Banga-Ngú-Có mì Jézù tí Bìndi-Mbíṛì go có mì
LÚKÀ
1Tí tó ꞌduù mì Mbíṛì
1Ye ŋò ndâ ꞌbí ka ye me mbè cu có gítí ndâ i tí nó táánò mbe bàkà tí gbí òkò tí ndoo nô. 2Ndú cu ndírí jé káa ndi kòcò ndâ ꞌduù tí nó táánò mbe kû nìbà i ji ndoo, tí ndâ mbe ŋò ṛèngbó ndâ i tí nò mbe bàkà tí nò táánò ta ṛo ndú gî nô. 3Ye ta ꞌdóó miṛi ye delè ꞌviiki gbí ndâ có tí nò lézé-lézé ꞌdo tí bà ꞌbìtà ndú gî. À má énò, ndòngbú kóṛó-koṛo có mì ye kpónó énó máa, ye cu ndú ꞌdo tí ṛèngbó ndú ji wò néméé énô, Tèyófìlò. 4Ye bà bàkà énò, tacó wàa wò tí kpo ꞌduù mì ze ꞌví ꞌdi ta gbí ndâ có tí nó náa wò táánò ꞌdi gítí ndâ i tí nò ngbáṛángàꞌi énô.
Mbíṛì tuu basìlì mì wó ji Zàkàríyà
5Ye kû ꞌbìtà có ꞌdo tí Zàkàríyà tí ꞌbí bu-Mbíṛì mì ndâ Jùdéyà dígísèé gbí o mì Èródè, tí gbolò gba mì ndâ Jùdéyà ꞌdáá gî. Zàkàríyà tí nò dígísèé a bu-Mbíṛì ꞌdo gbí òkò tí ndâ bu-Mbíṛì ŋìnó ta ṛèngbó ndú ꞌdo tí bu-Mbíṛì tí nó ta ṛè wó a Àbíjà nô. Zàkàríyà delè giì kò Èlìzàbétà tí jú kòtí Àrónì, tí bu-Mbíṛì gbí o mì Mòze. 6Ndâ Zàkàríyà ta Èlìzàbétà ta o tí nò só káa ndâ ꞌduù ŋìnó mbe kû co ká jáá tí kpokèjì mì Mbíṛì, mbe kû ꞌdi có mì Mbíṛì, delè mbe kû bàkà go ndâ có tí nò. 7Káa ꞌviì mì ndú wálá, tacó Èlìzàbétà a kázá. Delè tacó ndú só me kpo ꞌduù ndii o bà bà jò ꞌviì gî.
8À ta o tí nò a o bà bàkà i-Mbíṛì mì ndâ bu-Mbíṛì tí nó tí ndâ bòò Àbíjà nô. 9Ndú mâ giì pà-có ta bà ki-mbílì go i gbí tàkìì mì ndú, tacó bà ŋò bu-Mbíṛì ŋìnó gbí òkò tí ndú náa yí ꞌví dù tí mbe gbo ngûwu dì mí bàndò mì Mbíṛì ta o tí nò nó, à giì ṛò mítí Zàkàríyà. 10O bà doo dì mâ giì gì gî, Zàkàríyà giì ya gí tàꞌi ꞌbá-Mbíṛì tí bàndò tí nó ta ku-sòṛò-Mbíṛì kû dù tí nô. Káa ndâ ꞌduù me mbè giì kili kû ꞌdeke tí ndú ji Mbíṛì sè.
11Zàkàríyà mâ giì zekeꞌo si yí tàꞌi á bàndò gbo ngûwu dì ta kpéétí wó, yí giì ŋò basìlì mì Mbíṛì kû ṛò tíyò mò gí gbí kùꞌbì tí bàndò tí nó náa káꞌi bà gbo dì kû dù tí nô. 12Zàkàríyà bà-i-nò giì dù káa naꞌva ta gúku bà ŋò basìlì tí nò gî.
13Káa basìlì tí nò giì ꞌdè có ji Zàkàríyà máa, «Zàkàríyà, cì gúku lá! Tacó ye gì a i tacó bà ꞌdè có ji wò énó máa, Mbíṛì ŋò yê ṛo bà ꞌdeke tí lo tacó bà jò ꞌviì gî. Nawù lo Èlìzàbétà kèjì gí bà jò ꞌviì tí ꞌviì-ꞌdakò, wàa wò ꞌví gbì ṛè wó tí Jòvánì. 14Tàkòcò lo bà peteke ta líkíꞌo bà jò ꞌviì tí nò ta ŋa wálá. Líkíꞌo delè bà bàkà ndâ ꞌduù me mbè ta o bà jò ꞌviì tí nò ngé ma. 15Tacó ꞌviì tí nò bà dù tí gbolò ꞌduù á kùṛo Mbíṛì. Yí bà tee ꞌbí ŋa i ta ṛè a pe mítí nje wó wálá. Bèṛi-mì-Mbíṛì bà ꞌbìtà bà dù gbí njembí wó ꞌdo ká gbí yì nawu wó. 16Yí bà gì tí mbe ꞌvìsì muu ndâ Ìzìrìyélì ŋìnó mbe giṛiꞌo gî nó gítí kpokèjì mì Mbe tí ndú tí Mbíṛì. 17Yí bà je a njembí ta wotí bìndi Èlíjà tí nó dígísèé tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì nó, kû ꞌvii ta ndi gbí òkò tí ndâ ꞌviì ta ndâ bu ndú; yí bà dù tí mbe ꞌvìsì muu ndâ mbe kpò có á gítí bà koṛo có go i mì ndâ mbe kû co tí jáá kpokèjì mì Mbíṛì; yí delè bà dù tí mbe ꞌviindi muu ndâ ꞌduù mì Mbe tí ndoo kû ù ta ndi bà gì yí.»
18Káa Zàkàríyà giì ꞌvee basìlì tí nò máa, «Ye bà ŋò ni ta yè, máa có tí nò náa wò ꞌdè nò a yúcó?»
19Káa basìlì tí nò giì ꞌvìsì có ji Zàkàríyà máa, «Ṛè ye a Gàbìrìyélè, tí mbe kû ṛò tíyò á kùṛo Mbíṛì. A Mbíṛì ká tuu ye, máa, ye gì gí bà ꞌdè banga ngú có tí nò ji wò. 20À má énò, wò ꞌdo tí kpónó bà dù tí ngbiṛí, wò delè bà ꞌdè có wálá yee tí o bà bàkà tí mì i tí nò náa ye ꞌdè có gítí ji wò nò. Tacó wò biya bà ꞌdi có mì ye gî.»
21Nje ndâ ꞌduù tí nó mbe kû ꞌdeke tí ndú sè nó giì ꞌdèè gítí bà dù Zàkàríyà á bàndò bà gbo ngûwu dì ta kôndi wó énò gî. 22Káa yí mâ giì co ꞌdo kà gí sè, yí mâ giì bàkà bà ꞌdè có ji ndâ ꞌduù, à giì kpò yí gî. Yí bà-i-nò giì dù kû bàkà káa i go i mì mbe sú tù nó, ta bà mìyà ꞌbì wó ji ndâ ꞌduù. Ndâ ꞌduù giì ŋò ngé ni gî máa, ꞌbí tende i ꞌde yí tàꞌi bàndò bà gbo ngûwu dì kà gî.
23O bà bàkà nèté mì Zàkàríyà á tàꞌi ꞌbá-Mbíṛì mâ giì cee gî, yí giì dele ndi wó gí ꞌbá mì wó. 24Zàkàríyà giì bàkà mí ꞌbá káa làmbu o mâ giì zekeꞌo, nawù wó Èlìzàbétà giì tè nakáyì gî. Bìndi yí giì nè tí wó mí gbí gùùtàꞌi ta nakáyì ta pì vô 25kû ùlù Mbíṛì máa,
«Mbíṛì bàkà nambeè ji ye ngé ndii gî!
Yí ꞌvala ye ꞌdo gbí bà ŋonoko ye mì ndâ ꞌduù gî.»
Mbíṛì tuu basìlì mì wó ji Màríyà
26Ta ꞌbí o gbaànjé, si pì tí Èlìzàbétà ta nakáyì vô-nje gbaànjé, Mbíṛì giì tuu ndi gbèe basìlì mì wó tí Gàbìrìyélè náa yí tuu yí ji Zàkàríyà nó gí gbí gbata Názàrètì á gbí to Gàlìléyà, 27á ji ꞌbí ngbutu ꞌvinî ta ṛè wó a Màríyà, náa à ꞌvee có tí wó ji ꞌbí ꞌdakò ta ṛè wó a Jùzépè tí ꞌviì kòtí Dàvídè tí gbolò gba gî. 28Gàbìrìyélè mâ giì yee ꞌbá mì ndâ Màríyà gî, yí giì ṛì gí tàkò Màríyà tàꞌi. Bìndi yí giì ꞌvee yí máa, «Kútí lo ée, tó ꞌduù mì Mbíṛì? Mbíṛì kuu ta wò!»
29Káa nje Màríyà giì ꞌdèè gítí bà ꞌvìsì ꞌvé gí tàkò ŋa ꞌvé mì Gàbìrìyélè nò gî. Bìndi yí giì dù kû ꞌviiki gbí ŋa ꞌvé tí nò gbí muu wó ta kpéétí wó.
30Gàbìrìyélè mâ giì ŋò énò, yí giì ꞌdè có ji Màríyà máa, «Cì gúku lá, Màríyà, tacó Mbíṛì bàkà nambeè ji wò me gbolò ngé ma. 31Wò kèjì gí bà tè nakáyì. Wò bà jò ꞌviì tí nò tí ꞌviì-ꞌdakò. Bìndi wò bà gbì ṛè wó tí Jézù. 32ꞌViì tí nò bà dù tí gbolò ꞌduù. Ṛè wó bà dù a ꞌViì-mì-ꞌDuù-tí-nó-gbíṛì nô. Mbe tí ndoo tí Mbíṛì bà si ꞌviì tí nò ꞌví dù tí gbolò gba á bìndi gù wó Dàvídè yee tí ndòngbú o. 33Yí bà zogo ꞌbá bìndi gù wó Jàkóbè ká kpòò ya tí . Yí delè bà dù tí gba ká kpòò ya tí .»
34Káa Màríyà giì ꞌvee basìlì tí nò máa, «Ye bà toṛo tí ye a i mítí tiì wàa ye ꞌví jò ta ꞌviì tí nò?»
35Káa basìlì tí nò giì ꞌvìsì có ji Màríyà máa, «Bèṛi-mì-Mbíṛì bà gì gí muu lo, delè wotí mì Mbíṛì tí nó á mbe dù ngéé yaà gbíṛì nó bà gèè bè mí muu lo. Tacó énò, ṛè ꞌviì tí nò náa Mbíṛì kaa yí mò gí mì wó gî nò a ꞌViì-mì-Mbíṛì. 36Ŋò nô, à kpêtí káa kpo niì tí nó tí nambe lo ta ṛè wó a Èlìzàbétà, náa ndâ ꞌduù táánò kû ŋonoko yí, máa yí a kázá nó, kpónó ta ꞌviì ŋìndi pì vô-nje gbaànjé gbí yì wó. 37Tacó ꞌbí i mbe kpò Mbíṛì wálá.»
38Káa Màríyà bà-i-nò giì ꞌvìsì có ji basìlì tí nò máa, «Ye a bòò mì Mbíṛì; à má énò, si à ꞌví bàkà tí mítí ye go có tí nò náa wò ꞌdè nò.»
ꞌDo bà-i-nò, basìlì giì taꞌva ꞌdo ṛo Màríyà gî.
Màríyà co wiṛi ya gí bà ŋò Èlìzàbétà
39Màríyà bàkà bìndi bà njè nó mì basìlì tí nò káa làmbu o, bìndi yí giì co ngòꞌve wiṛi ya gí ꞌbá mì Èlìzàbétà gbí ꞌbí gbata pí gú gbí to Jùdéyà. 40Màríyà mâ giì yee kòtí Zàkàríyà, yí mâ giì nì «Ye yee gî,» ji nambe wó Èlìzàbétà, 41Èlìzàbétà giì gundiì ta bà ꞌdi kòcò Màríyà nò tí ŋa ŋìnó náa ꞌviì gbí yì wó giì o ꞌdo gbí kudu gî. Bìndi Bèṛi-mì-Mbíṛì giì je wotí bà ꞌdè-kòcò ji yí. 42Bìndi yí giì ꞌvìsì có ji Màríyà bà-i-nò gbí nga nje wó máa,
«Mbíṛì bàkà nambeè ji wò gbí òkò tí ndâ niì ꞌdáá gî ngé ndii gî, Màríyà.
Yí delè bàkà nambeè ji ꞌviì tí nò á kpónó ta tà-ngo-yì wó tí lo nò ngé ndii gî.
43Ŋa gbolò có tí nó ꞌde ye énó tacó yè,
náa à giì co gbí a nawu Mbe tí ye ká giì co wiṛi gì gí ꞌbá mì ye nó?
44Tacó à káa póó bà ꞌdi kòcò lo mì ye,
ꞌviì gbí yì ye giì o ta líkíꞌo ꞌdo gbí kudu mì wó gî.
45A gbolò tó pá ká tàkò niì tí nó mbe ùnje énó máa,
Mbíṛì ꞌví bàkà ta yì go có tí nó náa à gbí muu wó tí Mbíṛì,» nô.
Màríyà be ṛè Mbíṛì gbí cè
46Màríyà bà-i-nò giì ꞌvìsì có gí tàkò có mì Èlìzàbétà nò ta bà cè cè kû be ta ṛè Mbíṛì máa,
«Ye kû ùlù Mbe tí ye ta njembí ye gbaànjé.
47Ye kû dùlù tí ye ta ṛè Mbíṛì tí mbe ꞌvala ye,
48tacó mbí wó kuu tí ye tí bòò mì wó!
À dú káa yúcó máa,
ṛè ye ꞌdo tí kpónó kû ya gí kùṛo bà giì dù á mì ndâ ꞌduù a mbe tó pá,
49tacó ꞌduù tí nó ngéé gbíṛì tí Mbe wotí nó bàkà ndâ kpo-kpò i ta ṛè ye gî.
50Yí a mbe kû ŋò yê ṛo ndâ mbe kû te duù mítí wó ta o ꞌdáá gî.
51Yí kû tùbà wotí mì wó ji ndâ mbe kû si tí ndú tí i ta kpéétí ndú
ta bà njè gbí ndâ mbù ꞌvéṛè mì ndú ꞌdáá gî.
52Yí kû tùbà wotí mì wó ji ndâ kpo-kpò gba tí nó mbe kû mba tí ndú ji yí nó,
ta bà tòò ndú ꞌdo pí ndâ jàlàmbà mì ndú gî.
53Yí giì tùbà wotí mì wó ji ndâ ꞌduù ŋìnó ta go tí ndú nó,
ta bà je i-zó-zò ji ndú yè yì ndú gî.
Bìndi yí giì njè gbí ndâ mbe kpo-kpò i ꞌdo kùṛo wó ta go tí ndú.
54-55Yí bàkà nambeè ji ndâ Ìzìrìyélì tí ndâ bòò mì wó
go có tí nó náa yí táánò ci ta ndâ ká gù ndoo ngbé énó máa,
yì kèjì gí bà bàkà nambeè ji ndâ Àbìráámò ta ndâ ꞌviì bìndi wó,» nô.
56Màríyà bàkà go pì taꞌô mí kòtí Èlìzàbétà, bìndi yí giì dele ndi wó gí ꞌbá.
Bà jò Jòvánì tí mbe caka tí ndâ ꞌduù
57Pì mì Èlìzàbétà mâ giì tè gî, yí giì jò ꞌviì mì wó tí ꞌviì-ꞌdakò. 58Ndâ ka ꞌbá mì Èlìzàbétà ta ndâ nambe wó mâ giì ꞌdi có ŋa gbolò nambeè tí nó náa Mbíṛì bàkà ji yí nó, ndú giì kaa ya gí bà ŋò yí ta líkíꞌo.
Bà gbì ṛè Jòvánì tí mbe caka tí ndâ ꞌduù
59Ta sili vô-nje taꞌô bìndi bà jò Jòvánì, ndâ ꞌduù giì kili ya gí ꞌbá mì Zàkàríyà, tacó à má waa ꞌviì gî, à ꞌví gbì ṛè mí muu wó, go i gbí tàkìì mì ndú. À gbí muu ndâ ꞌduù ta o tí nò a có bà gbì ṛè bu wó tí Zàkàríyà mí muu ꞌviì. 60Káa Èlìzàbétà tí nawu ꞌviì giì biya gî, máa, ndú gbì mí muu wó a Jòvánì. 61Ndâ ꞌduù tí nò bà-i-nò giì ꞌvee Èlìzàbétà máa, «Jòvánì a ṛè ꞌdi ꞌbá mì yo?» 62Tacó énò, ndú bà-i-nò giì njè gítí bà ꞌvee Zàkàríyà ta bà mìyà ꞌbì ndú ji yí, máa ndâ yì ꞌví gbì mí muu ꞌviì a ṛè ꞌdi wè?
63Káa Zàkàríyà giì mìyà ꞌbì wó ji ndú máa, ndú je i ji yì wàa yì ꞌví cu ta ṛè ꞌviì ji ndú. Ndú mâ giì je i ji yí gî, Zàkàríyà giì cu ṛè ꞌviì tí nò mítí énó máa, «Ṛè wó a Jòvánì.» Ndâ ꞌduù mâ giì ꞌdeke ṛè ꞌviì tí nò náa Zàkàríyà cu ji ndú nò, nje ndú ꞌdáá gî giì ꞌdèè gî. 64Káa à káa póó bà cee ta bà cu ṛè ꞌviì tí nò mì Zàkàríyà, wú tà mè wó giì njaanga tí gî. Yí bà-i-nò giì ꞌbìtà bà ꞌdè có ta bà ùlù Mbíṛì ta líkíꞌo.
65Nje ndâ ka ꞌbá mì Zàkàríyà ꞌdáá gî giì ꞌdèè gítí ŋa i tí nò gî. Ngú có tí nò giì ꞌvèè cee gbí òkò ndâ gú gbí Jùdéyà ꞌdáá gî. 66ꞌDuù ŋìnó mbe ꞌdi có tí nò gî ngé kû koṛo káa có máa, «Ŋa ꞌviì tí nò bà kpolo tí ŋa ꞌduù yè wè?» Tacó à dú káa yúcó máa, Mbíṛì je wotí ji yí gî.
Zàkàríyà be ṛè Mbíṛì gbí cè
67Wu mâ giì gì gí gbí mè Zàkàríyà gî, Bèṛi-mì-Mbíṛì giì je wotí bà ꞌdè-kòcò ji yí. Bìndi yí giì ꞌbìtà bà cè cè ta bà be ṛè Mbíṛì gbí máa,
68«À ùlù Mbe tí ndoo,
tí Mbíṛì mì ndâ Ìzìrìyélì!
Tacó yí gì gí bà gala ndâ ꞌduù mì wó gî.
Yí gì gí bà njaanga miṛi ndú ꞌdo gbí vò i gî.
69Yí je ngáángbá ꞌduù tí mbe ꞌvala ndoo ji ndoo
ꞌdo gbí mòòkò bìndi bòò mì wó Dàvídè tí gbolò gba mì ndâ Ìzìrìyélì gî.
70Yí bàkà énò go cí tí nó náa yí dígísèé ci ta ndâ mbe ꞌdòkò có mì wó
náa yí ṛuka ndú ꞌdo gbí òkò tí ndâ ꞌduù ji ndâ ká gù ndoo nô.
71Yí dígísèé ci ndâ mbe ꞌdòkò có mì wó ji ndâ ká gù ndoo máa,
yì kèjì gí bà ꞌvala ndoo ꞌdo mì ndâ kuꞌdì tí ndoo,
ta ndâ ꞌduù ŋìnó mbe kû sogo ndoo nô.
72Yí kpónó kû tù nó a bà nambeè mì wó ji ndâ ká gù ndoo.
Yí kû koṛo nò a có gítí cí tí nó náa yí ci ta ndú dígísèé nô.
73Yí dígísèé be tí wó á ji bu ndoo tí Àbìráámò, máa;
74yì bà ꞌvala ndoo ꞌdo ꞌbì ndâ kuꞌdì tí ndoo,
yì delè bà je wotí ji ndoo tacó bà bàkà nèté ji yì
ta gúku tí ndoo wálá,
75tí ndâ cèe ꞌduù, delè tí ndâ ꞌduù ŋìnó jáá kùṛo yì,
ta o ꞌdáá gî muu to tí nô.
76Káa wò tí putú káṛà tí nó mì ye nó,
wò bà dù tí mbe ꞌdòkò có mì ꞌDuù tí nó
mbe kû dù ngéé gbíṛì nô,
tacó wò bà dù tí mbe ꞌviindi kpokèjì ù ta ndi bà gì Mbe tí ndoo.
77Wò bà dù tí mbe je muu gítí ꞌválá ji ndâ ꞌduù
ta bà je à-cee-gî ji ndú gítí ndâ vò i mì ndú,
78ta ṛè mì Mbíṛì mì ndoo tí mbe nambeè,
tí mbe kû ŋò yê ṛo ndâ ꞌduù,
náa yí kû si ta ṛi kû có tàṛì
79tacó bà tù ngbaꞌo ji ndoo tí ndâ mbe kû ꞌvala gbí ꞌdíꞌdiꞌo
náa ku gò jî mí ṛo ndoo gî nó
tacó wàa ndoo ꞌví tò kò ndoo tí kèjì ꞌválá ŋìnó tí ꞌdê ꞌválá nó lá.»
80ꞌViì tí nò mâ giì kpolo tè tí ꞌduù gî, yí giì co ꞌdo ꞌbá ya gí bà ꞌvala gbí kángáá nga ngoò ta kpéétí wó, yee tí o bà tùbà tí wó ji ndâ Ìzìrìyélì ꞌdáá gî.
2Bà jò Jézù
1À ta o tí nò a ngáángbá gba mì ndâ Ròmánò ta ṛè wó a Àgúsìtò, tí mbe kû zogo ndâ Jùdéyà, ká ꞌdè có máa, à ꞌdeke muu ndâ ꞌduù gbí ndâ to tí nó náa yì kû zogo nó ꞌdáá gî. 2Kpédélé ŋa bà ꞌdeke muu ndâ ꞌduù énò bàkà tí ta o tí nò si Kùrínò a gbolò ꞌduù gbí to Sírìyà.
3Ndâ ꞌduù ꞌdáá gî giì kaa ya gí bà ṛèngbó ndú tacó bà cu ṛè ndú mí gbí yâ-ndú go có mì Àgúsìtò tí ngáángbá gba. 4Tacó énò, Jùzépè giì njè nó ꞌdo gbí gbata Názàrètì á gbí to Gàlìléyà, ya gí gbí to Jùdéyà, gí bà cu ṛè wó mí gbí ꞌdóó gbata mì ndú Bétèlèmè, tí bàndò bà jò Dàvídè tí gbolò gba mì ndâ Ìzìrìyélì, tacó yí a ꞌviì kòtí Dàvídè. 5Ndú gbí ta nó tí nò ta Màríyà, tí ꞌvinî tí nó náa yí ꞌvee có tí wó tacó bà kò yí gî nô. Káa ta o tí nò Màríyà ta cèe kpokù nakáyì tí wó. 6Ndú mâ giì yee gbí gbata Bétèlèmè gî, gó-káyì giì tanga mítí Màríyà. 7Yí bà-i-nò giì jò ꞌviì-kíṛi mì wó tí ꞌviì-ꞌdakò, yí giì paṛaka yí ta ndâ bòngo, bìndi yí giì sii yí mí gbí káꞌi bà je i-zó-zò ji ndâ nò, tacó ndú ꞌde ndâ ꞌbá wiṛi yeke ꞌdáá ta ndâ ꞌduù gî.
8Ta bèbìlì tí nò, ndâ ꞌbí mbe gbà bee mbe kû tè ṛì a ṛègbà tí ndâ bee mì ndú á seè gbata Bétèlèmè, 9mâ giì zekeꞌo, ndú giì ŋò basìlì mì Mbíṛì, bìndi ngbaꞌo mì Mbíṛì, giì ngbaanga to ṛègbà tí ndú ꞌdáá gî. Gúku bà-i-nò giì zèè ndú mbi ta ŋa wálá. 10Káa basìlì tí nò giì ꞌdè có ji ndú máa, «Yo cì gúku lá, tacó ye gì ji yo a i ta banga ngú có mbe te líkíꞌo mítí ndâ ꞌduù ꞌdáá gî. 11À wúnó jò mbe ꞌvala yo á mí kòtí Dàvídè, gbí gbata Bétèlèmè gî. 12Yo má ya gí kà, yo bà ŋò yí ni mítí bà paṛaka yí ta ndâ bòngo, bìndi à giì sii yí mí gbí káꞌi bà je i-zó-zò ji ndâ nò.»
13Ká go bà kì ṛo bà-i-nò, ndâ mbe gbà bee tí nò mâ giì zekeꞌo, ndú giì ŋò ndâ ꞌbí basìlì me mbè kaa gì yè to gî, kû cè cè ta bà be ṛè Mbíṛì gbí ta líkíꞌo bà jò ꞌviì tí nò, máa,
14«À ùlù Mbíṛì ngéé gbíṛì,
wàa ndâ ꞌduù ŋìnó náa tàkòcò Mbíṛì kû peteke gítí ndú á muu to tí nó nó ꞌví dù nìkì maa.»
15Ndâ basìlì mâ giì kaa ndi ndú ya gí tàṛì gî, ndâ mbe gbà bee tí nò giì ꞌvii có gbí òkò tí ndú máa, «Ndoo ya gí Bétèlèmè, gí bà ŋò i tí nó mbe bàkà tí náa Mbe tí ndoo ꞌdè có ji ndoo gítí nô.»
16Ndú bà-i-nò mâ giì goonó ya gí Bétèlèmè go có tí nò náa ndú ꞌdè nò, ndú giì ꞌde ndâ Jùzépè ta Màríyà kuu ṛègbà tí dó ꞌviì náa ndú sii mí gbí káꞌi bà je i-zó-zò ji ndâ nò. 17Ndâ mbe gbà bee tí nò mâ giì ŋò dó ꞌviì tí nò, ndú giì ꞌvanda ndi ndâ có tí nó náa basìlì ꞌdè ji ndú gítí wó nó ꞌdáá gî ji ndâ bu wó ta nawu wó. 18Nje ndâ mbe ꞌdi ndi ndâ có tí nò náa ndâ mbe gbà bee tí nò ꞌvanda nò ꞌdáá gî giì ꞌdèè gî. 19Káa Màríyà giì kpolo tí ndâ có tí nò ká mí gbí njembí wó, bìndi yí giì dù kû ꞌviiki gbí ndú.
20Ndâ mbe gbà bee tí nò mâ giì ŋò dó ꞌviì tí nò tè ta ndú gî, ndú giì dele ndi ndú gí bàndò mì ndú ta bà cè cè kû be ta ṛè Mbíṛì, tacó ndú ꞌde ndâ i ꞌdáá gî jé ká go ndi kòcò ndâ basìlì tí nó mbe ꞌdè có ji ndú nô.
Bà gbì ṛè Jézù
21Ta sili vô-nje taꞌô bìndi bà jò Jézù, ndâ bu wó giì ya ta yí gí gbí gàzâ. Ndú mâ giì waa yí gî, ndú giì gbì ṛè wó tí Jézù, tí ṛè tí nó náa basìlì gbì mí muu wó á kùṛo bà tè nakáyì wó nô.
Bà kaa Jézù ji Mbíṛì
22O bà te banga mì ndâ ꞌviì ta nawu wó mâ giì tè go có mì Mòze gî, ndâ bu wó ta nawu wó giì ya ta yí gí Jèrùzàlémè, tacó bà kaa yí ji Mbíṛì, 23go có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà gítí tàkìì mì ndâ Jùdéyà énó máa, «À ꞌví kaa ndâ ꞌviì-ꞌdakò ŋìnó tí ndâ ꞌviì-kíṛi nó ji Mbíṛì.» 24Delè tacó bà waa mbelè ndâ kúlùkúdu sósòꞌô, má wálá, ndâ kùlè sósòꞌô go có tí nó gbí wáràgà mì Mbíṛì nô.
25Ta o tí nò, ꞌbí ꞌdakò ta ṛè wó a Sìmìyónè, mbe sì miṛi wó ji Mbíṛì gî, náa Bèṛi-mì-Mbíṛì kuu tàkò wó, kuu ta ꞌbá Jèrùzàlémè, kû ùndi o bà ꞌvala ndâ Ìzìrìyélì. 26Bèṛi-mì-Mbíṛì ci yí sàà gî, máa, yí má ŋò Bìndi-Mbíṛì ta ṛo wó lá, yí bà cì wálá. 27Bèṛi-mì-Mbíṛì giì a tàmuu Sìmìyónè ya tí gí gbí ndùgù ꞌbá-Mbíṛì á kùṛo o bà ya ta Jézù mì ndâ bu wó ta nawu wó tacó bà kaa yí ji Mbíṛì nò. Ndú mâ giì bàkà bà tàkìì mítí Jézù gî, 28Sìmìyónè giì liꞌvi Jézù mì njembí wó, bìndi yí giì ꞌdeke tí wó ta bà ùlù Mbíṛì máa,
29«Nògí, si bòò mì lo ꞌví ya gí bàndò mì wó nìkì maa, Mbe tí ye.
Si yí ꞌví ya nìkì maa go cí tí nó náa wò táánò ci ta yí nô.
30Tacó ye kpónó ŋò mbe ꞌvala ndâ ꞌduù ta ṛo ye gî,
31ꞌduù tí nó náa wò bàkà yí tí mbe ꞌvala ndâ ꞌduù
á muu to tí nó ꞌdáá gî nô,
32ꞌduù tí nó náa wò je yí tí ngbaꞌo mbe tùbà kpokèjì mì lo
á ji ndâ ꞌduù ŋìnó náa ndú me ndâ Jùdéyà lá nô,
ꞌduù tí nó náa wò je yí delè tí mbe tùbà wotí mì lo ji ndâ Ìzìrìyélì nô.»
33Ndâ bu Jézù ta nawu wó giì si nje ndú ká tí nga gítí ŋa có tí nò náa Sìmìyónè kû ꞌdè gítí ꞌviì mì ndú nò. 34Sìmìyónè mâ giì ꞌdeke tí wó ji Mbíṛì cee gî, yí giì cù ꞌdê ngo cù wó mítí ndâ Jézù ta ndâ bu wó ta nawu wó. Bìndi yí giì ꞌdè có ji Màríyà tí nawu Jézù máa, «Mbíṛì cu ꞌbì wó á mítí ꞌviì tí nó tí mbe mìì ndâ Ìzìrìyélì me mbè. Yí delè giì cu ꞌbí wó mítí wó tí mbe ꞌvala ndâ Ìzìrìyélì me mbè. Mbíṛì cu mí gbí mbelè wó máa, ndâ ꞌduù bà bè yí gî. 35Yí bà dù tí mbe yù gbí ndâ có kóó mì ndâ ꞌduù gí sè. Sé có bà giì kaṛa ṛé lo jàngá gî.»
36Ta o tí nò, ꞌbí túngúꞌdù kpo niì tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì ta ṛè wó a Ánà, tí nájú ꞌbí ꞌdakò ta ṛè wó a Fànùwélè, ta ŋa wó a Àsérè, kuu gbí ndùgù ꞌbá-Mbíṛì. Ndâ Ánà sì ꞌbá ta ꞌdakò mì wó bìndi bà kò tí ndú ká ta ndoò vô-nje só, bìndi ku giì zi ꞌdakò tí nò gî. 37Ndoò tí Ánà gbí nawù ku ta o bà ya ta Jézù gí bà kaa yí ji Mbíṛì nò ziꞌduù-nàꞌô-nje nàꞌô. Yí jé co ꞌdo gbí ndùgù ꞌbá-Mbíṛì gí bà ꞌbí to lá, kû bàkà i-Mbíṛì ta bà kònò go.
38Yí giì gì gí bàndò bà bàkà i-Mbíṛì ta gbèe o tí nò gí bà ꞌdè nìkì maa ji Mbíṛì, bìndi yí giì ya gí mì ndâ bu Jézù ta nawu wó ta o bà ya ta yí mì ndú gí bà bàkà bà tàkìì nò. Yí giì ꞌdè nìkì ma ji Mbíṛì, bìndi yí giì ꞌdè có gítí dó Jézù ji ndâ ꞌduù tí nó ꞌdáá gî mbe kû ùndi bà njaanga miṛi ndâ ꞌduù Jèrùzàlémè mì Mbíṛì ꞌdo gbí vò i nô.
39Ndâ bu Jézù ta nawu wó mâ giì bàkà bà tàkìì gítí wó go có mì Mbíṛì cee gî, ndú giì dele ndi ndú ꞌdo Jèrùzàlémè ya a i gí gbí gbata mì ndú Názàrètì á gbí to Jùdéyà. 40Jézù giì kpolo mí Názàrètì tí yú ꞌdakò ta muu ká tí wó, delè ta Mbíṛì kuu tàkò wó.
Jézù gbí òkò tí ndâ kpo ꞌduù mbe ꞌdi gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà
41Ndâ bu Jézù ta nawu wó giì dù kû ya gí Jèrùzàlémè ta ndoò ꞌdáá gî ta o gbolò o bà mèlè ndi tàkìì bà Ndii-ta-muu-ndâ-Ìzìrìyélì-mì-Mbíṛì. 42Ndú giì ya gbí ndoò ŋìnò si ndoò tí Jézù muuꞌbì-nje só.
43Káa si ndú kû giì dele gí ꞌbá si bà gbolò o tí nò cee gî, Jézù giì gboo mí Jèrùzàlémè gî, káa ndâ bu wó ta nawu wó ŋò bà lá. 44À gbí muu ndú ŋìndi ndú máa ndâ-ꞌbî-lá, ndú kû nò ta ndâ ꞌbí nambeè gbí òkò tí ndâ ꞌduù tí nó kpokèjì mòsùù nô. Ndú giì ŋò ni énó máa yí gbí òkò tí ndâ ꞌduù wálá ngé a i si ndú sì sili gbaànjé kpokèjì gî. 45Ndú bà-i-nò giì delè ndi ndú ya gí bà pà bà tí wó cee gbí gbata Jèrùzàlémè léé gî. 46Káa ndú giì ꞌde yí ngé a i bìndi sili taꞌô á gbí ndùgù ꞌbá-Mbíṛì, gbí òkò tí ndâ kpo-kpò mbe ꞌdi gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà, kû ꞌdi ndâ có mì ndú. Yí delè kû ꞌvee ndú gítí ndâ ꞌbí có. 47Bà ꞌdè có gítí ŋa bà ꞌdi gbí-o mì wó, ta ndâ ŋa có tí nó náa yí kû ꞌvìsì ji ndâ kpo-kpò ꞌduù tí nò nó, giì kpò nje ndâ mbe ꞌdi ndâ có tí nò náa yí kû ꞌdè nò gî
48Ndâ bu Jézù ta nawu wó mâ giì ŋò yí, nje ndú giì ꞌdèè gî. Bìndi nawu wó giì ꞌvee yí máa, «Wò bàkà mítí ze énó a ŋa yè, ꞌviì? Ŋò káa bà kaṛa ṛé ze ta bà pà bà tí lo gi!»
49Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «Yo kû pà bà tí ye tacó yè? Yo ŋò ni lá máa, ye kû bàkà a nèté mì bu ye?» 50Káa bà ꞌvìsì có gí tàkò ꞌvé mì Jézù nò giì kpò ndâ bu wó ta nawu wó gî.
51Jézù bà-i-nò giì njè nó ta ndâ bu wó ta nawu wó á bìndi bà ꞌde yí mì ndú nò ya gí Názàrètì. Yí giì kpolo mí kà tí tó ꞌviì mbe kû ꞌdi có mì ndâ bu wo ta nawu wó. Káa nawu wó giì kpolo tí ndâ có tí nò ꞌdáá gî mí gbí njembí wó. 52Jézù giì uu gí yaà tí mbe wotí, ta muu ká tí wó, náa ndâ ꞌduù giì zè yí nìkì maa, Mbíṛì delè giì zè yí nìkì maa.
3Jòvánì tí mbe caka tí ndâ ꞌduù ma có mì Mbíṛì
1Ndoò tí Tìbérìyò tí ngáángbá ꞌdakò pí jàlàmbà á Rómà ta o tí nò muuꞌbì-nje vô. Pónísìyò Pìlátò ta o tí nò a gbolò ꞌduù á Jùdéyà, ṛòbú Èródè ká giì zèè Gàlìléyà, Fìlípò tí ꞌbí ꞌviì bìndi Èródè giì zèè ndâ to Ìtùríyà ta Tàràkònítìsì. ꞌBí ꞌdakò ta ṛè wó a Lìsánìyà giì zèè to tí nó tí Àbìlénè nô. 2Ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì mì ndâ Jùdéyà gbí gbèe o tí nò a ndâ Ánà ta Kàyífà. Mâ giì zekeꞌo, Mbíṛì giì je wotí bà ꞌdè-kòcò ji Jòvánì tí ꞌviì mì Zàkàríyà si yí gbí kángáá nga ngoò. 3Jòvánì bà-i-nò giì dù kû nò nó cee gbí ndâ to á ta ndi yì ngo tí nó tí Jòròdánìyà nó ꞌdáá gî, kû ma có gítí bà caka tí ndâ ꞌduù, tacó wàa Mbíṛì ꞌví je ta à-cee-gî ji ndú gítí ndâ vò i mì ndú. 4A go có tí nó gbí wáràgà mì Ìzáyà tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì énó máa,
«Kòcò ꞌduù kû kò-kò gbí kángáá nga ngoò, máa,
‹Yo ꞌviindi kpokèjì mì Mbe tí ndoo,
yo bàkà ndâ kpokèjì mì wó jáá.
5Yo nè ndâ dùgùù to ꞌdáá gî,
yo da tí ndâ nja-njà gú tí nó ta ndi tí kpokèjì mì Mbe tí ndoo nó ꞌvii ta kúṛo to.
Yo bàkà ndâ bà lókó-loko to ŋìnó tí kpokèjì mì wó nó jáá.
Yo ꞌviindi ndâ bà cúkpúú-cùkpùù to á ta ndi tí kpokèjì mì wó.
6Yo má bàkà énò gî,
Mbíṛì bà ꞌvala ndâ ꞌduù ꞌdáá gî,› nô.»
7Jòvánì giì ꞌdè có ji ndâ mbè ꞌduù tí nó mbe kaa ya gí mì wó tacó waa yí ꞌví caka tí ndú nó, máa, «Yo ndâ ꞌviì-kpoo! A ꞌdi ká ꞌdè có ji yo máa yo fa ngèlè ꞌdo tí kpo-tàkòcò mì Mbíṛì gì gí mì ye? 8Yo bàkà ndâ i ŋìnó náa à tí nô, tacó wàa à ꞌví ŋò tí ni énó máa, yo ꞌvìsì muu yo á ꞌdo tí ndâ vò i mì yo gî. Yo si bà dù kû koṛo có énó máa, ‹ze a ndâ ꞌviì-gù Àbìráámò› mí to. Ye kû ꞌdè có ji yo máa, wotí bà kaa ndâ díí tí nó wàa yí ꞌví bàkà ndú tí ndâ ꞌviì-gù ji Àbìráámò kuu tí Mbíṛì. 9Mbíṛì kpónó tè zí kàngó mì wó léngé-lenge gî. Yí kèjì gí bà daaka ndâ mû ŋìnó mbe ṛì cèe ndo mû lá nó ꞌdo ngé tà teè ndú gí to tacó bà doo ta wu.»
10Káa ndâ ꞌduù tí nò giì ꞌvee Jòvánì máa, «Ze kpónó ꞌví bàkà a ŋa yè?»
11Káa Jòvánì giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «Ndâ bòngo mì ꞌduù má sósòꞌô, si yí ꞌví je ꞌbí gbaànjé ji ꞌbí ka wó ŋìnó ta bòngo mì wó wálá nô. Wàa i-zó-zò delè má kuu mì ꞌduù, yí ꞌví je ꞌbí ji ꞌbí ka wó ŋìnó ta go tí wó nô.»
12Ndâ ꞌbí mbe kili i-mírì mbe gì gí mì Jòvánì tacó wàa yí ꞌví caka tí ndú bà-i-nò giì ꞌvee yí máa, «Káa ze ꞌví bàkà a ŋa yè, Mbe nìbà i?»
13Káa Jòvánì giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «Yo te ꞌbí i mí muu ŋìnó náa mírì ꞌdè ji yo máa yo ꞌví go ꞌdo mì ndâ ꞌduù nó lá.»
14Ndâ ꞌbí àsìkérì gbí òkò tí ndâ ꞌduù tí nò giì ꞌvee Jòvánì, máa, «Káa ze, ze ꞌví njaanga miṛi ze ta ŋa kèjì ngàyi?»
Káa Jòvánì giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «Yo kùmùkù ndâ i mì ndâ ꞌduù ta wotí lá. Yo delè ꞌví waaka có mítí ndâ ꞌduù gbí ngbàngà lá. Yo zò i ꞌdo ká gbí wuꞌo mì yo.»
15Jòvánì mâ giì ŋò énó máa, ndâ ꞌduù kû giì ꞌbìtà a bà koṛo gítí yì a gbolò có énó máa yì a Bìndi-Mbíṛì, 16yí giì ꞌdè có ji ndú ꞌdáá gî máa, «Ye kû caka tí yo ta ngo, káa ꞌbí ꞌduù ta wotí tí wó mbe ndii ye gî á kèjì, náa à kpêtí káa vòó bà dù tí mbe kû njaanga tàmà ꞌdo tí kò wó, ye bà ꞌvii tí wálá. Yí kèjì gí bà caka tí yo ta Bèṛi-mì-Mbíṛì, delè ta wu. 17Yí kpónó zèè pìdíí mì wó mí ꞌbì wó, tacó bà pì gbí cû mì wó gî. Yí bà yili cèe njì cû gî, bìndi yí bà doo póṛó cû ta wu ŋìnó jé mbe mee lá nô.»
18Jòvánì bà-i-nò giì dù kû ma Banga-Ngú-Có, ta bà je wotí ji ndâ ꞌduù ta ꞌbí ŋa có mbe si ndâ ꞌduù ꞌví ꞌvìsì muu ndú gbí ndâ ꞌbí ŋa kèjì me mbè. 19Káa Jòvánì giì ꞌdè có gítí Èródè tí nó tí gbolò ꞌduù nó, tacó bà volo muu Èródìyà tí niì mì náꞌvindí wó, ꞌdo tí wó, delè tacó ndâ ꞌbí vò i me mbè náa yí bàkà ndú. 20Èródè mâ giì ꞌdi ndâ có tí nò náa Jòvánì kû ꞌdè gítí wó nò, yí giì tò muu ndâ vò i mì wó nò ta bà te Jòvánì mí gbí zàà.
Jòvánì caka tí Jézù
21Jòvánì mâ giì caka tí ndâ ꞌduù ꞌdáá gî cee gî, yí giì caka tí Jézù delè. Káa si Jézù kû giì ꞌdeke tí wó ji Mbíṛì á bìndi bà caka tí wó mì Jòvánì nò, njekèjì tàṛì giì njaanga tí gî. 22Bìndi Bèṛi-mì-Mbíṛì giì gì ꞌdo yaà ta cè tí wó go cè tí kùlè nô gí muu Jézù. Kòcò ꞌduù bà-i-nò giì dù kû ꞌdè có ꞌdo gbíṛì máa, «Wò a kpóló-kpolo ꞌviì mì ye. Tàkòcò ye peteke gítí lo ma.»
Ṛè ndâ ká gù Jézù
23Jézù ꞌbìtà nèté bà nìbà i ji ndâ ꞌduù ta ndoò tí wó go ziꞌduù-gbaànjé-nje muuꞌbì. Ndâ ꞌduù gbí ndâ o tí nò ŋò Jézù ni ká tí ꞌviì mì
Jùzépè tí ꞌviì mì Élì,
Élì tí ꞌviì mì Màtátì,
24Màtátì tí ꞌviì mì Lévì,
Lévì tí ꞌviì mì Mèlékì,
Mèlékì tí ꞌviì mì Jànáyì,
Jànáyì tí ꞌviì mì Jùzépè,
25Jùzépè tí ꞌviì mì Màtàtíyà,
Màtàtíyà tí ꞌviì mì Ámòsì,
Ámòsì tí ꞌviì mì Nàwúmì,
Nàwúmì tí ꞌviì mì Ésìlì,
Ésìlì tí ꞌviì mì Nàgáyì,
26Nàgáyì tí ꞌviì mì Máátà,
Máátà tí ꞌviì mì Màtàtíyà,
Màtàtíyà tí ꞌviì mì Sèmèyínì,
Sèmèyínì tí ꞌviì mì Jòsékì,
Jòsékì tí ꞌviì mì Jódà,
27Jódà tí ꞌviì mì Jòwánànì,
Jòwánànì tí ꞌviì mì Résà,
Résà tí ꞌviì mì Zèrùbàbélè,
Zèrùbàbélè tí ꞌviì mì Sèlìtìyélì,
Sèlìtìyélì tí ꞌviì mì Nérì,
28Nérì tí ꞌviì mì Mèlékì,
Mèlékì tí ꞌviì mì Ádì,
Ádì tí ꞌviì mì Kàsámù,
Kàsámù tí ꞌviì mì Èlìmàdámù,
Èlìmàdámù tí ꞌviì mì Érè,
Érè tí ꞌviì mì Jósùwà,
29Jósùwà tí ꞌviì mì Èlìyézèrè,
Èlìyézèrè tí ꞌviì mì Jòrímù,
Jòrímù tí ꞌviì mì Màtátì,
Màtátì tí ꞌviì mì Lévì,
Lévì tí ꞌviì mì Sìmìyónè,
30Sìmìyónè tí ꞌviì mì Júdàà
Júdàà tí ꞌviì mì Jùzépè,
Jùzépè tí ꞌviì mì Jònámù,
Jònámù tí ꞌviì mì Èlìyàkímì,
31Èlìyàkímì tí ꞌviì mì Mèléyà,
Mèléyà tí ꞌviì mì Ménà,
Ménà tí ꞌviì Màtásà,
Màtásà tí ꞌviì mì Nàsánì,
Nàsánì tí ꞌviì mì Dàvídè,
32Dàvídè tí ꞌviì mì Jésì,
Jésì tí ꞌviì mì Òbédì,
Òbédì tí ꞌviì mì Bòwázì,
Bòwázì tí ꞌviì mì Sàlìmónì,
Sàlìmónì tí ꞌviì mì Nàsónì,
33Nàsónì tí ꞌviì mì Àmìnàdábì,
Àmìnàdábì tí ꞌviì mì Ádímìnì,
Ádímìnì tí ꞌviì mì Àrínì,
Àrínì tí ꞌviì mì Èzìrónì,
Èzìrónì tí ꞌviì mì Pèrézì,
Pèrézì tí ꞌviì mì Júdàà,
34Júdàà tí ꞌviì mì Jàkóbè,
Jàkóbè tí ꞌviì mì Ìzákò,
Ìzákò tí ꞌviì mì Àbìráámò,
Àbìráámò tí ꞌviì mì Téràà,
Téràà tí ꞌviì mì Nàwórì,
35Nàwórì tí ꞌviì mì Sèrúgì,
Sèrúgì tí ꞌviì mì Réwù,
Réwù tí ꞌviì mì Pèlégì,
Pèlégì tí ꞌviì mì Èbérè,
Èbérè tí ꞌviì mì Sélà,
36Sélà tí ꞌviì mì Kàyìnánì,
Kàyìnánì tí ꞌviì mì Àrìfàkìsádà,
Àrìfàkìsádà tí ꞌviì mì Sémì,
Sémì tí ꞌviì mì Nówà,
Nówà tí ꞌviì mì Làmékì,
37Làmékì tí ꞌviì mì Mèsùsélàà,
Mèsùsélàà tí ꞌviì mì Énòkì,
Énòkì tí ꞌviì mì Jàrédì,
Jàrédì tí ꞌviì mì Mààlàléélì,
Mààlàléélì tí ꞌviì mì Kàyìnánì,
38Kàyìnánì tí ꞌviì mì Énòsì,
Énòsì tí ꞌviì mì Sésì,
Sésì tí ꞌviì mì Ádàmà,
Ádàmà tí ꞌviì mì Mbíṛì.
4Gba-wàtà tala Jézù gbí kángáá nga ngoò
1Jézù giì dele ndì wó ꞌdo tàbèꞌdè Jòròdánìyà á bìndi bà caka tí wó mì Jòvánì, tí ꞌduù ŋìnó náa Bèṛi-mì-Mbíṛì gèè bè mí muu wó gî. Bìndi Bèṛi-mì-Mbíṛì giì a tàmuu wó 2ya tí gí bà bàkà sili ziꞌduù-só mí gbí kángáá nga ngoò náa Gba-wàtà kû tala yí ta vò i. Gbí ndâ sili tí nò ziꞌduù-só náa yí bàkà mí gbí kángáá nga ngoò nò, i-zó-zò di gbí yì wó gbaànjé lá. 3Gba-wàtà mâ giì ŋò máa, bà mì Jézù cee ta go gbí ndòngbú ndâ sili tí nò náa yí bàkà ziꞌduù-só nò gî, yí giì ꞌdè có ji yí máa, «Wò má dú káa ꞌViì-mì-Mbíṛì, ꞌvìsì díí tí nó tí i-zó-zò.»
4Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji Gba-wàtà énó máa, «À cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì énò máa,
‹ꞌDuù kû ꞌvala me ka ta i-zó-zò cuki lá.› »
5Gba-wàtà bà-i-nò giì te Jézù ꞌdo to ngéé gí yaà, bìndi yí giì tùbà ndâ kpo-kpò gbata muu to tí nó ꞌdáá gî ji yí á go bà kì ṛo. 6Bìndi yí giì ꞌdè có ji yí máa, «Ye bà bàkà wò tí mbe ndâ kpo-kpò gbata tí nò náa wò kû ŋò ngba ndú nò ꞌdáá gî, tacó Mbíṛì je ndú ji ye tí ndâ i mì ye gî. À ká go có mì ye bà je ndú ji ꞌduù ŋìnó mbe nìkì tí ye. 7Ye bà je ndú ꞌdáá ji wò gî náa wò má kucuku muungbó lo mí kùṛo ye wàa wò ꞌví ùlù ye gî nò.»
8Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji Gba-wàtà máa, «À cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì máa,
‹Wò ꞌví ùlù káa Mbe tí lo tí Mbíṛì mì lo.
Wò dele ꞌví bàkà nèté ká ji yí cuki.› »
9Gba-wàtà giì te Jézù ꞌdo gbí kángáá nga ngoò bìndi ŋìnó, ya tí gí Jèrùzàlémè, yí giì te yí ngé déꞌvéléé mì pí ꞌbá-Mbíṛì. Bìndi yí giì ꞌdè có ji yí máa, «Wò má dú káa ꞌViì-mì-Mbíṛì, o gí to. 10Tacó à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì énò máa,
‹Mbíṛì bà kaa ndâ basìlì mì wó wàa ndú ꞌví kpolo tí lo.›
À giì cu ꞌbí énò máa,
11‹Ndâ basìlì tí nò mì Mbíṛì nò bà lì ꞌbì ndú mí tà tí lo,
tacó wàa díí ꞌví kpò kò lo lá.› »
12Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji Gba-wàtà máa,
«À cú mí wáràgà mì Mbíṛì énò máa,
‹Wò ꞌví tala Mbe tí lo tí Mbíṛì lá.› »
13Gba-wàtà mâ giì cee ta bà tala Jézù gî, yí giì njè nó ꞌdo tí wó ya kû ù ꞌbí tó o tacó bà tala yí kákáꞌi.
Jézù ꞌbìtà bà ma có mì Mbíṛì gbí to Gàlìléyà
14Jézù giì dele ndí wó gí Gàlìléyà ta wotí mì Bèṛi-mì-Mbíṛì. Bìndi ṛè wó giì wu cee gbí to Gàlìléyà ꞌdáá gî. 15Ndâ ꞌduù ꞌdáá gî kû giì ùlù bà nìbà i mì wó ta ndi tí ndâ bàndò bà kili ndâ Jùdéyà gí bà ùlù Mbíṛì.
Jézù gbí gbata Názàrètì
16Jézù giì ya gí gbí gbata Názàrètì, tí bàndò bà kpolo yí. Bìndi yí giì ya gí bàndò bà kili ndâ Jùdéyà gí bà ùlù Mbíṛì ta ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà go ŋa i mì wó náa yí cóó-cóó kû bàkà nô. Yí mâ giì ya gí bà ṛò tíyò tacó bà ꞌdeke i, 17àá giì te ji yí a wáràgà mì Ìzáyà tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì. Yí bà-i-nò giì njaanga wáràgà tí bàndò tí nó náa à cu mí gbí énó máa,
18«Bèṛi-mì-Mbíṛì kuu ta ye,
tacó yí cu ꞌbì wó mítí ye máa ye ma Banga-Ngú-Có ji ndâ yê.
Yí tuu ye gí bà ma có bà njaanga wú á ꞌdo tí miṛi ndâ ꞌduù gbí zàà ji ndú.
Yí tuu ye gí bà njaanga ṛo ndâ mbe sú ṛo.
Yí tuu ye gí bá ꞌvala ndâ ꞌduù tí nó náa à kû mèèkèꞌi tí ndú.
19Yí tuu ye gí bà ma có ndoò bà bàkà nambeè mì Mbíṛì ji ndâ ꞌduù.»
20Jézù mâ giì ꞌdeke i cee gî, yí giì paṛaka ndi wáràgà tí nò gí bàndò mì wó, bìndi yí giì dele ndí ji ꞌduù tí nó tí mbe kpolo tí ndâ i á bàndò bà ùlù Mbíṛì nô. Bìndi yí giì ki tí wó to. Ndâ ꞌduù bàndò bà ùlù Mbíṛì ꞌdáá gî giì yee ṛo ndú ṛóꞌdó-ṛoꞌdoo mítí wó. 21Bìndi yí giì ꞌbìtà bà ꞌdè có ji ndú máa, «Ndâ i tí nò náa ye ꞌdeke có gítí ndú ji yo ꞌdo gbí wáràgà mì Mbíṛì nò wúnó bàkà tí go ndâ có tí nò náa ye ꞌdeke nò gî.»
22Ndâ ꞌduù ꞌdáá gî giì ùlù yí, káa nje ndú ꞌdáá gî giì ꞌdèè ta bà ꞌdi ndâ ŋa banga có tí nò mbe co ꞌdo nje wó nò gî. Ndú bà-i-nò giì ꞌbìtà bà ꞌvee ꞌvé gbí òkò tí ndú máa, «À nó me ꞌviì mí Jùzépè ká nó lá?»
23Jézù mâ giì ꞌdi có tí nò, yí giì ꞌvìsì có ji ndâ ꞌduù tí nò máa, «Ye ŋò ni gî máa à gbí muu yo a có bà ꞌdè lòkòꞌbò tí nó máa, ‹ꞌVala tí lo mbe yeè› nó ji ye. À delè tí yo a go bà ꞌdè có ji ye máa, ‹Bàkà ndâ i tí nó táánò náa ze ꞌdi tàwo lo ta bà bàkà ndú gbí gbata Kàpàrànáwùmù nó mí ꞌbá mì yo.› 24Káa ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó máa, à jé ùnje gítí có mì mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì lá ká gbí ꞌdóó to mì ndú.
25«Káa ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó máa, ndâ nawù ku táánò ꞌbá mì ndâ Ìzìrìyélì gbí o mì Èlíjà tí nó tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì nó me mbè. Káa ta o tí nó náa njekèjì tàṛì giì nè gí tàkò mù gî ta ndoò taꞌô ta pì vô-nje gbaànjé pí gî nó, làngàwìṛí giì tè ꞌbá mì ndâ Ìzìrìyélì ꞌdáá gî. 26Ta ndâ ŋa ŋìnò ꞌdáá gî, Mbíṛì giì tuu Èlíjà ya tí a i gí bà konì ꞌbí nawù ku gbí ndâ to Zàrèfátì á gbí to Sìdónì, si ndâ nawù ku ꞌbá Ìzìrìyélì mí to. 27Ndâ mbe cì delè táánò me mbè kuu ꞌbá Ìzìrìyélì gbí o mì Èlísà tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì. Káa Èlísà ꞌvala gbèe ꞌduù á ꞌdo gbí òkò tí ndú lá, yí giì ꞌvala káa ꞌbí mbe cì gbaànjé ta ṛè wó a Nààmánì tí tende ꞌduù mbe gì ꞌdo Sírìyà.»
28Ndâ ꞌduù bàndò bà kili ndâ Jùdéyà gí bà ùlù Mbíṛì mâ giì ꞌdi có tí nò náa Jézù ꞌdè ji ndú nò, tàkòcò ndú giì kpolo ngé ndii gî. 29Ndú giì njè gítí wó, bìndi ndú giì ja yí gí sè ꞌdo bàndò bà ùlù Mbíṛì, ndú giì ꞌdò ta yí gí pí gú tí nó náa à bì gbata mì ndú ta yendi nô. À gbí muu ndú ta o tí nò a có bà ꞌva yí gí tàgbà gú ꞌdo yaà kà. 30Káa yí giì ba to, co gbí òkò tí ndâ mbè ꞌduù tí nò, kû ya ta nó mì wó.
Jézù mòkò i ꞌdo gbí muu ꞌbí ꞌdakò
31Jézù giì njè nó ꞌdo Názàrètì ya gí gbí gbata Kàpàrànáwùmù á gbí to Gàlìléyà. Bìndi yí giì nìbà i ji ndâ ꞌduù kà ta ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà. 32Nje ndâ ꞌduù giì ꞌdèè gítí wó gî, tacó yí ꞌdè có go i mì gba.
33Káa ta o tí nò ꞌbí ꞌdakò ta i-gbí-muu wò kuu gbí òkò tí ndâ ꞌduù tí nò mbe kili mí bàndò bà ùlù Mbíṛì nò. Mâ giì zekeꞌo, i tí nò giì tanga mítí ꞌdakò tí nò, bìndi yí giì tò kû ta kòcò wó gí yaà máa, 34«Si ze mí to! Àá mì lo ta ze a yè, ndí lo Jézù tí nó mbe gì ꞌdo Názàrètì nó? Wò gì tacó bà bù ŋa ze? Ye ŋò wò ni tí ꞌduù tí nó náa à kaa wò ji Mbíṛì gî nó gî.»
35Káa Jézù giì do mítí i tí nò máa, «ꞌDù ngbìì! Co ꞌdo gbí muu wó gî!» I tí nó bà-i-nò gî ꞌva ꞌdakò tí nò mí to mí kùṛo ndâ ꞌduù, bìndi yí giì co ꞌdo gbí muu wó ta bà bàkà vò i ta yí lá.
36Nje ndâ mbe ŋò ŋa i tí nò ꞌdáá gî giì ꞌdèè gî. Bìndi ndú giì ꞌbìtà bà ꞌvee ꞌvé gbí òkò tí ndú máa, «Ŋìnò a ŋa có yè ká nò? Yí kû ꞌdè có ji ndâ vò i-gbí-muu ndâ ꞌduù ta wotí go i mì gba káa ndú kû ꞌdi có mì wó!» 37ꞌDo bà-i-nò, tàwo Jézù giì wu cee gbí wúngbó to tí nò léé gî.
Jézù ꞌvala ndâ ꞌbí mbe nòꞌo me mbè
38Jézù giì co ꞌdo bàndò bà kili ndâ Jùdéyà gí bà ùlù Mbíṛì ya gí ꞌbá mì Sìmónè tí ꞌbí mbe tala có mì wó gbaànjé. Yí mâ giì yee kà, yí giì ꞌde na gê Sìmónè tí sì ta côꞌo gbí dìì wò ngé ndii gî. Ndâ ꞌduù mâ giì ꞌdè có ji Jézù, 39Jézù giì njè nó ya gí bà ṛò tíyò seè tí niì tí nò, bìndi yí giì ꞌdè có ji côꞌo tí nò máa yí dò ꞌdo gbí dìì niì tí nò gî. Niì tí nò ngé giì a cónjóṛónjó gí yaà kû bàkà i-zó-zò ji ndú.
40Ṛi mâ giì ta gî, ndâ ꞌduù ŋìnó ta ndâ nambe ndú ta ndâ tende ŋa nòꞌo tí ndú nó giì tuṛu ndú ꞌdáá gî ya tí ji Jézù. Yí giì tee ꞌbì wó mítí ndú, bìndi ndú ꞌdáá gî giì ꞌvala gî. 41Ndâ i delè giì co ꞌdo gbí muu ndâ ꞌduù ŋìnó ta i gbí ndú nó me mbè, kû tò kû máa, «Wò á ꞌViì-mì-Mbíṛì!» Káa Jézù giì do mítí ndâ i tí nò máa ndú dù ngbìì, tacó ndú ŋò yì ni tí Bìndi-Mbíṛì gî.
Jézù ma có mì Mbíṛì cee to ꞌdáá gî
42Yé má bà giì bàkà bà ngbaanga to, Jézù giì co ꞌdo gbí òkò tí ndâ ꞌduù gí ndiì ta kpéétí wó. Ndâ ꞌduù giì pà bà tí wó, ndú mâ giì ꞌde yí gî, ndú giì bàkà có bà tii yí, máa yí njè nó ꞌdo tí ndâ yì lá. 43Káa yí giì biya gî. Bìndi yí giì ꞌde có ji ndú máa, «Kózò tí ye bà ya gí bà ma Banga-Ngú-Có gítí ngú ŋa kèjì bà bàkà nambeè mì Mbíṛì ta ndâ ꞌduù ji ndâ ꞌduù gbí ndâ ꞌbí gbata delè. Tacó ŋìnò a nèté tí nó náa Mbíṛì tuu ye gí bà bàkà nó ká nò.» 44Bìndi yí giì dù kû nò ta bà ma Banga-Ngú-Có ji ndâ ꞌduù ta ndi tí ndâ bàndò bà kili ndâ Jùdéyà gí bá ùlù Mbíṛì cee gbí ndâ to ꞌbá mì ndâ Jùdéyà ꞌdáá gî.
5Jézù ṛuka ndâ kpédélé mbe tala có mì wó
1Ta ꞌbí o gbaànjé si Jézù kû ṛò tíyò a tì kàpá Jènèsàrétì, ndâ ꞌduù me mbè kû giì tòò tí ndú tacó bà ya gí bà ꞌdi có mì Mbíṛì ꞌdo mì wó. 2Jézù mâ giì zekeꞌo, yí giì ŋò ndâ gbâ sósòꞌô náa ndâ mbe gò ngo ṛò ndú mí gbí káṛà-káṛà ngo, bìndi ndú giì oloko ꞌdo gbí ndú gí tà ngo, kû caka ndâ mbu mì ndú. 3Jézù bà-i-nò giì o mí gbí ꞌbí gbâ gbaànjé, tí ŋìndi Sìmónè, bìndi yí giì ꞌdè có ji Sìmónè máa yí yèè yì ta gbâ gàà gí ṛo ngo. Sìmónè mâ giì bàkà énò gî, Jézù giì ki tí wó á gbí gbâ ṛo ngo kû nìbà i ji ndâ ꞌduù.
4Jézù mâ giì nìbà i ji ndâ ꞌduù cee gî, yí giì ꞌdè có ji Sìmónè máa yí yèè ta gbâ gí bà wúlú ngo wàa yí ꞌví ꞌva mbu, wàa yí bà zèè sè gî. 5Káa Sìmónè giì ꞌvìsì có ji yí máa, «Ze ꞌva mbu ꞌdo tí kùbòó too ta yé tí nó gî, káa ze zèè gbèe i lá, kpo ꞌduù mì ye. Káa wò má ꞌdè énò, ye bà bàkà go có mì lo nò gî.»
6Ndâ Sìmónè mâ giì ꞌva mbu go có tí nò náa Jézù ꞌdè ji yí nò, ndú giì woo sè tí ŋa ŋìnó náa sè bà yaka mbu mì ndú giì dù ká njíꞌdí. 7Ndú bà-i-nò giì mìyà ꞌbì ndú ji ndâ ꞌbí ka ndú mbe gò ngo máa ndú gì ta gbâ mì ndú ji ndâ yì. Ndâ ka ndú nò mâ giì ya ta ꞌbí gbâ ji ndú gî, ndú giì woo sè yeke ndâ gbâ tí nò sósòꞌô nò ta sè tí ŋa ŋìnò náa sè bà ta ngo mì ndú giì dù ká njíꞌdí.
8Sìmónè mâ giì ŋò ŋa i tí nò mbe bàkà tí nò, yí giì kucuku muungbó wó mí kùṛo Jézù, bìndi yí giì ꞌdeke tí wó ji yí máa, «Ya ꞌdo tí ye gî, Mbe tí ye! Tacó vò i mì ye me gbolò ngé ndii gî.» 9Sìmónè ꞌdè có tí nò ji Jézù tacó nje ndú ta ndâ ꞌbí ka wó mbe gò ngo ꞌdáá gî ta o tí nò ꞌdèè gítí ŋa seṛè sè tí nò náa ndú zèè nò gî. 10Ndâ Jákòmò ta náꞌvindí wó Jòvánì, tí ndâ ꞌviì mì ꞌbí ꞌdakò ta ṛè wó a Zèbìdéyò, tí ndâ ka Sìmónè mbe gò ngo delè sósòꞌô, giì si nje ndú ká tí nga.
Káa Jézù giì ꞌdè có ji Sìmónè máa, «Cì gúku lá, tacó wò bà giì zèè ꞌdo tí kpónó kû ya gí kùṛo go ndâ sè tí nò a ndâ ꞌduù.» 11Ndú bà-i-nò giì ya ta ndâ gbâ mì ndú gí tì ngo, ndú giì jee ndâ i mì ndú ꞌdáá gî ꞌbùṛùkù mí to, bìndi ndú giì ya kû nò á tàkò Jézù.
Jézù ꞌvala ꞌbí mbe cì
12Ta ꞌbí o gbaànjé si Jézù kuu gbí ꞌbí gbata, yí giì ŋò ꞌbí ꞌdakò náa cì waaka yí volo gî. Mbe cì tí nò mâ giì ŋò Jézù, yí giì ꞌbu gbíṛo wó mí to mí kùṛo wó. Bìndi yí giì ꞌdeke tí wó ji yí máa, «Go bà ngbaṛanga kútí ye má kuu tí lo, wò bà bàkà gî, kpo ꞌduù!»
13Jézù mâ giì ꞌdi có tí nò náa mbe cì tí nò ꞌdè nò, yí giì tee ꞌbì wó mítí mbe cì tí nò, ta bà ꞌdè có ji yí máa, «Ye bà bàkà gî! Si kútí lo ꞌví dù ngbáṛángàꞌi.» A káa póó bà ꞌdè có tí nò mì Jézù, kútí mbe cì tí nò giì gì ngbáṛángàꞌi gî.
14Kútí ꞌdakò tí nò mâ giì ṛo bìndi cì gî, Jézù giì ꞌdè có ji yí máa, «Si ꞌbí ꞌduù gbaànjé ꞌví ŋò wó lá. Ya gí bà tùbà tí lo ji bu-Mbíṛì, yí má ꞌdè có énó máa, cì cee ꞌdo tí lo gî má kózò gî, wò ꞌví ya gí bà waa mbelè go có mì Mòze, tacó bà tùbà ji ndâ ꞌduù máa, wò gì tí cèe ꞌduù gî.»
15Káa ṛè Jézù giì wu to ya me ꞌdú ndii ŋìnó sàà kùṛo nó gî. Tacó énò, ndâ ꞌduù me mbè giì kaa ya gí mì wó. Ndâ ꞌbí ꞌduù ya tacó bà ꞌdi ndâ có mì wó, bìndi ndâ ꞌbí tacó wàa yí ꞌví ꞌvala ndâ yì ꞌdo gbí nòꞌo. 16Káa yí má dù gî yí kû co ꞌdo gbí òkò tí ndâ ꞌduù ya gítí bàndò ŋìnó ta ndâ ꞌduù tí wálá nó ta kpéétí wó tacó bà ꞌdeke tí wó ji Mbíṛì.
Jézù ꞌvala ꞌbí ꞌdakò mbe gbeleꞌve gî
17Ta ꞌbí o gbaànjé si Jézù kû nìbà có mì Mbíṛì ji ndâ ꞌduù, ndâ ꞌbí mbe kpolo tí tàkìì, ta ndâ ꞌbí mbe nìbà i mì ndâ Jùdéyà, mbe gì ꞌdo Jèrùzàlémè, delè ꞌdo ta gbí ndâ gbata gbí ndâ to Gàlìléyà ta Jùdéyà ꞌdáá gî, ta o tí nò kuu gbí òkò tí ndâ ꞌduù tí nò náa yí kû nìbà i ji ndú nò. Yí delè kû ꞌvala ndâ mbe nòꞌo ta wotí mì Mbíṛì. 18Mâ giì zekeꞌo, ndâ ꞌbí ꞌdakò giì làngà ꞌbí ꞌdakò mbe gbeleꞌve gî gì tí ji Jézù. Ndú giì jè ta bà ṛì ta yí gí tàꞌi tàkò Jézù, 19káa à giì kpò ndú ngbàà gî, tacó ndâ ꞌduù nènèkè mí njekèjì go ndâ njìlí tí nje gà. Tacó énò, ndú giì ꞌdò ta yí gí muu ꞌbá, ndú giì di muu ꞌbá gbúú-gbuu ꞌvii ta bàndò bà ki tí Jézù, bìndi ndú gí yuu yí ta mbà tí nó náa ndú te ta yí nó gí to ji yí gbí òkò tí ndâ ꞌduù. 20Jézù mâ giì ŋò ŋa bà tee njembí ndâ ꞌdakò tí nò á mítí wó, yí giì ꞌdè có ji ꞌdakò tí nó mbe gbeleꞌve gî nó máa, «À si có gítí ndâ vò i mì lo mí to gî, kómbe ye.»
21Ndâ mbe kpolo tí tàkìì, ta ndâ mbe nìbà i mì ndâ Jùdéyà, mâ giì ꞌdi có tí nò náa Jézù ꞌdè nò, ndú giì ꞌbìtà bà koṛo có gbí njembí ndú máa, «ꞌDakò tí nó mbe kû ꞌdè zu có gí bà tí Mbíṛì nó a ꞌdi? Wotí bà je à-cee-gî gítí ndâ vò i mì ndâ ꞌduù á bìndi Mbíṛì a i tí ꞌdi?»
22Káa Jézù giì ꞌdi gbí ŋa bà koṛo có mì ndú nò gî. Tacó énò, yí giì ꞌvee ndú máa, «Yo kû koṛo ŋa có tí nò á tacó yè? 23À kpolo a bà ꞌdè có máa, ‹À si có gítí ndâ vò i mì lo mí to gî,› wèè, à kpolo a bà ꞌdè có máa, ‹A gí yaà, wàa wò ꞌví te kpâ-sili mì lo, wàa wò ꞌví nò nó?› 24À má énò, ye kpónó bà tùbà ji yo énó máa, à tí ꞌViì-mì-ꞌDakò a wotí tacó bà je à-cee-gî gítí ndâ vò i.»
Yí bà-i-nò giì ꞌdè có ji ꞌdakò tí nó mbe gbeleꞌve gî nó, máa, «A gí yaà, wò ꞌví te kpâ-sili mì lo, wàa wò ꞌví njè nó ya gí ꞌbá go có tí nó gbí nje ye nô.» 25ꞌDakò tí nò ngé giì a gí yaà cónjóṛónjóó mí kùṛo ndâ ꞌduù, yí giì te mbà tí nó náa à làngà ta yí gì tí ji Jézù nó, bìndi yí giì ꞌbì nó kû ya gí ꞌbá ta bà ùlù Mbíṛì. 26Nje ndâ ꞌduù ꞌdáá gî giì ꞌdèè gî, bìndi ndú giì ꞌbìtà bà ùlù Mbíṛì ta gúku, máa, «Ze wúnó ŋò i-seṛè gî!»
Jézù tèꞌé tí Lévì
27Jézù mâ giì njè nó ꞌdo bàndò bà ꞌvala ꞌdakò tí nò mbe gbeleꞌve gî nò, yí giì ŋò ꞌbí ꞌdakò, tí mbe kili i-mírì, ta ṛe wó a Lévì, kû ki tí wó to á tàgbà ꞌbá bà kili i-mírì. Jézù bà-i-nò giì tèꞌé tí Lévì, máa, «Gì gí bà dù tí ꞌduù mì ye.» 28Lévì bà-i-nò giì jee ndâ i ꞌdáá gî mí to, bìndi yí giì ya gí bà dù tí ꞌduù mì Jézù.
29Bìndi Lévì giì te wiṛi mítí Jézù. Ndú ta o tí nò giì kili ta ndâ ꞌbí ka wó mbe kili i-mírì, ta ndâ ꞌbí ꞌduù me mbè, kû zò i-wiṛi tí nò náa yí bàkà ji Jézù nò. 30Ndâ ꞌbí mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà, ta ndâ ꞌbí kpo-kpò mbe ꞌdi gbí-o mì ndú mâ giì ŋò ndú, ndú giì ꞌdè kòlòwò ji ndâ mbe tala có mì Jézù, máa, «Yo kû zò i ta ndâ mbe kili i-mírì, giì je ndâ mbe bàkà vò i, tacó yè?»
31Káa Jézù mâ giì ꞌdi có tí nò, yí giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «A ndâ ꞌduù ŋìnó ta séꞌi tí ndú nó ká kû pà mbe yeè. Nèté mì ndâ ꞌduù ŋìnó ta séꞌi tí ndú wálá nó ta mbe yeè wálá. 32Ye gì me tacó bà tèꞌé tí ndâ tó ꞌduù lá. Ye gì a i tacó tí ndâ mbe bàkà vò i, tacó wàa ndú ꞌví ꞌvìsì muu ndú ꞌdo tí ndâ vò i mì ndú gî.»
Bà tò kponje gítí bà kònò go
33Ndâ ꞌbí ꞌduù bà-i-nò giì ꞌdè có ji Jézù, máa, «Ndâ mbe tala có mì Jòvánì tí mbe caka tí ndâ ꞌduù ta ndâ mbe tala có mì ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà ta o ꞌdáá gî kû kònò go, ta bà ꞌdeke tí ndú ji Mbíṛì, káa ndâ mbe tala có mì lo kû zò i, ndú delè kû njù ngo.»
34Káa Jézù giì ꞌvee ndú, máa, «Yo kû koṛo có máa ndâ wiṛi bàndò bà ko niì kû kònò go ta o tí nó náa nambe ndú tí nó mbe kû kò niì nó kuu ta ndú? 35Káa ṛi bà je nambe ndú mbe kû kò niì nó ꞌdo tí ndú ká kèjì; wélégí, ŋìnò bà giì dù a ṛi bà ꞌbìtà bà kònò go mì ndú.»
36Jézù giì lòkòꞌbò ꞌbí có ji ndâ ꞌduù tí nò kákáꞌi máa, «ꞌBí ꞌduù jé mbe yaka gbí ngú bòngo mì wó tacó bà cu ta ṛo kà gbí ká zì bòngo wálá. Yí má bàkà énò, yí bà yaka gbí ngú bòngo mì wó gî, káa ndâ ngú bòngo ta ká ŋìnó bà te banga ꞌvii wálá. 37ꞌBí ꞌduù delè jé mbe fuu pe ngú cû mí gbí ká káṛà ŋìnò náa gbí wuuku gî nó wálá. Tacó yí má bàkà énò, pe ngú cû bà ba ta káṛà gî. Bìndi yí bà bè gbí ndâ pe ta káṛà só gî. 38À kû fuu pe ngú cû ta o ꞌdáá gî ká mí gbí kpo káṛà. 39ꞌBí ꞌduù ta go bà njù lí pe tí wó gí tàkò gó pe nò wálá, tacó a gó pe ká nìkì có tí lí pe.»
6Ndâ mbe tala có mì Jézù kpaṛaka muu cû ta ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà
1Ta ꞌbí ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà gbaànjé, si Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó kû ndii ta nó ta ndi gbí ndâ njí, ndâ mbe tala có mì wó giì dù kû nò ta bà kpaṛaka muu cû kû toṛo gí nje ndú tí ꞌveè. 2Ndâ ꞌbí mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà mâ giì ŋò ndú tí , ndú giì ꞌvee ndú máa, «Yo kû bàkà i ŋìnó náa à me yí lá nó ta ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndoo tacó yè?»
3Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú á muu ndâ mbe tala có mì wó máa, «Yo jé ꞌdi có tí nó gbí wáràgà mì Mbíṛì gítí ŋa i tí nó náa Dàvídè tí gbolò gba bàkà dígísèé si ndú ta ndâ ꞌduù mì wó ta go tí ndú nó lá? 4Có tí nó máa, yí giì ṛì gí tàꞌi ꞌbá-Mbíṛì, yí giì te i-zó-zò tí nó náa à ci ji Mbíṛì nó, yí mâ giì zò gî, yí gì te sè ji ndâ ꞌduù mì wó, ndú delè giì zò gî. Káa à má gbí tàkìì mì ndoo tí ndâ Jùdéyà, ndâ cèe ꞌduù zò i-zó-zò tí nó náa à ci ji Mbíṛì nó lá. À káa ndâ bu-Mbíṛì ká kû zò .» 5Káa Jézù giì yee nje có mì wó ji ndú máa, «ꞌViì-mì-ꞌDakò a mbe tí ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà.»
Jézù ꞌvala ꞌbí ꞌdakò ta ꞌbì wó pizoo gî
6Ta ꞌbí ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà á bìndi ŋìnò, Jézù giì ya gí bàndò bà kili ndâ Jùdéyà gí bà ùlù Mbíṛì. Bìndi yí giì ṛì gí tàꞌi kû nìbà i ji ndâ ꞌduù si ꞌbí ꞌdakò ta ꞌbí wó ŋìnó gbí kùꞌbì nó pizoo gî kû gbí òkò tí ndâ ꞌduù kà. 7Ndâ ꞌbí mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà, ta ndâ mbe nìbà tàkìì mì ndú giì dù jé kû zeke Jézù, máa yí má ꞌvala ꞌdakò tí nò ta ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà gî, wàa ndâ yì ꞌví ꞌde ndeṛè bà kpì ngbàngà tí wó. 8Káa Jézù giì ꞌdi gbí ŋa bà koṛo có mì ndú nò gî. Tacó énò, yí giì ꞌdè có ji ꞌdakò tí nó ta ꞌbì wó pizoo gî nó máa, «A gí yaà! Co ya gí bà ṛò tíyò á kùṛo ndâ ꞌduù.»
ꞌDakò tí nò mâ giì co gí kùṛo ndâ ꞌduù go có mì Jézù nò gî, 9Jézù giì ꞌvee ndú máa, «Tàkìì mì ndoo ùnje ji ndoo a i gítí bà bàkà i ngàyi ꞌdo gbí òkò tí ndâ bà bàkà tó i ta bà bàkà vò i ta ṛi bà wotí? Káa à má ꞌdo gbí òkò tí ndâ bà ꞌvala ku ta ba zi ku, à nìkì a ngàyi?» 10Yí bà-i-nò giì zekeꞌo jèlè to, bìndi yí giì ꞌdè có ji ꞌdakò tí nò ta ꞌbì wó pizoo gî nò máa, «Yaꞌva gbí ꞌbì lo.» ꞌDakò tí nò mâ giì yaꞌva gbí ꞌbì wò, ꞌbì wó giì gì nìkì maa gî.
11Sè bà ba ndâ kpo ꞌduù mì ndâ Jùdéyà giì dù ká njíꞌdí ta sé bà ŋò ŋa i tí nò, bìndi ndú giì toko có tacó bà pà kèjì gítí ŋa i ŋìnó náa ndâ yì ꞌví bàkà ta Jézù nô.
Jézù ṛuka ndâ tú mì wó muuꞌbì-nje só
12Ta ꞌbí ṛi gbaànjé gbí òkò ndâ sili tí no, Jézù giì co ya gí pí gú tacó bà ꞌdeke tí wó ji Mbíṛì. Yí giì dù pí gú kà kû ꞌdeke tí wó ji Mbíṛì ta bèbìlì tí nò too yé gî. 13Yé mâ giì too gî, yí giì kili ndâ mbe tala có mì wó, bìndi yí giì ṛuka ndâ ꞌduù muuꞌbì-nje só ꞌdo gbí òkò tí ndú, bìndi yí giì kpì ṛè mí muu ndú máa ndú a ndâ tú mì yì. 14Ŋìnó a ṛè ndâ ꞌduù tí nó náa Jézù ṛuka ndú tí ndâ tú mì wó nó ká nô: ndâ Sìmónè tí nó náa yí kpì Pìyétòrò mítí wó nó, ta náꞌvindí wó Àndèréyà, giì je Jákòmò, giì je Jòvánì, giì je Fìlípò, giì je Bàràtòlòméyò, 15giì je Màtéyò, giì je Tòmázò, giì je Jákòmò tí nó tí ꞌviì mì Àlìféyò, giì je Sìmónè tí nó ta ꞌbí ṛè wó a Tó-ꞌviì-ꞌbá nó, 16giì je Júdà tí nó tí ꞌviì mì Jákòmò nó, giì je Júdà Ìsìkàrìyótè tí nó mbe giì cu gòmbò tí wó nô.
Ndâ ꞌduù me mbè kaa ya gí tàkò Jézù
17Jézù mâ giì yaaka ta ndâ ꞌduù tí nó muuꞌbì-nje só náa yí bàkà ndú tí ndâ tú mì wó nó ꞌdo pí gú gí tàbù to gî, ndú giì ꞌde ndâ mbe tala có mì wó, ta ndâ ꞌduù me mbè mbe kaa kû ya gí tàkò ndú kili kû ùndi ndú pí ꞌbí kpákáꞌvà to. Ndâ ꞌduù ta o tí nò gì ꞌdo gbí ndâ to Jùdéyà ꞌdáá gî. Ndâ mbe giì ꞌdo Jèrùzàlémè, ta ndâ mbe gì ꞌdo yì ngo gbí ndâ to Tírò ta Sìdónì. 18Ndâ ꞌbí ꞌduù gbí òkò tí ndú kaa ya tacó bà ꞌdi ndâ có mì Jézù, káa ndâ ꞌduù ŋìnó ta nòꞌo tí ndú nó, kaa ya tacó wàa yí ꞌví ꞌvala ndâ yì. Ndâ ꞌduù ŋìnó ta ndâ i-gbí-muu ndú nó ya tacó wàa yí ꞌví mòkò ndâ i tí nó ꞌdo gbí muu ndâ yì gî. 19Ndâ mbè ꞌduù tí nò ꞌdáá gî kû kììkì to tacó bà tee ꞌbì ndú mítí wó, tacó wotí bà ꞌvala ndâ ꞌduù tí nó mbe kû co ꞌdo gbí dìì wó nó kû ꞌvala ndú.
Jézù nìbà i ji ndâ ꞌduù
20Jézù gì zekeꞌo tí ndâ mbe tala có mì wó ngbóó, bìndi yí giì ꞌdè có ji ndú máa,
«Yo tí ndâ mbe yê, a ndâ mbe tó pá,
tacó ꞌbá mì Mbíṛì tí gba a i mì yo.
21«Yo tí ndâ mbe kû kònò go, a ndâ mbe tó pá;
tacó yì yo bà yè gî.
«Yo tí ndâ mbe kû wa gbí, a ndâ mbe tó pá;
tacó yo kèjì gí bà ŋo ꞌdì.
22«À tí yo a tó pá ta o tí nó náa ndâ ꞌduù má kû sogo yo, ndú má kû mò yo ꞌdo tí ndú gí ndiì, ta bà ꞌdè ndâ có ŋónókó gítí yo, ta bà volo ṛè yo, á muu ꞌViì-mì-ꞌDakò. 23Yo ꞌví dù ṛu ta líkíꞌo ta o tí nó náa ndú má kû bàkà ndâ i tí nò mítí yo nò, tacó gbolò mboo tàkò ndâ i tí nò kû ù ndi yo gbíṛì, tacó ndâ ká gù ndú dígísèé kû mèèkèꞌi tí ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì ká énò.
24«Káa yo tí ndâ mbe kû tee njembí yo kpónó ká mítí ndâ kpo-kpò i mì yo á muu to tí nó bà ŋò mítí yo,
tacó yo ꞌde bà tó i ŋìndi yo cee gî.
25«Yo tí ndâ mbe kû da nó gbí i-zó-zò kpónó bà ŋò mítí yo,
tacó yo kèjì gí bà zò go.
«Yo tí ndâ mbe kû ŋo ꞌdì ta yéŋì kpónó bà ŋò mítí yo,
tacó yo bà giì tùgàzù ta ngo-ṛo tà ṛo yo.
26«Yo tí ndâ ꞌduù tí nó náa ndâ ꞌduù ꞌdáá gî kû là tà ṛo yo kpónó nó bà ŋò mítí yo, tacó ŋìnó a gbèe ŋa i tí nó dígísèé náa ndâ ká gù yo kû me ta ndâ sú mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì.
Zè ndâ kuꞌdì tí lo nìkì maa
27«Káa ye kû ꞌdè có ji yo tí ndâ mbe kû ꞌdi có mì ye kpónó nó máa, yo ꞌví zè ndâ kuꞌdì tí yo nìkì maa, yo ꞌví bàkà tó i ji ndâ mbe kû sogo yo. 28Yo ꞌví kùyà ꞌdê ngo cù mítí ndâ mbe kû see yo. Wàa yo delè ꞌví ꞌdeke tí yo ji Mbíṛì tacó tí ndâ mbe kû mèèkèꞌi tí yo.
29«ꞌBí ꞌduù má gbì gbí tù lo gbaànjé, wò ꞌví ꞌvìsì kèꞌbí ji yí wàa yí ꞌví gbì gí tàkò ŋìnò náa yí gbì nò kpêkù. ꞌDuù má ja wòòkò bòngo mì lo ꞌdo tí lo gî, wò ꞌví ja ndò ŋìnò gbímbí lo nó ji yí gí tàkò . 30ꞌDuù má yù i ꞌdo tí lo, wò ꞌví zì ꞌdo tí wó lá. ꞌDuù má aaka i ꞌdo ꞌbì lo, wò ꞌví je ndi i tí nò ꞌdo mì wó kákáꞌi lá. 31Wò ꞌví bàkà ta ndâ ꞌduù káa ŋa i tí nó ta go tí lo máa ndú ꞌví bàkà ta wò nô.
32«Yo má zè tí tó jé káa ndâ ꞌduù tí nó mbe zè yo tí tó nó, yo bà ꞌde gbí a yè? Tacó à kpêtí káa ndâ ꞌduù tí nó mbe ŋò dúú kpokèjì bà bàkà nambeè ta Mbíṛì ni lá nó, ndú kû bàkà nambeè ji ndâ mbe bàkà nambeè á ji ndú. 33Yo má bàkà tó i ká ji ndâ mbe bàkà tó i ji yo, ndeṛè bà bàkà tó i mì Mbíṛì ji yo ꞌví dù a yè? À kpêtí káa ndâ mbe ŋò dúú kpokèjì bà bàkà nambeè ta Mbíṛì ni lá nó, ndú kû bàkà tó i gbí òkò tí ndú. 34Yo má wùù i ká ta ndâ ꞌduù tí nó náa yo kû koṛo có máa ndú bà dele ndí ji yo gî nó, Mbíṛì ꞌví bàkà nambeè ji yo gbí kà có yè? Ŋìnò me gbèe ŋa i tí nó náa ndâ ꞌduù tí nó mbe ŋò dúú kpokèjì bà bàkà nambeè ta Mbíṛì ni lá nó kû bàkà nó lá? 35Yo zè ndâ kuꞌdì tí yo nìkì maa, yo ꞌví bàkà tó i ji ndú. Yo ꞌví bàkà tó i ji ꞌduù ta bà koṛo có máa, a má taàbé yí ꞌví tù ꞌbì wó ji yo nò lá. Yo má bàkà go ndâ có mì ye nò gî, Mbíṛì bà bàkà tó i ji yo me gbolò, yo delè bà dù tí ndâ ꞌdóó ꞌviì mì Mbíṛì á ngéé gbíṛì, tacó yí kû bàkà nambeè ji ndâ ꞌduù ŋìnó mbe ŋò nambeè ni lá nó, ta ndâ vò ꞌduù. 36Yo ŋò yê ṛo ndâ ꞌduù, tacó Bu yo tí Mbíṛì a mbe ŋò yê ṛo ndâ ꞌduù.
Có gítí bà ꞌviiki ndâ ꞌbí ka tí
37«Yo ꞌviiki ndâ ꞌduù lá, tacó wàa Mbíṛì ꞌví ꞌviiki ta yo lá. Yo o gítí bà waa có mítí ndâ ꞌduù lá, tacó wàa Mbíṛì ꞌví waa ta có mítí yo lá. Yo si có gítí ndâ mbe bàkà vò i ji yo mí to, tacó wàa Mbíṛì ꞌví je ta à-cee-gî gítí ndâ vò i ŋìndi yo. 38Yo je i ji ndâ ꞌduù, yo má je i ji ndâ ꞌduù, Mbíṛì bà bàkà a cénjênjè mí tì káꞌi bà je ta i ji yo, yí giì sene , ngo ṛo máa yee to gî, yí bà giì je ji yo. Tacó Mbíṛì bà ꞌvii i ji wò ká ta gbèe káꞌi tí nó náa wò ꞌvii ta i ji ꞌbí ka lo, nô.»
39Jézù giì ꞌvee ndú gbí lòkóꞌbò máa, «Mbe sú ṛo má ja ꞌbí ka wó mbe sú ṛo, ndú bà ꞌva tí ndú ta yí gbí gùù wálá? 40Mbe tala i ŋò i ndii mbe kû nìbà i ji yí lá. Káa mbe nìbà i ji ꞌduù má yù yí ngbóó gî, ꞌbè gbí ŋa i mì ndú wálá.
41«Njì ngoò má kuu ta ṛo lo, wò bà me ta bà ŋò léé njú to a tà ṛo ꞌbí nambe lo ée? 42Wò bà ꞌdè nje lo tacó bà ꞌdè có ji nambe lo máa yí yèè dê gí mì lo wàa wò ꞌví òlò njú to ꞌdo tà ṛo wó, ꞌdo kòtí ꞌdi, ta njì ngoò á tà ṛo lo, ndi lo bô mbe là ngo mè tí ka wó si ŋìndi wó mítí wó? À má énò, pà ꞌbí ꞌduù, wàa yí má òlò njì ngoò ꞌdo tà ṛo lo gî, wò ꞌví giì òlò njú to ꞌdo tà ṛo ꞌbí ka lo.
43«Mû mbe jìꞌvì lá jé ṛi vò ndo mû lá. Mû mbe jìꞌvì gî delè jé ṛì tó ndo mû lá. 44Tacó à kû ŋò ŋa mû ni ká mítí ndo wó. À jé ṛuka ndo bàà ꞌdo tà mû kpeṛè lá. À delè jé ṛuka ndo mbiìgá ꞌdo tà mû gaꞌdí lá. 45Tó ꞌduù kû bàkà káa ndâ tó i tí nó mbe yè yì wó géjé-géjé gî. Vò ꞌduù delè kû bàkà káa ndâ vò có tí nó mbe yè yì wó díí gî. Tacó nje ꞌduù kû ꞌdè có ká gítí ŋa i ŋìnó á gbí yì ꞌduù tí nò nô.
Ŋa ndâ mbe gèè ꞌbá sósòꞌô
46«Yo kû ꞌdè có máa ye a Mbe tí yo tacó yè, káa yo ꞌdi có mì ye lá? 47Ye kpónó bà tùbà tí ŋa ꞌduù ŋìnó mbe gì gí mì ye, yí giì ꞌdi ndâ có mì ye, bìndi yí giì bàkà go ndâ có tí nó náa ye ꞌdè ji yí nó, nô. 48Ŋa ꞌduù tí nò go mbe gèè ꞌbá ŋìnó mbe duu gùù ndâ kpalà ꞌbá mì wó ngé miṛi ꞌbì wó gî. Ngo giì ò có tàkò ꞌbá tí nò, káa ꞌbá tí nò giì ṛò ká ngìkì tíyò, tacó à gèè me tí i-ꞌdì lá. 49Káa ꞌduù ŋìnò mbe ꞌdi ndâ có mì ye, káa yí bàkà go ndú lá, go ꞌduù mbe duu ta ndâ kpalà ꞌbá mì wó cokoꞌdo-cókóꞌdó. Ngo mâ giì ò có tàkò ꞌbá tí nò, à giì ꞌva tí to, si gbèe kpalà mí yaà lá.»
7Jézù ꞌvala bòò mì ꞌbí Ròmánò tí kùṛo ndâ àsìkérì
1Jézù mâ giì cee ta bà ꞌdè ndâ có tí nó nje wó nó ji ndâ ꞌduù ꞌdáá gî, yí giì njè nó ya gí gbí gbata Kàpàrànáwùmù. 2Mâ giì zekeꞌo, ꞌbí ꞌdakò tí ꞌduù Rómà, tí kùṛo ndâ àsìkérì ziꞌduù-vô, náa kpóló-kpolo bòò mì wó ta nòꞌo tí wó náa yí kû ù káa ndi sè o mì wó, 3mâ giì ꞌdi có tí Jézù, yí giì tuu ndâ ꞌbí kpo ꞌduù mì ndâ Jùdéyà, máa ndú ya gí bà tèꞌé tí Jézù máa yí gì gí bà ꞌvala bòò mì yì. 4Ndâ kpo ꞌduù tí nò giì ya gí mì Jézù, ndú mâ giì ꞌdè có tí nó náa kùṛo ndâ àsìkérì tí nò tuu ta ndú nó ji yí gî, ndú giì ꞌdeke tí ndú ji yí ta wotí tí máa, «ꞌDakò tí nó ꞌvii tí ŋa ꞌduù ŋìnó náa wò ꞌví konì yí nó ngé ma. 5Tacó yí bàkà nambeè ji ndâ ꞌduù mì ndoo ngé. À delè a yí ká bì bàndò bà kili ndâ Jùdéyà gí bà ùlù Mbíṛì tí nó kpónó á tíyò nó ji ndoo.»
6Jézù mâ giì ꞌdi có mì ndâ kpo ꞌduù tí nò, ndú giì njè nó ta ndú kû ya gí ꞌbá mì kùṛo ndâ àsìkérì tí nò. Ndú mâ giì dooko gí ꞌbá mì kùṛo ndâ àsìkérì tí nò gî, ndú giì ꞌdè ndâ ꞌbí kómbe kùṛo ndâ àsìkérì tí nò náa yí tuu ndú máa, ndú ya gí bà ꞌdè có ji kpo ꞌduù tí nò tí Jézù nò máa, «Mbe tí ye, yeeke tí lo ta bà gì gí ꞌbá mì ye lá, tacó ye ꞌvii tí ꞌduù ŋìnó náa wò ꞌví ṛì gí tàꞌi mì ye nó lá, 7tacó énò, ye gbì gbí njembí ye tacó bà ya gí mì lo lá. ꞌDè káa có ta nje lo wàa bòò mì ye bà ꞌvala gî. 8Tacó ye delè a ꞌduù ta ndâ kpo-kpò ꞌduù kuu kùṛo ye, ye delè a gbolò ꞌduù kùṛo ndâ àsìkérì, náa ye má tèꞌé tí àsìkérì, yí kû gì gí tà é mì ye. Ye delè má je nó ji àsìkérì, yí kû ya ta nó tí nò. Ye má ꞌdè có ji bòò mì ye máa yí bàkà i ŋìnó, yí kû bàkà .»
9Jézù mâ giì ꞌdi có tí nò náa ꞌdakò tí nò tuu ta ndâ ꞌduù ji yí nò, nje wó giì ꞌdèè gî. Bìndi yí giì ꞌvìsì tí wó gítí ndâ ꞌduù tí nó méé-me-mè mbe kû ṛu ndi wó nó, yí giì ꞌdè có ji ndú máa, «À kpêtí ká ꞌdo gbí òkò tí ndâ Ìzìrìyélì, ye jé ꞌdé ꞌbí ꞌduù gbaànjé mbe tee njembí wó mítí Mbíṛì á go i mì ꞌdakò tí nò lá!» 10Ndâ ꞌdakò tí nò náa kùṛo ndâ àsìkérì tí nò tuu ndú ji Jézù nó mâ giì delè ndi ndú gí ꞌbá, ndú giì ꞌde bòò mì wó a gí yaà ꞌdo gbí nòꞌo gî.
Jézù ꞌvala ꞌviì mì ꞌbí nawù ku
11Jézù bàkà me gbolò o bìndi bà ꞌvala bòò mì kùṛo ndâ àsìkérì tí nò lá, bìndi ndú giì njè nó ta ndâ mbe tala có mì wó ꞌdo Kàpàrànáwùmù kû ya gí gbí gbata Nàyínì. Ndâ ꞌduù me mbè giì ki ꞌdo gbí gbata Kàpàrànáwùmù kû ko ndú. 12Ndú mâ giì dooko gì njekèjì ndùgù bà ṛì gí gbí gbata Nàyínì gî, ndú giì ꞌde ndâ ꞌduù kû te ku ꞌbí ꞌdakò ꞌdo gbí gbata gí sè tacó bà ya gí bà duu yí. ꞌDakò tí nò mbe cì nò a gbèe ꞌviì mì nawu wó, káa nawu wó delè a nawù ku. Ndâ ꞌduù giì ki ꞌdo gbí gbata kí-ki kû ko tàkò ku ta ndâ niì tí nò. 13Mbe tí ndoo mâ giì ŋò nawu ꞌdakò tí nò mbe cì nò, yê ṛo wó giì bàkà yí ngé ndii gî. Yí bà-i-nò giì ꞌdè có ji niì tí nò màa, «Wa gbí lá.» 14Bìndi yí bà-i-nò giì ba to co gbí òkò tí ndâ ꞌduù ya gí mì ndâ ꞌduù tí nó mbe kû te ku nó, bìndi yí giì tee ꞌbì wò mítí mbà tí nó náa ndâ ꞌduù kû te ta ku nô. Ndâ ꞌduù tí nó mbe kû te ku nó mâ giì ṛò tíyò gî, Jézù giì ꞌdè có ji ꞌdakò tí nò mbe cì gî nò, máa, «Ye kû ꞌdè có ji wò máa, wò a gí yaà, ndí lo ꞌviì-ꞌdakò.» 15ꞌDakò tí nò giì a kû ki tí wó to, bìndi yí giì ꞌbìtà bà ꞌdè có, bìndi Jézù giì je yí ji nawu wó.
16Gúku bà-i-nò giì bàkà ndâ ꞌduù ꞌdáá gî ngé ndii gî. Bìndi ndú giì ꞌbìtà bà ùlù Mbíṛì máa, «Gbolò mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì co mí gbí òkò tí ze gî! Mbíṛì co wiṛi gì mì ndâ ꞌduù mì wó gî.» 17Tàwo có tí nò giì ya cee ꞌbá Jùdéyà, ta sè ndâ ꞌbí to ŋìnó dê-dê nó ꞌdáá gî.
Jòvánì tí mbe caka tí ndâ ꞌduù ꞌvee Jézù
18Ndâ mbe tala có mì Jòvánì tí mbe caka tí ndâ ꞌduù mâ giì ya gí bà dìtà ndâ i tí nó ꞌdáá náa Jézù bàkà nó ji Jòvánì, Jòvánì giì ṛuka ndâ ꞌduù sósòꞌô ꞌdo gbí òkò tí ndú, 19bìndi yí giì tuu ndú, máa ndú ya gí bà ꞌvee Mbe tí ndoo máa, «Wò a ꞌduù tí nó náa Jòvánì ꞌdè có táánò máa yí kèjì nó wèè, ze ùndi ꞌduù tí nò?»
20Ndâ ꞌduù mì Jòvánì náa yí tuu ndú nó mâ giì yee mí Jézù, ndú giì ꞌdè có ji yí máa, «À tuu ze a Jòvánì tí mbe caka tí ndâ ꞌduù, máa, ze gì gí bà ꞌvee wò, máa, ‹Wò a ꞌduù tí nó náa à máa wò kèjì nó, wèè, ꞌduù tí nò ká kpòò kèjì?› »
21Ndâ mbe tala có mì Jòvánì náa yí tuu ndú nò giì yee mì Jézù ta o tí nò si yí kuu gbí nèté bà ꞌvala ndâ ꞌduù ꞌdo gbí ndâ nòꞌo mì ndú, ta bà mòkò ndâ i ꞌdo gbí muu ndâ ꞌduù, ta bà njaanga ṛo ndâ mbe sú ṛo. 22Ndú mâ giì ꞌvanda ndi có tí nó náa mbe nìbà i ji ndú tuu ta ndú nó, ji Jézù, Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «Yo dele ndi yo ya gí bà dìtà ndâ i ŋìnó náa yo ŋò ta ṛo yo nó, ta ndâ có ŋìnó náa yo ꞌdi ta tù yo nó ji Jòvánì: ndâ ꞌduù tí nó táánò tí ndâ mbe sú ṛo nó kpónó kû zekeꞌo, ndâ ꞌduù tí nó ta kò ndú mbe gbeleꞌve gî nó kû nò nó kútí ndâ mbe cì kpónó ṛo gî, ndâ mbe sú tù kû ꞌdi có, ndâ ꞌduù ŋìnó mbe cì gî nó kû a gí yaà, à kû ma Banga-Ngú-Có mì Mbíṛì ji ndâ mbe yê. 23Káa yo ꞌví ꞌdè có ji yí máa, ꞌduù ŋìnó mbe me kpììkì-kpììkì gítí bà ùnje gítí ye lá nó a gbolò mbe tó pá.»
24Ndâ ꞌduù mì Jòvánì náa yí tuu ndú nó mâ giì njè nó gî, Jézù giì ꞌbìtà bà ꞌvee ndâ mbè ꞌduù tí nó mbe tì mí mì wó nó gítí Jòvánì, máa, «Yo táánò kû kaa ꞌdo gbí ndâ gbata ya gí gbí kángáá nga ngoò gí bà ŋò a yè? Gí bà ŋò njì ngba náa pípìṛi kû pì yí mò énó, mò ézô? 25Yo kaa ya gí bà ŋò a yè? Gí bà ŋò ꞌbí ꞌdakò mbe zaa ta ndâ banga bòngo? Ndâ mbe kû zaa ta ndâ banga bòngo kû dù a i ꞌbá mì ndâ kpo-kpò gba! 26Káa ꞌdóó i tí nó náa yo kaa ya gí bà ŋò nó a ŋa yè? Gí bà ŋò mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì? Ŋìnò a ndeṛè bà ya yo ká nò. Káa ꞌduù tí nò me gbolò ndii mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì gî. 27ꞌDakò tí nò a ꞌduù tí nó náa a cu có gítí wó mì gbí wáràgà mì Mbíṛì máa, Mbíṛì máa, ‹Nògí! Ye kèjì gí bà tuu tú mì ye gí kùṛo lo, gí bà ꞌviindi kpokèjì tacó tí lo,› nô. 28Ye kû ꞌdè có ji yo máa, ꞌbí ꞌduù náa a niì ká jò yí mbe me gbolò ndii Jòvánì muu to tí nó wálá. Káa kpêtí ká énò, cèe táángbà ꞌduù sínò gbí òkò tí ndâ bòò-gba mì Mbíṛì me gbolò ndii yí gî.»
29Ndâ cèe ꞌduù ꞌdáá gî, ta ndâ mbe kili i-mírì mâ giì ꞌdi ndâ có tí nò náa Jézù ꞌdè gítí Jòvánì nó, ndú giì ùnje gítí có mì Mbíṛì gî, bìndi Jòvánì giì caka tí ndú gî. 30Káa à káa ndâ mbe kpolo tí tàkìì, ta ndâ kpo-kpò mbe ꞌdi gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà ká giì kpò có tí nó náa Mbíṛì ꞌdè ji ndú nó ta bà biya bá caka tí ndú mì Jòvánì gî.
31Káa Jézù giì ꞌvee ndâ mbè ꞌduù tí nò máa, «À má énò, ye kpónó ꞌví ꞌvii ndâ ꞌduù tí nó gbí o tí nó nó mítí yè? Ndú bà dù go ŋa yè? 32Ndú go ndâ ꞌviì mbe kili ta bà muu ndú tende-tende mí gbí dùpì kû ŋo ꞌdì. Bìndi ndâ ꞌbí ꞌduù giì dù á bàndò mì ndú giì yuu nje ndú ji ndâ ꞌbí ka ndú máa, ‹Ze cè cè bà ko niì ji yo, káa yo dù ṛu lá! Ze giì cè cè ku ji yo, káa yo wa gbí lá!› 33Tacó Jòvánì tí mbe caka tí ndâ ꞌduù táánò gì gí to nô, yí táánò me mbe zò i lá, yí delè me mbe njù pe lá. Káa nje yo táánò giì dù gítí wó máa, a i ká gbí muu wó! 34Káa ꞌViì-mì-ꞌDakò giì gì kû zò i, ta bà njù pe, káa yo giì ꞌvìsì nje yo máa, ‹Ŋò káa ŋa ꞌdakò tí nó gi! Yí a mbe gàmàtà, tí vò mbe njù pe, tí kómbe ndâ mbe kili i-mírì ta ndâ i-tà-zùkùmèè!› 35Kpêtí ká énò, à káa ndâ mbe ùnje gítí énó máa, Mbíṛì a mbe ꞌdi gbí-o, ká bà ꞌdè yúcó.»
Sìmónè te wiṛi mítí Jézù
36Ta o tí nò, ꞌbí mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà giì tèꞌé tí Jézù gítí i-zó-zò á ꞌbá mì wó. Káa si ndú kû zò i, 37ꞌbí niì náa ṛè wó volo ta ba bàkà vò i gî mâ giì ꞌdi có tí Jézù, yí giì ṛì gí tàkò ndú tàꞌi ta pó bàà gbí káꞌi-bàà náa à kiṛi ꞌdo tí díí, si ndú kû zò i. 38Yí giì ṛò tíyò á seè kò Jézù náa yí paṛaka gí ndiì nó, kû wa gbí ta bà ꞌdù ngo-ṛo wó mítí ndâ kò Jézù. Bìndi yí giì kucuku muungbó wó mí to, yí giì toṛo ngo-ṛo wó nò ꞌdo tí ndâ kò Jézù ta se muu wó. Bìndi yí giì no tí ndâ kpázà kò Jézù ta nje wó, yí giì yee pó bàà mítí . 39ꞌDakò tí nò tí mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà náa Jézù kû zò i á ꞌbá mì wó nó mâ giì ŋò ŋa i tí nò náa vò niì tí nò kû bàkà ta Jézù nò, yí giì ꞌbìtà bà koṛo có máa, «ꞌDakò tí nó kùtàá má dú káa mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì, yí bà ŋò ŋa vò niì tí nó mbe kû gbala yí nó ni gî.»
40Káa Jézù giì ꞌdè có a i ji mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà tí nò, ta ṛè wó a Sìmónè, náa ndú kû zò i ꞌbá mì wó nò máa, «ꞌBí có kuu mì ye tacó bà ꞌdè ji wò, Sìmónè.»
Káa Sìmónè giì ꞌvìsì có ji Jézù máa, «ꞌDè có mì lo, Mbe nìbà i.»
41Jézù bà-i-nò giì lòkòꞌbò có ji Sìmónè máa, «ꞌBí ꞌdakò dígísèé tí mbe da i giì ꞌvii cû ji ndâ ꞌbí ꞌdakò sósòꞌô, máa ndú má bàkà gî, wàa ndú ꞌví dele ndí ji yì. Yí ꞌvii ji ꞌbí ꞌduù a jú-kèè ziꞌduù-gbaànjé. Yí giì ꞌvii ji ꞌbí a jú-kèè vô. 42Káa bà dele ndi cû tí nò ji mbe giì kpó ndâ ꞌdakò tí nò sósòꞌô nó gî. Mbe cû tí nò mâ giì ŋò énò, yí giì ꞌdè có ji ndú, máa yì si có gítí ndú mí to gî. Wò koṛo có máa, a tàkòcò ꞌdi gbí òkò tí ndâ ꞌdakò tí nò sósòꞌô nò káa bà peteke gítí mbe cû tí nò ndii ka wó gî?»
43Káa Sìmónè giì ꞌvìsì có ji Jézù máa, «Ye koṛo có máa, tàkòcò ꞌdakò tí nó ta jú-kèè cû muu wó ziꞌduù-gbaànjé nô.»
Jézù bà-i-nò giì ꞌvìsì có ji Sìmónè máa, «Có mì lo dú.» 44Jézù bà-i-nò giì ꞌvìsì tí wó gítí niì tí nò mbe yee pó bàà mítí kò wó si ndú kû zò i nò. Bìndi yí giì ꞌvee Sìmónè máa, «Wò ŋò niì tí nó gî, Sìmónè? Ye a wiṛi ꞌbá mì lo, káa wò je ngo ji ye tacó bà caka kò ye go i gbí tàkìì mì ndoo tí ndâ Jùdéyà lá. Káa niì tí nó ká giì ꞌdù ngo-ṛo wó mítí ndâ kpázà kò ye, bìndi yí giì toṛo ta se muu wó. 45Wò te wiṛi mítí ye ta bà òlò gbí tù ye go i gbí tàkìì mì ndoo tí ndâ Jùdéyà lá, káa ꞌdo tí o bà ṛì ye gí tàꞌi bà-i-nó, niì tí nó ká kpécè kuu gbí nèté bà no tí ndâ kpázà kò ye ta nje wó. 46Ye gì gí ꞌbá mì lo, káa wò toṛo bàà mítí muu ye go i gbí tàkìì mì ndoo tí ndâ Jùdéyà lá, káa a niì tí nó ká giì toṛo pó bàà mítí ndâ kpázà kò ye. 47À má énò, ŋìnò a ndeṛè có tí nò náa ye ꞌdè ta có ji wò énó máa, Mbíṛì je à-cee-gî ji yí gítí ndâ vò i mì wó mbe me mbè nó gî nó ká nò, tacó yí tee njembí wó mítí Mbíṛì ngé ma. Wò má zò ꞌbò gí mì ka lo, ka lo ꞌví zò ꞌbò gí mì lo. Má énò, niì tí nò zè Mbíṛì nìkì ta njembí wó gbaànjé tacó Mbíṛì je à-cee-gî ji yí á gítí ndâ vò i mì wó mbe ògbù ngé ndii gî nó gî.» 48Jézù mâ giì ꞌdè có ji Sìmónè cee gî, yí giì ꞌdè có ji niì tí nò máa, «À je à-cee-gî gítí ndâ vò i mì lo gî.»
49Ndâ ꞌbí ꞌduù tí nó mbe kû zò i ta ndú nó mâ giì ꞌdi có tí nò, ndú giì ꞌbìtà bà ꞌvee ꞌve gbí òkò tí ndú máa, «À tà nó a ꞌdi ká nó, náa yí kû je à-cee-gî gítí ndâ vò i mì ndâ ꞌduù nó?»
50Káa Jézù giì ꞌdè có ji niì tí nó máa, «Bà tee njembí lo mítí Mbíṛì ꞌvala wò gî. Ya nìkì maa.»
8Ndâ niì mbe kû ko tàkò Jézù
1Jézù giì ꞌbìtà bà nò ta bà ma Banga-Ngú-Có gítí bà dù Mbíṛì tí gba ji ndâ ꞌduù cee to ꞌdáá gî. À ta o tí nò kû ko tàkò wó gbí ndâ nó tí nò a ndâ ꞌduù tí nó muuꞌbì-nje só náa yí bàkà ndú tí ndâ tú mì wó nó, 2giì je ndâ ꞌbí niì náa yí mòkò ndâ i ꞌdo gbí muu ndú, ta ndâ ꞌbí náa yí ꞌvala ndú ꞌdo gbí ndâ ꞌbí ŋa tende nòꞌo, go Màríyà Màdèlénà náa yí mòkò ndâ i vô-nje só ꞌdo gbí muu wó, 3giì je Jòwánà tí niì mì ꞌbí ꞌdakò ta ṛè wó a Cúzà tí mbe kû kpolo tí ndâ i-ꞌbá mì Èródè ꞌdáá gî, giì je Sùzánà, ta ndâ ꞌbí niì me mbè náa à nì ṛè ndú lá. Ndâ niì tí nò ká kû ko nje ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó ta ndâ ꞌdóó i-zó-zò mì ndú.
Jézù lòkòꞌbò có gítí mbe va ŋa
4Ta o tí nò, ndâ ꞌduù giì ki ꞌdo gbí ndâ gbata ꞌdáá kpùkú ya gí mì Jézù. Jézù mâ giì ŋò ndâ mbè ꞌduù tí nò mbe kaa gì gí mì wó nò, yí giì lòkòꞌbò có ji ndú, máa, 5«Ta ꞌbí o gbaànjé, ꞌbí ꞌdakò giì ya gí bà va ŋa gbí njí mì wó. Káa ta o tí nó si yí kû va ŋa nó, ndâ ꞌbí njì ŋa giì ꞌvaka tí ta ndi tí kpokèjì. Ndâ mbe co ta nó giì ꞌdò gbí ndú baṛaka gî. Bìndi ndâ nuù giì ṛuka sè ndâ ŋìnó mbe ꞌvala ꞌdo gbí bà ꞌdò gbí ndú mì ndâ ꞌduù gî nó ꞌdáá gî. 6Ndâ ꞌbí njì ŋa giì ꞌvaka tí ta ndi pí ndâ díí mbe do cukpu-cùkpù ta gbí njí. Síí ndú mâ giì yee gí sè, ndú giì mìì gî, tacó to ṛo díí tacó bà bàkà gùlúsùꞌo ji teè ndú wálá. 7Ndâ ꞌbí njì ŋa giì ꞌvaka tí tà ndâ bè kpeṛè. Ndú giì kù gî, káa ndâ bè kpeṛè tí nò giì gèè bè ꞌbuuku ta muu ndú gî. 8Ndâ ꞌbí njì ŋa giì ꞌvaka tí bà banga zì to. Ndú mâ giì kù gî, ndú giì jò ta muu ndú gbe-gbè, gbe-gbè énò.»
Jézù mâ giì lòkòꞌbò có tí nò cee gî, yí giì ꞌdè có ji ndâ ꞌduù máa, «ꞌDuù ta tù bà ꞌdi có kuu tí muu wó, yí ꞌví ꞌdi có!»
Ndeṛè bà ꞌdè có mì Jézù gbí lòkóꞌbò
9Ndâ mbe tala có mì Jézù giì ꞌvee yí gítí gbí lòkóꞌbò tí nò náa yí ꞌdè gítí mbe va ŋa nò. 10Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «Mbíṛì je muu tacó bà ꞌdi gbí ngìì gítí bà dù yí tí gba ji yo gî, káa sè ndâ ꞌbí ꞌduù bà ꞌdi ká gbí lòkóꞌbò, tacó wàa,
Ndú kpêtí má zeke i,
ndú ꞌví ŋò i tí nò náa ndú kû zeke nò ni lá;
ndú kpêtí má ꞌdi kòcò,
ndú ꞌví ꞌdi gbí có tí nò náa ndú ꞌdi nò lá.»
Jézù ꞌdè gbí bà lòkòꞌbò có gítí mbe va ŋa
11Jézù giì ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó máa, «Ŋìnó a gbí lòkóꞌbò tí nó gítí mbe va ŋa nó ká nô: Njì ŋa tí nò a có mì Mbíṛì. 12Ndâ ŋìnó mbe ꞌvaka tí tí kpokèjì nó a ndâ ꞌduù ŋìnó mbe ꞌdi ndâ có mì Mbíṛì, káa Gba-vò-i giì volo muu ndú ꞌdo tí bà ùnje gítí ndâ có tí nò gî, tacó wàa Mbíṛì ꞌví ꞌvala ndú lá. 13Ndâ njì ŋa ŋìnò mbe ꞌvaka tí ta pí ndâ díí nó a ndâ ꞌduù ŋìnó mbe ꞌdi có mì Mbíṛì ta líkíꞌo tí ndú, káa có tí nò dù gbí njembí ndú lá. Ndú ùnje gítí có tí nò ká ta làmbu o, ꞌbí i mâ giì tala ndú, ndú giì solo sili ndú gî. 14Ndâ njì ŋa ŋìnó mbe ꞌvaka tí gbí ndâ bè kpeṛè nó a ndâ ꞌduù ŋìnó mbe ꞌdi có mì Mbíṛì, káa ŋó ṛo ndâ kpo-kpò i, ta líkí ndâ i muu to tí nó, ta kpùṛù-kpùṛù njembí gítí ndâ i muu to tí nó, giì si o ji ndú gítí bà ꞌde i ꞌdo gbí ndâ có mì Mbíṛì náa ndú ꞌdi nò lá. 15Ndâ njì ŋa ŋìnó mbe ꞌvaka tí gbí banga zì to nó a ndâ ꞌduù ŋìnó mbe ꞌdi có mì Mbíṛì, bìndi ndú giì kpolo tí có tí nò ta tó njembí kácá-kácá ta tiṛì gbí wálá, ndú te kpomuu gítí yee tí o tí nó náa ndú giì bàkà go có tí nò gî.
À kû òlò wu ta ꞌdíꞌdiꞌo tacó bà ŋò ngbaꞌo
16«ꞌBí ꞌduù jé mbe tù wu ta kùpò ya tí gí tàꞌi mì wó ta bèbìlì, bìndi yí giì ꞌbu i mí ṛo ngba wu tí nò wálá. Mbe bàkà ŋa i tí nó jé wálá. À kû òlò wu ta o ꞌdáá gî ká mítí bàndò ŋìnó náa ꞌduù bà ŋò tàꞌi ꞌdáá gî. 17Ndâ i ŋìnó náa a ngùù ndú nó dù gbí kùṛú tí ká lá. Ndâ có gbí ngàngbùùtù delè ꞌdáá gî bà ꞌvanda ká ꞌvanda gí sè. 18À má énò, yo ꞌví sè tù yo tí kpoò. Tacó ꞌduù ŋìnó ta i kuu mì wó nó, àá bà je i ji yí me gbolò ndii ŋìnò náa à kuu mì wó nò gî. Káa i ꞌduù má wálá, à kpêtí káa làmbu ŋìnó náa yí kû koṛo có máa a kuu mì yì nó, àá bà je ꞌdo tí wó gî.»
Ndâ ꞌdóó-ꞌdòò nambe Jézù
19Ndâ nawu Jézù ta ndâ ꞌdóó-ꞌdòò nambe wó giì gì gí mì wó, káa ndú giì ꞌde kpokèjì bà ŋò yí lá, tacó ndâ ꞌduù tì yè to gî. 20Ndâ mbe ŋò ndú giì ꞌdè có tí ndú ji Jézù máa, «Ndâ nawu lo ta ndâ náꞌvindí lo gì kuu sè á kàzô tacó bà ŋò wò.»
21Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndâ ꞌduù tí nò máa, «Ndâ nawu ye ta ndâ náꞌvindí ye a ndâ mbe ꞌdi có mì Mbíṛì bìndi ndú giì bàkà go có tí nò.»
Jézù ṛò gbolò pípìṛi mí tíyò
22Ta ꞌbí o gbaànjé, Jézù giì ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó máa, «Ndoo di kàpá gí tìto.» Ndú bà-i-nò giì kaa ya gí gbí gbâ, bìndi ndú giì ꞌbì nó gí tìto go có mì wó nò. 23Káa si ndú gbí gbâ á ṛo ngo, ṛì giì ja Jézù gî. Ndâ mbe tala có mì Jézù mâ giì zekeꞌo, ndú ŋò gbolò pípìṛi gbo ndú mí ṛo ngo gî. Ngo kû giì gbàngà gí gbí gbâ. 24Ndú bà-i-nò giì ꞌbìtà bà gbà Jézù, ta bà tò kû máa, «Vò i ꞌde ndoo gî! Ndoo dooko ta bà mìì ndoo mì ngo gî, Mbe nìbà i!»
Jézù mâ giì ziya gî, yí giì do mítí ndâ gbolò pípìṛi tí nó mbe kû pì wírí-wìrì, wírí-wìrì nó, ta ngo tí nó mbe kû gbàngà yéngé-yèngè, yéngé-yèngè nó, máa, ndú dù ngbìì. Ndâ i tí nò bà-i-nò giì dù ngbìì gî, o giì ṛe déé.
25Bà ndâ i tí nò mâ giì cee gî, Jézù giì ꞌvee ndâ mbe tala có mì wó máa, «Yo tee njembí yo mítí ye lá tacó yè?»
Ndú giì si nje ndú nga-ngàà ta gúku, bìndi ndú giì ꞌbìtà bà ꞌvee ꞌvé gbí òkò tí ndú máa, «À tà nó a ꞌdi, náa à kpêtí káa ndâ ngo ta pípìṛi, káa ndú kû ꞌdi có mì wó nó?»
Jézù mòkò ndâ i ꞌdo gbí muu ꞌbí ꞌdakò
26Ndâ Jézù giì di kàpá bìndi bà gbùṛùngà ndú mì pípìṛi nò gítí ꞌbí wúngbó to á ꞌbá mì ndâ ꞌbí ŋa ꞌduù náa à kù nì mítí ndú a ndâ Jèràsínì. 27Káa, à káa póó bà tee kò Jézù mì tìto, ndú giì ꞌde tí ndú ta ꞌbí ꞌdakò ta ꞌbá mì ndú gbí gbata, ta ndâ i gbí muu wó. Ndâ i tí nò gbí muu ꞌdakò tí nò si yí kû nò ta só, ndú delè giì si yí kû ꞌvala ká ta ndi tà ndâ ꞌbá muuꞌdú ta cèe kôndi o.
28ꞌDakò tí nò mâ giì ŋò Jézù, yí giì ꞌva tí wó mí kùṛo Jézù, kû tò kû ta kòcò wó ngéé gí yaà, máa, «Àá mì lo ta ye a yè, ndí lo Jézù, tí ꞌViì-mì-Mbíṛì a ngéé gbíṛì? Ye kû ꞌdeke a tí ye ji wò máa, wò waa có mítí ye lá.»
29ꞌDakò tí nò pìì ŋa wo tí nò tacó a Jézù ká mòkò i tí nò gbí muu wó nò máa, yí có ꞌdo gbí muu wó gî. I tí nò ꞌva ꞌdakò tí nò mí to ta bà me mbè. Ta o tí nó náa à má tanga mítí wó gî nó, à kû da ꞌbò mítí kò wó, à delè kû eṛe ꞌbì wó ta kpùṛùꞌvù njì wú, káa yí kû kaṛaka njì wú ꞌdo tí ꞌbì wó gî. Yí delè kû kiꞌviki gbì ꞌbò ꞌdo tí kò wó gî. I tí nó má tanga gî, yí kû te yí ya tí gí gbí kángáá nga ngoò ta kpéétí wó.
30Jézù mâ giì ꞌvee ꞌdakò tí nò gítí ṛè wó, ꞌdakò tí nò giì ꞌvìsì có ji yí máa, «Ṛè ye a ‹Tùmèṛè›.» ꞌDakò tí nò ꞌvìsì ŋa có tí nò ji Jézù tacó a ndâ i me mbè ká kò yí. 31Ndâ i tí nò gbí muu ꞌdakò tí nò bà-i-nò giì ꞌdeke tí ndú ji Jézù máa, yí ꞌvaka ndâ yì mí gbí gùù wu lá. 32Ndâ kàdùrúkù ta o tí nò mèè kû zò i á ta tàgbà gú gbí to tí nò; tacó énò, ndâ i tí nò gbí muu ꞌdakò tí nó giì yù nambeè ꞌdò mì Jézù máa, yí si ndâ yì ꞌví kaa ya gí gbí muu ndâ kàdùrúkù tí nò. Jézù mâ giì ùnje ji ndú gî, 33ndâ i tí nò giì kaa ꞌdo gbí muu ꞌdakò tí nò ya gí gbí muu ndâ kàdùrúkù tí nò gî, ndâ kàdùrúkù tí nò giì kaa ta ngèlè ta ndâ i tí nò gbí muu ndú ya gí bà oloko gí tà ngo ꞌdo tì njà gángá ngo, bìndi ndú giì mìì ta ngo gî.
34Ndâ mbe gbà ndâ kàdùrúkù tí nò nò mâ giì ŋò ŋa i tí nò mbe bàkà tí mítí ndâ kàdùrúkù nò, ndú giì njè ta ngèlè ya gí bà ꞌdè ji ndâ ꞌduù gbí gbata, ta ndâ ꞌduù ta ndi gbí njí. 35Ndâ ꞌduù giì ki ya gí bà ŋò ŋa i-seṛè tí nò náa ndâ mbe gbà ndâ kàdùrúkù ꞌdè có gítí ji ndú nô. Ndú mâ giì yee kà, ndú giì ꞌde ꞌdakò tí nò náa Jézù mòkò ndâ i ꞌdo gbí muu wó nò kû ki tí wó á kùṛo Jézù, tí cèe ꞌduù ta bòngo tí wó. Bìndi nje ndâ ꞌduù giì ꞌdèè gî.
36Ndâ mbe ŋò ndâ i tí nó mbe bàkà tí mítí ꞌdakò tí nò ta ndâ i gbí muu wó nó ta ṛo ndú mâ giì ya gí bà dìtà ndâ i tí nò ji ndâ ꞌduù, 37ndâ ꞌduù gbí gbata mì ndâ Jèràsínì ta ndâ ꞌduù ŋìnó ta ꞌbá mì ndú ta seè gbata nó giì ꞌdeke tí ndú ji Jézù ta gúku máa, yí njè nó ꞌdo gbí to mì ndâ yì gî. Tacó énò, ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó giì kaa ya gí gbí gbâ, bìndi ndú giì dele ndi ndú gí tìto.
38Káa ta o tí nó si ndâ Jézù kû bàkà nó nó, ꞌdakò tí nò náa yí mòkò ndâ i ꞌdo gbí muu wó nó giì ya gí mì Jézù, bìndi yí giì ꞌdeke tí wó ji yí máa, yí si ndâ yì ꞌví ya ta ndú. Kaa Jézù giì ꞌdè có ji yí máa, 39«Ya gí ꞌbá, wàa wò ꞌví ma có ŋa i tí nó náa Mbíṛì bàkà ji wò nó ji ndâ ꞌduù.» ꞌDakò tí nò bà-i-nò giì ya gí ꞌbá, bìndi yí giì ma có ŋa i tí nó náa Jézù bàkà ji yí nó cee gbí gbata ꞌdáá gî.
Jézù ꞌvala ndâ ꞌbí niì ta ꞌbí ꞌvinî
40Jézù mâ giì dele ndi wó gí Gàlìléyà, ndâ ꞌduù giì te wiṛi mítí wó ngé ndii gî, tacó ṛo ndâ ꞌduù ta o tí nò ká kpokèjì tí wó. 41Mâ giì zekeꞌo, ꞌbí gbolò ꞌduù tí kùṛo ndâ mbe kû kili mí bàndò bà ùlù Mbíṛì mì ndâ Jùdéyà, ta ṛè wó a Jáyìrù, giì ya gí bà zèè kò Jézù ta bà ꞌdeke tí wó ji yí máa, ndâ yì ya ta yí gí ꞌbá, 42wàa yí ꞌví ꞌvala gbèe nájú yì tí ꞌvinî ta ndoò tí wó go muuꞌbì-nje só, ta séꞌi tí wó, mbe kû ù káa ndi sè o mì wó.
Káa si ndâ Jáyìrù kû ya gí ꞌbá mì wó ta Jézù, ndâ ꞌduù me mbè giì tì ndú ꞌdee gî. 43Ta o tí nò, ꞌbí niì ta mbelè kû yee tí wó ta ndoò muuꞌbì-nje só káa yí ꞌde mbe ꞌvala yí lá, kuu gbí òkò tí ndâ mbè ꞌduù tí nò. 44Niì tí nò mâ giì ŋò Jézù, yí giì paṛa ta kpokèjì kapí Jézù co gbí òkò tí ndâ ꞌduù ya gí bà zèè nje bòngo tí Jézù. Bìndi mbelè tí nò mbe kû yee tí wó nó ngé giì ṛò tíyò gî. 45Káa Jézù giì ꞌvee ndâ ꞌduù máa, «A ꞌdi ká gbala ye?»
Káa ndâ ꞌduù ꞌdáá gî giì o gî. Bìndi Pìyétòrò giì ꞌdè có ji Jézù máa, «Mbe nìbà i, a ndâ ꞌduù tí nó mbe tì ꞌdee wò kìgìṛìgìì gî nó ká kû kpoko wò.»
46Káa Jézù giì ꞌvìsì có gí tàkò cò mì Pìyétòrò nò máa, «ꞌDuù gbala ye gî. Ye ŋò ni ꞌdo tí bà co wotí ꞌdo gbí dìì ye.»
47Niì tí nò mâ giì ŋò ni gî máa, kèjì bà ndo yí ꞌdo ꞌbì Jézù wálá, yí giì co ta gúku kpùṛù-kpùṛù-kpùṛù, ya gí bà kucuku muungbó wó mí kùṛo Jézù. Bìndi yí giì yù gbí ndeṛè bà zèè nje bòngo tí Jézù mì wó, ta bà ꞌvala yí ngé á bìndi bà zèè nje bòngo tí Jézù mì wó, mí kùṛo ndâ ꞌduù ꞌdáá gî.
48Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji yí máa, «Bà tee njembí lo mítí ye ꞌvala wò gî, nájú ye. Ya nìkì maa.»
49Káa si Jézù kû ꞌdè có ji niì tí nò, ꞌbí ꞌdakò náa à tuu yí ꞌdo ꞌbá mì Jáyìrù giì ꞌdè có ji Jáyìrù máa, «Si bà yeeke ndi mbe nìbà i kpòò mì to. Tacó bà i tí nò kà volo gî nò.»
50Jézù mâ giì ꞌdi có tí nò náa ꞌdakò tí nò kû ꞌdè ji Jáyìrù nò, Jézù giì ꞌdè có ji Jáyìrù máa, «Cì gúku lá. Tee káa njembí lo mítí ye, wàa yí bà a gí yaà gî.»
51Ndâ Jézù mâ giì yee ꞌbá mì Jáyìrù, Jézù giì biya gî máa ꞌbí ꞌduù ꞌví ṛì ta yì gí tàkò ku tàꞌi lá. Ndú giì ṛì gí tàꞌi tàkò ku ká ta ndâ Jáyìrù tí bu ku, ta nawu ku, giì je ndâ Pìyétòrò, ta Jòvánì, ta Jákòmò ꞌdo gbí òkò tí ndâ mbe tala có mì wó. 52Ndú giì ṛì ta ndú gí tàꞌi tàkò ku si ndâ ꞌduù kû mèṛèkè tí ndú ta bà wa ku sè. Káa Jézù giì ꞌdè có ji ndâ ꞌduù máa, «Yo si bà wa gbí mí to. Yí cì lá, yí kû tè a ṛì.» 53Ndâ ꞌduù mâ giì ꞌdi có tí nò, ndú giì ŋo Jézù ŋó-ŋo, tacó ndú ŋò ni gî máa, ꞌvinî tí nò cì gî.
54Káa Jézù giì zèè ꞌbì ꞌvinî tí nò, bìndi yí giì ꞌdè có ji yí máa, «A gí yaà, ndí lo ꞌviì.» 55Mâ giì zekeꞌo, ꞌvinî tí nò giì ꞌbìtà bà wo woò, bìndi yí giì a ngé cónjóṛónjó gí yaà. Jézù bà-i-nò giì ꞌdè có máa, à je i-zó-zò ji yí.
56Nje ndâ bu ꞌvinî tí nò ta nawu wó giì ꞌdèè gítí ŋa i tí nò gî, káa Jézù giì ꞌdè có ji ndú máa, ndú ꞌví ꞌdè có i tí nò mbe bàkà tí nò ji ꞌbí ꞌduù gbaànjé lá.
9Jézù tuu ndâ tú mì wó muuꞌbì-nje só
1Ta o tí nò Jézù giì kili ndâ tú mì wó muuꞌbì-nje só náa yí ṛuka ndú ꞌdo gbí òkò tí ndâ mbe tala có mì wó nó, yí giì je wotí bà mòkò ndâ i ꞌdo gbí muu ndâ ꞌduù, ta wotí bà ꞌvala ndâ ꞌduù ꞌdo gbí ndâ nòꞌo ji ndú. 2Bìndi yí giì tuu ndú, máa, ndú ya gí bà ma Banga-Ngú-Có gítí bà dù Mbíṛì tí gba, ta bà ꞌvala ndâ ꞌduù ꞌdo gbí ndâ nòꞌo. 3Yí giì ꞌdè có ji ndú máa,
«Yo ꞌví je ꞌbí i tacó bà kpolo ta tí yo muu nó lá.
Yo ꞌví zèè mû kóṛó lá, yo ꞌví le kúúkpá lá.
Yo ꞌví te i-zó-zò lá, yo ꞌví je gùrúsù lá.
Yo delè ꞌví je vòó ꞌbí bòngo lá.
4Yo má yee tí to, yo ꞌví ṛàngà ndò lá, yo ꞌví dù ká tí gbèe ꞌbá yee tí o bà njè nó mì yo ꞌdo tí to tí nò.
5Yo má yee tí to, káa ndâ ꞌduù gbí to tí nò má te wiṛi mítí yo lá, ta o tí nó náa yo má kû njè nó ꞌdo tí to tí nò nó, yo ꞌví gbì njú to, to tí nò ꞌdo tí kò yo gî, tacó bà tùbà ji ndâ mbe to tí nò máa, a ndú ká pà vò i mì ndú gítí miṛi ndú.»
6Jézù mâ giì ꞌdè ndâ có tí nó náa à tí nó ji ndâ mbe tala có mì wó cee gî, ndú giì njè nó ya cee to ꞌdáá gî kû ma Banga-Ngú-Có ji ndâ ꞌduù, ta bà ꞌvala ndâ mbe nòꞌo ta ndi tí ndâ bàndò ꞌdáá gî.
Muu Èródè ŋònòkò tí gítí Jézù gî
7Èródè tí gbolò ꞌduù mbe kû zogo Gàlìléyà mâ giì ꞌdi tàwo ndâ i tí nó náa Jézù kû bàkà nó, muu wó giì ŋònòkò tí gî. Tacó ndâ ꞌbí ꞌduù ta o tí nò kû ꞌdè có máa, a Jòvánì tí mbe caka tí ndâ ꞌduù ká ꞌvala ndi wó ꞌdo gbí muuꞌdú wó. 8Ndâ ꞌbí ꞌduù máa, a Èlíjà tí nó tí ká mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì nó ká gì ndi wó. Káa ndâ ꞌbí ꞌduù ŋìndi ndú máa, a ꞌbí ꞌduù ꞌdo gbí òkò tí ndâ ká mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì ká ꞌvala ndi wó. 9Èródè mâ giì ꞌdi ndâ có tí nó njúkú-njúkú nò, yí giì ꞌvee tí wó ta go bà ŋò Jézù, máa, «Ye da miṛi Jòvánì tí mbe caka tí ndâ ꞌduù gî. Wàa ꞌduù tí nò ta ṛè wó kû wu énò nò ꞌví dù a ꞌdi?»
Jézù je i-zó-zò ji ndâ ꞌduù álìfì vô
10Ndâ tú mì Jézù giì dele ndi ndú gì gí bà dìtà ndâ i tí nó náa ndú bàkà si ndú muu nó nò ꞌdáá gî ji yí. Bìndi Jézù giì kaa ndú, ndú giì ya ta ndú ta kpéétí ndú gítí ꞌbí to ta ꞌbá tí wálá seè gbata Bètìsàyídà. 11Káa ndâ ꞌduù me mbè giì ŋò bà ya ndú gî. Bìndi ndú giì kaa ya gí tàkò ndú.
Ndâ ꞌduù tí nò mâ giì yee tàkò ndú ká gî, Jézù giì te wiṛi mítí ndú ta bà ma Banga-Ngú-Có gítí bà dù Mbíṛì tí gba ji ndú, delè ta bà ꞌvala ndâ mbe nòꞌo gbí òkò tí ndú.
12Ndâ mbe tala có mì Jézù muuꞌbì-nje só mâ giì ŋò ṛi kû tá-ta, ndú giì ṛuka bà muu ndú, bìndi ndú giì ya gí mì wó, bìndi ndú giì ꞌdè có ji yí máa, «Njè ndâ ꞌduù tí nò gî, wàa ndú ꞌví ya gí bà pà ndâ bàndò ṛì, ta i-zó-zò, á ta ndi ꞌbá mì ndâ ꞌduù. Tacó ndoo kpónó tí bàndò ŋìnó ta ꞌbá tí wálá nò.»
13Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «Káa ꞌdóó yo má je ní i-zó-zò tí nò ji ndú, káa yè ká tí ?»
Káa ndâ mbe tala có mì Jézù giì ꞌvìsì có ji yí máa, «Àá mì ze káa ndâ kù kô vô, ta ndâ sè sósòꞌô. Gbí có mì lo nò máa, ze ya gí bà sì i-zó-zò ji ŋa ndâ mbè ꞌduù tí nó?» 14Ndâ mbe tala có mì Jézù giì ꞌvee yí énò tacó muu ndâ ꞌduù ta o tí nò ꞌdáá gî bà dù go álìfì vô.
Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «Yo ꞌdè có ji ndâ ꞌduù tí nò máa, ndú ki tí ndú to ta bà muu ndú, bà muu ndú, go ndâ ꞌduù ziꞌduù-só tí gbèe bàndò.»
15Ndâ mbe tala có mì Jézù mâ giì ki ndâ ꞌduù mí to, á go có tí nò náa yí ꞌdè ji ndú nò gî, 16Jézù giì kaa ndâ kù kô tí nó mì ndú vô nó, ta ndâ sè tí nó sósòꞌô nó, mí ꞌbì wó, yí giì zekeꞌo gí tàṛì, yí giì ùlù Mbíṛì tacó tí ndú, bìndi yí giì kiꞌviki gbí ndú, bìndi yí giì kaa ji ndâ mbe tala có mì wó, máa, ndú njèè ji ndâ ꞌduù. 17Ndâ ꞌduù giì zò i yè yì ndú ꞌdáá gî, bìndi ndâ mbe tala có mì Jézù giì ṛuka sè i-zó-zò mbe kpò ndú gî yeke ndâ kèè muuꞌbì-nje só.
Pìyétòrò yù gbí Jézù máa, yí a Bìndi-Mbíṛì
18Ta ꞌbí o gbaànjé, si Jézù kû ꞌdeke tí wó ji Mbíṛì, si mì ndú ta ndâ mbe tala có mì wó muuꞌbì-nje só nó, yí giì ꞌvee ndú máa, «Yo kû ꞌdi ꞌdo mì ndâ ꞌduù énó máa ye a ꞌdi?»
19Káa ndú giì ꞌvìsì có ji yí máa, «Ndâ ꞌbí ꞌduù kû ꞌdè có énò máa, wò a Jòvánì tí mbe caka tí ndâ ꞌduù. Ndâ ꞌbí ꞌduù kû ꞌdè có máa wò a Èlíjà tí nó táánò tí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì nô. Káa ndâ ꞌbí ꞌduù ŋìndi ndú máa, wò a ꞌbí ꞌduù gbaànjé ꞌdo gbí òkò tí ndâ ká mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì.»
20Káa Jézù giì ꞌvee ndú máa, «Káa yo? Yo ŋìndi yo kû ꞌdè có máa ye a ꞌdi?»
Káa Pìyétòrò giì ꞌvìsì có ji yí máa, «Wò a Bìndi-Mbíṛì!»
21Káa Jézù giì ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó máa, ndú ꞌví ꞌdè ndi có tí nò náa Pìyétòrò ꞌdè nò ji ꞌbí ꞌduù gbaànjé lá. 22Yí giì ꞌdè có ji ndú máa, «ꞌViì-mì-ꞌDakò kèjì gí bà kònò a ndú tí ndâ séꞌi. Ndâ kpo-ꞌduù-ꞌbá, ta ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì, ta ndâ kpo-kpò mbe ꞌdi gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà bà zi yí gî. Káa ta sili taꞌô bìndi ku mì wó, yí bà ꞌvala ndi wó ꞌdo gbí muuꞌdú wó gî.»
23Jézù giì ꞌdè ꞌbí có ji ndâ mbe tala có mì wó ꞌdáá gî máa, «Go bà dù tí mbe ṛu ndi ye má tí ꞌduù, ꞌduù tí nò ꞌví ò-bà-mbí miṛi wó gî, yí ꞌví ùnje gítí bà kònò séꞌi ta ṛi ꞌdáá gî á muu ye, wàa yí ꞌví gì gí bà ṛu ndi ye. 24Tacó ꞌduù ŋìnó ta go bà kpolo tí ꞌdóó miṛi wó tí wó nó ká bà giṛi miṛi wó. Káa ꞌduù ŋìnó mbe giṛi miṛi wó tacó tí ye nó ká bà ꞌde ꞌválá. 25ꞌDuù bà ꞌde gbí ndâ i muu to tí nó a yè, náa yí kpêtí má ꞌde ndú ꞌdáá gî, bìndi yí giì giṛi miṛi wó gî? 26Ye ꞌdè có tí nò ji yo, tacó ꞌduù má kû kì nô tí bà tùbà tí wó tí ꞌduù mì ye muu to tí nó, yí delè má kû kì nô tí ndâ có mì ye muu to tí nó kpónó, ꞌViì-mì-ꞌDakò delè bà kì nô tí ꞌduù tí nò ta o tí nó náa ꞌViì-mì-ꞌDakò bà giì tòngbaà go i mì ndâ Bu wó ta ndâ tó basìlì.
27«Káa ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó máa, ndâ ꞌbí ꞌduù ꞌdo gbí òkò tí yo, á mbe kû ṛò tíyò kùṛo ye kpónó nó, bà ŋò o bà dù Mbíṛì tí gba muu to tí nó má kózò gî, bìndi ndú bà giì cì .»
Bà ꞌvìsì cè kózò tí Jézù
28Jézù giì bàkà káa i go sili vô-nje taꞌô á bìndi bà ꞌdè nje mì ndú ta ndâ mbe tala có mì wó, bìndi yí giì kaa ndâ Pìyétòrò, ta Jòvánì, ta Jákòmò, ndú giì ya ta ndú gí pí ꞌbí njà gú. 29Káa si yí kû giì ꞌdeke tí wó ji Mbíṛì, cè kózò tí gbíṛo wó giì ꞌvìsì tí gî. Ndâ bòngo tí wó giì dù kû tòngbaà ŋàlì-ŋàlì, ꞌbùꞌúú. 30Ndâ mbe tala có mì Jézù mbe ko yí ya tí gí pí gú nó mâ giì zekeꞌo, ndú giì ŋò ndâ Jézù kû ꞌdè nje ta ndâ ꞌbí ꞌdakò sósòꞌô. Ndâ ꞌdakò tí nò a ndâ Mòze ta Èlíjà 31ká co gí gbí ngbaꞌo kû ꞌdè nje ta ndâ Jézù gítí o bà giì ci yí mí Jèrùzàlémè go có tí nó náa Mbíṛì ꞌdè sàà gî.
32Ndâ Pìyétòrò ta ndâ ka wó ta o tí nò a ku ta ṛì, káa ndú giì te kpo muu kû zeke ngba ndâ ꞌdakò tí nó sósòꞌô mbe kû ṛò tíyò á mì ndú ta ndâ Jézù nò. 33Káa si ndâ ꞌdakò tí nò kû giì njè nó ꞌdo mì Jézù, Pìyétòrò giì ꞌdè có ji Jézù mâ, «Bà dù ndoo bà-i-nó a cèe tó có, Mbe nìbà i. Si ze ꞌví tò ndâ ndùúṛù taꞌô mí bà-i-nô, gbaànjé á ji wò, gbaànjé ji Mòze, wàa gbaànjé ji Èlíjà.» Pìyétòrò ꞌdè có tí nò tacó yí ŋò ꞌdóó có bà ꞌdé-ꞌdè mì wó lá.
34Káa si Pìyétòrò kû ꞌdè có tí nò, ndú mâ giì zekeꞌo, yùkúú, kùlù mù yiiga muu ndú gî. Kùlù mù tí nò giì te a gúku mítí ndú. 35Ndú bà-i-nò giì dù kû ꞌdi kòcò ꞌduù kû ꞌdè có gbí kùlù mù tí nò máa, «Ŋìnó a ꞌViì mì ye, tí bà njembí ye; yo ꞌdi có mì wó!» 36Ndú mâ giì zekeꞌo bìndi bà kaṛa kòcò ꞌduù tí nò, ndú giì ŋò káa Jézù ta kpéétí wó.
Ndâ mbe tala có mì Jézù giì nè nje ndú gí tàkò i tí nò mbe bàkà tí nò go bà nè nje ndâ ꞌduù gí tàkò i mbe bàkà tí gbí gàzâ.
Jézù mòkò i ꞌdo gbí muu ꞌbí ꞌviì
37Si ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó taꞌô mbe ko yí ya tí gí pí gú nó kû giì dele ndi ndú gí tàgbà gú ta ꞌbí yé, ndú giì ꞌdè tí ndú ta ndâ ꞌduù me mbè mbe kû kaa ya gí kùṛo ndú. 38ꞌBí ꞌdakò ꞌdo gbí òkò tí ndâ ꞌduù tí nò mbe tì bìnjìì nò giì dù ká to nò giì ja kû mí to máa, «Ye kû ꞌdeke a tí ye ji wò máa, wò ŋò yê ṛo ꞌviì mì ye. Ŋò yê ṛo gbèe ꞌviì mì ye, Mbe nìbà i! 39I tí nò gbí muu wó nò má a gî, yí kû ja kû mí to, bìndi yí giì ꞌva yí kàngàṛàngà mí to, pù kû giì gì ꞌdo gbí nje wó tùkù-tùkù gí to; i tí nò kû ꞌva yí ta o ꞌdáá gî, bà dò ꞌbì ꞌdo tí wó á mì i tí nò delè me kpoò. 40Ye ꞌdeke tí ye ji ndâ ꞌbí mbe tala có mì lo máa, ndú mòkò i tí nò ꞌdo gbí muu wó gî, káa à giì kpò ndú gî.»
41Káa Jézù giì ꞌvìsì có gí tàkò có mì ꞌdakò tí nò máa, «Ákoo ndí yo ndâ mbe ngbútù mbe tee njembí mítí Mbíṛì lá. Yo bà lè mí tà ṛo ye a ngaṛànga? Ndoo bà dù ta ndoo ye tí o ngàyi? Gì ta ꞌviì tí nò mì lo nò gí bà-i-nô.»
42Si ꞌdakò tí nò kû giì ya ta ꞌviì mì wó ta i-gbí-muu wó nò ji Jézù, i tí nò giì tanga mítí ꞌviì tí nò, yí giì ꞌva yí mí to, bìndi yí giì aanga yí jègèꞌdèè gî. Káa Jézù giì do mítí i tí nò, bìndi yí giì mòkò yí ꞌdo gbí muu ꞌviì tí nò gî. Bìndi yí giì je yí ji bu wó. 43Ndâ ꞌduù mâ giì ŋò i tí nò náa Jézù bàkà nò, nje ndú ꞌdáá gî giì ꞌdèè gítí ŋa wotí mì Mbíṛì nò gî.
Bà só bà ꞌdè có mì Jézù gítí bà cì yí
Káa si muu ndâ ꞌduù ká jé kû eṛe tí gítí ndâ i tí nó ꞌdáá gî náa Jézù ta o tí nò kû bàkà nó, yí giì ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó máa, 44«Yo si có tí nó náa ye kû ꞌdè nó ꞌví ya gí gbí tù yo, tacó àá kèjì gí bà cu gòmbò tí ꞌViì-mì-ꞌDakò ji ndâ ꞌdakò.» 45Káa bà ꞌdi gbí có tí nò giì kpò ndâ mbe tala có mì Jézù gî, tacó à ngùù gbí ꞌdo tí ndú gî. Káa gúku bà ꞌvee yí gítí gbí delè giì zèè nje ndú gî.
Gbolò ꞌduù mbe ndii ndâ ꞌbí ka wó ꞌdáá gî a ꞌdi?
46Kponje giì tanga gbí òkò tí ndâ mbe tala có mì Jézù máa, gbolò ꞌduù mbe ndii ndâ ꞌbí ka wó gbí òkò tí ndâ yì ꞌdáá gî a ꞌdi wè? 47Káa Jézù giì ꞌdi gbí ŋa bà koṛo có mì ndú nò gî. Tacó énò, yí giì je ꞌbí làmbu ꞌviì ki mí ṛègbà tí wó, 48bìndi yí giì ꞌdè có ji ndú máa, «ꞌDuù mbe te wiṛi á mítí ꞌviì tí nó ta ṛè ye, yí te wiṛi tí nò a i mítí ye, káa ꞌduù mbe te wiṛi mítí ye, yí te wiṛi tí nò a i mítí mbe tuu ye, tacó ꞌduù ŋìnó tí táángbà ꞌduù gbí òkò tí yo ꞌdáá gî nó, a gbolò ꞌduù gbí òkò tí yo ꞌdáá gî.»
ꞌDuù ŋìnó ta vò có mì wó ta wò wálá nó, a ꞌduù mì lo
49Jòvánì giì ꞌdè có ji Jézù máa, «Ze ŋò ꞌbí ꞌdakò kû mòkò ndâ i ꞌdo gbí muu ndâ ꞌduù ta ṛè mì lo, káa ze giì ṛò yí á ꞌdo tí gî, Mbe tí ze, tacó yí me ꞌduù mì ndoo lá.»
50Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji Jòvánì máa, «Yo ṛò yí ꞌdo tí lá; tacó ꞌduù ŋìnó ta vò có mì wó ta wò wálá nó, a ꞌduù mì lo.»
Ndâ ꞌduù gbí to Sàmárìyà biya bà te wiṛi mítí Jézù gî
51Kùṛo o bà ya Jézù gí gbíṛì mâ giì dooko gî, yí giì bàkà nó kû ya gí Jèrùzàlémè. 52Káa yí giì tuu ndâ tú mì wó ya gítí ꞌbí to Sàmárìyà, gí bà ꞌviindi i ù ta ndi wó. 53Káa ndâ ꞌduù gbí to tí nò giì biya bà bàkà wiṛi ù ta ndi wó gî, tacó yí zèè ta o tí nò a kpokèjì Jèrùzàlémè. 54Ndâ tú mì wó, ndâ Jákòmò ta Jòvánì, mâ giì ŋò énò, ndú giì ꞌvee yí máa, «Ze tèꞌé tí wu ꞌdo gbíṛì gí bà mìì ndú gî, Mbe tí ze?»
55Káa Jézù giì ꞌvìsì tí wó, yí giì do mítí ndâ Jákòmò ta Jòvánì. 56Bìndi ndú giì njè nó ꞌdo gbí to tí nò ya gítí ꞌbí to.
Mboo tàkò bà dù tí mbe ṛu ndi Jézù
57Káa si ndú muu nó, ꞌbí ꞌdakò giì ꞌdè có ji Jézù máa, «Àá bà ja ye a ꞌdo tàkò lo káa go ngo.»
58Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ꞌdakò tí nò máa, «Ndâ gùù mì ndâ ngàmbé kuu tí . Ndâ ꞌbá mì ndâ nuù kuu tí . Káa bàndò bà te muu ꞌViì-mì-ꞌDakò mítí wálá.»
59Yí giì ꞌdè có ji ꞌbí ꞌdakò máa, «Ṛu ndi ye.»
Káa ꞌdakò tí nò giì ꞌvìsì có ji yí máa, «Si ye ꞌví ya gí bà duu ku bu ye má kózò gi, Mbe tí ye.»
60Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ꞌdakò tí nò máa, «Si ndâ ku ꞌví duu ndâ ꞌdóó ku mì ndú, wàa wò ꞌví ya gí bà ma có bà dù Mbíṛì tí gba.»
61ꞌBí ꞌdakò bà-i-nò giì ꞌdè có ji Jézù máa, «Ye bà ṛu ndi lo, kpo ꞌduù. Káa si ye má ya gí bà ꞌvee ndâ ꞌduù ꞌbá mì ye má kózò gi.»
62Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ꞌdakò tí nò máa, «Mbe zèè bá kâ á tà njí gî, káa yí kû zekeꞌo á gí ndiì bà ꞌvii tí mbe dù tí bòò gba mì Mbíṛì wálá.»
10Jézù tuu ndâ mbe tala có mì wó 70
1Ta o tí nò, Mbe tí ndoo Jézù giì ṛuka ndâ ꞌbí mbe tala có mì wó ziꞌduù-taꞌô-nje muuꞌbì nje-muuꞌbì só, bìndi yí giì tuu ndú gí kùṛo, só-só-só gí gbí ndâ gbata, ta ndâ to tí nó náa yí kû koṛo có bà co wiṛi ya gí gbí ndú. 2Káa ta kùṛo o bà njè nó mì ndú, yí giì ꞌdè có ji ndú máa, «Ndâ i gbí njí ògbù ngé, káa muu ndâ mbe kili ndú me njíꞌdí. À má énò, yo ꞌdeke tí yo ji Mbíṛì tí mbe njí tí nò, tacó wàa yí ꞌví tuu ndâ ꞌbí ꞌduù gí bà kili ndâ i ꞌdo gbí njí mì wó gî. 3Yo njè nó! Ye kpónó kû tuu yo á go ndâ rómbo á gí gbí òkò tí ndâ gbôwó.
4Káa yo ꞌví kaa gùrúsù ta yo tacó bà sì ta i muu nó lá.
Yo ꞌví le kúúkpá bà yù i lá.
Yo ꞌví kaa ndâ ꞌbí tàmà lá.
Yo ꞌví nò ta bà ꞌvee ndâ ꞌduù ta ndi tí kpokèjì lá.
5Yo má yee tí ꞌbá, kpédélé có náa yo ꞌví ꞌdè ji ndâ mbe ꞌbá tí nò ꞌví dù a, ‹Mbíṛì ꞌví si yo ꞌví dù nìkì maa!› 6ꞌDuù ŋìnó ta ꞌdê njembí wó nó má kuu ꞌbá tí nò, Mbíṛì bà bàkà nambeè ji yí go có tí nò gbí njembí yo nò gî. Káa ꞌduù ta ꞌdê njembí wó má ꞌbá tí nò wálá, Mbíṛì bà bàkà nambeè tí nò ta gó tí yo nò ji ndú wálá.
7Yo má yee tí to, yo ꞌví ṛàngà ꞌbá lá. Ndâ mbe ꞌbá má je ndâ i-zó-zò ta ngo ji yo, yo ꞌví biya lá, tacó mbe nèté kû ka wuꞌo me sínò lá.
8Yo má yee tí to, káa ndâ ꞌduù má te wiṛi mítí yo, yo ꞌví zò i-wiṛi tí nó náa ndú bàkà ji yo nò. 9Yo ꞌví ꞌvala ndâ mbe nòꞌo tí bàndò tí nó náa ndâ ꞌduù te wiṛi mítí yo á tí nô. Yo ꞌví ꞌdè có ji ndâ ꞌduù tí bàndò tí nò máa, ‹Kùṛo bà dù Mbíṛì tí gba mì yo dooko gî.›
10Káa yo má yee tí to, káa ndâ ꞌduù tí to tí nò má te wiṛi mítí yo lá, yo ꞌví co gítí kpokèjì, wàa yo ꞌví gbì njú to, to tí nò ꞌdo tí kò yo gî, bìndi yo ꞌví ꞌdè có ji ndâ mbe to tí nò máa, 11‹À kpêtí káa njú to ꞌbá mì yo, ze gbì ꞌdo tí kò ze mí to ji yo gî. Káa yo koṛo muu yo máa, kùṛo bà gì Mbíṛì gí bà dù tí gba mì ndâ ꞌduù ꞌdáá gî dooko gî.› 12Ye kû ꞌdè có ji yo ta kponje tí wálá, máa, Mbíṛì bà waa có mítí ndâ ꞌduù tí nò ta wotí tí ndii ŋìndi ndâ ꞌduù gbí gbata Sòdómà gî.
13«Yo tí ndâ ꞌduù gbí gbata Kòràzínì, ta ndâ ꞌduù gbí gbata Bètìsàyídà, bà ŋò mítí yo! Tacó ye táánò má bàkà ndâ seṛè tí nó náa ye bàkà ji yo nó a i ji ndâ ꞌduù gbí ndâ gbata Tírò ta gbata Sìdónì, o go énó ndú kpónó yù zì sùwálì, bìndi ndú giì toṛo mbúlùwu mítí ndú tacó bà tùbà máa, ndâ yì ꞌvìsì muu ndâ yì ꞌdo tí ndâ vò i mì ndâ yì gî, sàà gî! 14Káa a ndâ ꞌduù gbí ndâ gbata Tírò ta Sìdónì ká bà ꞌde bà wo woò á có tí yo ta o bà waa có mì Mbíṛì mítí ndâ ꞌduù ta ndòngbú o. 15Káa yo tí ndâ ꞌduù gbí gbata Kàpàrànáwùmù! Yo bà oko tí yo go énò yee tàṛì? Mbíṛì bà ꞌvaka yo ꞌdo kà gí tà-ꞌbá-gì-lá.»
16Bìndi Jézù giì ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó, máa, «À má énò, ꞌduù má ꞌdi có mì yo, yí ꞌdi nò a có mì ye. ꞌDuù má biya yo, yí biya nò a ye. Káa ꞌduù má biya ye, yí biya nò a ꞌduù tí nó mbe tuu ye.»
Ndâ mbe tala có mì Jézù náa yí tuu ndú nó dele ndi ndú gì gí mì wó
17Ndâ mbe tala có mì Jézù ziꞌduù-taꞌô-nje muuꞌbì nje-muuꞌbì só náa yí tuu ndú nó giì dele ndi ndú gì gí bà dìtà ndâ i tí nó náa ndú bàkà ta ndi to nó ji yí ta líkíꞌo tí ndú, máa, «Ze má ꞌdè có kpêtí ká ji ndâ i-gbí-muu ndâ ꞌduù ta ṛe lo, ndú kû ꞌdi có mì ze, Mbe nìbà i!»
18Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «Ye giì ŋò Gba-vò-i kû ꞌva tí wó to ꞌdo tàṛì mélé-mèlè go bà ì mù nô. 19Yo ŋò nô! Ye je wotí bà ꞌdò ndâ kpoo, ta ndâ sene, ta kò yo á ji yo gî. Ye delè giì je wotí bà co gbí ŋò kuꞌdì tí Gba-vò-i á ji yo gî. ꞌBí i delè gí bà bàkà yo wálá. 20Kpêtí ká énò, yo ꞌví dù ta líkíꞌo tí yo tacó náa ndâ i-gbí-muu ndâ ꞌduù kû cì gúku tí yo nò lá. Yo dù ta líkíꞌo tí yo tacó Mbíṛì cu ṛe yo mí gbíṛì gî.»
Jézù ùlù Mbíṛì
21Ta o tí nò, Bèṛi-mì-Mbíṛì giì zèè ꞌbì tí Jézù mbi ta líkíꞌo gî. Bìndi yí giì ꞌbìtà bà ùlù Mbíṛì máa, «Ye ùlù wò tí Bu ye, tí Mbe tí ndâ tàṛì ta to. Tacó wò ngùù gbí ndâ i tí nò á ꞌdo tí ndâ mbe ꞌdi gbí-o, ta ndâ mbe yú ṛo gî. Wò giì ꞌdè gbí ndú a i ji ndâ víí ꞌviì sínò. À énò Bu ye, tacó wò táánò bàkà nò a bà njembí lo. 22Bu ye kaa ndâ i ꞌdáá gî á mí ꞌbí ye tí ꞌViì mì wó gî. Káa mbe ŋò ye tí ꞌViì mì wó, ni wálá, à káa yí tí Bu ye; mbe ŋò yí tí Bu ye delè ni wálá, à káa ye tí ꞌViì mì wó, giì je ndâ ꞌduù tí nó ta go bà ꞌdè ji ndú tí ꞌViì mì wó no.»
23Jézù giì ꞌvìsì tí wó gítí ndâ mbe tala có mì wó, bìndi yí giì ꞌdè có ji ndú ta kpéétí ndú máa, «Ndâ ꞌduù tí nó mbe ŋò i tí nó náa yo kû ŋò nó a ndâ mbe tó pá. 24Ye kû ꞌdè có ji yo máa, ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì me mbè, ta ndâ kpo-kpò gba dígísèé, dù ta go bà ŋò i tí nó náa yo kpónó kû ŋò nó kpòò, káa ndú ŋò gbaànjé lá; ndú dù ta go bà ꞌdi có tí nó náa yo kû ꞌdi nó kpòò, káa ndú delè ꞌdi lá.»
Gbolò có mì Mbíṛì
25Ta ꞌbí o gbaànjé, ꞌbí mbe ꞌdi gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà giì ꞌvee Jézù, ta tiṛì máa, «Ye ꞌví bàkà a ŋa yè, tacó wàa ye ꞌví ꞌde ta ꞌválá ŋìnó mbe cee lá nó?»
26Káa Jézù giì ꞌvee ꞌdakò tí nò delè máa, «À cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì máa yè? Wò ꞌdeke máa yè?»
27Káa ꞌdakò tí nò giì ꞌvìsì có ji Jézù máa, «À cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì énó máa, ‹Wò ꞌví zè Mbe tí lo, tí Mbíṛì mì lo, nìkì ta njembí lo gbaànjé; wò ꞌví zè ꞌbí ŋa i gbí bà ꞌvala wò nìkì ndii Mbíṛì mì lo lá, wò ꞌví kili wotí mì lo ꞌdáá gî, ta ndâ kóṛó-koṛo có mì lo ꞌdáá gî, ká gítí bà zè yí nìkì maa. Wò delè ꞌví zè ꞌbí ka lo nìkì maa, á go bà zè tí lo nìkì maa mì lo.› »
28Jézù giì ꞌvìsì có ji ꞌdakò tí nò máa, «Có mì lo náa wò ꞌdè nò ꞌdú. Bàkà go énò, wàa Mbíṛì bà je ꞌválá ŋìnó mbe cee lá nó ji wò gî.»
Jézù lòkòꞌbò có gítí ꞌbí ꞌdakò tí ꞌduù Sàmárìyà
29Káa ꞌdakò tí nó giì bàkà bà ꞌdi gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà mì wó ji Jézù ta bà ꞌvee yí máa, «Ka ye a ꞌdi?»
30Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji yí gbí lòkóꞌbò máa, «Ta ꞌbí o gbaànjé, ꞌbí ꞌdakò tí Jùdéyà giì njè nó ꞌdo Jèrùzàlémè kû ya gí gbí gbata Jérìkò. Yí mâ giì yee kpokèjì, ndú giì ꞌde tí ndú ta ndâ mbe kùmùkù i mì ndâ ꞌduù. Ndâ vò ꞌduù tí nò giì kaa ndâ i mì wó ꞌdáá gî, ndú giì gbì yí dê gí mì ku, bìndi ndú giì si yí tí mê wó mítí kpokèjì. 31ꞌBí bu-Mbíṛì mì ndâ Jùdéyà mbe kû ndii ta nó giì ꞌde ꞌdakò tí nò gbáṛákàà tísì á tí ṛo kpokèjì. Yí giì zeke yí ká zeke gí tísì kà, bìndi yí giì waa to có seè tí wó, yí giì ndii ta nó mì wó gî. 32Bìndi bà ndii bu-Mbíṛì mì ndâ Jùdéyà nò, ꞌbí ꞌdakò tí ꞌduù mbe kû bàkà nèté á gbí ndùgù ꞌbá-Mbíṛì mbe gì co tí gbèe kpokèjì tí nò giì ꞌde ꞌdakò tí nò ká kuu gbáṛákàà tísì á bàndò mì wó nò. Káa yí delè giì zeke káa yí gí to kà ta ṛo wó, bìndi yí giì waa to có ṛègbà tí wó, yí giì ndii gî.
33«Káa ꞌbí ꞌdakò, tí ꞌduù Sàmárìyà mbe kû ndii ta nó, giì ꞌde yê tí nò náa à gbì yí nò. Yí mâ giì zeke yí gí tísì kà, yê ṛo wó giì bàkà yí ngé ndii gî. 34Bìndi yí giì yèè dê gítí wó, yí giì bàkà nèté gítí ndâ kà tí nò ta ndi tí wó nò, ta bà doo ṛo ndú ta gó nèbítì, bìndi yí giì yee bàà mí ṛo ndú, bìndi yí giì eṛe ndú ꞌdáá gî. Yí giì te yí mí pí nò tí nó náa yí kû o nô. Bìndi yí giì ya ta yí gí ꞌbá mì ꞌbí ꞌdakò. 35Ndú giì tè ṛì, yé mâ giì too gî, yí giì je làmbu i ji mbe ꞌbá, bìndi yí giì ꞌdè có ji yí máa, ‹Pò yí, ye bà dele có bà-i-nô tacó bà sì có ndâ i mì lo náa wò volo gbí ndú mítí wó nô.›
36«À má énò, tó kaà kpónó a ꞌdi á ꞌdo gbí òkò tí ndâ ꞌdakò tí nó taꞌô nò?»
37Mbe ꞌdi gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà tí nò giì ꞌvìsì có ji Jézù máa, «Tó kaà a ꞌduù tí nó tí mbe ŋò yê ṛo wó nô.»
Jézù bà-i-nò giì ꞌvìsì có ji yí máa, «À má énò, ya gí ꞌbá, wàa wò ꞌví bàkà go i mì ꞌduù Sàmárìyà tí nò.»
Jézù co wiṛi ya gí ꞌbá mì ndâ Márátà ta Màríyà
38Ndâ Jézù ta ndâ mbe tala có mì wó mâ giì wùùkù to yee gbí to ꞌbá mì ndâ ꞌbí niì ta ṛè wó a Márátà, Márátà giì tèꞌé tí Jézù gí ꞌbá mì ndú ta náꞌvindí wó Màríyà. 39Jézù mâ giì ya gí ꞌbá kà, Màríyà giì njè nó ya gí bà ki tí wó kùṛo Mbe tí ndoo kû ꞌdi ndâ có tí nó náa yí kû ꞌdè nó, 40jee Márátà mì nje nèté kecì ta kpéétí wó. Márátà mâ giì ŋò ŋa nèté tí nó mbe jee tí mí to á kùṛo wó nó, njembí wó giì volo gî. Yí bà-i-nò giì njè nó ya gí mì Mbe tí ndoo, bìndi yí giì ꞌvee yí máa, «Có bà si ye mì náꞌvindí ye ta kpéétí ye mí nje nèté nò á ṛo lo wálá gî, Mbe nìbà i? ꞌDè có ji yí máa, yí gì gí bà konì ye!»
41Káa Mbe tí ndoo giì ꞌvìsì có ji Márátà máa, «Márátà! Márátà! Njembí lo kû mù gítí ndâ i me mbè. 42Káa ndâ kpóló-kpolo i gbí òkò tí ndâ i tí nò me mbè lá; à má ta bà ꞌdè ta yúcó, à káa i gbaànjé cuki. Màríyà cu ꞌbì wó nò a i mítí ŋìnó mbe nìkì ndii ndâ ꞌbí gî nô. Á má énò, àá bà je ꞌdo tí wó wálá.»
11ꞌBí mbe tala có mì Jézù ꞌvee yí gítí cèe kèjì bà ꞌdeke tí ꞌduù ji Mbíṛì
1Ta ꞌbí o gbaànjé, Jézù giì ya gítí ꞌbí bàndò kû ꞌdeke tí wó ji Mbíṛì. Yí mâ giì ꞌdeke tí wó cee gî, ꞌbí mbe tala có mì wó giì ꞌdè có ji yí, máa, «Tùbà cèe kèjì bà ꞌdeke tí ji Mbíṛì ji ze go ŋìndi Jòvánì tí mbe caka tí ndâ ꞌduù náa yí me ji ndâ mbe tala có mì wó nó gi, Mbe nìbà i.»
2Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndâ mbe tala có mì wó máa, «Yo ꞌdeke tí yo ji Mbíṛì énò máa,
‹Buù, à ùlù ṛè lo.
Gì gí bà dù tí gba.
3Je i-zó-zò ji ze ta ṛi ꞌdáá gî.
4Si có gítí ndâ vò i mì ze mí to,
tacó ze kû si có gítí ndâ vò i mì ndâ ka ze mí to.
Si ze mí gbí ndâ i ŋìnó mbe kû eendi ze gítí vò i lá.› »
5Káa Jézù giì ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó máa, «ꞌBí ꞌduù ꞌdo gbí òkò tí yo nò má ya gí mì kómbe wó ta kpo-gbíꞌo, bìndi yí giì gbà njekèjì muu wó máa, yí je làmbu i-zó-zò ji yì, 6wàa yì ꞌví ya tí ji ꞌbí kómbe yì mbe gì ꞌdo muu njà nó giì gbaaka yì si o gbooko gî nò, 7káa kómbe wó nò giì ꞌvìsì có ji yí máa, ‹Si bà pèè mbí ye mí to, tacó ze kpò gbí njekèjì gî. Kpokèjì bà je ꞌbí ŋa i mì ye kpónó ji wò wálá, tacó ze ta ndâ ꞌviì mì ye kû tè ṛì.› A ŋa yè ká bà bàkà tí? 8Ye kû ꞌdè có ji yo máa, ꞌdakò tí nò, kpêtí má je i-zó-zò ji mbe gbà njekèjì muu wó nò gítí có kómbeè tí nó á gbí òkò tí ndú ta yí nó lá, yí bà je ji yí tacó bà dò nô ꞌdo ṛo wó gî.
9«Káa ye kû ꞌdè có ji yo énò máa, yo yù i, wàa àá bà je i tí nò ji yo gî. Yo pà i wàa yo bà ꞌde i tí nò gî. Yo ku njekèjì wàa àá bà njaanga ji yo gî. 10Tacó àá bà je i ji ꞌduù ŋìnó mbe yù i nó gî, ꞌduù ŋìnó mbe pà i nó, bà ꞌde i tí nò gî, à delè bà njaanga njekèjì ji ꞌduù ŋìnó mbe gbà njekèjì nó gî
11«À bu ꞌviì ngàyi gbí òkò tí yo ká bà je yâ-kpoo ta zì kpoo tí ji ꞌviì mì wó, náa ꞌviì má yù yâ-sè ꞌdo tí wó? 12À bu ꞌviì ngàyi ká bà je sene ji ꞌviì mì wó, náa ꞌviì má yù pàṛà ngùù ꞌdo tí wó? 13Káa ndâ vò ꞌduù go yo nò má ni bà je tó i ji ndâ ꞌviì mì yo gî, Bu yo tí nó á gbíṛì nó ꞌví tuu Bèṛi-mì-Mbíṛì ji ndâ mbe ꞌdeke tí ndú ji yí lá?»
Ndâ Jùdéyà cu có bà toko có ta Bèlìzèbúlù mítí Jézù
14Ta o tí nò, Jézù kû mòkò ꞌbí i mbe eṛe nje ꞌbí ꞌdakò ꞌdo tí bà ꞌdè có gî ꞌdo gbí muu wó. I tí nò mâ giì co ꞌdo gbí muu ꞌdakò tí nò gî, ꞌdakò tí nò giì ꞌbìtà bà ꞌdè có. Nje ndâ ꞌduù giì ꞌdèè gítí bà ꞌdi kòcò ꞌdakò tí nò gî. 15Káa ndâ ꞌbí ꞌduù ꞌdo gbí òkò tí ndú bà-i-nò kû giì ꞌdè có máa, «A Bèlìzèbúlù, tí Gba-vò-i, ká kû je wotí bà mòkò ndâ i ꞌdo gbí muu ndâ ꞌduù ji yí.» 16Ndâ ꞌbí ꞌduù ŋìndi ndú giì ꞌdè có ji yí ta tiṛì máa, yí bàkà seṛè ji ndâ yì, wàa ndâ yì ꞌví ŋò tí ni énó máa, a Mbíṛì ká kû je wotí bà mòkò ndâ i ꞌdo gbí muu ndâ ꞌduù ji yí. 17Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú gí tàkò ŋa bà koṛo có mì ndú nò, máa, «Có mì ndâ ꞌduù mì gba má toko lá, ꞌbá mì gba tí nò bà ꞌbu gî. Có mì ndâ ꞌduù á ṛùkàtiì mì ndú delè má toko lá, ꞌbá tí nò bà sì tí wálá. 18Káa Gba-vò-i má njèè gbí ꞌbá mì wó gî, ꞌbá mì wó nò bà ṛò tíyò ta ŋa kpokèjì ngàyi, náa yo má ꞌdè có énò máa, ye kû mòkò ndâ i ꞌdo gbí muu ndâ ꞌduù ta wotí mì Gba-vò-i nò? 19Ye má kû mòkò ndâ i ꞌdo gbí muu ndâ ꞌduù ta wotí mì Gba-vò-i, ndâ ꞌviì mì yo kû mòkò ndú ta wotí mì ꞌdi? À má énò, ndoo si ndâ ꞌviì mì yo ꞌví waa ngbàngà ji ndoo. 20Káa ye má kû mòkò ndâ i ꞌdo gbí muu ndâ ꞌduù ta wotí mì Mbíṛì, gbí énó máa, Mbíṛì gì tí gba mì yo gî.
21«Cèe wu ꞌdakò ta ndâ zíꞌi ꞌbì wó má kû ù ṛègbà ndâ i mì wó, muu ndâ i mì wó nò bà ba wálá, 22yee ká tí o tí nò náa ꞌbí ngbílí mbe da gbí ka wó ngbílí má kiꞌviki gbí bá ganda mì wó gî, yí bà giì kaa ndâ i mì wó.
23«Có mì ꞌduù má toko ta ye lá, yí a mbe jòò gbí có ta ye. ꞌDuù má kili i ta ye lá, kû jaaka gbí i.
Bà dele ndi vò bèṛi
24«À má mòkò i ꞌdo gbí muu ꞌduù, i tí nò kû ya gí bà wùùkù to ta ndi gbí ndâ kángáá nga ngoò, kû pà bà bàndò bà tèwo wó. Káa bà ꞌde bàndò bà dù yí tí má kpò yí gî, yí bà ꞌdè có máa, ‹Bà ì ngèlè gí ndiì kpò a ngo. À má énó, ye bà dele ndi ye ya gítí ká ꞌbá mì ye.› 25Yí má dele ndi wó ya gí bà ꞌde à ꞌviindi tàꞌi tí nó náa yí co ꞌdo tí nó gî, 26yí bà dele ndi wó ya gí bà gì ta ndâ ꞌbí ka wó tí ndâ fùúfû mbe ndii yí gî, vô-nje só, gí gbí muu ꞌduù tí nò, yee tí o tí nó náa ndú volo ꞌduù tí nò gî.»
Cèe bà peteke tàkòcò ꞌduù
27Si Jézù kû ꞌdè ndâ có tí nò, ꞌbí niì giì ꞌdè có ta kòcò wó ngéé gí yaà ꞌdo gbí òkò tí ndâ mbè ꞌduù tí nò mbe kili nò, máa, «À ùlù niì tí nó tí mbe jò wò, náa wò kpolo ta ngo kí wó nô!»
28Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji niì tí nò máa, «À nìkì a bà ùlù ndâ mbe ꞌdi có mì Mbíṛì bìndi ndú giì bàkà go có tí nò, á cotí bà ùlù nawu ye.»
Seṛè mbe bàkà tí mítí Jónà
29Jézù mâ giì ŋò ndâ ꞌduù kû giì tì me mbè jèlè yí gî, yí giì ꞌdè có ji ndú máa, «Ndâ vò ꞌduù tí nó á gbí o tí nó nó kpónó kû tì nò, máa ye ꞌví bàkà seṛè á ji ndâ yì. Káa àá bà tè ta ndú káa seṛè tí nó dígísèé mbe bàkà tí mítí Jónà tí ꞌbí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì nô. 30ꞌViì-mì-ꞌDakò bà tùbà ji ndâ ꞌduù tí nó gbí o tí nó nó máa a Mbíṛì ká tuu yì, jé ká go bà tuu Jónà á ji ndâ ꞌduù gbí gbata Nínèvà dígísèé máa a Mbíṛì ká tuu yì.
31«Niì tí nó táánò tí gbolò gba mì ndâ ꞌduù tí nó ta ꞌbá mì ndú mbe mò gí gbíꞌdè nó, bà kpì ngbàngà tí ndâ ꞌduù tí nó gbí o tí nó nó ta o bà co Ṛi bà waa có wúnò. Tacó yí te nó ngé ꞌdo tàgbaṛìꞌo gì gí bà ꞌdi ndâ có mì gbolò gba tí nó tí Sólómònì, tí mbe ꞌdi gbí-o nó dígísèé gî. Káa yo zekeꞌo gi, ꞌbí i mbe me gbolò ndii Sólómònì gî kpónó kuu nô. 32Ndâ ꞌduù gbí gbata Nínèvà bà kpì ngbàngà tí ndâ ꞌduù tí nó mbe kû ꞌvala kpónó nó, ta o bà co Ṛi bà waa có wúnò. Tacó Jónà dígísèé kò-kò ta ndâ vò i mì ndú ji ndú, bìndi ndú giì ꞌvìsì muu ndú á ꞌdo tí ndâ vò kpokèjì mì ndú gî. Káa ꞌbí i mbe me gbolò ndii Jónà gî kpónó kuu nô.
Ṛo ꞌduù a kùpò mì wó
33«ꞌBí ꞌduù jé mbe òlò wu mí nje kùpò, bìndi yí giì ꞌbu i mí ṛo ngba wu tí nò gî nò, wálá. Ndâ ꞌduù ta o ꞌdáá gî kû te ngba wu ká mítí bàndò ŋìnó náa ndú bà ŋò ta to ṛègbà tí ndú. 34Ṛo ꞌduù a kùpò mì wó. I má tí ndâ ṛo lo wálá, ndú go áángá-aanga kùpò mbe ṛa wu ká ṛá-ṛa. Gbí énó máa, sè dìì lo ꞌdáá gî gbí ngbaꞌo. Káa ndâ ṛo lo má ta ósú tí ndú, go kùpò ŋìnó ta gùlúsùꞌo tí , náa à jè ta bà tù wu mí nje jé-jè nó, gbí énó máa, sè dìì lo ꞌdáá gî gbí ꞌdíꞌdiꞌo 35À má énò, yo kpolo tí yo máa wu ꞌví mee ꞌdo nje kùpò mì yo, si yo mí gbí ꞌdíꞌdiꞌo lá. 36Ndâ bà to tí lo ꞌdáá gî má kû tòngbaà, dìì lo ꞌdáá gî bà ngbaṛanga to go bà ngbaṛanga to mì wu á nje kùpò.»
Jézù ci ndâ mbe kpolo tí tàkìì ta ndâ mbe nìbà i mì ndâ Jùdéyà
37Jézù mâ giì cee ta có mì wó gî, ꞌbí mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà giì tèꞌé tí wó gítí i-zó-zò á ꞌbá mì wó. Káa Jézù giì ꞌbì ngé káa tà bà zò i á kùṛo bà caka ꞌbì wó. 38Nje mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà tí nò giì ꞌdèè ta bà ŋò Jézù kû zò i kùṛo bà caka ꞌbì wó go i gbí tàkìì mì ndú tí ndâ Jùdéyà gî. 39Jézù mâ giì ŋò énò, yí giì ꞌdè có ji ꞌdakò tí nò máa, «Yo tí ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà kpónó kû caka kapí ndâ késî ngo, ta kapí ndâ kùṛùngbú, káa có gítí bà gbùṛùngà ndâ ꞌduù, ta bà bàkà vò i, yè gbí njembí yo gî. 40Ndí yo ndâ ŋónókó! Àá táánò me káa gbèe Mbíṛì tí nó mbe bàkà kapí ndâ káꞌi tí nò nó ká bàkà gbí ndú lá? 41À nìkì énó máa, yo konì ndâ mbe yê ta ndâ ꞌbí i tí nó gbí ndâ káꞌi mì yo nô. Tacó wàa ndâ i ꞌdáá gî ꞌví dù ngbáṛángàꞌi tacó tí yo.
42«Káa yo tí ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà bà ŋò mítí yo! Yo kû njèè gbí ndâ víí kpátùyâ náa yo kili ꞌdo gbí njí mì yo muuꞌbì, bìndi yo giì ṛuka ꞌdo tí ndú gbaànjé-gbaànjé ji Mbíṛì, bìndi yo giì mò ndâ bà waa có ta yúcó, ta bà zè Mbíṛì nìkì maa, gí nje seè. Yo kùtàá bà gò ndâ i tí nò me ta bà mò ndâ ꞌbí có mì Mbíṛì gí nje seè lá.
43«Yo tí ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà bà ŋò mítí yo! Tacó a tí yo a go bà ki tí yo dengece-dèngècè ta ndi pí ndâ banga mbata á tí ndâ bàndò bà kili ndâ ꞌduù gí bà ùlù Mbíṛì. Go bà te duù mítí bà ꞌvee yo mì ndâ ꞌduù á ta ndi tí ndâ bàndò bà mà ꞌvélè delè tí yo ngé. 44Yo bà ŋò mítí yo! Tacó yo go ndâ muuꞌdú náa ndâ ꞌduù ŋò lá, bìndi ndú giì nò nó co pí ndú.»
45Káa ꞌbí mbe nìbà tàkìì mì ndâ Jùdéyà gbaànjé giì ꞌvìsì có ji Jézù máa, «Nje zèè mû mì lo nò ṛo ze delè gî, Mbe nìbà i.»
46Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji yí máa, «Yo tí ndâ mbe nìbà i bà ŋò mítí yo! Tacó gbímbí ndâ ꞌduù wálá ji yo ta bà ꞌdeeke du káꞌi mí muu ndú. Káa yo jé gítí bà konì ndú ta bà te ndâ du káꞌi tí nò njíꞌdí wálá.
47«Yo bà ŋò mítí yo! Tacó a yo ká bì ndâ muuꞌdú ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì tí nó náa ndâ ká gù yo ziki ndú nô. 48Yo ꞌdè ta nje yo gî, yo delè giì ùnje gítí ndâ i tí nò náa ndú bàkà nò gî, máa, a ndâ ká gù yo ká ziki ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì, káa yo giì bì ŋìndi yo a ndâ muuꞌdú bìndi ndú. 49Tacó énò, Mbíṛì tí Mbe ꞌdi gbí-o giì ꞌdè có énó máa, ‹Ye bà tuu ndâ ꞌbí mbe ꞌdòkò có, ta ndâ ꞌbí tú mì ye, ji ndú, ndú bà waaka tàkòcò ndâ ꞌbí , ndú delè bà mèèkèꞌi tí ndâ ꞌbí .› 50Tacó énò, mbelè ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì tí nó mbe ꞌbìtà bà mìì to ꞌdo tí bà ꞌbìtà bà suu to tí nó nó ꞌví dù tí ꞌbì yo tí ndâ ꞌduù tí nó mbe kû ꞌvala kpónó nô. 51Yo bà ꞌdè ndeṛè bà mìì ndâ tó ꞌduù tí nó mbe ꞌbìtà bà mìì ꞌdo tí Àbélè, yee tí Zàkàríyà tí nó náa yo zi yí mí gbí òkò ndâ bàndò bà te i-cí-ci ta ꞌbá-Mbíṛì nô. Ye kû ꞌdè có ji yo énó máa, kózò tí ndâ ꞌduù tí nó mbe kû ꞌvala kpónó nó bà ꞌdè ndeṛè ku ndâ ꞌduù tí nò ꞌdáá gî.
52«Yo tí ndâ mbe nìbà tàkìì mì ndâ Jùdéyà bà ŋò mítí yo! Tacó yo jèjèèkè tí yo mí njekèjì mì Mbíṛì ji ndâ ꞌduù go ndâ kî á ṛo mbu. Ndú bà ya gí gbí mbu wálá, káa ndú delè gítí bà si ndâ ꞌbí sè ꞌví ya gí gbí mbu ká wálá!»
53Káa si Jézù kû giì njè nó ꞌdo ꞌbá mì mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà tí nò mbe tèꞌé tí wó gítí i-zó-zò nò, ndâ có tí nò náa yí ꞌdè nò giì zèè tí ndâ mbe nìbà tàkìì, tí ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà, ngé ndii gî. Bìndi ndú giì ꞌbìtà bà pà nje wó tacó wàa yí ꞌví ꞌdè ndâ ꞌbí có ŋìnó náa à gbí njembí wó nó gí sè, 54tacó bà pà kpokèjì tacó bà zèè yí ꞌdo tí ngo nje wó.
12Jézù kpo-gbí-tà-tù ndâ mbe tala có mì wó
1Ta o tí nò ndâ ꞌduù giì tì me mbè mí mì Jézù, tí ŋa ŋìnó náa kpokèjì bà yuu kò gbí òkò tí ndú wálá. Jézù mâ giì ŋò énò, yí giì ꞌbìtà bà kpo-gbí-tà-tù ndâ mbe tala có mì wó kpédéléꞌi máa, «Yo kpolo tí yo ꞌdo tí ṛúꞌbù mì mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà. Ye kû nì a nambeè-ṛo tí nò náa ndú kû bàkà ji ndâ ꞌduù. 2À wúnò bà te i ꞌdo nje ndâ i tí nó náa à kpónó ꞌbuku i mí nje ndú nó ꞌdáá gî. À delè bà ꞌdi ndâ có tí nó kpónó tí ndâ có kóó nó gbaànjé-gbaànjé gî. 3À má énò, à wúnò bà ꞌdi ndâ có tí nó náa yo kpónó kû ꞌdè gbí ꞌdíꞌdiꞌo nó ꞌdáá gî gbí ngbàà ṛi. Àá bà kò-kò ta ndâ có tí nó náa yo nè tí yo mí tàꞌi kû ꞌdè gbí kóó nó ꞌdo pí cèléngé.
ꞌDuù ŋìnó náa yo ꞌví cì gúku tí wó nô
4«Káa ye kû ꞌdè có ji yo tí ndâ kómbe ye máa, yo ꞌví cì gúku tí ndâ mbe zi dìì yo cuki nò lá. 5Ye bà tùbà tí ŋa ꞌduù tí nó náa yo ꞌví cì gúku tí wó nó ji yo. Yo cì gúku a i tí ꞌduù ŋìnó ta wotí bà ꞌva lilí yo mí gbí vò bàndò á bìndi bà zi yo mì wó nô. Yo ùnje gítí có mì ye nò, yo cì gúku tí wó!
6«À kû sì ndâ naṛù vô gí ꞌdè, me ká ta mìlímì sósòꞌô cuki lá? Káa bà mbí Mbíṛì ò ꞌdo tí ꞌbí gbaànjé lá. 7Káa à kpêtí káa ndâ njì se muu tí muu yo, Mbíṛì ꞌdeke ndú gbaànjé-gbaànjé ꞌdáá gî, gî. À má énò, yo cì gúku lá, tacó i gbí yo me gbolò ndii i gbí ndâ naṛù me mbè gî!
Bà ùnje gítí Jézù mí kùṛo ndâ ꞌduù
8«Ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó máa, ꞌduù má ùnje gítí ye mí kùṛo ndâ ꞌduù, ꞌViì-mì-ꞌDakò wúnò bà ùnje gítí ꞌduù tí nò mí kùṛo ndâ basìlì mì Mbíṛì. 9Káa ꞌduù má biya ye mí kùṛo ndâ ꞌduù, ꞌViì-mì-ꞌDakò wúnò delè bà biya ꞌduù tí nó mí kùṛo ndâ basìlì mì Mbíṛì.
10«Káa ye kpónó kû ci nó a yo máa, Mbíṛì bà je à-cee-gî ji mbe ꞌdè vò có gítí ꞌViì-mì-ꞌDakò gî. Káa Mbíṛì bà je à-cee-gî ji mbe ꞌdè vò có gítí Bèṛi-mì-Mbíṛì wálá.
11«Ndâ ꞌduù má kû ya ta yo gí gbí ngbàngà kùṛo ndâ ꞌduù a tí ndâ bàndò bà kili ndâ Jùdéyà gí bà ùlù Mbíṛì, ta kùṛo ndâ mbe kû zogo ndâ Jùdéyà, ta kùṛo ndâ gba, njembí yo ꞌví mù énó máa, yo ꞌví ꞌdè mí kùṛo kà a ŋa có yè wè, nò lá. 12Tacó a Bèṛi-mì-Mbíṛì ká bà wu có tí nó náa yo ꞌví ꞌdè nó ji yo.»
Jézù lòkòꞌbò có gítí bà tee njembí ꞌduù mítí ndâ kpo-kpò i muu to tí nô
13ꞌBí ꞌdakò gbí òkò tí ndâ mbè ꞌduù tí nò giì ꞌdè có ji Jézù máa, «Mbe nìbà i! ꞌDè có ji náꞌvindí ye máa, yí njèè gbí ndâ i bìndi bu ze á ji ze ta yí.»
14Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ꞌdakò tí nò máa, «A ꞌdi ká bàkà ye tí gba mbe njèè gbí ndâ i mì yo ta náꞌvindí lo á ji yo, ꞌdakò?» 15Bìndi yí giì ꞌdè có ji ndâ ꞌduù tí nó mbe tì bìnjìì nó, máa, «Yo njaanga ṛo yo, wàa yo ꞌví kpolo tí yo, máa, yo ꞌví dù tí ndâ mbe gbolò njembí lá, tacó à me ndâ kpo-kpò i tí nó mbe yè to mì ꞌduù nó ká kû si yí ꞌví ꞌvala cèe bà ꞌvala ndò lá.»
16Bìndi yí giì lòkòꞌbò có ji ndú máa, «Ta ꞌbí o gbaànjé, ꞌbí ꞌdakò ta ndâ i mì wó me gbolò giì da cû tí i-seṛè. 17Yí giì ꞌbìtà bà koṛo có ta kpéétí wó máa, ‹Ye kpónó ꞌví bàkà a ŋa yè? Ye ꞌví ꞌde bàndò gítí ŋa seṛè cû tí nó kòtí ꞌdi? 18À nìkì énò máa, ye kiꞌviki ndâ cokoꞌdo-cókóꞌdó gálá tí nó kpónó ta ndâ i mì ye gbí ndú nó gí to, wàa ye ꞌví bì ndâ ꞌbí wooko-wòòkò i mbe te ndâ ꞌbí i mì ye ta ndâ cû tí nó ꞌdáá gî.› 19Bìndi yí giì dù kû koṛo có ta kpéétí wó máa, ‹Ye a mbe tó pá! Ndâ tó i ŋìnó ta go ndú tí ye nó ꞌdáá gî kuu mì ye gítí mbè ndoò. ꞌVálá tacó tí ye me có lá; ye bà dùlù tí ye ta bà zò i, ta bà njù pe.›
20«Káa Mbíṛì giì ꞌdè có ji ꞌdakò tí nò máa, ‹Bèbìlì tí nó wúnó nó a bèbìlì bà cì wò, ndí lo ŋónókó! À má énó, a ꞌdi ká bà zèè ndâ i tí nó náa wò kili ndú yè to gî nó, á bìndi lo?› »
21Jézù giì yee nje lòkóꞌbò mì wó máa, «Ŋìnò a ŋa i tí nó mbe kû ꞌde ndâ mbe kû kili ndâ kpo-kpò i gítí miṛi ndú, káa Mbíṛì ŋò ndâ kpo-kpò i tí nò ṛo wó tí i lá nó, ká nò.»
Yo tee njembí yo mítí Mbíṛì
22Jézù giì ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó máa, «À má énò, njembí yo ꞌví si bà mù énó máa, ‹Ze bà zò a yè wàa ze ꞌví ꞌvala tí ?› mí to. Yo delè ꞌví me kpùṛù-kpùṛù énó máa, ‹Ze ꞌví yuu a yè á mí kapí kû ze?› lá. 23ꞌVálá a kpóló-kpolo i ndii i-zó-zò gî, bìndi dìì ꞌduù a kpóló-kpolo i ndii ndâ bòngo gî. 24Káa yo zeke káa ndâ gàànà gi. Ndú ṛò njí lá, ndâ gálá bà kili i delè mì ndú wálá. Káa ta ndâ ŋa ŋìnò ꞌdáá gî, Mbíṛì kû ko ndú! Káa yo a ndâ kpóló-kpolo i co tí ndâ nuù gî. 25Káa ta ndâ kpùṛù-kpùṛù-zò-wúṛàngú mì yo nò, a ꞌbí ꞌdi gbí òkò tí yo ká bà uu go sáṛo cû ndii bà uu yí náa Mbíṛì cu ji yí nó gî? 26Wotí bà bàkà ŋa làmbu ŋìnò lê má tí yo wálá, njembí yo kû mù gítí sè ndâ ꞌbí i tacó yè?
27«Yo zeke káa ndâ ꞌvì ndâ làngá gi. ꞌBì tí ndú tacó bà te ŋa banga tí nò mítí ndú ta kpéétí ndú wálá, káa ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó máa, à kpêtí káa Sólómònì tí gbolò gba dígísèé náa àá mì wó a ndâ kpo-kpò i, yí jé yuu ꞌbí ŋa bòngo ta banga tí mbe ndii ndâ ꞌvì ndâ làngá gî, nò lá. 28Káa Mbíṛì má te ŋa banga tí nò mítí ndâ mbílì gbí jìlì, náa ndú wúnó kuu, káa à taàbé kû doo ndú ta wu, wotí bà je bòngo ji yo bà kpò yí gî? Yo me ndâ ꞌduù mbe kû tee njembí yo mítí Mbíṛì kácá-kácá lá. 29À má énò, yo tee njembí yo gáꞌdáá mítí có bà zò i, ta bà njù pe, lá. 30Tacó a ndâ ꞌduù tí nò mbe ŋò cèe kpokèjì bà bàkà i ji Mbíṛì ni lá muu to tí nó nó ká kû si njembí ndú ká gítí bà koṛo có gítí ndâ i tí nò, káa Bu yo ŋò ŋa i tí nó mbe ꞌvii ta yo nó ni gî. 31Yo si njembí yo gítí bà koṛo có á gítí có bà dù Mbíṛì tí gba, wàa a yí tí Mbíṛì ká bà je ndâ i tí nò ji yo.
Bà kpolo tí ndâ i ŋìnó ta i gbí ndú nó á mí gbíṛì
32«Yo cì gúku lá, ndâ rómbo mì ye, muu yo me mbè lá, káa tàkòcò Bu yo tí gba peteke gítí bà je ꞌbá mì wó ji yo gî. 33Yo sì ndâ i mì yo ꞌdáá gí ꞌdè, wàa yo ꞌví kaa i gbí ndú ꞌví konì ta ndâ mbe yê. Yo cu ŋa kúúkpá ŋìnó jé mbe yaka lá nó, wàa yo ꞌví kpolo tí ndâ i mì yo mí gbí ndú á mí gbíṛì, tí bàndò tí nó náa muu ndú bà ba tí wálá nô. Tacó ndâ mbe ngbà bà di kà wálá, ndâ sû delè kà wálá. 34Tacó njembí ꞌduù ta o ꞌdáá gî kû dù ká kácáá tí bàndò tí nó ta ndâ i mì wó tí nô.
Yo ꞌviindi tí yo
35«Yo ṛò tíyò kpècè, wàa yo ꞌví dù léngé-lenge kû ù ta ndi ŋa i ŋìnó bà gì nô. Yo si wu ꞌví mee ꞌdo nje kùpò mì yo lá. 36Yo ꞌviindi tí yo, go bà ꞌviindi tí ndâ bòò mbe kû ù bà gì mbe tí ndú ꞌdo bàndò bà ko niì, tacó wàa à káa póó bà ꞌdi wo tí wó kítíkí, ndâ yì ꞌví njaanga njekèjì ji yí. 37Ndâ bòò tí nó mbe dù tí zòꞌo yee tí o bà gì mbe tí ndú nó bà dù a ndâ mbe tó pá. Ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó máa, mbe tí ndâ bòò tí nò bà ki ndú mí to, bìndi yí giì kaa i-zó-zò ta ꞌbì wó mí kùṛo ndú. 38Ndâ bòò tí nò, náa mbe tí ndú má gì ta kpo-gbíꞌo, bìndi yí giì ꞌde ndú tí zòꞌo nò bà dù a ndâ mbe tó pá. 39Yo koṛo muu yo máa, mbe ꞌbá má ŋò o bà gì mbe ngbà gî, yí bà si mbe ngbà tí nò ꞌví ṛì gí tàꞌi mì wó ngé gî wálá. 40À má énò, yo ꞌviindi tí yo, tacó yo bà ŋò o bà gì ꞌViì-mì-ꞌDakò ni wálá, yí ba gbaaka yo gbááká-gbaaka.»
Ndâ tó bòò ta vò bòò
41Pìyétòrò bà-i-nò giì ꞌvee Jézù máa, «Wò kû lòkòꞌbò có tí nò a i ji ze tí ndâ mbe tala có mì lo cuki wèè, wò kû nì a ndâ ꞌduù ꞌdáá gî, Mbe nìbà i?»
42Káa Mbe tí ndoo giì ꞌvee Pìyétòrò, máa, «Tó bòò mbe kû bàkà nèté ta njembí wó gbaànjé, tí mbe ꞌdi gbí-o náa mbe tí wó si yí tí mbe kpolo tí ndâ i-ꞌbá mì wó ꞌdáá gî, wàa yí ꞌví kû njèè i-zó-zò ji ndâ ꞌbí ka wó ta o bà zò i si yí muu nó, a ꞌdi? 43Bòò tí nò bà dù a mbe tó pá náa mbe tí wó má gì ꞌdo muu nó gí ꞌbá káa yí giì ꞌde yí kû bàkà nèté mì wó ꞌdáá gî. 44Ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó máa, mbe ꞌbá bà bàkà bòò tí nò tí mbe kpolo tí ndâ i-ꞌbá mì wó ꞌdáá gî. 45Káa bòò tí nò má a ꞌbí ŋa ꞌduù mbe koṛo có máa, mbe ꞌbá kèjì gálà wálá, bìndi yí giì ꞌbìtà a bà zò i, ta bà njù pe ꞌbàà, kû mèèkè ta i tí ndâ ꞌbí ka wó bòò ŋìnó náa mbe tí ndú si yí máa, yí kpolo tí ndú nó, 46ta ṛi tí nó náa mbe tí ndú bà dele gì gí bà gbaaka yí si yí kû bàkà ŋa i tí nò nó, yí bà waa có mítí wó, bìndi yí giì mò yí gí mì ndâ bòò tí nó tí ndâ mbe ngbútù mbe ꞌdi có lá nô.
47«Káa bòò ŋìnó mbe ŋò có tí nó gbí muu mbe tí wó nó ni gî, káa yí giì ꞌviindi tí wó kùṛo bà gì mbe tí wó gí ꞌbá lá, yí delè giì bàkà go có tí nò lá nó, bà ŋò mítí kû wó. 48Káa bòò ŋìnó mbe ŋò có tí nó gbí muu mbe tí wó nó lá, káa yí giì bàkà i ŋìnó mbe ꞌvii tí i náa à ꞌví gbì yí gítí gbí-gbì nó, bà ꞌde làmbu bà gbì tí gî. À má je i ji ꞌduù túkàꞌi, à delè kû koṛo có máa, yí bà ko mboo i tí nò túkàꞌi.
Jézù njèè gbí òkò tí ndâ ꞌduù
49«Ye gì tacó bà doo to tí nó ta wu, ye kùtàá má doo gî, njembí ye ꞌdèè gî! 50Ye kèjì gí bà kònò séꞌi. ꞌDóó ye má kònò bà séꞌi tí nò cee ꞌdo muu ye lá, njembí ye gí bà ꞌdèè wálá.
51«Yo kû koṛo có máa, ye gì a i tacó bà ꞌviindi gbí òkò tí ndâ ꞌduù á muu to tí nó? Ŋìnò me ndeṛè bà gì ye gí muu to tí nó ká nò lá. Ye gì a i tacó bà volo gbí òkò tí ndâ ꞌduù. 52ꞌDo tí kpónó kû ya gí kùṛo, muu ndâ ꞌduù má ṛùkàtiì vô, ndú bà njèè gbí òkò tí ndú gî. Có mì ndâ ꞌbí ꞌduù taꞌô bà ya ta có mì ndâ ꞌbí ꞌduù ŋìnó sósòꞌô nó wálá. Có mì ndâ ꞌduù ŋìnó sósòꞌô nó delè bà ya gí gbí có mì ndâ ka ndú taꞌô nó wálá. 53Ndâ bu ndâ ꞌviì-ꞌdakò bà loko mítí ndâ ꞌviì mì ndú ta vò i; ndâ ꞌviì-ꞌdakò delè bà loko ká mítí ndâ bu ndú. Ndâ nawu ndâ ꞌvinî bà volo mítí ndâ nájú ndú; ndâ ꞌvinî delè bà volo mítí ndâ nawu ndú ta vò i. Ndâ nawu ndâ ꞌviì-ꞌdakò bà volo mítí ndâ nawù ndâ ꞌviì mì ndú; ndâ nawù ndâ ꞌviì delè bà volo mítí ndâ gù ndú, nawu ndâ ꞌdakò mì ndú.»
54Jézù giì ꞌdè có ji ndâ ꞌduù tí nò mbe tì bìnjìì nò, máa, «Yo tí ndâ Jùdéyà má ŋò mù kû te mò gí tàbú, yo kû ꞌdè có máa, mù tí nó bà bè bà nì wálá, káa à kû bàkà tí go ngo nje yo nò. 55Yo má ŋò pípìṛi kû pì ꞌdo gbíꞌdè, yo kû ꞌdè có máa, gó ṛi bà dù ta ṛi tí nò ngé ndii gî. Káa có mì yo nò delè có to lá. 56Yo ŋò ŋa i tí nó á kèjì nó ni ꞌdo tí bà zeke cè kózò tí tàṛì, ta cè kózò tí to gî, káa yo ŋò ŋa i tí nó mbe kû bàkà tí kpónó nó ni lá, tacó yè, ndí yo ndâ mbe tiṛì?
Yo ꞌviindi gbí òkò tí yo ta ka lo mbe có
57«Yo koṛo muu yo wàa yo ꞌví bàkà i ŋìnó jáá nó lá tacó yè? 58Có má gbí òkò tí yo ta ꞌduù, káa wò ŋò ni tí vò i gî, bàkà wotí gítí bà mee wu ꞌdo tí có tí nò gbí òkò tí yo ta yí nò kùṛo bà ya ta wò mì wó gí gbí ngbàngà. Tacó yí má yee ta wò á kùṛo ndâ gba gî, ndú bà je wò ji ndâ mbe kpolo tí zàà, máa, ndú nè wò mí tàꞌi. 59Ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó máa, wò bà dù gbí zàà yee tí o tí nó náa wò sì có tí nò cee ꞌdo muu lo gî.»
13Yo má ꞌvìsì muu yo ꞌdo tí ndâ vò i mì yo lá, yo bà mìì gî
1Ta o tí nò, ndâ ꞌbí ꞌduù giì ꞌdè có ji Jézù gítí bà ziki ndâ ꞌbí ꞌdakò tí ndâ Jùdéyà mbe ꞌdo Gàlìléyà mì Pìlátò si ndú kû waa mbelè ji Mbíṛì á Jèrùzàlémè, bìndi mbelè ndâ ꞌduù tí nò náa Pìlátò ziki ndú nò giì ŋònòkò tí ta mbelè ndâ nò náa ndú ci ji Mbíṛì nô. 2Káa Jézù giì ꞌvee ndâ ꞌduù tí nò máa, «Yo koṛo có máa, Pìlátò ziki ndâ ꞌdakò tí nò tacó vò i mì ndú me gbolò ndii ndâ vò i mì ndâ sè ndâ ꞌduù Gàlìléyà ꞌdáá gî, gî? 3À me énò lá. Káa ye kû ꞌdè có ji yo máa, yo má ꞌvìsì muu yo ꞌdo tí ndâ vò i mì yo lá, yo ꞌdáá gî bà mìì gî. 4Káa ndâ ꞌdakò tí nó muuꞌbì-nje vô nje-vô taꞌô náa njà su-sú ꞌbá mìì ndú Sìlòwámù gbí gbata Jèrùzàlémè nó, yo koṛo có máa, ndâ ꞌbí ꞌduù ta vò i mì ndú mbe me gbolò kùṛo Mbíṛì ndii ndú á gbí gbata Jèrùzàlémè wálá? 5À me énò lá! Káa yo má ꞌvìsì muu yo ꞌdo tí ndâ vò i mì yo lá, yo bà mìì go bà mìì ndú nò ꞌdáá gî.»
Jézù lòkòꞌbò có gítí ꞌbí mû-mbiìgá mbe ṛì lá
6Jézù giì lòkòꞌbò có ji ndú máa, «Ta ꞌbí o gbaànjé, ꞌbí ꞌdakò ta mû-mbiìgá gbí njí mì wó giì ya gí bà pà yú mbiìgá gbí mû tí nò, káa yí giì ꞌdè gbèe ṛi mbiìgá gbí mû lá. 7Yí bà-i-nò giì ꞌdè có ji mbe kû bàkà nèté gbí njí mì wó ta kpo-tàkòcò, máa, ‹Ŋò káa ŋa i tí nò gi. Ŋìnó kpónó a bà taꞌô ndoò tí bà nò ye gí bà pà yú mbiìgá ꞌdo gbí mû tí nò, káa ye jé ꞌde gbèe i lá. À má énò, da mû tí nò gí to. Gbí ndeṛè bà gèè bè mì wó tii ta to gbí njí sínò wálá.›
8«Káa mbe kû bàkà nèté gbí njí mì ꞌdakò tí nò giì ꞌvìsì có ji yí máa, ‹Si njíꞌdí kózò gi, kpo ꞌduù. Ye bà kili zì to mí ṛèngbó wó, wàa, ndà ꞌví zeke ta ndoò gbaànjé má kózò gi. 9Yí má ṛì gbí ndoò tí nó kèjì nó gî, à nìkì ma. Káa yí má ṛì lá, à ꞌví da yí gí to go có mì lo nò.› »
Jézù ꞌvala ꞌbí niì ta ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà
10Jézù ta o tí nò kû nìbà i ji ndâ ꞌduù á tí ꞌbí bàndò bà kili ndâ ꞌduù gí bà ùlù Mbíṛì, ta ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà. 11Ta o tí nò, ꞌbí niì ta i-gbí-muu wò kuu gbí òkò tí ndâ ꞌduù tí nò mbe kili mí bàndò bà ùlù Mbíṛì nò. I tí nò ŋonoko niì tí nò ta ndoò muuꞌbì-nje vô nje-vô taꞌô. Yí giì bàkà ósú mítí niì tí nò, tí ŋa ŋìnó náa niì tí nò kû giì nò nó ká ꞌbùṛà-ꞌbùṛà énô. 12Jézù mâ giì ŋò niì tí nò, yí giì tèꞌé tí wó, bìndi yí giì ꞌdè có ji yí máa, «Nòꞌo mì lo cee gî, niì!» 13Jézù giì tee ꞌbí wó mítí niì tí nò, bìndi ndòpí niì tí nò giì yaꞌva tí jáá gî. Bìndi niì tí nò giì ꞌbìtà bà ùlù Mbíṛì.
14ꞌBí gbolò ꞌduù tí kùṛo ndâ mbe kû kili mí bàndò bà ùlù Mbíṛì mâ giì ŋò bà ꞌvala niì tí nò mì Jézù ta ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà, yí giì ꞌdè có ji ndâ ꞌduù ta kpo-tàkòcò máa, «À kuu tí mì ndoo a ndâ sili vô-nje gbaànjé, tí ndâ sili bà bàkà nèté. Nòꞌo má tí ꞌduù, yí ꞌví gì gí bà pà yeè á gbí òkò ndâ sili tí nò, me ta ṛi bà wotí gbí tàkìì lá!»
15Káa Mbe tí ndoo giì ꞌvìsì có ji ꞌdakò tí nò máa, «Ndí yo ndâ mbe tiṛì! A ꞌdi gbí òkò tí yo nò jé ká njaanga wú tí ndâ i-kó-ko mì wó, bìndi yí giì gbà ndú ya tí gí bà njù ngo ta ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà lá? 16À má énò, ye ꞌví njaanga miṛi niì tí nó tí nájú Àbìráámò nó ꞌdo ꞌbì vò i tí nó mbe kò yí ta ndoò muuꞌbì-nje vô nje-vô taꞌô nó lá wàà?»
17Có tí nò náa Jézù ꞌvìsì ji ꞌdakò tí nò nò giì te a nô mí ṛo ndâ mbe kû sogo yí tí Jézù. Káa líkíꞌo ndâ kpo-kpò i tí nò náa yí bàkà nò ká giì dù tí sè ndâ ꞌduù ꞌdáá gî.
Jézù lòkòꞌbò có gítí njì ndí
18Ta o tí nò, Jézù giì ꞌvee ndâ ꞌduù máa, «Bà dù Mbíṛì tí gba mì ndâ ꞌduù go ŋa yè? Ye ꞌví ꞌvii mítí ŋa yè ji yo? 19À go njì ndí náa ꞌduù ṛò mí gbí njí mì wó. Njì ndí tí nò giì kù tí gbolò mû náa ndâ nuù kû gèè ꞌbá mì gbí bè wó.»
Jézù lòkòꞌbò có gítí ṛúꞌbù
20Jézù giì ꞌvee ndâ ꞌduù kákáꞌi máa, «Ye kpónó ꞌví ꞌvii ngú ŋa kèjì bà bàkà nambeè mì Mbíṛì ta ndâ ꞌduù ji yo mítí ŋa yè? 21À go njú ṛúꞌbù, náa niì kû soo mítí kpàtà pe njíꞌdí-njíꞌdí kpòò yee tí o bà nì kpàtà pe tí nò.»
Ṛúú njekèjì
22Jézù giì njè nó kû ya gí Jèrùzàlémè ta bà nò ta bà gala ndâ ꞌduù ta ndi gbí ndâ gbata, ta ndâ to tí kpokèjì ꞌdáá gî. 23Káa ꞌbí ꞌduù giì ꞌvee yí máa, «Muu ndâ mbe ꞌde ꞌválá bà me mbè wálá, kpo ꞌduù?»
Káa Jézù giì ꞌvìsì có gí tàkò ꞌvé mì ꞌduù tí nò ji ndâ ꞌduù, máa, 24«Yo kili ndòngbú wotí mì yo, wàa, yo ꞌví ṛì gí tàꞌi co a i tí ṛúú njekèjì. Ye kû ꞌdè có ji yo máa, ndâ ꞌduù me mbè bà jòò tí ndú tacó bà ṛì gí tàꞌi, káa ndú gí bà ṛì wálá. 25Mbe ꞌbá má giì a gí yaà, bìndi yí giì kisi njekèjì gî, yo bà dù á sè kû gbà njekèjì ta bà tèꞌé tí wó, máa, ‹Njaanga njekèjì ji ze, kpo ꞌduù!›
«Káa yí bà ꞌvìsì có ji yo máa, ‹Ye ŋò bàndò tí nó náa yo gì ꞌdo tí nó ni lá!›
26«Káa yo bà-i-nò bà dù a i sè kû ꞌvìsì có ji yí máa, ‹Ndoo táánò zò i ta ndoo gbí gbèe káꞌi gî. Ndoo delè njù ngo ta ndoo gbí gbèe káṛà ngo gî. Wò delè táánò nò ta bà nìbà i ji ndâ ꞌduù gbí gbata mì ze gî, kpo ꞌduù!›
27«Káa yí bà ꞌvìsì có ji yo kákáꞌi, máa, ‹Ye ŋò bàndò tí nó náa yo gì ꞌdo tí nó ni lá. Yo ya ꞌdáá ꞌdo tí ye gí kàzô, ndí yo ndâ vò ꞌduù!› 28Bìndi yo bà dù a i sè kû wa gbí ta bà ꞌvìì tì yo ta séꞌi, kû zeke ta ndâ Àbìráámò, ta Ìzákò, ta Jàkóbè, ta ndâ ꞌbí mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì ꞌdáá gî gí tàꞌi mì Mbíṛì, káa à ꞌvaka yo gí sè gî! 29Ta o tí nò, ndâ ꞌduù bà gì ꞌdo cee muu to ꞌdáá gî gí bà zò i ta líkíꞌo tí ndú ꞌbá mì Mbíṛì! 30Ta o tí nò, ndâ ꞌduù ŋìnó náa ndâ ꞌduù muu to tí nó kpónó si ndú tí i lá nó, bà dù tí ndâ ꞌduù ŋìnó náa à kû te duù mítí ndú me gbolò; bìndi ndâ ꞌduù ŋìnó náa ndâ ꞌduù muu to tí nó kpónó kû te duù á mítí ndú nó, bà dù tí ndâ ꞌduù ŋìnó ta i gbí ndú kpokoo wálá nô.»
Jézù ꞌdeke tí ndâ ꞌduù gbí gbata Jèrùzàlémè
31Mâ giì zekeꞌo, ndâ ꞌbí mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà giì gì gí mì Jézù, bìndi ndú giì ꞌdè có ji yí, máa, «Njè nó ꞌdo bà-i-nó gî, tacó Èródè tí gbolò gba kû po tiṛì có bà zi wò.»
32Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «Yo dele ndi yo ya gí bà ꞌdè có ji ngàmbé tí nò, máa, ye kû mòkò ndâ i ꞌdo gbí muu ndâ ꞌduù, ye delè kû ꞌvala ndâ mbe nòꞌo, gbí ṛi tí nó wúnó, ta taàbé, ye bà cee ta nèté mì ye a i takàcó. 33Kpêtí ká énò, ye bà dù a i muu nó wúnó, ta taàbé, ta takàcó, tacó bà zi mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì mí sè ꞌdo gbí gbata Jèrùzàlémè me dú lá.
34«Ákoo ndâ ꞌduù Jèrùzàlémè! Ndâ ꞌduù Jèrùzàlémè! Yo kû ziki ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì! Yo kû ꞌvaka ndâ ꞌduù tí nó náa Mbíṛì tuu ndú ji yo nó ta díí! Ye jè ta bà kili yo mí njembí ye go bà kili ndâ ꞌviì mì na ngùù mí tà mbíṛì wó nó ta bà me mbè, káa yo kpò ye gî! 35ꞌBá mì yo bà jìꞌvì mòòkò. Ye kû ci nó a yo máa, yo bà ŋò ye kákáꞌi wálá, yee tí o tí nó náa yo ꞌdè có ta nje yo máa, ‹Mbíṛì ꞌví si ꞌduù tí nó mbe gí ta ṛè wó tí Mbíṛì,› nó gî.»
14Jézù ꞌvala ꞌbí ꞌdakò kákáꞌi ta ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà
1Ta ꞌbí ṛi bà wotí gbaànjé, Jézù giì ya gí bà zò i á ꞌbá mì ꞌbí gbolò mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà. Yí mâ giì yee kà, ndâ ꞌduù ꞌdáá gî giì dù kû je mbí ndú kpolo ma ká gítí wó. 2Mâ giì zekeꞌo, ꞌbí ꞌdakò ta ndâ ꞌbì wó ta kò wó oko ꞌdáá gî giì ja tí wó gì gí mì Jézù. 3Jézù mâ giì ŋò yê ṛo ꞌdakò tí nò, yí giì ꞌvee ndâ mbe ꞌdi gbí tàkìì, ta ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà, máa, «Bà ꞌvala ꞌduù ta ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndoo tí ndâ Jùdéyà dú? À má me dú lá, yo ꞌdè ji ye.»
4Káa ndú giì biya bà ꞌvìsì có ji Jézù gî. Tacó énò, Jézù giì zèè ꞌbì ꞌdakò tí nò, bìndi yí giì ꞌvala yí gî, bìndi yí giì ꞌdè có ji yí máa, yí ya gî. 5Jézù mâ giì je nó ji ꞌdakò tí nò gî, yí giì ꞌvee ndâ mbe ꞌdi gbí tàkìì, ta ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà, máa, «ꞌViì mì ꞌbí ꞌduù ꞌdo gbí òkò tí yo nò, delè ꞌbí i-kó-ko mì wó, má ꞌva tí gbí guu ta ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndoo tí ndâ Jùdéyà, yí bà ja yí gí sè wálá?» 6Bà ꞌvìsì có ji Jézù kákáꞌi giì kpò ndú gî.
Bà si tí ꞌduù tí i ta kpéétí wó
7Jézù mâ giì ŋò ŋa bà jòò tí ndâ ꞌbí ka wó wiṛi tacó bà ki tí ndú tí ndâ bàndò mì ndâ kpo-kpò ꞌduù gí bà zò i, yí giì lòkòꞌbò có ji ndú máa, 8«ꞌDuù má tèꞌé tí lo gí bà zò i á bàndò bà kò niì, si bà có ká ngé ya gí bà ki tí lo tí bàndò mì ndâ kpo-kpò ꞌduù ta muu lo mí to. Tacó ndâ-ꞌbî-lá mbe ꞌbá tèꞌé tí ndâ ꞌbí kpo-kpò ꞌduù mbe ndii wó gî, gî. 9Bìndi mbe ꞌbá bà gì gí bà ꞌdè có ji wò máa, ‹Si bàndò tí nó ji kpo ꞌduù tí nô.› Bà a wò ꞌdo bà-i-nò kû ya gítí bàndò mì ndâ lúkúfà ꞌduù bà me a duù ta nô. 10À má énò, à má tèꞌé tí lo gí bà i, ya gí bà ki tí lo tí bàndò mì ndâ lúkúfà ꞌduù. Mbe ꞌbá má ŋò máa, bàndò tí nò ꞌvii ta wò lá, a yí ká bà gì gí bà ꞌdè có ji wò máa, ‹A gí yaà, wàa wò ꞌví ya gí bàndò mì ndâ ka lo kpo ꞌduù kà zô, kómbe ye.› Tù lo ndì bà giì uu ta o bà a wò gí yaà kû ya gítí bàndò mì ndâ kpo ꞌduù, tacó a te duù mítí lo mí kùṛo ndâ ꞌduù tí nó ꞌdáá náa yo kû ki tí yo to ta ndú nó gî. 11Tacó ꞌduù má kû si tí wó tí i ta kpéétí wó, ndâ ꞌduù bà si yí tí i wálá. Káa ꞌduù mbe si tí wó tí i lá, ndâ ꞌduù bà te duù mì tí wó.»
12Bìndi yí giì ꞌdè có ji mbe ꞌbá tí nó náa ndú kû zò i á ꞌbá mì wó nó, máa, «I-zó-zò má ꞌbá mì lo, kili me káa ndâ kómbe lo, ta ndâ náꞌvindí lo, ta ndâ nambe lo, ta ndâ ka ꞌbá mì lo ŋìnó náa àá mì ndú a i nó, tacó wàa ndú taàbé ꞌví tè ta é tí lo gítí ŋìndi ndú nò lá. 13Bàkà i-zó-zò, wàa wò ꞌví kili ndâ mbe yê, ta ndâ ꞌduù ŋìnó mbe kû ìṛì ta to, ta ndâ mbe ku kò, ta ndâ mbe sú ṛo, gítí . 14Bìndi Mbíṛì bà bàkà nambeè ji wò, tacó wotí bà ko mboo i-zó-zò mì lo nò ji wò tí ndâ ꞌduù tí nò wálá. Mbíṛì bà ko mboo i-zó-zò mì lo nò ji wò ta o bà ꞌvala ndi ndâ mbe bàkà go có mì wó ꞌdo gbí muuꞌdú ndú.»
Bà lòkóꞌbò gítí gbolò o bà zò i
15ꞌBí ꞌdakò ꞌdo gbí òkò tí ndâ ꞌduù tí nò mbe kû zò i ta ndâ Jézù nó mâ giì ꞌdi có tí nò náa Jézù ꞌdè nò, yí giì ꞌvìsì có ji Jézù máa, «Ndâ mbe zò i ꞌbá mì Mbíṛì wúnò bà dù a ndâ mbe tó pá.»
16Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ꞌdakò tí nò máa, «Ta ꞌbí o gbaànjé, ꞌbí ꞌdakò giì ci o ji ndâ ꞌduù me mbè máa, ndú ya gí bà zò i ꞌbá mì yì. 17O bà zò i tí nò náa yí ci nò mâ giì me tí gî, yí giì bàkà i-zó-zò me gbolò, bìndi yí giì tuu bòò mì wó, máa, yí ya gí bà ꞌdè có ji ndâ ꞌduù tí nò náa yí ma có i-zó-zò ji ndú nò, máa, à bàkà i-zó-zò cee gî.
18«Bòò mì wó mâ giì ya gí bà ꞌdè có tí nò ji ndâ ꞌduù, ndâ ꞌduù ꞌdáá gî giì ŋònòkò tí ndú ꞌdo tí bà ya gí bà zò i gî. Kpédélé ꞌduù tí nó náa bòò tí nò ꞌde yí nó loko gbí ꞌbá wó, máa, ‹Nó kpónó kuu kò ye. Ye kû ya gí bà gala ꞌbí ŋa ngú njí náa ye sì á kàzô. Ya gí bà ꞌdè có ji mbe tí lo, máa, ye biya bà gì gí tà é mì wó me bíyá-biya lá.›
19«Bà só ꞌduù tí nó náa yí ꞌde yí nó giì ꞌdè tiṛì ji yí máa, ‹Kpokèjì bà ya ye ngé gî wálá, tacó ye kpónó kû ya gí bà ŋò nèté mì ndâ ꞌbí ngú mòꞌdú náa ye sì tacó bà ji njí kàzô. Delè ndi lo ya gí bà ꞌdè có ji mbe tí lo, máa, gùù tè káṛà di lá.›
20«Bà taꞌô ꞌduù giì ci yí ta tiṛì, máa, ‹Ŋìnò kpónó a bà ko niì mì ye gì tí gí ꞌbá ká nô. À da ꞌbò mítí kò ye gî.›
21«Bòò tí nò giì dele ya gí ꞌbá, bìndi yí giì ꞌvanda ndi kòcò ndâ ꞌduù tí nò ꞌdáá gî ji mbe tí wó. Mbe tí wó bà-i-nò giì ꞌvìsì có ji yí ta kpo-tàkòcò, máa, ‹Goonó ya ta ndi tí ndâ kpokèjì gbí gbata, wò má ꞌde ndâ mbe yê, ta ndâ mbe sú ṛo, ta ndâ mbe ku kò, ta ndâ ꞌduù ŋìnó mbe kiꞌviki mì to gî nó, wò ꞌví gì ta ndú.›
22«Bòò tí nò giì ma ndâ ŋa ndâ ꞌduù tí nò náa mbe tí wó ꞌdeke ji yí nò, káa ndú yè tàꞌi bà zò i lá. Tacó énò, yí giì ꞌdè có ji mbe tí wó máa, ‹Ye ma ndâ ꞌduù go có mì lo nò gî, káa ndú giì yè tàꞌi bà zò i lá, bu ye.›
23«Káa mbe tí wó giì ꞌvìsì có ji yí máa, ‹Ya ta ndi tí ndâ kpokèjì á sè ꞌdo gbí gbata, wàa wò ꞌví ma ndâ ꞌduù yee tí o tí nó náa tàꞌi bà zò i yè ta ndâ ꞌduù gî.› 24Bòò tí nò mâ giì kili ndâ ꞌduù yè tàꞌi bà zò i go kòcò mbe tí wó nò gî, mbe ꞌbá giì ꞌdè có ji ndâ ꞌduù tí nò, máa, ‹Ye kû ꞌdè có ji yo máa, ndâ ꞌduù tí nó náa ye tèꞌé tí ndú káa ndú biya bà gì gí nó, bà tala i-zó-zò mì ye nó wálá.› »
I tàkò bà dù tí mbe tala có mì Jézù
25Ndâ ꞌduù me mbè giì kaa kû ko tàkò Jézù. Yí bà-i-nò giì ꞌvìsì tí wó gí ndiì, bìndi yí giì ꞌdè có ji ndú, máa, 26«ꞌDuù má gì gí mì ye, káa njembí wó ká kácáá tí ndâ bu wó, ta nawu wó, ta niì mì wó, ta ndâ ꞌviì mì wó, ta ndâ náꞌvindí wó, ta ndâ námì wó, ta miṛi wó, ꞌduù tí nò bà dù tí mbe tala có mì ye wálá. 27ꞌDuù má te ꞌdóó njèèkpè mû mì wó, wàa yí ꞌví gì tí gí tàkò ye lá, ꞌduù tí nò bà dù tí mbe tala có mì ye wálá.
28«Tacó ꞌbí ꞌduù ꞌdo gbí òkò tí yo kpónó má kû bàkà có bà gèè ꞌbá, kpédélé có gbí muu wó bà dù me bà koṛo có gítí bàndò bà ꞌde ndâ i-nèté gítí bà cee ta ꞌbá tí nò lá? 29À má énò lá, yí má duu káa ndâ kpalà mí tà to gî, káa bà cee sè nèté gítí ꞌbá giì kpò yí gî, ndâ ꞌduù bà ŋo yí, 30máa, bà gèè ꞌbá kpò yí gî.
31«À delè a gba ngàyi jé ká kû ya gí bà tè ꞌbí ka wó gba ta gó, náa yí má ŋò ni gî máa, wotí gó mì ka wó nò ndii yí gî? 32Yí má ŋò ni énò gî, yí bà tuu tú ꞌdo ká tí ꞌdú, máa, ndâ yì ꞌdè có tí nò gbí òkò tí ndâ yì ta yí nò ꞌdé-ꞌdè. 33À má énò, ꞌbí ꞌduù gbí òkò tí yo mbe biya ndâ i mì wó ꞌdáá gî lá, bà dù tí mbe tala có mì ye wálá.
À kû yee tè zi ŋìnó náa gó zi cee ꞌdo gbí gî nó gí ꞌdè
34«Gó zi má kû gbí mbí zi, yí a tó i. Káa bà gó ngo zi tí nò má cì cee gî, kèjì bà dele ta gó zi gí gbí tè zi tí nò kákáꞌi wálá. 35Tè zi me i mbe zii to tacó ba ṛò i lá. Ndâ ꞌduù kû te tè zi yee ká tí vò i gí ꞌdè. À má énò, ꞌduù ŋìnó ta tù bà ꞌdi có tí muu wó nó ꞌví ꞌdi có.»
15Rómbo mbe giṛi gî
1Ta o tí nò, ndâ mbe kû kili i-mírì me mbè, ta ndâ ꞌbí vo-vò Jùdéyà giì kaa ya kû ꞌdi ndâ có mì Jézù. 2Ndâ mbe kpolo tí tàkìì, ta ndâ mbe nìbà tàkìì mì ndâ Jùdéyà mâ giì ŋò énò, ndú giì ꞌbìtà bà ꞌdè víí có ta kòlòwò, máa, «ꞌDakò tí nò kû ŋònòkò tí wó ta ndâ ꞌduù ŋìnó náa à mò ndú ꞌdo gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà gî nô. Ndú delè kû zò i ta ndú gbí gbèe káꞌi!»
3Jézù mâ giì ꞌdi có mì ndú nò, yí giì lòkòꞌbò có ji ndú, máa, 4«ꞌBí ꞌduù ꞌdo gbí òkò tí yo nò kpónó má kû gbà ndâ rómbo mì wó ziꞌduù-vô, káa ꞌbí gbaànjé giì giṛi gî, yí bà jee sè mbè ndâ ŋìnó kû zò i nó mí to, bìndi yí ꞌví ya gí bà pà bà tí gbèe ŋìnó mbe giṛi gî nó, yee tí o tí nó náa yí ꞌde yí gî nó wálá? 5Yí má ꞌde yí gî, yí bà te yí mí pààpì wó ta líkíꞌo kû ya tí gí ꞌbá. 6Ta o bà ye ta yí ꞌbá, yí bà kili ndâ kómbe wó, máa, ‹Yo gì , wàa ndoo ꞌví zò i ta líkíꞌo, tacó ꞌbí rómbo mì ye kùtàá giṛi gî, káa ye giì ꞌdè yí gî!› 7Ye kû ꞌdè có ji yo máa, ŋìnò a gbèe ŋa i tí nó mbe kû bàkà tí á gbíṛì nó ká nò. Gbèe mbe bàkà vò i muu to tí nó má ꞌvìsì muu wó ꞌdo tí ndâ vò i mì wó gítí kpokèjì mì Mbíṛì, líkíꞌo wó tí Mbíṛì á gbíṛì ndii líkíꞌo ndâ mbè ꞌduù tí nó cúú-cu-cù mbe kû co tí kpokèjì mì wó nó gî.»
Njì gírísì gbaànjé mbe giṛi gî
8Jézù giì ꞌvee ndâ ꞌduù máa, «Ndâ njì gírísì muuꞌbì kpónó má mì niì, bìndi ꞌbí gbaànjé giì ꞌva tí to á ꞌdo tí wó ta bèbìlì, niì tí nó bà tù ngba wu, bìndi yí giì pà ta tàꞌi léé gítí gbèe gírísì mì wó nò wálá? Káa à má me tí tí i bà kaa tàꞌi tí nò, niì tí nò bà je kùꞌò gítí gbí òkò ndâ káꞌi pétékèꞌi, yee tí o bà ꞌde gbèe gírísì tí nò wálá? 9Yí má ꞌde gî, yí bà kili ndâ kómbe wó ta ndâ ka ꞌbá mì wó, bìndi ndú bà da ꞌdì ta líkíꞌo. 10Ye kû ꞌdè có ji yo máa, líkíꞌo kû bàkà ndâ basìlì mì Mbíṛì ta o tí nó náa ꞌbí mbe bàkà vò i gbaànjé má ꞌvìsì muu wó gítí kpokèjì mì Mbíṛì go énò.»
ꞌBí ꞌviì tí vò mbe volo gbí i
11Jézù giì lòkòꞌbò ꞌbí có, máa, «Ta ꞌbí o gbaànjé, ꞌbí ꞌdakò giì jò ndâ ꞌviì-ꞌdakò sósòꞌô. 12Ndú mâ giì kpolo tè tí ndâ ꞌdakò gî, ŋìnó tí ꞌviì nó giì ꞌdè có ji bu ndú ta ꞌbí ṛi gbaànjé, máa, ‹Je bà ndâ i mì ye á ꞌbá nó ji ye, bu ye.› Bu ndú bà-i-nò mâ giì njèè gbí ndâ i-ꞌbá ji ndú go i gbí tàkìì mì ndú gî, 13ꞌviì-ꞌdakò tí nò giì bàkà káa làmbu sili bìndi bà njèè gbí ndâ i mì ndú, bìndi yí giì kaa bà ndâ i mì wó ꞌdáá gî, yí giì ya ꞌdo ꞌbá mì bu wó gí gbí ꞌdú to. Bìndi yí giì volo gbí ndâ i tí nó vúṛù-vúṛù go i mì mbúṛù nô.
14«Ngo mâ giì tè á bìndi ndâ i mì wó nò gî, go giì tè to tí nò náa yí ꞌdòkò ta ꞌbá ya gítí nò tí ŋìndi ku. Káa gbèe i mì wó wálá. 15Tacó énò, yí giì kpò tí wó mítí ꞌbí ꞌdakò tí ꞌduù gbí to tí nò. ꞌDakò tí nò giì bàkà yí tí mbe kû je i-zó-zò ji ndâ kàdùrúkù mì wó. 16Yí gbí ndâ o tí nò má ꞌde i-zó-zò mì ndâ kàdùrúkù, yí bà zò gî, káa a mbe je ji yí ká wálá. 17Yí mâ giì koṛo có kpòò, muu wó giì gì gítí wó gî. Bìndi yí giì ꞌdè có máa, ‹Ye kû cì ta go, káa yì ndâ mbe kû bàkà nèté ꞌbá mì bu ye kpónó gítí i-zó-zò wálá. 18À má énò, ye bà dele ndi ye ya gí mì bu ye, wàa, ye ꞌví ꞌdè có ji yí máa, «Ye bàkà vò i gítí Mbíṛì gî, ye delè bàkà vò i gítí lo gî, bu ye! 19Ye ꞌvii tí mbe dù tí ꞌviì mì lo kákáꞌi lá. Si ye ꞌví dù tí ꞌbí mbe bàkà nèté mì lo gbaànjé.» ›
20«ꞌViì-ꞌdakò tí nò bà-i-nò giì njè nó ya gí ꞌbá mì bu wó. Bu wó mâ giì ŋò yí ꞌdo me ꞌdú kèjì, yê ṛo wó giì bàkà yí gî. Yí bà-i-nò giì a ya gí bà kunduu yí, ta bà òlò gbí tù wó. 21Káa ꞌviì-ꞌdakò tí nò giì ꞌdè có ji bu wó, máa, ‹Ye bàkà vò i gítí Mbíṛì gî, ye delè giì bàkà vò i gítí lo gî, bu ye. Ye ꞌvii tí mbe dù tí ꞌviì mì lo lá.›
22«Káa bu wó bà-i-nò giì tèꞌé tí ndâ bòò mì wó, máa, ‹Yo gì ta banga bòngo ŋìnó ta ŋa wálá nó, ta banga i-tí-sìlì-ꞌbì, ta tàmà.› Ndâ bòò tí nò mâ giì gì ta ndâ i tí nò gî, ꞌdakò tí nò giì zaa ꞌviì mì wó gî. 23Bìndi yí giì ꞌdè có ji ndâ bòò mì wó, máa, ‹Yo ya gí bà gì ta ꞌbí ꞌviì-mòꞌdú ŋìnó ta banga dìì wó nó, wàa yo ꞌví bàkà ta i-zó-zò, wàa ndoo ꞌví zò i ta líkíꞌo. 24Tacó ꞌviì mì ye nó táánò cì gî, káa yí kpónó ꞌvala ndi wó gî. Yí táánò giṛi gî, káa à kpónó ꞌde yí gî.› Ndâ bòò mì ꞌdakò tí nò mâ giì bàkà go có mì wó nó gî, ndú giì ꞌbìtà bà zò i ta líkíꞌo tí ndú.
25«Ta o tí nò náa ndú kû bàkà ta ndâ i tí nò nò, kpo ꞌviì-ꞌdakò mì ꞌdakò tí nò a i gbí njí. Yí mâ giì dooko gí ꞌbá yí giì ꞌdi kòcò ndâ ꞌduù kû cè cè, ta bà dù ṛu. 26Yí bà-i-nò giì tèꞌé tí ꞌbí bòò mì bu wó gbaànjé, bìndi yí giì ꞌvee yí, máa, ‹A yè ká bàkà tí ta bìndi ye ꞌbá tí nó?›
27«Káa ꞌdakò tí nò giì ꞌvìsì có ji yí, máa, ‹A náꞌvindí lo ká dele ndi wó ꞌdo gbí to tí nó táánò náa yí ya gítí nô. Káa bu lo giì zi ꞌviì-mòꞌdú tí nó táánò náa ndoo ko yí ta banga dìì wó nó tacó bà te ta wiṛi mítí wó, tacó yí dele ꞌdo kà ta vò i tí wó wálá.›
28«Tàkòcò ꞌviì-ꞌdakò tí nò bà-i-nò giì kpolo ndii muu bà ya yí gí tàꞌi gî. Bu wó mâ giì ŋò énò, yí giì có gí sè, bìndi yí giì ꞌdeke tí wó ji yí máa, yí ya gí tàꞌi. 29Káa ꞌviì-ꞌdakò tí nò giì ꞌvìsì có ji bu wó, máa, ‹Ŋò káa ŋa mbè ndoò tí nó náa ye kû bàkà nèté ji wò go bòò mì lo nó gi! Ye jé ta ꞌbí gbèe ṛi ndii muu ndâ có mì lo lá. Wò jé je ji ye a yè? À kpêtí káa vòó ṛókpô ꞌviì-bee sínò wò jé je ji ye, tacó wàa ze ꞌví ꞌdè ta líkí nje ta ndâ kómbe ye lá! 30Káa wò kpónó giì zì a ngbú ꞌviì-mòꞌdú ta i ká gbí wó ji ꞌviì mì lo mbe kaa ndâ i mì lo ya gí bà volo gbí ndú ji ndâ vo-vò niì ꞌdáá gî, bìndi yí giì dele ndi wó.›
31«Káa bu wó giì ꞌvìsì có ji yí, máa, ‹Ndà kû dù ta ndà ꞌbá ta o ꞌdáá gî. Ndâ i mì ye ꞌdáá gî a ndâ i mì lo, ꞌviì mì ye. 32Ye te wiṛi mítí náꞌvindí lo ta pétékè tàkòcò ye ká dú, tacó yí táánò cì gî, káa yí kpónó ꞌvala ndi wó gî; yí táánò giṛi gî, káa à kpónó ꞌde yí gî.› »
16Vò bòò tí mbe fílí ꞌbì
1Ta o tí nò, Jézù giì ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó, máa, «Ta ꞌbí o gbaànjé, ꞌbí ꞌdakò ta ndâ i mì wó me gbolò giì ꞌdi có máa, bòò tí nó náa yí te yí tí mbe kpolo tí ndâ i mì wó nó kû volo gbí ndâ i mì wó. 2ꞌDakò tí nò bà-i-nò giì tèꞌé tí bòò mì wó nò, bìndi yí giì ꞌvee yí, máa, ‹Ndâ có tí nó náa ndâ ꞌduù kû ꞌdè ji ye ta ṛè lo nó a yúcó? Tùbà sè ndâ i gbí gálá ji ye, tacó ye kákáꞌi gí bà si wò ꞌví dù gbí gálá mì ye wálá!›
3«Bòò tí nò mâ giì ꞌdi có tí nò, yí giì koṛo có gbí njembí wó, máa, ‹Mbe tí ye kèjì gí bà mòkò ye ꞌdo gbí nèté gî! Ye ꞌví me ta tí ye ée? Wotí bà ji njí tí ye wálá. Káa àá ṛo ye a nô bà yù i. 4À má énò, ye kpónó bà bàkà ꞌbí ŋa i ꞌdakò mì ye, tacó wàa yí kpêtí má mò ye ꞌdo gbí nèté gî, ye ꞌví kû zò ta nje ye ꞌdo mì ndâ ꞌduù tí nò.›
5«Yí bà-i-nò giì tèꞌé tí ndâ ꞌduù ŋìnó ta i mì mbe tí wó muu ndú nô. Bìndi yí giì ꞌvee kpédélé ꞌduù ꞌdo gbí òkò tí ndú máa, ‹Àá mì mbe tí ye muu lo a ée?›
6«Káa ꞌdakò tí nò giì ꞌvìsì có ji yí, máa, ‹Àá mì wó muu ye a ndâ còngò bàà mbâ ziꞌduù-vô.›
«Káa bòò tí nò giì ꞌvìsì có ji ꞌdakò tí nò máa, ‹Jaka tí ndâ mbílì tí nò náa wò táánò kiꞌviki tacó bà ꞌvii có gítí bà sì bàà tí nò nó ꞌdo gbí wú gálà gî, wò ꞌví si sè ndú mí gbí wú ká ziꞌduù-só-nje muuꞌbì cuki.›
7«Bòò tí nò giì ꞌvee ꞌbí ꞌduù kákáꞌi, máa, ‹Káa wò ŋìndi lo, àá muu lo a ée?›
«Káa ꞌdakò tí nò giì ꞌvìsì có ji yí máa, ‹Àá muu ye a ndâ gboko cû 1,000.›
«Káa bòò tí nò giì ꞌvìsì có ji ꞌdakò tí nò máa, ‹Si mí gbí wú káa ndâ mbílì 800.›
8«Mbe tí vò bòò tí nò giì ùlù yí gítí ŋa i yú ṛo tí nò náa yí bàkà nò, tacó ꞌduù ta ṛo wó mbe yú énò gbí òkò tí ndâ ꞌviì gbí ngbaꞌo wálá.
9«Tacó énò, ye kû ꞌdè có ji yo máa, yo bàkà nambeè ji ndâ ꞌduù ta ndâ i muu to tí nó, tacó wàa, bà ndâ i tí nò má da gî, Mbíṛì ꞌví te ta wiṛi mítí yo á ꞌbá tí nó mbe dù tí ká nô. 10ꞌDuù má ni bà kpolo tí làmbu i ta njembí wó gbaànjé gî, yí bà ni bà kpolo tí ndâ kpo-kpò i ta njembí wó gbaànjé delè gî. Káa bà kpolo tí làmbu i ta njembí ꞌduù gbaànjé má kpò yí gî, bà kpolo tí ndâ kpo-kpò i ta njembí wó gbaànjé delè bà kpò yí gî. 11Káa bà kpolo tí ndâ i muu to tí nó ta njembí lo gbaànjé má kpò wò gî, a ꞌdi ká bà je ndâ i mì Mbíṛì ji wò, máa, wò ꞌví kpolo tí ndú? 12Bà kpolo tí ndâ i mì ndâ ꞌbí ka lo ta njembí lo gbaànjé má kpò wò gî, a ꞌdi ká bà je i ji wò tí ꞌdóó ŋìndi lo?
13«Gbèe bòò bà bàkà nèté ji ndâ ꞌduù sósòꞌô ta njembí wó gbaànjé wálá. Yí má zè ꞌbí nìkì maa, yí bà zè ꞌbí ka wó nìkì wálá. Yí má kû te duù mítí ꞌbí , yí bà sì ꞌbí ka wó tí i wálá. Wò má kû bàkà nèté ji Mbíṛì ta njembí lo gbaànjé, wò bà ꞌde ꞌbí njembí tacó bà tee mítí ndâ i muu to tí nó wálá.»
Ndâ ꞌbí có náa Jézù ꞌdè ndú
14Ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà, tí ndâ mbe go ndâ i muu to tí nó, mâ giì ꞌdi có tí nò náa Jézù ꞌdè nò, ndú giì ŋo Jézù ŋó-ŋo. 15Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «A yo ká kû bàkà tí yo tí ndâ ꞌduù jáá á kùṛo ndâ ꞌduù. Káa Mbíṛì ŋò ndâ có gbí njembí yo ni gî. Tacó ndâ i tí nó náa ndâ ꞌduù kû si tí ndâ kpóló-kpolo i nó me ndâ i kùṛo Mbíṛì lá.
16«Ndâ có mì Mòze, ta ndâ có tí nó náa ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì cu mí gbí ndâ wáràgà mì ndú nó, bàkà nèté yee ká tí o mì Jòvánì tí mbe caka tí ndâ ꞌduù. Bìndi bà ma Banga-Ngú-Có gítí bà dù Mbíṛì tí gba giì ꞌbìtà tí. ꞌDo tí o bà ꞌbìtà bà ma Banga-Ngú-Có tí nò, ndâ ꞌduù me mbè kû giì bàkà wotí tacó bà dù tí ŋa ndâ ꞌduù tí nó tí ndâ bòò-gba mì Mbíṛì. 17Káa à peteke a bà ꞌbu ndâ tàṛì ta to tí nó á cotí bà giṛi ꞌbí làmbu njì có téꞌdéé énó ꞌdo tí có mì Mòze.
18«ꞌDuù má njè niì mì wó gî, bìndi yí giì kò ꞌbí ngú niì, yí kû zi a ngbà ta ngú niì tí nò. ꞌDuù delè má kò niì tí nó náa ꞌdakò mì wó njè yí gî nó, yí kû zi a ngbà ta yí.»
Ndâ ꞌbí mbe da i ta Lázàrò
19Jézù bà-i-nò giì lòkòꞌbò có ji ndú, máa, «ꞌBí ꞌdakò táánò tí mbe da i kû yuu káa ndâ kpo-kpò bòngo, yí delè kû zò káa tó i ꞌbàà ta ṛi ꞌdáá gî. 20-21À giì te ꞌbí ꞌdakò tí mbe yê ta ṛè wó a Lázàrò, ta ndâ kà ta ndi tí kútí wó náa ndâ bô kû là ṛo ndú, mí njekèjì ndùgù mì ꞌdakò tí nò tí mbe da i nò, kû ù ndâ njúnjú i-zó-zò ŋìnó mbe kû ꞌvaka tí to bìndi wó ta o ꞌdáá gî.
22«Lázàrò mâ giì cì gî, ndâ basìlì mì Mbíṛì giì te yí ya tí gí ṛègbà tí Àbìráámò gbíṛì. ꞌDakò tí nò tí mbe da i nò mâ giì cì gî, a giì duu yí gî. 23Káa yí giì dù á tà to gbí séꞌi á ꞌbá mì ndâ ku, bìndi yí giì ŋò Àbìráámò me dú, bìndi Lázàrò kû kì tí wó to á ṛègbà tí wó. 24Bìndi yí giì tò kû ta bà ꞌdeke tí wó ji Àbìráámò, máa, ‹Ŋò yê ṛo ye, bu ye Àbìráámò. Si Lázàrò ꞌví yuu sìlì ꞌbì wó gbaànjé mí gbí ngo, wàa yí ꞌví si ngo tí nò á tí sìlì ꞌbì wó nò ꞌví cì gí gbí nje ye, tacó bà ꞌdèè mè ye tacó ye gbí gbolò séꞌi.›
25«Káa Àbìráámò giì ꞌvìsì có ji ꞌdakò tí nò, máa, ‹Koṛo muu lo, máa, wò táánò kû ꞌvala gbí dà, ꞌviì mì ye, káa gbèe tó i mbe waa to có kòtí Lázàrò wálá. Káa à kpónó kû tekeꞌde yí bà-i-nó, káa wò kû kònò séꞌi. 26Káa à me ká énò cuki lá, cèe gbolò pù ngo njèè gbí òkò tí ndoo gî. Kpokèjì bà ya ndâ ꞌduù ꞌdo mì ze kàá gí mì yo kà wálá. Kpokèjì bà gì ndâ ꞌduù ꞌdo mì yo kà gí mì ze delè wálá.›
27«Káa mbe da i tí nò giì ꞌvìsì có ji Àbìráámò, máa, ‹À má énò, bàkà nambeè mì lo, wò ꞌví tuu Lázàrò gì gí ꞌbá mì bu ye, 28wàa yí ꞌví ꞌdè có tí kpoò ji ndâ náꞌvindí ye vô mbe cì lá, máa, ndú ꞌví gì gí gbí bàndò mbugo tí nò náa ye kpónó kuu gbí nó lá.›
29«Káa Àbìráámò giì ꞌvìsì có ji ꞌdakò tí nò, máa, ‹Ndâ Mòze ta ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì kuu mì ndâ náꞌvindí lo kà; si ndú ꞌví ꞌdi ndâ có mì ndú.›
30«Káa ꞌdakò tí nó giì ꞌvìsì có ji Àbìráámò, máa, ‹À me énò lá, bu ye Àbìráámò. À má a vuuvuu ká co mítí ndú, ndú bà ꞌvìsì muu ndú ꞌdo tí ndâ vò kpokèjì mì ndú gî.›
31«Káa Àbìráámò giì ꞌvìsì có ji ꞌdakò tí nò, máa, ‹Ndú má biya bà ꞌdi ndâ có mì ndâ Mòze, ta ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì gî, à kpêtí káa ku ká ꞌvala ndi wó ꞌdo gbí muuꞌdú wó ká ya gí bà ꞌdè có ji ndú, ndâ có mì wó nò bà dù gbí tù ndú ká go cèe mòngò gbí tù bô.› »
17Vò i kùṛo Mbíṛì
1Jézù giì ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó máa, «Ndâ i mbe eendi ndâ ꞌduù gítí bà bàkà vò i ta o ꞌdáá gî bà dù kuu, káa ꞌduù tí nó mbe kû gì ta ndú nó bà ŋò mítí wó! 2À nìkì a bà eṛe du díí mítí miṛi ŋa ꞌduù tí nò, wàa à ꞌví te ta yí ꞌva mí tà kàpá cotí bà volo muu ꞌbí ꞌviì gbaànjé ꞌdo gbí òkò tí ndâ víí ꞌviì tí nó mì wó. 3Káa yo ꞌví kpolo tí yo, máa, ꞌBí náꞌvindí yo gbaànjé má bàkà i lè gî, yo ꞌví ꞌdè gbí vò i mì wó ji yí. Vò i mì wó nò má volo tí wó gî, yo ꞌví si có gítí vò i mì wó nó mí to. 4Yí má co ta yo tí kpokèjì ŋìnó mbe lè gî ta bà vô-nje só gbí gbèe ṛi, káa bìndi bà bàkà ndâ vò i mì wó nò yí kû gì gí bà ꞌdeke tí wó ji yo máa yì kákáꞌi bà bàkà ndi ŋa i tí nò wálá, yo ꞌví si có gítí wó mí tò.»
Bà tee njembí mítí Mbíṛì
5Ndâ mbe tala có mì Jézù giì ꞌdeke tí ndú ji yí máa, «Je wotí bà tee njembí ze mítí Mbíṛì tí kpoò ndii ŋìnó náa ze kû me kpónó nó gî ji ze, Mbe tí ze.»
6Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «Yo kùtàá má kû tee njembí yo mítí Mbíṛì kpêtí ká njíꞌdíí énó, yo má ꞌdè cò ji ꞌbí gbolò mû-ꞌbelè máa, yí a ta teè wó vùkù ꞌdo tà to, wàa yí ꞌví ya gí bà ṛò ndi tí wó mí tà kàpá, yí bà ꞌdi có mì yo nò gî.
7«Bòò mì ꞌbí ꞌduù gbí òkò tí yo nò kpónó má gì ꞌdo gbí njí, má wálá ꞌdo bà gbà ndâ rómbo, yí bà ꞌdè ji bòò tí nò máa, ‹Ndii ngé ya gí bà zò i gî›? 8Có náa yí bà ꞌdè ji bòò tí nò bà dù me énó máa, ‹Caka tí lo gî wàa wò ꞌví bàkà i-zó-zò ji ye, ye má zò i cee gî, wò ꞌví giì ya gí bà zò ŋìndi lo› lá? 9Yí ꞌdè nìkì maa ji bòò mì wó tacó bà bàkà nèté tí nó náa yí je ji yí nó gî? 10Yo delè ká énò. Yo má bàkà ndâ nèté tí nó náa à je ji yo nó cee gî, yo ꞌví ꞌdè có máa, ‹Ze káa ndâ bòò sínò, ze kû bàkà káa ndâ nèté ŋìnó náa à je ji ze nó cuki.› »
Ndâ ꞌbí mbe cì muuꞌbì
11Jézù giì njè nó kû ya gí Jèrùzàlémè co tí wúngbó to tí nó gbí òkò tí ndâ Sàmárìyà ta Jùdéyà nô. 12Yí mâ giì yee ꞌbá mì ndâ ꞌbí ꞌduù, á gí ndiì ꞌdo gbí gbata, ndú giì ꞌde tí ndú ta ndâ ꞌbí mbe cì muuꞌbì. Káa ndâ mbe cì tí nò giì ṛò tíyò ꞌdo tí Jézù janga-jàngá gí ndiì. 13Bìndi ndú giì ꞌdeke tí ndú ji yí ta kòcò ndú ngárá gí yaà máa, «Jézù, Mbe tí ze, ŋò yê ṛo ze!»
14Jézù mâ giì zeke ndú, yí giì ꞌdè có ji ndú máa, «Yo ya gí bà tùbà tí yo ji ndâ bu-Mbíṛì.» Káa si ndú kpokèjì ta nó kû ya gí mì ndâ bu-Mbíṛì, ndú mâ giì ŋò cì cee ꞌdo tí ndú ꞌdáá gî gî.
15-16ꞌBí ꞌduù gbaànjé ꞌdo gbí òkò tí ndâ ꞌduù tí nó muuꞌbì náa cì cee ꞌdo tí ndú nó, tí ꞌduù Sàmárìyà, mâ giì ŋò bà cee cì ꞌdo tí wó, yí giì dele ndi wó jee bà ya gí mì ndâ bu-Mbíṛì mí to, ta bà ùlù Mbíṛì ta kòcò wó ngéé gí yaà. Yí mâ giì yee mì Jézù, yí giì ìṛì ta muungbó wó ya gí bà zèè kò Jézù, ta bà ꞌdè nìkì maa ji yí.
17Káa Jézù giì ꞌvee ꞌvé máa, «Muu ndâ ꞌduù tí nó náa cì cee ꞌdo tí ndú nó kùtàá me muuꞌbì lá? Káa sè ndâ ꞌduù ŋìnó vô-nje nàꞌô nó ngò? 18Káa à dele gì gí bà ùlù Mbíṛì káa gbèe ꞌdakò tí nó mbe ꞌdó-ꞌdo tí ꞌduù Sàmárìyà nó tacó yè?» 19Bìndi yí giì ꞌdè cò ji ꞌdakò tí nò máa, «A gí yaà, wàa wò ꞌví ya ta nó mì lo, tacó bà tee njembí lo mítí Mbíṛì ꞌvala wò gî.»
Bà gì o bà dù Mbíṛì tí gba tí to tí nô
20Ndâ ꞌbí mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà giì ꞌvee Jézù gítí o bà gì Mbíṛì gí bà zogo to tí nô. Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «ꞌBí i mbe tùbà bà gì o tí nó náa Mbíṛì bà gì tí gí bà zogo to tí nó nò wálá. 21ꞌBí ꞌduù ta wotí bà ꞌdè có ji yo tí wó máa, ‹Yo ŋò nô! Mbíṛì kpónó kû zogo to tí nô,› nò bà dù wálá; ꞌbí ꞌduù delè ta wotí tí wó tacó bà ꞌdè có ji yo máa, ‹Yo ŋò zô! Mbíṛì kpónó kû zogo to tí zô,› bà dù wálá. Tacó Mbíṛì kpónó kû zogo to gbí òkò tí yo.»
22Jézù mâ giì ꞌvìsì có gí tàkò ꞌvé mì ndâ mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà nó gî, yí giì ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó máa, «Yo wúnò bà ꞌdeke tí ꞌbí ṛi gbaànjé ꞌdo gbí òkò ndâ mbè sili tí nó mì ꞌViì-mì-ꞌDakò, káa yo bà ꞌde wálá. 23Ta o tí nò ndâ ꞌduù bà dù kû ŋònòkò muu yo máa, ‹Yo zekeꞌo zô!› ‹Yo zekeꞌo nô!› Káa yo ꞌví tè gí tàkò ndâ có mì ndú nò gbaànjé lá. 24Tacó o bà gì ꞌViì-mì-ꞌDakò bà dù go mù mbe ì gbaànjé, bìndi ngba wó giì cee tàṛì ꞌdáá gî. 25Káa yí bà kònò a séꞌi ta wotí tí kpédéléꞌi má kózò gi. Ndâ ꞌduù tí nó mbe kû ꞌvala kpónó nó bà biya yí ꞌdáá gî má kózò gi.
26«O bà gì ꞌViì-mì-ꞌDakò wúnò bà dù ká jé go o mì Nówà dígísèé. 27Gbí o mì Nówà nò, ndâ ꞌduù ꞌdáá gî kû zò i, ndâ ꞌduù kû njù pe, ndâ ꞌdakò ta ndâ niì kû kò tí ndú, yee ká ngé tí ṛi bà o Nówà gí gbí gbâ, bìndi ngo giì mìì ndâ ꞌduù ꞌdáá gî. 28O bà gì ꞌViì-mì-ꞌDakò nò delè bà dù teke-tèkè go o mì Lótì dígísèé. Ndâ ꞌduù ta o tí nò kû zò i, ndâ ꞌduù kû njù pe, ndâ ꞌduù kû mà ꞌvélè ta bà sì i, ndâ ꞌduù kû ṛò njí, ndâ ꞌduù kû gèè ꞌbá. 29Káa ta ṛi bà njè nó mì Lótì ꞌdo gbí gbata Sòdómà, Mbíṛì giì si wu, ta ndâ i mbe kû lu wu, kû nì gí to ꞌdo tàṛì giì mìì ndâ ꞌduù gbí gbata Sòdómà ꞌdáá gî. 30Ŋìnò a ŋa i tí nó wúnò bà bàkà tí ta o bà co ꞌViì-mì-ꞌDakò gí ṛo ṛi nô.
31«Ta o tí nò, wò tí ꞌduù má pí ꞌbá, wò ꞌví co gí to tacó bà ya gí bà kaa ndâ káꞌi mì lo ꞌdo tàꞌi lá. ꞌDuù ta o tí nó má gbí njí, yí ꞌví dele ndi wó gí ꞌbá lá. 32Yo koṛo muu yo gítí nawù Lótì! 33ꞌDuù mbe kû jè ta bà koṛo có máa ꞌválá mì yì a i ꞌbí yì, bà giṛi miṛi wó gî; káa ꞌduù mbe sì miṛi wó ji ku gî ká bà ꞌvala miṛi wó. 34Ye kû ꞌdè có ji yo máa, ta bèbìlì tí nò, ndâ ꞌduù má sósòꞌô gbí gbèe kpâ-sili, àá bà je ꞌbí ꞌduù gbaànjé gî, si ka wó mí to. 35Ndâ niì má sósòꞌô kû no ꞌvuù toko gbaànjé, àá bà je ꞌbí gbaànjé gî, si ka wó mí ṛo ꞌvuù. 36Ndâ ꞌdakò má sósòꞌô gbí njí, àá bà je ꞌbí ꞌduù gbaànjé gî, si ka wó mí gbí njí.»
37Káa ndâ mbe tala có mì Jézù bà-i-nò giì ꞌvee yí máa, «Àá bà ṛuka ndâ ꞌduù ya tí gí kòtí ꞌdi, Mbe tí ze?»
Káa yí giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «Ndâ gàlàmbá má yaà kere-kèrèè, gbí có tí nò énó máa, ku i kuu gbí to tí nò.»
18ꞌBí nawù ku tí vò mbe kpácà
1Jézù giì lòkòꞌbò ꞌbí có ji ndâ mbe tala có mì wó tacó wàa ndú ꞌví me ta kpììkì-kpììkì gítí bà ꞌdeke tí ndú ji Mbíṛì lá, 2énó máa, «Ta ꞌbí o gbaànjé dígísèé, ꞌbí gba mbe cì gúku tí Mbíṛì lá, delè mbe si ndâ ꞌduù tí i lá kû ꞌvala gbí ꞌbí gbata. 3Bìndi ꞌbí nawù ku ta o ꞌdáá gî kû ya ta ngbàngà mì wó gí kùṛo gba tí nò, máa, ‹ꞌDè yúcó je gítí có tí nó gbí òkò tí ze ta ꞌduù tí nó mbe zi ye gî nó gi!› 4Niì tí nò nò gí gbí ngbàngà kùṛo gba tí nò ta cèe kôndi o, káa gba tí nò biya bà waa có mì wó gî. Gbí ndòngbú ŋìnó gba tí nò giì koṛo có máa, ‹Ye ŋò ni gî máa, gúku Mbíṛì tí ye wálá, delè nèté mì ye ta ꞌduù wálá, 5káa kpácà gbí yì niì tí nó ngé ndii gî. À má énò, ye bà waa có mì wó ji yí. À má énò lá, yí bà gì kû pèè mbí ye ta o ꞌdáá gî.› »
6Mbe tí ndoo giì ꞌvee ndâ mbe tala có mì wó máa, «Yo ꞌdi có tí nò náa gba tí nò jé mbe waa yúcó lá nò ꞌdè nò gî? 7À má énò, Mbíṛì bà waa yúcó ji ndâ ꞌduù mì wó náa yí ṛuka ndú, mbe kû ꞌdeke tí ndú ji yí ta síí gbí wálá nó wálá? Gbí dìì wó bà me a jàmànàkà gítí bà konì ndú? 8Ye kû ꞌdè có ji yo máa, yí bà waa yúcó ji ndú ta zítí tí wó. Kpêtí ká énò, ꞌViì-mì-ꞌDakò má gì wúnò, yí bà ꞌde ndâ ꞌduù mbe kû tee njembí mítí Mbíṛì muu to tí nó gî?»
Bà si tí ꞌduù tí mbe bàkà tó i kùṛo Mbíṛì
9Jézù giì lòkòꞌbò có gítí ndâ ꞌduù ŋìnó mbe kû tùbà tí ndú, máa, ndâ yì a ndâ mbe bàkà tó i, ta bà dù kû ꞌdè có ŋónókó gítí sè ndâ ꞌbí ꞌduù nó, 10máa, «Ta ꞌbí o gbaànjé ndâ ꞌbí ꞌdakò sósòꞌô giì ya gí bà ꞌdeke tí ndú ji Mbíṛì. ꞌBí ꞌduù gbí òkò tí ndú gbaànjé a mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà, bìndi ka wó tí nó náa ndú ta yí nó a Jùdéyà tí mbe kû kili i-mírì mì ndâ Ròmánò. 11Ndú mâ giì yee ꞌbá-Mbíṛì gî, ꞌduù tí nó tí mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà nó giì ṛò tíyò, bìndi yí giì ꞌdeke tí wó ta kpéétí wó ji Mbíṛì, máa, ‹Ye ꞌdè nìkì maa ji wò tí Mbíṛì, tacó ye me go ndâ ꞌbí ŋa ꞌduù tí nó tí ndâ mbe gbolò njembí nó lá, ye me go ndâ ꞌbí ŋa ꞌduù tí nó tí ndâ mbe kû ꞌboo yúcó mì ꞌduù nó lá, ye delè me go ndâ ꞌbí ŋa ꞌduù tí nó tí ndâ mbe kû zingbà ta ndâ niì mì ndâ ꞌduù nó lá. Co tí ndâ ŋa ŋìnò ꞌdáá gî, ye me go ꞌdakò tí nó tí mbe kû kili i-mírì mì ndâ Ròmánò á seè tí ye nó lá. 12Ye kû kònò go ta sili só gbí òkò ndâ ꞌbí ṛi bà wotí ta ka wó ṛi bà wotí. I má dí ꞌbì ye, ye kû mò bà ŋìndi lo tí Mbíṛì ji wò go i gbí tàkìì mì ze tí ndâ Jùdéyà.›
13«Káa ꞌdakò tí nó tí mbe kili i-mírì mì ndâ Ròmánò nó giì ṛò tíyò gàà gí ndiì ꞌdo tí mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà. Bà te muu wó gí yaà giì kpò yí gî. Bìndi yí giì kunduu ꞌbì wó mí njembí kû ꞌdeke ta tí wó ji Mbíṛì máa, ‹Àá Mbíṛì, ŋò yê ṛo ye, tacó ye a mbe bàkà vò i.›
14«Ye kû ꞌdè có ji yo máa, ꞌdakò tí nò tí mbe kili i-mírì nó dele ndi wó gí ꞌbá bìndi bà ꞌdeke tí wó ji Mbíṛì tí ꞌduù ŋìnó náa à gbí òkò tí ndú ta Mbíṛì a nambeè. Káa ka nó mì wó ꞌde tó i ꞌdo mì Mbíṛì lá. Tacó ꞌduù ta o ꞌdáá gî má kû luguu tí wó ta ꞌvéṛè, mbe si yí tí i wálá. Káa ꞌduù má si tí wó tí i lá, à ta o ꞌdáá gî kû te duù mítí wó.»
Ndâ ꞌduù kaa ndâ víí ꞌviì mì ndú ya tí ji Jézù
15Ta o tí nò, ndâ ꞌbí ꞌduù giì kaa ndâ víí ꞌviì mì ndú, máa ndâ yì ya ta ndú ji Jézù, tacó wàa yí ꞌví tee ꞌbì wó mítí ndú. Káa ndâ mbe tala có mì wó giì mòkò ndâ ꞌduù tí nò ta ndâ ꞌviì mì ndú nò gî. 16Káa Jézù giì tèꞌé tí ndâ ꞌduù tí nò ta ndâ ꞌviì mì ndú, bìndi yí giì ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó máa, «Yo si ndâ víí ꞌviì tí nò ꞌví gì gí mì ye. Yo tii ndú lá, tacó à kû dù tí ndâ bòò-gba mì Mbíṛì a ndâ ꞌduù go ŋa ndú nò. 17Ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó máa, ꞌduù mbe ùnje gítí bà dù tí bòò-gba mì Mbíṛì go i mì làmbu ꞌviì lá, bà dù á ꞌbá mì Mbíṛì wálá.»
ꞌBí ꞌdakò ta ndâ i mì wó me gbolò
18Ta o tí nò, ꞌbí ꞌdakò tí gbolò ꞌduù giì ꞌvee Jézù máa, «Tó Mbe nìbà i, ye ꞌví bàkà a ŋa yè, tacó wàa, ye ꞌví ꞌde ta ŋa ꞌválá ŋìnó mbe cee lá nó?»
19Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji gbolò ꞌduù tí nò máa, «Wò nì tó ꞌduù mítí ye tacó yè? Tó ꞌduù wálá; tó ꞌduù káa Mbíṛì cuki. 20Wò ꞌdi ndâ có tí nó máa,
‹Wò ꞌví zingbà ta niì mì ꞌdakò lá.
Wò ꞌví zi ꞌduù lá.
Wò ꞌví zingbà i lá.
Wò ꞌví ꞌdè ꞌvéṛè gítí ꞌduù lá.
Wò ꞌví tègàṛà ndâ bu lo ta nawu lo› nó gî.»
21Káa gbolò ꞌduù tí nò giì ꞌvìsì có ji Jézù máa, «Ye ꞌbìtà bà kpolo tí ndâ có tí nò ꞌdo gbí ꞌviì yee tí kpónó.»
22Jézù mâ giì ꞌdi có tí nò náa ꞌdakò tí nò ꞌdè nò, yí giì ꞌvìsì có ji yí máa, «Sè ꞌbí i mbe gboo ꞌdo mì lo gî kuu tí . Ya gí ꞌbá, wàa, wò ꞌví sì ndâ i mì lo ꞌdáá gî gí ꞌdè, wàa wò ꞌví njèè ndâ i tí nó náa wò ꞌde gbí ndú nó ji ndâ mbe yê má gî, gbolò i ꞌví dù tacó tí lo gbíṛì; wàa wò ꞌví gì gí bà dù tí ꞌduù mì ye.»
23ꞌDakò tí nò mâ giì ꞌdi có tí nò, njembí wó giì volo gî, tacó ndâ i mì wó ògbù ngé ndii gî. 24Jézù mâ giì ŋò bà volo njembí ꞌdakò tí nò, yí bà-i-nò giì zeke ꞌdakò tí nò, bìndi yí giì ꞌdè có ji yí máa, «Bà dù ndâ mbe kpo-kpò i tí ndâ bòò-gba mì Mbíṛì ká kpolo gî le! 25À peteke a bà ṛì ꞌbí gbolò nò go yége nó co gbí gùù ngbàndú á cotí bà dù ꞌduù ŋìnó ta ndâ i mì wó ògbù ngé nó tí bòò-gba mì Mbíṛì.»
26Ndâ mbe ꞌdi có tí nò náa Jézù ꞌdè nò bà-i-nò giì ꞌvee yí máa, «À má énò, a ꞌdi ká bà ꞌde ꞌválá?»
27Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «Ndâ i ŋìnó ta wotí bà bàkà ndú tí ndâ ꞌduù ngé gî wálá nó, wotí bà bàkà ndú kuu tí Mbíṛì.»
28Káa Pìyétòrò giì ꞌvìsì có gí tàkò có mì Jézù nò máa, «Ŋò káa ze jee ndâ ꞌbá mì ze mí to gî, kû ṛu ndi lo gi!»
29Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndâ Pìyétòrò máa, «Ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó, máa, ꞌbí ꞌduù má jee ꞌbá mì wó, ta niì mì wó, ta ndâ náꞌvindí wó, ta ndâ bu wó, ta nawu wó, ta ndâ ꞌviì mì wó, mí to tacó bà dù tí bòò-gba mì Mbíṛì, 30àá bà ko mboo ndâ i tí nó ta bà me mbè ji yí kpónó si yí kû ꞌvala muu to tí nó, delè wúnò ta o ꞌválá ŋìnó mbe cee lá nô.»
Bà taꞌô bà ꞌdè có mì Jézù gítí o bà kònò séꞌi mì wó
31Jézù giì kaa ndâ mbe tala có mì wó muuꞌbì-nje só nó ꞌdo gbí òkò tí ndâ ꞌduù gí ndiì, bìndi yí giì ꞌdè có ji ndú máa, «Ndoo kpónó kû ya gí Jèrùzàlémè, bìndi ndâ i bà bàkà tí gbaànjé-gbaànjé go ndâ có tí nó náa ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì cu mí gbí ndâ wáràgà mì ndú gítí ꞌViì-mì-ꞌDakò nô. 32Àá bà je yí ji ndâ tende ŋa ꞌduù. Ndâ tende ŋa ndâ ꞌduù tí nò bà ŋonoko yí, ndú bà bàkà ndâ i-nô ta bà cù cù mítí wó. 33Ndú bà gbì yí, bìndi ndú bà zi yí gî. Káa bìndi sili taꞌô, yí bà ꞌvala ndi wó ꞌdo gbí muuꞌdú wó gî.» 34Káa bà ꞌdi gbí ndâ có tí nò náa Jézù ꞌdè nò giì kpò ndâ mbe tala có mì wó gî, tacó ndú ŋò ꞌdóó i tí nò náa yí kû ꞌdè có ji ndú gítí nò ni lá.
Bà ṛì Jézù gí gbí gbata Jérìkò
35Jézù mâ giì dooko gítí gbata Jérìkò gî, yí giì ꞌde ꞌbí ꞌdakò tí mbe sú ṛo kû ki tí wó to á seè kpokèjì kû yù i ꞌdo tí ndâ ꞌduù. 36Mbe sú ṛo tí nò mâ giì ꞌdi kòcò ndâ ꞌduù me mbè kû ndii ta nó tí kpokèjì, yí giì ꞌvee ndeṛè ndâ mbè ꞌduù tí nò. 37Káa ndâ ꞌduù giì ꞌvìsì có ji yí máa, «A Jézù tí nó mbe ꞌdo Názàrètì nó ká kû ndii ta nó.»
38Mbe sú ṛo tí nò mâ giì ꞌdi ṛè Jézù, yí giì tèꞌé tí Jézù ta kòcò wó ngéé gí yaà, máa, «Jézù, ꞌViì mì Dàvídè, ŋò yê ṛo ye!» 39Káa ndâ ꞌduù tí nó mbe kû tè kùṛo Jézù nó giì do ta yí, máa, yí dù ngbìì. Káa mbe sú ṛo tí nò giì biya bà ꞌdi có mì ndâ ꞌduù tí nò gî. Yí giì tèꞌé tí Jézù ta kòcò wó gí yaà ndii kpédélé ŋìnó gî, máa, «ꞌViì mì Dàvídè, ŋò yê ṛo ye!»
40Jézù mâ giì ꞌdi bà tèꞌé tí wó mì mbe sú ṛo tí nò, yí giì ṛò tíyò, bìndi yí giì ꞌdè có ji ndâ ꞌduù máa, ndú ja yí gì tí ji yì. À mâ giì ja yí ya tí ji Jézù go có tí nò náa yí ꞌdè nò gî, Jézù giì ꞌvee yí máa, 41«Wò tèꞌé tí ye máa ye ꞌví bàkà a ŋa yè ji wò?»
Káa mbe sú ṛo tí nò giì ꞌvìsì có ji Jézù máa, «Njaanga ndâ ṛo ye gî, kpo ꞌduù!»
42Jézù bà-i-nò giì ꞌvìsì có ji mbe sú ṛo tí nò máa, «Zekeꞌo! Bà tee njembí lo mítí Mbíṛì ꞌvala wò gî.» 43À káa póó bà ꞌdè có tí nò mì Jézù, ndâ ṛo mbe sú ṛo tí nò sósòꞌô ngé giì njaanga tí gî. Bìndi yí giì ṛu ndi Jézù ta bà ùlù Mbíṛì. Ndâ mbe ŋò bà njaanga ndâ ṛo wó nò delè giì ùlù Mbíṛì tacó ŋa i tí nò mbe bàkà tí nò.
19Zèkáwù tí mbe kili i-mírì
1Jézù mâ giì ṛì gí gbí gbata Jérìkò gî, 2ꞌbí ꞌdakò tí kùṛo ndâ mbe kili i-mírì mì ndâ Ròmánò, tí ꞌduù ta ndâ i mì wó me gbolò, ta ṛè wó a Zèkáwù, 3giì bàkà wotí tacó bà ŋò Jézù ta ṛo wó, káa à giì kpò yí gî, tacó yí me ndò, káa ndâ ꞌduù me mbè ngé ndii gî. 4Tacó énò, yí giì ì ngèlè ya gí kùṛo, yí giì ꞌdò gí gbí mû tí kpokèjì tí nó náa Jézù kû ndii co tí nó, tacó bà cu ṛo wó mítí Jézù. 5Jézù mâ giì gì gbúú-gbuu ꞌvii ta bàndò tí nó náa Zèkáwù ꞌdò gí gbí mû tí nó, yí giì zekeꞌo gí yaà, bìndi yí giì ꞌdè có ji Zèkáwù máa, «Zèkáwù, co gí to! Ngoꞌve tí lo, tacó ye wúnó a wiṛi ꞌbá mì lo.»
6Zèkáwù bà-i-nò giì co gí to ꞌdo gbí mû ꞌvíṛì-ꞌvíṛì, bìndi yí giì te wiṛi mítí Jézù ta líkíꞌo tí wó. 7Ndâ mbe ŋò Jézù tí wiṛi ꞌbá mì Zèkáwù ꞌdáá gî giì ꞌdè kòlòwò máa, «Yí a wiṛi mì mbe bàkà vò i.»
8Káa Zèkáwù giì ṛò tíyò, bìndi yí giì ꞌdè có ŋìnó gbí muu wó nó ji Mbe tí ndoo máa, «Ŋò nô, Mbe tí ye, ye kèjì gí bà njèè gbí ndâ i mì ye sósòꞌô ꞌvii ká ꞌvii. Ye ꞌví je ꞌbí gbaànjé ji ndâ mbe yê. Sè ŋìnó, ye táánò má zò ꞌve i mì ꞌbí ꞌduù gî, ye bà sì có i mì ꞌduù tí nò ji yí ꞌdo tí ta ba nàꞌô.»
9Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji Zèkáwù máa, «Ndâ ꞌduù ꞌbá tí nó wúnó ꞌvala gî, tacó ꞌdakò tí nó delè a ꞌviì mì Àbìráámò. 10Káa ꞌViì-mì-ꞌDakò gì a i tacó bà pà bà tí ndâ ꞌduù ŋìnó mbe giṛi gî nó wàa yì ꞌví ꞌvala ndú.»
Jézù lòkòꞌbò có gítí bà ꞌde i gbí i
11Jézù giì lòkòꞌbò có ji ndâ ꞌduù tí nó mbe kû sè tù ndú tí nje tí nó náa ndú ꞌdè ta Zèkáwù nó, si ndú dooko gí Jèrùzàlémè gî, káa ndâ ꞌduù giì koṛo có máa, o bà tùbà tí Mbíṛì tí gba muu to tí nó me jéꞌdéé gî. 12Tacó énò, Jézù giì lòkòꞌbò có ji ndú máa, «Ta ꞌbí o gbaànjé, ꞌbí ꞌdakò, tí ꞌviì mì gbolò ꞌduù, giì bàkà nó tacó bà ya gí gbí ꞌbí to, tacó wàa à ꞌví bàkà yì tí gba kà, má kózò gî, yì ꞌví giì dele ndi yì gí ꞌbá. 13Káa o kùṛo bà nje nó mì wó ꞌdo ꞌbá, yí giì tèꞌé tí ndâ bòò mì wó muuꞌbì, bìndi yí giì njèè gboko ŋa gbaànjé-gbaànjé ji ndú. Bìndi yí giì ꞌdè có ji ndú máa, ‹Yo ko njì ŋa tí nó yee tí o bà dele ye.›
14«Yí mâ giì ya gî, ndâ ꞌduù mì wó giì ŋò ndâ ꞌbí ꞌduù ꞌdo gbí òkò tí ndú, bìndi ndú giì tuu ndú ya tí gí tàkò wó, máa, ndú ya gí bà ꞌdè có ji ndâ kpo ꞌduù tí nò mbe kû le bèṛè ji yí nó, máa, ‹Go bà dù ꞌdakò tí nó tí gba mì ze tí ze wálá.› Ndâ ꞌduù mì wó bàkà énò tacó go bà dù yí tí gba mì ndú tí ndú wálá.
15«ꞌDakò tí nò mâ giì dele gí ꞌbá bìndi bà le bèṛè ji yí, yí giì tèꞌé tí ndâ bòò mì wó náa yí njèè njì ŋa ji ndú nó tacó bà ŋò máa, ndú bàkà a ŋa yè tí wè. 16Yí mâ giì ꞌvee ndú, kpédélé ꞌduù giì ꞌdè có ji yí máa, ‹Ye ꞌde gbí gboko ŋa tí nó náa wò táánò je ji ye nó a ndâ gboko muuꞌbì, gba mì ye.›
17«Gba tí nò bà-i-nò giì ùlù bòò mì wó nò máa, ‹Wò bàkà nèté nìkì ma, tó bòò mì ye! Wò tùbà tí lo tí ꞌduù mbe kû bàkà nèté ta njembí lo gbaànjé mítí làmbu gboko ŋa gî. À má énò, ye bà bàkà wò tí gba mbe zèè ndâ gbata muuꞌbì.›
18«ꞌBí bòò mì wó giì gì gí mì wó, bìndi yí giì ꞌdè có ji yí máa, ‹Ye yili ꞌdo gbí gboko ŋa tí nó náa wò táánò je ji ye nó ù ta ndi lo a ndâ gboko vô, kpo ꞌduù.›
19«Káa gba tí nò giì ꞌvìsì có ji bòò mì wó nò máa, ‹Ye bà bàkà wò tí gba mbe zèè ndâ gbata vô.›
20«Bà taꞌô bòò mì gba tí nò giì gì gí mì wó, bìndi yí giì ꞌdè có ji yí máa, ‹Gboko ŋa mì lo tí nó táánò náa wò je ji ye nó kuu nô, kpo ꞌduù. Ye kpolo tí tacó à ꞌví pìì lá ù ta ndi lo mí ṛo wu. 21Gúku lo kpò ye ꞌdo tí bà gàà tí gî. Tacó wò a vò ꞌduù náa i kpêtí má me i mì lo lá, wò je gî. Wò delè a ꞌbí ŋa ꞌduù náa wò kpêtí má ṛò njí lá, wò kû kili i ꞌdo gbí njí nô.›
22«Káa gba tí nò giì ꞌvìsì có ji bòò mì wó nò máa, ‹Ndí lo vò bòò! Ye bà waa có mítí lo á ꞌdo gbí po ngo nje lo! Wò ŋò ye ni tí vò ꞌduù mbe kû je i ŋìnó náa à me i mì ye lá, ye delè kû kili i ŋìnó náa ye ṛò lá nó ꞌdo gbí njí. 23Wò táánò má te gboko ŋa mì ye nò ji ꞌbí mbe ji njí, ye kpónó dele nó giì ꞌde gboko tí nò jò ꞌbí ka wó gboko wálá gî?› 24Gba tí nò bà-i-nò giì ꞌdè có ji ndâ ꞌduù tí nó jara-jàrà tíyò nó máa, ‹Yo te gboko ŋa tí nò ꞌdo tí wó ji ꞌduù tí nò ta ndâ gboko ŋa mì wó muuꞌbì nô.›
25«Káa ndâ ꞌduù tí nò giì ꞌvìsì có ji gba tí nò máa, ‹Ndâ ꞌbí gboko muuꞌbì sàà kuu mì wó, kpo ꞌduù!›
26«Káa gba tí nò giì ꞌvìsì có ji ndú máa, ‹Ye kû ꞌdè có ji yo máa, i má kuu mì ꞌduù, à ta o ꞌdáá gî kû je i ji yí, káa ꞌdóó i ꞌduù má wálá, à kpêtí mì wó káa yè wè, à kû je ꞌdo tí wó gî. 27Káa à má gítí ndâ ꞌduù ŋìnó mbe kû sogo ye, ta go bà dù tí ndâ bòò-gba mì ye tí ndú wálá nó, yo gì ta ndú kpónó, wàa à ꞌví waaka ndú mí kùṛo ye bà-i-nô.› »
Bà ṛì Jézù gí gbí gbata Jèrùzàlémè
28Jézù mâ giì ꞌdè có ji ndâ ꞌduù tí nò cee gî, yí giì njè nó kû ya gí Jèrùzàlémè. 29Yí mâ giì dooko ta ndâ gbata Bètìfájì ta Bètánìyà dê ta ꞌbí gú náa à kû nì mítí a Gú Mbâ gî, yí giì tuu ndâ ꞌbí mbe tala có mì wó sósòꞌô gí kùṛo, 30máa, «Yo ya gítí to tí zó náa yo zeke zô. Yo má yee kà, yo bà ꞌde ngbú ꞌviì-kècè náa ꞌduù jé o yí lá á kuu gbí wú kà. Yo njaanga yí ꞌdo gbí wú gì tí . 31Káa ꞌduù má ꞌvee yo máa, yo kû njaanga yí tacó yè wè, yo ꞌví ꞌvìsì có ji ꞌduù tí nò énó máa, ‹A Mbe tí ze ká tuu ze.› »
32Ndâ tú mì Jézù giì ya ꞌde ngbú ꞌviì-kècè go có tí nó náa Jézù ꞌdè ji ndú nô. 33Káa si ndú kû giì njaanga ngbú ꞌviì-kècè tí nò, mbe tí wó giì ꞌvee ndú máa, «Yo kû njaanga ngbú ꞌviì-kècè tí nó tacó yè?»
34Káa ndú giì ꞌvìsì có ji yí máa, «A Mbe tí ze ká tuu ze, máa, ze ya tí ji yì.»
35Ndâ tú mì Jézù mâ giì yee ta ngbú ꞌviì-kècè tí nó náa yí tuu ndú, máa ndú ya gí bà ja gì tí ji yì nó gî, ndú giì ki ndâ bòngo mí ndú mí pí tí wó, bìndi ndú giì ki Jézù mí pí ndâ bòngo tí nò. 36Jézù mâ giì ꞌbì nó gî, ndâ ꞌduù giì gò ndâ bòngo mì ndú mí to á tí kpokèjì kùṛo wó. 37Káa si yí kû giì yaaka gí tàgbà Gú Mbâ, ndâ mbe tala có mì wó ꞌdáá gî giì ꞌbìtà bà tò kû, ta bà cè cè, ta bà be ṛè Mbíṛì gbí ta kòcò ndú ngéé gí yaà ta líkíꞌo ndâ seṛè tí nó náa ndú ŋò Jézù bàkà nó, máa,
38«Mbíṛì ꞌví si gbolò gba tí nó mbe gì ta ṛè wó tí Mbíṛì nô.
Mbíṛì ꞌví dù tí gba tí gbíṛì.
À ùlù Mbíṛì ngéé gbíṛì!»
39Ndâ ꞌbí mbe kpolo tí tàkìì mì ndâ Jùdéyà gbí òkò tí ndâ mbè ꞌduù tí nò mâ giì ꞌdi ndâ có tí nò náa ndâ ꞌduù kû tò ta kû nó, ndú giì ꞌdè có ji Jézù máa, «Mbe nìbà i, ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì lo máa, ndú dù ngbìì.»
40Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «Ye kû ꞌde có ji yo máa, ndú kpêtí má dù ngbìì gî, ndâ díí bà dù ngbìì wálá.»
Jézù wa gbí ta yê ṛo ndâ ꞌduù gbí gbata Jèrùzàlémè
41Jézù mâ giì dooko ta Jèrùzàlémè gî, yí mâ giì ŋò muu gbata, yí giì ꞌdù ngo-ṛo wó gítí . 42Bìndi yí giì ꞌdeke tí wó máa, «Ṛo lo kùtàá má go ṛo ṛi wàa wò ꞌví ŋò ta ndâ i ŋìnó mbe njaanga miṛi lo ꞌdo gbí vò i! Káa, wotí bà ŋò ndú kpónó tí lo wálá! 43O bà gbo wò mì ndâ kuꞌdì tí lo kèjì. Kpokèjì bà ndo wò ꞌdo ꞌbì ndú ta o tí nò bà dù wálá, tacó ndú bà da kándà mí ndú jèlè wò gbóó gî. 44Ndú bà toṛo nje yo ta ndâ ꞌviì mì lo ta to. Ndú delè bà kiꞌviki ndâ ꞌbá mì lo lúꞌbú-lúꞌbú gí to. Ndú bà bàkà énò tacó Mbíṛì táánò gì gí mì lo gî káa wò ŋò yí ni lá!»
Jézù ṛì gí gbí ndùgù ꞌbá-Mbíṛì
45Jézù mâ giì ṛì gí gbí gbata Jèrùzàlémè gî, yí giì ya gí gbí ndùgù ꞌbá-Mbíṛì, bìndi yí giì ꞌbìtà bà mòkò ndâ mbe kû mà ꞌvélè gbí ndùgù ꞌbá-Mbíṛì gí sè, 46ta bà ꞌdè có ji ndú máa, «À cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì énó máa, Mbíṛì máa, ‹ꞌBá mì ye bà dù tí ꞌbá bà ꞌdeke tí.› Káa yo kpónó giì ꞌvìsì tí bàndò mì ndâ mbe ngbà!»
47Jézù giì dù kû nìbà i ji ndâ ꞌduù á gbí ndùgù ꞌbá-Mbíṛì ta ṛi ꞌdáá gî. Káa ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì mì ndâ Jùdéyà, ta ndâ mbe nìbà i mì ndú, giì toko có ta ndâ ꞌbí kpo-kpò ꞌduù mì ndú tacó bà zi yí. 48Káa bà zi yí giì kpò ndú gî, tacó ndâ ꞌduù ꞌdáá gî ta o tí nò kû ꞌdi có mì wó.
20Ndâ Jùdéyà ꞌvee ṛè mbe je wotí ji Jézù
1Ta ꞌbí o gbaànjé si Jézù kû nìbà i, ta bà ma Banga-Ngú-Có mì Mbíṛì ji ndâ ꞌduù gbí ndùgù ꞌbá-Mbíṛì, ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì mì ndâ Jùdéyà, ta ndâ mbe nìbà i mì ndú, ta ndâ kpo-ꞌduù-ꞌbá mì ndú, giì gì gí mì wó. 2Bìndi ndú giì ꞌvee yí máa, «A ꞌdi ká je wotí bà bàkà ndâ i tí nó náa wò kû bàkà nó ji wò? Nì ṛè wó ji ze gi.»
3Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «Ye delè bà ꞌvee yo ta ꞌvé gbaànjé, yo ꞌdè ji ye gi: 4àá táánò a Mbíṛì ká je wotí bà caka tí ndâ ꞌduù ji Jòvánì, wèè, a ꞌduù ká je ji yí?»
5Ndú mâ giì ꞌviiki gbí ꞌvé mì Jézù nò gbí òkò tí ndú, ndú giì ꞌdè có máa, «Ndoo má ꞌdè có énó máa, a Mbíṛì táánò ká je wotí tí nó ji Jòvánì, yí bà tè ndi tí wó gí bà ꞌvee ndoo kákáꞌi máa, ‹Yo ùnje gítí wó lá tacó yè?› 6Káa ndoo delè kpónó má ꞌvìsì có ji yí máa, a ꞌduù táánò ká je wotí tí nò ji yí, ndâ ꞌduù ꞌdáá gî bà ꞌvaka ndoo ta díí, tacó ndú ꞌdáá gî ùnje ta yúcó gî, máa, Jòvánì táánò a mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì.» 7Tacó énò, ndú giì ꞌvìsì có ji Jézù máa, ndâ yì ŋò mbe je wotí bà caka tí ndâ ꞌduù ji Jòvánì ni lá.
8Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «À má énò, ye delè bà nì ṛè mbe je wotí bà bàkà ndâ i tí nò ji yo wálá.»
Jézù lòkòꞌbò có gítí ndâ ꞌbí vo-vò mbe bàkà nèté
9Jézù bà-i-nò giì lòkòꞌbò có ji ndâ ꞌduù máa, «Ta ꞌbí o gbaànjé, ꞌbí ꞌdakò giì ṛo njí nèbítì mì wó, bìndi ndú giì ꞌvii có ta ndâ ꞌbí mbe bàkà nèté máa, ndú zekeꞌo tí , bìndi yí giì ya muu nó ta cèe gbolò o. 10O bà kili i ꞌdo gbí njí mâ giì me tí gî, yí giì tuu ꞌbí bòò mì wó gbaànjé ji ndâ ꞌduù tí nó náa yí si ndú mí gbí njí mì wó nó tacó bà i ŋìndi wó. Bòò tí nò mâ giì yee ta có tí nó tí ndâ ꞌdakò tí nò, ndú giì gbì yí mòkò ya gí mì mbe tí wó ta kùnga ꞌbì wó.
11«Mbe njí tí nò kákáꞌi giì tuu ꞌbí bòò mì wó ji ndú. Káa ndâ mbe nèté tí nò giì dele ndi ndú giì gbì bòò tí nò, ndú giì bàkà ndâ i-nô mítí wó, bìndi ndú giì tuu ndi wó ji mbe njí go bô gbí ndi kìyà. 12Mbe njí mâ giì tuu bà taꞌô bòò mì wó ji ndú, ndâ ꞌdakò tí nò giì gbì kà mítí bòò tí nò, ndú giì ni yí ta kùnga ꞌbì wó ꞌdo gbí njí gí sè. 13Mbe njí tí nò giì ꞌvee tí wó gbí ŋìnó máa, ‹Ye kpónó ꞌví bàkà a ŋa yè? À má énò, ye bà tuu ꞌviì mì ye, tí wú-gbí-ṛé ye ji ndú. Ndâ-ꞌbî-lá, ndú bà te duù mítí wó.› Yí bà-i-nò giì tuu ꞌviì mì wó nò ji ndú.
14«Ndâ ꞌdakò tí nò mâ giì ŋò ꞌviì mì mbe njí kèjì gí mì ndú, ndú giì toko có mì ndú máa, ‹Ŋìzó a mbe mbèlè tí nó ká kèjì zô. Ndoo zi yí gî, wàa à ꞌví dù tí ŋìndi ndoo.› 15Tacó énò, ꞌviì tí nò mâ giì ye mì ndú, ndú giì ja yí ꞌdo gbí njí gí sè, bìndi ndú giì zi yí gî.»
Jézù giì ꞌvee ndâ ꞌduù máa, «Yo koṛo có máa, mbe njí tí nò kpónó bà bàkà ta ndâ mbe nèté tí nò a yè? 16Yí bà ziki ndú ꞌdáá gî, bìndi yí giì pà ndâ ꞌbí ngú mbe nèté.»
Ndâ ꞌduù mâ giì ꞌdi có tí nò náa Jézù ꞌdè nò, ndú giì ꞌvìsì có ji yí máa, «Mbíṛì ꞌví gì ta ŋa ŋìnò lá!»
17Jézù bà-i-nò giì zeke ndâ ꞌduù tí nò ngbóó, bìndi yí giì ꞌvee ndú máa, «Gbí có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì énó máa,
‹A ꞌdóó díí tí nó náa ndâ mbe bì ꞌbá táánò bè gî nó
ká gì tí yú díí bà sè tà ꞌbá,› nó máa yè?
18ꞌDuù má ꞌva tí wó pí díí tí nò, ꞌduù tí nò bà kiꞌviki njúkú-njúkú. Káa díí tí nò má ꞌva tí pí tí ꞌduù, yí bà ꞌbaꞌdaka gbí ꞌduù tí nò gî.»
Bà gò i ji ngáángbá gba mì ndâ Ròmánò
19Ndâ mbe nìbà i, ta ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì mì ndâ Jùdéyà mâ giì ꞌdi có tí nò, ndú giì jè ta bà pà kpokèjì tacó bà zèè Jézù ká mì to nò, tacó ndú ŋò ni gî máa yí kû lòkòꞌbò có tí nò a i gítí ndâ yì. Káa gúku ndâ ꞌduù giì kpò ndú á ꞌdo tí bà zèè yí gî. 20Mbí ndâ kpo-kpò ꞌduù mì ndâ Jùdéyà giì dù ká kácáá tí Jézù. Tacó énò, ndú giì tuu ndâ ꞌbí ꞌduù mì ndú mbe bàkà tí ndú tí ndâ tó ꞌduù tacó bà ya gí bà zèè mè Jézù, wàa ndâ yí ꞌví kpì ta ngbàngà tí wó ji ngáángbá gba mì ndâ Ròmánò. 21Ndâ mbe ngìŋò mì ndâ kpo-kpò ꞌduù mì ndâ Jùdéyà bà-i-nò giì ꞌvee Jézù ta tiṛì máa, «Mbe nìbà i, ze ŋò ni gî máa, wò a mbe ꞌdè yúcó, wò delè kû nìbà i ji ndâ ꞌduù ká jáá. Wò njèè gbí òkò tí ndâ ꞌduù, máa, ŋìnó énó, káa ŋìzó énó, nò lá. Wò kû nì káa bà kpokèjì yúcó mì Mbíṛì ji ndâ ꞌduù. 22Bà gò i ji ngáángbá gba mì ndâ Ròmánò dú gbí tàkìì mì ndoo tí ndâ Jùdéyà? ꞌDè ŋa ŋìnó náa à gbí muu lo nó ji ze gi.»
23Káa Jézù giì ŋò ni gî máa, ndú kû lè ji yì a wú. 24Tacó énò, yí giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «Yo tù ŋa gùrúsù mì yo ji ye gi.» Ndâ ꞌduù tí nò mâ giì tù ŋa gùrúsù tí nó tí dìnárì nó ji Jézù gî, yí giì ꞌvee ndú máa, «Ŋìnó a muu ꞌdi náa à ka mí gbí nó?»
Káa ndú giì ꞌvìsì có ji yí máa, «A muu ngáángbá gba mì ndâ Ròmánò.»
Bìndi yí giì ꞌvee ndú máa, «Káa à cu mí gbí nó a ṛè ꞌdi?»
Káa ndú giì ꞌvìsì có ji yí máa, «A ṛè ngáángbá gba mì ndâ Ròmánò.»
25Jézù bà-i-nò giì ꞌdè có ji ndú máa, «À má énò, yo je ndâ i mì ngáángbá gba mì ndâ Ròmánò ji ngáángbá gba mì ndâ Ròmánò. Wàa yo ꞌví je ndâ i mì Mbíṛì ji Mbíṛì.»
26Bà zèè ngo nje Jézù mí kùṛo ndâ ꞌduù giì kpò ndâ ꞌdakò tí nò gî. Tacó énò, ndú giì dù ṛekpe-ṛèkpèè ta có bà ꞌdé-ꞌdè mì ndú wálá.
Bà ꞌvala ndi ndâ ku ꞌdo gbí muuꞌdú ndú
27Ndâ ꞌbí ŋa Jùdéyà mbe ùnje gítí bà ꞌvala ndi ndâ ku ꞌdo gbí muuꞌdú ndú lá nó giì gì gí mì Jézù. Bìndi ndú giì ꞌvee yí máa, 28«Mbe nìbà i, Mòze cu mí gbí wáràgà ji ze énó máa, ꞌduù má kò niì, káa ndú jò ta niì tí nò lá, bìndi yí giì cì gî, náꞌvindí wó ꞌví zèè ꞌbì nawù ku tí nò, tacó bà jò ndâ ꞌviì mí gbí mòòkò bìndi wó. 29Káa ta ꞌbí o gbaànjé, kpo ꞌduù mì ndâ ꞌbí ꞌviì-ꞌdakò náa nawu ndú jò ndú vô-nje só giì kò niì, káa ku giì je yí si ndú jò ta niì tí nò lá. 30ꞌViì tàkò wó giì zèè ꞌbì nawù ku tí nò. Ndú delè giì jò ta niì tí nò lá, bìndi yí giì cì gî. 31Ndâ ꞌviì-ꞌdakò tí nò gbí yì nawu ndú ꞌdáá gî tè ṛì cìkii niì tí nò gbaànjé-gbaànjé gî, káa à ꞌvaka gí tàkò ndú ꞌdáá káa dìkììwu. 32Ku giì je niì tí nò si ndú ṛì gùù ꞌdáá gî. 33À má énò, niì tí nò wúnò ta o bà ꞌvala ndi ndâ ku ꞌdo gbí muuꞌdú ndú bà dù a nawù ꞌdi gbí òkò tí ndú, sé náa ndú ꞌdáá vô-nje só kò yí gî nó?»
34Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «Ndâ ꞌdakò ta ndâ niì kû kò tí ndú muu to tí nô. 35Káa ndâ ꞌduù ŋìnó mbe ꞌvii tí ndâ mbe ꞌvala ndi ndú bìndi ku gî nó bà kò tí ndú bìndi bà ꞌvala ndi ndú ꞌdo gbí muuꞌdú wálá. 36Ndú bà cì wálá, tacó ndú bà dù go ndâ basìlì mì Mbíṛì. Ndú delè bà dù tí ndâ ꞌviì mì Mbíṛì, tacó ndú ꞌvala ndi ndú ꞌdo gbí muuꞌdú ndú gî. 37Káa, à má gítí có bà ꞌvala ndi ndâ ku ꞌdo gbí muuꞌdú ndú, Mòze ꞌdè có gítí ŋìnò gbí tà-ká-tà gítí bèꞌi tí nó mbe kû doo nó gî. Yí nì mítí Mbe tí ndoo a Mbíṛì mì Àbìráámò, Mbíṛì mì Ìzákò, tí Mbíṛì mì Jàkóbè. 38Mbíṛì a Mbíṛì mì ndâ wu ꞌduù. Yí me Mbíṛì mì ndâ ku lá, tacó ndâ ꞌduù ꞌdáá gî kùṛo Mbíṛì a ndâ wu ꞌduù.»
39Ndâ ꞌbí mbe nìbà tàkìì mì ndâ Jùdéyà máa giì ꞌdi có tí nò náa Jézù ꞌdè nò, ndú giì ùlù yí, máa, «Có mì lo nò ká ngbáṛángàꞌi, Mbe nìbà i.» 40Gúku bà ꞌvee yí gítí ndâ ꞌbí i giì kpò ndâ ꞌduù gî.
Bìndi-Mbíṛì a ꞌviì mì ꞌdi?
41Jézù giì ꞌvee ndâ ꞌduù máa, «Ndâ ꞌduù kû ꞌdè có énó máa, Bìndi-Mbíṛì a ꞌviì mì Dàvídè ta ŋa kpokèjì ngàyi? 42Tacó ꞌdóó kòcò Dàvídè náa à cu mì gbí wáràgà mì ndâ Muu Cè énó máa,
Mbíṛì ꞌdè có ji Mbe tí ye máa,
‹Ki tí lo gbí kùꞌbì mì ye,
43wàa ye ꞌví bàkà ndâ kuꞌdì tí lo tí ndâ i-tà-tàmà mì lo.›
44Dàvídè má kû nì mítí Bìndi-Mbíṛì a ‹Mbe tí ye›, à má énò, Bìndi-Mbíṛì bà dù tí ꞌviì mì Dàvídè ée?»
Jézù ci ndâ ꞌduù gítí ndâ mbe nìbà i ji ndâ Jùdéyà
45Jézù giì ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó si mí kùṛo ndâ ꞌduù ꞌdáá gî, máa, 46«Yo kpolo tí yo ꞌdo tí ndâ mbe nìbà i mì ndâ Jùdéyà. À tí ndú a go bà yuu ndâ nja-njà bòngo kû jèlè ta to, ta go bà cu ndò mì ndâ ꞌduù gí bà ꞌvee ndú ta ndi tí ndâ bàndò ꞌvélè, ta go bà ki tí ndú pí ndâ mbata kùṛo ndâ ꞌduù ta ndi tí ndâ bàndò bà kili ndâ Jùdéyà gí bà ùlù Mbíṛì, delè ta go bà ki tí ndú tí ndâ bàndò mì ndâ kpo-kpò ꞌduù á tí ndâ bàndò bà zò i. 47Ndú zò ndâ nawù ku kaṛaka gî, ta bà bàkà tí ndú tí ndâ mbe ꞌdeke tí ndú ji Mbíṛì ta bà ꞌvanda njà có. Mbíṛì bà waa có mítí ndú ta wotí tí ndii ndâ ꞌduù ꞌdáá gî!»
21ꞌBí nawù ku mbe gò i ji Mbíṛì
1Jézù mâ giì zekeꞌo, yí giì ŋò ndâ mbe kpo-kpò i kû gò i á bàndò bà kili i gítí ꞌbá-Mbíṛì. 2Yí bà-i-nò giì ŋò ꞌbí nawù ku tí mbe yê kû gò ndâ njì gùrúsù tí fádà sósòꞌô. 3Bìndi yí giì ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó máa, «Ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó máa, nawù ku tí nò tí mbe yê nò gò i me gbolò ndii ndâ ꞌduù ꞌdáá gî. 4Tacó ndâ mbe kpo-kpò gùrúsù gò a ndâ ꞌbí ŋa njemèlè gùrúsù ŋìnó náa ndú mò ꞌdo tí ndâ kpo-kpò gùrúsù mì ndú gí ndiì, ta nèté mì ndú tí wálá nô. Káa niì tí nó tí mbe yê nó gò a làmbu i tí nó ꞌdáá náa yí kû lì mítí nô.»
Jézù ꞌdè có gítí bà kiꞌviki ꞌbá-Mbíṛì
5Ta o tí nò, ndâ ꞌbí mbe tala có mì Jézù giì ùlù banga tí ndâ díí tí nó náa à bì ta ꞌbá-Mbíṛì nó, ta ndâ i-banga tí nó náa ndâ ꞌduù gò ji Mbíṛì nô. Káa Jézù giì ꞌdè có ji ndú máa, 6«Ṛi bà kiꞌviki ndâ i tí nò lúꞌbú-lúꞌbú gí to ká gbaànjé. Àá kèjì gí bà voloko gbí ndâ i tí nò léé gî.»
7Káa ndâ mbe tala có mì Jézù giì ꞌvee yí máa, «Ṛi tí nò bà co ta o ngàyi, Mbe nìbà i? Káa ze bà ŋò o bà co ṛi tí nò ni mítí yè?»
8Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «Yo kpolo tí yo máa, ꞌbí ꞌduù ꞌví ŋonoko yo lá. Tacó ndâ ꞌduù me mbè bà kaa gì gí bà eendi yo ta ṛè ye. ꞌDuù ŋìnó bà o ká ta ŋìndi wó, máa, ‹Ye a yí tí Bìndi-Mbíṛì! O tí nò dooko jéꞌdéé gî!› Káa yo ꞌví tè gí tàkò ndâ có mì ndú nó lá. 9Yo má ꞌdi có ndâ kpo-kpò gó, ta ndâ gbínje gbí òkò tí ndâ gba ta ndâ bòò mì ndú, njembí yo ꞌví mù lá. Tacó ndâ i tí nò bà bàkà tí gî, káa ndòngbú o dooko lá. 10Ndâ ŋa ndâ ꞌbí ꞌduù bà tè ndâ ꞌbí tende ŋa ꞌduù ta gó, ndâ gba delè bà tè ndâ ꞌbí ka ndú gba ta gó. 11To bà tanga tí, tí ndâ bàndò me mbè, làngàwìṛí ta ndâ i mbe pèè mbí ndâ ꞌduù bà ṛukuꞌbu ta ndâ ꞌduù cee to ꞌdáá gî. Ndâ seṛè, ta ndâ i mbe te gúku mítí ndâ ꞌduù, bà bàkà tí tàṛì.
12«Káa kùṛo o bà bàkà tí mì ndâ vò i tí nò náa ye ꞌdeke ndú ji yo nò, ndâ ꞌduù bà zèè yo ta kpo ꞌbì, ta bà mèèkèꞌi tí yo. Ndú bà kaa yo ya tí gí gbí ngbàngà kùṛo ndâ kpo-kpò ꞌduù ta ndi tí ndâ bàndò bà kili ndâ Jùdéyà gí bà ùlù Mbíṛì. Bìndi ndú bà nè yo mí gbí zàà. Ndú bà kaa yo ya tí gí kùṛo ndâ kpo-kpò gba, ta ndâ kpo-kpò ꞌduù. Ndâ ꞌduù bà bàkà ndâ ŋa ndâ vò i tí nò ꞌdáá náa ye ꞌdeke ndú nò mítí yo á muu ye. 13Káa ŋìnò bà dù a tó o bà ma Banga-Ngú-Có mì yo ji ndâ ꞌduù ká nò. 14À má énò, yo ꞌví te mí gbí muu yo ká sàà énó máa, njembí yo ꞌví mù máa, yo ꞌví njaanga miṛi yo ta ŋa có yè wè, nò lá. 15Tacó a ye ká bà wu ndâ có tí nó náa yo ꞌví ꞌdè nó mí gbí nje yo. Ye delè ká bà je ꞌbí ŋa muu ji yo náa wotí gítí bà ṛò tíyò nje có ta yo bà dù tí ndâ kuꞌdì tí yo wálá. Ndú delè bà ꞌde wotí gítí bà tò kponje ndâ có mì yo wálá. 16Ndâ bu yo, ta ndâ nawu yo, ta ndâ náꞌvindí yo, ta ndâ nambe yo, ta ndâ kómbe yo, ta o tí nò bà kpì ngbàngà tí yo, bìndi ndâ gba bà waa có ku mítí ndâ ꞌbí ꞌduù gbí òkò tí yo. 17Ndâ ꞌduù ꞌdáá gî bà sogo yo muu ye. 18Káa yo bà co ꞌdo gbí ndâ i tí nò go késî á ṛo ngo. 19À má énò, yo ꞌdò kò yo mí to gbàá, tacó ŋìnò a kpokèjì ꞌválá mì yo ká nò.
Bà mèèkè Jèrùzàlémè
20«Yo má ŋò ndâ àsìkérì se ꞌdee Jèrùzàlémè gî, yo ꞌví te mí gbí muu yo énò máa, kùṛo bà ꞌbu Jèrùzàlémè dooko gî. 21Ta o tí nò, ndâ ꞌduù gbí to Jùdéyà ꞌví fa ngèlè ya gí pí ndâ nja-njà gú. Ndâ ꞌduù gbí gbata ꞌví njè ꞌdo gbí gbata gí sè. Wàa ndâ ꞌduù ŋìnó ta ndiì ꞌdo gbí gbata nó ꞌví kaa ya gí gbí gbata lá. 22Tacó ndâ sili tí nò bà dù a ndâ sili bà waa có mítí ndâ ꞌduù, tacó wàa ndâ có tí nó gbí wáràgà mì Mbíṛì nó ꞌví dù tí tí ndâ yúcó. 23Káa àá bà volo a i ji ndâ mbe nakáyì, ta ndâ niì ŋìnó náa ndâ ꞌviì mì ndú kû no kí nó, gbí ndâ sili tí nò! Tacó ndâ sili tí nò bà dù a ndâ sili bà bàkà ndâ i yê ṛo, ta ndâ i kpo-tàkòcò mì Mbíṛì mítí ndâ ꞌduù. 24Àá bà ziki ndâ ꞌbí ꞌduù gbí ndâ sili tí nò ta sìzò. Bìndi àá bà kaa ndâ ꞌbí ꞌduù tí ndâ zà-za gó ya cee ꞌbá mì ndâ ꞌduù ŋìnó náa ndú me ndâ Jùdéyà lá nó ꞌdáá gî. Ndâ tende ŋa ꞌduù tí nò bà bàkà a ndi ndú mítí Jèrùzàlémè, yee tí o tí nó náa ndú bàkà bà ꞌbì ndú cee gî.
25«Ndâ i-seṛè bà bàkà tí á ṛo ndâ ṛi, ta pì, ta ndâ yii. Ndâ ꞌduù muu to tí nó bà kònò séꞌi. Ndú bà dù ṛekpe-ṛèkpèè ta gúku wo bà ṛengà mì bà gbàngà ngo gbí pù. 26Ndâ ꞌduù bà neꞌvenge ta gúku si ndú kû ù ndi ŋa i tí nó kèjì gí bà ꞌbu to tí nó yùkúú nô. Tacó tàṛì bà tanga tí. 27Bìndi ndâ ꞌduù bà giì ŋò ꞌViì-mì-ꞌDakò kû giì ꞌdo tàṛì ngbèzèè, ta bà da nó ta wotí co gbí kùlù mù. 28Yo má ŋò ndâ i tí nò kû ꞌbìtà bà bàkà tí, yo ꞌví kpolo ṛo yo, tacó kùṛo o bà ꞌvala yo dooko gî.»
29Jézù giì lòkòꞌbò có ji ndâ ꞌduù máa, 30«Yo má ŋò ndâ mû-mbiìgá kû ꞌbìtà bà tù dó kpâ, yo ŋò ni gî máa, bèmbílì dooko gî. 31À má énò, yo má ŋò ndâ i tí nó náa ye ꞌdè có gítí ndú ji yo nó kû bàkà tí, yo ꞌví koṛo muu yo máa, kùṛo o bà gì Mbíṛì gí bà dù tí gba gí muu to tí nó dooko gî.
32«Ye kû ꞌdè có ji yo ta yúcó máa, ndâ i tí nò bà bàkà tí ꞌdáá kùṛo o bà mìì ndâ ꞌduù tí nó mbe kû ꞌvala kpónó nô. 33Ndâ tàṛì, ta to tí nó, bà cee gî. Káa ndâ có mì ye bà cee wálá.
34«Yo kpolo tí yo, máa, yo ꞌví tee njembí yo kpolo ma a i mítí bà zò i, ta bà njù pe, ta bà dù ta líkíꞌo muu to tí nó, wàa yo ꞌví ò-bà-mbí o tí nò gî nò, lá, tacó o tí nò bà gbaaka yo gbááká-gbaaka. 35O tí nò bà gundi ndâ mbe kû ꞌvala muu to tí nó ꞌdáá gî. 36À má énò, yo dù tí zòꞌo, wàa, yo ꞌví ꞌdeke tí yo ji Mbíṛì ta o ꞌdáá gî, tacó wàa, yí ꞌví je wotí bà ꞌvala ꞌdo gbí ndâ i tí nò kèjì gí bà bàkà tí nò ji yo, tacó wàa, yo ꞌví ṛò tíyò kùṛo ꞌViì-mì-ꞌDakò ta gúku tí yo wálá.»
37Jézù giì dù kû nìbà i ji ndâ ꞌduù á gbí ndùgù ꞌbá-Mbíṛì ta ṛi ꞌdáá gî. Káa à má ta bèbìlì yí kû ya gí bà tèṛì pí Gú Mbâ. 38Káa ndâ ꞌduù kû kaa ya gí bà ꞌdi có mì wó ta fírí dúꞌo á gbí ndùgù ꞌbá-Mbíṛì.
22Júdà Ìsìkàrìyótè ùnje gítí bà cu gòmbò tí Jézù
1Sè sili gítí o bà ci ꞌDê-kô, náa à delè kû ni mítí a o bà Ndii-ta-muu-ndâ-Ìzìrìyélì-mì-Mbíṛì ta o tí nò me jéꞌdéé gî. 2Tacó énò, ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì mì ndâ Jùdéyà, ta ndâ kpo-kpò mbe ꞌdi gbí tàkìì mì ndú giì kili muu ndú tacó bà pà kpokèjì tacó bà zi Jézù, káa ndú kû cì gúku tí ndâ ꞌduù.
3Káa ta o tí nò, Gba-vò-i ya gí gbí muu Júdà Ìsìkàrìyótè, tí ꞌbí ꞌduù gbaànjé ꞌdo gbí òkò tí ndâ tú mì Jézù muuꞌbì-nje só nó gî. 4Tacó énò, yí giì ya gí mì ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì mì ndâ Jùdéyà, bìndi ndú giì toko có ta ndâ ꞌduù tí nó tí ndâ kùṛo ndâ mbe kpolo tí ꞌbá-Mbíṛì nó, tacó wàa, yì ꞌví pà kpokèjì gítí bà zèè Jézù ji ndú. 5Ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì bà-i-nò mâ giì ùnje gítí có bà ko mboo nèté mì Júdà ji yí ta pétékè tàkòcò ndú gî, 6Júdà giì njè nó ya gí bà pà tó kpokèjì bà zèè Jézù ji ndú.
Jézù tuu ndâ ꞌbí tú mì wó gí bà ꞌviindi bàndò bà zò i ù ta ndi wó
7Ṛi bà ci ꞌDê-kô, tí ṛi bà waa mbelè ꞌviì rómbo tí tàkìì gítí o bà Ndii-ta-muu-ndâ-Ìzìrìyélì-mì-Mbíṛì mâ giì co gî, 8Jézù giì tuu ndâ Pìyétòrò ta Jòvánì máa, «Yo ya gí bà bàkà i-zó-zò gítí o bà bàkà tàkìì bà Ndii-ta-muu-ndâ-Ìzìrìyélì-mì-Mbíṛì ji ndoo.»
9Káa Pìyétòrò giì ꞌvee yí máa, «Có mì lo máa, ze ꞌví bàkà mí kòtí ꞌdi?»
10Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «Yo sè tù yo! Ta o tí nó náa yo kû ṛì gí gbí gbata nó, yo bà ꞌde ꞌbí ꞌdakò kû te káṛà ngo. Yo ꞌví ṛu ndi wó. Yo má yee ta ndú ꞌbá gî, 11yo ꞌví ꞌdè có ji mbe ꞌbá tí nò énó máa, ‹Mbe nìbà i ji ze ká tuu ze ji wò. Kòcò wó énó máa, wò tùbà tàꞌi tí nó náa ndâ yì ꞌví gì gí bà zò i-cí-ci mì o bà bàkà tàkìì bà Ndii-ta-muu-ndâ-Ìzìrìyélì-mì-Mbíṛì mítí ta ndâ mbe tala có mì yì nó ji ze.› 12Bìndi yí bà tùbà gbolò soṛo náa à ꞌviindi ndâ i mí tàꞌi kà ꞌdáá gî ji yo, wàa yo ꞌví bàkà i-zó-zò mí kà ji ndoo.»
13Ndâ Pìyétòrò bà-i-nò mâ giì ya gí gbí gbata, ndú giì ꞌde ndâ i ꞌdáá gî jé ká go có tí nò náa Jézù ꞌdè ji ndú nò. Bìndi ndú giì ꞌviindi ndâ i gítí o bà bàkà tàkìì bà Ndii-ta-muu-ndâ-Ìzìrìyélì-mì-Mbíṛì mì kà.
Kô njewu mì Mbe tí ndoo
14O bà zò i-cí-ci mâ giì me tí gî, Jézù giì zèè bàndò mì wó ṛègbà i-zó-zò, bìndi ndâ mbe tala có mì wó giì se mí ṛègbà tí wó. 15Bìndi yí giì ꞌdè có ji ndú máa, «Go bà zò ndòngbú i-cí-ci mì o bà Ndii-ta-muu-ndâ-Ìzìrìyélì-mì-Mbíṛì tí nó ta yo á kùṛo bà kònò séꞌi mì ye bà zi ye gî. 16Ye ꞌdè có tí nò ji yo tacó i-cí-ci mì o bà Ndii-ta-muu-ndâ-Ìzìrìyélì-mì-Mbíṛì náa ndoo kèjì gí bà zò ta ndoo bìndi ŋìnó bà dù ngé káa yú ŋìnó gbí ngbàngà mì Mbíṛì nô.»
17Bìndi bà ꞌdè có tí nò, Jézù giì zèè ꞌvisî mí ꞌbì wó, bìndi yí giì ꞌdè nìkì maa ji Mbíṛì, bìndi yí giì te ji ndâ mbe tala có mì wó, ta bà ꞌdè có ji ndú gí tàkò énó máa, «Yo zèè ꞌvisî tí nó, wàa yo ꞌví njù cee nje yo ꞌdáá gî, 18tacó ndoo bà njù pe ta ndoo bìndi ŋìnó ká ngé gbí ngbàngà mì Mbíṛì.»
19Bìndi yí giì je kù kô, yí giì ꞌdè nìkì ma ji Mbíṛì, bìndi yí giì kiꞌviki gbí , yí giì kaa ji ndâ mbe tala có mì wó, ta bà ꞌdè có ji ndú gí tàkò énó máa, «Ŋìnó a dìì ye tí nó náa àá kèjì gí bà je tacó bà sì muu yo nó ká nô; yo zò tacó wàa mbí yo ꞌví dù tí tí ye.» 20Ndú mâ giì zò i cee gî, Jézù kákáꞌi giì zèè ꞌvisî, bìndi yí giì ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó máa, «Ŋìnó a ꞌvisî mbelè ye tí nó náa Mbíṛì kèjì gí bà njù ta ngú mùká ta ndâ ꞌduù nó ká nô. Mbelè ye tí nó kèjì gí bà yee to tacó tí yo.
21«Káa yo ŋò ze kpónó kû toko ꞌbì ze mí gbí gbèe káꞌi i-zó-zò ta ꞌduù tí nó kèjì gí bà cu gòmbò tí ye nô. 22Kpêtí ká énò, kózò tí ꞌViì-mì-ꞌDakò bà ya gí nje ku mì wó go có tí nó náa à cu mí gbí mbelè wó nó gî. Káa ꞌduù tí nó mbe cu gòmbò tí wó nó bà no ngbó.»
23Ndâ mbe tala có mì Jézù bà-i-nò giì ꞌbìtà bà ꞌvee ꞌvé gbí òkò tí ndú máa, «A ꞌdi ꞌdo gbí òkò tí ndoo ká bà bàkà ŋa i tí nò?»
Gbolò ꞌduù mbe ndii ndâ ꞌbí ka wó ꞌdáá gî a ꞌdi?
24Ta o tí nò, kponje giì tanga gbí òkò tí ndâ mbe tala có mì Jézù, máa, à ꞌví si a ꞌdi tí gbolò ꞌduù mbe ndii ndâ ka wó ꞌdáá gî gbí òkò tí ndâ yì wè? 25Káa Jézù giì ꞌdè có ji ndú máa, «Ndâ kpo-kpò gba mì ndâ ŋa ndâ ꞌduù ŋìnó náa ndú me ndâ Jùdéyà lá nó kû toṛo nje ndâ bòò mì ndú ta to. Káa ndâ kùṛo ndâ ꞌduù mì ndú kû nì mítí ndú ta kpéétí ndú máa, ndâ yì a ndâ kómbe ndâ ꞌduù. 26Káa yo bà dù tende. Tacó ꞌduù ŋìnó gbí òkò tí yo tí gbolò ꞌduù kùṛo yo ꞌdáá gî nó ꞌví dù go sè ꞌviì gbí òkò tí yo, wàa ꞌduù ŋìnó tí kùṛo yo nó ꞌví dù go bòò mì yo. 27Gbolò ꞌduù gbí òkò tí ndâ ꞌduù ŋìnó mbe kû zò i ta ꞌduù ŋìnó mbe kû bàkà nèté wó si yí kû zò i nó a ꞌdi? ꞌDuù tí nó mbe kû zò i nó a gbolò ꞌduù; a kponje ká nje yo gítí có mì ye nò? Káa ta ndâ ŋìnò ꞌdáá gî, ye kpónó gbí òkò tí yo go ꞌduù ŋìnó mbe kû bàkà nèté yo!
28«Káa yo a ndâ ꞌduù ŋìnó mbe dù ta ye gbí ndâ vò o ꞌdáá gî ta njembí yo gbaànjé. 29À má énò, ye bà le bèṛè tí nó náa Bu ye táánò le ji ye nó a ji yo. 30Ndoo bà zò i, ndoo delè bà njù pe ta ndoo gbí ngbàngà mì ye. Yo delè bà ki tí yo pí ndâ jàlàmbà tí ndâ gba mì ndâ Ìzìrìyélì gbí ŋa ndú ꞌdáá gî.
31«Káa wò tí Sìmónè! Sìmónè! ꞌDi có tí nó náa ye kû ꞌdè ji wò nô. Gba-vò-i kpónó ꞌde kpokèjì gítí bà bàkà ta yo ꞌdáá gî go có tí nó náa à gbí njembí wó nó gî. Yí kèjì gí bà taa gbí yo go bà taa gbí cû mì niì gbí wàkpèè. 32Káa ye ꞌdeke tí ye ji Mbíṛì tacó tí lo máa, yí ꞌví si njembí lo ꞌví dù ká kácáá tí wó nò gî, Sìmónè. Wò má kpònje Gba-vò-i gî, wò ꞌví ꞌvìsì tí lo kákáꞌi gí mì ye, wàa wò ꞌví dù tí mbe je wotí ji ndâ náꞌvindí lo.»
33Káa Pìyétòrò giì ꞌvìsì có ji Jézù máa, «Ye ùnje gítí bà ya ndà sósòꞌô gí gbí zàà kpónó gî, Mbe nìbà i. Ye delè kpónó ùnje gítí bà ṛò ndà sósòꞌô nje ku gî!»
34Jézù mâ giì ꞌdi có tí nò, yí giì ꞌvìsì có ji Pìyétòrò máa, «Wò wúnó ta bèbìlì tí nó, kùṛo bà kò-kò mì ngùù bà ꞌdè có ta nje lo ꞌvìlì taꞌô máa, wò ŋò ye ni lá, Pìyétòrò.»
Gùrúsù, kúúkpá, sìzò
35Jézù giì ꞌvee ndâ mbe tala có mì wó, máa, «Ta o tí nó táánò náa ye tuu ta yo gí ndiì ta gùrúsù mì yo wálá, ta kúúkpá mì yo wálá, delè ta tàmà tí kò yo wálá nó, ꞌbí i gboo ꞌdo mì yo gî?»
Káa ndú giì ꞌvìsì có ji Jézù máa, «I gboo ꞌdo mì ze lá.»
36Jézù bà-i-nò giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «À má énò, gùrúsù kpónó má kuu mì ꞌduù, yí je ta yí, wàa kúúkpá má kuu mì ꞌduù, yí le kpónó, sìzò má mì ꞌduù wálá, yí ꞌví mà bòngo tí nó kpónó muu yì wó nó gî, wàa yí ꞌví kaa i tí nó náa yí ꞌde gbí bòngo tí nò nó, yí ꞌví sì ta sìzò. 37Ye ꞌdè có tí nò ji yo tacó wàa có tí nó náa à cu ta ṛè ye mí gbí wáràgà mì Mbíṛì énó máa, ‹Àá táánò ꞌdeke yí mò gí mì ndâ vò ꞌduù nó,› ꞌví dù tí yúcó. Tacó àá táánò cu có tí nò a i gítí ye, káa à kpónó-kpónó kèjì gí bà dù tí tí yúcó.»
38Ndâ mbe tala có mì Jézù mâ giì ꞌdi có tí nò náa yí ꞌdè ji ndú nò, ndú giì ꞌvìsì có ji yí, máa, «Ŋò ndâ ꞌbí sìzò sósòꞌô kuu nô, Mbe nìbà i!»
Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «À tè gî.»
Jézù ya gí pí Gú Mbâ
39Jézù bà-i-nò giì njè nó ya gí pí Gú Mbâ go ŋa i mì wó náa yí kû bàkà ta o ꞌdáá gî nô. Bìndi ndâ mbe tala có mì wó giì kaa ya gí tàkò wó. 40Ndú mâ giì yee tí ꞌbí bàndò pí gú kà, yí giì ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó máa, «Yo ꞌdeke tí yo ji Mbíṛì, tacó wàa vò i ꞌví tala yo lá.»
41Jézù giì yèè ndi wó ꞌdo tí ndâ mbe tala có mì wó bìndi bà ꞌdè có tí nò jàngáá gí ndiì. Bìndi yí giì kucuku muungbó wó mí to, bìndi yí giì ꞌdeke tí wó ji Mbíṛì máa, 42«À má nìkì tí lo gî, je ꞌvisî tí nó ꞌdo nje ye gî, Bu ye. Káa wò ꞌví je a i ꞌdo gbí ꞌdóó có mì lo, me ꞌdo gbí có mì ye lá.» 43Jézù mâ giì zekeꞌo á bìndi bà ꞌdeke tí wó nò, yí giì ŋò basìlì gì ꞌdo tàṛì gí bà je wotí ji yí. 44Jézù giì ꞌdeke tí wó ji Mbíṛì ta séꞌi gbí njembí wó ndii ŋìnó kùṛo nó gî. Bìndi wuꞌo giì dù kû cì ꞌdo tí wó gí to go bà cì mbelè tí kà nô.
45Jézù mâ giì cee ta bà ꞌdeke tí wó ji Mbíṛì gî, yí mâ giì ya gí mì ndâ mbe tala có mì wó, yí giì ꞌde ndú mìì ta ṛì ta sé có gbí njembí ndú gî. 46Yí bà-i-nò giì gba ndú máa, «Yo kû tè ṛì tacó yè? Yo a gí yaà, wàa yo ꞌví ꞌdeke tí yo ji Mbíṛì, tacó wàa, yo ꞌví ꞌva tí yo gbí vò i lá.»
Bà zèè Jézù
47Káa si Jézù kû ꞌdè có ji ndâ mbe tala có mì wó, ndú mâ giì zekeꞌo, ndú giì ŋò ndâ ꞌduù náa Júdà tí ꞌbí ꞌduù gbaànjé ꞌdo gbí òkò tí ndâ mbe tala có mì wó muuꞌbì-nje só nó ká kû tè kùṛo ndú kèjì gítí ndú. Ndú mâ giì yee gî, Júdà giì ya ndírí gí mì Jézù, bìndi yí giì ꞌvee yí ta bà òlò gbí tù wó. 48Káa Jézù giì ꞌvee Júdà máa, «Wò kû ba ngbù ꞌViì-mì-ꞌDakò ta bà òlò gbí tù wó wàà?»
49Ndâ ꞌduù mì Jézù mâ giì ŋò énò, ndú giì ꞌdè có ji yí máa, «Ze kpónó bà bàkà nèté ta ndú ta ndâ sìzò, Mbe tí ze?» 50Káa si ndú ꞌdi ta ŋa có ŋìnó náa Jézù bà ꞌvìsì ji ndú nó lá, ꞌbí mbe tala có mì Jézù giì da tù bòò mì Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì mì ndâ Jùdéyà ŋìnó gbí kùꞌbì nó ta sìzò waa jàngá gî. 51Jézù mâ giì ŋò énò, yí giì do ta ndâ mbe tala có mì wó, máa, «Ŋa i tí nò kákáꞌi ꞌví bàkà tí lá!» Bìndi yí giì je ndi tù ꞌdakò tí nò kpò mì bìndi .
52Bìndi Jézù bà-i-nò giì ꞌvee ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì mì ndâ Jùdéyà, ta ndâ kùṛo ndâ mbe kû kpolo tí ꞌbá-Mbíṛì, ta ndâ kpo ꞌduù mì ndâ Jùdéyà tí nó mbe kaa gì tacó bà zèè yí nó, máa, «Ye a mbe volo ꞌbá náa yo giì kaa tí ta ndâ nja-njà sìzò, ta ndâ ndongbolo-ndòngbòlò mû mí ꞌbì yo tacó bà gì gí bà zèè ta ye nò? 53Ye táánò kuu ta yo ta ṛi ꞌdáá gî gbí ndùgù ꞌbá-Mbíṛì, káa yo jé ta ꞌbí gbèe ṛi tee ꞌbì yo mítí ye lá. Káa à wúnó a ṛi bà bàkà bà ꞌbì yo. Ṛo ṛi wúnó ꞌdi ta vò i gî.»
Pìyétòrò ꞌboo Jézù
54Ndâ ꞌduù tí nò bà-i-nò giì zèè Jézù, bìndi ndú giì ya ta yí gí ꞌbá mì Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì mì ndâ Jùdéyà. Káa si ndú kû ya ta yí nò, Pìyétòrò giì dù jàngá ndiì kû ko tàkò ndú. 55Pìyétòrò mâ giì yee ꞌbá mì Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì mì ndâ Jùdéyà gî, yí giì ki tí wó to ṛègbà wu gbí òkò tí ndâ ꞌduù tí nó mbe kû u wu gbúú-gbuu gbí ṛùkàtiì nô. 56ꞌBí ꞌvinî mbe kû bàkà nèté ꞌbá mì Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì mì ndâ Jùdéyà mâ giì ŋò Pìyétòrò gbí ngba wu, yí giì zeke yí ngbóó, bìndi yí giì ꞌdè có ji ndâ ꞌduù tí nò ṛègbà wu nò máa, «ꞌDakò tí nò kuu nó táánò kû dù ta yí delè.»
57Káa Pìyétòrò giì to kponje gî, máa, «Ye ŋò yí ni lá, ndí lo niì.»
58Ndú mâ giì dù gàà énó, ꞌbí ꞌduù ꞌdo gbí òkò tí ndâ ꞌduù tí nò á ṛègbà wu nò giì zeke Pìyétòrò, bìndi yí giì ꞌdè có ji yí máa, «Wò delè a ꞌbí ꞌduù ꞌdo gbí òkò tí ndú!»
Káa Pìyétòrò giì ꞌvìsì có ji ꞌduù tí nò máa, «Ye me ꞌduù ꞌdo gbí òkò tí ndú lá, kómbe ye.»
59Ndú mâ giì dù ndì-ndì-ndì énò, ꞌbí ꞌdakò giì nanaka muu wó mítí Pìyétòrò, máa, «ꞌDakò tí nó kuu nó kû dù toko ta yí, ta kponje gítí wálá. Tacó yí a ꞌduù Gàlìléyà.»
60Káa Pìyétòrò giì ꞌvìsì có ji ꞌdakò tí nò máa, «Ye ꞌdi gbí ŋa có tí nò náa wò kû ꞌdè nò lá, kómbe ye!»
Káa si sè có tí nò ká gbí nje Pìyétòrò, ngùù giì kò-kò. 61Mbe tí ndoo máa giì ꞌdi gbí kò mì ngùù, yí giì da ṛo wó gítí Pìyétòrò. Mbí Pìyétòrò giì ꞌva tí có tí nó náa Mbe tí ndoo ꞌdè ji yí énó máa, «Wò wúnó bà ꞌboo ye ꞌvìlì taꞌô a kùṛo bà kò-kò mì ngùù,» nô. 62Bìndi Pìyétòrò giì co ꞌdo gbí òkò tí ndâ ꞌduù gbí ndùgù gí sè, yí giì wa gbí ta wotí tí ta sé có tí nò.
Ndâ mbe kû ù ṛègbà tí Jézù ŋo yí
63Ta o tí nò, ndâ ꞌduù tí nó náa à kaa ndú máa ndú ù ṛègbà tí Jézù nó giì dù kû ꞌviya yí, ta bà gbì yí. 64Ndú giì eṛe ṛo wó ta bòngo gî. Bìndi ndú giì dù kû ꞌviya yí si yí gbí sú ṛo énó máa, «Wò dú má káa mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì, nì ṛè ndâ ꞌduù tí nò mbe kû gbì wò nò ji ze gi!» 65Ndú giì kili ꞌdáá gî kû go yí.
Jézù gbí gbolò ngbàngà mì ndâ Jùdéyà
66Yé mâ giì too gî, ndâ kpo-ꞌduù-ꞌbá, ta ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì, ta ndâ mbe nìbà tàkìì mì ndâ Jùdéyà giì kili gî, bìndi à giì ya ta Jézù gí gbí ngbàngà kùṛo ndú. 67Ndú bà-i-nò giì ꞌviiki gbí nje wó máa, «Wò má a ꞌduù tí nó tí Bìndi-Mbíṛì nó, ꞌdè ji ze.»
Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «Ye kpónó má ꞌdè có ji yo máa, ye a Bìndi-Mbíṛì, yo bà ùnje gítí có mì ye nò wálá. 68Ye delè kpónó má ꞌvee yo, yo bà ꞌvìsì có ji ye wálá. 69Káa ꞌdo tí kpónó kû ya gí kùṛo, ꞌViì-mì-ꞌDakò bà ki tí wó gbí kùꞌbì mì Mbíṛì tí Mbe tí ndâ i ꞌdáá gî.»
70Ndâ kpo-kpò ꞌduù gbí ngbàngà mì ndâ Jùdéyà ꞌdáá gî bà-i-nò giì ꞌvee Jézù máa, «À má énò, wò a ꞌViì-mì-Mbíṛì, énó gi?»
Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndú máa, «A yo ká ꞌdè có énó máa, ye a ꞌViì-mì-Mbíṛì.»
71Ndâ kpo-kpò ꞌduù tí nò mâ giì ꞌdi có tí nò náa Jézù ꞌvìsì ji ndú nò, ndú giì ꞌbìtà bà ꞌvee tí ndú gbí òkò tí ndú máa, «Ndoo kpòò kû ù a ndi ꞌdi, máa, yí ꞌví gì gí bà ꞌdè có gítí wó ji ndoo, sé náa ndoo ꞌdi nò a yí ꞌdo gbí ꞌdóó nje wó gî nó?»
23Jézù gbí ngbàngà kùṛo Pìlátò
1Ndâ gba gbí gbolò ngbàngà mì ndâ Jùdéyà mâ giì ꞌviiki gbí có mí Jézù cee gî, ndú giì ꞌdaka yí, bìndi ndú ꞌdáá gî giì kaa ta ndú ya gí kùṛo Pìlátò tí gbolò ꞌduù mì ndâ Ròmánò. 2Ndú mâ giì yee ta Jézù kùṛo Pìlátò gî, ndú giì kpì ngbàngà tí wó ji Pìlátò énó máa, «Ze ꞌde ꞌdakò tí nó kuu nó tí vò mbe kû ŋònòkò muu ndâ ꞌduù, tacó wàa, ꞌbá mì ze ꞌví ꞌbu gî. Yí kû volo muu ndâ ꞌduù mì ze, tacó wàa, ndú ꞌví gò i ji ngáángbá gba mì ndâ Ròmánò lá. Yí kû bàkà tí wó máa, yì lá a Bìndi-Mbíṛì tí gbolò gba mì ndâ Jùdéyà.»
3Pìlátò mâ giì ꞌdi ndâ có tí nò, yí giì ꞌvee Jézù máa, «Wò a gbolò gba mì ndâ Jùdéyà?»
Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji Pìlátò máa, «A wò ká ꞌdè énò.»
4Pìlátò bà-i-nò giì ꞌdè có ji ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì mì ndâ Jùdéyà, ta ndâ mbè ꞌduù tí nó mbe kaa gì tacó bà ꞌdi ngbàngà mì Jézù nó énó máa, «Ye ŋò ndeṛè bà waa có mì ye mítí ꞌdakò tí nó lá.»
5Káa ndâ gba mì ndâ Jùdéyà giì nanaka cèe muu ndú tacó wàa có ꞌví zèè Jézù, ta bà ꞌdè có ji Pìlátò énó máa, «Yí kû te mâ mí gbí muu ndâ ꞌduù ta bà nìbà i ji ndú cee gbí ndâ to Jùdéyà ꞌdáá gî, yí ꞌbìtà bà nìbà i tí mì wó ꞌdo gbí ndâ to Gàlìléyà, káa yí kpónó kû yèè tí gí Jèrùzàlémè bà-i-nô.»
6Pìlátò bà-i-nò giì ꞌvee ndú énó máa, «ꞌDakò tí nó a ꞌduù ꞌdo gbí to ngàyi? ꞌDo gbí to Gàlìléyà?» 7Pìlátò mâ giì ꞌdi énó máa, Jézù gì ꞌdo gbí to Gàlìléyà, yí giì tuu Jézù ya tí gí kùṛo Èródè tí gbolò gba mì ndâ ꞌduù Gàlìléyà, tacó Èródè ta o tí nò kuu gbí gbata Jèrùzàlémè.
Jézù gbí ngbàngà kùṛo Èródè
8Tàkòcò Èródè giì peteke gítí bà gì ta Jézù á gí kùṛo wó nò ngé ndii gî, tacó yí ꞌdo sàà kû ꞌdi káa ṛè Jézù ta cèe gbolò o, káa yí jé ŋò Jézù tí nò ta ṛo wó tí Èródè ta gbèe ṛì lá. Tàkòcò wó delè giì peteke, tacó yí ta o tí nò kû koṛo có énó máa, ndâ-ꞌbî-lá Jézù bà bàkà ndâ ꞌbí seṛè ji yì, wàa yí ꞌví ŋò ndú. 9Tacó énò, yí giì ꞌvee gbí nje Jézù líkí-líkí énô. Káa Jézù giì biya bà njaa nje wó gí tàkò Èródè gbaànjé gî. 10Mâ giì zekeꞌo, ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì, ta ndâ mbe nìbà tàkìì mì ndâ Jùdéyà giì oloko gí yaà kû kpì ngbàngà tí Jézù ta wotí tí ji Èródè. 11Èródè mâ giì ꞌdi ndâ có tí nò, ndú giì gbo ta ndâ àsìkérì mì wó kû mèèkèꞌi tí Jézù, ta bà ꞌviya yí. Bìndi ndú giì yuu banga njà bòngo wùrù-wùrù ji yí, bìndi ndú giì tuu ta yí kákáꞌi ya tí ji Pìlátò.
12Gbí òkò tí ndâ Èródè ta Pìlátò sàà nìkì lá, káa ndú giì zèè kómbeè ta gbèe ṛi tí nò gî.
À dele ta Jézù gí gbí ngbàngà kùṛo Pìlátò kákáꞌi
13À má giì dele ta Jézù ꞌdo ꞌbá mì Èródè gí gbí ngbàngà kùṛo Pìlátò kákáꞌi gî, Pìlátò giì kili ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì, ta ndâ kpo-kpò ꞌduù mì ndâ Jùdéyà, ta ndâ Jùdéyà ꞌdáá gî. 14Bìndi yí giì ꞌvee ndú énó máa, «Yo gì ta ꞌdakò tí nó gí kùṛo ye tacó máa, yí a mbe ŋònòkò muu ndâ ꞌduù. Káa ye ꞌde ꞌbí có gbaànjé mbe zèè yí ꞌdo gbí òkò ndâ có mì yo nò lá. 15Èródè delè giì tuu ndi wó gì tí ji ndoo, tacó yí ꞌde vò i mì wó lá. Káa có ta ꞌvéṛè tí wálá a ŋìnó máa, ꞌdakò tí nó bàkà vò i tacó wàa à ꞌví waa tí ta có ku mítí wó nò gbaànjé lá. 16À má énò, ye bà waa có mítí wó énó máa à gbì yí gî, wàa ye ꞌví dò ꞌbì tí wó gî.»
17ꞌBí ŋa i náa Pìlátò kû bàkà ta ndoò ꞌdáá gî ta o gbolò o bà bàkà tàkìì bà mèlè ndi o bà Ndii-ta-muu-ndâ-Ìzìrìyélì-mì-Mbíṛì a bà njaanga ꞌduù gbaànjé ꞌdo gbí zàà ji ndâ Jùdéyà. 18Káa ndâ ꞌduù gbí ngbàngà ꞌdáá gî giì a ta kû dòmùù énó máa, «Zi yí gî! Njaanga Bàrábà ji ze!» 19(À zèè ꞌdakò tí nò tí Bàrábà nò mí gbí zàà, tacó ꞌbí ŋa wo mbe bàkà tí gbí gbata ta o tí nò, delè tacó bà zi ku.)
20À gbí muu Pìlátò ta o tí nò kpolo ma a có bà dò ꞌbì tí Jézù; tacó énò, yí giì ꞌdè có ji ndâ ꞌduù kákáꞌi. 21Káa ndâ ꞌduù giì ꞌvìsì có ji Pìlátò ta kû énó máa, «Gbì yí mítí njèèkpè mû! Gbì yí mítí njèèkpè mû!»
22Bà taꞌô ŋìnó, Pìlátò giì ꞌvee ndâ ꞌduù énó máa, «Tacó yè? Yí volo a yè? Yo ꞌdè ji ye, tacó ye ŋò vò i mì wó wàa ye ꞌví waa ta có ku mítí wó nò lá. À má énò, ye bà waa có mítí wó énó máa, à gbì yí, wàa ye ꞌví dò ꞌbì ye ꞌdo tí wó gî.»
23Ndâ ꞌduù mâ giì ꞌdi có tí nò náa Pìlátò ꞌdè ji ndú nò, ndú giì mìì ta kû goòlá a ꞌbí ŋa gbolò có ku ká gì ji ndú ꞌdo bà ꞌbí to, ta bà ꞌdè có ta ꞌbê ji Pìlátò énó máa, yí gbì Jézù mítí njèèkpè mû. Wo mì ndâ ꞌduù mâ giì co muu Pìlátò gî, 24yí giì waa có ku mítí Jézù go có mì ndú nò. 25Bìndi yí giì njaanga ꞌdakò tí nó tí Bàrábà, náa à zèè yí tacó bà pìì wo ta bà zi ku nó, ꞌdo gbí zàà gí sè go có mì ndâ ꞌduù tí nò. Yí bà-i-nò giì je Jézù ji ndú énó máa, ndú bàkà ta yí go có mì ndú náa à gbí njembí ndú.
Bà ya ta Jézù gítí bàndò bà zi yí
26Káa si ndâ ꞌduù tí nò kû giì co ta Jézù ꞌdo gbí gbata gí sè tacó bà ya ta yí gítí bàndò bà zi yí, ndú giì ꞌde ꞌbí ꞌdakò ta ṛè wó a Sìmónè, ta ꞌbá mì wó gbí gbata Sìrínì, á kpokèjì kû gì gí gbí gbata Jèrùzàlémè. Ndú bà-i-nò giì zèè yí ta wotí gítí bà te njèèkpè mû tàkò Jézù.
27Ndâ niì gbí òkò tí ndâ mbè ꞌduù tí nó mbe kaa mòsùù kû ko tàkò Jézù nó ta o tí nò kû tò kû ta bà wa gbí. 28Jézù giì ꞌvìsì tí wó, bìndi yí giì ꞌdè có ji ndâ niì tí nò mbe kû wa gbí nò énó máa, «Ndâ jú Jèrùzàlémè, yo wa ye lá. Yo wa tí yo, wàa yo ꞌví wa ndâ ꞌviì mì yo. 29Tacó ndâ ꞌbí o wúnò ká kèjì náa ndâ ꞌduù bà ꞌvìsì nje ndú énó máa, ‹Ndâ niì tí nó tí ndâ kázá, náa ndú jé tè nakáyì lá, náa ꞌviì delè jé no kí ndú lá nó, a ndâ mbe tó pá!› 30Ndâ ꞌduù gbí ndâ o tí nò bà ꞌdeke tí ndú ji ndâ kpo-kpò gú énó máa, ‹Yo ꞌvaka tí yo mí muu ze!› Ndú delè bà ꞌdeke tí ndú ji ndâ gú, máa, ‹Yo ꞌbuku tí yo mí muu ze!› 31Tacó cè bà bàkà i mì ndâ ꞌduù ta mû si mû tí nò gbí ꞌve wó má ká énó, mû tí nò má aanga gî, ndú bà bàkà tí a ŋa ngàyi?»
32À ta o tí nò kaa ndâ ꞌbí vò ꞌduù sósòꞌô ꞌdo gbí gbata tacó bà ya ta ndú gí bà ziki ndú gbí gbèe nó bà ya ta Jézù tacó bà zi yí nò.
Bà gbì Jézù mítí njèèkpè mû
33Ndâ àsìkérì mâ giì yee ta ndâ Jézù ta ndâ vò ꞌduù tí nò tí ꞌbí bàndò náa à kû nì mítí a Kù-ꞌbilì-muu-ku gî, ndú giì gbì Jézù mítí njèèkpè mû, bìndi ndú giì gbì ꞌbí ꞌduù gbaànjé á ꞌdo gbí òkò tí ndâ vò ꞌduù tí nò sósòꞌô nò mítí njèèkpè mû mò gí gbí kùꞌbì mì wó, bìndi ndú giì gbì ꞌbí mítí ꞌbí njèèkpè mû mò gí gbí gàlì mì wó.
34Káa Jézù giì ꞌdeke tí wó ji Mbíṛì si yí tí njèèkpè mû tacó tí ndâ ꞌduù tí nó mbe mèèkèꞌi tí wó nó énó máa, «Je à-cee-gî ji ndú, Bu ye! Tacó ndú ŋò i tí nó náa ndú kû bàkà nó ni lá.»
Ndâ ꞌduù tí nò mbe gbì Jézù mítí njèèkpè mû nò giì ki-mbílì tacó bà njèè gbí ndâ bòngo bìndi wó.
35À mâ giì gbì Jézù mítí njèèkpè mû gî, ndâ ꞌduù giì dù jé kû ù ndi bà ŋò ŋa i tí nó á kèjì gí bà bàkà tí nô. Káa ndâ kpo-kpò ꞌduù giì dù kû ŋo yí ŋó-ŋo énó máa, «Yí táánò kû ꞌvala ndâ ꞌbí ka wó, si yí ꞌví ꞌvala tí wó, náa yí má a Bìndi-Mbíṛì, tí ꞌduù tí nó náa Mbíṛì ká cu ꞌbì mítí wó nò.»
36Ndâ àsìkérì delè giì dù kû ŋo yí si ndú kû je ꞌbí ŋa ngo i jàngà-jàngà énó ji yí. 37Ndú delè giì dù kû ꞌviya yí énó máa, «Wò dú má káa gbolò gba mì ndâ Jùdéyà, ꞌvala tí lo.» 38Ndú ꞌdè có tí nó tacó à cu mítí njèèkpè mû á còmuu Jézù énó máa, «Ŋìnó a gbolò gba mì ndâ Jùdéyà.»
Tó mbe ngbà
39ꞌBí ꞌduù gbaànjé á ꞌdo gbí òkò tí ndâ vò ꞌduù tí nó sósòꞌô náa à gbì ndú mítí njèèkpè mû nó giì lè Jézù énó máa, «Wò me Bìndi-Mbíṛì lá? ꞌVala tí lo, wàa wò ꞌví ꞌvala ze delè.»
40Káa ka vò ꞌduù tí nò giì do ta yí énó máa, «Wò cì gúku tí Mbíṛì lá tacó yè? À kpónó waa có mítí yo ta yí me ꞌvii ká ꞌvii lá? 41À waa có mítí ndà ká dú. Ndà kû cì nó muu vò i mì ndà. Káa ꞌdakò tí nó kû cì a ꞌve ku.» 42ꞌDakò tí nò mâ giì do mítí ka wó mbe ngbà cee gî, yí giì ꞌdeke tí wó ji Jézù énó máa, «Wò má yee ꞌbá gba mì lo gî, wò ꞌví koṛo có tí ye, Jézù.»
43Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji yí máa, «Ye kû ci nó a wò ta kponje gítí wálá énó máa, ndà wúnó bà dù ta ndà gbí dà.»
Bà cì Jézù
44Ṛi mâ giì dooko gítí bà gì gbúrú gî, ṛo ṛi giì ꞌdi gî. ꞌDíꞌdiꞌo giì yiiga muu to ꞌdáá yùkúú gî, yee tí bà mò tí mì ṛi. 45Ta o tí nò si ṛo ṛi ꞌdi tí gî nò, gbí kpâ-bòngo tí nó náa à njèè ta gbí tàꞌi ꞌbá-Mbíṛì nó giì yaka gbí tí ꞌdo yaà dí to. 46Bìndi Jézù giì tò kû ta kòcò wó ngé gí yaà énó máa, «Ye si tí ye ji wò gî, Bu ye!» Bìndi bà ꞌdè có tí nò, njembí Jézù giì ki gî.
47ꞌBí kùṛo ndâ àsìkérì mâ giì zeke ŋa i tí nò mbe kû bàkà tí nò, yí giì ùlù Mbíṛì, bìndi yí giì ꞌdè có énó máa, «ꞌDakò tí nó táánò dú káa yê sínò ta vò i mì wó ta ndâ ꞌduù kùṛo Mbíṛì wálá.»
48Ndâ mbè ꞌduù tí nó mbe tì bìnjìì kû zeke ŋa i tí nò nó giì njè kû ya gí ꞌbá mì ndú ꞌdáá ta ꞌbì ndú tí njembí ndú kû nì nikalaká. 49Ndâ kómbe Jézù ta ndâ niì tí nó mbe ko tàkò wó ꞌdo Gàlìléyà nó giì ṛò tíyò janga-jàngáá gí ndiì kû zeke ndâ ŋa i tí nò náa a kû me ta yí nò.
Bà duu ku Jézù
50Jézù mâ giì cì gî, ꞌbí ꞌdakò ta ṛè wó a Jùzépè, mbe gì ꞌdo gbí gbata Àrìmàtíyà tí ꞌbí gbata mì ndâ Jùdéyà, tí tó kpo ꞌduù, ta ndâ có mì wó ká jáá gbí gbolò ngbàngà mì ndâ Jùdéyà, 51mbe yuu nje wó mí gbí ndâ có tí nó náa ndâ ka wó kû toko gítí Jézù nò lá, delè ꞌbì wó yuu tí mí gbí ndâ i tí nò náa ndú kû bàkà nò lá, tí ꞌduù mbe kû ùndi bà ŋò o bà gì Mbíṛì gí bà dù tí gba muu to tí nó, 52giì ya gí bà ꞌdeke tí wó ji Pìlátò, tacó wàa yí ꞌví si yì ꞌví te ku Jézù. 53Pìlátò mâ giì ùnje ji yí gî, Jùzépè giì dele ndi wó ya gí bà ja ku Jézù ꞌdo tí njèèkpè mû gí to. Yí mâ giì yili yí ta bòngo gî, yí giì te yí ya tí gí gbí ꞌbí ngú gbolò gùù náa yí duu mí gbí díí, náa à jé duu ku mí gbí kùṛo lá. 54I tí nò bàkà tí si ndâ ꞌduù kû ꞌviindi tí ndú gítí ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà.
55Káa si à kû te ku Jézù ya tí gí gbí gùù, ndâ niì tí nó náa ndú gì ta ndú ꞌdo Gàlìléyà nó kû ko tàkò ndâ mbe te ku, tacó bà ŋò bàndò bà duu yí. 56Ndú mâ giì ŋò bàndò tí nò gî, ndú giì kaa ya gí bà ꞌviindi ndâ yeè ta bà bàkà ndâ pó bàà; bìndi ndú giì tè wo ndú ta ṛi bà wotí go i gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà.
24Jézù ꞌvala ndi wó ꞌdo gbí muuꞌdú wó gî
1Si yé kû giì me ngbòò á bìndi ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà, ndâ niì tí nó mbe ŋò bà bàndò bà duu Jézù gî nó giì gboꞌo ta ndâ yeè, ta ndâ pó bàà tí nó náa ndú bàkà ta ꞌdêꞌo kùṛo ṛi bà wotí gbí tàkìì mì ndâ Jùdéyà nó, ya gí muuꞌdú Jézù. 2Ndú mâ giì yee kà, ndú giì ꞌde à mèṛèkè gbolò díí tí nó náa à nè ta njekèjì ꞌbá muuꞌdú nó ꞌdo njekèjì gî. 3Ndú mâ giì ṛì gí tàꞌi kà, ndú giì ꞌde ku Mbe tí ndoo Jézù gbí gùù lá. 4Ndú giì ṛò tíyò tà ꞌbá muuꞌdú kà ta có náa ndú bà ꞌdè gbí nje ndú wálá. À giì zi ndi ndú ta gúku ngé gî a ŋìnó náa ndú giì gu káa ndiì ta ndâ ꞌbí ꞌdakò sósòꞌô mbe yuu ndâ bòngo mbe kû tòngbaà go bà ì mù nó, kû ṛò tíyò á ṛègbà tí ndú.
5Gúku bà ŋò ndâ ꞌdakò tí nò giì zèè ndâ niì tí nò tí ŋa ŋìnó náa ndú giì mò muu ndú kû zekeꞌo ká gí to. Káa ndâ ꞌdakò tí nò giì ꞌvee ndú máa, «Yo kû pà bà tí wu ꞌduù gbí òkò tí ndâ ku tacó yè? 6ꞌDakò tí nò náa yo kû pà bà tí wó nò bà-i-nó wálá. Yí a gí yaà gî. Yo koṛo muu yo gítí có tí nó náa yí táánò ꞌdè ji yo si yí Gàlìléyà 7énó máa, ‹À wúnò bà je ꞌViì-mì-ꞌDakò mí ꞌbì ndâ ꞌduù tí nó mbe bàkà vò i ndii muu ndú gî nô. Ndâ ꞌduù tí nò bà zi yí ta bà gbì yí mítí njèèkpè mû, káa bìndi sili taꞌô, yí bà ꞌvala ndi wó ꞌdo gbí muuꞌdú wó gî,› nô.»
8Ndâ niì tí nò mâ giì ꞌdi có tí nò náa ndâ ꞌdakò tí nò ꞌdè ji ndú nò, mbí ndú giì ꞌva tí ndâ có mì Jézù nò gî.
Ndâ tú mì Jézù biya bà ùnje gítí có mì ndâ niì tí nò gî
9Ndâ niì tí nò mbe ya gí bà gala muuꞌdú Jézù nò giì dele ndi ndú ꞌdo muuꞌdú ya gí bà ꞌvanda ndi i tí nó mbe ꞌde ndú nó ji sè ndâ tú mì Jézù muuꞌbì-nje gbaànjé nó, ta ndâ sè ndâ ꞌbí mbe tala có mì Jézù ꞌdáá gî. 10Ndâ niì tí nò mbe ꞌvanda ndi ndâ có tí nò ji ndâ tú mì Jézù a ndâ Màríyà Màdèlénà, ta ꞌbí niì ta ṛè wó a Jòwánà, giì je Màríyà tí nó tí nawu Jákòmò nô. Ndâ ꞌbí ka ndú niì náa ndú gboꞌo ya gí bà gala muuꞌdú Jézù ta ndú nó delè giì ꞌvanda káa gbèe kòcò ndú nò. 11Káa ndâ có mì ndú ꞌdáá gî giì dù gbí tù ndâ tú mì Jézù ꞌdáá gî ká go cèe mòngò gbí tù bô. 12A Pìyétòrò ká giì co ta ngèlè ya gí muuꞌdú tacó bà ꞌdi gbí ꞌvéṛè mì ndâ niì tí nò. Yí mâ giì yee kà, yí giì mò tí wó gí to, bìndi yí giì zekeꞌo gí tà ꞌbá muuꞌdú, yí giì ŋò káa bòngo tí nó náa à duu ta Jézù nó gbí gùù ta ꞌduù gbí wálá. Yí bà-i-nò giì dele ndi wó ya gí ꞌbá ta có bà ꞌdé-ꞌdè nje wó wálá.
Ndâ ꞌbí mbe tala có mì Jézù tí kpokèjì Èmáwùsù
13Ta gbèe ṛi bà ꞌde kùnga gùù bìndi Jézù nò, ndâ ꞌbí mbe tala có mì Jézù sósòꞌô giì njè nó ꞌdo Jèrùzàlémè kû ya gí Èmáwùsù, tí ꞌbí to mbe mò gí bà co ṛi á dê ta Jèrùzàlémè. 14Káa si ndú kuu muu nó, ndú kû giì ꞌdè nje gítí ndâ i tí nó mbe bàkà tí Jèrùzàlémè nô. 15Káa si ndú kû ꞌdè nje, ta bà ꞌviiki gbí ndâ i tí nò, Jézù giì co kû gbo kpokèjì ta ndú. 16Káa ꞌbí i giì dù káa yoo ṛo ndú ꞌdo tí bà ŋò yí mì ndú ni gî. 17Ŋìnò káa bà giì dù Jézù bà-i-nò giì ꞌvee ndú énó máa, «Yo kû nò ta bà ꞌviiki a gbí có gítí ŋa yè?»
Ndâ ꞌdakò tí nò mâ giì ꞌdi ŋa ꞌvé tí nò náa Jézù ꞌvee ta ndú nò, ndú giì ṛò tíyò ngbi-ngbìì, ta zúú-zuu gbí ṛo ndú. 18Bìndi ꞌbí ꞌduù gbaànjé ꞌdo gbí òkò tí ndâ ꞌdakò tí nò ta ṛè wó a Kìlìyópà giì ꞌvìsì có ji Jézù énó máa, «Ye koṛo có énó máa, gbèe ꞌduù á Jèrùzàlémè mbe ꞌdi có gítí ndâ i tí nó mbe kû bàkà tí gbí ndâ sili tí nó lá bà dù káa wò.»
19Jézù bà-i-nò giì ꞌvee Kìlìyópà máa, «A ndâ yè ká bàkà tí?»
Káa ndâ Kìlìyópà giì ꞌvìsì có ji yí máa, «Ndâ i tí nó ꞌdáá mbe bàkà tí mítí Jézù tí nó mbe gì ꞌdo Názàrètì nô. Yí táánò tùbà tí wó tí gbolò mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì ta bà ꞌdè có, delè ta bà bàkà ndâ i go i mì ꞌdakò mí kùṛo Mbíṛì, delè mí kùṛo ndâ ꞌduù ꞌdáá gî. 20Wò ꞌdì có bà kpì ngbàngà tí wó mì ndâ Kùṛo ndâ bu-Mbíṛì, ta ndâ kpo-kpò ꞌduù mì ndoo énó máa, à waa có ku mítí wó, bìndi a giì zi yí ta bà gbì yí mítí njèèkpè mû gî, nó lá? 21Ze táánò kû koṛo có lì ká mítí ꞌdakò tí nò énó máa, a yí ká bà njaanga wú ꞌdo tí miṛi ndâ Ìzìrìyélì. Káa có kpónó cuki me káa ŋìnò lá. Ngú có mbe kpò nje ze gî kpónó a ŋìnó máa, à wúnó a sili taꞌô á bìndi bà bàkà tí mì i tí nò, 22káa ndâ ꞌbí niì gbí òkò tí ze kùtàá mâ giì gboꞌo ya gí bà gala muuꞌdú wó ta dúꞌo nó, 23ndú giì dele ndi ndú gì gí bà ꞌdè có ji ze énó máa, ndâ yì ꞌde ku wó gbí gùù lá. Káa à lá ndíi a ndâ basìlì mì Mbíṛì ká giì co mítí ndâ yì, bìndi ndú giì ꞌdè có ji ndâ yì énó máa, yí a wuù! 24Ndâ ꞌbí kómbe ze giì kaa ya gí bà ŋò muuꞌdú, tacó bà ꞌdi gbí ꞌvéṛè mì ndâ niì tí nò, káa ndú giì da a kùnga to á go có mì ndâ niì tí nò.»
25Káa Jézù giì ꞌvìsì có ji ndâ Kìlìyópà énó máa, «Ákoo ndâ ŋónókó! Yo me duù gítí bà ùnje gítí ndâ có tí nó ꞌdáá náa ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì ꞌdè nó tacó yè? 26Kòcò ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì ji yo me énó máa, kózò tí Bìndi-Mbíṛì bà kònò a séꞌi má kózò gî, yí bà giì ki tí wó pí jàlàmbà lá?» 27Jézù bà-i-nò giì ꞌbìtà bà ꞌdè gbí ndâ có tí nó ꞌdáá náa à cu gítí wó tí Jézù mí gbí wáràgà mì Mbíṛì nó ꞌdo tí ndâ có mì Mòze, giì co tí ndâ có mì ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì ꞌdáá gî ji ndú.
28Ndâ Jézù mâ giì dooko ta ꞌbá mì ndâ Kìlìyópà gî, Jézù giì bàkà tí wó go ꞌduù ŋìnó mbe kû ndii ya gí kùṛo nô. 29Káa ndâ Kìlìyópà giì ꞌdè có ji yí máa, «Ndoo ne gí ꞌbá mì ze, tacó o dooko gítí bà bèè gî.» Jézù mâ giì ùnje gî, ndú giì ne ta ndâ Kìlìyópà gí ꞌbá mì ndú. 30Káa si ndú kû giì ꞌbìtà bà zò i, Jézù giì zèè kù kô mí ꞌbì wó, yí mâ giì ꞌdeke tí wó ji Mbíṛì gî, yí giì kiꞌviki gbí kù kô tí nò, bìndi yí giì kaa ji ndâ Kìlìyópà. 31Ṛo ndâ Kìlìyópà giì da gítí bà ŋò Jézù ni si ndú ta ndú ṛègbà i-zó-zò nò gî. Káa yí giì dù ká to nò giṛi ꞌdo ṛo ndú gî. 32Ndâ Kìlìyópà bà-i-nò giì ꞌbìtà bà ꞌvee tí ndú gbí òkò tí ndú si Jézù giṛi ꞌdo ṛo ndú gî nó énó máa, «Njembí ndà wálá kùtàá kû mù si yí kû ꞌdè gbí ndâ có gbí wáràgà mì Mbíṛì ji ndà á si ndoo ta ndú kpokèjì nó?»
33Ndâ Kìlìyópà ngé bà-i-nò giì zèè kpokèjì kû dele gí mì sè ndâ tú mì Jézù muuꞌbì-nje gbaànjé nó, ta sè ndâ ꞌbí kómbe ndú Jèrùzàlémè. Ndú mâ giì yee kà, ndú giì ꞌde ndú kili ꞌdáá mí bà gbèe to. 34Bìndi ndâ ꞌduù tí nò giì ꞌdè có ji ndâ Kìlìyópà, máa, «A yúcó máa Mbe tí ndoo ꞌvala ndi wó ꞌdo gbí muuꞌdú wó gî! Yí delè giì tùbà tí wó ji Sìmónè gî.» 35Bìndi ndâ Kìlìyópà giì dìtà ndâ i tí nó mbe bàkà tí mì ndú si ndú kpokèjì kû ya gí ꞌbá mì ndú Èmáwùsù nó, ta bà ŋò Jézù ni mì ndú si ndú kû zò i nó ji ndâ ka ndú.
Jézù tùbà tí wó ji ndâ mbe tala có mì wó
36Káa si ndâ Kìlìyópà kû ꞌvanda có ji ndâ ka ndú mbe tala có mì Jézù, ndú mâ giì zekeꞌo, ŋìnó a ꞌdi ká nó? Jézù jéé kû ṛò tíyò gbí òkò tí ndú! Bìndi Jézù giì ꞌdè có ji ndú máa, «Yo dù nìkì maa!» 37Lilí ndâ mbe tala có mì Jézù bà-i-nò giì oloko ꞌdo tí ndú ta gúku gî. Ndú giì koṛo có máa a vuuvuu ká co mítí ndâ yì. 38Káa Jézù giì ꞌvee ndú máa, «Yo kû cì gúku tacó yè? Yo kû koṛo có sàkàmàà tacó yè? 39Yo zeke ndâ kpázà ꞌbì ye, ta ndâ kpázà kò ye, tacó wàa yo ꞌví ŋò tí ni énó máa, ŋìnó a ye ká nô. Yo tee ꞌbì yo mítí ye, tacó wàa yo ꞌví ŋò tí ni énó máa, ŋìnó a ye, tacó dìì tí vuuvuu wálá, delè ꞌbilì vuuvuu á go ŋìnó náa yo kû ŋò tí ye nó wálá.»
40Jézù ꞌdè ndâ có tí nò ji ndâ mbe tala có mì wó nò ta bà tù ndâ kpázà ꞌbì wó, ta ndâ kpázà kò wó ji ndú. 41Líkíꞌo bà ŋò ni énó máa, ŋìnò a Jézù, giì bàkà ndú tí ŋa ŋìnó náa bà ùnje énó máa, ŋìnò a Jézù, giì kpò ndú gî. Ndú giì ṛò tíyò juku-jùkùù, ta có ŋìnó náa ndú bà ꞌdè gbí nje ndú nó wálá. Jézù bà-i-nò giì ꞌvee ndú máa, «ꞌBí i-zó-zò mì yo bà-i-nó wálá?» 42Ndú bà-i-nò giì je yú sè ji yí, 43bìndi yí giì zò mí kùṛo ndú.
Jézù ꞌdè ndòngbú có ji ndâ tú mì wó
44Jézù giì ꞌdè ndòngbú có ji ndâ tu mì wó énó máa, «Ŋìnó a gbí ndâ có mì ye náa ye táánò ꞌdè ji yo si mì ndoo ta ndoo énó máa, kózò tí ndâ có tí nó ꞌdáá náa ndâ Mòze, ta ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì, ta ndâ Muu-cè, cu mí gbí ndâ wáràgà mì ndú, bà bàkà tí nó ká nô.» 45Yí bà-i-nò giì njaanga muu ndú gítí bà ꞌdi gbí ndâ có gbí wáràgà mì Mbíṛì.
46Bìndi yí giì ꞌdè có ji ndú máa, «Nògí, a có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì énó máa, kózò tí Bìndi-Mbíṛì bà kònò séꞌi, káa bìndi sili taꞌô yí bà ꞌvala ndi wó ꞌdo gbí muuꞌdú wó gî, 47tacó wàa à ꞌví ma ndâ có gítí bà ꞌvìsì muu ndâ ꞌduù ꞌdo tí ndâ vo-vò kpokèjì kèjì mì ndú, ta có gítí bà je à-cee-gî mì Mbíṛì gítí ndâ vò i mì ndâ ꞌduù, ji ndâ ꞌduù muu to tí nó ꞌdáá ta ṛè wó. Nèté bà ma ndâ có tí nò ꞌví ꞌbìtà tí ꞌdo Jèrùzàlémè. 48Yo bà dù tí ndâ mbe ma ndâ có tí nò. 49Ye bà tuu i tí nó náa Bu ye táánò ci yo gítí nó ji yo. Káa yo ꞌví dù gbí gbata Jèrùzàlémè yee tí o tí nó náa à má je wotí ji yo ꞌdo gbíṛì má kózò gî.»
Bà ya Jézù gí gbíṛì
50Jézù giì kaa ndâ tú mì wó ꞌdo Jèrùzàlémè, ndú giì ya ta ndú ngé gí sè ꞌdo gbí gbata Bètánìyà. Yí mâ giì yee ta ndú tí bàndò tí nò gbí muu wó nò gî, yí giì kaa ꞌbì wó gí yaà ji Mbíṛì, bìndi yí giì cù ꞌdê ngo cù wó mítí ndú. 51Yí mâ giì cù ꞌdê ngo cù wó mítí ndú gî, gbí òkò tí ndú giì njèè ta ndú ta bà te yí ya tí gí gbíṛì gî. 52Ndâ tú mì wó giì ùlù yí, bìndi ndú giì dele ndi ndú gí Jèrùzàlémè ta líkíꞌo tí ndú ngé ndii gî. 53Ndú giì dù kû ya gí gbí ndùgù ꞌbá-Mbíṛì tacó bà ùlù Mbíṛì ta o ꞌdáá gî.