yí gî.› 5Káa yo giì ꞌdè có gbí tàkìì mì yo énó máa, ꞌduù má ꞌdè có ji ndâ bu wó ta nawu wó énó máa, yì ci bà i mì ndú nó náa yì máa yì bà konì ta ndú nó ji Mbíṛì gî, 6gbí  énó máa, yí ja nó a miṛi wó ꞌdo tà nèté ndú gî. Yo kû si có mì Mbíṛì tí có ta gbí  wálá, bìndi  yo giì zèè tí kpoò a có tàkìì mì yo gbí ŋa kèjì tí nò. 7Yo kû eendi ndâ ꞌduù máa yo a ndâ tó ꞌduù mì Mbíṛì! Ìzáyà tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì táánò ꞌdè gítí ŋa ndâ ꞌduù go yo nò a yúcó, máa, 8Mbíṛì máa,

‹Ndâ ꞌduù tí nó kû ùlù ye ká ta nje ndú cuki,

káa njembí ndú me ꞌdú ꞌdo tí ye.

9Gbí ndâ i mì ndú náa ndú kû bàkà ji ye nó wálá;

ndâ có tí nó náa ndú kû nìbà nó ꞌdáá káa có mì ndâ ꞌduù.› »

Ndâ i mbe volo ꞌduù

10Jézù giì tèꞌé tí ndâ ꞌduù me mbè. Bìndi  yí giì ꞌdè có ji ndú, máa, «Yo sè tù yo, wàa yo ꞌví ꞌdi gbí có tí nó náa ye kû ꞌdè ji yo nô! 11À me i ŋìnó mbe ya gí gbí nje ꞌduù nó ká volo gbí yì lá. A ndâ i ŋìnó mbe co ꞌdo gbí yì ꞌduù nó ká volo yí.»

12Ndâ mbe tala có mì Jézù giì ya gí mì wó bìndi bà ꞌdè có tí nò mì wó, bìndi  ndú giì ꞌvee yí, máa, «Wò ŋò ni gî máa, có tí nò náa wò ꞌdè nò zèè tí ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà ngé, nò gî?»

13Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «Àá bà giì ndoo ndâ mû ŋìnó náa à me Bu ye ká ṛò ndú lá nó ta tà teè ndú ꞌdáá gî. 14Yo si káa ndú. Ndú a ndâ mbe sú ṛo mbe kû ja ndâ ꞌbí ka ndú mbe sú ṛo. Káa mbe sú ṛo má ja ꞌbí ka wó mbe sú ṛo, ndú só bà ꞌva tí ndú gbí gùù.»

15Káa Pìyétòrò giì ꞌdè có ji Jézù, máa, «ꞌDè gbí có tí nó náa wò ꞌdè gítí ndâ i ŋìnó mbe ya gí gbí yì ꞌduù, ta i ŋìnó mbe co ꞌdo gbí yì ꞌduù nò ji ze.»

16Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «Muu yo di tí kpónó kpolo ká go muu sè ndâ ꞌbí ꞌduù delè. 17Yo ŋò ni lá máa, i ŋìnó mbe co gbí nje ꞌduù ya gí gbí yì wó nó, kû ndii co gbí yì wó ya gí tà mbílì? 18A ndâ i ŋìnó mbe gì ꞌdo gbí yì ꞌduù nó ká volo ꞌduù, tacó ndú gì ꞌdo gbí njembí ꞌduù. 19Tacó ndâ vo-vò kóṛó-koṛo có, go: bà koṛo có gítí bà zi ꞌduù, ta bà koṛo có gítí bà bàkà bangbaya, ta bà koṛo có gítí bà-nò-vò-ndô, ta bà koṛo có gítí bà ngbà i, ta bà koṛo ꞌvéṛè gítí ndâ ꞌbí ꞌduù, ta bà koṛo vò có gítí ndâ ꞌbí ꞌduù, 20ta bà ꞌdè có gítí ŋa ndâ i tí nò ká kû volo ꞌduù. Káa bà caka ꞌbì a kùṛo bà zò i lá volo ꞌduù lá.»

ꞌBí niì mbe tee njembí wó mítí Jézù

21Jézù giì njè nò ꞌdo Jènèsàrétì ya gí gbí ꞌbí to á dê ta ndâ gbata Tírò ta Sìdónì. 22Mâ giì zekeꞌo, ꞌbí niì tí jú Kánànì ta ꞌbá mì ndú gbí to tí nò giì gì gí mì Jézù, bìndi  yí giì ꞌdeke tí wó ji yí ta bà wa gbí, máa, «Ákoo Buù, ꞌViì mì Dàvídè, ŋò yê ṛo ye. Nájú ye ta i-gbí-muu wó, káa i tí nò kû bàkà yí tí vò i.»

23Káa Jézù giì ꞌvìsì có gí tàkò có mì niì tí nò lá. Bìndi  ndâ mbe tala có mì Jézù giì ꞌdè có ji yí máa, «Si niì tí nò ꞌví co ta ŋa wo mì wó nò ꞌdo tàkò ndoo gî!»

24Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «À tuu ye ká tacó tí ndâ Ìzìrìyélì ŋìnó go ndâ rómbo mbe giṛiꞌo gî nô cuki.»

25Káa niì tí nò giì zèè kò Jézù ta bà ꞌdeke tí wó máa, «Konì ye, Buù!»

26Jézù giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «Bà te i-zó-zò mì ndâ ꞌviì ji ndâ bô me dú lá.»

27Káa niì tí nò giì ꞌvìsì có ji Jézù, máa, «Có mì lo nò dú, Buù. Káa kpêtí ká énò, ndâ bô ngbá kû zò ndâ njúnjú i-zó-zò ŋìnó mbe kû ꞌvaka tí to ꞌdo mì ndâ mbe tí ndú nô.»

28Bìndi  Jézù giì ꞌvìsì có ji niì tí nò, máa, «Wò ùnje gítí ye ta njembí lo gbaànjé, naà! Má énò, àá bà je i mì lo ta gó  tí lo nò ji wò gî.» À káa bà ꞌdè có tí nò mì Jézù, nájú niì tí nò ngé giì ꞌde ꞌválá gî.

Jézù ꞌvala ndâ ꞌduù me mbè

29Jézù giì njè nó ꞌdo tí to tí nò a seè ndâ gbata Tírò ta Sìdónì nò co yì kàpá Gàlìléyà ya gí bà ki tí wó pí gú. 30Bìndi  ndâ ꞌduù me mbè giì kaa ndâ mbe nòꞌo, ta ndâ mbe ósú, ta ndâ ꞌduù ŋìnó ta ndâ i-gbí-muu ndú nó ya tí  ji yí. Bìndi  yí giì ꞌvala ndú gbaànjé-gbaànjé ꞌdáá gî. 31Nje ndâ mbè ꞌduù tí nò giì ꞌdèè ta bà ŋò ndâ ꞌduù ŋìnó ta mè ndú mbe eṛe tí gî nó kû ꞌdè có, ndâ ꞌduù ŋìnó tí ndâ mbe ósú nó gì tí ndâ cèe ꞌduù gî, ndâ ꞌduù ŋìnó ta kò ndú gbeleꞌve gî nó kû nò nó, ndâ mbe sú ṛo kû ŋò i. Bìndi  ndú giì ùlù Mbíṛì mì ndâ Ìzìrìyélì.

Jézù je i-zó-zò ji ndâ ꞌduù álìfì nàꞌô

32Bìndi  Jézù giì tèꞌé tí ndâ mbe tala có mì wó. Yí giì ꞌdè có ji ndú, máa, «Yê ṛo ndâ ꞌduù tí nó ꞌdáá gî tí ye ngé. Tacó ndú kpónó bàkà ta ye bà-i-nó a sili taꞌô, káa i-zó-zò tacó bà je ji ndú wálá. Káa go bà njè ndú gí ꞌbá mì ndú ta go tí ndú tí ye wálá, tacó ndú bà ꞌdèè ta go mí kpokèjì.»

33Káa ndâ mbe tala có mì Jézù giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «À ꞌví ꞌde i-zó-zò bà je ji ŋa mbè ꞌduù tí nó ꞌdo ngòó gbí ŋa to tí nó ta ndâ ꞌduù tí  wálá nó?»

34Káa Jézù giì ꞌvee ndú, máa, «Àá mì yo a ndâ kù kô ée?»

Bìndi  ndú giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «Àá mì ze a ndâ kù kô vô-nje só, ta ndâ ꞌbí vící sè.»

35Jézù bà-i-nò giì ꞌdè có ji ndâ mbè ꞌduù tí nò, máa, ndú ki tí ndú to. 36Bìndi  yí giì kaa ndâ kù kô tí nò á vô-nje só, ta ndâ vící sè tí nò á mì ndâ mbe tala có mì wó nò, yí giì ꞌdè nìkì maa ji Mbíṛì, bìndi  yí giì kiꞌviki gbí ndú, yí giì kaa ji ndâ mbe tala có mì wó, ndú giì njèè ji ndâ mbè ꞌduù tí nò. 37Ndâ mbè ꞌduù tí nò ꞌdáá gî giì zò i yè yì ndú go ŋìnó náa à nìkì tí ndú. Bìndi  à giì ṛuka sè i-zó-zò á bìndi  ndú yeke ndâ kèè vô-nje só.

38Muu ndâ ꞌdakò mbe zò i ta o tí nò ꞌdáá gî álìfì nàꞌô. À ꞌdeke ndâ niì ta ndâ ꞌviì lá. 39Jézù mâ giì je nó ji ndâ mbè ndâ ꞌduù tí nò á bìndi bà zò i mì ndú gî, yí giì di ngo ta gbâ ꞌdo bà-i-nò gí gbí to Màgàdánì.

16

Ndâ ꞌbí ŋa Jùdéyà giì ꞌvee Jézù máa yí bàkà seṛè ji ndâ yì

1Ta o tí nò, ndâ ꞌbí mbe nìbà có gítí tàkìì mì ndâ Jùdéyà giì tala Jézù, máa yí bàkà ꞌbí i tacó bà tùbà  máa yí ꞌde wotí bà bàkà ndâ seṛè tí nó náa yí kû bàkà nó ꞌdo mì Mbíṛì ji ndâ yì. 2Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «Tàṛì má bí-bi si ṛi ta jéé gî, yo ŋò ni gî máa, mù taàbé bà dù wálá. 3Káa tàṛì má bi tà fírí dúꞌo, yo máa, mù wúnó kèjì. Yo ŋò ŋa i tí nó kèjì gí bà bàkà tí nó ni ꞌdo tí cè tí tàṛì gî, káa ṛo yo yoo ꞌdo tí bà ŋò ndâ seṛè tí nó mbe kû bàkà tí mí kùṛo yo kpónó nó gî! 4Ndâ ꞌduù tí nó mbe kû ꞌvala kpónó nó a ndâ vò ꞌduù tí ndâ mbe tee njembí ndú mítí Mbíṛì lá nó ká kû ꞌvee có seṛè! Káa àá bà tè ta ndú káa seṛè mì Jónà.» Tacó énò, Jézù giì njè nó bìndi bà ꞌdè có tí nò ꞌdo tí ndú gî.

Ṛúꞌbù mì ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà ta ndâ Jùdéyà ŋìnó mbe ùnje gítí ꞌválá bìndi ku lá

5Ndâ Jézù má giì di ngo gí tìto gî, mbí ndâ mbe tala có mì wó bà giì ꞌva tí bà te i-zó-zò. 6Bìndi  Jézù giì ꞌdè có ji ndú, máa, «Yo kpolo tí yo ꞌdo tí ṛúꞌbù mì ndâ Fàrìzéyò ta ṛúꞌbù mì ndâ Sàdùkáyò.»

7Káa ndâ mbe tala có mì Jézù mâ giì ꞌdi có tí nò náa yí ꞌdè nò, ndú giì ꞌbìtà bà ꞌdè ngùṛù-ngùṛù có gbí òkò tí ndú, máa, «Yí kû ꞌdè có tí nò tacó ndoo gì ta i-zó-zò lá.»

8Jézù mâ giì ꞌdi có tí nò náa ndâ mbe tala có mì wó kû fiini nò, yí giì ꞌvee ndú, máa, «Yo kû fiini có gbí òkò tí yo, máa, i-zó-zò wálá, tacó yè? Njembí yo gítí ye me dúú-dúú lá! 9Muu yo kpolo énò tacó yè? Bà mbí yo ò tí ndâ kù kô tí nó táánò vô náa ye kiꞌviki gbí ndú ji ndâ ꞌdakò álìfì vô nó gî? Yo ta o tí nò kili sè i-zó-zò bìndi ndú yeke a ndâ kèè ée? 10Káa ndâ kù kô tí nó vô-nje só náa ye táánò kiꞌviki gbí ndú ji ndâ ꞌdakò álìfì nàꞌô nó? Yo ta o tí nò kili sè i-zó-zò bìndi ndú yeke a ndâ kèè ée? 11Káa bà giì ꞌdi gbí  énó máa, ye kû ꞌdè có me gítí kù kô lá nò giì kpò yo ta ŋa kpokèjì ngàyi? Ye ꞌdè ji yo máa, yo kpolo tí yo ꞌdo tí ṛúꞌbù mì ndâ Fàrìzéyò ta ṛúꞌbù Sàdùkáyò.» 12Ndâ mbe tala có mì Jézù bà-i-nò giì ꞌdi gbí  máa, yí kû ꞌdè có ji ndâ yì me gítí ṛúꞌbù bà bàkà kù kô lá. Yí kû ci a ndâ yì, máa ndâ yì ꞌví kpolo tí ndâ yì ꞌdo tí ndâ i tí nó náa ndâ Fàrìzéyò ta ndâ Sàdùkáyò kû nìbà ndú ji ndâ ꞌduù nô.

Sìmónè Pìyétòrò yù gbí Jézù máa yí a Bìndi-Mbíṛì gí sè

13Ndâ Jézù mâ giì yee ta ndâ mbe tala co mì wó tí ꞌbí to á dê ta gbata Cèzàríyà mì Fìlípò gî, yí giì ꞌvee ndú, máa, «Ndâ ꞌduù kû ꞌdè có máa ꞌViì-mì-ꞌDakò a ꞌdi?»

14Káa ndú giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «Ndâ ꞌbí ꞌduù kû ꞌdè có máa yí a Jòvánì tí mbe caka tí ndâ ꞌduù. Ndâ ꞌbí ꞌduù máa yí a Èlíjà tí nó tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì nô. Ndâ ꞌbí ꞌduù máa yí a Jèrèmíyà tí nó tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì nô. Káa ndâ ꞌbí ꞌduù ŋìndi ndú máa yí a ꞌbí ꞌduù gbaànjé ꞌdo gbí òkò tí ndâ ká mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì.»

15Káa Jézù giì ꞌvee ndú, máa, «Káa yo, yo ŋìndi yo kû ꞌdè có máa ye a ꞌdi?»

16Bìndi  Sìmónè giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «Wò a Bìndi-Mbíṛì, tí ꞌViì mì wu Mbíṛì.»

17Jézù mâ giì ꞌdi có tí nò náa Sìmónè ꞌdè nò, yí giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «Pá lo nìkì ngé, Sìmónè ꞌviì mì Jónà. Tacó à me ꞌbí ꞌduù ká ꞌdè gbí có tí nò náa wò ꞌdè nò ji wò lá. A Bu ye á gbíṛì ká ꞌdè ji wò. 18Má énò, ye kpónó kû ꞌdè có ji wò, máa, ṛè lo bà dù a ‹Pìyétòrò›, (gbí  máa ‹díí›). Ye bà bì ndâ ꞌduù mì ye á mbe kû kili ta ṛè ye nó á mí pí díí tí nò, náa à kpêtí káa ku, yí bà je bà i tí ndú wálá. 19Ye bà je i bà njaanga njekèjì bà ya gí gbí to mì Gba-gbíṛì á mí ꞌbì lo. I ŋìnó náa wò má ùnje gítí  muu to tí nó gî, àá bà ùnje gítí  gbíṛì gî. Káa wò má biya i muu to tí nó gî, à delè bà biya i tí nò gbíṛì gî.» 20Bìndi  Jézù giì ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó máa, ndú ꞌví ꞌdè gí sè máa yì a Bìndi-Mbíṛì nò gbaànjé lá.

Kpédélé bà ꞌdè có mì Jézù gítí o bà kònò séꞌi mì wó

21ꞌDo tí o tí nò, Jézù giì ꞌbìtà bà ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó ngbáṛángàꞌi énó máa, «À cu mí gbí mbelè ye gî, máa ndâ kpo-ꞌduù-ꞌbá, ta ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì, ta ndâ mbe ꞌdi gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà bà giì mèèkèꞌi tí ye. Ye bà giì kònò séꞌi me gbolò. Káa kózò tí ye bà ya gí Jèrùzàlémè. Ye ŋò ni gî máa, ndú bà giì zi ye gî. Káa bìndi sili taꞌô, ye bà ꞌvala ꞌdo gbí muuꞌdú ye gî.»

22Pìyétòrò mâ giì ꞌdi có tí nò, yí giì tèꞌé tí Jézù gí ndiì ꞌdo gbí òkò tí sè ndâ ꞌbí mbe tala có mì wó, bìndi  yí giì ꞌdè kòlòwò gítí wó, máa, «Mbíṛì ꞌví je ŋa i tí nò ji wò ngé gî lá, buù!»

23Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji Pìyétòrò, máa, «Ya ꞌdo tí ye gí kàzô, ndí lo Gba-vò-i! Wó kû nè kpokèjì mì ye, tacó wò kû koṛo me ŋa bà koṛo có mì Mbíṛì lá. Wò kû koṛo a ŋa bà koṛo có mì ndâ ꞌduù muu to tí nô.»

24Káa Jézù giì ꞌvìsì tí wó gítí sè ndâ ꞌbí mbe tala có mì wó, bìndi  yí giì ꞌdè có ji ndú, máa, «Go bà dù tí mbe tala có mì ye má tí ꞌduù, ꞌduù tí nò ꞌví ò-bà-mbí miṛi wó gî. Yí ꞌví gbì gbí njembí wó gítí bà kònò séꞌi, wàa yí ꞌví gì gí bà ṛu ndi ye. 25Tacó ꞌduù má bàkà tí wó tí mbe lè ngaṛànga mí tà ṛo wó ta kpéétí wó, yí a ku. Káa ꞌduù mbe giṛi miṛi wó muu ye ká bà ꞌde ꞌválá. 26Má énò, ꞌduù bà ꞌde gbí ndâ i tí nó muu to tí nó a yè, náa yí kpêtí má ꞌde ndú kpónó ꞌdáá gî, bìndi  yí giì bè gbí cèe ꞌválá bìndi ku mì wó gî? ꞌDuù bà ꞌvìsì ndâ cèe ꞌválá bìndi ku mì wó ta ŋa yè á muu to tí nó? 27Tacó kùṛo o bà gì ꞌViì-mì-ꞌDakò ꞌdo gbíṛì ta ndâ basìlì ta wotí ꞌdo mì Bu wó dooko gî. Yí bà gì gí bà ko mboo ndâ ŋa ndâ i mì ndâ ꞌduù náa ndú bàkà muu to tí nó nó gbaànjé-gbaànjé ji ndú. 28Ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó máa, ndâ ꞌbí ꞌduù gbí òkò tí yo kpónó mbe kû ṛò tíyò nò bà ŋò o bà gì ꞌViì-mì-ꞌDakò tí gbolò gba gî.»

17

Bà ꞌvìsì cè tí Jézù

1Ta sili vô-nje gbaànjé bìndi o tí nò, Jézù giì kaa ndâ Pìyétòrò, ta ndâ Jákòmò ta náꞌvindí wó Jòvánì, bìndi  ndú giì ya ta ndú gí pí ꞌbí njà gú ta kpéétí ndú jee sè ndâ ꞌbí mbe tala có mì wó mí tàgbà gú. 2Káa si ndú pí gú, Jézù giì ꞌvìsì cè kózò tí wó mí kùṛo ndâ mbe tala có mì wó taꞌô náa yí kaa ndú ta yí nó gî. Gbíṛo wó giì dù kû tòngbaà go ṛi, ndâ bòngo tí wó giì ce go ꞌvì ꞌbì. 3Ndâ Pìyétòrò ta ndâ Jákòmò ta náꞌvindí wó Jòvánì mâ giì zekeꞌo, ndú giì ŋò ndâ Mòze ta Èlíjà kû ꞌdè nje mì ndú ta ndâ Jézù. 4Bìndi  Pìyétòrò giì ꞌdè có ji Jézù, máa, «Bà dù ndoo bà-i-nó nìkì ma, buù! Ye bà tò ndâ ndùúṛù taꞌô mí bà-i-nò, gbaànjé ji wò, gbaànjé ji Mòze, bìndi  gbaànjé ji Èlíjà, náa à má nìkì tí lo gî nò.»

5Káa si Pìyétòrò kû ꞌdè có tí nò ndú mâ giì zekeꞌo gí yaà, ndú giì ŋò kùlù mù mbe kû tòngbaà yiiga muu ndú gî. Bìndi  ndú giì ꞌdi kòcò ꞌduù kû ꞌdè có gbí kùlù mù tí nò, máa, «Ŋìnó a ꞌViì mì ye, tí wú-gbí-ṛé ye, náa tàkòcò ye peteke gítí wó á ngé ma.»

6Ndú mâ giì ꞌdi có tí nò, ndú giì ꞌbuku gbíṛo ndú mí to ta gúku. 7Káa Jézù giì tee ꞌbì wó ta ndi tí ndú, bìndi  yí giì ꞌdè có ji ndú, máa, «Yo a gí yaà. Yo cì gúku lá.» 8Ndú mâ giì te muu ndú gí yaà go có mì Jézù nò, ndú giì ŋò Jézù ta kpéétí wó.

Có gítí Èlíjà

9Káa si ndú kû giì dele ndi ndú gí tàgbà gú, Jézù giì ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó taꞌô nò, máa, «Yo ꞌví ꞌdè có i tí nó náa yo ŋò si ndoo pí gú nó ji ꞌbí ꞌduù gbaànjé lá, yee tí o bà ꞌvala ndi ꞌViì-mì-ꞌDakò ꞌdo gbí ku.»

10Káa ndú giì ꞌvee yí, máa, «Káa ndâ mbe ꞌdi gbí-o mì ndâ Jùdéyà kû ꞌdè có máa, Èlíjà ká bà gì gí kùṛo kózò gî, tacó yè?»

11Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «A Èlíjà ta yúcó ká bà gì gí kùṛo tacó bà ꞌviindi ndâ i ꞌdáá gî. 12Káa Èlíjà táánò dú giì gì á go có mì ndú nò gî, káa ndú tí ndâ mbe ꞌdi gbí-o mì ndâ Jùdéyà ta o tí nò giì ŋò yí ni lá; bìndi  ndú giì mèèkèꞌi tí wó go ŋìnó a nìkì tí ndú gî. Má énò, ndú delè kèjì gí bà mèèkèꞌi tí ꞌViì-mì-ꞌDakò ká go ŋa ŋìnó náa ndú táánò bàkà mítí Èlíjà nò.»

13Ndâ mbe tala có mì Jézù mâ giì ꞌdi có tí nò náa yí ꞌdè ji ndú nò, ndú giì ŋò ni gî máa, yí kû ꞌdè có a i gítí Jòvánì tí mbe caka tí ndâ ꞌduù.

Jézù ꞌvala ꞌbí ꞌviì-ꞌdakò ta i-gbí-muu wó

14Ndâ Jézù mâ giì dele ndi ndú ꞌdo pí gú, ndú giì ꞌde ndâ ꞌduù me mbè kû ùndi ndú mí mì sè ndâ mbe tala có mì wó tí nó náa yí si ndú mí tàgbà gù nô. Bìndi  ꞌbí ꞌdakò ꞌdo gbí òkò tí ndâ ꞌduù tí nò mbe tì nò giì njè nó ya gí bà zèè kò Jézù, 15ta bà ꞌdeke tí wó ji yí, máa, «Ŋò yê ṛo ꞌviì mì ye, buù! À tí wó a vò ŋa nòꞌo dó pì. À má tanga ta ndâ ꞌbí o, à kû ꞌva yí mí tà wu, à delè kû ꞌva yí ta ndâ ꞌbí o mí tà ngo. 16Ye gì ta yí ji ndâ mbe tala có mì lo, máa ndâ-ꞌbî-lá, ndú bà ꞌvala yì, káa à giì kpò ndú gî.»

17Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ꞌdakò tí nò, máa, «Yo ndâ ꞌduù tí nó gbí o tí nó nó káa cèe ndâ vóló-volo ꞌduù mbe ùnje gítí Mbíṛì lá. Yo bà lè mí tà ṛo ye a ngaṛànga? Ye bà kònò yo énò yee tí ŋa o ngàyi?» Bìndi  yí giì ꞌdè có ji ꞌdakò tí nò máa, «Te ꞌviì tí nò gì tí  gí bà-i-nô.» 18ꞌDakò tí nò mâ giì te ꞌviì tí nò ya tí  ji Jézù gî, Jézù giì do mítí i tí nò gbí muu ꞌviì tí nò, máa yí co ꞌdo gbí muu wó gî. Mâ giì zekeꞌo, gbí dìì ꞌviì tí nò giì da mbóꞌvóó ká mí to nò gî.

19Bìndi  ndâ mbe tala có mì Jézù náa bà ꞌvala ꞌviì tí nò kpò ndú gî nó giì ꞌvee yí si ndú ta kpéétí ndú, máa, «Bà mòkò i tí nò ꞌdo gbí muu ꞌviì tí nò kpò ze gî tacó yè?»

20Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «À kpò yo tacó yo tee njembí yo mítí Mbíṛì dúú-dúú lá. Ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó, máa, yo má tee njembí yo mítí Mbíṛì gî, kpêtí ká njíꞌdíí énó, yo má ꞌdè có ji gbolò gú tí nò, máa, ‹Yèè ndi lo ꞌdo bà-i-nò gî,› gú tí nò bà yèè ndi wó go có mì yo nò gî. ꞌBí i mbe kpò yo delè bà dù wálá. 21À kû mòkò i go ŋa i tí nò ꞌdo gbí muu ꞌduù ká ta bà ꞌdeke tí ji Mbíṛì, delè ta bà kònò go cuki.»

Bà só bà ꞌdè có mì Jézù gítí bà kònò séꞌi mì wó

22Ta ꞌbí o gbaànjé, ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó ꞌdáá gî mâ giì kili mítí ꞌbí bàndò gbí to Gàlìléyà gî, Jézù giì ꞌdè có ji ndú máa, «Ndâ ꞌduù kèjì gí bà kpì ngbàngà tí ꞌViì-mì-ꞌDakò ji ndâ ꞌdakò. 23Ndú bà giì zi yí gî. Káa bìndi sili taꞌô, yí bà giì ꞌvala ndi wó ꞌdo gbí muuꞌdú wó gî.» Ndâ mbe tala có mì Jézù mâ giì ꞌdi có tí nò, ndú giì dù zuku-zùkùù ta sé có tí nò.

Ndâ Jézù ta Pìyétòrò gò i gítí ꞌbá-Mbíṛì

24Ndâ Jézù mâ giì yee ta ndâ mbe tala có mì wó gbí gbata Kàpàrànáwùmù, ndâ ꞌbí mbe kû kili i ꞌdo mì ndâ ꞌduù gítí ꞌbá-Mbíṛì giì gì gí mì Pìyétòrò, bìndi  ndú giì ꞌvee yí, máa, «Mbe nìbà i ji yo kû gò i gítí ꞌbá-Mbíṛì?»

25Káa Pìyétòrò giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «Yí kû gò i.»

Bìndi  Pìyétòrò mâ giì ṛì gí tàꞌi tàkò Jézù, Jézù giì co gálà gí bà ꞌvee yí á kùṛo bà ꞌdè có mì wó máa, «Sìmónè, wò koṛo có máa ndâ kpo-kpò gba muu to tí nó kû gò i ꞌdo mì ndâ ꞌdi? Á ꞌdo mì ndâ ꞌviì mì ndú, wèè, á ꞌdo mì ndâ mbe ꞌdó-ꞌdo?»

26Káa Pìyétòrò giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «À ꞌdo mì ndâ mbe ꞌdó-ꞌdo.»

Bìndi  Jézù giì ꞌdè có ji Pìyétòrò, máa, «Má énò, à mò ndâ ꞌviì-ꞌbá ꞌdo gbí bà gò i ji gba gî. 27Káa kpêtí ká énò, a me vò i lá. Ya gí bà gò liì tàbèꞌdè kàpá. Wò má ja kpédélé sè, wò ꞌví njaa gbí nje wó, bìndi  wò bà ꞌde njì gùrúsù ꞌdo tí ngbàṛà, wò ꞌví je ya gí bà gò gítí ꞌbá-Mbíṛì á muu ndà, tacó wàa tàkòcò ndâ ꞌduù tí nò ꞌví kpolo lá.»

18

A ꞌdi ká me gbolò ndii ndâ ꞌbí ka wó ꞌdáá gî

1Ta o tí nò, ndâ mbe tala có mì Jézù giì ꞌvee yí, máa, «Gbolò ꞌduù mbe ndii ndâ ꞌbí ka wó ꞌdáá gî gbí òkò tí ze gbí ngbàngà mì Mbíṛì wúnò bà dù a ꞌdi»

2Káa Jézù giì ꞌvìsì có gí tàkò ꞌvé mì ndú nò ta bà tèꞌé tí ꞌbí làmbu ꞌviì, bìndi  yí giì ṛò yí mí kùṛo ndú. 3Bìndi  yí giì ꞌdè có ji ndú, máa, «Ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó, máa, yo má ꞌvìsì tí yo tí ndâ víí ꞌviì go làmbu ꞌviì tí nó lá, yo jé gí bà dù tí ndâ ŋa ꞌduù tí nó náa Mbíṛì kû zogo ndú nó wálá. 4Má énò, ꞌduù ŋìnó mbe bàkà tí wó tí làmbu ꞌviì go làmbu ꞌviì tí nó nó a gbolò ꞌduù gbí òkò tí ndâ ꞌduù tí nó náa Mbíṛì kû zogo ndú nó ꞌdáá gî. 5ꞌBí ꞌduù má te wiṛi mítí ꞌbí làmbu ꞌviì go ŋìnó ta ṛè ye, gbí  énó máa, ꞌduù tí nò te wiṛi a i mítí ye. 6Káa à ꞌvii ta ꞌduù mbe eendi ꞌbí làmbu ꞌviì go ŋìnó mbe kû tee njembí mítí ye káa bà eṛe gbolò du i mítí miṛi wó, wàa à ꞌví ꞌva ta yí gí tà wúlú ngo.

7«Vò pá tí ndâ ꞌduù muu to tí nó ngé, tacó ndâ vò i mbe kû volo muu ndú ꞌdo tí bà tee njembí ndú mítí Mbíṛì ùgbù á muu to tí nó ngé ndii gî. Ndâ vò i tí nò delè jé gí bà cee wálá. Káa à volo a i ji ndâ mbe kû kili wu á gí tà ndâ vò i tí nò!

8«À má a ꞌbí ꞌbì lo gbaànjé ká kû ŋònòkò gbí òkò tí yo ta Mbíṛì, da ꞌbì lo tí nò ꞌva gí ꞌdè. À nìkì a bà ya ta gbèe ꞌbì lo gí gbí dà á bìndi ku mì lo á co tí bà kpolo tí ndâ ꞌbì lo só kpónó, bìndi  wò giì ꞌde vò bàndò bìndi ku mì lo. 9Káa à má a ꞌbí ṛo lo gbaànjé má ká kû si wò kû bèè ṛo Mbíṛì, aa ṛo lo tí nò ꞌdo gbí kélè gí ꞌdè. À nìkì a bà ꞌde ꞌválá ŋìnó mbe cee lá nó ta gbèe ṛo lo á co tí bà ꞌva wò mì Mbíṛì mí gbí vò bàndò ta wu tí  bìndi ku mì lo ta ndâ ṛo lo sósòꞌô.

10«Yo kpolo tí yo ꞌdo tí bà ꞌdè có ŋónókó gítí ndâ víí ꞌviì go ndâ ŋa ŋìnô, tacó ndâ basìlì mì ndú nanaka ká kácá mí kùṛo Bu ye gbíṛì. 11(Tacó ꞌViì-mì-ꞌDakò gì gí muu to tí nó a i tacó bà ꞌvala ndâ ꞌduù ŋìnó mbe giṛiꞌo gî nô.)»

Jézù lòkòꞌbò có gítí i-kó-ko mbe giṛi gî

12Jézù giì lòkòꞌbò có ji ndâ mbe tala có mì wó máa, «Yo koṛo có máa, muu ndâ i-kó-ko mì ꞌduù má 100, bìndi  ꞌbí  gbaànjé giì giṛi gî, yí bà si sè ndâ i-kó-ko ŋìnó 99 nó mí bàndò, bìndi  yí ꞌví ya gí bà pà bà tí gbèe ŋìnó mbe giṛi nó wálá? 13Ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó máa, yí má ꞌde ŋìnó mbe giṛi nò gî, líkíꞌo bà bàkà yí á co tí líkíꞌo ndâ ŋìnó 99 mbe giṛiꞌo lá nó gî. Tacó go  tí wó énò máa, ꞌbí i-kó-ko mì yì gbaànjé ꞌví giṛi nò wálá. 14Có mì Bu yo gbíṛì delè ká go énò, máa muu ꞌbí làmbu ꞌviì gbaànjé go ŋìnó kuu nó nó ꞌví ba lá.

Pà làyì gítí ndâ vò i gbí òkò tí yo ta náꞌvindí lo

15«Náꞌvindí lo má bàkà ꞌbí ŋa i mbe lè gî gítí lo, ya gí mì wó, wàa yo ꞌví ꞌviiki gbí có tí nò gbí òkò tí yo ta yí sósòꞌô. Yí má ꞌdi có mì lo nò gî, gbí  énó máa wò gì ta náꞌvindí lo dê gítí lo gî. 16Káa yí má biya bà ꞌdi có mì lo gî, tèꞌé tí ndâ ꞌbí ꞌduù go só, go taꞌô, wàa wò ꞌví ꞌdè có ta yí mí kùṛo ndú gítí có mì kponje taàbé, go có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì nô. 17Yí má biya bà ꞌdi có mì ndâ ꞌduù tí nò delè gî, wò ꞌví ya ta yí gí kùṛo ndâ ꞌbí náꞌvindí yo tí ndâ mbe kû kili ta ṛè ye tí Jézù. Yí má kpo muu yo delè gî, yo ꞌví bàkà ta yí go bà bàkà i gítí vò ꞌduù ta nèté mì yo ta yí wálá. 18Ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó máa, yo má ùnje gítí ꞌbí ŋa i muu to tí nó gî, à delè bà ùnje gítí bà bàkà i tí nò á gbíṛì gî. Káa ꞌbí i ŋìnó náa yo mà biya gî máa à ꞌví bàkà muu to tí nó lá, à delè bà biya gî, máa à ꞌví bàkà i tí nò á gbíṛì lá. 19ꞌBí có náa ye bá ꞌdè ji yo kákáꞌi a ŋìnó máa, ndâ ꞌbí ꞌduù gbí òkò tí yo, kpêtí ká go ndâ ꞌduù sósòꞌô cuki, má toko muu ndú, bìndi  ndú giì ꞌdeke tí ndú ta njembí gbaànjé tacó ꞌbí ŋa i ꞌdo mì Bu ye gbíṛì, ta ṛè ye, Bu ye bà je i tí nò náa ndú yù nò ji ndú gî. 20Tacó ndâ ꞌduù kpêtí go sósòꞌô, go taꞌô, má kili mítí ꞌbí bàndò ta ṛè ye, ye bà dù kuu toko ta ndú á kà.»

Bà si có gítí ndâ vò i mì ndâ ꞌbí ka ndoo mí to

21Bìndi  Pìyétòrò giì ꞌvee Jézù, máa, «Ye ꞌví si có gítí ndâ vò i mì náꞌvindí ye náa yí bàkà mítí ye mí to yee gbí ée, Buù? Yee gbí vô-nje só?»

22Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «Me ká ta bà  vô-nje só cuki lá. Ye nì ji yo a vô-nje só ta bà  vô-nje só ta bà  muuꞌbì.»

23Jézù giì lòkòꞌbò ꞌbí có ji ndâ mbe tala có mì wó, máa, «Bà dù Gba-gbíṛì tí gbolò gba mì ndâ ꞌduù muu to tí nó ꞌvii ká ꞌvii ta ꞌbí gbolò gba gbaànjé mbe eṛe muu wó gítí có ba kili ndâ i mì wó ꞌdo mì ndâ kpo-kpò ꞌduù mì wó gî. 24Yí mâ giì ꞌbìtà bà tèꞌé tí ndú gbaànjé-gbaànjé, à giì gì ji yí kpédéléꞌi kùṛo a i ta ꞌduù ŋìnó náa i mì wó muu wó me gbolò ngé ndii gî nô. 25Káa kpokèjì bà dele ta ndâ i tí nò ji gba mâ giì kpò ꞌdakò tí nò gî, gba giì ꞌdè có máa, à ya gí bà mà ndâ ꞌdakò tí nò, ta niì mì wó, ta ndâ ꞌviì mì ndú, ta ndâ i-ꞌbá mì ndú ꞌdáá gî. À má sì ndú gî, à ꞌví kaa i gbí ndú gítí  á ji yì gí bìndi ndâ i mì yí. 26Káa ꞌdakò tí nò mâ giì ꞌdi có tí nò, yí giì zèè kò gba ta bà ꞌdeke tí wó, ji yí máa, ‹Je o ji ye, buù, wàa ye ꞌví pà kpokèjì bà sì có ndâ i mì lo ꞌdo muu ye ꞌdáá gî.› 27Gba mâ giì zeke ꞌdakò tí nò, yê ṛo wó giì bàkà yí ngé ndii gî. Bìndi  yí giì si có gítí ndâ i mì wó á muu wó nó ꞌdáá gî mí to. Bìndi  yí giì ꞌdè có ji yí máa, yí ya gí ꞌbá mì wó.

28«ꞌDakò tí nò mâ giì co gí sè ꞌdo gbí ngbàngà mì gba, yí giì ꞌde ꞌbí ka wó náa ndú kû bàkà nèté ta ndú ꞌbá mì gba, ta làmbu i mì wó á muu wó, bìndi  yí giì nanaka mítí ka wó nò go cá tí ngbù tìítìí, máa, ‹I mì ye kuu muu lo. Je i mì ye ji ye! Je i mì ye ji ye!›

29«Ka wó mbe nèté nò giì ꞌva tí wó kùṛo wó, ta bà ꞌdeke tí wó ji yí, máa, ‹Je o ji ye, wàa ye ꞌví ì ngèlè gítí .› 30Káa yí giì biya bà ꞌdi có mì ka wó nò gî. Bìndi  yí giì te yí mí gbí zàà, máa yí dù á kà di tí o tí nó náa yí má sì có ndâ i mì yì cee ꞌdo muu wó gî, à ꞌví giì dò ꞌbì á ꞌdo tí wó. 31Ndâ ꞌbí ka ndú náa ndú kû bàkà nèté ꞌbá mì gba ta ndú nó mâ giì ŋò ŋa i tí nò, tàkòcò ndú giì kpolo ngé ndii gî. Bìndi  ndú giì ya gí bà ꞌvanda ndi ŋa i tí nò náa ka ndú bàkà nò ꞌdáá gî ji gba.

32«Gba bà-i-nò giì tuu ꞌduù gí tàkò ꞌdakò tí nò. À mâ giì gì ta yí gí kùṛo wó gî, yí giì do mítí wó, máa, ‹Ndí lo vò ꞌduù! Wò kùtàá ꞌdeke tí lo á ji ye, bìndi  ye giì si có gítí ndâ kpo-kpò i mì ye náa àá muu lo nó mí to gî. 33Káa wò kpónó ŋò yê ṛo ka lo náa yo kû bàkà nèté ta yí bà gbèe to nó lá, tacó yè?› 34Tacó énò, gba giì te vò ꞌduù tí nò mí gbí zàà ta kpo tàkòcò. Máa, yí dù gbí zàà yee tí o tí nó náa yí má sì có ndâ i mì yì ꞌdáá gî delè.»

35Jézù giì yee nje có mì wó, máa, «Bu ye á gbíṛì delè bà bàkà ta yo ꞌdáá gî ká énò, náa yo má je à-cee-gî ji ndâ náꞌvindí yo ta njembí yo gbaànjé lá nò.»

19

Có gítí bà njè niì

1Jézù mâ giì cee ta bà ꞌdè có tí nò ji ndâ mbe tala có mì wó gî, ndú giì di ngo ꞌdo Gàlìléyà gítí ꞌbí to á tìto Jòròdánìyà á Jùdéyà. 2Ndâ ꞌduù me mbè giì ṛu ndi wó gítí to tí nò. Bìndi  yí giì ꞌvala ndâ mbe nòꞌo gbí òkò tí ndú.

3Mâ giì zekeꞌo, ndâ ꞌbí mbe kû kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà giì gì gí mì Jézù, bìndi  ndú giì ꞌvee yí ta tiṛì tacó bà ŋò muu wó, máa, «ꞌDuù má njè niì mì wó ta ndeṛè  náa à ká gbí muu wó, a vò i gbí tàkìì mì ndoo tí ndâ Jùdéyà?»

4Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «Yo ꞌdeke có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì, máa, do tí bà ꞌbìtà bà suu to tí nó, ꞌDuù tí nó mbe suu ndú nó, ‹suu ndú tí ndâ dì  ta na › nó lá? 5Ŋìnò a gbí ndeṛè có tí nó náa yí tí Mbíṛì giì ꞌdè ta có, máa, ꞌdakò ꞌví si ndâ nawu wó, ta bu wó mí to, wàa yí ꞌví nanaka mítí nawù wó, wàa ndú ꞌví dù tí gbèe dìì nó ká nò. 6Má énò, ndú kákáꞌi me ndâ ꞌduù sósòꞌô lá. Ndú a gbèe dìì. Má énò, ꞌbí ꞌduù muu to tí nó ꞌví njèè gbí òkò tí ndâ i ŋìnó náa Mbíṛì ká toko ndú nó lá.»

7Káa ndâ mbe kû kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà nò giì ꞌvee Jézù kákáꞌi máa, «Káa Mòze táánò ꞌdè có énò máa, ꞌduù ꞌví cu wáràgà ta ndeṛè bà njè tí ji nawù wó, wàa yí ꞌví njè yí, tacó yè?»

8Jézù bà-i-nò giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «Mòze táánò ꞌdè ji yo énò tacó tù yo tí ndâ Jùdéyà ꞌdi có lá. Káa àá táánò me go énò ta o bà ꞌbìtà bà suu ndâ ꞌdakò ta niì mì Mbíṛì lá. 9Ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó, máa, ꞌbí ꞌduù má njè nawù wó á muu ꞌbí tende vò i á bìndi có ngbà-ꞌdakò, bìndi  yí giì kò ꞌbí ngú niì, yí kû zi a ngbà ta ngú niì tí nò.»

10Bìndi  ndâ mbe tala có mì Jézù giì ꞌdè có ji yí, máa, «Cè có gítí ndâ niì ta ndâ kù ndú má énò, à nìkì káa bà dù ꞌduù tí dì banga.»

11Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «À káa ndâ ꞌduù ŋìnó náa Mbíṛì wu ji ndú máa ndú dù tí ndâ dì banga nó ká bà dù énò. À me káa ndâ ꞌduù sàkàmàà lá. 12Tacó ndâ ŋa ndâ i mbe kû tii ndâ ꞌduù ꞌdo tí bà kò niì me a mbè: à volo ndâ ꞌbí ꞌduù ꞌdo ká gbí yì ndâ nawu ndú; à bàkà ndâ ꞌbí ꞌduù gítí bà dù énò ta wotí; ndâ ꞌbí ꞌduù biya bà kò niì tacó bà dù tí ndâ mbe bàkà nèté mì Mbíṛì. Wotí bà ꞌdi có tí nò má kuu tí ꞌduù, yí ꞌví ꞌdi .»

Ndâ Jézù ta ndâ víí ꞌviì

13Ndâ ꞌbí ꞌduù giì gì ta ndâ víí ꞌviì mì ndú ji Jézù, máa yí cù ꞌdê ngo cù wó mítí ndú, wàa yí ꞌví ꞌdeke tí wó ji Mbíṛì tacó tí ndú. Káa ndâ mbe tala có mì Jézù giì do ta ndâ ꞌduù tí nò. 14Káa Jézù giì ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó, máa, «Yo si ndâ ꞌviì tí nò ꞌví giì gí mì ye. Yo tii kpokèjì ꞌdo tí ndú lá, tacó ndâ mbe kû dù tí ndâ bòò-gba mì Gba-gbíṛì a ŋa ndâ ꞌduù ŋìnó go ndâ ꞌviì tí nò, nô.»

15À mâ giì yee ta ndâ ꞌviì tí nò tí Jézù gî, yí giì cù ꞌdê ngo cù wó mítí ndú, bìndi  yí giì njè nó ꞌdo bàndò tí nò gî.

ꞌBí ꞌviì-ꞌdakò ta ndâ i mì wó me gbolò

16Mâ giì zekeꞌo, ꞌbí ꞌviì-ꞌdakò ta ndâ i mì wó me gbolò giì gì gí mì Jézù, bìndi  yí giì ꞌvee yí, máa, «ꞌDuù ꞌví bàkà a ŋa tó i yè, tacó wàa yí ꞌví ꞌde ta ꞌválá ŋìnó mbe cee lá nó?»

17Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «Wò ꞌvee ye á gítí tó i tacó yè? Tó ꞌduù ká gbaànjé cuki. Go bà ꞌde ꞌválá ŋìnó mbe cee lá nó má kuu tí lo, kpolo tí ndâ có tí nô.»

18Káa ꞌviì-ꞌdakò tí nò giì ꞌvee Jézù kákáꞌi, máa, «Ndâ có ngàyi?»

Káa Jézù bà-i-nò giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «Ndâ có tí nó máa,

‹Wò ꞌví zi ꞌduù lá.

Wò ꞌví bàkà bangbaya lá.

Wò ꞌví zingbà i lá.

Wò ꞌví ꞌdè ꞌvéṛè gítí ꞌduù lá.

19Wò ꞌví tègàṛà ndâ bu lo ta nawu lo.

Wò ꞌví zè ndâ ꞌbí ka lo nìkì go bà zè ꞌdóó tí lo nìkì mì lo,› nô.»

20Káa ꞌviì-ꞌdakò tí nò giì ꞌvee Jézù máa, «Ye kpolo tí ndâ có tí nò náa wò kpónó ꞌdeke mí to nò ꞌdáá gî; ꞌbí i ŋìnó kpòò mbe gboo ꞌdo mì ye gî nó a yè?»

21Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «Go bà dù tí cèe ꞌduù ta bà lê tí wó wálá má kuu tí lo, ya gí ꞌbá wàa wò ꞌví sì ndâ i mì lo ꞌdáá gî gí ꞌdè, wò ꞌví njèè ndâ i tí nó náa wò ꞌde gbí ndú nó ji ndâ mbe yê, bìndi  wò ꞌví gì gí bà ṛu ndi ye. Cì gúku lá, tacó wò bà ꞌde ndâ i me gbolò gí bìndi ndâ i mì lo nò ꞌdo gbíṛì gî.»

22ꞌViì-ꞌdakò tí nò mâ giì ꞌdi có tí nò náa Jézù ꞌdè ji yí nò, yí giì njè nó ꞌdo bà-i-nò ta máákà gbí dìì wó, tacó ndâ i mì wó me gbolò ngé ndii gî.

23ꞌViì-ꞌdakò tí nò mâ giì ya gî. Jézù giì ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó, máa, «Ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó, máa, bà dù tí bòò-gba mì Mbíṛì mì ndâ mbe kpo-kpò i muu to tí nó kpolo ngé ndii gî. 24Ye bà ꞌdè gbí ndi có tí nò ji yo kákáꞌi, máa, à peteke a bà ndii ꞌbí ŋa gbolò nò go ya co gbí gùù ngbàndú á co tí bà dù ꞌduù ŋìnó ta ndâ kpo-kpò i ká mì wó nó tí bòò-gba mì Mbíṛì.»

25Nje ndâ mbe tala có mì Jézù giì ꞌdèè ta bà ꞌdi có tí nò gî. Bìndi  ndú giì ꞌvee yí, máa, «À má énò, a ꞌdi ká bà ꞌde ꞌválá?»

26Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú ta bà zekeꞌo tí ndú, máa, «Wotí mì ndâ ꞌduù gítí  wálá, káa ꞌbí i mbe kpò Mbíṛì wálá.»

27Bìndi  Pìyétòrò giì ꞌvee Jézù, máa, «Káa ze, ŋò káa ze jee ndâ i muu to tí nó ꞌdáá gî mí to kû ṛu ndi lo. Ze bà ꞌde bìndi ndâ i mì ze náa ze jee ndú mí to nò a yè?»

28Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji Pìyétòrò máa, «Ye kû ꞌdè có ji wò ta yúcó máa, ta o tí nó náa ndâ i má giì gì ꞌdáá tí ndâ ngú i gî, ꞌViì-mì-ꞌDakò bà giì ki tí wó dèngècè pí jàlàmbà mì wó, bìndi  yo tí ndâ ꞌduù tí nò muuꞌbì-nje só mbe kû ṛu ndi ye nó bà giì ki tí yo dengece-dèngècè to kû zogo ndâ ŋa ndâ Ìzìrìyélì muuꞌbì-nje só nô. 29Bìndi  ndâ ꞌduù ŋìnó ꞌdáá mbe jee ndâ ꞌbá mì ndú, ta ndâ náꞌvindí ndú, ta ndâ námì ndú, ta ndâ bu ndú, ta ndâ nawu ndú, ta ndâ ꞌviì mì ndú mí to ta ṛè ye nó, bà ꞌde ndâ i me gbolò á gí bìndi ndâ i mì ndú ta ndâ ꞌduù mì ndú nò. Mbíṛì delè bà je ꞌválá ŋìnó mbe cee lá nó ji ndú á bìndi ku mì ndú.

30«Káa yo ꞌví koṛo muu yo máa, ndâ ꞌduù ŋìnó kpónó tí ndâ kpo-kpò ꞌduù kùṛo ndâ ꞌbí ka ndú nó bà giì dù tí ndâ ndòngbú ꞌduù, bìndi  ndâ ꞌduù ŋìnó kpónó tí ndâ sílì ndâ ka ndú nó bà giì dù tí ndâ kùṛo ndâ ꞌduù.»

20

Jézù lòkòꞌbò có gítí ndâ mbe bàkà nèté gbí njí

1Jézù giì lòkòꞌbò có ji ndâ mbe tala có mì wó, máa, «Ŋa kpokèjì bà zogo to tí nó mì Gba-gbíṛì go i mì ꞌbí gbolò ꞌduù mbe gboꞌo ya gí bà pà ndâ ꞌduù tacó bà bàkà nèté gbí njí mì wó. 2Yí mâ giì ꞌde ndâ kpédélé ꞌduù gî, ndú giì ꞌvii có ta ndú gítí bà ko mboo nèté mì ndú, bìndi  yí giì tuu ndú gí gbí njí ta fírí dúꞌo. 3Yí mâ giì ya gí bàndò ꞌvélè si ṛi yèè gàà gí yaà gî, yí giì ꞌde ndâ ꞌbí ꞌduù ta nèté mì ndú wálá. 4Bìndi  yí giì kaa ndú ya tí  gí gbí njí mì wó, máa, ndú bàkà nèté, wàa yì bà je i ŋìnó mbe ꞌvii ta po nèté mì ndú ji ndú. 5Yí mâ giì dele ndi wó ya gí bàndò ꞌvélè ta ṛi dê gítí gbúrú, yí giì ꞌde ndâ ꞌbí ꞌduù, bìndi  yí giì kaa ndú ya tí  gí gbí njí, máa, ndú bàkà nèté, wàa yì ꞌví je bà ꞌbì ndú ji ndú. Yí mâ giì ya ndi wó gí bàndò ꞌvélè si ṛi mò tí gî, yí giì ꞌde ndâ ꞌbí ꞌduù kû dù sínò, bìndi  yí giì kaa ndú ya tí  gí gbí njí, máa, ‹Yo bàkà nèté! Yo bà ꞌde káa bà ꞌbì yo.› 6Yí mâ dele ndi wó gí bàndò ꞌvélè si o ꞌdèè gî, yí giì ꞌde ndâ ꞌbí ꞌduù ta nèté mì ndú wálá. Bìndi  yí giì ꞌvee ndú, máa, ‹Yo kû dù sínò bà-i-nó ꞌdo tí dúꞌo yee tí kpónó tacó yè?›

7«Káa ndâ ꞌduù tí nò giì ꞌvìsì có ji yí, máa, ‹Tacó mbe je nèté ji ze wálá.› Bìndi  yí giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, ‹À má énò, yo ya gí gbí njí mì ye.›

8«O bà njè nèté mâ giì me tí gî, yí giì tuu mbe kû kpolo tí ndâ i gbí gálá mì wó, máa yí ya gí bà njè ndâ ꞌduù ꞌdo gbí nèté gî. Ndâ ꞌduù mâ giì gì ꞌdo gbí njí gí ꞌbá gî, yí giì ꞌdè có ji mbe kpolo tí ndâ i gbí gálá mì wó, máa, yí ko mboo nèté mì ndú ji ndú. Máa, yí ꞌbìtà bà je i kpédéléꞌi a i ji ndâ ndòngbú ꞌduù tí nó mbe gì gí gbí nèté ta ꞌdêꞌo nô, bìndi  ndâ mbe gì si ṛi mò tí gî, bìndi  ndâ mbe gì ta ṛi gbúrú, bìndi  ndâ mbe gì ta ṛi dúꞌo, bìndi  ndâ mbe gì ta fírí dúꞌo, wàa yí ꞌví je i ji ndú ꞌdáá gî ꞌvii ká ꞌvii. ꞌBí có máa, ꞌduù ŋìnó gì gí gbí nèté ta fírí dúꞌo, káa ŋìzó gì si nèté kû njé-njè nò, ꞌví dù lá. 9Mbe kpolo tí ndâ i gbí gálá bà-i-nò giì ꞌbìtà bà ko mboo nèté mì ndâ ꞌduù ji ndú go có tí nó náa mbe njí ꞌdè ji yí nò. 10Ndâ kpédélé ꞌduù tí nó náa mbe njí kaa ndú gí gbí nèté ta fírí dúꞌo nó giì gì ŋìndi ndú ta bà koṛo có énó máa, a ndâ yì ká bà ꞌde i me gbolò, káa ndú giì ꞌde káa gbèe ŋa i tí nó náa ndâ ꞌbí ka ndú ꞌde nô.

11«Ndú bà-i-nò giì lì káa ꞌbì ndú gí ta i tí nó náa à je ji ndú nó gî, bìndi  ndú giì ya gí bà ꞌdè kòlòwò ji mbe njí, máa, 12‹Ndâ ndòngbú ꞌduù tí nó náa wò kaa ndú gì tí  kpónó-kpónó ta ꞌdêꞌo nó bàkà nèté ká ta làmbu o, káa wò giì ꞌvii ndú ta ze tí ndâ mbe ꞌbìtà bà ka wuꞌo si ṛi có lá yee tí ꞌdêꞌo ta ŋa kpokèjì ngàyi!›

13«Káa mbe njí giì ꞌvìsì có ji ꞌbí ꞌduù gbaànjé ꞌdo gbí òkò tí ndâ ꞌduù tí nò mbe kû ꞌdè kòlòwò nò, máa, ‹Ye ŋonoko wò gbaànjé lá, kómbe ye. À kpónó ꞌbì lo nò me i tí nó kùtàá náa ndà ꞌvii có gítí  ta dúꞌo nó lá? 14Má énò, je i mì lo, wàa wò ꞌví ya . Ye je i ji ndâ ndòngbú ꞌduù tí nó mbe gì gí gbí nèté kpónó-kpónó si o bèè ꞌdáá gî nó ꞌvii ta yo ꞌdo ká gbí ꞌdóó có mì ye gbí muu ye. 15Ṛè i ŋìnó mbe tii ye ꞌdo tí bà bàkà ta ndâ ꞌdóó i mì ye go có mì ye gbí muu ye ꞌví dù a ŋa yè? Wò kû tò a kiì tacó ŋa gbolò nambeè tí nó náa ye bàkà ji ndâ ꞌduù tí nó mbe gì gí gbí nèté kpónó-kpónó á kùṛo bà njè nèté nó?› »

16Jézù giì yee nje có mì wó, máa, «Ndâ ndòngbú ꞌduù wúnò bà dù tí ndâ kpédélé ꞌduù, bìndi  ndâ kpédélé ꞌduù bà dù tí ndâ ndòngbú ꞌduù go ŋa i tí nó kpónó nô.»

Bà taꞌô bà ꞌdè có mì Jézù gítí o bà kònò séꞌi mì wó

17Jézù mâ giì cee ta bà ꞌdè có gítí ndâ mbe kpo-kpò i gî, ndú giì kaa kû ya gí gbí gbata Jèrùzàlémè. Káa si ndú kpokèjì, yí giì kaa ndâ mbe tala có mì wó muuꞌbì-nje só ꞌdo gbí òkò tí ndâ ꞌduù gí ndiì, bìndi  yí giì ꞌdè có ji ndú, máa, 18«Ndoo kpónó kû ya gí gbí gbata Jèrùzàlémè, bìndi  ndâ ꞌduù kà bà giì kpì ngbàngà tí ꞌViì-mì-ꞌDakò ji ndâ kpo-kpò ꞌduù gbí ngbàngà mì ndâ Jùdéyà. Ndú bà giì waa có ku mítí wó, 19bìndi  ndú bà giì je yí ji ndâ mbe ꞌdó-ꞌdo tacó bà zi yí. Ndâ mbe ꞌdó-ꞌdo tí nò bà giì ŋo ndi wó, ta bà ŋo yí, ta bà lè yí, ta bà gbì yí, bìndi  ndú bà giì zi yí ta bà gbì yí á mítí njèèkpè mû. Káa bìndi sili taꞌô yí bà giì ꞌvala ndi wó á ꞌdo gbí muuꞌdú wó gî.»

Nawu ndâ Jákòmò ta Jòvánì yù i ꞌdo mì Jézù

20Nawu ndâ Jákòmò ta Jòvánì tí ndâ ꞌviì mì Zèbìdéyò giì kaa ndú ya tí  ji Jézù kùṛo bà yee ndú Jèrùzàlémè. Bìndi  yí giì zèè kò Jézù ta bà ꞌdeke tí wó.

21Káa Jézù giì ꞌdè có ji niì tí nò máa, «Nì ꞌdóó ṛè ŋa i tí nó ta go  tí lo nó gi.»

Káa yí giì ꞌvìsì có ji Jézù máa, «Có gbí njembí ye énó máa, wò ci ye énó máa, wò má gì tí gbolò gba gî, wò bà bàkà ndâ ꞌviì mì ye sósòꞌô nó tí ndâ kpo-kpò ꞌduù gbí ngbàngà mì lo. ꞌBí ꞌduù gbaànjé gbí òkò tí ndú ꞌví dù tí mbe ki tí gbí kùꞌbì mì lo, wàa ꞌbí ꞌduù ꞌví dù tí mbe ki tí gbí gàlì mì lo.»

22Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndâ niì tí nò ta ndâ ꞌviì mì wó, máa, «Yo ŋò ŋa i tí nó náa yo kû yù nó ni lá. Wotí bà njù ꞌvisî tí nó náa ye kèjì gí bà njù  nó kuu tí yo?»

Káa ndú giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «À kuu tí ze.»

23Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «Yo bà njù ꞌvisî mì ye nò gî. Káa à má gítí có ndâ bàndò bà ki tí ṛègbà tí ye gbí ngbàngà mì ye, ndú me ndâ i mì ye tacó bà njèè ji ndâ ꞌduù lá. Ndâ bàndò tí nò a ndâ i mì ndâ mbe  náa Bu ye ꞌviindi tacó tí ndú sàà gî.»

24Sè ndâ mbe tala có mì Jézù muuꞌbì nó mâ giì ꞌdi có tí nò náa ndâ Jákòmò ta náꞌvindí wó Jòvánì ꞌdè nò, tàkòcò ndú giì kpolo gítí ndú gî. 25Jézù mâ giì ŋò énò, yí giì kili ndâ mbe tala có mì wó muuꞌbì-nje só ꞌdáá gî, bìndi  yí giì ꞌdè có ji ndú, máa, «Yo ŋò ni gî máa, ndâ gba mì ndâ ꞌduù ŋìnó mbe ŋò dúú kpokèjì bà bàkà nambeè ta Mbíṛì ni lá nó kû toṛo nje ndâ bòò mì ndú ta to. Ndâ kpo-kpò ꞌduù kùṛo ndú delè kû bàkà ndú ká tí cèe ndâ bè bòò mì ndú. 26Káa àá bà dù gbí òkò tí yo me go énò lá. Tacó ꞌduù ŋìnó tí gbolò ꞌduù gbí òkò tí yo nó bà dù tí bòò mì ndâ ka wó. 27Bìndi  ꞌduù ŋìnó tí kùṛo ndâ ka wó gbí òkò tí yo nó bà dù tí bòò mì yo. 28Tacó à kpêtí káa ꞌViì-mì-ꞌDakò, yí gì gí muu to tí nó me tacó máa ndâ ꞌduù ꞌví bàkà nèté wó nò lá, yí gì a i tacó bà bàkà nèté ndâ ꞌduù, delè tacó bà sì miṛi wó ji ku á muu ndâ ꞌduù.»

Jézù njaanga ṛo ndâ ꞌbí mbe súṛo sósòꞌô

29Si ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó kû giì njè nó ꞌdo gbí gbata Jérìkò kû ya gí Jèrùzàlémè, ndâ ꞌduù me mbè ká ko ndú. 30Ndâ ꞌbí ꞌdakò sósòꞌô tí ndâ mbe súṛo mbe kû ki tí ndú seè kpokèjì, máa giì ꞌdi có máa ŋìnó a Jézù ká kû ndii ta nó nò, ndú giì ꞌbìtà bà tò kû, máa, «ꞌViì mì Dàvídè! Ŋò yê ṛo ze!»

31Ndâ mbè ꞌduù tí nó mbe kû ko tàkò Jézù nó giì do mítí ndâ mbe sú ṛo tí nò, máa ndú dù ngbìì. Káa ndâ mbe sú ṛo tí nò giì tò kû ngéé gí yaà ndii ŋìnó kùṛo nó gî, máa, «ꞌViì mì Dàvídè! Ŋò yê ṛo ze!»

32Jézù giì ṛò tíyò, yí giì tèꞌé tí ndú, bìndi  yí giì ꞌvee ndú máa, «À tí yo a go ŋa yè, máa ye ꞌví bàkà ji yo?»

33Káa ndú giì ꞌvìsì có ji Jézù máa, «Si ze ꞌví zekeꞌo, Buù!»

34Jézù giì ŋò yê ṛo ndú, bìndi  yí giì tee ꞌbì wó ta ndi tí ndâ ṛo ndú, bìndi  ndú ngé giì ꞌbìtà bà ŋò ndâ i, bìndi  ndú giì ṛu ndi Jézù.

21

Bà ṛì Jézù gí gbí gbata Jèrùzàlémè

1Ndâ Jézù mâ giì dooko ta gbata Jèrùzàlémè gî, si ndú pí Gú Mbâ, Jézù giì tuu ndâ ꞌbí mbe tala có mì wó sósòꞌô, 2máa, «Yo ya gítí ndâ ꞌbá tí zó náa yo kû ŋò muu ndú ngéé kùṛo yo zô. À káa póó bà yee yo kà, yo bà ꞌde na kècè náa à eṛe yí gî, ta ꞌviì mì wó gbí wú ṛègbà tí wó. Yo ꞌví njaanga ndú ꞌdo gbí wú gî, bìndi  yo ꞌví gì ta ndú ji ye. 3ꞌBí ꞌduù má ꞌvee yo, yo ꞌví ꞌvìsì có ji yí, máa, ‹A Mbe tí ze ká tuu ze, máa ze ya ta ndú ji yì. Nèté mì wó má cee ta ndú gî, yí bà tuu ndú ngé gí bàndò mì ndú.› »

4I tí nò bàkà tí go có tí nó náa Ìzáyà tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì táánò ꞌdè énó máa,

5«ꞌDè có ji ndâ ꞌduù Jèrùzàlémè, máa,

‹Yo ŋò gbolò gba mì yo á kèjì tí ꞌdê ꞌduù pí kècè tí ngbú kècè,› nô.»

6Ndâ mbe tala có mì Jézù sósòꞌô náa yí tuu ndú nó giì njè nó ya gí bà bàkà go có tí nò náa Jézù ꞌdè ji ndú nò. 7Ndú bà-i-nò giì gbà ndâ ngbú ꞌviì-kècè tí nò ta nawu wó ya tí  ji Jézù. Ndú mâ giì yee ta ndú tí Jézù gî, ndú giì ki ndâ bòngo mí pí tí ngbú ꞌviì-kècè tí nò, bìndi  Jézù giì o yí, ya tí  gí gbí gbata Jèrùzàlémè. 8Ndâ ꞌduù me mbè gbí òkò tí ndâ ꞌduù tí nó mbe tì mí mì Jézù nó giì gò ndâ bòngo mì ndú mí to ta tí kpokèjì, ndâ ꞌbí  giì kiꞌviki ndâ kpâ gò mítí kpokèjì, tacó wàa Jézù ꞌví nò gbí , tacó bà te ꞌduù mítí bà ṛì yí gí gbí gbata Jèrùzàlémè. 9Bìndi  ndâ mbè ꞌduù giì ꞌbìtà bà ko Jézù ya tí  gí gbí gbata. Ndâ ꞌbí ꞌduù tè kùṛo wó, bìndi  ndâ ꞌbí ꞌduù tàkò wó ndiì, kû tò kû ta líkíꞌo, máa,

«ꞌVala ze kpónó, ꞌViì mì Dàvídè!

À ùlù yí tí mbe gì ta ṛè mì Mbíṛì!

Àá Mbíṛì, ꞌvala ze kpónó!»

10Gbata Jèrùzàlémè giì ngaka a cèe tí ta o bà yee Jézù. Ndâ ꞌduù ta o tí nò kû giì ꞌvee a ꞌvé, máa, «Ŋìnó a ꞌdi? Ŋìnó a ꞌdi?»

11Káa ndâ mbè ndâ ꞌduù tí nó mbe kû ko tàkò Jézù nó giì ꞌvìsì có ji ndâ mbe kû ꞌvee ꞌvé tí nó, máa, «A Jézù tí nó tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì mbe gì ꞌdo gbí gbata Názàrètì á gbí to Gàlìléyà nô.»

Jézù ya gí gbí ndùgù ꞌbá-Mbíṛì

12Jézù mâ giì yee gbí gbata Jèrùzàlémè gî, yí giì ṛì gí gbí ndùgù ꞌbá-Mbíṛì. Bìndi  yí giì mòkò ndâ mbe bàkà gbí ndùgù ꞌbá-Mbíṛì tí ꞌbá ꞌvélè nó ꞌdáá gî gí sè. Bìndi  yí giì ꞌbuku ndâ tàràbézà mì ndâ mbe kû ꞌvìsì gùrúsù, ta ndâ mbata mì ndâ mbe kû mà ndâ kùlè nó mí to. 13Bìndi  yí giì ꞌdè có ji ndâ ꞌduù tí nò ta kpo tàkòcò, máa, «À cu mí gbí wáràgà mì Ìzáyà tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì, máa: Mbíṛì máa, ‹ꞌBá mì ye a bàndò bà ꞌdeke tí ndâ ꞌduù ji ye.› Káa yo kpónó bàngû nó giì ꞌvìsì tí bàndò mì ndâ mbe kùmùkù ndâ i mì ndâ ꞌduù.»

14Jézù mâ giì cee ta ndâ mbe bàkà gbí ndùgù ꞌbá-Mbíṛì tí ꞌbá ꞌvélè nó gî, ndâ mbe sú ṛo ta ndâ mbe ku kò giì kaa ya gí mì wó gbí ndùgù ꞌbá-Mbíṛì kà, bìndi  yí giì ꞌvala ndú. 15Ndâ kpo-kpò bu-Mbíṛì ta ndâ mbe ꞌdi gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà bà-i-nò mâ giì ŋò ŋa ndâ i-seṛè tí nò náa Jézù kû bàkà nó, ndú delè mâ giì ꞌdi ndâ kú tí nó náa ndâ víí ꞌviì kû tò ta gbí ndùgù ꞌbá-Mbíṛì, máa, «ꞌVala ze, ꞌViì mì Dàvídè! ꞌVala ze, ꞌViì mì Dàvídè!» nó, ndú giì ꞌde ndeṛè bà òkòlòwò gítí Jézù gî.

16Ndú bà-i-nò giì ꞌvee Jézù máa, «Wò ꞌdi có tí nò náa ndâ ꞌviì tí nò kû tò ta kû nò gî?»

Jézù bà-i-nò giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «Ye ꞌdi gî. Káa yo jé ꞌdeke có tí nó gbí wáràgà mì Mbíṛì máa, ‹A wò tí Mbíṛì ká nìbà cèe kpokèjì bà ùlù wò ji ndâ víí ꞌviì, ta ndâ dó ꞌviì,› nó lá?» 17Jézù giì njè nó ꞌdo Jèrùzàlémè bìndi ndâ có tí nò ya gí bà tè ṛì gbí gbata Bètánìyà.

Jézù ì njà mítí ꞌbí mû-mbiìgá

18Ta dúꞌo si Jézù kû dele ta go tí wó ꞌdo Bètánìyà gí Jèrùzàlémè, 19yí giì ŋò ꞌbí mû-mbiìgá á seè kpokèjì. Yí giì ne tacó bà pà yú  wàa yì ꞌví zò gítí go tí nò tí yì nò. Káa yí giì ꞌde káa bè kpâ. Gbèe ṛi mbiìgá gbí mû wálá. Bìndi  yí giì ì njà mítí mû tí nò máa, «Wò ꞌví ṛì kákáꞌi lá.» Ndâ kpâ-mbiìgá tí nò ngé giì me ṛemo-ṛémòò, goòlá a wu ka co tí ndú nô.

20Ndâ mbe tala có mì Jézù mâ giì ŋò bà lemere bè mbiìgá tí nò ta ku gálà énò, nje ndú giì ꞌdèè gî. Bìndi  ndú giì ꞌbìtà bà ꞌvee ꞌvé máa, «A ŋa yè ká zi mû-mbiìgá tí nó gálà go có ꞌdì nó?»

21Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «Ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó máa, yo má ùnje gítí Mbíṛì ta njembí yo gbaànjé, yo bà bàkà cuki me káa ŋa i tí nó náa à bàkà mítí mû-mbiìgá tí nó, nó lá. Yo kpêtí má ꞌdè có ji ꞌbí gbolò gú, máa yí njè nó ꞌdo tí bàndò mì wó ya gí bà ꞌva tí tà kàpá, yí bà bàkà go có mì yo nò gî. 22Yo delè má ꞌdeke tí yo ji Mbíṛì tacó ꞌbí i ta njembí yo gbaànjé, Mbíṛì bà je i tí nò ji yo gî.»

Ndâ kpo-kpò ꞌduù mì ndâ Jùdéyà ꞌvee ṛè mbe je wotí bà bàkà ndâ seṛè ji Jézù

23Jézù mâ giì ṛì gí gbí ndùgù ꞌbá-Mbíṛì kû nìbà i ji ndâ ꞌduù gî, ndâ ꞌbí bu-Mbíṛì ta ndâ ꞌbí kpo-ꞌduù-ꞌbá mì ndâ Jùdéyà giì gì gí mì wó, bìndi  ndú giì ꞌvee yí máa, «A ꞌdi ká je wotí bà bàkà ndâ i tí nó náa wò kû bàkà nó ji wò?»

24Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «Ye kpónó delè kû giì ꞌvee yo ta ꞌvé gbaànjé, yo má ꞌvìsì có ji ye gí tàkò  gî, bìndi  ye ꞌví giì nì ṛè ꞌduù tí nó mbe je wotí bà bàkà ndâ i tí nó náa ye kû bàkà nó ji yo: 25A ꞌdi táánò ká je wotí bà caka tí ndâ ꞌduù ji Jòvánì? A Mbíṛì wèè, a ꞌbí ꞌduù wèè? Yí ꞌde wotí tí nò ꞌdo kòtí ꞌdi? Nògí, yo nì ṛè ꞌduù tí nò ji ye.»

Káa ndú giì ꞌbìtà bà ꞌviiki gbí ꞌvé mì Jézù nò gbí òkò tí ndú ta kpéétí ndú máa, «Ndoo kpónó má ꞌvìsì có ji yí máa, Jòvánì ꞌde wotí tí nò táánò ꞌdo mì Mbíṛì, yí bà giì ꞌvee ndoo máa, ‹Káa yo ùnje gítí ndâ i tí nó náa yí kû bàkà nó lá, tacó yè?› 26Káa bà ꞌdè énó máa, Jòvánì táánò ꞌde wotí tí nò ꞌdo mì ndâ ꞌduù, delè káa bà le wú mítí miṛi ndoo, tacó ndâ ꞌduù ùnje gî máa, Jòvánì táánò a mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì.» 27Tacó énò, ndú giì ꞌvìsì có ji Jézù máa, «Ze ŋò bà  lá.»

Káa Jézù giì ꞌdè có ji ndú máa, «À má énò, ye delè bà nì ṛè ꞌduù tí nó mbe je wotí bà bàkà ndâ i tí nò ji ye nó ji yo wálá.

Jézù lòkòꞌbò có gítí ndâ ꞌbí ꞌviì sósòꞌô

28«Yo kû koṛo có máa yè? ꞌBí ꞌdakò ta ndâ ꞌviì mì wó sósòꞌô táánò giì ya gí mì kpo ꞌviì mì wó, yí giì ꞌdè có ji yí énó máa, ‹ꞌViì, ya gí bà bàkà nèté gbí njí wúnó.› 29Káa ꞌviì tí nò giì ꞌvìsì có ji bu wó máa, ‹Ye tí nó wálá.› Káa ꞌviì tí nò mâ giì koṛo muu wó, yí giì ꞌvìsì muu wó gî, bìndi  yí giì ya gí gbí njí go có mì bu wó nò gî. 30ꞌDakò tí nò giì ya gí mì làmbu ꞌviì mì wó, gí bà ꞌdè có ji yí máa, yí ya gí gbí njí. Káa ꞌviì tí nò giì eendi bu wó máa, ‹Ye bà ya gî, buù,› káa yí giì ya lá. 31A ꞌdi ꞌdo gbí òkò tí ndâ ꞌviì tí nò sósòꞌô nò ká bàkà go có mì bu wó?»

Káa ndú giì ꞌvìsì có ji yí máa, «A kpédélé ꞌviì mì ꞌdakò tí nò ká bàkà go có mì bu wó.»

Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «Ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó máa, ndâ mbe kû kili i-mírì, ta ndâ mbe nò vò ndoò, bà ya gí ꞌbá mì Mbíṛì si yo mí ndiì. 32Ye ꞌdè có tí nò ji yo tacó Jòvánì tí mbe caka tí ndâ ꞌduù táánò gì gí mì yo muu to tí nó tí mbe nìbà tó kpokèjì ji ndâ ꞌduù, káa yo táánò ùnje gítí ndâ có mì wó lá. A ndâ mbe kili i-mírì ta ndâ mbe nò vò ndoò nó táánò ká ùnje gítí ndâ có mì wó. Yo táánò ŋò ndú tí  gî, káa yo biya bà ꞌvìsì muu yo ꞌdo tí ndâ vò kpokèjì mì yo gî.

Jézù lòkòꞌbò có gítí ndâ mbe bàkà nèté gbí njí nèbítì

33«Yo sè tù yo gítí ꞌbí có tí nó náa ye kû giì lòkòꞌbò ji yo nô. Ta ꞌbí o gbaànjé ꞌbí ꞌdakò giì ṛò njí mû-nèbítì mì wó, bìndi  yí giì ṛò ndâ ꞌbí mû tí ndùgù gí tàkò , bìndi  yí giì duu gùù tí bàndò bà pee nèbítì mí gbí , bìndi  yí giì duu cèléngé tacó bà gbà i mí gbí njí tí nò. Bìndi  yí giì kaa ndâ ꞌduù mí gbí , máa, ndú má pee nèbítì gî, bà ŋìndi ndú ꞌví dù énô, wàa bà ŋìndi yì ꞌví dù énô. Ndú mâ giì ꞌvii có ta ꞌdakò tí nò náa yí kaa ndú mí gbí njí nò cee gî, yí giì ya gí bà nò ndoò gí gbí tende muu to. 34Yí mâ giì ŋò o bà yù nèbítì dooko gî, yí giì tuu ndâ bòò mì wó ji ndâ mbe kû bàkà nèté gbí njí mì wó máa, ndú je bà nèbítì ŋìndi yì ji ndú wàa ndú ꞌví gì tí  ji yì.

35«Ndâ bòò mì mbe njí mâ giì yee ta ŋa có tí nò náa mbe tí ndú tuu ta ndú nò tí ndâ ꞌdakò tí nò mbe kû bàkà nèté gbí njí mì wó nò, ndâ ꞌdakò tí nò giì bàkà gbínje ta ndú, ta bà gbì ndú, ta bà ꞌvaka ndú ta díí. Bìndi  ndú giì zi ꞌbí  gbaànjé gî. 36Có ŋa vò i tí nò náa ndâ ꞌduù tí nò bàkà ta ndâ bòò mì mbe njí nò mâ giì yee gbí tù wó, yí giì tuu ndâ ꞌbí bòò mì wó kákáꞌi, gbí ŋìnò me mbè ndii ndâ kpédélé ŋìnó gî ji ndú. Káa ndâ ꞌdakò tí nò giì bàkà káa ndi ŋa ndâ vò i tí nó náa ndú bàkà ta ndâ kpédélé bòò mì mbe njí nó mítí ndâ ŋìnò. 37Bà taꞌô ꞌduù náa mbe njí giì tuu ji ndú a ꞌdóó ꞌviì mì wó ta bà koṛo có máa, ‹Ndú bà te duù mítí ꞌdóó ꞌviì mì ye gî.›

38«Káa ndâ mbe bàkà nèté gbí njí mâ giì ŋò ꞌviì mì mbe njí kèjì, ndú giì ꞌdè có gbí òkò tí ndú máa, ‹Ŋìzó a ꞌdóó mbe mbèlè tí nó ká kèjì zô. Ndoo zi yí gî, wàa ndoo ꞌví dù tí ndâ mbe mbèlè tí nó bìndi wó.› 39ꞌViì tí nò mâ giì yee mì ndú, ndú giì ja yí ꞌdo gbí njí gí nje o, bìndi  ndú giì zi yí gî. 40À má énò, yo kpónó kû koṛo ta muu yo máa, mbe njí tí nò bà giì bàkà a ŋa yè ta ndâ mbe nèté tí nò?»

41Káa ndú giì ꞌvìsì có ji yí máa, «Yí bà ziki ndâ vo-vò mbe nèté tí nò ꞌdáá gî, ta kponje gítí  wálá. Bìndi  yí bà giì pà ndâ ꞌbí cèe ngú mbe nèté mbe kû je bà i ŋìndi wó ji yí ta o bà kili i ꞌdo gbí njí.»

42Jézù bà-i-nò giì ꞌvee ndú, máa, «Yo jé ꞌdeke có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì nó lá? Có tí nò máa,

‹ꞌDóó díí tí nó táánò náa ndâ mbe bì ꞌbá bè gî nó

ká giì gì tí cèe yú díí bà sè tà ꞌbá nô.

A Mbíṛì táánò ká bàkà énò,

Káa à nìkì gbí ṛo ndoo ngé ndii gî.›

43«Má énò, ye kû ꞌdè có ji yo máa, ‹Àá bà mò yo ꞌdo ꞌbá mì Mbíṛì gî, wàa à ꞌví je ꞌbá tí nò ji ndâ ꞌbí ŋa tende ꞌduù mbe kû bàkà tó i.› 44ꞌDuù má ꞌva tí wó pí díí tí nò náa ndâ mbe bì ꞌbá táánò bè gî nò, ꞌduù tí nò bà kiꞌviki tí vò ŋa ŋìnô. Káa à má díí tí nò ká ꞌva tí pí tí ꞌduù, díí tí nò bà ꞌbaꞌdaka gbí ꞌduù tí nò gî.»

45Ndâ kpo-kpò ꞌduù gbí ngbàngà mì ndâ Jùdéyà mâ giì ꞌdi có tí nò náa Jézù lòkòꞌbò nò, ndú giì ŋò ni gî máa, yí kû lòkòꞌbò có tí nò a i gítí ndâ yì. 46Tacó énò, ndú giì jè ta bà pà kpokèjì bà zèè yí, káa gúku ndâ mbè ꞌduù tí nò mbe kili mí mì Jézù nò giì kpò ndú gî. Tacó ndâ ꞌduù tí nò ŋò ni gî máa, Jézù a mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì.

22

Jézù lòkòꞌbò có gítí o bà ko niì

1Jézù giì lòkòꞌbò có ji ndâ ꞌduù kákáꞌi máa, 2«Ye bà ꞌvii Gba-gbíṛì mítí ꞌbí gbolò gba mbe bàkà i-zó-zò me gbolò ta o bà ko niì mì ꞌviì mì wó gí ꞌbá. 3Bìndi  yí giì tuu ndâ bòò mì wó gí tàkò ndâ ꞌduù tí nó náa yí ma có bà ko niì ji ndú nô. Káa gbèe ꞌduù gbí òkò tí ndú giì gì lá. 4Bìndi  yí giì tuu ndâ ꞌbí bòò mì wó kákáꞌi máa, ‹Yo ya gí bà ꞌdè có ji ndâ ꞌduù tí nó náa ye ma có bà ko niì mì ꞌviì mì ye ji ndú nó máa, ye bàkà i-zó-zò cee gî. Nògí, ndú gì gí bà zò i.› 5Ndâ bòò mì gba giì ya gí bà ꞌvanda ndi kòcò gba ji ndâ ꞌduù tí nò gbaànjé-gbaànjé ꞌdáá gî. Káa có tí nò giì dù gbí tù ndú ká go mòngò gbí tù bô. Bìndi  ndú giì ꞌvaaka ya ta ndi gbí ndâ ꞌdóó nèté mì ndú gbí muu ndú. Ndâ ꞌbí ꞌduù ya gí gbí njí mì ndú, ndâ ꞌbí ꞌduù ꞌvaaka ya gí bà mà ꞌvélè, 6ndâ ꞌbí ꞌduù ŋìndi ndú giì zèè ndâ ꞌbí bòò mì gba náa yí tuu ndú nó, bìndi  ndú giì bàkà ndâ i-nô mítí ndú, ndâ ꞌbí ꞌduù giì ziki ndâ ꞌbí bòò mì gba náa yí tuu ndú nò gî.

7«Có ŋa ndâ i tí nò náa ndâ ꞌduù tí nò bàkà nò mâ giì yee tí gba, yí giì tuu ndâ àsìkérì mì wó máa ndú ya gí bà ziki ndâ ꞌduù tí nò, wàa ndú ꞌví cu wu mítí ndâ ꞌbá mì ndú ꞌdáá gî. 8Bìndi  yí giì tuu ndâ ꞌbí bòò mì wó kákáꞌi máa, ‹Ye bàkà ndâ i-zó-zò bà ko niì cee gî. Káa ndâ ꞌduù tí nó náa ye táánò ma có bà ko niì ji ndú nó ꞌvii tí ndâ mbe gì lá. 9Má énò, yo ya ta ndi tí ndâ kpokèjì, wàa yo má ꞌde ndâ ꞌduù, yo ꞌví tèꞌé tí ndú, wàa yo ꞌví njèè i-zó-zò ji ndú, tacó ndâ yâ bà kpílí-kpili.› 10Ndâ bòò mì gba mâ giì kili ndâ ꞌduù go có mì wó nò gî, ndú giì kaa ndú mí tàꞌi bà zò i.

11«Gba mâ giì gì tacó bà ꞌvee ndâ wiṛi mì wó, yí giì ŋò ꞌbí ꞌdakò gbí òkò tí ndú mbe yuu me bòngo bà ya gí bà ko niì lá. 12Bìndi  gba giì ꞌvee ꞌdakò tí nò, máa, ‹Àá kómbe ye, wò ṛì gí tàꞌi tí nó ta ŋa kpokèjì ngàyi?› Káa bà ꞌvìsì có ji gba giì kpò ꞌdakò tí nò gî. 13Bìndi  gba giì ꞌdè có ji ndâ ꞌduù mì wó mbe kû kpolo tí ndâ wiṛi nó máa ndú eṛe ꞌbì ꞌdakò tí nò gî, wàa ndú ꞌví eṛe kò wó gî, wàa ndú ꞌví te yí ꞌva mí gbí ꞌdíꞌdiꞌo sè, tí bàndò bà wa gbí ta bà ꞌvìì tì ndâ ꞌduù. 14Tacó à tèꞌé tí ndâ ꞌduù me mbè, káa yí ṛuka ꞌdo gbí òkò tí ndú ká njíꞌdíí.»

Có gítí bà gò i-mírì mì ndâ Jùdéyà ji gba Rómà

15Ndâ ꞌbí mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà giì kili bà muu ndú kákáꞌi tacó bà zèè Jézù ꞌdo tí mè wó. 16Bìndi  ndú giì tuu ndâ ꞌbí mbe tala có mì ndú ta ndâ ꞌbí mbe kû tè gí tàkò có mì Èródè tí gbolò gba, máa ndú ya gí mì Jézù, wàa ndú ꞌví ꞌvee yí ta tiṛì máa, «Mbe nìbà i, ze ŋò wò ni tí ꞌduù ŋìnó jáá, mbe kû nìbà kpokèjì mì Mbíṛì ji ndâ ꞌduù me ta tiṛì lá gî. Wò delè cì gúku tí ꞌduù gbaànjé lá, tacó ndâ ꞌduù ꞌdáá gî kùṛo lo ká gbaànjé. 17Có mì lo kpónó máa yè? Có mì lo máa, à dú tacó tí ndoo tí ndâ Jùdéyà bà gò i-mírì ji ngáángbá gba mì ndâ Ròmánò? ꞌDè ji ze gî.»

18Káa Jézù giì ꞌdi gbí tiṛì mì ndú nò gî. Tacó énò, yí giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «Yo kû tala ye tacó yè, ndi yo ndâ mbe nambeè-ṛo? 19Yo tù ŋa njì gùrúsù tí nò náa yo kû gò ji ngáángbá gba mì ndâ Ròmánò nò ji ye gi.»

Ndâ ꞌduù tí nò mâ giì tù ŋa njì gùrúsù tí nò ji Jézù gî, 20Jézù giì ꞌvee ndú máa, «À ka mítí gùrúsù tí nó nó a muu ꞌdi, ta ṛè wó náa à cu mítí  nó?»

21Káa ndú giì ꞌvìsì có ji Jézù máa, «A muu ngáángbá gba mì ndâ Ròmánò, ta ṛè wó náa à cu nò.»

Tacó énò, Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «Má énò, yo je ndâ i mì gba mì ndâ Ròmánò ji ngáángbá gba mì ndâ Ròmánò, wàa yo ꞌví je ndâ i mì Mbíṛì ji Mbíṛì.»

22Ndâ ꞌduù tí nò mâ giì ꞌdi ŋa có mì Jézù náa yí ꞌvìsì ji ndú gí tàkò ꞌvé mì ndú nò, nje ndú giì ꞌdèè gî, bìndi  ndú giì njè jee yí mí bàndò mì wó.

Có gítí bà ꞌvala ndi ndâ ku ꞌdo gbí muuꞌdú ndú

23Ta gbèe ꞌdêꞌo tí nò, ndâ ꞌbí ŋa Jùdéyà ŋìnó mbe ùnje gítí bà ꞌvala ndi ndâ ku ꞌdo gbí muuꞌdú ndú lá nó, giì gì gí mì Jézù, bìndi  ndú giì ꞌvee yí máa, 24«Mbe nìbà i, Mòze táánò ꞌdè có énó máa, ꞌduù má kò niì, káa ku giì je yí gî, ndú má jò ta niì tí nò lá, náꞌvindí ku tí nó ꞌví zèè ꞌbì nawù ku tí nò. Mbíṛì má je ꞌviì-ꞌdakò ji ndú, ꞌviì tí nó ꞌví dù gbí mòòkò bìndi ku tí nò. 25Káa ta ꞌbí o gbaànjé, ꞌbí ꞌviì-ꞌdakò náa nawu ndú jò ndú vô-nje só giì kò niì, káa ku giì je yí si ndú jò ta niì tí nò lá. 26ꞌBí náꞌvindí ꞌviì-ꞌdakò tí nò gbaànjé giì zèè ꞌbì nawù ku bìndi wó, káa ndú giì jò ta yí lá, bìndi  ku giì je ꞌviì-ꞌdakò tí nò gí tàkò náꞌvindí wó gî. Ndâ ꞌviì-ꞌdakò tí nò vô-nje só gbí yì mì nawu ndú nò ꞌdáá gî tèṛì á cìkii niì tí nò gî. Ku delè giì ṛuka ndú gbaànjé-gbaànjé ꞌdáá gî. Káa gbèe ꞌbí ꞌduù gbí òkò tí ndú mbe jò ꞌviì ta yí wálá. 27Bìndi  niì tí nò giì cì tí ndòngbú ꞌduù gí tàkò ndú. 28Má énò, niì tí nò bà dù a niì mì ꞌdi gbí òkò tí ndú wúnò ta o bà ꞌvala ndi ndâ ku á ꞌdo gbí muuꞌdú ndú?»

29Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «Có mì yo nò lè gî. Tacó yo ꞌdi gbí ndâ có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì nó lá. Yo delè ꞌdi gbí ndâ kpokèjì bà bàkà ndâ i mì Mbíṛì lá. 30Tacó ta o bà ꞌvala ndi ndâ ku á ꞌdo gbí muuꞌdú ndú wúnò, ndâ ꞌdakò ta ndâ niì bà kò tí ndú kákáꞌi wálá. Tacó ndâ ꞌduù ta o tí nò bà dù go ndâ basìlì á gbíṛì. 31Káa à má gítí có bà ꞌvala ndi ndâ ku á ꞌdo gbí muuꞌdú ndú, yo jé ꞌdeke có tí nó gbí wáràgà mì Mbíṛì nó lá? 32Mbíṛì táánò ꞌdè có ji Mòze, máa,

‹Ye a Mbíṛì mì Àbìráámò,

ye a Mbíṛì mì Ìzákò,

ye a Mbíṛì mì Jàkóbè.›

Káa Mbíṛì táánò ꞌdè có tí nò ji Mòze si ndâ ꞌduù tí nò náa yí ꞌdeke ndú, máa yì a Mbíṛì mì ndú nò, cì sàà gî. Káa yí kpòò káa Mbíṛì mì ndú. Gbí  énò máa, ndâ ꞌduù tí nò kpòò kû ꞌvala bìndi bà cì ndú.»

33Ndâ mbè ꞌduù tí nò mbe tì mí mì Jézù nò mâ giì ꞌdi có tí nò náa yí ꞌvìsì ji ndâ ŋa ndâ Jùdéyà nò mbe ꞌdè có énó máa ndâ ku bà ꞌvala ndi ndú ꞌdo gbí muuꞌdú ndú wálá nò, nje ndú giì ꞌdèè gítí ŋa bà nìbà i mì wó nò gî.

Ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà ꞌvee Jézù gítí kpóló-kpolo có gbí tàkìì mì ndú

34Ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà mâ giì ꞌdi có énó máa Jézù kpò nje ndâ ꞌbí ŋa Jùdéyà ŋìnó mbe kû ꞌdè có máa ndâ ku bà ꞌvala ndi ndú ꞌdo gbí muuꞌdú ndú wálá nó gî, ndú giì kili bà muu ndú, bìndi  ndú giì kaa ya gí mì Jézù. 35Bìndi  ꞌbí ꞌduù gbaànjé ꞌdo gbí òkò tí ndú tí cèe gbolò mbe ꞌdi gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà giì ꞌvee Jézù ta tiṛì, máa, 36«Mbe nìbà i, kpóló-kpolo có gbí òkò ndâ có mì Mòze ꞌdáá gî a có ngàyi?»

37Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji yí máa, «Kpóló-kpolo có gbí òkò ndâ có mì Mòze ꞌdáá gî a ŋìnó máa,

‹Wò ꞌví zè Mbíṛì tí Mbe tí lo nìkì ta njembí lo gbaànjé, ta lilí lo gbaànjé, delè ta bà koṛo có mì lo gbaànjé.›

38Ŋìnò a kpédélé có, delè tí kpóló-kpolo có mbe ndii ndâ ꞌbí sè có mì Mòze ꞌdáá gî ká nò. 39ꞌBí có mì Mòze mbe giì kpolo gí tàkò ŋìnò a ŋìnó máa,

‹Wò ꞌví zè ndâ ꞌbí ká lo nìkì go ba zè ꞌdóó tí lo nìkì mì lo.›

40Ndâ có mì Mòze, ta ndâ bà nìbà i mì ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì táánò mìì ꞌdáá ká mítí ndâ có tí nò sósòꞌô nò.»

Bìndi-Mbíṛì me káa ꞌviì mì Dàvídè cuki lá, yí delè a Mbe tí Dàvídè

41Jézù giì ꞌvee ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà tí nó mbe tì ꞌdee yí gî nó máa, «Kóṛó-koṛo có mì yo kpónó gítí Bìndi-Mbíṛì máa yè? Yí a ꞌviì mì ꞌdi?»

42Káa ndú giì ꞌvìsì có ji yí máa, «Yí a ꞌviì mì Dàvídè.»

43Káa Jézù giì ꞌvee ndú kákáꞌi máa, «Má énò, à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì máa, Dàvídè táánò ꞌdè kòcò ta wotí mì Bèṛi-mì-Mbíṛì gítí Bìndi-Mbíṛì máa,

44‹Mbíṛì ꞌdè có ji Mbe tí ye máa,

«Ki tí lo to gbí kùꞌbì mì ye,

yee tí o tí nó náa ye bà bàkà ndâ kuꞌdì mì lo tí ndâ i-tà-tàmà mì lo.» ›

45«Má énò, Dàvídè má kû nì mítí Bìndi-Mbíṛì a ‹Mbe tí ye,› Bìndi-Mbíṛì bà giì dù tí ꞌviì mì Dàvídè ta ŋa kpokèjì ngàyi?»

46Káa bà ꞌvìsì có gí tàkò ꞌvé mì Jézù nò giì kpò ndú gî. Delè ꞌbí ꞌduù kákáꞌi mbe giì yeeke tí wó ta bà ꞌvee yí gítí ꞌbí có ꞌdo gbí ṛi tí nò kû ya gí kùṛo wálá.

23

Jézù kpo-gbí-tà-tù ndâ ꞌduù gítí ŋa i mì ndâ mbe ꞌdi gbí-o, tí ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà

1Ta o tí nò Jézù giì kpo-gbí-tà-tù ndâ mbe tala có mì wó ta ndâ ꞌbí ꞌduù me mbè, máa, 2«Ndâ mbe ꞌdi gbí-o, tí ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà, a ndâ mbe ki tí pí jàlàmbà bìndi Mòze. 3Má énò, yo ꞌví kpolo tí ndâ có tí nó náa ndú kû ma ji yo nô. Yo delè ꞌví bàkà go ndâ có tí nò. Káa yo ꞌví mèlè ndi bà bàkà ŋa ndâ i mì ndú lá, tacó ndú kû ma ndâ có mì Mòze ji ndâ ꞌduù, káa ndú bàkà go ndâ có tí nò lá. 4I tí ndú a bà ꞌdeeke du koṛi tacó bà ba ta gbímbí ndâ ꞌduù. Káa ndú jé gítí bà tee vòó sìlì ꞌbì ndú mítí ba koṛi tacó bà konì ndâ mbe kû òlú tí  nò wálá! 5Ndú ta o ꞌdáá gî kû mà tí ndú ta bà bàkà ndâ i mì ndú ká mà, tacó wàa ndâ ꞌduù ꞌví ŋò ta ndâ yì. Ndâ kúúkpá mì ndú me kpo-kpò, bìndi  ŋa bà me vòngbò-vòngbò mì nje ndâ bòngo mì ndú mì sè ndâ ꞌbí ꞌduù wálá. 6-7Ndú má yee tí bàndò ta mbè ndâ ꞌduù tí , à tí ndú káa go bà bàkà tí ndú, wàa ndâ ꞌduù ꞌdáá gî ꞌví ŋò ndâ yì ni tí ndâ cèe ꞌduù, delè tí ndâ kpo-kpò ꞌduù mbe ꞌdi gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà ndii sè ndâ ꞌbí Jùdéyà ꞌdáá gî, gî. Có mì ndú gbí njembí ndú máa, ndâ ꞌduù ꞌví tèꞌé tí ndâ yì ká ta ndâ kpo-kpò ṛè, go ndâ ‹Mbe nìbà i›.

8«Káa yo ꞌví si ꞌduù ꞌví nì ‹Mbe nìbà i› mítí yo lá, tacó mbe nìbà i ji yo ká gbaànjé, bìndi  yo ꞌdáá gî a ndâ náꞌvindí. 9Wàa yo delè ꞌví nì ‹Buù› á mítí ꞌbí ꞌduù á muu to tí nó lá, tacó Bu yo ká gbaànjé gbíṛì. 10Ndâ ꞌduù ꞌví nì ndâ ‹Mbe tí ze› mítí yo delè lá, tacó mbe tí yo ká gbaànjé tí Bìndi-Mbíṛì. 11ꞌDuù ŋìnó tí gbolò ꞌduù gbí òkò tí yo ꞌdáá gî nó ꞌví dù tí bòò mì yo. 12ꞌDuù má si tí wó tí cèe ꞌduù, Mbíṛì bà si yí tí i wálá, káa ꞌduù má si tí wó tí i lá, Mbíṛì bà te duù mítí wó.»

Ndâ kpo-kpò ꞌduù mì ndâ Jùdéyà bà ŋò mítí ndú

13Jézù giì ꞌdè có ji ndâ mbe nìbà i, tí ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà, máa, «Yo tí ndâ mbe nìbà i, tí ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà, yo tí ndâ mbe nambeè-ṛo! Yo bà ŋò mítí yo, tacó yo nè njekèjì ꞌbá mì Mbíṛì ꞌdo tí ndâ ꞌduù gî. Yo jèjèèkè tí yo mí njekèjì mì Mbíṛì ji ndâ ꞌduù go bà jèjèèkè tí ndâ kî mí nje mbu. Ndú gí gbí mbu wálá, káa ndú delè gí bà si kpokèjì ji ndâ ꞌbí ŋa sè wàa ndú ꞌví ya tí  gí gbí mbu ká wálá.

14«Yo tí ndâ mbe nìbà i, tí ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà, bà ŋò mítí yo, tacó yo a ndâ mbe nambeè-ṛo. Wúꞌdè ṛèꞌdè ndâ nawù ku zii ji yo mìì gî. Yo kû ꞌbuuku muu ndâ vò i mì yo ta bà bàkà tí yo tí ndâ mbe ꞌdeke tí yo ji Mbíṛì ta síí gbí  wálá.

15«Yo tí ndâ mbe nìbà i, tí ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà, bà ŋò mítí yo! Yo si sè to lá, yo nò cee pí gú, cee muu ngo, máa, yo kû pà ndâ ꞌduù tacó wàa yo ꞌví gì ta ndú gí gbí tàkìì mì yo tí ndâ Jùdéyà. Káa yo má tò kò yo ta gbèe ꞌduù, yo giì bàkà yí gì tí vò ꞌduù ndii yo ta bà  sósòꞌô.

16«Yo tí ndâ mbe sú ṛò mbe kû tùbà kpokèjì ji ndâ ꞌduù, yo bà ŋò mítí yo! Yo kû ꞌdè có máa, ꞌduù má be tí ꞌbá-Mbíṛì, ŋìnò me có ká nò lá. Káa ꞌduù má be tí dâꞌbì tí nó á tàꞌi ꞌbá-Mbíṛì nó, kózò tí wó ꞌví bàkà go có tí nò. 17Gbí có mì yo wálá! Kpóló-kpolo i kpónó a dâꞌbì wèè, kpóló-kpolo i a ꞌbá-Mbíṛì, tí ꞌbá tí nó náa á má te dâꞌbì á mí tà , káa dâꞌbì tí nó gì tí i mì Mbíṛì gî nó? 18ꞌBí có ŋónókó mì yo kákáꞌi a ŋìnó máa, ꞌduù má be tí bàndò bà te i-cí-ci ji Mbíṛì, ŋìnò káa làmbu có sínò. Káa ꞌduù má be tí i-cí-ci, yí ga wú mítí miṛi wó gî. 19À kpolo a có i-cí-ci wèè, à kpolo a có bàndò bà ci i ji Mbíṛì mbe bàkà i tí nò náa á ci nò tí i mì Mbíṛì nó? Yo a ndâ ŋónókó ꞌduù mbe ꞌdi gbí-o lá. 20Má énò, ꞌduù má be tí bàndò bà ci i ji Mbíṛì, yí be me káa tí kùnga bàndò cuki lá. Yí nì a ndâ bàndò tí nò ta i-cí-ci tí nó náa à tí  nô. 21ꞌDuù delè má be tí ꞌbá-Mbíṛì, yí nì me káa ꞌbá cuki lá. Yí be a tí Mbíṛì tí mbe kû ꞌvala tàꞌi tí nò. 22Bìndi  ꞌduù má be tí ṛì, yí kû be nò a tí ndâ jàlàmbà mì Mbíṛì ta Mbíṛì tí mbe kû ki tí pí jàlàmbà tí nò.

23«Yo tí ndâ mbe nìbà i, tí ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà, yo bà ŋò mítí yo, tacó yo a ndâ mbe nambeè-ṛo! Yo kû sì ṛo Mbíṛì ta bà gò ndâ víí i-gbí-njí ta i gbí ndú wálá, go ndâ kpátùyâ, go có mì Mòze. Yo kpêtí má bàkà énò gî, yo kùtàá ꞌví ò-bà-mbí ndâ kpóló-kpolo có mì Mòze, go ndâ có gítí bà waa có ta yúcó, ta bà ŋò yê ṛo ndâ ꞌduù, ta bà dù tí ndâ ꞌduù jáá nó lá. 24Yo a ndâ mbe sú ṛò mbe kû tùbà kpokèjì ji ndâ ꞌduù! Yo a ndâ mbe sú ṛo mbe kû guu ngo njú-njù mì yo ta kùtà, máa, ndâ víí gûꞌi gbí ngo bà lì tàkòcò yo, káa yo kû miṛi kùùyù ya ta nó!

25«Yo tí ndâ mbe nìbà i, tí ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà, bà ŋò mítí yo, tacó yo a ndâ mbe nambeè-ṛo! Yo kû ꞌdè líkí nje ji ndâ ꞌduù, káa à yè gbí njembí yo cuki káa có gítí bà kùmùkù ndâ i mì ndú ta wotí gítí miṛi yo; yo go ꞌduù ŋìnó mbe kû caka kapí ndâ káꞌi si gbí ndú ta bètí nô. 26Yo tí ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà a ndâ mbe sú ṛo! Yo kùtàá bà caka a gbí ndâ káꞌi kùṛo má kózò gî, bìndi  yo ꞌví giì caka kapí ndú.

27«Yo tí ndâ mbe nìbà i, tí ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà bà ŋò mítí yo, tacó yo a ndâ mbe nambeè-ṛo! Yo go ndâ muuꞌdú náa à te banga mítí ndú ta bà toṛo cé-ce màŋò mítí ndú, káa tó i gbí gùù á tà banga tí nò bìndi ndâ kù ꞌbilì ku, ta zì ku, wálá. 28Yo go banga muuꞌdú, tacó ndâ ꞌduù kû ŋò yo go ndâ tó ꞌduù mbe kû co tí jáá kpokèjì, káa yo a cèe ndâ vò ꞌduù, tí ndâ kpo-kpò mbe nambeè-ṛo.

29«Yo tí ndâ mbe nìbà i, tí ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà, yo a ndâ mbe nambeè-ṛo! Yo tí ndâ mbe kû te banga mítí ndâ bàndò bà duu ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì! Yo tí ndâ mbe kû te banga mítí ndâ muuꞌdú ndâ tó ꞌduù mì Mbíṛì! Yo bà ŋò mítí yo, 30tacó yo kû ꞌdè ꞌvéṛè énó máa, ‹Ze táánò má ꞌvala gbí o mì ndâ ká gù ze, ze bà gbètèkè mbelè ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì mítí ꞌbì ze go i mì ndú wálá.› 31Má énò, yo kû yù nò a gbí tí yo á gí sè ta kpéétí yo, máa, yo a ndâ ꞌviì mì ndâ ꞌduù tí nó táánò mbe ziki ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì nô! 32Nògí, yo cee sè nèté tí nó táánò náa ndâ bu yo ꞌbìtà nó gî. 33Yo a ndâ kpoo! Yo a ndâ ꞌviì mì ndâ gùlù kpoo! Yo bà ndo ꞌdo gbí bà waa có mítí yo mì Mbíṛì co tí kpokèjì ngàyi?

34«Má énò, ye kû giì tuu ndâ ꞌbí ngú mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì, ta ndâ ꞌbí ngú mbe ꞌdi gbí-o, ta ndâ ꞌbí ngú mbe nìbà i ji yo. Yo bà giì ziki ndâ ꞌbí ꞌduù gbí òkò tí ndú gî. Yo bà giì gbì ndâ ꞌbí  ta ndi tí ndâ bàndò bà kili yo. Yo bà mòkò ndú cee gbí ndâ gbata ꞌdáá gî, bìndi  yo bà giì le ndâ ꞌbí  lé-le. 35-36Ye bà tuu ndâ ngú ꞌduù tí nò ji yo tacó wàa có tàkò ndâ mbelè ndâ tó ꞌduù mì Mbíṛì ꞌdáá gî, mbe ꞌbìtà bà yee to á ꞌdo tí bà ꞌbìtà bà suu to tí nó, mbe ꞌbìtà ꞌdo tí mbelè Àbélè tí yê sínò ta có mì wó ta náꞌvindí wó wálá, yee tí Zàkàríyà tí ꞌviì mì Bàràkíyà, náa ndâ gù yo zi yí mí ṛègbà bàndò bà te i-cí-ci á tàꞌi ꞌbá-Mbíṛì nó, ꞌví dù tí ꞌbì yo tí ndâ ꞌduù tí nó gbí o tí nó, nô!»

Jézù ꞌdeke tí wó tacó tí ndâ ꞌduù Jèrùzàlémè

37Jézù bà-i-nò giì ꞌdeke tí wó tacó tí ndâ ꞌduù Jèrùzàlémè máa, «Ákoo Jèrùzàlémè, Jèrùzàlémè! Wò ziki ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì, tí ndâ ꞌduù ŋìnó náa Mbíṛì tuu ndú ji wò nó gî. Ye jè ta bà kili ndâ ꞌviì mì lo go bà kili ndâ ꞌviì mì na ngùù gí tà mbî wó ta bà  me mbè, káa à kpò ye gî. 38Ye bà si énò! ꞌBá mì lo bà ꞌbu gî, 39tacó ye ci wò gî. Wò bà ŋò ye ta ṛo lo kákáꞌi wálá, yee tí o tí nó náa wò bà ꞌdè ta nje lo máa, ‹À ùlù mbe gì ta ṛè mì Mbe tí ndoo!› gî.»

24

Jézù ꞌdè có gítí bà mèèkè Jèrùzàlémè

1Jézù mâ giì co gí sè ꞌdo gbí ndùgù ꞌbá-Mbíṛì gî, ndâ mbe tala có mì wó giì ùlù banga tí ndâ ꞌbá tí nó a bàndò ꞌbá-Mbíṛì nó ji yí si yí kû bàkà có bà njè nó. 2Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «Yo ŋò ndâ díí tí nò ꞌdáá gî, gî? Àá bà giì kiꞌviki ndâ banga ꞌbá tí nò ꞌdáá náa yo kû ŋò nò lúꞌbú-lúꞌbú gî! ꞌBí gbèe díí bà giì dù pí ka wó bà-i-nò wálá.»

3Ndâ Jézù mâ giì yee ta ndâ mbe tala có mì wó pí Gú Mbâ gî, yí giì ki tí wó to, bìndi  ndâ mbe tala có mì wó giì ꞌvee yí tà bèngìì máa, «Àá bà kiꞌviki ndâ ꞌbá tí nò gí to ta o ngàyi? Káa ze bà ŋò ni mítí yè? Ze delè ꞌví ŋò ndâ ndòngbú o, ta o bà gì ꞌViì-mì-ꞌDakò ni mítí yè?»

Bà ꞌbìtà ndâ vò o

4Káa Jézù bà-i-nò giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «Yo kpolo tí yo, máa ꞌbí ꞌduù ꞌví ŋonoko yo lá. 5Tacó ndâ ꞌduù me mbè ta o tí nò bà gì ta ṛè ye, ndú bà bàkà tí ndú tí ndâ Bìndi-Mbíṛì ta wotí. Ndâ ŋa ndâ ꞌduù tí nò bà gì tí ndâ mbe ŋònòkò muu ndâ ꞌduù me mbè. 6Yo delè ta o tí nò bà ꞌdi có gítí ndâ kpo-kpò gó, ta ndâ fííní-fiini có gítí ndâ kpo-kpò gó. Káa njembí yo ꞌví mù lá, tacó ndâ i tí nò ꞌdáá gî bà me tí gî, káa ndòngbú o kálásê. 7Tacó ta o tí nò ndâ ꞌduù ꞌdo muu to kèꞌbí  bà ya gí bà tè ꞌbá mì ndâ ꞌbí ka ndú ta gó. Ndâ kpo-kpò gba bà tè ndâ ka ndú ta gó. Làngàwìṛí bà tè to. To bà giì tanga tí tí ndâ bàndò me mbè. 8Ndâ i tí nò ꞌdáá gî bà dù káa bà ꞌbìtà gó-káyì sínò.

9«Ta o tí nò, ndâ ꞌduù muu to tí nó ꞌdáá gî bà sogo yo á muu ye. Ndú bà giì kaa yo ya tí  gí gbí ngbàngà, bìndi  ndâ gba bà giì waa có mítí yo ta ꞌvéṛè. Ndú bà kaa yo ji ndâ ꞌduù máa ndú mèèkèꞌi tí yo, wàa ndú ꞌví ziki yo gî. 10Ndâ ꞌduù me mbè ꞌdo gbí òkò tí ndâ ꞌduù mì ye bà bè ye gî. Ndú delè bà kpì ngbàngà tí ndâ ꞌbí ka ndú ŋìnó mbe kû tee njembí ndú mítí ye nô. Ndâ ꞌduù bà giì sogo tí ndú gbí òkò tí ndú. 11Ta o tí nò delè, ndâ sú mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì me mbè bà oloko kû ŋònòkò muu ndâ ꞌduù ꞌdo tí cèe kpokèjì. 12Ndâ ꞌduù bà zè tí ndú gbí òkò tí ndú ta o tí nò nìkì dúú-dúú wálá, tacó yúcó bà giì dù wálá. 13Káa Mbíṛì bà ꞌvala ndâ ꞌduù ŋìnó mbe sè kò ndú á mí to tí kpoò yee tí ndòngbú ndâ vò o tí nò nó gî.

14«À delè bà ma a Banga-Ngú-Có gítí bà dù Mbíṛì tí gba ji ndâ ꞌduù muu to tí nó má ꞌdáá kózò gî, bìndi  ndòngbú o bà giì gì .

Ndâ ꞌduù Jèrùzàlémè bà ŋò vò i ŋìnó ta ŋa  wálá nô

15«Má énò, yo má giì ŋò ŋa vò i tí nó ta go bà ŋò yí ṛè ṛo ndâ ꞌduù tí ndú wálá, náa Dànìyélè tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì dígísèé ꞌdè cò gítí wó nó, co kû ṛò tíyò á ṛègbà ꞌbá-Mbíṛì gî (ꞌduù tí nó mbe kû ꞌdeke i tí nó, nó ꞌví koṛo muu wó), 16bìndi , ndâ ꞌduù gbí to Jùdéyà ꞌví kaa ta ngèlè ya gí bà ngùù tí ndú pí ndâ gú. 17ꞌDuù ta o tí nò má kû tèwo wó á tàzo ꞌbá, yí ꞌví ndii ká ta gbí muu wó ya gí bà pà kpokèjì ꞌválá. Yí ꞌví koṛo có me gítí bà ya gí bà zeke bà ndâ i mì wó tàꞌi nò lá. 18ꞌDuù delè ta o tí nò má gbí njí, yí ꞌví ndii ká ta kpokèjì kà ya gí bà pà bàndò ꞌválá. Yí ꞌví koṛo có gítí bà ì ngèlè ya gí bà kaa ndâ bòngo mì wó ꞌdo ꞌbá lá. 19Káa àá bà volo ji ndâ ꞌduù ŋìnó ta ndâ víí ꞌviì ká mì ndú nó, ta ndâ nawu ndâ dó ꞌviì, ta ndâ mbe nakáyì gbí ndâ sili tí nò ngé! 20Má énò, yo ꞌdeke tí yo ji Mbíṛì máa vò o tí nò ꞌví dù me ta bìtìì bèmbílì lá. À delè ꞌví dù me ta ṛi bà wotí gbí tàkìì mì yo tí ndâ Jùdéyà lá. 21Tacó ŋa ndâ vò i tí nò bà giì bàkà tí ta o tí nò nò, jé sàà bàkà tí ꞌdo tí o bà ꞌbìtà bà suu to tí nó mì Mbíṛì yee tí wúnó lá. Ndú delè kákáꞌi bà bàkà tí wálá. 22Mbíṛì táánò má ja tí o tí nò lá, sè ꞌduù gbaànjé gí bà dù wálá. Káa yí ja tí o tí nò gî, tacó bà ꞌvala ndâ ꞌduù mì wó náa yí ṛuka ndú nô.

O bà gì ꞌViì-mì-ꞌDakò wúnò bà giṛi tí wálá

23«ꞌBí ꞌduù ta o tí nò má ꞌdè có ji yo, máa, ‹Yo zekeꞌo gi, Bìndi-Mbíṛì nô! Yí a i zô!› Yo ꞌví ùnje gítí có mì wó nò lá. 24Tacó ta o tí nò ndâ mbe bàkà tí ndú tí ndâ bìndi-Mbíṛì ta ndâ mbe bàkà tí ndú tí ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì me mbè bà oloko kû bàkà ndâ seṛè tacó bà eendi ndâ ꞌduù ꞌdáá gî, kpêtí káa ndâ ꞌduù ŋìnó náa Mbíṛì ṛuka ndú gî nô, náa ndú má ꞌde kpokèjì gítí bà me énò gî nò. 25Má énò, yo kpolo ṛo yo, tacó ye ꞌva nò a gbí tù yo gítí bà gì o tí nò gî.

26«Má énò, ndâ vò ꞌduù tí nò má eendi yo ta o tí nò máa, ‹Yo ŋò ꞌViì-mì-ꞌDakò ngéé gbí kángáá nga ngoò zô!› yo ꞌví ya gí kà lá. 27Ndú delè má tù ꞌbì ndú ji yo máa, ‹ꞌViì-mì-ꞌDakò kû ngùù tí wó ngéé mítí bàndò tí zô!› yo ꞌví tè gí tàkò có mì ndú nò lá. Tacó bà gì ꞌViì-mì-ꞌDakò bà dù go ngbàngbàṛì mbe ba i gbaànjé bìndi  yí giì ṛengà cee to ꞌdáá gî. 28Ndâ gàlàmbá má yaà kere-kèrèè, gbí  énó máa, ku i kuu gbí to tí nò. Káa à me ꞌduù ká kû tùbà ku nò ji ndú lá. Má énò, à delè me ꞌduù ká bà tùbà o bà gì ꞌViì-mì-ꞌDakò ji yo lá.

29«Ngé bìndi ndâ vò i tí nò, ṛo ṛi bà giì ꞌdi gî, ngba pì bà giì dù wálá, ndâ yii bà giì ꞌduku ꞌdo tàṛì gí to, tàṛì bà giì ngaka tí. 30Nògí, ꞌViì-mì-ꞌDakò bà giì co go seṛè á tàṛì, bìndi  ndâ ꞌduù muu to tí nó ꞌdáá gî bà giì zèè muu ndú ta bà ŋò ꞌViì-mì-ꞌDakò kû da nó ta wotí tí  co gbí kùlù mù ngbèzèè kû gì gí muu to tí nô. 31Gbí mòngò bà giì me tí ta wotí tí , bìndi  yí bà giì tuu ndâ basìlì ya gí bà tèꞌé tí ndâ ꞌduù mì wó náa yí ṛuka ndú nó cee muu to tí nó ꞌdáá gî.

32«Mbiìgá má ꞌbìtà bà tù dó kpâ gî, yo ŋò ni gî máa bèmbílì dooko gî. 33Má énò, yo má ŋò ndâ i tí nò náa ye ꞌdè có ji yo gítí ndú nò kû bàkà tí, yo ꞌví koṛo muu yo máa, o bà gì ꞌViì-mì-ꞌDakò dooko jéꞌdéé gî. 34Yo te mí gbí muu yo máa, ndâ i tí nò ꞌdáá náa ye ꞌdè có gítí ndú ji yo nò bà bàkà tí kùṛo o bà mìì ndâ ꞌduù tí nó gbí o tí nó nô. 35Ndâ tàṛì ta to tí nó bà cee gî, káa, ndâ có mì ye bà dù cóó ká tí bàndò mì ndú. 36Káa à má gítí ndâ o ta ṛi tí nò, ꞌbí ꞌduù gbaànjé mbe ŋò ni wálá. À kpêtí káa ndâ basìlì gbíṛì, ndú ŋò ni lá. ꞌViì delè ŋò ni ká lá. À káa Buù ta kpéétí wó ká ŋò ni 

37«Yo kpolo tí yo, tacó ŋa ndâ i tí nó táánò mbe bàkà ndâ ꞌduù gbí o mì Nówà nó bà giì ꞌde ndâ ꞌduù ta o bà gì ꞌViì-mì-ꞌDakò. 38Tacó àá táánò ta kùṛo bà ò ngo gbí o mì Nówà, ndâ ꞌduù kû zò i, ndâ ꞌduù kû njù i, ndâ ꞌdakò ta ndâ niì kû kò tí ndú yee ká ngé tí o bà o Nówà gí gbí gbâ. 39Ndú koṛo ꞌbí làmbu có njíꞌdí énó máa, vò i kèjì nò, ngé gî lá, yee ká tí o tí nó náa ngo giì ò có tàkò ndú léé gî. À wúnò bà dù go énò ta o bà gì ꞌViì-mì-ꞌDakò. 40Ta o tí nò ndâ ꞌdakò má sósòꞌô kû bàkà nèté gbí njí, àá bà je ꞌbí ꞌduù gbaànjé gî, si ꞌbí ka wó. 41À delè má ꞌde ndâ niì sósòꞌô kû no ꞌvuù, àá bà je ꞌbí ꞌduù gbaànjé, si ka wó ta kpéétí wó mí ṛo ꞌvuù. 42Káa à má énò, yo ꞌví kpolo tí yo, tacó yo bà ŋò o tí nó náa Mbe tí yo bà gì gbí  nó ni wálá. 43Káa yo ꞌví te mí gbí muu yo máa, mbe ꞌbá kùtàá má ŋò o bà gì mbe ngbà ta bèbìlì ni gî, yí bà dù tí zòꞌo, tacó wàa, mbe ngbà ꞌví ngbà ndâ i mì wó lá. 44Má énò, yo delè ꞌví ꞌviindi tí yo, tacó ꞌViì-mì-ꞌDakò bà gbaaka yo wúnò gbááká-gbaaka ta o bà gì yí.

45«Má énò, yo koṛo muu yo gi. Gba kû si ndâ i-ꞌbá mì wó náa yí kpêtí má ꞌbá wálá a i mí ꞌbì ŋa bòò ngàyi? Yí kû si ndâ i-ꞌbá mì wó náa yí kpêtí kû ya ká gí muu njà nó a i mí ꞌbì ŋa bòò ŋìnó ta muu kuu tí wó, delè mbe kû bàkà nèté ta njembí wó gbaànjé nô. 46Gba má dele ndi wó ꞌdo muu nó gì gí bà ꞌde ndâ ꞌduù ꞌbá mì wó ta líkíꞌo tí ndú, yí bà peteke tàkòcò tó bòò mì wó nò ta ŋa  wálá, 47ta bà bàkà yí tí mbe kpolo tí ndâ i-ꞌbá mì wó ꞌdáá gî. 48Káa wò ŋìndi lo tí vò bòò mbe tee mbí lo mítí nèté mì lo lá bà giì koṛo a có máa, ‹Gba kpónó a ye!› 49Bìndi  wò bà giì ꞌbì a tà bà mèèkèꞌi tí ndâ ꞌbí ka lo bòò ŋìnó náa yo kû bàkà nèté ta ndú bà gbèe to nô. Wò delè bà giì zèè kpolo ma a ngê bà zò i ta bà njù pe ta ndâ wú-pe. 50Vò bòò tí nò bà gu a ndiì ta bà gì gba. 51Bìndi  yí bà giì ꞌde tí wó kû wa gbí ta bà ꞌvìì tì wó gbí séꞌi á mì ndú ta ndâ mbe nambeè-ṛo.»

25

Jézù lòkòꞌbò có gítí ndâ ꞌbí mbutu ꞌvinî muuꞌbì

1Ta o tí nò Jézù giì lòkòꞌbò có ji ndâ mbe tala có mì wó, máa, «Ndâ ŋa ndâ ꞌduù tí nó náa, Gba-gbíṛì kû zogo ndú nó go ndâ ꞌbí ꞌvinî muuꞌbì mbe kaa ꞌdo ꞌbá mì ndú ya tacó bà ŋò ꞌbí ꞌdakò náa à kû ko niì mì wó gí ꞌbá. 2Ndâ ꞌbí ꞌduù vô ꞌdo gbí òkò tí ndâ ꞌvinî tí nò giì dù a ndâ mbe koṛo có. Káa muu tí sè ndâ ꞌbí ka ndú ŋìnó vô nó wálá. 3Ndâ ꞌvinî ŋìnó mbe ni bà koṛo có lá nò giì ṛuka i tacó bà tù ta wu tacó bà ŋò ta gbíṛo mbe kû kò niì nó ká ṛuka. 4Káa ndâ ꞌbí ka ndú ŋìnó vô ta muu kuu tí ndú nó giì kaa ndâ ꞌbí i bà tù wu gítí bà-i-mì-i. 5Ndú mâ giì yee tí ꞌbá tí nó náa à kû ko niì gítí  nó, ndú giì ꞌde ndâ ꞌduù kû ù bà gì mbe kû kò niì. Ndâ ꞌduù dù kpòò, káa yí gì lá. Bìndi  ndú giì mìì ꞌdáá ta ṛì gî. 6O mâ giì gbooko gî, ndú bà giì gundiì ꞌdo tí ṛì ta kòcò ꞌbí ꞌduù kû gbà ndú, máa, ‹Mbe kò ngú niì yee gî! Yo ya gí kùṛo wó!›

7«Ndâ ꞌvinî tí nò mâ giì ziya, ndú giì ꞌde ndâ i bà tù wu mì ndú doo cee gî. Bìndi  ndâ ꞌvinî ŋìnó vô ta muu tí ndú nó giì ꞌbìtà bà òlò wu mítí ndâ ꞌbí i bà tù wu ŋìnó náa ndú kùtàá kaa gítí có bà-i-mì-i nô. 8Ndâ ꞌbí ka ndú ŋìnó tí ndâ mbe ŋónókó mbe gì ta ndâ ꞌbí i bà tù wu lá nó mâ giì yù ndâ ꞌbí i bà tù wu ꞌdo tí ndú, máa, ‹Yo ṛuka ndâ ꞌbí i bà tù wu ji ze náa ndâ ŋìndi ze doo cee gî nò,› 9ndú bà-i-nò giì ꞌvìsì có ji ndú máa, ‹Yo ya gí bà pà ꞌdo kèꞌbî, tacó ndâ ŋìnó mì ze nó bà tè ta ndoo wálá!›

10«Ndâ mbe ŋónókó tí nò mâ giì ya wê-wê gí bà pà ndâ i bà tù wu, ndú mâ giì dele ndi ndú á ꞌdo kà, ndú giì ꞌde ndâ ꞌduù ŋìnó kùtàá mbe ꞌviindi tí ndú sàà gî nó kaa ya gí tàꞌi ta ndâ mbe kû kò niì gî. 11Ndú mâ giì gbà njekèjì ta bà tèꞌé máa, ‹Njaanga njekèjì ji ze, Buù! Njaanga njekèjì ji ze, Buù!› 12ꞌDakò tí nò náa à kû ko niì mì wó nò giì ꞌvìsì có ji ndú máa, ‹Ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó máa, «Ye ŋò yo ni lá.» ›

13«Ye cè cè tiṛì tí nò ji yo tacó wàa yo ꞌví kpolo ta tí yo, tacó o bà gì ꞌViì-mì-ꞌDakò gí bà zogo ndâ ꞌduù muu to tí nó ꞌdáá gî wúnò bà dù go énò. Yo bà gu káa ndiì tí .»

Jézù lòkòꞌbò có gítí ndâ bòò mì ꞌbí ꞌdakò

14Jézù giì lòkòꞌbò có ji ndâ mbe tala có mì wó máa, «Ta o tí nò wúnò náa ꞌViì-mì-ꞌDakò bà gì gí bà zogo ndâ ꞌduù muu to tí nó ꞌdáá gî nó, yí bà bàkà i go i mì ꞌbí ꞌdakò mbe kû ya gí muu nó. Bìndi  yí giì njèè njì ŋa ji ndâ bòò mì wó ꞌvii ta wotí mì ndú. 15Yí giì wele njì ŋa ji ꞌduù ŋìnó ta wotí nèté tí wó ngé ma nó ta ꞌvisî vô. Yí giì wele ji ŋìnó ta wotí nèté tí wó gàà-gàà nó ta ꞌvisî sósòꞌô, bìndi  yí giì wele ꞌvisî gbaànjé ji ꞌduù ŋìnó ta wotí mì wó mbe me njíꞌdí nô. Bìndi  yí giì ya ta nó mì wó.

16«Bòò tí nó náa mbe tí ndú wele njì ŋa ji yí ta ꞌvisî vô nó giì da i, bìndi  yí giì yili ta ndâ bagà vô. 17Ŋìnó náa mbe tí ndú wele njì ŋa ji yí ta ꞌvisî sósòꞌô nó giì da i, bìndi  yí giì yili ta ndâ bagà sósòꞌô. 18Káa ꞌduù ŋìnó náa mbe tí ndú wele njì ŋa ji yí ta ꞌvisî gbaànjé nó, giì cu gboko, bìndi  yí giì yili ta gbèe ꞌvisî ŋa tí nò le mí ṛo wu.

19«ꞌDakò tí nò mâ giì dele ndi wó ꞌdo muu nó bìndi gbolò o, yí giì ꞌvee ndâ bòò mì wó gítí ŋa i ŋìnó náa ndú bàkà ta njì ŋa mì wó náa yí njèè ji ndú á kùṛo o bà njè nó mì wó ꞌdo ꞌbá nô. 20Bìndi  bòò mì wó náa yí wele njì ŋa ta ꞌvisî vô ji yí nó, giì tùbà ndâ bagà tí nó náa yí yili ndú vô nó ji mbe tí wó, máa, ‹Ŋìnó a ndâ i gbí nèté tí nó táánò náa wò si ji ye nô, mbe tí ye.›

21«Bìndi  ꞌdakò tí nò giì ꞌvìsì có ji bòò mì wó nò, máa, ‹Wò bàkà nìkì ngé! Wò a tó bòò mbe zèè nèté mì lo ta njembí lo gbaànjé. Wó kpolo tí làmbu njì ŋa tí nó táánò náa ye wele ji wò nó ta njembí lo gbaànjé. Má énò, ye bà je ꞌbí i mbe me gbolò ndii ŋìnò gî ji wò, wàa wò ꞌví kpolo tí . Gì gí bà dù gbí líkíꞌo á ꞌbá mì mbe tí lo.›

22«Bòò ŋìnó náa yí táánò wele ꞌvisî ŋa ji yí sósòꞌô nó giì tùbà ndâ bagà tí nó náa yí yili ndú sósòꞌô nó ji mbe tí wó, máa, ‹À sósòꞌô nó a ndâ bagà náa ye yili ꞌdo gbí ndâ ꞌvisî tí nó sósòꞌô náa wò táánò wele ji ye nô, mbe tí ye.›

23«Mbe tí wó bà-i-nò giì ꞌvìsì có ji yí ta líkíꞌo, máa, ‹Wò bàkà nèté nìkì ma! Wò a tó bòò ta njembí lo gítí nèté mì lo ká gbaànjé. Wò ni bà kpolo tí làmbu i ta njembí lo gbaànjé gî. Má énò, ye bà je wò tí mbe kpolo tí ꞌbí i mbe me gbolò ndii ŋìnò gî. Gì gí bà dù gbí líkíꞌo á ꞌbá mì mbe tí lo.›

24«Bìndi  bòò ŋìnó náa yí táánò wele ꞌvisî ŋa gbaànjé ji yí nó giì le gboko gbèe ꞌvisî ŋa mì wó náa yí kpolo tí  nó gì tí  ji yí, máa, ‹À nô, Buù! Ye ꞌdi a tàwo lo, máa wò a cèe vò ꞌduù, ta yê ṛo ꞌduù tí lo gbaànjé wálá. Nèté mì lo káa bà njèè njì ŋa ji ndâ ꞌduù wàa ndú ꞌví kû da ta i ji wò. À delè káa ndâ ꞌduù ká kû taa kánjí gbí i tacó bà te gì tí  gí gbí gálá mì lo. 25Tacó énò, gúku bà gàà tí njì ŋa mì lo giì kpo ye gî. Ŋìnó a yí  náa ye kpónó le gì tí  ji wò nô.›

26«Káa ꞌdakò tí nò giì ꞌvìsì có ji bòò mì wó nò ta kpo tàkòcò máa, ‹Wò a vò bòò, tí mbe kpó! Wò táánò má ŋò ni gî máa, à káa ndâ ꞌduù ká kû ji i ji ye, à delè káa ndâ ꞌduù ká kû kili i ꞌdo gbí njí gí ꞌbá ji ye, 27wò táánò lì ꞌbì lo gí tà njì ŋa mì ye tacó yè? Wò táánò má je ji ꞌbí ꞌduù wàa yí ꞌví ji ji ye, ye wálá kpónó ꞌde ꞌbí i gbí  gî?› 28Yí bà-i-nò giì te gboko tí nò ꞌdo tí vò bòò tí nó, bìndi  yí giì je ji mbe yili bagà vô ꞌdo gbí ꞌvisî njì ŋa vô nô. 29Tacó i má kuu mì ꞌduù, à kû je ꞌbí  ji yí á mí pí , tacó wàa yí ꞌví dù tí gbolò mbe i. Káa i má mì ꞌduù wálá, àá bà je làmbu ŋìnó náa à kuu mì wó nó ꞌdo tí wó gî. 30Káa à má gítí bòò tí nó ta i gbí wó wálá nó, à ꞌví ꞌva yí gí gbí ꞌdíꞌdiꞌo tí bàndò bà ŋò gàzâ.»

Ndòngbú bà waa có

31Jézù giì ꞌdè ꞌbí có kákáꞌi ji ndâ mbe tala có mì wó, máa, «Ta o tí nó wúnò náa ndâ basìlì bà ko ꞌViì-mì-ꞌDakò tí gba ꞌdo gbíṛì gì tí  gí pí jàlàmbà mì wó nó, 32ndâ ꞌduù muu to tí nó ꞌdáá gî bà kili mí kùṛo wó, bìndi  yí bà giì njèè gbí òkò tí ndú go bà pì gbí cû mì niì. 33Yí bà giì mò ndâ ꞌduù ŋìnó tí ndâ tó ꞌduù go cèe njì cû nó gí gbí kùꞌbì mì wó, bìndi  ndâ ꞌduù ŋìnó ta gbí ndú wálá go póṛó cû nó gí gbí gàlì mì wó.

34«Bìndi  yí tí ꞌViì-mì-ꞌDakò tí Gbolò gba bà giì ꞌdè có ji ndâ ꞌduù ŋìnó gbí kùꞌbì mì wó nó máa, ‹Bu ye cù ꞌdê ngo cù wó mítí yo gî! Yo gì gí bà zèè ꞌbá tí nó náa à ꞌviindi  ù ta ndi yo ꞌdo tí o bà ꞌbìtà bà suu to tí nó, nô. 35Tacó ye táánò ta go tí ye, bìndi  yo giì je i-zó-zò ji ye gî; ye táánò ta go ngo tí ye, bìndi  yo giì cu ngo ji ye gî; ye táánò ꞌdó-ꞌdo, bìndi  yo giì te wiṛi mítí ye gî; 36ye táánò ta só, bìndi  yo giì je bòngo ji ye gî; ye táánò ta séꞌi tí ye, bìndi  yo giì pò ye gî; ye táánò gbí zàà, bìndi  yo giì ya gí bà ŋò ye gî.›

37«Bìndi  ndâ tó ꞌduù bà giì ꞌvee yí máa, ‹Ze táánò je i-zó-zò ji wò si wò ta go tí lo ta o ngàyi, Mbe tí ze? Ze táánò je ngo ji wò si wò ta go ngo tí lo ta o ngàyi? 38Ze táánò ŋò wò tí mbe ꞌdó-ꞌdo bìndi  ze giì te wiṛi mítí lo ta o ngàyi? 39Ze ya gí bà ŋò wò si wò ta séꞌi tí lo ta o ngàyi? Ze ya gí bà ŋò wò si wò gbí zàà ta o ngàyi?›

40«Bìndi  Gbolò gba bà giì ꞌvìsì có ji ndú máa, ‹Ta ndâ o tí nó ꞌdáá táánò náa yo kû bàkà ndâ i tí nò, kpêtí ká ji ꞌbí zéꞌvéṛè ꞌduù gbaànjé ta gbí wó ngé gî wálá á gbí òkò tí ndâ náꞌvindí ye nó, yo kû bàkà nò a i ji ye.›

41«Bìndi  yí bà giì ꞌdè có ji ndâ ꞌduù ŋìnó gbí gàlì mì wó nó máa, ‹Yo co ꞌdo tí ye gî, tacó Mbíṛì ì njà mítí yo gî! Yo ya gí gbí wu tí nó jé mbe mee lá náa Mbíṛì táánò òlò ù ta ndi ndâ Gba-vò-i ta ndâ basìlì mì wó nô. 42Tacó ye táánò ta go tí ye, káa yo jé je i-zó-zò ji ye lá; ye táánò ta go ngo tí ye, káa yo je ngo ji ye lá; 43ye táánò ꞌdó-ꞌdo, káa yo te wiṛi mítí ye lá; ye táánò ta só, káa yo je bòngo ji ye lá; ta o tí nó táánò náa ye ta séꞌi tí ye nó, yo ya gí bà ŋò ye lá; yo delè ya gí bà ŋò ye gbí zàà lá.›

44«Bìndi  ndú bà giì ꞌvee yí máa, ‹Ze ŋò wò ta go tí lo ta o ngàyi káa ze je i-zó-zò ji wò lá, Mbe tí ze? Ze biya bà konì wò si wò táánò ta go ngo tí lo, si wò ꞌdó-ꞌdo, si wò ta só, si wò ta séꞌi tí lo, si wò gbí zàà, ta o ngàyi?›

45«Bìndi  yí bà giì ꞌvìsì có ji ndú máa, ‹Ye kû ꞌdè có ji yo ta njembí ye gbaànjé énó máa, yo má bàkà ndâ i tí nò ji ꞌbí táángbà ꞌduù gbaànjé ꞌdo gbí òkò tí ndâ náꞌvindí ye tí nó á kuu nó, nó gî, gbí  énó máa, yo bàkà nò a i ji ye.›

46«À ngbé nò a bà ꞌvaka ndâ vò ꞌduù gí tà wu ŋìnó mbe mee lá ká kpòò ya tí  nô. Bìndi  ndâ tó ꞌduù bà ꞌde ꞌválá ŋìnó mbe cee lá nô.»

26

Ndâ kpo ꞌduù mì ndâ Jùdéyà toko có gítí bà zi Jézù

1Jézù mâ giì cee ta bà nìbà ndâ i ji ndâ mbe tala có mì wó gî, yí giì ꞌdè có ji ndú máa, 2«Yo ŋò ni gî máa, sè sili kpónó ká sósòꞌô gítí gbolò o bà waa mbelè mì ndoo tí ndâ Jùdéyà tacó bà mèlè ndi tàkìì bà njè nó mì ndâ ká gù ndoo ꞌdo Másìrì. À delè nò a sè sili gítí bà je ꞌViì-mì-ꞌDakò ji ndâ tende ꞌduù tacó bà gbì yí mítí njèèkpè mû.»

3Káa ta gbèe o tí nò náa Jézù kû ꞌdè ta có gítí bà giì gbì yí mítí njèèkpè mû ji ndâ mbe tala có mì wó nò, ndâ kpo ꞌduù mì ndâ Jùdéyà kili mí ꞌbá mì Kàyífà tí Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì, 4kû toko có gítí bà zèè Jézù á tàbèngìì, wàa à ꞌví zi yí gî. 5Ndú ta o tí nò giì eṛe gba có mì ndú gbaànjé énó máa, ndâ yì ꞌví zèè yí me ta ṛi mì gbolò o lá, tacó ndâ ꞌduù bà tanga i.

ꞌBí niì yee banga pó bàà mítí Jézù á gbí gbata Bètánìyà

6Jézù ta o tí nò kuu ꞌbá mì ꞌbí ꞌdakò ta ṛè wó a Sìmónè ta ṛè ꞌviya mì wó a «Mbe cì» gbí gbata Bètánìyà. 7Mâ giì zekeꞌo, ꞌbí niì giì gì ta banga pó bàà náa yí sì ta i me gbolò, gbí banga káꞌi-bàà náa à bàkà ꞌdo tí ꞌbí ŋa duù ta có  kpóló-kpolo, bìndi  yí giì yee bàà tí nò ꞌdáá gî mítí muu Jézù si yí kû zò i. 8Ndâ mbe tala có mì Jézù mâ giì ŋò ŋa gbolò pó bàà tí nò náa niì tí nò yee ꞌdáá mítí muu Jézù nò, ndú giì ꞌbìtà bà ꞌdè có ta kpo-tàkòcò, máa, «Ŋìnò a ŋa bà volo i yè ká nò? 9Àá kùtàá bà sì pó bàà tí nò ta i me gbolò, wàa à ꞌví ko ta ndâ mbe yê!»

10Jézù mâ giì ꞌdi có mì ndâ mbe tala có mì wó nò, yí giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «Niì tí nò bàkà ji yo a cèe tó i, káa yo kû pèè mbí wó tacó yè? 11Ndâ mbe yê ta o ꞌdáá gî bà dù kuu ta yo. Káa ye bà dù ta yo me ta o ꞌdáá gî lá. 12Niì tí nò yee bàà tí nò mítí ye tacó bà ꞌviindi ye kû ù ta bà giì duu ye. 13Ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó máa, tàwo i tí nó náa niì tí nó bàkà nó bà cee wálá. Tacó bàndò tí nó náa à má ma Banga-Ngú-Có mítí  gî nó, à delè bà dìtà ŋa i tí nó náa yí bàkà nó gî.»

Júdà ùnje gítí có bà ba ngbù Jézù

14Bìndi  ꞌbí mbe tala có mì Jézù gbaànjé, ta ṛè wó a Júdà Ìsìkàrìyótè, bà-i-nò giì ya gí mì ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì, 15bìndi  yí giì ꞌvee ndú, máa, «Ye má pà kpokèjì gítí bà zèè Jézù ji yo, yo bà je ji ye a yè?» Ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì bà-i-nò giì ꞌvìsì có ji yí ta bà ꞌdeke njì fádà ziꞌduù-gbaànjé-nje muuꞌbì ji yí. 16Júdà mâ giì kaa gùrúsù ꞌdo mì ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì gî, yí ngé giì ꞌbìtà bà pà tó o ta tó kpokèjì gítí bà zèè Jézù.

Ndâ Jézù zò i-cí-ci ta ndâ mbe tala có mì wó ta gbolò o tacó bà mèlè ndi tàkìì bà njè nó mì ndâ Jùdéyà ꞌdo Másìrì

17Ta kpédélé ṛi mì gbolò o bà bàkà tàkìì bà ci ꞌDê-kô náa à bàkà ꞌdo tí ꞌdê njú kô, ndâ mbe tala có mì Jézù giì ꞌvee yí, máa, «Có mì lo máa, ndoo ꞌví zò i-cí-ci tacó bà ꞌdè nìkì maa ji Mbíṛì tacó bà mèlè ndi tàkìì bà njè nó mì ndâ ká gù ndoo ꞌdo Másìrì mí ngò?»

18Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «Yo ya gí mì ꞌdaànó gbí gbata Jèrùzàlémè, bìndi  yo ꞌví ꞌdè có ji yí máa, ‹Mbe nìbà i ji ze máa, o mì yì dooko gî. Má énò, ndâ yì ta ndâ mbe tala có mì yì bà gì gí bà zò i-cí-ci mí ꞌbá mì lo.› »

19Ndâ mbe tala có mì Jézù bà-i-nò giì ya gí gbí gbata, bìndi  ndú giì bàkà i-cí-ci tacó bà ꞌdè nìkì maa ji Mbíṛì gítí o bà njè nó mì ndâ ká gù ndâ Jùdéyà ꞌdo Másìrì.

20Káa ta ꞌdêꞌo, si ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó muuꞌbì-nje só kû zò i-cí-ci, 21Jézù giì ꞌdè có ji ndú, máa, «Ye kû ꞌdè có ji yo máa, ꞌbí ꞌduù gbaànjé ꞌdo gbí òkò tí yo wúnó bà ba ngbù ye ji ndâ kpo ꞌduù mì ndâ Jùdéyà.»

22Có tí nò náa Jézù ꞌdè nò giì zèè tí ndâ mbe tala có mì wó ngé ndii gî. Bìndi  ndú ta bà muu ndú nò ꞌdáá gî, giì ꞌbìtà bà ꞌvee yí gbaànjé-gbaànjé, máa, «Àá bà dù a ye, Mbe tí ye?» «Àá bà dù a ye, Mbe tí ye?»

23Káa yí giì ꞌvìsì có ji ndú, máa, «ꞌBí ꞌduù náa ze toko ꞌbì ze mí gbí gbèe káꞌi i-zó-zò ta yí gî bà giì ba ngbù ye. 24ꞌViì-mì-ꞌDakò bà ya gí nje ku mì wó go có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì nó gî. Káa tende i bà giì ꞌde a ꞌduù tí nò mbe ba ngbù ꞌViì-mì-ꞌDakò nô! Àá táánò nìkì káa bà jò ꞌduù tí nò lá.»

25Júdà tí mbe ba ngbù Jézù mâ giì ꞌdi có mì wó náa yí ꞌdè gítí mbe kû giì ba ngbù wó nò, yí giì ꞌvee yí, máa, «Wò kû nì me ye lá, Mbe nìbà i?»

Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «A wò ká kû ꞌdè ta nje lo máa, à me wò lá.»

Ndòngbú bà zò kô-njewu mì Mbe tí ndoo

26Si ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó kû zò i-cí-ci, yí giì je kù kô, bìndi  yí giì ꞌdè nìkì maa ji Mbíṛì, bìndi  yí giì kiꞌviki gbí kù kô tí nò, bìndi  yí giì kaa ji ndâ mbe tala có mì wó, bìndi  yí giì ꞌdè có ji ndú, máa, «Yo kaa , wàa yo ꞌví zò . Ŋìnó a dìì ye.» 27Bìndi  yí giì te ꞌvisî nèbítì, bìndi  yí giì ꞌdè nìkì maa ji Mbíṛì, bìndi  yí giì je ji ndú, máa, «Yo ꞌdáá gî njù  28Ŋìnó a mbelè ye tí nó náa Mbíṛì bà giì njù ta ngú mùká ta ndâ ꞌduù nô. Mbelè ye tí nó bà giì yee to tacó tí ndâ ꞌduù me mbè. Tacó wàa, Mbíṛì ꞌví je ta à-cee-gî gítí ndâ vò i mì ndâ ꞌduù. 29Yo te mí gbí muu yo máa, ye kákáꞌi bà njù nèbítì tí nó ta yo wálá, yee tí o bà giì njù  mì ndoo ta ndoo ta o bà zogo to tí nó mì Bu ye.»

Jézù ꞌdè có gítí bà giì o ꞌdo tí wó mì Pìyétòrò

30Ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó mâ giì cè cè ta bà be ṛè Mbíṛì bìndi bà zò i-cí-ci gî, ndú giì njè nó tacó bà ya gítí Gú Mbâ. 31Káa si ndú kpokèjì Jézù giì ꞌdè có ji ndú, máa, «Yo wúnó ta bèbìlì tí nó bà oloko ꞌdo tí ye ꞌdáá gî. Tacó à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì énó máa, ‹Ye bà giì zi mbe gbà bee, bìndi  ndâ rómbo bà giì ꞌvaaka gî.› 32Káa ye bà ya gí kùṛo gí bà ù ndi yo mí Gàlìléyà á bìndi bà ꞌvala ndi ye ꞌdo gbí muuꞌdú ye.»

33Káa Pìyétòrò giì ꞌvìsì có ji Jézù, máa, «Kpêtí sè ndâ ꞌbí ka ye ꞌdáá gî má bà oloko ꞌdo tí lo, ye ta bà miṛi ye jé gí bà o ꞌdo tí lo wálá.»

34Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji Pìyétòrò, máa, «Ye kû ꞌdè có ji wò ta yúcó máa, kùṛo bà kò kò mì ngùù ta bà  taꞌô ta nje yé wúnó, wò bà ꞌboo ye ta bà  taꞌô delè.»

35Pìyétòrò á bìndi ŋìnò giì ꞌvìsì có ji Jézù, máa, «Ye jé gítí bà ꞌboo wò wálá. À kpêtí má káa ku, à nìkì káa bà cì ndà só ndúkú gî.» Sè ndâ ꞌbí ka Pìyétòrò ꞌdáá gî giì ꞌdè káa gbèe ŋa có mì Pìyétòrò nò ji Jézù.

Jézù ꞌdeke tí wó ji Mbíṛì gbí njí Jètìsèmánè

36Káa si ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó kû ꞌdo Gú Mbâ, Jézù giì ne ta ndú gítí ꞌbí wúngbó jìlì mbâ náa à kû nì mítí  a Jètìsèmánè, náa à ṛò njíꞌdí gí to tàgbà gú. Bìndi  yí giì ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó máa, «Yo ki tí yo to bà-i-nô, wàa ye ꞌví yèè gí zó gí bà ꞌdeke tí ye ji Mbíṛì.» 37Yí bà-i-nò giì ꞌdaka ta yí káa ndâ Pìyétòrò ta ndâ ꞌviì mì Zèbìdéyò sósòꞌô. Bìndi  ndú giì co ta ndú gí ndiì ꞌdo gbí òkò tí sè ndâ ꞌbí mbe tala có mì wó. Ndú mâ giì co gí ndiì gî, njembí Jézù giì ꞌbìtà bà mù ta wotí tí . Bìndi  líkíꞌo giì dù káa cee ꞌdo tí wó gî. 38Yí bà-i-nò giì ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó taꞌô náa ndú gì ta ndú nó énó máa, «Séꞌi yè gbí njungu ye dê gí mì ku. À má énò, yo dù nô wàa yo ꞌví kpolo tí yo.»

39Bìndi  yí giì yèè ndi wó ꞌdo tí ndú gàà gí ndiì, bìndi  yí giì ꞌbu gbíṛo wó mí to, bìndi  yí giì ꞌdeke tí wó ji Mbíṛì énó máa, «Àá Bu ye, kpokèjì gítí bà te ꞌvisî séꞌi tí nó ꞌdo nje ye gî má kuu mì lo, te gî. Káa wò ꞌví te ká ꞌdo gbí ꞌdóó có mì lo gbí njembí lo, me ꞌdo gbí có mì ye lá.»

40Jézù mâ giì dele ndi wó ꞌdo bàndò bà ꞌdeke tí wó ji Mbíṛì gí mì ndâ mbe tala có mì wó, yí giì ꞌde ndú taꞌô ꞌdáá mìì ta ṛì gî. Bìndi  yí giì gbà Pìyétòrò gí yaà, yí giì ꞌvee yí, máa, «Bà dù tí zòꞌo ta ye njíꞌdí wàa yo ꞌví ŋò ta ŋa i ŋìnó kèjì nó kpò yo gî? 41Yo dù tí zòꞌo, wàa yo ꞌví ꞌdeke tí yo ji Mbíṛì énó máa, ꞌbí i má tala yo, yí ꞌví ꞌde yo tí ndâ ꞌdakò. Ye ŋò ni gî máa, go bà bàkà go có mì Mbíṛì dú kuu gbí njembí yo, káa wotí tí yo gí tàkò  wálá.»

42Bìndi bà ꞌdè có ji ndâ Pìyétòrò máa ndú dù tí zòꞌo, wàa ndú ꞌví ꞌdeke tí ndú ji Mbíṛì nò, Jézù giì dele ndi wó kákáꞌi ya gí bà ꞌdeke tí wó ji Mbíṛì énó máa, «À má gbí njembí lo énó máa, ꞌvisî séꞌi tí nó ꞌví tè ká ndúkú ta ye, ye bà njù go có mì lo nó gî, Bu ye.» 43Yí mâ giì dele ndi wó ya gí mì ndâ Pìyétòrò kákáꞌi, yí giì ꞌde ndú ꞌdáá taꞌô tí ṛì, tacó bà dù tí zòꞌo kpò ndú gî.

44Yí gbí ŋìnò giì dele káa ndi wó jéé gî, si ndú kû tè ṛì, ya gí bà ꞌdeke tí wó ji Mbíṛì ká go ŋa ndâ bà ꞌdeke tí wó ŋìnó kpédéléꞌi kùṛo nô. 45Yí mâ giì dele ndi wó, yí giì ꞌde ndâ Pìyétòrò zii ká zii ta ṛì. Bìndi  yí giì gbà ndú, ndú mâ giì ziya gî, yí giì do mítí ndú máa, «Yo kû tè ndi yo a ṛì wàà? Yo tè ṛì wàa yo ꞌví tèwo yo. Káa yo ŋò nô, o bà cu gòmbò tí ꞌViì-mì-ꞌDakò ji ndâ vò ꞌduù kpónó dooko gî. 46Yo ŋò mbe cu gòmbò tí ye kèjì zô! Yo a gí yaà wàa ndoo ꞌví ù bà gì yí.»

Bà zèè Jézù

47Káa si Jézù kû ꞌdè có ji ndâ Pìyétòrò, ndú mâ giì zekeꞌo, ndú giì ŋò Júdà tí ꞌbí ꞌduù gbaànjé ꞌdo gbí òkò tí ndâ mbe tala có mì wó tí Jézù muuꞌbì-nje só nó ta ndâ mbè ꞌduù, náa ndâ kpo ꞌduù mì ndâ Jùdéyà ká tuu ndú tacó bà gì gí giì zèè Jézù yee tí ndú ṛóó-ṛo-ṛò gî, ndâ ꞌbí ꞌduù gbí òkò tí ndú ta kpo sìzò, ndâ ꞌbí  ta ndâ ndòngbòlò mû. 48Káa ta kùṛo bà yee ndâ ꞌduù tí nò, Júdà tí mbe ba ngbù Jézù kpo-gbí-tà-tù ndú sàà gî, máa, «ꞌDuù ŋìnó náa yo bà ŋò ye ꞌvee yí ta bà òlò gbí tù wó nó, a ní Jézù tí nò.»

49Tacó énò, ndú mâ giì yee tí Jézù gî, Júdà giì ꞌvee yí ta bà òlò gbí tù wó, máa, «Kútí lo ta ꞌdêꞌo nó ée, Mbe nìbà i?»

50Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «Bàkà nèté mì lo náa wò gì tacó bà bàkà nó gálà, nambe ye!» Ndâ ꞌduù tí nó mbe gì ta Júdà nó mâ giì ꞌdi có mì Jézù nò, ndú giì njè gítí wó, bìndi  ndú giì zèè yí gî. 51Káa ꞌbí ꞌduù gbaànjé ꞌdo gbí òkò tí ndâ mbe tala có mì Jézù taꞌô mbe co ta yí gí ndiì nó mâ giì ŋò énò, yí giì ja sìzò mì wó ꞌdo gbí foko, bìndi  yí giì da ta tù bòò mì Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì waa gî. 52Káa Jézù giì ꞌdè có ji mbe tala có mì wó nò, máa, «Dele ta sìzò mì lo nò gí gbí foko mì wó. Tacó ndâ mbe kû te sìzò ꞌdáá gî bà cì káa ku sìzò. 53Wò kû koṛo có máa, ye kpónó má ꞌdè có ji Bu ye, máa, yí tuu ndâ basìlì yè to tí nó gî tacó bà kpolo tí ye, yí bà bàkà wálá? 54Káa ye má bàkà énò, wàa có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì nó ꞌví dù tí ꞌvéṛè wàà?»

55Bìndi  Jézù giì ꞌvee ndâ mbè ꞌduù tí nó náa Júdà kaa ndú gì tí  tacó bà zèè yí nó, máa, «Ye a mbe tè kùṛo vò i wàa yo ꞌví kaa tí  gì gí bà zèè ye ta ndâ kpo sìzò ta ndâ ndòngbòlò mû a ꞌbì yo? Ye ta ṛi ꞌdáá gî kû nìbà i ji ndâ ꞌduù gbí ndùgù ꞌbá-Mbíṛì, káa yo jé zèè ye lá. 56Káa i tí nó kpónó bàkà tí tacó wàa ndâ có mì ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì náa ndú cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì nó ꞌví dù tí  tí yúcó.»

Bìndi  ndâ mbe tala có mì Jézù giì njè ꞌdáá ꞌdo tí wó gî.

Jézù gbí gbolò ngbàngà mì ndâ Jùdéyà

57Ndâ ꞌduù tí nò mbe zèè Jézù nò giì ya ta yí gí ꞌbá mì Kàyífà tí Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì. Tacó ndâ kpo-kpò mbe nìbà i, ta ndâ kpo-ꞌduù-ꞌbá mì ndâ Jùdéyà kili ta o tí nò ꞌdáá gî mí kà. 58Káa ta o tí nó si ndú kû ya ta Jézù gí ꞌbá mì Kàyífà nó, Pìyétòrò giì dù ꞌdo tí ndú jàngáá gí ndiì kû ko tàkò Jézù gbí ngbà, tacó wàa yí ꞌví ya gí bà ŋò ndòngbú ŋa i ŋìnó náa ndâ ꞌduù tí nò bà bàkà ta yí nô. Ndú mâ giì yee gbí ngbàngà á ꞌbá mì Kàyífà gî, Pìyétòrò giì ya gí bà ki tí wó to mì ndú ta ndâ mbe ù gbí ngbàngà. 59Bìndi  ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì, ta ndâ kpo ꞌduù gbí gbolò ngbàngà mì ndâ Jùdéyà giì pà gbí to ꞌvéṛè ngé cee gî, tacó wàa ndâ yì ꞌví ꞌde ta kpokèjì bà waa có ku mítí Jézù, 60káa à giì kpò ndú ngbàà gî. Sè ndâ ꞌbí cèe ꞌduù giì waaka bà ŋa ꞌvéṛè ŋìndi ndú, káa à delè dí bà  ká lá. Ndâ ꞌbí ꞌdakò sósòꞌô bà-i-nò giì oloko gí kùṛo ndâ ꞌduù, bìndi  ndú giì ꞌdè có, máa, 61«Ze táánò ꞌde ꞌdakò tí nó kuu nó kû ꞌdè có ji ndâ ꞌduù máa, yì bà kiꞌviki gbolò ꞌbá-Mbíṛì tí nó á gbí gbata Jèrùzàlémè nó gí to, wàa yì ꞌví bì ndí  gí yaà gbí sili taꞌô.»

62Kàyífà tí Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì mâ giì ꞌdi có mì ndâ ꞌdakò tí nò, yí giì a gí yaà ꞌdo pí jàlàmbà mì wó, bìndi  yí giì ꞌvee Jézù, máa, «Có mì lo gí tàkò có tí nò náa ndâ ꞌdakò tí nò ꞌdè gítí lo nò wálá?» 63Káa Jézù giì njaa nje wó gí tàkò ꞌvé mì Kàyífà nò gbaànjé lá. Bìndi  Kàyífà giì ꞌvee yí ta ꞌbí ꞌvé, máa, «Ye kû be ji wò a tí Mbíṛì tí nó tí wu Mbíṛì nô, ꞌdè ji ze gi, wò a Bìndi-Mbíṛì tí nó tí ꞌViì-mì-Mbíṛì?»

64Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji Kàyífà, máa, «A wò ká ꞌdè ta nje lo. Káa yo dele kpónó-kpónó bà giì ŋò ꞌViì-mì-ꞌDakò kû ki tí wó gbí kùꞌbì mì Mbíṛì tí mbe wotí, bìndi  yí bà giì gì ꞌdo gbíṛì co gbí ndâ kùlù mù gí muu to tí nô.»

65Kàyífà mâ giì ꞌdi có mì Jézù nò, yí giì yaka gbí bòngo ꞌdo tí wó ta sé có gî, máa, Jézù ꞌdè zu có gítí Mbíṛì gî. Bìndi  yí giì ꞌvee ndâ kpo ꞌduù gbí ngbàngà mì ndâ Jùdéyà, máa, «Yo kpónó ꞌdi nò a bà ꞌdè zu có mì wó gítí Mbíṛì ta tù yo gî. Má énò, ndoo kpòò kû ù a ndi ndâ ꞌdi, máa ndú ká ꞌví giì ꞌdè ndi ndâ có gbí nje wó ji ndoo? 66Có gbí muu yo kpónó máa yè?»

Káa ndú giì ꞌvìsì có ji Kàyífà, máa, «À ꞌvii ta yí káa ku.»

67Bìndi  ndú giì njè gítí Jézù ta ba cù cù mí gbíṛo wó, ta bà dòmò yí, ta bà gbì yí, 68ta ba lè yí, máa, «Nì ṛè ndâ mbe kû gbì wò ji ze gi, Bìndi-Mbíṛì.»

Pìyétòrò ꞌboo Jézù ta bà  taꞌô

69Ta o tí nó náa ndâ ꞌduù tí nò kû mèèkè ta i tí Jézù mí kùṛo Kàyífà nò, Pìyétòrò kû ki tí wó to á gbí ngbàngà sè. Mâ giì zekeꞌo, ꞌbí niì mbe kû bàkà nèté gbí ngbàngà giì gì gí mì Pìyétòrò, bìndi  yí giì ꞌdè có ji yí, máa, «Wò delè táánò kû dù ta Jézù tí nó tí ꞌduù Gàlìléyà nô.»

70Káa Pìyétòrò giì tò kponje si mí kùṛo ndâ ꞌduù ꞌdáá gî, máa, «Ye ꞌdi gbí ŋa có mì lo náa wò kû ꞌdè ji ye nò lá.»

71Pìyétòrò mâ giì co gí njekèjì ndùgù, ꞌbí ꞌvinî mbe kû bàkà nèté ꞌbá mì Kàyífà mâ giì ŋò yí, yí giì ꞌdè có ji ndâ ꞌduù ŋìnó mbe kû ṛò tíyò á ṛègbà tí wó nó, máa, «Yí táánò kû dù a i mì Jézù tí nó mbe ꞌdo Názàrètì nô.»

72Káa Pìyétòrò kákáꞌi giì tò kponje gî, ta bà see tí wó, máa, «Ye ŋò ꞌduù tí nò ni lá.»

73Ndú mâ giì dù ndì-ndì-ndì énó, ndâ ꞌbí ꞌduù mbe kû ṛò tíyò ta ndâ Pìyétòrò giì gì gí mì Pìyétòrò, bìndi  ndú giì ꞌdè có ji yí, máa, «Wò nó kuu nó a ꞌduù ꞌdo gbí òkò tí ndâ ꞌduù tí nó mbe kû tala có mì Jézù nô, ta kponje gítí  wálá. A cè ŋa bà ꞌde có mì lo ká yù wò gí sè.»

74Káa Pìyétòrò giì see tí wó ta bà gò ku, máa, «Ye ŋò ꞌdakò tí nò ni lá,» ká jé kpóó ꞌvii ta bà kò kò mì ngùù.

75Bìndi  mbí Pìyétòrò giì ꞌva tí có tí nó náa Jézù ꞌdè ji yí, máa, «Wò bà ꞌboo ye ta bà  taꞌô á kùṛo bà kò kò mì ngùù» nô. Bìndi  yí giì co ꞌdo gbí òkò tí ndâ ꞌduù gí ndiì, bìndi  yí giì wa gbí ta wotí tí  ngé ndii gî.

27

Ndâ kpo ꞌduù mì ndâ Jùdéyà ya ta Jézù gí kùṛo Pìlátò

1Yé mâ giì too gî, ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì, ta ndâ kpo-ꞌduù-ꞌbá mì ndâ Jùdéyà ꞌdáá gî giì toko có mì ndú máa, à ꞌví waa có ku mítí Jézù. 2Ndú bà-i-nò giì eṛe ꞌbì wó gî, bìndi  ndú giì ya ta yí gí kùṛo Pìlátò tí gbolò ꞌduù mì ndâ Ròmánò.

Júdà le tí wó ta kpéétí wó

3Júdà tí mbe ba ngbù Jézù mâ giì ŋò énó máa ndâ kpo ꞌduù mì ndâ Jùdéyà kû giì ya ta Jézù a i gí nje ku, nikalaká giì zèè yí mbi gî. Bìndi  yí giì kaa ndâ njì fádà tí nó ziꞌduù-gbaànjé-nje muuꞌbì náa à kaa ji yí tacó bà ba ngbù Jézù nó ya tí  ji ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì ta ndâ kpo-ꞌduù-ꞌbá mì ndâ Jùdéyà. 4Bìndi  yí giì ꞌdè có ji ndú gí tàkò  énó máa, «Ye bàkà vò i gî. Ye ba ngbù ꞌduù ŋìnó ta vò i mì wó wálá nó gî.»

Káa ndú giì ꞌvìsì có ji yí énó máa, «Sè ŋìnò a ŋìndi lo. ꞌBí có mbe mù njembí ze bà-i-nò wálá.»

5Júdà bà-i-nò giì ya ta ndâ njì fádà tí nò, bìndi  yí giì vaka ndú ꞌdo ꞌbì wó mí tàꞌi tí nó náa à kû kili i-Mbíṛì mítí  nô ta sé có. Bìndi  yí giì lu ya gí bà le tí wó gî.

6Júdà mâ giì lu gî, ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì giì ya gí bà ṛuka ndâ njì fádà tí nó náa yí vaka mí tàꞌi bà kili i-Mbíṛì nó ꞌdo to gî. Ndú ꞌde ndeṛè bà bàkà énò mì ndú énó máa, «À gbí tàkìì mì ndoo tí ndâ Jùdéyà toko ndâ i ŋìnó náa à ꞌde ꞌdo gbí mbelè ꞌduù nó mítí gbèe bàndò ta ndâ i ŋìnó náa à kû gò ji Mbíṛì nó lá.» 7Ndú bà-i-nò giì toko có mì ndú, bìndi  ndú giì kaa ndâ njì fádà tí nò, ndú giì sì ta to ꞌdo mì ꞌbí mbe suu káṛà tí bàndò bà duu ku ndâ ꞌduù ŋìnó mbe ꞌdó-ꞌdo nô. 8Ŋìnò a ndeṛè bà kpì ṛè to tí nò tí «To gbí mbelè» á yee gbí ṛi tí nó wúnó nó ká nò.

9Có tí nò bàkà tí go có mì Jèrèmíyà tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì náa yí ꞌdè sàà gî énó máa,

«Ndú kaa gùrúsù tí ndâ njì fádà ziꞌduù-gbaànjé-nje muuꞌbì náa ndâ ꞌbí ꞌduù gbí òkò tí ndú tí ndâ Ìzìrìyélì ká ꞌdeke tí gùrúsù bà sì ꞌduù,

10bìndi  ndú giì kaa gí tàkò to mì mbe suu káṛà,

go có tí nó náa Mbíṛì táánò ꞌdè ji ye nô.»

Jézù kùṛo Pìlátò

11Ndâ kpo ꞌduù mì ndâ Jùdéyà mâ giì yee ta Jézù kùṛo Pìlátò gî, Pìlátò giì ꞌvee Jézù máa, «Wò a gbolò gba mì ndâ Jùdéyà?»

Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji Pìlátò, máa, «A wò ká ꞌdè énò.» 12Ndâ kpo ꞌduù mì ndâ Jùdéyà giì waaka ndâ có gítí wó ji Pìlátò, káa Jézù giì biya bà ꞌvìsì có gí tàkò ndâ có mì ndú nò gî.

13Bìndi  Pìlátò giì ꞌvee yí, máa, «Wò ꞌdi ndâ có mì ndú ꞌdáá náa ndú ꞌvanda ta ṛè lo nò gî. ꞌBí có mì lo tacó bà ꞌvìsì gí tàkò ndú wálá?» 14Káa nje Pìlátò giì ꞌdèè gî, tacó Jézù giì biya bà ꞌvìsì có gí tàkò ndâ có tí nò ꞌdáá gî, gî.

Pìlátò waa có ku mítí Jézù

15ꞌBí ŋa i mì Pìlátò ta gbolò o bà waa mbelè mì ndâ Jùdéyà ta ndoò ꞌdáá gî, a bà njaanga ꞌbí ꞌduù mì ndâ Jùdéyà gbaànjé mbe nìkì tí ndú ꞌdo gbí zàà ji ndú, tacó bà peteke tàkòcò ndú. 16Káa ta o bà ya ta Jézù gí kùṛo Pìlátò nò, ꞌbí ŋa vò ꞌdakò ta ṛè wó a Bàrábà kuu gbí zàà. 17Ndâ ꞌduù mâ giì kili gî, Pìlátò giì ꞌvee ndú máa, «Có mì yo máa ye njaanga ji yo a ꞌdi? Bàrábà wèè, Jézù tí nó náa à kû nì Bìndi-Mbíṛì mítí wó nó?» 18Pìlátò ꞌvee ŋa ꞌvé tí nò tacó yí ŋò ni ngbáṛángàꞌi gî máa, à káa kiì cuki ká a tàmuu ndâ kpo ꞌduù mì ndâ Jùdéyà gítí bà biya Jézù.

19Káa si Pìlátò kuu gbí ngbàngà, nawù wó giì tuu ꞌduù ji yí énó máa, «Gàà ꞌduù tí nò lá, tacó ye kùbòó mbu muu wó gbí ṛiì ngé ndii gî.»

20Káa ndâ kpo ꞌduù mì ndâ Jùdéyà giì volo muu ndâ ꞌduù énó máa, ndú ꞌdè có ji Pìlátò máa yí njaanga Bàrábà ji ndâ yí, waa yí ꞌví zi Jézù gî. 21Káa Pìlátò giì ꞌvee ndâ Jùdéyà kákáꞌi máa, «À má go có mì yo, máa ye ꞌví njaanga a ꞌdi ji yo ꞌdo gbí òkò tí ndâ ꞌdakò tí nó só nó?»

Káa ndú giì ꞌvìsì có ji yí máa, «Bàrábà.»

22Bìndi  Pìlátò giì ꞌvee ndú, máa, «Káa ye ꞌví bàkà ta Jézù tí nó náa à kû nì Bìndi-Mbíṛì mítí wó nó a yè?»

Káa ndú ꞌdáá gî giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «Gbì yí mítí njèèkpè mû.»

23Káa Pìlátò giì ꞌvee ndú máa, «Tacó yè? Yí bàkà a ŋa vò i yè?»

Káa ndú ꞌdáá gî giì tò kû ta kòcò ndú gí yaà ndii kpédélé ŋìnó gî, máa, «Gbì yí mítí njèèkpè mû.»

24Pìlátò mâ giì ŋò énò máa, yì kû yeeke a tí yì sínò ta bà tì muu Jézù, káa ndâ ꞌduù kû giì ꞌbì a tà bà bàkà wo, yí giì cu ngo, bìndi  yí giì caka ta ꞌbì wó mí kùṛo ndâ mbè ꞌduù tí nò ꞌdáá gî, máa, «Ye caka mbelè tó ꞌdakò tí nò ꞌdo tí ꞌbì ye gî. Sè ŋìnò a ŋìndi yo!»

25Káa ndâ ꞌduù tí nò ꞌdáá gî giì ꞌvìsì có ji Pìlátò, máa, «Si mbelè wó ꞌví dù tí ꞌbì ze ta ndâ ꞌviì bìndi  ze!» 26Pìlátò bà-i-nò giì njaa Bàrábà ꞌdo gbí zàà gí sè ji ndâ ꞌduù. Bìndi  yí giì je Jézù ji ndâ àsìkérì, máa ndú gbì yí má kózò gî, wàa ndú ꞌví ya gí bà gbì yí mítí njèèkpè mû.

Ndâ àsìkérì ꞌviya Jézù

27Ndâ àsìkérì mì Pìlátò bà-i-nò giì ya ta Jézù gítí gbolò bàndò mì ndú ꞌbá mì Pìlátò. Ndú mâ giì kili ꞌdáá gî, ndú giì tì jèlè yí ꞌdee gî. 28Bìndi  ndú giì jaka ndâ ꞌdóó bòngo mì wó ꞌdo tí wó gî, ndú giì yuu bí-bi bòngo gba mì ndú tí ndâ àsìkérì ji yí. 29Ndú delè giì paṛaka kpeṛè go kéꞌbí nó, ndú giì te mítí muu wó tí tàgíyà-gba, ndú giì je njì ngba mí ꞌbì wó ŋìnó gbí kùꞌbì tí kóṛó-gba mì wó. Bìndi  ndú giì ꞌbìtà bà ꞌviya yí, ta bà kucuku muungbó ndú mí kùṛo wó, kû ꞌvee yí, máa, «Kútí lo ée? Gbolò gba mì ndâ Jùdéyà!» 30Bìndi  ndú giì mèèkèꞌi tí wó ta bà cù cù mì gbíṛo wó, delè ta bà ja njì ngba tí nó náa ndú je mì ꞌbì wó tí kóṛó-gba nó ꞌdo ꞌbì wó kû gbì ta yí tí muu wó. 31Ndú mâ giì ꞌviya yí tè ta ndú gî, ndú giì ja bí-bi bòngo gba mì ndú náa ndú yuu ji yí nó ꞌdo tí wó gî, bìndi  ndú giì yuu ndi ndâ ꞌdóó bòngo mì wó ji yí. Bìndi  ndú giì ja yí ꞌdo gbí ndùgù gí sè tacó bà ya ta yí gí sè ꞌdo gbí gbata, wàa ndâ yì ꞌví gbì yí mítí njèèkpè mû.

Bà gbì Jézù mítí njèèkpè mû

32Káa si ndâ àsìkérì kû giì ya ta Jézù gí bàndò bà gbì yí mítí njèèkpè mû, ndú giì ꞌde ꞌbí ꞌdakò ta ṛè wó a Sìmónè mbe gì ꞌdo gbí gbata Sìrínì kpokèjì, bìndi  ndú giì zèè yí ta wotí gítí bà te njèèkpè mû mì Jézù. 33Ndú mâ giì yee tí ꞌbí bàndò náa à kû nì mítí  a Gòlìgátà (gbí  máa «bàndò Kù-ꞌbilì-muu-ku»), 34ndú giì je nèbítì náa ndú ŋònòkò ta ju i ji Jézù. Yí mâ giì tala , yí giì bè gî.

35Ndâ àsìkérì mâ giì gbì Jézù mítí njèèkpè mû gî, ndú giì njèè gbí ndâ bòngo bìndi wó ta bà ki-mbílì. 36Bìndi  ndú giì ki tí ndú to kû ù ṛègbà tí wó. 37Ndú giì cu ndeṛè ku wó, bìndi  ndú giì gbì mítí njèèkpè mû á còmuu wó, máa, «Ŋìnó a Jézù tí Gbolò gba mì ndâ Jùdéyà.»

38Ndú ta gbèe o tí nò giì gbì ndâ ꞌbí mbe ngbà sósòꞌô mítí ndâ njèèkpè mû, ꞌbí  gbí kùꞌbì, bìndi  ꞌbí  gbí gàlì mì Jézù.

39Ndâ mbe kû co tí kpokèjì mâ giì ŋò Jézù tí njèèkpè mû, ndú giì mìyà muu ndú ta bà lè yí, 40máa, «Wò táánò máa wò bà kiꞌviki ꞌbá-Mbíṛì gî, wàa wò ꞌví bì ndí  gbí sili taꞌô. ꞌVala tí lo! Co gí to ꞌdo tí njèèkpè mû, náa wò dú má káa ꞌViì-mì-Mbíṛì nò.»

41Ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì, ta ndâ mbe ꞌdi gbí-o, ta ndâ kpo-ꞌduù-ꞌbá mì ndâ Jùdéyà delè giì lè Jézù, máa, 42«Yí táánò kû ꞌvala ndâ ꞌbí ꞌduù, káa bà ꞌvala ꞌdóó miṛi wó kpónó kpò yí gî. Ndoo kpónó dù ká jé wàa ndoo ꞌví ŋò bà co Gbolò gba mì ndâ Jùdéyà ꞌdo tí njèèkpè mû gí to, tacó wàa ndoo ꞌví ù ta nje máa yí a Bìndi-Mbíṛì. 43Yí kû tee njembí wó mítí Mbíṛì. Má énò, ndoo ŋò bà ꞌvala yí mì Mbíṛì, tacó yí táánò máa, yì a ꞌviì mì Mbíṛì.»

44Ndâ mbe ngbà tí nó náa à gbì ndú mítí ndâ njèèkpè mû ta ndâ Jézù nó giì si ndâ vò i ŋìndi ndú mítí ndú, bìndi  ndú giì loko kû lè Jézù delè.

Bà cì Jézù

45Káa si Jézù kuu tí njèèkpè mû, ṛo ṛi giì ꞌdi cèe to ꞌdáá gî ꞌdo tí ṛi gbúrú yee tí ṛi ta-ꞌde-kìyà. 46Ṛi mâ giì gì gí ta-ꞌde-kìyà gî, Jézù giì ja kû mí to gbí có Ìbìráyò máa, «Éélì, Éélì, lámà sàbàkìtánì?» (Gbí  máa, «Àá Mbíṛì mì ye, àá Mbíṛì mì ye, wò biya ye tacó yè?»)

47Ndâ ꞌbí ꞌduù ꞌdo gbí òkò tí ndâ mbe kû ṛò kû zeke Jézù tí njèèkpè mû nó mâ giì ꞌdi kú tí nò, à giì dù gbí tù ndú go ŋìnó máa Jézù kû tè a é tí Èlíjà tí nó táánò tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì nô. Bìndi  ndú giì ꞌdè có máa, «ꞌDakò tí nó kû tèꞌé tí Èlíjà.» 48ꞌBí ꞌdakò giì co ta ngèlè ꞌdo gbí òkò tí ndâ ꞌduù tí nò ya gí bà je ꞌbí i fòkò-fòkò énó, yí giì ya gí bà yuu mí gbí zùù-zùù kpongo nèbítì, yí giì sè mí nje njì ngba, bìndi  yí giì ya gí bà te mí nje Jézù, yí giì ꞌdè có ji yí máa, yí no-no .

49Káa ndâ ꞌbí ꞌduù giì ꞌdè có máa, «Ndoo ù bà ŋò bà gì Èlíjà gí bà ꞌvala yí.»

50Jézù bà-i-nò giì tò ndòngbú kû ta kòcò wó ngé gí yaà, bìndi  njembí wó giì ki gî.

51Mâ giì zekeꞌo, kpâ-bòngo tí nó náa à eṛe mí yaà tacó bà njèè gbí tàꞌi ꞌbá-Mbíṛì nó giì yaka tí ꞌdo yaà dí to, gbí ndâ díí giì baṛaka tí ta bà ngaka tí mì to. 52Ndâ muuꞌdú giì baṛaka ŋe-ŋè-ŋe-ŋè. Bìndi  Mbíṛì giì ꞌvala ndâ ꞌbí tó ꞌduù mì wó ŋìnó táánò mbe cì gî nó ꞌdo gbí muuꞌdú ndú gî. 53Bìndi  ndú giì ya bìndi bà ꞌvala ndi Jézù ꞌdo gbí muuꞌdú wó gí Jèrùzàlémè. Ndâ ꞌduù me mbè ŋò ndú gî.

54Kùṛo ndâ àsìkérì, ta ndâ àsìkérì mì wó náa ndú kû ù ṛègbà tí Jézù ta ndú nó mâ giì ŋò bà ngaka tí mì to, ta i tí nó mbe bàkà tí nó, gúku giì zèè ndú ꞌdáá mbi gî. Bìndi  ndú giì ꞌdè có máa, «ꞌDakò tí nó táánò dú ká ꞌViì mí Mbíṛì!»

55Mbè ndâ niì tí nó mbe ko tàkò Jézù ꞌdo Gàlìléyà tacó bà konì yí nó giì ṛò janga-jàngá gí ndiì ézó kû zeke ŋa ndâ ŋa i tí nó náa à me kû ta Jézù nó, 56ta ndâ Màríyà Màdèlénà, ta Màríyà nawu ndâ Jákòmò ta Jùzépè, ta nawu ndâ ꞌviì mì Zèbìdéyò.

Bà duu ku Jézù

57ꞌDêꞌo mâ giì bàkà tí gî, ꞌbí ꞌdakò mbe gì ꞌdo gbí gbata Àrìmàtíyà tí mbe kpo-kpò i, delè tí mbe gì tí mbe tala có mì Jézù gî, ta ṛè wó a Jùzépè, 58giì ya gí bà ꞌdeke tí wó ji Pìlátò, máa yí bàkà nambeè mì wó, wàa yí ꞌví si yì ꞌví ya gí bà duu ku Jézù. Pìlátò mâ giì ùnje ji yí gî, Pìlátò giì tuu ꞌduù ji kùṛo ndâ àsìkérì mì wó, máa yí si Jùzépè ꞌví te ku Jézù. 59Jùzépè bà-i-nò giì ya gí bà te ku Jézù, yí giì so ta ngbáṛángà cé-ce bòngo, 60bìndi  yí giì te yí ya tí  gí bà duu mí gbí kánjí ngú gùù náa yí duu mí gbí díí gítí ꞌdóó miṛi wó tí Jùzépè. Yí mâ giì nè njekèjì ꞌbá muuꞌdú ta du díí gî, yí giì njè nó ꞌdo bà-i-nò gî. 61Káa ndâ Màríyà Màdèlénà, ta Màríyà nawu ndâ Jákòmò ta Jùzépè ta o tí nò ki tí ndú ézó kû zeke ꞌbá muuꞌdú.

62Ndâ kpo ꞌduù mì ndâ Jùdéyà giì kili mí kùṛo Pìlátò ta yé bìndi bà duu Jézù, 63bìndi  ndú giì ꞌdè có ji yí máa, «Buù, mbi ze ꞌva tí ꞌbí có náa mbe ꞌvéṛè tí nó táánò ꞌdè si yí káa wuù énó máa, yì bà ꞌvala ndi yì ꞌdo gbí muuꞌdú yì bìndi  sili taꞌô. 64Má énò, à nìkì go énó máa, wò kaa ndâ àsìkérì ya gí bà ù ṛègbà muuꞌdú wó yee gbí ndâ sili tí nò. Tacó wò má me énò lá, ndâ mbe tala có mì wó bà giì ya gí bà ngbà ku wó ꞌdo gbí gùù gî, bìndi  ndú bà giì ꞌdè có ji ndâ ꞌduù máa, yí ꞌvala ndi wó ꞌdo gbí muuꞌdú wó gî. Káa wotí tí ndòngbú ꞌvéṛè tí nò bà ndii kpédélé ŋìnó gî.»

65Káa Pìlátò giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «Yo ya gí bà kaa ndâ àsìkérì wàa ndú ꞌví ù ṛègbà muuꞌdú tí kpoò.»

66Ndâ kpo ꞌduù mì ndâ Jùdéyà bà-i-nò giì ya gí bà bàkà ndâ i mítí njekèjì ꞌbá muuꞌdú tacó wàa ꞌduù má njaanga , à ꞌví ŋò ni gî, bìndi  ndú giì kaa ndâ àsìkérì mí gbí nèté bà ù ṛègbà muuꞌdú.

28

Jézù ꞌvala ndi wó ꞌdo gbí muuꞌdú wó gî

1Si yé kû giì bàkà có bà ngbaṛanga to ta dúꞌo mì kpédélé ṛi nèté á bìndi ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà, ndâ Màríyà Màdèlénà, ta Màríyà nawu ndâ Jákòmò ta Jùzépè giì gboꞌo tacó bà ya gí bà gala muuꞌdú Jézù. 2Káa à káa póó bà yee ndú kà, to giì ꞌbìtà bà ngaka tí tí vò ŋa ŋìnô. Tacó basìlì mì Mbíṛì gì ꞌdo gbíṛì, yí giì mèṛèkè gbolò díí tí nó náa à nè ta njekèjì ꞌbá muuꞌdú nó gî, bìndi  yí giì ki tí wó pí . 3Ndâ niì tí nò mâ giì zekeꞌo, ndú giì ŋo gbíṛo basìlì tí nò kû tòngbaà go bà ì mù nó, ta ndâ bòngo tí wó ce go tuṛê. 4Ndâ àsìkérì tí nó náa ndâ kpo ꞌduù mì ndâ Jùdéyà kaa ndú máa ndú ù ṛègbà muuꞌdú nó mâ giì ŋò yí, lilí ndú giì oloko ꞌdo tí ndú gî, bìndi  ndú giì dù kû gu ta gúku goòlá a ꞌboṛò ká nì ndú too yé gî nô.

5Káa basìlì tí nò giì ꞌdè có ji ndâ Màríyà, máa, «Yo cì gúku lá, tacó ye ŋò ni gî máa, yo kû pà a bà tí Jézù tí nó náa à gbì yí mítí njèèkpè mû nô. 6Yí bà-i-nó wálá. Yí ꞌvala ndi wó ꞌdo gbí muuꞌdú wó go có mì wó táánò náa yí ꞌdè nó gî. Yo gì gí tàkò ye, wàa yo má ŋò bàndò tí nó táánò náa à sii ku wó mítí  nó ta ṛo yo gî, 7yo ꞌví goonó ya gí bà ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó máa, yí ꞌvala ndi wó ꞌdo gbí muuꞌdú wó gî. Káa yí kû ya gí bà ù ndi ndú mí Gàlìléyà. Ndú bà ya gí bà ŋò yí ta ṛo ndú a i kà, go có tí nó náa ye kû ꞌdè ji yo kpónó nô.»

8Ndâ niì tí nò giì co ꞌdo tà ꞌbá muuꞌdú kà gí sè ta ngèlè ta gúku ŋònòkò ta líkíꞌo tacó bà ya gí bà ꞌvanda ndi ndâ có tí nò ji ndâ mbe tala có mì Jézù. 9Káa Jézù giì tùbà tí wó ji ndú si ndú á kpokèjì, bìndi  yí giì ꞌvee ndú máa, «Kû tí yo ée?» Ndâ niì tí nò bà-i-nò giì ìṛì ta muungbó ndú ta líkíꞌo ya gí bà zèè kò Jézù. 10Bìndi  Jézù giì ꞌdè có ji ndú máa, «Yo cì gúku lá, yo ya gí bà ꞌdè có ji ndâ náꞌvindí ye máa, ndú ya gí Gàlìléyà, wàa ndú ꞌví ꞌde ye kà.»

11Ndâ Màríyà giì yee mì ndâ mbe tala có mì Jézù si ndâ ꞌbí àsìkérì tí nó náa à kaa ndú máa ndú ù ṛègbà muuꞌdú Jézù nó waa kùṛo ndú ta ngèlè ya gí bà ꞌvanda ndi ndâ i ŋìnó mbe bàkà tí nó ji ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì mì ndâ Jùdéyà sàà gî. 12Bìndi  ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì bà-i-nò giì kili ndâ kpo-ꞌduù-ꞌbá, ndú giì toko có ta ndú gbaànjé, bìndi  ndú giì too bàà mítí nje ndâ àsìkérì tí nò. 13Bìndi  ndú giì ꞌdè có ji ndú máa, «Yo ya gí bà ma có ji ndâ ꞌduù énó máa, ‹Ndâ mbe tala có mì wó ká ngbà ku wó si ze muu ṛì.› 14Káa ŋa có tí nò má yee tí Pìlátò, ze bà ŋò kpokèjì bà mee wu ꞌdo tí  gî.»

15Ndâ àsìkérì giì lì ꞌbì ndú mí tà i tí nó náa ndâ kpo ꞌduù mì ndâ Jùdéyà je ji ndú nó gî, bìndi  ndú giì ꞌbìtà bà ma ꞌvéṛè ji ndâ ꞌduù máa, a ndâ mbe tala có mì Jézù ká ngbà ku wó ꞌdo gbí gùù si ndâ yì tí ṛì. Có tí nò máa, a ndâ mbe tala có mì Jézù ká ngbà ku wó nò nanaka mí gbí muu ndâ Jùdéyà tí yúcó yee gbí ṛi tí nó wúnó nô.

Jézù tùbà tí wó ji ndâ mbe tala có mì wó

16Ndâ mbe tala có mì Jézù mâ giì ꞌdi ndâ có tí nó náa ndâ Màríyà ꞌvanda ji ndú nó gî, ndú giì kaa ꞌdo Jèrùzàlémè ya gítí gú tí nó náa Jézù ci ndú máa ndú ya gí bà ꞌde yì tí  á Gàlìléyà nô. 17Ndú mâ giì ꞌde Jézù gî, ndú giì ìṛì ta muungbó ndú ya gí kùṛo wó. Káa ndâ ꞌbí ꞌduù gbí òkò tí ndú ùnje ta njembí ndú máa ŋìnò a Jézù nò dúú-dúú lá. 18Káa Jézù giì yèè dê gí mì ndú, bìndi  yí giì ꞌdè có ji ndú máa, «Mbíṛì le bèṛè ji ye tacó bà dù tí Gba-gbíṛì, delè tacó bà dù tí gba muu to tí nó á gî. 19Má énò, yo ya gí bà bàkà ndâ ŋa ndâ ꞌduù muu to tí nó ꞌdáá gî tí ndâ mbe tala có mì ye. Yo caka tí ndú ta ṛè mì Buù, ta ṛè mì ꞌViì, ta ṛè mì Bèṛi-mì-Mbíṛì. 20Yo ꞌví nìbà kpokèjì gítí bà ꞌdi ndâ có tí nó náa ye ꞌdè ji yo nó ꞌdáá gî ji ndú. Ye delè bà dù toko ta yo ta o ꞌdáá gî yee tí ndòngbú o.»