Páwòlò cu wáràgà ji ndâ mbe kû kili ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì gbí gbata

ÉFÀSÙ

1

1Ŋìnó a ye tí Páwòlò, náa a Mbíṛì ká bàkà ye tí tú mì Bìndi-Mbíṛì tí Jézù nó ká kû cu wáràgà tí nó á ji yo tí ndâ ꞌduù mì Mbíṛì mbe kû ꞌvala toko ta Bìndi-Mbíṛì tí Jézù ta njembí yo gbaànjé gbí gbata Éfàsù. 2Ye kû ꞌdeke a tí ye énó máa, ndâ Bu ndoo tí Mbíṛì, ta Mbe tí ndoo Jézù tí Bìndi-Mbíṛì, ꞌví bàkà nambeè ji yo, ndú ꞌví si yo ꞌví dù nìkì maa.

Ndâ tó i mí Bìndi-Mbíṛì tacó tí lilí ꞌduù

3Ndoo ùlù Mbíṛì, tí Bu Mbe tí ndoo Jézù tí Bìndi-Mbíṛì,

tí mbe cù ꞌdê ngo cù wó tí Mbíṛì mítí ndoo, tí mbe je ndâ tó i ꞌdáá gî ꞌdo gbíṛì ji ndoo ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì.

4Mbíṛì ṛuka ndoo á kùṛo bà suu to tí nô,

yí ṛuka ndoo ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì.

Yí ṛuka ndoo, tacó bà kaa ndoo mò gí mì wó tí ndâ ꞌduù jáá kùṛo wó.

5Mbíṛì bàkà ndoo tí ndâ ꞌviì mì wó

náa a yí ká ko ndoo ta njembí wó gbaànjé ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì,

ꞌdo ká gbí ꞌdóó nambeè mì wó.

6Tacó wàa ndoo ꞌví ùlù ta ŋa nambeè tí nò náa yí bàkà ji ndoo sínò nó

ta ṛè mì Wú-gbí-ṛé wó tí Mbíṛì.

7Wú-gbí-ṛé wó tí nó mbe njaanga miṛi ndoo ꞌdo gbí vò i,

ta bà cì yí muu ndoo,

náa ndoo giì ꞌde tí  ta à-cee-gî gítí ndâ vò i mì ndoo nô.

Ŋìnò a gbolò nambeè mì Mbíṛì,

8náa yí si à nì gí muu ndoo á go bà nì mù,

mbe je bà ꞌdi gbí-o, ta muu ji ndoo.

9Mbíṛì nì tàꞌdóó wó ji ndoo,

á go có mì wó mbe nìkì tí wó,

náa yí koṛo sàà si mí to ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì énó máa,

10o tí nò má gì gî, wàa,

Bìndi-Mbíṛì ꞌví gì gí bà bàkà go có tí nò.

Có tí nò énó máa:

Bìndi-Mbíṛì ꞌví kili ndâ i gbíṛì,

ta ndâ i muu to tí nó ꞌdáá gî á mí bà gbèe to,

wàa yí ꞌví dù tí gba mì ndú.

11Mbíṛì tí mbe bàkà ndâ i ꞌdáá gî bàkà ndoo tí ndâ ꞌviì-ꞌbá mì wó ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì,

á go có mì wó náa à sàà kuu gbí muu wó á kùṛo bà suu to tí nô.

12Mbíṛì ṛuka ze tacó wàa,

ze tí ndâ kpédélé ꞌduù tí nó mbe tee njembí ze á mítí Bìndi-Mbíṛì nó

ꞌví dù tí ndâ mbe ùlù ngba yì.

13Yo delè kpónó gì tí ndâ ꞌduù ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì,

tacó Bèṛi-mì-Mbíṛì náa Bìndi-Mbíṛì ci cí tí wó nó

gbì ndi ꞌbì wó mítí yo tí ndâ mbe ùnje gítí Bìndi-Mbíṛì,

mbe ꞌdi yúcó tí nó tí Banga-Ngú-Có

mbe njaanga wú ꞌdo tí miṛi yo gî, nó gî.

14Bèṛi-mì-Mbíṛì a mbó tacó bà tùbà  máa,

ndoo bà dù tí ndâ ꞌviì-ꞌbá

yee tí o bà njaanga miṛi ndâ ꞌduù tí nó

náa Mbíṛì ṛuka ndú tí ndâ ꞌduù mì wó nó gî nô,

tacó bà ùlù ngba Mbíṛì.

Páwòlò ꞌdeke tí wó ji Mbíṛì

15Tacó énó, ye mâ giì ꞌdi có bà tee njembí yo mítí Mbe tí ndoo tí Jézù, ta có bà zè ndâ ꞌduù tí nó mbe kaa tí ndú ji Mbíṛì gî nó nìkì maa mì yo, 16ye giì dù ta o ꞌdáá gî kû ùlù Mbíṛì ta pétékè tàkòcò ye tacó tí yo. 17Ye kû ꞌdeke tí ye ta o ꞌdáá gî ji Mbíṛì mì Mbe tí ndoo Jézù tí Bìndi-Mbíṛì, Mbíṛì tí Bu wotí, máa, yí ꞌví si Bèṛi mì wó ꞌví je bà ꞌdi gbí-o, ta muu, ji yo. Tacó wàa, yo ꞌví ŋò ta yí ni gbáṛájáá énô. 18Mbíṛì kùtàá má si ṛo yo ꞌví dù go ṛo ṛi, wàa yo ꞌví ŋò ta ndâ ŋa i tí nó náa yí ci yo á gítí ndú nó, ta ŋa nambeè tí nó náa yí ci ndâ ꞌviì-ꞌbá á gí tí  nó, 19ta ŋa wotí tí nó náa yí kû bàkà ji ndoo tí ndâ mbe tee njembí ndoo mítí wó nó, àá bà nìkì tí yo ma. Káa yo bà ŋò wotí tí nò ni a i mítí 20bá ꞌvala ndi Bìndi-Mbíṛì ꞌdo gbí muuꞌdú wó, ta bà ya yí gí bà ki tí wó gbí kùꞌbì mì Mbíṛì á gbíṛì, 21tí gbolò gba ta ŋa wó wálá, tí mbe wotí, tí mbe zogo to, tí ꞌduù náa ṛè wó kû wu me ká kpónó lá, ṛè wó delè bà wu bìndi bà ꞌvala ndi ndâ ꞌduù ꞌdo gbí muuꞌdú ndú ta ndòngbú o. 22Yí je wotí ji yí gítí ndâ i ꞌdáá gî, yí giì bàkà yí tí mbe zogo ndâ i ꞌdáá gî, tí kùṛo ndâ mbe kili ta ṛè wó tí Bìndi-Mbíṛì. 23Ndâ mbe kû kili ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì a dìì wó tí ndâ mbe bàkà yí tí ꞌduù ta ꞌbí i mbe gboo ꞌdo tí wó wálá cee to tí nó ꞌdáá gî.

2

ꞌDo gbí ku á gí gbí ꞌválá

1Yo táánò sàà kùṛo Mbíṛì a ndâ ku i, tí ndâ tù-ká-kpò-có mbe bèè ṛò Mbíṛì. 2Yo ta o tí nò kû ṛu a ndi ndâ vò ꞌduù muu to tí nô. Yo ta o tí nò kû ꞌdi a có mì gba mì ndâ i gbí bèṛi, tí vò i tí nó gbí bèṛi mbe zèè ndâ mbe kpò có mì Mbíṛì gî nó. 3Káa àá tóó táánò ṛò ꞌdâ a ze, náa ye kû ꞌdè tí  ta ŋìndi yo nó? Ndoo táánò ꞌdáá gî káa ndâ tù-ká-kpò-có go ndâ vò ꞌduù tí nò. Ndoo táánò ꞌdáá gî a ndâ ꞌduù mbe kû ꞌvala gbí ŋa ꞌdóó kpokèjì mì ndoo mbe nìkì tí ndoo gbí muu ndoo. Ndoo ta o tí nò kû bàkà káa ndâ i mbe te líkíꞌo mítí ndoo á muu to tí nó cuki. Ndoo delè táánò ngbá kû ꞌvala ká gbí kpo-tàkòcò mì Mbíṛì ꞌvii ká ꞌvii ta sè ndâ ꞌbí ꞌduù muu to tí nô. 4Káa Mbíṛì zè ndoo nìkì tí tó ŋa bà zè tí ŋìnó náa yê ṛo ndoo giì dù tí wó ngé ndii gî. 5Ta o tí nó táánò náa ndâ vò i mì ndoo ziki tí  ta ndoo ꞌdáá gî nó, yí giì ꞌvala ndoo ta bà je Bìndi-Mbíṛì ji ndoo. Mbíṛì táánò ꞌvala yo a i ꞌdo gbí nambeè mì wó. 6Mbíṛì kaa ndoo ya tí  gí mì wó, bìndi  yí giì je bàndò ji ndoo á mí mì ndoo ta ndú gbíṛì ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì tí Jézù.

7Mbíṛì bàkà énò tacó bà tùbà  ji ndâ ꞌduù dúú bà ya tí  máa, ndòngbú bà bàkà nambeè mì yì ji ndoo ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì tí Jézù wálá. 8Mbíṛì táánò ꞌvala yo ta bà wu bà tee njembí yo mítí wó tí Mbíṛì ꞌdo ká gbí ꞌdóó nambeè mì wó. 9Yo ka me wuꞌo ji yí má kózò gî, bìndi  yí giì ꞌvala yo gbí kà có  nò lá, a nambeè náa a Mbíṛì ká bàkà ji yo sínò. À má énò, ꞌbí ꞌduù gbí òkò tí yo mbe cè cè-ꞌbì, máa, a yì ká ꞌvala tí yì nò wálá. 10A Mbíṛì ká bàkà ndoo tí ndoo tí nó kpónó nô. Yí suu ndoo ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì tí Jézù, máa, ndoo ꞌví ꞌvala tó bà ꞌvala ndò, á go ŋìnó náa yí cu sàà mí to gî, máa, ndoo ꞌvala go yí  nô.

Bìndi-Mbíṛì bàkà ndoo ꞌdáá gî tí ndâ ꞌduù gbaànjé

11Yo ꞌvee tí yo máa, yo táánò sàà a ndâ ꞌdi wè, gî? Yo táánò me ndâ Jùdéyà lá. Ŋa yo tende, náa ndâ Jùdéyà mbe ya gí gbí gàzâ gî, náa a ꞌduù ká waa «kû» tí ndú táánò kû go yo, máa, yo a ndâ «mbe kû». 12Yo táánò ta o tí nò me ta ndâ Bìndi-Mbíṛì lá. Yo táánò a ndâ mbe ꞌdó-ꞌdo, náa à ꞌdeke yo toko ta ndâ Ìzìrìyélì tí ndâ ꞌduù mì Mbíṛì nó lá. Ṛè yo delè ngbá táánò gbí «cí» tí nó náa Mbíṛì ci ta ndâ ꞌduù mì wó tí ndâ Ìzìrìyélì ta o bà njù mùká mì wó ta ndú nó wálá. Yo táánò a ndâ ꞌduù ta nje wú tí yo wálá, ta Mbíṛì mì yo wálá, mbe kû ꞌvala ká ta ṛè mì ndâ i muu to tí nô.

13Káa à kpónó yèè yo tí ndâ ꞌduù tí nó náa àá táánò ꞌdeke yo toko ta ndâ ꞌduù mì Mbíṛì lá nó gì tí  dê gî. À delè kpónó kû ꞌdeke yo toko ta ndú ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì tí Jézù. A bà cì Bìndi-Mbíṛì muu yo ká yèè yo gì tí  dê. 14Tacó Bìndi-Mbíṛì a làyì gbí òkò tí ndoo. Yí toko ze tí ndâ Jùdéyà, ta ndâ ꞌduù ŋìnó náa ndú me ndâ Jùdéyà lá nó, ta bà njè gbí bà ꞌbè tí nó táánò náa à me mí gbí òkò tí ndoo nó gî. 15Yí njè gbí bà ꞌbè tí nó mbe bàkà sogote mí gbí òkò tí ndâ Jùdéyà, ta ndâ ꞌduù ŋìnó ta ŋa ndú me ndâ Jùdéyà lá nó ta bà ṛò có mì ndâ Jùdéyà náa ndú kû zogo ta ndâ ꞌduù nó gî, ta bà bàkà ndâ Jùdéyà, ta ndâ ꞌbí tende ŋa ndâ ꞌduù tí ndâ gbèe ŋa tacó bà si gbí òkò tí ndú ꞌví dù ká nìkì maa. 16Bìndi-Mbíṛì toko ndâ Jùdéyà ta ndâ ŋa ndâ ꞌbí ꞌduù tí gbèe dìì ta bà cì yí mítí njèèkpè mû, bìndi  yí giì ꞌviindi nambeè gbí òkò tí ndâ ꞌduù ta Mbíṛì kákáꞌi. 17Bìndi-Mbíṛì toko ndâ Jùdéyà tí ndâ ꞌduù tí nó dê ta Mbíṛì nó, ta ndâ ꞌbí ŋa ꞌduù ŋìnó mbe dooko ta Mbíṛì lá nó, wàa, có mì ndú ꞌví dù ká gbaànjé má kózò gî, yí ꞌví giì ma Banga-Ngú-Có gítí «ꞌdê njembí» ji ndú toko gbaànjé. 18A Bìndi-Mbíṛì ká tuu Bèṛi-mì-Mbíṛì, máa, yí gì gí bà konì ndoo ꞌdáá gî, ndâ Jùdéyà, ta ndâ ꞌduù ŋìnó ta ŋa ndú me ndâ Jùdéyà lá nô. Tacó wàa, ndoo ꞌdáá gî ꞌví yèè dê gí mì Bu ndoo tí Mbíṛì.

19À má énò, yo kpónó kpòò me ndâ mbe ꞌdó-ꞌdo lá, yo delè kpòò me ndâ wiṛi lá. Yo a ndâ ꞌviì-ꞌbá ta ndâ ꞌduù tí nó náa Mbíṛì kaa ndú mò gí mì wó gî nô. Yo a ndâ ꞌviì-nje-wu mì Mbíṛì. 20Ndâ kpalà ꞌbá tí nò a ndâ tú mì Jézù, ta ndâ mbe ꞌdè-kòcò ta wotí mì Bèṛi-mì-Mbíṛì, bìndi  Jézù a kpalà kù jìì gbí òkò ndâ kpalà tí nò. 21Du ꞌbá tí nò ꞌdáá gî a i pí tí wó tí mbe te ꞌbá tí nò gí yaà, tí ꞌdóó ꞌbá mì Mbíṛì. 22Bèṛi-mì-Mbíṛì delè kpòò kû bàkà yo toko ta ndâ ꞌbí ka yo tí ꞌbá bà du Mbíṛì ta ṛe mì Bìndi-Mbíṛì.

3

Nèté mì Páwòlò tacó tí ndâ ꞌduù ŋìnó ta ŋa ndú me ndâ Jùdéyà lá nô

1À má énò, ye kpónó tí Páwòlò kuu gbí zàà muu Bìndi-Mbíṛì tí Jézù á tacó tí yo tí ndâ ꞌduù ŋìnó náa yo me ndâ Jùdéyà lá nô. 2Ye koṛo có máa, yo ꞌdi có ŋa gbolò nambeè tí nó náa Mbíṛì táánò bàkà ji ye á tacó tí yo nó ngbáṛángàꞌi gî. 3Mbíṛì táánò ja kpâ ꞌdo nje còngò có kóó mì wó ji ye, á go có tí nó náa ye táánò kùtù nje  ji yo mí gbí wáràgà ndò i nô. 4Yo má ꞌdeke wáràgà mì ye náa ye cu ji yo táánò nò gî, yo bà ŋò ni gî máa, ye ꞌdi gbí có kóó mì Bìndi-Mbíṛì gî. 5Mbíṛì táánò sàà ꞌdè gbí có kóó tí nò ji ndâ ꞌduù lá, káa Bèṛi-mì-Mbíṛì kpónó ꞌdè gbí có tí nò ji ndâ tú mì Jézù, tí ndâ mbe kû ꞌdè-kòcò ta wotí mì wó tí Bèṛi-mì-Mbíṛì, náa Mbíṛì kaa ndú mò gí mì wó gî, nó gî. 6Gbí có tí nò énó máa, ndâ ꞌduù tí nó náa ndú me ndâ Jùdéyà lá nó kpónó a ndâ ꞌviì-ꞌbá ꞌvii ká ꞌvii ta ndâ Jùdéyà. Ndú ta ndâ Jùdéyà ꞌdáá gî a gbèe dìì, tí dìì Bìndi-Mbíṛì tí Jézù. Banga-Ngú-Có tí nó náa à ma ji yo ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì nó gbo ndú ta ndâ Jùdéyà mí gbí gbèe «cí» tí nó náa Mbíṛì ci ta ndâ Jùdéyà nó gî.

7Mbíṛì táánò je ye tí mbe bàkà nèté bà ma Banga-Ngú-Có á ꞌdo gbí ꞌdóó nambeè mì wó náa yí bàkà ji ye, ta bà je wotí ji ye. 8Ye a ꞌduù ŋìnó, náa ꞌbí ꞌduù gbí òkò tí ndâ ꞌduù tí nó náa Mbíṛì kaa ndú mò gí mì wó tí Mbíṛì gî nó mbe me njíꞌdí ndii ye gî wálá. Káa Mbíṛì giì bàkà ꞌbí ŋa nambeè mì wó ji ye ta bà je ye tí mbe ma Banga-Ngú-Có ji ndâ ꞌduù ŋìnó náa ndú me ndâ Jùdéyà lá nó gítí ŋa seṛè tó i tí nó náa ndú bà ꞌde gbí Bìndi-Mbíṛì dúú bà ya tí  nó, 9ta wotí bà ꞌdè tàꞌdóó ndâ nèté mì wó náa yí tí Mbíṛì, tí mbe suu ndâ i ꞌdáá gî, táánò sàà ngùù ꞌdo tí ndâ ꞌduù ꞌdáá gî nó ji ye. 10Mbíṛì bàkà énò, tacó wàa, ndâ kpo-kpò ꞌduù á kùṛo ndâ basìlì ꞌdáá gî, ta ndâ vo-vò i gbí bèṛi mbe kû volo ndâ ꞌduù muu to tí nó ꞌdáá gî, ꞌví ŋò ta ŋa bà ꞌdi gbí-o mì yì tí Mbíṛì ni ꞌdo mì ndâ mbe kû kili ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì. 11Mbíṛì bàkà nò jé ká go có tí nó náa yí koṛo kùṛo o bà suu to tí nó, máa, Bìndi-Mbíṛì tí Jézù tí Mbe tí ndoo ꞌví bàkà nô. 12Ŋìnò a ndeṛè có tí nó náa gúku bà yèè dê gítí Mbíṛì ta ṛè mì Jézù tí ndoo tí ndâ mbe kû tee njembí ndoo mítí Jézù wálá nó ká nò.

13À má énò, ye kû ꞌdeke a tí ye ji yo máa, njembí yo ꞌví mù tacó tí ye énó máa, ye kû mbu muu yo nò lá, tacó yo bà ꞌde i a i ꞌdo gbí bà mbu ye nò.

Bà zè Bìndi-Mbíṛì nìkì maa

14Ŋìnò a ndeṛè có tí nó náa ye kû ꞌdeke tí  ta tí ye ta wotí tí  ji Bu ndoo tí nó 15ta ṛè wó mbe cee muu ndâ ꞌduù gbíṛì, ta ndâ ꞌduù muu to tí nó ꞌdáá gî nó, 16máa, yí tí Mbíṛì tí nó ta ngba wó ká ngbèzèè á dúú bà ya tí  nó ꞌví tuu Bèṛi mì wó ji yo, tacó wàa, njembí yo ꞌví yù tí , 17delè tacó Bìndi-Mbíṛì ꞌví gèè ꞌbá mì wó mí gbí njembí yo tí ndâ mbe kû tee njembí mítí Mbíṛì. Delè tacó wàa, Mbíṛì ꞌví si yo ꞌví zè tí yo gbí òkò tí yo nìkì tí kpoò ká dúú bà ya tí . 18Tacó wàa, yo ta ndâ ꞌduù tí nó náa Mbíṛì kaa ndú mò gí mì wó gî nó ꞌdáá gî ꞌví ꞌde ta wotí bà ŋò tà wúlú, ta tì gángá, giì je gbí kpàṛo, ta yendi, bà zè ndoo nìkì ma mì Bìndi-Mbíṛì, 19delè ta bà ŋò ŋa tó ŋa bà zè tí tí nó náa Bìndi-Mbíṛì kû zè ta yo, náa bà ꞌdi gbí  kpêtí má kpò tí gî nô. Wàa, Mbíṛì ꞌví gèè bè wó mí gbí njembí yo.

20À ùlù Mbíṛì tí mbe wotí, náa a wotí mì wó ká kû si ndoo kû bàkà i me gbolò ndii ŋìnó náa ndoo yù ꞌdo tí wó nó gî, delè giì ndii ŋìnó náa ndoo kû koṛo gbí njembí ndoo nó gî. 21Ndâ mbe kû kili ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì ꞌví ùlù yí dúú bà ya tí  ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì. Go-i-tí-nò.

4

Bà ꞌvala toko gbaànjé tí gbèe dìì

1Ye kpónó kuu gbí zàà á tacó tí Mbe tí ndoo, kû ꞌdeke tí ye ji yo, máa yo ꞌví ꞌvala ꞌvii ta ŋa ꞌválá tí nó náa Mbíṛì je ji yo nô. 2Yo si tí yo tí i kùṛo Mbíṛì lá. ꞌDuù ꞌví si bà koṛo có ká gítí miṛi wó cuki mí to. Yo zèè tí yo gbí òkò tí yo á ta pétékè ꞌbì. Yo ꞌví dù ta ndò njembí gbí òkò tí yo lá.

3Yo ta o ꞌdáá gî ꞌví jè ta bà toko có gbaànjé ta ṛè mì Bèṛi-mì-Mbíṛì, bìndi  yo ꞌví dù toko gbaànjé ta ꞌdê njembí yo. 4Yo ꞌdáá gî a gbèe dìì, Bèṛi-mì-Mbíṛì delè ká gbaànjé, ká go bà tèꞌé tí yo mì Mbíṛì táánò gí bà koṛo có lì mítí gbèe i, 5Mbe tí ndoo ká gbaànjé, Banga-Ngú-Có ká gbaànjé, bà Caka tí ká gbaànjé, 6Mbíṛì tí Bu ndâ ꞌduù ꞌdáá gî ká gbaànjé, Mbíṛì tí Mbe tí ndâ ꞌduù ꞌdáá gî, tí mbe co gbí ndâ i ꞌdáá gî, delè tí mbe dù gbí ndâ i ꞌdáá gî, ká gbaànjé.

7Bìndi-Mbíṛì táánò bàkà nambeè ji ndoo gbaànjé-gbaànjé ꞌdáá gî, á go ŋìnó náa yí ŋò à ꞌvii gbí muu wó. 8Go có tí nó náa à cù mí gbí wáràgà mì Mbíṛì énó máa,

«Ta o bà ya yí táánò ngéé gí yaà,

yí zèè ndâ zà-za gó ta yí,

yí giì njèè ndâ i ji ndâ ꞌduù,» nô.

9Gbí có tí nò náa à ꞌdè énó máa, «Yí ya ngéé gí yaà,» nò máa yè? Gbí có tí nò énó máa, yí táánò gì ꞌdo ngéé gbíṛì yaà káa yí delè giì ya ngéé gí tà to tí nô. 10ꞌDuù tí nó mbe ya ngéé gítí ndòngbú ṛì kà, mbe jèjèèkè tí wó cee gbí ndâ i ꞌdáá gî nó, káa gbèe ꞌduù tí nó táánò mbe gì gí muu to tí tí nó nô. 11Àá táánò delè káa yí ká njèè ndâ i-nambeè ji ndâ ꞌduù. Yí bàkà ndâ ꞌbí ꞌduù tí ndâ mbe tí ndâ mbe nò tú mì wó tí Bìndi-Mbíṛì, ndâ ꞌbí ꞌduù tí ndâ mbe ꞌdòkò có mì Mbíṛì, ndâ ꞌbí ꞌduù tí ndâ mbe ma Banga-Ngú-Có, ndâ ꞌbí ꞌduù tí ndâ mbe kpo-gbí-tà-tù ndâ mbe kû kili ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì, bìndi  ndâ ꞌbí ꞌduù tí ndâ mbe nìbà Banga-Ngú-Có ji ndâ ꞌduù, tacó wàa, ndú ꞌví ꞌvala go có mì Mbíṛì. 12Yí bàkà énò, tacó wàa ndâ ꞌduù tí nó náa Mbíṛì kaa ndú mò gí mì wó tí Mbíṛì gî nó ꞌví dù toko gbaànjé, wàa ndú ꞌví konì tí ndú gbí òkò tí ndú, wàa ndú ꞌví dù tí gbèe dìì Bìndi-Mbíṛì ta wotí ká tí ndú. 13Tacó wàa ndoo ꞌdáá gî ꞌví dù toko gbaànjé gbí bà tee njembí ndoo mítí ꞌViì-mì-Mbíṛì, delè gbí bà ŋò yí ni  mì ndoo, yee tí o tí nó náa ndoo gì tí ndâ ꞌdakò ta ꞌbí i mbe gboo ꞌdo tí ndoo wálá, ta gbí dìì ndoo yù ngbácúú go ŋìndi Bìndi-Mbíṛì gî nó gî. 14Ndoo ta o tí nò bà dù kpòò me ká tí ndâ ꞌviì, tacó wàa, ndâ pípìṛi bà nìbà i mì ndâ mbe kpóló-kpolo ṛo tacó bà bàkà tiṛì bà eendi ndâ ꞌduù ꞌví tooko ta ndoo ká sàkàmàà nò lá.

15Ndoo má a ndâ mbe ꞌdè yúcó, ndoo delè má a mbe zè tí ndoo gbí òkò tí ndoo nìkì maa, ndoo kùtàá bà bàkà i go i mì Bìndi-Mbíṛì tí kùṛo ndoo, 16tí mbe ꞌdeeke ndâ bà ꞌdeeke bà to tí ndoo gbaànjé-gbaànjé ta ndâ yèlè ꞌdáá gî. Bìndi  yí giì njèè ŋa ndâ nèté mì ndâ bà to tí dìì ndoo ji ndú. Ndâ bà to tí ndoo ꞌdáá gî má kû bàkà nèté mì ndú ta banga tí , ndú bàkà dìì ndoo kû uu ta banga tí  pètè-pètè-pètè ta tó njembí.

Ngú bà ꞌvala ndò ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì

17Co tí ndâ i ꞌdáá gî, ye kû ꞌdeke tí ye ji yo ta ṛè mì Mbe tí ndoo, máa, yo ꞌví si bà ꞌvala ŋa bà ꞌvala ndò tí nó ta gbí  wálá, go i mì ndâ ꞌduù ŋìnó mbe ùnje gítí Bìndi-Mbíṛì lá nó mí to. 18Ndâ ŋa ndâ ꞌduù tí nò kû ꞌvala gbí ꞌdíꞌdiꞌo ta kpéétí ndú. Ndú mò tí ndú ta ŋónókó ꞌdo gbí bà ꞌvala toko ta Mbíṛì gî. Tacó njembí ndú go duù. 19Ndi nô kákáꞌi tí ṛo ndú wálá. Ndú si bà bàkà vò i, ta bà dù ta go bà bàkà ndâ i ŋìnó mbe ꞌvii ṛo ꞌbá lá nó, tí nèté mì ndú.

20Káa ŋìnò táánò me ndâ i ŋìnó náa à nìbà ndú ji yo gítí Bìndi-Mbíṛì nó ká nò lá. 21Sè  káa ŋìnó yo táánò má ꞌdi gbí yúcó tí nó náa à nìbà  ji yo gítí Jézù nó nìkì maa lá. 22Yo da kpeṛè, wàa, yo ꞌví nè ká ŋa kpokèjì bà ꞌvala yo tí nó táánò, tí vò kpokèjì mbe kû eendi yo gítí bà dù ta go ndâ i nó gî. 23Yo koṛo ngú có, yo co tí ngú kpokèjì. 24Tacó wàa, yo ꞌví dù tí ndâ ngú ꞌduù náa à suu yo je kózò tí Mbíṛì, náa à kû ŋò ni mítí bà kaa tí yo mò gí mì Mbíṛì, tí ndâ mbe kû bàkà i go có mì wó.

25À má énò, ꞌdo tí kpónó kû ya gí kùṛo, ndâ ꞌvéṛè kákáꞌi ꞌví dù lá. Yo ꞌdè yúcó gbí òkò tí yo, tacó yo ꞌdáá gî toko gbaànjé a gbèe dìì Bìndi-Mbíṛì. 26Tàkòcò yo má kpolo , yo ꞌví bàkà vò i lá. Yo delè ꞌví si ṛi ꞌví ta tí yo ta kpo-tàkòcò lá, 27tacó Gba-vò-i bà ꞌde kpokèjì gítí yo. 28ꞌBí ꞌduù gbí òkò tí yo táánò má a mbe ngbà, yí kpónó ꞌví pà ꞌbí cèe nèté wàa yí ꞌví bàkà á bìndi bà ngbà i, wàa yí ꞌví konì ta ndâ mbe yê. 29Yo kpolo tí yo ꞌdo tí bà ꞌdè nje ŋónókó. Yo ꞌdè káa ndâ có ŋìnó jáá, tí ndâ có mbe konì ndâ mbe ꞌdi ndú. 30Yo si bà kpolo tàkòcò Bèṛi-mì-Mbíṛì mí to, tacó Bèṛi-mì-Mbíṛì a kpâ mì Mbíṛì náa yí ki mítí yo, tacó bà tùbà  máa, yì tí Mbíṛì wúnò bà njaanga miṛi yo ꞌdo gbí ndâ vò i, náa o tí nò má gì gî nò. 31Yo mbè ndâ ꞌbí ka yo lá, yo gu ṛèkpè-ṛèkpè ta sé njembí gítí ndú lá. Yo gbì ꞌbê lá. Yo delè ꞌví ŋonoko ndú lá. Yo dù ta go bà bàkà vò i mítí ndâ ꞌbí ka yo lá. 32I ŋìnó náa yo ꞌví bàkà gbí òkò tí yo nó ꞌví dù a bà zèè kómbeè gbí òkò tí yo, ta bà si có gítí vò i mì ndâ ꞌbí ka yo mí to, á go ŋìnó náa Mbíṛì je ta à-cee-gî gítí ndâ vò i mì yo ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì nô.

5

Bà ꞌvala gbí ngbaꞌo

1À má énò, yo tala bà mèlè ndi Mbíṛì á go ndâ tó ꞌviì mì wó náa yí zè yo nìkì maa. 2Yo delè ꞌví zè tí yo gbí òkò tí yo nìkì maa, á go bà zè yo mì Bìndi-Mbíṛì nìkì maa, náa yí giì je ta tí wó tí banga i-cí-ci ji Mbíṛì tacó bà sì muu ndoo nô.

3Yo tí ndâ ꞌduù tí nó mbe kaa tí yo ji Mbíṛì gî nó ꞌví nì ṛè ꞌbí i máa, bà-nò-vò-ndô, ta bà gbètèkè tí, ta bà ŋò ndâ niì ꞌdáá ká tí tó mí gbí nje yo lá. 4Bà lòkò zu lókó, ta bà ꞌdè ndâ có ŋónókó, ꞌví dù me ndâ i bà báká-bàkà mì yo lá. À nìkì énó máa, yo ùlù Mbíṛì. 5Yo te mí gbí muu yo máa, ŋìnó a kúkúwà-ꞌduù, giì je ŋa ꞌduù ŋìnó náa ndâ cè bà bàkà i mì wó ꞌvii ṛo ꞌbá lá nó, giì je mbe gbolò njembí, ŋìndi mbe gbolò njembí a bà si ndâ i muu to tí nó tí ndâ mbíṛì mì wó; ŋa ndâ ꞌduù tí nò gí bà dù tí ndâ ꞌviì-ꞌbá mì Bìndi-Mbíṛì wálá. Ndú delè gí bà dù tí ndâ ꞌviì-ꞌbá mì Mbíṛì wálá.

6Yo si ꞌbí ꞌduù ꞌví eendi yo ta ꞌbí ŋa tiṛì ŋónókó gítí bà bàkà ndâ i tí nò lá. Kpo tàkòcò mì Mbíṛì kû tè ndâ mbe kpò có a i ꞌdo gbí bà bàkà ŋa ndâ vò i tí nò náa ye ꞌdeke ndú ji yo nò. 7À má énò, yo ꞌví tè gí tàkò có mì ndâ tù-ká-kpò-có lá. 8Tacó ta o tí nó táánò náa yo kû dù ta kpéétí yo nó, yo gbí ꞌdíꞌdiꞌo. Káa yo kpónó a i gbí ngbaꞌo, tacó yo kpónó kû dù a i ta Mbe tí ndoo. À má énò, yo ꞌvala go bà ꞌvala ndò mì ndâ ꞌduù gbí ngbaꞌo. 9Tacó bàndò ŋìnó ta ngbaꞌo kuu tí  nó, a bàndò mì ndâ tó i, à delè a bàndò bà ꞌvala jáá, tí bàndò yúcó. 10Nò gí, yo mèlè bà ꞌvala gbí ŋa kpokèjì ŋìnó náa tàkòcò Mbe tí ndoo ꞌví peteke tí  gítí yo nô. 11Yo yuu tí yo gí gbí ndâ nèté mì ꞌdíꞌdiꞌo, ta i gbí ndú wálá nò lá. Yo tùbà bà lê mì ndú gí sè. 12Tacó ndâ i ŋìnó náa a kû bàkà ndú gbí kóó nó a ndâ i ŋìnó náa a kpêtí káa bà ꞌdè có gítí ndú, àá ṛo ndâ ꞌduù gítí  a nô. 13Káa ngbaꞌo má yee tí i gî, à kû ŋò i tí nò, 14tacó i ŋìnó náa à kû ŋò nó a ngbaꞌo. Tacó énò, à kû ꞌdè có máa,

«Ndí lo mbe kû tè ṛì,

ziya ꞌdo tí ṛì,

ꞌvala ꞌdo gbí muuꞌdú lo.

Wàa Bìndi-Mbíṛì bà tòngbaà muu lo.»

15À má énò, yo kpolo tí yo, wàa yo ꞌví ꞌvala go bà ꞌvala ndò mì ndâ ꞌduù ŋìnó ta muu ká tí ndú nô. Yo ꞌvala go bà ꞌvala ndò mì ndâ sú ꞌduù lá. 16ꞌBá kpónó ꞌbu gî, káa, àá kùtàá a yo ká bà duu ndi ndâ kpalà. 17Yo dù tí ndâ gbàꞌdá lá, yo dù tí ndâ ꞌduù mbe ŋò có tí nó náa à kuu gbí muu Mbe tí ndoo nó ni . 18Yo njù pe ndii muu yo lá, tacó pe bà volo yo vóló-volo. Yo si a Bèṛi-mì-Mbíṛì ká ꞌví zèè ꞌbì tí yo tí kpoò. 19Ta o tí nó náa yo má kili ta bà muu yo gî nó, yo ꞌví cè ndâ cè wàa yo ꞌví be ta ṛè Mbíṛì. Yo cè ndâ cè ta bà be ṛè Mbe tí ndoo Jézù tí Bìndi-Mbíṛì gbí njembí yo ji Mbíṛì. 20Yo ta o ꞌdáá gî ꞌví ꞌdè nìkì maa ji Mbíṛì tí Bu ndoo tacó ndâ i ꞌdáá gî ta ṛè mì Mbe tí ndoo Jézù tí Bìndi-Mbíṛì.

Ndâ nawù ꞌdakò ta ndâ kù ndú

21Yo te duù mítí yo gbí òkò tí yo ta ṛè mì bà te duù mítí Bìndi-Mbíṛì. 22Ndâ niì ꞌví te duù mítí ndâ ꞌdakò mì ndú, á go bà te duù mì ndú mítí Mbe tí ndoo, 23tacó ꞌdakò mì niì a gba mì wó, á go ŋìnó náa Bìndi-Mbíṛì tí  a gba mì ndâ mbe kû kili ta ṛè wó, tí ndâ dìì wó, káa yí delè a mbe ꞌvala ndú nô. 24Ndâ niì ꞌví te duù mítí ndâ ꞌdakò mì ndú gbí o i ꞌdáá gî, á go bà te duù mì ndâ mbe kû kili ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì mítí wó gbí o ndâ i ꞌdáá gî.

25Wàa yo tí ndâ ꞌdakò, yo ꞌví zè ndâ nawù yo nìkì maa, á go bà zè ndâ mbe kû kili ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì mì wó nìkì maa, náa yí giì cì tí  muu ndú, 26tacó bà kaa ndú mò gí mì Mbíṛì, á bìndi bà caka tí ndú ngbáṛángàꞌi ta ngo, delè ta có gbí nje wó. 27Yí bàkà ndú énò, tacó wàa, ndú ꞌví dù tí  kùṛo yì go ngbáṛángà bòngo, ta ndi bètí tí  wálá, mbe kamundu tí njíꞌdí lá, delè ta ꞌbí i go kà kpeṛè nó gbí  gbaànjé wálá.

28À má énò, yo tí ndâ ꞌdakò ꞌví zè ndâ nawù yo nìkì á go bà zè tí ꞌduù nìkì mì wó ta kpéétí wó. Gbí có tí nò énó máa, ꞌduù mbe zè nawù wó nìkì maa, kû zè nò a ꞌdóó miṛi wó nìkì maa. 29Tacó ꞌbí ꞌduù jé mbe sogo ꞌdóó miṛi wó wálá. Yí ta o ꞌdáá gî kû kpolo tí ꞌdóó miṛi wó ta bà zò i. Ŋìnò a gbèe ŋa i tí nó náa Bìndi-Mbíṛì kû bàkà ta ndoo tí ndâ mbe kû kili ta ṛè wó nó ká nò, 30tacó ndoo a ndâ dìì wó. 31Ŋìnò a gbí ndeṛè có tí nó náa ꞌdakò ꞌví si tí  ta ndâ bu wó ta nawu wó mí to, wàa yí ꞌví zèè nawù wó wàa ndú sósòꞌô ꞌví dù tí gbèe ꞌduù nó ká nò. 32Ŋìnò a gbolò có, tí có seṛè. Káa ye kû nì a Bìndi-Mbíṛì ta ndâ mbe kû kili ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì. 33Ndò có mì ye náa ye bà ki ji yo énó máa, wò tí ꞌdakò ꞌví zè nawù lo nìkì á go bà zè ꞌdóó tí lo nìkì maa mì lo. Wàa wò tí nawù ꞌdakò ꞌví ꞌdi có mì kù lo.

6

Ndâ ꞌviì ta ndâ bu ndú ta ndâ nawu ndú

1Ndâ ꞌviì, yo ꞌdi có mì ndâ mbe jò yo ta ṛè mì Mbe tí ndoo. Ŋìnò a nèté mì yo. 2Tacó có tí nó máa, «Tègàṛà ndâ bu lo ta nawu lo» nó a kpédélé có náa Mbíṛì ꞌdè ta cí ká tàkò  énó máa, 3«ꞌDuù má tègàṛà ndâ bu wó ta nawu wó, yê bà tè ꞌduù tí nò wálá. ꞌDuù tí nò delè bà tù undù mì muu to tí nô.»

4Wàa ndâ bu ndâ ꞌviì, ta ndâ nawu ndâ ꞌviì, yo ꞌví bàkà ndâ i ŋìnó mbe kû kpolo tàkòcò ndâ ꞌviì mì yo nó lá. Yo nìbà ndâ tó kpokèjì ji ndú gbí pétékè có á go ŋìndi Mbe tí ndoo.

Ndâ bòò ta ndâ mbe tí ndú

5Yo tí ndâ bòò, yo ꞌdi có mì ndâ ꞌduù tí nó ta ṛè ndú a ndâ mbe tí yo á muu to tí nó nó, tí yúcó bà ꞌdi có ta tiṛì gbí  wálá, á go bà ꞌdi có mì Bìndi-Mbíṛì mì yo. 6Yo ꞌví ꞌdi có mì ndú me ká mítí ṛo ndú cuki tacó bà peteke tàkòcò ndú nò lá. Yo bàkà ꞌdo gbí njembí yo, tacó a Mbíṛì ká ꞌdè có ji yo tí ndâ bòò mì Bìndi-Mbíṛì, máa, yo bàkà énò. 7Yo bàkà nèté ta cèṛéṛé tí yo, ta ṛè mì Mbe tí ndoo, me ta ṛè mì ndâ ꞌduù lá. 8Yo te mí gbí muu yo máa, bòò má bàkà tó nèté, Mbíṛì bà si yí sínò wálá. Gba delè má bàkà tó nèté, Mbíṛì bà si yí sínò wálá.

9Wàa yo tí ndâ mbe tí ndâ bòò ꞌví tègàṛà ndâ bòò mì yo, á go bà tègàṛà yo mì ndú. Yo ꞌví koṛo muu yo máa, Mbe tí yo ta ndú ꞌdáá gî ká gbaànjé gbíṛì, ndâ ꞌduù kùṛo wó delè ꞌdáá gî ꞌvii ká ꞌvii.

Kùngù mì Mbíṛì

10Ndòngbú có mì ye ji yo énó máa, yo je mbí yo mítí bà dù toko ta Mbe tí ndoo kácá-kácá, yo delè ꞌví je mbí yo mítí wotí mì wó mbe me gbolò nô. 11Yo ꞌviindi tí yo ta ndâ zíꞌi-gó tí nó náa Mbíṛì njèè ji yo nó tí kpoò, wàa yo ꞌví ù ta Gba-vò-i. 12Tacó ndâ kuꞌdì tí nó kpónó náa ndoo kû jòò tí ndoo gbí gó ta ndú nó me ndâ ꞌduù lá. Ndoo kû jòò tí ndoo gbí gó a i ta ndâ kpo-kpò gba, tí ndâ ṛèngbó ꞌdíꞌdiꞌo muu to tí nô, tí ndâ vo-vò lilí mbe kû dù gbí bèṛi. 13À má énò, yo yuu bòngo gó mì Mbíṛì! Tacó wàa kuꞌdì tí nò má tè yo ta gó tí bàndò, yí ꞌví ꞌde yo tí ndâ ꞌdakò, yo má gò gó ta ndú cee gî, yo bà zèè bàndò mì yo.

14Nò wélé gí, yo ꞌviindi tí yo, yo eṛe yúcó tí wúꞌdè á mì ṛèꞌdè yo, wàa yo ꞌví le bà bàkà ndâ i go ŋìnó náa à tí  nó tí i-tàkòcò. 15Tàmà tí kò yo ꞌví dù a go bà ma Banga-Ngú-Có gítí bà dù nìkì maa ji ndâ ꞌduù. 16Yo ta o ꞌdáá gî ꞌví te bà tee njembí mítí Mbíṛì tí kùngù tacó bà lì gìṛì mì Vò-ꞌduù-tí-nò náa yí gba ta kpìṛì nò ꞌdo tí yo gî. 17Yo ꞌví te bà njaanga miṛi yo mì Mbíṛì ꞌdo gbí vò i mítí muu yo tí tàgíyà, wàa có mì Mbíṛì náa Bèṛi-mì-Mbíṛì ꞌdè ji ndoo nó ꞌví dù tí sìzò á tà ꞌbì yo.

18Yo ꞌdeke tí yo ji Mbíṛì ta wotí mì Bèṛi-mì-Mbíṛì ta o ꞌdáá gî á tacó ndâ i ŋìnó ta go ndú tí yo nô. Wo yo ꞌví co ta bà dù tí zòꞌo kû ꞌdeke tí yo ji Mbíṛì á tacó tí ndâ ꞌduù tí nó mbe kaa tí ndú ji Mbíṛì gî nó lá. 19Yo delè ꞌví ꞌdeke tí yo ji yí máa, yí ꞌví wu có tí nó náa ye ꞌví ꞌdè nó á mí gbí nje ye. Yí delè ꞌví je njembí bà ꞌdè có ta gúku gbí  wálá ji ye, wàa ye ꞌví ꞌdè ta gbí ngìì Banga-Ngú-Có ji ndâ ꞌduù. 20Tacó ye a ꞌduù ŋìnó náa à kû tuu ye ta Banga-Ngú-Có. Ye delè kpónó kuu gbí zàà á muu có bà ma Banga-Ngú-Có. À má énò, yo ꞌdeke tí yo á tacó tí ye ji Mbíṛì, máa, ta o tí nó náa ye má kû ma Banga-Ngú-Có nó, gúku ꞌví bàkà ye lá.

Ndòngbú ꞌvé mì Páwòlò

21Yo má ꞌvee có tí ye, ta ndâ i ŋìnó náa ye kpónó kû bàkà nó, Tìkíkùsù tí nó tí kpóló-kpolo náꞌvindí ndoo, á mbe kû konì ye ta njembí wó gbaànjé ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì nó, bà ꞌdè ndâ có tí nò gbaànjé-gbaànjé ji yo gî. 22Ye kpónó kû tuu yí nó, tacó bà ya gí bà ꞌdè ndâ ŋa ŋìnó tí ze kàá nó ji yo kà, tacó wàa, yo ꞌví zèè ta njembí yo.

23Ye kû ꞌdeke tí ye ji Bu ndoo tí Mbíṛì, ye delè kû ꞌdeke tí ye ji Mbe tí ndoo Jézù tí Bìndi-Mbíṛì, máa, ndú ꞌví si yo ꞌví dù ta njembí yo ꞌdèè kpóó; ꞌbí i delè ꞌví ba muu yo lá; máa, ndú ꞌví si yo ꞌví zè tí yo gbí òkò tí yo nìkì maa, ndú delè ꞌví si yo ꞌví tee njembí yo mítí Mbíṛì, ndâ náꞌvindí. 24Mbíṛì ꞌví bàkà nambeè mì wó ji yo, tí ndâ mbe kû zè Mbe tí ndoo Jézù tí Bìndi-Mbíṛì nìkì dúú bà ya tí .