BÀ SÓ KÒRÍNDÌ
Bà só bà cu wáràgà mì Páwòlò ji ndâ mbe kû kili ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì gbí gbata Kòríndì
11Ŋìnó a ye tí Páwòlò, tí mbe gì tí tú mì Bìndi-Mbíṛì tí Jézù ꞌdo gbí có mì Mbíṛì, ká kû cu wáràgà tí nó ji yo tí ndâ mbe kû kili ta ṛè mì Jézù á gbí gbata Kòríndì, delè ta ndi ꞌbá mì ndâ Ìgìrígì ꞌdáá gî. Ze kû gbo gbí bà cù wáràgà tí nó ji yo ta náꞌvindí ndoo Tìmàtéyò. 2Ze kû ꞌdeke tí ze ji Mbíṛì tí Bu ndoo, ze delè kû ꞌdeke tí ze ji Mbe tí ndoo Jézù tí Bìndi-Mbíṛì máa ndú ꞌví cù ꞌdê ngo cù ndú mítí yo, ndú delè ꞌví si yo ꞌví dù ta ꞌdê njembí yo.
Páwòlò ꞌdè nìkì ma á ji Mbíṛì
3Ndoo ùlù Mbíṛì, tí Bu Mbe tí ndoo Jézù tí Bìndi-Mbíṛì, tí Bu ndoo mbe kû ŋo yê ṛo ndoo, tí Mbíṛì tí mbe ꞌdê njembí, 4mbe kû yìì ndoo gbí o ŋa ndâ vò i ꞌdáá gî, tacó wàa ndoo delè ꞌví yìì ndâ ꞌbí ka ndoo ta o tí nó náa ndú má gbí vò i ta ŋa bà yìì tí tí nó náa yí tí Mbíṛì yìì ta ndoo nô. 5Nje bà kònò séꞌi tí nó táánò mì Bìndi-Mbíṛì nó kpónó ꞌde ndoo me gbolò. Tacó énò, Mbíṛì delè bà je wotí bà kònò ndâ vò i tí nò á go ŋìndi Bìndi-Mbíṛì táánò ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì ji ndoo gî, tacó wàa ndoo delè ꞌví yìì ndâ ꞌbí ka ndoo ta o tí nó náa ndú má gbí vò i ta ŋa bà yìì tí tí nó náa yí tí Mbíṛì yìì ta ndoo nô. 6Ze má kònò séꞌi muu yo, ze kònò a i tacó bà ꞌvala yo. Káa Mbíṛì má konì ze ꞌdo gbí bà kònò séꞌi, yí konì ze nò a i tacó wàa ze ꞌví konì ta yo á gbí bà kònò gbèe ŋa séꞌi tí nó mì ze náa yo kû kònò nô. 7Njembí ze jé mù gítí yo lá, tacó ze ŋò ni gî máa, yo kû kònò séꞌi ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì ká go ze. Tacó énò, Mbíṛì bà konì yo á go ŋìnó náa yí kû konì ta ze nó gî.
8Go bà ꞌva mbí yo á gítí ŋa kpo-se-muu tí nó náa ze táánò ꞌde gbí to Ásìyà nó kuu tí ze, ndâ náꞌvindí ze. Ze táánò gbí o tí nò koṛo có énó máa, ze bà ꞌde ꞌválá kákáꞌi wálá. 9Ze ta o tí nò koṛo có énó máa, à waa có ku mítí ze gî. Ŋa tende vò i tí nò táánò bàkà ze tacó wàa ze ꞌví ŋò tí ni énó máa wotí bà ꞌvala miṛi ze me ꞌbì ze lá, à a i ꞌbì Mbíṛì tí mbe kû ꞌvala ndâ ku cuki. 10A yí táánò ká ꞌvala ze ꞌdo gbí ŋa tende vò i tí nò mbe ꞌde ze nò. Yí delè kákáꞌi bà ꞌvala ze ꞌdo gbí ndâ vò i ŋìnó kèjì nó gî. 11Yo ꞌdáá gî ꞌví konì ze ta bà ꞌdeke tí yo ji Mbíṛì tacó tí ze, tacó wàa à ꞌví dù a ndâ ꞌduù me mbè ká kû ꞌdeke tí ndú ji Mbíṛì tacó tí ze, wàa Mbíṛì ꞌví cù ta ꞌdê ngo cù wó mítí ze. Bìndi ndâ ꞌduù me mbè ꞌví ꞌdè nìkì maa ji Mbíṛì tacó bà cù ꞌdê ngo cù wó mítí ze nò.
Páwòlò ꞌvìsì ndâ có gbí muu wó gî
12ꞌBí i gbaànjé mbe kû mba ze, ta kponje nje ze gítí wálá a ŋìnó máa, ze ta o ꞌdáá gî kû ꞌvala ta ndâ ꞌduù, cotí ndâ i ꞌdáá gî, ze kû ꞌvala ta yo, ká ta bà bàkà ndâ i ŋìnó mbe ꞌvii ṛo ꞌbá nô. Ze kû bàkà ndâ i tí nò ta njembí ze gbaànjé, ta tiṛì gbí wálá, go có mì Mbíṛì. Ze kû bàkà ndâ i tí nò me ꞌdo gbí bà ꞌdi gbí-o mì ze tí ndâ ꞌduù á muu to tí nó lá. Ze bàkà a i ꞌdo gbí nambeè mì Mbíṛì. 13Ze kû cu ji yo gbí ndâ wáràgà mì ze káa ndâ có ŋìnó náa yo bà ni bà ꞌdeke ndú gî, tí ndâ có ŋìnó náa yo delè bà ꞌdi gbí ndú gî nô. Ye koṛo có máa yo bà ꞌdi gbí ndú ngbáṛángàꞌi gî. 14Yo kpónó ꞌdi gbí ze ngbáṛángàꞌi lá. Káa ye koṛo có máa, yo bà ꞌdi gbí ze cee a i ta ṛi bà gì Mbe tí ndoo Jézù tí Bìndi-Mbíṛì wúnò gí bà waa có mítí ndâ ꞌduù muu to tí nó ꞌdáá gî. Ŋìnò a ṛi tí nó náa yo bà giì mba tí yo ta ṛè ze, bìndi ze delè bà giì mba tí ze ta ṛè yo nó ká nò.
15Ye táánò bàkà kpédéléꞌi a có bà co wiṛi ya gí mì yo gbí gbata Kòríndì kà, tacó wàa yo ꞌví ꞌde i gbí nó mì ye nò ꞌvìlì sósòꞌô. 16Tacó à kpédéléꞌi táánò gbí njembí ye a có bà gala yo ta o bà ndii ye kû ya gí gbí to Mèsìdónìyà. Wàa ta o bà dele ye ꞌdo Mèsìdónìyà, ye ꞌví co ndi ye kákáꞌi mì yo, tacó wàa yo ꞌví konì ye ta ndâ ꞌbí i tacó bà ya gí Jùdéyà. 17Ŋa bà koṛo có mì ye nò gbí muu yo go i mì ꞌduù ŋìnó mbe kû koṛo có ká gítí ndâ i muu to tí nó, mbe me kpììkì-kpììkì gítí bà jìꞌvì tí wó tí ó mbô, bè mbô lá, nó?
18Ye kû be tí ye ji yo ta ṛè mì Mbíṛì, tí mbe ꞌvìsì có mì wó lá, énó máa, kòcò ze ji yo jé gítí bà ꞌvìsì tí wálá. 19Tacó Jézù tí Bìndi-Mbíṛì, tí ꞌViì mì Mbíṛì, náa ndâ Sìlìvánò, ta Tìmàtéyò, giì je ye, ma có tí wó ji yo nó ta o ꞌdáá gî káa gbèe Jézù tí nò. 20Tacó énò, ndâ cí tí nó náa Mbíṛì ci ta ndâ ꞌduù nó gì tí yúcó ta ṛè mì wó tí Jézù. Ŋìnò a gbí ndeṛè có tí nó náa ndoo kû nì ta «À go-i-tí-nò» ta ṛè mì Jézù tí Bìndi-Mbíṛì ta o tí nó náa ndoo má kû ùlù Mbíṛì nó ká nò. 21Káa, à káa ꞌdóó yí tí Mbíṛì ká bàkà ndoo tí ndâ mbe ṛu ndi Bìndi-Mbíṛì ta njembí ndoo gbaànjé. À delè káa ꞌdóó yí tí Mbíṛì ká ṛuka ndoo gí gbí nèté mì ndoo. 22Yí ka mbó mì wó mítí ndoo, tacó bà bàkà ndoo tí ndâ ꞌduù mì wó. Bìndi yí giì je Bèṛi mì wó mí gbí njembí ndoo, tacó bà tùbà ji ndoo énó máa, sè ndâ i ŋìnó gbí gálá mì yì nó ꞌdáá gî a ndâ i tacó tí ndoo.
23Ye kû be ji yo a tí Mbíṛì máa, ye táánò ꞌvìsì muu ye ꞌdo tí bà ya gí Kòríndì nó a i tacó go bà pèèmbí yo tí ye wálá. 24À gbí muu ze me có bà yòòngò yo ta wotí máa yo tee njembí yo mítí Mbíṛì nò lá. Có gbí njembí ze énó máa, ndoo bàkà nèté toko gbaànjé, tacó wàa yo ꞌví dù ta líkíꞌo tí yo, tacó kponje nje yo gítí có bà tee njembí yo mítí Mbíṛì nò wálá.
21Tacó énò, ye giì ꞌvìsì muu ye ꞌdo tí có bà co wiṛi kákáꞌi ya gí mì yo gbí gbata Kòríndì kà, tacó go bà ya gí bà kpolo tàkòcò yo tí ye wálá. 2Tacó ye má kpolo tàkòcò yo gî, a ꞌdi ká bà giì peteke tàkòcò ye á bìndi yo tí ndâ ꞌduù tí nó náa ye kpolo tàkòcò ndú nó? 3Tacó énò, ye giì cu wáràgà tí nó ji yo. Tacó go bà ya gí bà kpolo tàkòcò yo tí ndâ ꞌduù tí nó náa a ndú ká bà peteke tàkòcò ye nó tí ye wálá. Tacó ye ŋò ni ngbáṛángàꞌi gî máa, tàkòcò ye má pétékèꞌi, tàkòcò yo delè ꞌdáá gî bà dù ká pétékèꞌi. 4Ye táánò cu wáràgà tí nò ji yo ta sé có gbí njembí ye, delè ta ngo-ṛo tà ṛo ye me tacó bà kpolo tàkòcò yo lá. Ye cu tacó wàa yo ꞌví ŋò ni énó máa, ye zè yo ꞌdáá gî nìkì ta njembí ye gbaànjé.
Si có gítí ndâ mbe bàkà vò i gítí lo mí to
5ꞌBí ꞌduù gbaànjé gbí òkò tí yo má kpolo tàkòcò ꞌbí ka wó, ꞌduù tí nò kpolo me tàkòcò ye lá. Yí kpolo a tàkòcò yo ꞌdáá gî. Yí má kpolo me tàkòcò yo ꞌdáá gî lá, yí kpolo a tàkòcò ndâ ꞌbí ꞌduù gbí òkò tí yo. 6Bà waa có mì ndâ mbè ꞌduù gbí òkò tí yo mítí ꞌduù tí nò nò tè ta yí gî. 7À má énò, yo kákáꞌi ꞌví koṛo có gítí vò i mì ŋa ꞌduù tí nò lá. Yo yìì yí, tacó wàa yí ꞌví giṛi miṛi wó ta sé có lá. 8À má énò, ye kû ꞌdeke a tí ye ji yo máa, yo zè ŋa ꞌduù tí nò nìkì maa, ta bà tùbà ji yí, máa, «Gó ꞌviì-naà uu còngò bàà lá.» 9Ye táánò cu wáràgà tí nò ji yo tacó bà ŋò muu yo, máa yo ꞌdi ndâ có mì ye ta o ꞌdáá gî, gî wè? 10Yo má ꞌvee ꞌbì mbe bàkà vò i gítí yo gî, ye delè ꞌvee ꞌbì wó gî. Káa ye má ꞌvee ꞌbì mbe bàkà vò i gítí yo, gbí énó máa ye ꞌvee ꞌbì wó ta ṛè mì yo kùṛo Bìndi-Mbíṛì, 11tacó bà mò Gba-vò-i gí ndiì ꞌdo tí ndoo, tacó ndoo ŋò có gbí muu wó ni gî.
Njembí Páwòlò mù ta o bà yee yí Tòrówà
12Ta o bà gì ye táánò gí bà ma Banga-Ngú-Có gítí Bìndi-Mbíṛì ji ndâ ꞌduù gbí gbata Tòrówà nó, a Mbe tí ndoo Jézù tí Bìndi-Mbíṛì ká njaanga kpokèjì ji ye. 13Káa ye mâ giì ꞌde náꞌvindí ndoo Títò gbí gbata Tòrówà lá, gúku giì bàkà ye ngé ndii gî. Tacó énò, ye giì nì «Yo ꞌví dùú ndì» á ji ndâ ꞌduù gbí gbata Tòrówà, bìndi ye giì njè nó ya gí gbí to Mèsìdónìyà.
Bà kpòtí ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì
14Ndoo ùlù Mbíṛì tí mbe bàkà ndoo tí ndâ mbe kpò nje ndâ ꞌduù ta o ꞌdáá gî ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì, ta bà je muu ji ndoo tacó bà ma Banga-Ngú-Có gítí Bìndi-Mbíṛì cee to ꞌdáá gî, go banga pó bàà gbí pípìṛi ngbùù. 15Tacó ndoo go banga pó ngûwu dì náa Bìndi-Mbíṛì kû gbo ji Mbíṛì, mbe kû pì gítí ndâ ꞌduù ŋìnó mbe kû co tí kpokèjì mì ꞌválá ŋìnó mbe cee lá nó, ta ndâ mbe kû co tí kpokèjì mì ku. 16Pó ngûwu dì tí nò gbí ŋò ndâ mbe giṛi kpokèjì mì Mbíṛì gî a vò pó i mbe kû zi ku. Káa à gbí ŋò ndâ mbe kû co tí kpokèjì mì Mbíṛì a banga pó i mbe kû je ꞌválá ji ndú. Káa wotí bà bàkà nèté tí nò tí ꞌdi? 17Tacó ze me go ndâ mbè ꞌduù tí nó mbe kû bàkà có mì Mbíṛì tí i-ꞌvélè tacó bà zò-nje ndú nó lá. Ze kû ma có mì Mbíṛì ta njembí ze gbaànjé, go ndâ ꞌduù ŋìnó náa a Mbíṛì ká tuu ze ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì, á mí kùṛo wó tí Mbíṛì.
3Ngú bà toko nambeè mì Mbíṛì ta ndâ ꞌduù
1Ze kpónó kû ꞌbì a tà bà wu gbí tí ze ji yo, go i mì ndâ mbe kû bàkà có mì Mbíṛì tí i-ꞌvélè nó? À tí ze a go bà cu wáràgà tacó bà tùbà tí ze máa ze ma ji yo? Ze kû yù ꞌdo mì yo énó máa yo cu wáràgà tacó bà tùbà tí ze máa ze a ndâ ꞌdi (ji) ndâ ꞌduù wè? 2ꞌDóó yo nò ꞌdáá gî a wáràgà mì ze náa à cu tacó bà tùbà tí ze. Ze cu mbó có tí nò a i mí gbí njembí yo; tacó wàa ndâ ꞌduù ꞌdáá gî ꞌví ŋò ni , wàa ndú delè ꞌví ꞌdeke . 3Yo ŋò ni ngbáṛángàꞌi gî, máa, à káa ꞌdóó Bìndi-Mbíṛì ta ꞌbì wó ká cu wáràgà tí nò, bìndi yí giì tuu ji ndoo. Yí cu ndâ có mì wó nò me ta ngo bèṛíkpà mítí díí lá. Yí cu ta Bèṛi-mì-Mbíṛì tí nó tí wu Mbíṛì nó mí gbí njembí ndâ ꞌduù.
4Ze ꞌdè có tí nò tacó gúku tí ze kùṛo Mbíṛì wálá, ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì. 5ꞌDóó ꞌbí i mì ze mbe si ze ꞌví koṛo có énó máa, ze ꞌvii tí ndâ mbe bàkà nèté tí nó mì Mbíṛì nó gî nò wálá. Wotí mì ze gì ꞌdo a i mì wó tí Mbíṛì, 6tí mbe je wotí bà bàkà nèté ngú nambeè tí nó náa yí bàkà ta ndâ ꞌduù nô. Yí cu có ngú nambeè mì wó nò ji ndâ ꞌduù me mí gbí wáràgà lá. A Bèṛi mì wó tí Mbíṛì ká kû nìbà ndâ có tí nò. Ndâ ká có mì Mbíṛì náa yí táánò cu ndú cú-cu ji Mòze nó a ndâ có mbe kû gì ta ku. Káa ndâ ngú có mì wó náa Bèṛi mì wó kû nìbà ndú nó a ndâ có mbe kû je ꞌválá ji ndâ ꞌduù.
7Ta o tí nó táánò náa Mbíṛì kû kaa tí ta ndâ díí tí nó sósòꞌô náa yí cu ndâ có mì wó mítí ndú ji Mòze nó, Mbíṛì ta o tí nò kû tòngbaà ngbézé-ngbeze-ngbèzè. Gbíṛo Mòze ta o tí nò delè kû giì tòngbaà gbí ngba Mbíṛì nò. Ngba gbíṛo Mòze, kpêtí mâ giì me méṛè-méṛè gî, bà zeke tí méṛè-méṛè ngba wó gbáṛájáá giì kpò ndâ Ìzìrìyélì giì. Káa ngba Mbíṛì ta o tí nó náa yí táánò kû je ta ndâ có mbe zi ku ji Mòze nó má énò, 8wàa ngba wó ta o bà je Bèṛi mì wó tí mbe nìbà ngú nambeè mì wó ji ndâ ꞌduù nó ꞌví dù go ŋa yè? 9Mbíṛì lê táánò má je có tí nó, tí có mbe zi ku nó, ji Mòze gbí ngbaꞌo, gbí énó máa, yí je có tí nó mbe je ꞌválá nó gbí ngbaꞌo ngbéré-ngbere-ngbèrè ndii ŋìnò gî. 10Ngba có mì Mòze kpónó wálá, tacó ngba Banga-Ngú-Có gítí Bìndi-Mbíṛì me gbolò ndii ngba có mì Mòze ngé me ꞌdú. 11Tacó i tí nó táánò mbe dù tí ká lá nó má gì ta ngba wó, i ŋìnó mbe dù tí ká nó bà gì ta ngba wó me gbolò ndii ngba ŋìnó mbe dù tí ká lá nó gî.
12Gúku bà ma Banga-Ngú-Có gítí Bìndi-Mbíṛì kpónó tí ze wálá, tacó ze kû koṛo có lì a i mítí ngbaꞌo ŋìnó mbe kû dù tí ká nô. 13Ze me go Mòze táánò mbe gò bòngo mí gbíṛo wó tacó wàa ndâ Ìzìrìyélì ꞌví ŋò ta ndòngbú ngbaꞌo tí nó mbe kû me méṛè-méṛè á gbíṛo wó nó lá nò, lá. 14Muu ndú ta o tí nò biya bà koṛo có gî, tacó yee gbí ṛi tí nó wúnó nó, ndú má ꞌdeke wáràgà gítí ká kpokèjì bà bàkà nambeè mì Mbíṛì ta ndâ ꞌduù, njembí ndú ká kuu tà gbèe bòngo tí nò, tacó à káa Bìndi-Mbíṛì ká ja bòngo tí nò. 15Kpêtí ká gbí ṛi tí nó wúnó nó, ndâ Ìzìrìyélì má ꞌdeke wáràgà mì Mòze, à gbí muu ndú káa có máa, bòngo tí nò ká kácáá kuu gbíṛo Mòze kálásê. 16Káa à ja bòngo tí nò gî ta o tí nó náa ꞌduù má ꞌvìsì tí wó gí mì Mbe tí ndoo gî. 17Mbe tí ndoo kpónó a Bèṛi, káa bàndò tí nó náa Bèṛi mì Mbe tí ndoo kû dù tí nó, à zogo ꞌduù tí nò ta có mì Mòze lá. 18Káa ndoo ꞌdáá gî kpónó kû zeke ngba Mbe tí ndoo ta bòngo gbíṛo ndoo wálá, à kû ꞌvìsì cè bà tòngbaà mì ndoo njíꞌdí-njíꞌdí á go bà tòngbaà mì Mbe tí ndoo. Bà ꞌvìsì cè tí ndoo nò a nèté mì Mbe tí ndoo, tí Bèṛi.
4Ndâ i mì Mbíṛì náa yí kili mí gbí káṛà
1A Mbíṛì ta ꞌdóó nambeè mì wó ká bàkà ndoo tí ndâ mbe ma Banga-Ngú-Có gítí Bìndi-Mbíṛì, tacó énò, njembí ndoo mù lá. 2Ze mò bà bàkà ndâ i-nô gbí ꞌdíꞌdiꞌo gí nje seè gî; ze biya bà bàkà tiṛì gî, ze delè bàkà có mì Mbíṛì tí sú có lá. Ndâ ꞌduù ŋìnó mbe ŋò ze ni gî nó ꞌdáá gî delè bà ùnje gî, máa, ze kû ꞌdè có ta yúcó kùṛo Mbíṛì. 3Banga-Ngú-Có mì Bìndi-Mbíṛì náa ze kû ma nó kpêtí káa kpùṛù có, à dù tí kpùṛù có ká gbí tù ndâ ꞌduù ŋìnó mbe giṛiꞌo gî nô. 4Ndâ ꞌduù tí nò mbe giṛiꞌo gî nò ùnje gítí Banga-Ngú-Có tí nó náa ze kû ma nó lá, tacó Vò-ꞌduù-tí-nò, mbe bàkà tí wó tí mbíṛì mì ndâ ꞌduù muu to tí nó nó, yoo ṛo ndú ꞌdo tí bà ŋò ngba Bìndi-Mbíṛì, tí mbe je kózò tí Mbíṛì teke-tèkè, náa ndâ mbe ùnje gítí Banga-Ngú-Có kû ŋò nó gî. 5Tacó Banga-Ngú-Có tí nó náa ze kû ma nó me có gítí ze lá. Ze kû ma a có gítí Jézù tí Bìndi-Mbíṛì; énò máa, yí a Mbe tí ndoo, káa ze kû bàkà nèté yo á ta ṛè mì wó. 6Tacó à káa gbèe Mbíṛì tí nó táánò mbe ꞌdè có ta o bà suu to tí nó máa, «O tòngbaà gbí ꞌdíꞌdiꞌo,» nó, ká si ngba wó tí Mbíṛì kû tòngbaà gbí njembí ze, wàa ze ꞌví ŋò ta ngba yì tí Mbíṛì, mbe kû tòngbaà gbíṛo Bìndi-Mbíṛì nó ni .
7Ze ŋìndi ze nó káa ndâ káṛà náa à suu ꞌdo tí tú, náa Mbíṛì ká kû kpolo tí ndâ kpóló-kpolo i mì wó mí gbí ze. Tacó bà tùbà énó máa, wotí ŋìnó mbe me gbolò ngé ndii gî nó kû gì a i ꞌdo mì wó tí Mbíṛì, à me ꞌdo mì ze lá. 8Vò i kû pèṛèkè ꞌbì ze tí vò bà i, káa vò i bà toṛo nje ze ta to wálá; ze ta ndâ ꞌbí o ŋò ꞌdóó i tí nó náa ze ꞌví bàkà nó ni lá, káa ze gítí bà jaaka wu á ꞌdo tà káṛà mì ze wálá; 9à kû mèèkèꞌi tí ze, káa à bè ze lá, à kû toṛo ze ta to, káa à ja woò gbí yì ze lá. 10Ze kû ùnje gítí ku go i mì Jézù ta o ꞌdáá gî, tacó wàa ze ꞌví ꞌvala muu to tí nó go bà ꞌvala Jézù. 11Ze kû ŋò ku ta ṛo ze ta o ꞌdáá gî ta ṛè mì Jézù; tacó wàa, ndâ ꞌduù ꞌví ŋò ta cè ꞌválá mì wó ni mítí ŋa cè bà ꞌvala ze muu to tí nó go bà ꞌvala yí tí Jézù. 12Gbí có tí nò énó máa, ze a ndâ i mì ku, káa yo a ndâ i mì ꞌválá.
13À cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì énó máa, «Ye ꞌdè có tacó ye ùnje gî.» À má énó, ze delè kû ꞌdè có tacó ze ùnje gî. 14Ze ŋò ni gî, máa, Mbíṛì tí nó mbe ꞌvala Jézù ꞌdo gbí muuꞌdú wó nó bà ꞌvala ze ꞌdo gbí muuꞌdú ze ta ndâ Jézù, yí delè bà kaa ndoo ta ndoo ya tí gí kùṛo wó gî. 15Ye kû kònò ndâ séꞌi tí nó ꞌdáá gî tacó tí yo; tacó wàa, nambeè mì Mbíṛì má yee mì ndâ ꞌduù me mbè, ndâ ꞌduù me mbè ꞌví ùlù ngba Mbíṛì.
Bà ꞌvala ta bà tee njembí mítí Mbíṛì
16Tacó énò, ze jé jaaka wu ꞌdo tà nèté mì ze lá; wotí kpêtí má kû cee ꞌdo tí ze, njembí ze gítí Mbíṛì ta ṛi ꞌdáá gî káa ngú njembí. 17Tacó ndâ làmbu séꞌi tí nó náa ze kpónó kû kònò nó bà dù tí ká wálá, káa ndú kû ꞌvii a ndi ndoo gítí bà dù gbí gbolò ngbaꞌo ŋìnó ta ŋa wálá mbe dù tí ká nô. 18Tacó ndoo kû zekeꞌo me gítí ndâ i ŋìnó náa à kû ŋò ndú ta ṛo nó lá; ndoo kû zeke a ndâ i ŋìnó náa à ŋò ndú ta ṛo lá nô, tacó ndâ i ŋìnó náa à kû ŋò ndú ta ṛo nó dù tí ká lá, káa ndâ i ŋìnó náa à ŋò ndú ta ṛo lá nó ká dù tí ká.
51Tacó ndoo ŋò ni gî, máa, à má njè gbí ndùúṛù tí nó náa ndoo kpónó kû ꞌvala tà á muu to tí nó nó gî, Mbíṛì bà je ꞌbá ŋìnó mbe dù ká dúú kû ya tí , náa à me ꞌduù ká gèè lá nó, mí gbíṛì ji ndoo gî. 2Ndoo kpónó kû ù kpolo ma a ndi bà gèè ꞌbá mì ndoo gbíṛì nò mí muu ndoo, 3tacó wàa à ꞌví ꞌde ndoo sè ta só lá. 4Tacó à má gítí ŋìnó kpónó si ndoo kû ꞌvala tà ndùúṛù tí nó muu to tí nó nó, ndoo kû ꞌdè kòlòwò me ta go bà jaka bòngo ꞌdo tí ndoo gî lá, ndoo kû ꞌdè kòlòwò a i ta go bà yuu bòngo mí pí ka wó bòngo, tacó wàa, bòngo tí nó tí bòngo ꞌválá nó ꞌví yuuku muu bòngo ku gî, ndoo kû ꞌdè kòlòwò a i ta go bà yuu bòngo mí pí ka wó. 5A Mbíṛì ká bàkà ndoo tí ndâ mbe dù kû ù bà ꞌvìsì tí mì ndâ bòngo tí nò; bìndi yí giì tùbà ji ndoo máa, àá bà bàkà tí gî ta bà je Bèṛi mì wó ji ndoo.
6À má énò, gúku tí ndoo ta o ꞌdáá gî wálá, ndoo delè ŋò ni gî máa, ndoo má kálásê kû ꞌvala muu to tí nó, ndoo me ꞌdú ꞌdo tí ꞌbá mì Mbe tí ndoo, 7tacó ndoo kû ꞌvala a i ta bà tee njembí ndoo mítí Mbíṛì, ndoo kû ꞌvala me ta bà ŋò ndâ i gbíṛì ta ṛo ndoo lá. 8Gúku tí ndoo gbaànjé wálá, à delè giì nìkì tí ndoo a bà cì ndoo, wàa ndoo ꞌví ya gí ꞌbá mì Mbe tí ndoo á co tí bà ꞌvala ndoo muu to tí nô. 9Tacó énò, à tí ndoo ta o ꞌdáá gî a go bà peteke tàkòcò Mbe tí ndoo gbí ndâ i ŋìnó náa ndoo kû bàkà ndú kpónó á si ndoo kû ꞌvala muu to tí nó nó, delè á bìndi ku mì ndoo. 10Tacó ndoo ꞌdáá gî wúnò bà ṛò tíyò gbí ngbàngà kùṛo Bìndi-Mbíṛì. Ta o tí nò, ndoo ꞌdáá gî gbaànjé-gbaànjé bà ꞌde ŋa i ŋìnó náa à tí nó mbe ꞌvii ta ŋa cè bà ꞌvala ndoo táánò á muu to tí nô.
Bà zèè kómbeè ta Mbíṛì ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì
11Ndoo ŋò ni gî máa bà te duù mítí Mbe tí ndoo a yè wè, tacó énò, ndoo kû yìì ndâ ꞌbí ꞌduù gítí bà ꞌdi có mì wó; káa Mbíṛì ŋò ndoo ni ngbáṛángàꞌi gî, ye delè koṛo có máa, yo ŋò ni gbí njembí yo gî. 12Ze kpónó kpòò kû pèè me ta bà ùlù tí ze ji yo lá, ze kû ꞌdè ji yo a cèe ndeṛè bà mba tí yo tacó tí ze. Tacó wàa, yo ꞌví ni tí ta bà ꞌvìsì có ji ndâ ŋa ndâ ꞌduù ŋìnó mbe kû wu gbí ndâ ꞌduù gítí cè kózò tí ndú, me gítí cè ŋa i mì ndú lá nô. 13Tacó à má tí ze a mâ, mâ tí nò kû te ze a i tacó tí Mbíṛì, káa mâ má tí ze wálá, mâ tí ze wálá a i tacó tí yo. 14Tacó à kû si ze kû bàkà ndâ i a bà zè Bìndi-Mbíṛì ta tó njembí, tacó ze ùnje ta njembí ze gî, máa, a gbèe ꞌdakò ká cì tacó tí ndâ ꞌduù ꞌdáá gî; gbí có tí nò énó máa, ndâ ꞌduù ꞌdáá gî gbo gbí bà cì ndò mì wó nò ta yí gî. 15Yí cì tacó tí ndâ ꞌduù ꞌdáá gî, tacó wàa, ndâ ꞌduù tí nó mbe kû ꞌvala nó ꞌví ꞌvala kákáꞌi me ká gítí ꞌdóó miṛi ndú cuki lá; ndú ꞌví ꞌvala a i tacó tí ꞌduù tí nò mbe cì tacó tí ndú káa Mbíṛì giì ꞌvala ndi wó ꞌdo gbí muuꞌdú wó gî nô.
16À má énò, ꞌdo tí kpónó kû ya gí kùṛo, ndoo ꞌví waa có mítí ꞌbí ꞌduù go i mì ndâ ꞌduù muu to tí nó nó lá. Ndoo kpêtí táánò má waa có mítí Bìndi-Mbíṛì go i mì ndâ ꞌduù muu to tí nó gî, ndoo kpónó waa ŋa bà waa có tí nò mítí wó lá. 17ꞌDuù má kaa tí wó ji Bìndi-Mbíṛì gî, yí gì tí ngú ꞌduù gî; ká tí wó tí nó sàà kùṛo nó ya gî, ngú tí wó gì gî. 18À ꞌvìsì yí tí ngú ꞌduù nò a Mbíṛì tí mbe ꞌvìsì ndoo tí ndâ kuꞌdì tí wó tí ndâ kómbe wó ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì, bìndi yí giì je nèté bà bàkà ndâ ꞌbí ꞌduù tí ndâ kómbe wó ji ndoo. 19Có mì ze ji yo kpónó énó máa, Mbíṛì táánò kû bàkà ndâ ꞌduù tí ndâ kómbe wó ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì. Mbíṛì táánò ki ꞌbì wó gítí ndâ vò i mì ndâ ꞌduù lá, bìndi yí giì bàkà ndoo tí ndâ mbe kpolo tí có mì wó, tí có tí nó mbe tùbà kpokèjì bà zèè kómbeè mì wó ta ndâ ꞌduù nô.
20Ze kpónó a ndâ bìndi Bìndi-Mbíṛì. Kòcò ze kpónó ká goòlá à káa ꞌdóó yí tí Mbíṛì ká kû ꞌdeke tí wó ji yo. Ze kû ꞌdeke tí ze ji yo ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì, máa, Mbíṛì ꞌví ꞌvìsì muu yo ꞌdo tí bà dù tí ndâ kuꞌdì tí wó gítí bà dù tí ndâ kómbe wó. 21Vò i mì Bìndi-Mbíṛì táánò wálá, káa Mbíṛì giì yuu yí gí gbí ndâ vò i mì ndoo, tacó wàa, bà toko yí ta ndoo ꞌví si ta ndoo ꞌví dù ta ndú tí ndâ ꞌduù jáá á kùṛo Mbíṛì.
61Ze kû ꞌdeke tí ze ji yo go ndâ ka nèté mì Mbíṛì, máa yo ꞌví si nambeè mì Mbíṛì náa yí bàkà ji yo nó tí i-lê lá. 2Tacó kòcò Mbíṛì náa yí ꞌdè nó énó máa,
«Ye táánò ŋò bà ꞌdeke tí yo ta o tí nó náa à tí nó gî;
Ye táánò konì yo ta ṛi bà ꞌvala ndâ ꞌduù gî.»
Yo njaanga ṛo yo, tacó à kpónó nó a o tí nó náa à tí nô. Yo njaanga ṛo yo, tacó à wúnó nó a ṛi bà ꞌvala yo ká nô.
3Ze ŋò ꞌbí ŋa i-nô náa ze bàkà tacó wàa ꞌbí ꞌduù ꞌví volo tí ta ṛè nèté mì ze nò lá. 4Káa, ze kû tùbà tí ze ji ndâ ꞌduù máa, ze a ndâ mbe kû bàkà nèté mì Mbíṛì gbí ndâ i tí nó náa ze kû bàkà nó gbaànjé-gbaànjé ꞌdáá gî. Ze kû tùbà ji ndâ ꞌduù máa, ze a ndâ mbe kû bàkà nèté mì Mbíṛì ta o bà kònò séꞌi, ta o tí nó náa ze má gbí mbugo, delè ta o tí nó náa ndâ i má kpóló-kpolo kùṛo ze nô.
5Ze kû tùbà tí ze, máa, ze a ndâ mbe kû bàkà nèté mì Mbíṛì ta o tí nó náa à má kû gbì ze, ta o tí nó náa à má zèè ze mí gbí zàà, ta o tí nó náa ndâ ꞌduù má kû pìì wo ta ze, ta o tí nó náa ze má kû bàkà du nèté, ta o tí nó náa ṛì má bè ṛo ze ta bèbìlì gî, delè giì je o tí nó náa ze má kû ke ta go.
6Ze kû tùbà tí ze, máa, ze a ndâ mbe kû bàkà nèté mì Mbíṛì ta bà ꞌvala ta ndâ ꞌduù ta ngbáṛángà njembí ze, ta bà dù ta muu tí ze, ta bà konì ndâ ꞌbí ꞌduù, ta bà bàkà nambeè ji ndâ ꞌbí ꞌduù, ta bà bàkà ndâ i ꞌdo gbí wotí mì Bèṛi-mì-Mbíṛì, giì je bà zè ndâ ꞌduù nìkì ta yúcó.
7Ze kû tùbà tí ze tí ndâ mbe kû bàkà nèté mì Mbíṛì ta bà ma Banga-Ngú-Có ta wotí tí nó náa Mbíṛì je ji ze nô, giì je bà ꞌvala tí ndâ ꞌduù jáá kùṛo Mbíṛì go zíꞌi bà kpolo tí ze.
8Ze kû tùbà tí ze tí ndâ mbe kû bàkà nèté mì Mbíṛì ta o tí nó náa ndâ ꞌduù má kû te duù mítí ze, delè ta o tí nó náa ndâ ꞌduù má te duù mítí ze lá; ta o tí nó náa à má kû ùlù ṛè ze, delè ta o tí nó náa à má kû volo ṛè ze, delè ta o tí nó náa à má kû go ꞌvéṛè mítí ze, káa ze kû ꞌdè a yúcó.
9Ze kû tùbà tí ze tí ndâ mbe kû bàkà nèté mì Mbíṛì ta o tí nó náa à má kû si ze goòlá à ŋò ze ni lá, káa à ŋò ze ni ngbáṛángàꞌi gî, ta o tí nó náa à má kû si ze tí ndâ ꞌduù ŋìnó mbe cì gî, káa yo kû ŋò nó a ze tí ndâ wu ꞌduù kuu nô; delè ta o tí nó náa à má kû bàkà ze goòlá à waa có ku mítí ze gî, káa à zi ze kálásê.
10Ze kû tùbà tí ze tí ndâ mbe kû bàkà nèté mì Mbíṛì ta o tí nó náa à má kû si ze tí ndâ ꞌduù ŋìnó ta sé có ká gbí njembí ze, káa tàkòcò ze ta o ꞌdáá gî ká pétékèꞌi; ta o tí nó náa à má kû si ze tí ndâ mbe yê, káa ze a ndâ mbe i, delè ta o tí nó náa à má kû si máa i ze wálá, káa ndâ i ꞌdáá gî kuu mì ze.
11Ze kû ꞌdè có ngbàrá-ngbàrá ji yo tí ndâ ꞌduù gbí gbata Kòríndì; ze ꞌboo có ꞌdo tí yo lá. 12Ze mò yo ꞌdo tí ze lá, a yo ká kû mò tí yo á ꞌdo tí ze. 13Kpêtí ká énó, ye kpónó kû ꞌdè có ji yo ká go bà ꞌdè có mì bu ndâ ꞌviì ji ndâ ꞌdóó ꞌviì mì wó; má énò, yo delè ꞌví tùbà ji ze máa yo zè ze nìkì ma.
Yo kpolo tí yo ꞌdo tí ndâ mbe kû bàkà i ji ndâ sú mbíṛì
14Yo ꞌví nì kaà ta ndâ vò ꞌduù lá, tacó ndâ tó i nì kaà ta vò i lá. ꞌDíꞌdiꞌo delè nì kaà ta ngbaꞌo lá. 15Bìndi-Mbíṛì bà toko có ta Mbe-wàtà ta ŋa kpokèjì ngàyi? A yè ká bà toko ndâ mbe ùnje gítí Bìndi-Mbíṛì ta mbe ùnje gítí Bìndi-Mbíṛì lá? 16À yè ká toko ꞌbá-Mbíṛì ta ndâ sú mbíṛì? Tacó ndoo a ndâ ꞌbá mì wu Mbíṛì, á go kòcò Mbíṛì náa yí ꞌdè énó máa,
«Ye bà gèè ꞌbá mì ye mí gbí òkò tí ndú;
ye delè bà ꞌvala gbí òkò tí ndú.
Ye bà dù tí Mbíṛì mì ndú;
bìndi ndú bà dù tí ndâ ꞌduù mì ye.»
17«Kòcò Mbíṛì máa,
‹À má énò, yo co ꞌdo gbí òkò tí ndú gî,
yo njèè gbí òkò tí yo ta ndú gî,
yo gàà ꞌbì yo mítí ndâ i ŋìnó ta bètí tí ndú nó lá,
bìndi ye bà te wiṛi mítí yo.
18Ye bà dù tí bu yo,
bìndi yo bà dù tí ndâ ꞌviì mì ye ta ndâ nájú ye.›
Ŋìnò a kòcò Mbe tí ndoo tí Gba tí ndâ i ꞌdáá gî.»
71À má énò, ndoo caka ndâ ŋa ndâ i ŋìnó ꞌdáá gî mbe kû bàkà bètí mítí ndoo nó á ꞌdo tí ndoo gî; ndoo delè ꞌví gee tí ndoo ꞌdo tí ndâ i ŋìnó ꞌdáá gî mbe kû bàkà bètí mítí lilí ndoo, lê náa à ꞌdáá nò máa ndâ kòcò cí mì Mbíṛì ji ndoo ká nò nò, ndâ náꞌvindí. Ndoo dù tí ndâ cèe tó ꞌduù tí ndâ mbe kû cì gúku tí Mbíṛì.
Ndâ mbe kû kili ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì peteke tàkòcò Páwòlò
2Yo zè ze ta njembí bà zè Mbíṛì, tacó ze me ndâ mbe ya gítí ꞌduù ta ꞌve ndeṛè lá, ze volo ꞌduù lá, ze delè zò ꞌve i mì ꞌduù lá. 3Ye kû ꞌdè có tí nó ji yo me tacó bà volo ṛè yo lá, tacó ye táánò ꞌdè ji yo sàà kùṛo gî, máa, mbí ze ta o ꞌdáá gî ká kuu gáꞌdáá tí yo, yo a ndâ ka ꞌválá mì ze, yo delè a ndâ ka ku mì ze. 4Ye kû koṛo có ꞌdáá gî lì ká mítí yo, ndâ tù ye kû uu nje-njèè tacó tí yo; gúku tí ye gbaànjé gbí bà kònò ndâ séꞌi mì ndoo wálá, tàkòcò ye kû peteke ta o ꞌdáá gî ngé ndii gî.
5Tacó à kpêtí ká bìndi bà gì ze gí gbí Mèsìdónìyà nó, pípìṛi pì ze lá, tacó ze gì ká cûmú gí gbí ndâ vò i: ndâ ꞌduù kû ꞌdèèkè mà gbí òkò tí ndú, à delè tí ye ta o ꞌdáá gî káa gúku. 6Káa Mbíṛì tí mbe kû tò ꞌdê ngo mì njembí ndâ ꞌduù tí nó náa njembí ndú kû doo nó, giì tò ꞌdê ngo mí njembí ze, 7me ká tacó bà gì Títò gí mì ze cuki lá, à delè giì ꞌdèè njembí ze a có tí nó náa yí ꞌdè ji ze ta ṛè yo, máa, yo ꞌdèè njembí yì si yì táánò mì yo kà nó ngé ma nô, giì je ndâ ꞌbí có tí nó náa yí ꞌdè ji ze énó máa, kôꞌo tí ye tí yo ngé ndii gî, máa, yo kû nì nikalaká gítí có bà pèè mbí ye mì yo, máa, yo ká léngé-lenge kû ù bà tì muu ye; tacó énò, tàkòcò ye kû peteke ndii ŋìnó sàà kùṛo nó gî.
8Ye nì nikalaká tacó bà kpolo tàkòcò yo mì ye á gbí wáràgà tí nò lá. Káa ye kpêtí táánò má nì nikalaká ta bà ŋò bà kpolo tàkòcò yo ta làmbu kôndi o gî, ye kpónó gítí bà nì nikalaká wálá. 9Káa tàkòcò ye kpónó kû peteke me tacó máa ye kpolo tàkòcò yo gî nò lá; à kû peteke a i tacó a bà kpolo tàkòcò yo nò ká sì yo ꞌví ꞌvìsì muu yo ꞌdo tí ndâ vo-vò kpokèjì mì yo. Ŋìnò a ŋa kpo tàkòcò tí nó mbe nìkì tí Mbíṛì nó ká nò. À má énò, ze kpolo tàkòcò yo me ta vò i lá. 10Tacó tàkòcò ꞌduù má kpolo tacó tí Mbíṛì, ŋìnò a ŋa kpo tàkòcò ŋìnó mbe kû si Mbíṛì ꞌví ꞌvala ꞌduù tí nò ta bà si yí ꞌví ꞌvìsì muu wó ꞌdo tí ndâ vò i mì wó; ꞌduù nì nikalaká gítí bà dù ta ŋa kpo tàkòcò tí nò lá. Káa bà dù ta kpo tàkòcò ká tacó ndâ i muu to tí nó cuki kû gì a i ta ku ji ꞌduù. 11Ŋa bà te kpomuu gbí yì yo, ŋa go bà tùbà tí yo tí ndâ yê ta vò i mì yo wálá tí yo, ŋa bà kpolo tàkòcò yo gítí vò i, ŋa gúku Mbíṛì tí yo, ŋa kôꞌo tí ye tí yo, ŋa go bà waa có mítí ndâ mbe bàkà vò i tí yo! Gbí ndâ i tí nò ꞌdáá gî, yo kû tùbà tí yo máa, vò i mì yo wálá.
12À má énò, ye kpêtí táánò má cu wáràgà tí nò ji yo, ye cu me tacó máa ꞌbí ꞌduù gbaànjé gbí òkò tí yo bàkà vò i gî nò lá, ye delè cu me tacó máa à bàkà vò i mítí ꞌbí ꞌduù gbí òkò tí yo gî nò lá. Ye cu a i tacó bà tùbà ji yo ngbáṛángàꞌi énó máa, Mbíṛì ŋò ŋa bà bàkà có tí ze mì yo gî. 13Tacó énò, njembí ze ꞌdèè gî.
Káa tàkòcò ze ta o tí nò giì peteke ndii ŋìnó sàà kùṛo nó gî a i gítí có bà peteke tàkòcò Títò; tacó yí ꞌdè có ji ze máa, a yo ꞌdáá gî ká mòkò gúku ꞌdo gbí njembí yì gî. 14Ye táánò wu gbí yo ji yí gî, káa yo kpónó te nô mí ṛo ye lá, jé ká go ŋìnó náa ze ta o ꞌdáá gî kû ꞌdè ji yo káa yúcó nô. Tacó énò, bà wu gbí yo mì ze ji Títò gì tí yúcó gî. 15Mbí wó má ꞌva tí tí ŋa bà ꞌdi có mì wó mì yo, ta ŋa bà muku tí yo, ta bà gu yo gítí bà te wiṛi mítí wó, njembí wó wálá. 16Tàkòcò ye peteke gítí bà dù njembí ye gítí yo gbaànjé nò ngé ndii gî.
8Bà je i ji ndâ ꞌduù
1Ndâ náꞌvindí ze, có gbí njembí ze ji yo énó máa, yo ŋò nambeè mì Mbíṛì náa yí kû bàkà ji ndâ mbe kû kili ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì á ta ndi tí ndâ bàndò gbí to Mèsìdónìyà nó ni . 2Vò yê táánò giì tè ndú ta ŋa wálá, káa tàkòcò ndú ta o ꞌdáá gî ká pétékèꞌi. Ndú táánò a ndâ vo-vò mbe yê, káa ndú ta o ꞌdáá gî kû je i ji ndâ ꞌduù. 3Ye kû ꞌdè có ji yo ta kponje gítí wálá máa, ndú táánò kû je i ji ze ká go bà wotí mì ndú, delè ta ndâ ꞌbí o ndú kû je ndii muu wotí mì ndú gî ꞌdo gbí ꞌdóó có mì ndú gbí njembí ndú. 4Ndú táánò kû ꞌdeke tí ndú ji ze ta njembí ndú gbaànjé máa, ze si ndâ yì ꞌví yuu ꞌbì ndâ yì mí gbí nèté bà konì ndâ ꞌduù mì Mbíṛì gbí to Jùdéyà. 5ꞌBí i náa ze táánò jé koṛo có gítí lá a ŋìnó máa, ndú táánò kpédéléꞌi yòò tí ndú ji Mbe tí ndoo tí Bìndi-Mbíṛì, bìndi ndú delè giì yòò tí ndú ji ze go có mì Mbíṛì. 6Tacó énò, ze giì ꞌdeke tí ze ji Títò máa, yí yee nje tó nèté tí nó náa yí ꞌbìtà bà bàkà gbí òkò tí yo nô. 7Yo kpónó kpòtí gbí ndâ i ꞌdáá gî: Yo kpòtí gbí bà tee njembí yo mítí Bìndi-Mbíṛì gî, yo kpòtí gbí bà ma Banga-Ngú-Có gî, yo kpòtí gbí bà ꞌdi gbí yúcó gî, yo kpòtí gbí bà dù ta go bà bàkà nèté ze ꞌdo gbí ꞌdóó có mì yo gbí njembí yo, delè ta bà zè ze nìkì maa gî. À má énò, có gbí njembí ye énó máa, yo delè ꞌví kpòtí gbí bà bàkà tó nèté tí nô.
8Ye kû ꞌdè có tí nó ji yo me tacó wàa yo ꞌví bàkà go kòcò ye nò lá. Ye kû tù a bà ŋa go bà konì tí mì ndâ ꞌbí mbe kû kili ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì ji yo. Ye delè kû pà a bà ŋò máa, àá mì yo dú káa cèe tó bà zè tí wè? 9Tacó yo ŋò nambeè mì Mbe tí ndoo Jézù tí Bìndi-Mbíṛì ni gî; yo ŋò ni gî máa, yí táánò a mbe ndâ kpo-kpò i, káa yí giì gì tí mbe yê tacó tí yo. Tacó wàa bà dù yì tí mbe yê nò ꞌví si yo ꞌví gì tí ndâ mbe ndâ kpo-kpò i.
10Có gbí yì ye énó máa, à nìkì máa yo kpónó ꞌví cee nèté tí nó náa yo táánò ꞌbìtà bà bàkà gbí ndoò tí zó mbe ndii zó gî, yo táánò me káa ndâ kpédélé mbe bàkà i cuki lá, yo delè a ndâ kpédélé ꞌduù mbe dù ta go bà bàkà i. 11Yo ya gí kùṛo ta nèté tí nò, wàa yo ꞌví cee tí gî. Yo dù ta go bà cee , á go go bà ꞌbìtà táánò tí yo nó, á ta i ŋìnó náa à kuu ꞌbì yo nô. 12Go bà je i ji Mbíṛì má kuu tí ꞌduù, Mbíṛì bà lì ꞌbì wó ká gí tà ŋa i-nambeè ŋìnó náa ꞌduù tí nò bà tù ji yí nô, yí bà lì ꞌbì wó me gí tà i ŋìnó náa àá mì ꞌduù tí nò wálá nó lá.
13Gbí có mì ye nò me énó máa ndâ ꞌbí ꞌduù ŋìndi ndú ꞌví dù tí ndâ mbe ꞌde i gbí ꞌdê tí, wàa, gbímbí yo ꞌví ba ta nèté gî nò lá. 14Gbí có mì ye énó máa, «Wò má zò ꞌbò gí mì ka lo, ka lo ꞌví zò ꞌbò gí mì lo.» 15Á go có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì énó máa, «Sè i dù gbí gálá mì mbe da i lá, káa i jé cee ꞌdo gbí gálá mì mbe da i lá, lá,» nô.
À tuu Títò gí Kòríndì
16Ze ꞌdè nìkì maa ji Mbíṛì tí mbe wu go bà konì yo á go ŋìnó gbí njembí ze nó mí gbí njembí Títò. 17Yí táánò ùnje gítí có bà ya gí mì yo kà nò me ká gítí có bà ꞌdeke tí ze ji yí cuki lá, a go bà konì yo ká si yí ya gí mì yo kà, ꞌdo gbí ꞌdóó có mì wó gbí njembí wó. 18Ze kpónó kû tuu ndú ji yo kà ta ꞌbí náꞌvindí, náa ndâ mbe kû kili ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì mì ze kàá ꞌdáá gî kû te duù mítí wó tacó yí a tó mbe ma Banga-Ngú-Có. 19Náꞌvindí tí nò náa ndú kû ya ta Títò gí mì yo kà nò delè káa gbèe ꞌduù tí nó náa ndâ mbe kû kili ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì tí ndâ tende bàndò kàá cu ꞌbì ndú mítí wó máa, ze nò nó banga nèté tí nó náa ze kû nò tacó bà wu ṛè Mbe tí ndoo, delè tacó bà tùbà máa, go bà konì tí kuu tí ze nô. 20Có gbí njembí ze kpolo ma énó máa, ndâ ꞌduù ꞌví ꞌdè vò có gítí ze tacó ndâ i-nambeè tí nó náa ze kû bàkà túkàꞌi nó lá. 21Tacó ze kû jè ta bà dù tí ndâ ꞌduù jáá me ká kùṛo Mbe tí ndoo cuki lá, ze delè kû jè tí mí kùṛo ndâ ꞌduù.
22Bà taꞌô ꞌduù náa ze kû kpò yí mítí ndâ Títò, wàa ze ꞌví tuu ndú ji yo kà a ꞌbí náꞌvindí ndoo náa ze ta o ꞌdáá gî kû ŋò muu wó káa ze giì ꞌde yí tí yú ꞌdakò, tacó njembí wó gítí yo ká gbaànjé. 23À má gítí Títò, yí a ka ye náa ze kû bàkà nèté yo ta yí; káa ndâ ꞌduù tí nó sósòꞌô tí ndâ ka wó mbe nó nó a ndâ ꞌduù náa ndâ mbe kû kili ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì kû tuu ndú, ndú a ndâ mbe kû si ṛè Mbe tí ndoo ꞌví wu . 24À má énò, yo tùbà tó bà zè tí ji ndú á mí kùṛo ndâ mbe kû kili ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì. Tacó wàa, bà wu gbí yo mì ze ji ndâ ꞌduù ꞌví dù me tí ꞌvéṛè lá.
9Bà konì ndâ ka tí mbe kû kili ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì
1Ye ŋò ꞌdóó ndeṛè bà cu wáràgà mì ye ji yo gítí có bà konì ndâ ꞌduù mì Mbíṛì á mì yo lá, 2tacó ye ŋò ni gî máa, go bà konì tí tí yo ngé ndii gî. À má ta bà ꞌdè ta yúcó, ye kû wu gbí yo ji ndâ ꞌduù gbí to Mèsìdónìyà máa, «Ndâ ꞌduù gbí ndâ to Àkáyà ꞌviindi tí ndú gítí bà konì tí ꞌdo gbí ndoò tí nó mbe ndii nó gî.» Ŋa go bà konì tí tí nò mì yo nò kpónó tanga go bà konì tí mí gbí njembí ndâ ꞌduù gbí to Mèsìdónìyà gî. 3Káa ye kpónó kû tuu ndâ náꞌvindí ndoo ji yo, tacó wàa, bà wu gbí yo mì ze ji ndâ ꞌduù ꞌví dù me ká tí có ta nje sínò lá. Ye kû tuu ndú ji yo, tacó wàa, yo ꞌví ꞌvii ta ndi tí yo, á go có tí nó náa ye ꞌdè ji ndâ ꞌduù énó máa yo ꞌviindi tí yo cee sàà gî nô. 4À má me énò lá, káa ze má ya gí mì yo kà ta ndâ ꞌbí ꞌduù ꞌdo gbí to Mèsìdónìyà, káa ndú má ꞌde yo ꞌviindi tí yo go có tí nó náa ze ꞌdè ji ndú nó lá, ze tí ndâ ꞌduù tí nó mbe tee njembí ze ꞌdáá gî mítí yo nó bà te muu ze gí yaà wálá ji nô, à ꞌdè ŋìndi yo tí ndâ ꞌduù tí nó náa ze kû wu gbí yo nó lá. 5Tacó énò, ye kû tuu ndâ náꞌvindí ndoo ji yo kùṛo bà gì ze, tacó wàa, yo ꞌví kili tí ta ndâ i-nambeè ŋìnó náa à kuu mì yo nó, á go ꞌdóó có mì yo gbí muu yo; à ꞌví dù me go ŋìnó máa à kû gò ꞌdo mì yo ta wotí nó lá.
6Có a ŋìnó máa, mbe ji gbèe muuti kû kili i ꞌdo ká gbí po gbèe muuti, káa mbe ji gbolò po njí kû kili i ꞌdo gbí gbolò po njí. 7À má énò ꞌduù, ꞌví je káa bà wotí mì wó, yí ꞌví je me ta jàmànàkà gbí dìì wó lá; à delè ꞌví kùmùkù yí gítí bà je me kúmúkú-kùmùkù lá, tacó à nìkì tí Mbíṛì a i ŋìnó náa ꞌduù je ji yí ta pétékè tàkòcò wó nô. 8Wotí bà je ndâ ŋa ndâ tó i ꞌdáá gî túkàꞌi ji yo ta o ꞌdáá gî kuu tí Mbíṛì, tacó wàa, ndâ i ꞌdáá gî ꞌví dù kuu tí mì yo gítí miṛi yo, sè ndú delè ꞌví dù túkàꞌi kuu tí tacó bà bàkà ndâ ŋa ndâ ꞌbí nèté ꞌdáá gî. 9Á go có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì énó máa,
«Ŋó ṛo ndâ i tí wó wálá, yí kû je i ji ndâ yê; yí bà dù tí ꞌduù jáá ká dúú bà ya tí ,» nô.
10Mbíṛì tí mbe kû wele njì ŋa ji ndâ mbe ji njí, delè tí mbe kû je i-zó-zò ji ndâ ꞌduù nó, bà sa ndâ ŋa njì ŋa ŋìnó ta go ndú tí yo nó ꞌdáá gî ji yo túkàꞌi, tacó wàa yo ꞌví da ta i tacó bà konì ta ndâ ꞌduù me mbè. 11Mbíṛì bà bàkà yo tí ndâ mbe da i, tacó wàa ŋó ṛo i ta o ꞌdáá gî ꞌví dù tí yo wálá, delè tacó wàa ndâ ꞌduù tí nó náa yo kû tuu ze ta ndâ i-ꞌbì yo ji ndú nó ꞌví ùlù Mbíṛì. 12Tacó tó nèté tí nò náa yo kpónó kû bàkà nò kû je cuki me káa ndâ i ŋìnó ta có tí ndú gbí njembí ndâ ꞌduù mì Mbíṛì nó lá, à delè kû si ndâ ꞌduù ꞌví ꞌdè nìkì maa ji Mbíṛì me gbolò. 13Tacó tó nèté tí nó náa yo kû bàkà ji ndâ ꞌduù ꞌdáá gî nó kû tùbà énó máa, njembí yo a njembí ndâ ꞌduù mì Bìndi-Mbíṛì, delè ndâ ꞌbí ka yo mbe kû kili ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì bà ùlù Mbíṛì tacó ŋa kpokèjì bà ùnje, ta bà bàkà go có mì Banga-Ngú-Có mì Bìndi-Mbíṛì, mì yo. Ndú delè bà ùlù Mbíṛì tacó yo ŋò ŋó ṛo i lá, yo kû tù ꞌbì yo ji ndú, delè ji ndâ ꞌbí mbe ùnje gítí Bìndi-Mbíṛì ꞌdáá gî. 14Ndú kû ꞌdeke tí ndú ji Mbíṛì ta pétékè tàkòcò ndú tacó ŋa seṛè tende nambeè tí nó náa yí bàkà ji yo nô. 15Ndoo ꞌdè nìkì maa ji Mbíṛì tacó ŋa gbolò i-nambeè mì wó náa yí je ji ndoo nô.
10Páwòlò tì muu nèté mì wó
1Ŋìnó a ꞌdóó ye tí Páwòlò ká kû ꞌdeke tí ye ji yo. Ye tí ꞌduù tí nó náa yo kû ꞌdè có máa, ndoo má ta ndoo bà gbèe to, ye a mbe nambeè, tí ꞌdê ꞌduù, káa ye má yèè ꞌdo tí yo á gí ndiì gî, ye me juù nô. 2Ye kû ꞌdeke tí ye ji yo ta pétékè có, delè ta nambeè mì Bìndi-Mbíṛì, máa, ye má ya gí mì yo kà, yo ꞌví yòòngò ye gítí bà gbùṛùngà yo lá; tacó ta o tí nó náa ye bà ya gí mì yo kà nó, ye bà gbùṛùngà ndâ ꞌduù tí nó mbe kû ꞌdè có máa ze kû bàkà i go i mì ndâ ꞌduù muu to tí nó nó, ta kponje gítí wálá. 3À dú káa yúcó máa ze kû ꞌvala muu to tí nô, káa cè bà dù ꞌbà-gó mì ze me go bà dù ꞌbà-gó mì ndâ ꞌduù muu to tí nó lá. 4Ndâ zíꞌi-gó mì ze me go ndâ zíꞌi-gó mì ndâ ꞌduù muu to tí nó lá. Ndú a ndâ kpóló-kpolo zíꞌi-gó mì Mbíṛì, náa ze kû kiꞌviki ta ndâ mbe wotí mbe kû tè Mbíṛì ta gó. Ze kû kpò ta nje ndâ mbe kû tò kponje ꞌvéṛè; 5ze kû voloko ta gbí ndâ có bà mòò ṛo mbe kû nè muu ndâ ꞌduù ꞌdo tí có mì Mbíṛì; ze kû ꞌvìsì muu ndâ ꞌduù ꞌdáá gî, wàa ndú ꞌví koṛo có go i mì Bìndi-Mbíṛì. 6Ze kpónó ká léngé-lenge kû ù bà waa có mítí ndâ mbe ꞌdi có lá, náa yo ꞌdáá gî má gì tí ndâ mbe ꞌdi có gî nò.
7Yo koṛo có dí tà lá. ꞌBí ꞌduù gbí òkò tí yo má koṛo có máa yì a ꞌduù mì Bìndi-Mbíṛì, yí delè ꞌví koṛo muu wó máa ze ngbá káa ndâ ꞌduù mì Bìndi-Mbíṛì go yì. 8Tacó ye kpêtí má wu gbí wotí tí nó náa Mbíṛì je ji ze nó, nô ṛo ye gítí wálá, tacó yí je wotí tí nò ji ze a i tacó bà bàkà yo tí ndâ ꞌdakò, yí je ji ze me tacó bà volo yo lá. 9Go bà dù tí ŋa ꞌduù ŋìnó mbe kû te gúku mítí yo ta bà cu mbè wáràgà ji yo nó tí ye wálá; 10tacó ꞌbí ꞌduù gbí òkò tí yo bà ꞌdè có máa, «Ndâ có gbí ndâ wáràgà mì Páwòlò me kpoò, ta wu ká nje ndú, káa wò má ŋò yí, yí ká jóꞌdókòꞌi ta gbí có mì wó wálá!» 11ꞌDuù ŋìnó mbe ꞌdè ŋa có tí nò nó ꞌví koṛo muu wó máa, có tí nó náa ze kû tuu ji yo ta wáràgà si ze á kèꞌbî nó káa gbèe có tí nó náa ze kèjì gí bà ꞌdè ji yo ta o tí nó náa ndoo má ta ndoo bà gbèe to nô.
12Yúcó a ŋìnó máa, ze kû ꞌdè me có máa ze ma nò lá; ze delè kû ꞌvii me tí ze ta ndâ ꞌduù tí nó mbe kû bàkà tí ndú máa ndâ yì ma nó lá. Ndâ ꞌduù tí nò mbe kû bàkà tí ndú ta kpéétí ndú máa ndâ yì ma, mbe kû ŋò tí ndú ta kpéétí ndú máa ndâ yì ma nò a ndâ ꞌduù ŋìnó ta muu tí ndú jé gî wálá. 13Káa à má gítí ze, ze bà wu gbí tí ze ndii ŋìnó náa à tí nó wálá; ze bà wu káa gbí nèté tí nó náa ze yee tí gbí òkò tí yo nô. 14Káa yo lê kpónó má kû dù a i gbí po nèté mì ze, gbí énó máa, ze táánò o me muu bà ꞌbè nèté ta o tí nó náa ze ya tí gí bà ma Banga-Ngú-Có mì Bìndi-Mbíṛì ji yo kà nó lá. 15Tacó énò, ze wu gbí nèté mì ndâ ꞌbí ꞌduù náa ndú bàkà ndii muu bà ꞌbè nèté tí nó náa Mbíṛì ka ji ze gî nó lá. Có gbí njembí ze énó máa, yo ꞌví tee njembí yo mítí Mbíṛì tí kpoò ndii ŋìnó sàà kùṛo nó gî; tacó wàa, po nèté mì ze ꞌví dò ta gbí tí gbí òkò tí yo ta o ꞌdáá gî gbí po to tí nó náa Mbíṛì ka ji ze nô. 16Tacó wàa ze ꞌví ya tí gí bà ma Banga-Ngú-Có ji ndâ ꞌbí ꞌduù gbí ndâ ꞌbí to kapí yo kà, á co tí bà dù kû wu gbí po nèté náa à bàkà gbí njí mì ꞌbí ꞌduù cee sàà gî. 17Káa à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì, máa, «Go bà wu gbí tí má tí ꞌduù, ꞌduù ꞌví wu gbí i tí nó náa Mbe tí ndoo bàkà nô.» 18Tacó i gbí bà koṛo có mì ꞌduù ta kpéétí wó máa yì a i nò wálá; i a i gbí bà koṛo có mì Mbíṛì máa ꞌduù a i.
11Ndâ Páwòlò ta ndâ sú mbe nò tú mì Jézù
1Yo bàkà nambeè mì yo, wàa yo ꞌví zèè njembí yo, tacó làmbu ŋónókó ta ndâ ꞌbí o kuu tí ye. 2Ye kû tò kiì muu yo, jé ká go bà tò kiì mì Mbíṛì muu yo; tacó yo a ndâ ngbutu ꞌvinî ta ngbáṛángà njembí yo náa à je kâ mí tàkò yo tacó tí Bìndi-Mbíṛì gî. 3Káa à tí ye a gúku máa, ꞌbí i kèjì gí bà volo muu yo, go bà ṛì gbí tù Évà mì kpoo táánò ta tiṛì, bìndi njembí yo bà giì dù me ta kábà gítí Bìndi-Mbíṛì lá. 4À tí ye a gúku tacó yo kû ꞌdi có mì ndâ ꞌbí ꞌduù mbe ya gí mì yo kà, kû ma có gítí ꞌbí tende Jézù á bìndi Jézù tí nó náa ze kû ma có tí wó nô; yo kû ùnje gítí ꞌbí tende bèṛi á bìndi Bèṛi-mì-Mbíṛì náa yí je ji yo nô, yo delè kû ùnje gítí ꞌbí tende banga-ngú-có á bìndi Banga-Ngú-Có tí nó náa ze ma ji yo nô. 5Ye koṛo có máa ndâ ꞌduù tí nó náa yo kû nì «ndâ kpo-kpò tú» mítí ndú nò ndii ye ta ꞌbí làmbu i njíꞌdíí énó lá. 6Ye kpêtí má me muu-có lá, muu kuu tí ye; ze kû tùbà ji yo ta o ꞌdáá gî, delè gbí ndâ i ꞌdáá gî.
7Ye táánò je mboo ꞌdo mì yo ta o tí nó náa ye ma ta Banga-Ngú-Có mì Mbíṛì ji yo nó lá; ye ta o tí nò si tí ye tí i lá, tacó wàa yo ꞌví dù tí tí ndâ i. Bà bàkà énò mì ye táánò lè gî? 8Àá táánò a ndâ ꞌbí tende mbe kû kili ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì ká kû ko mboo nèté tí nò náa ye ta o tí nò kû bàkà gbí òkò tí yo nò ji ye. Ye ta o tí nò gbí ꞌbí ŋa kpokèjì kû kùmùkù a ndâ i mì ndâ ꞌbí mbe kû kili ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì tacó bà konì ta yo. 9Ta o tí nó táánò náa ye kuu mì yo kà nó, ye pèè mbí yo maa yo konì ye nò lá, tacó ndâ náꞌvindí mbe gì ꞌdo Mèsìdónìyà gì ta ndâ i ŋìnó náa à gbí njembí ye nó ꞌdáá gî ji ye gî. Ye táánò bàkà ṛíki mí gbí mbí yo lá, ye delè kèjì gí bà bàkà wálá. 10Yúcó mì Bìndi-Mbíṛì kuu gbí njembí ye, à má énò, ye kû ci yo máa, mbe ṛò ye ꞌdo tí bà wu gbí có tí nò gbí to Àkáyà wálá. 11Ye kpónó kû ꞌdè có tí nò tacó náa ye zè yo nìkì lá nò? Mbíṛì ŋò ni gî máa ye zè yo nìkì ma.
12Ye bà dù kû bàkà nèté tí nó náa ye kpónó kû bàkà ji yo ká sínò nó, tacó bà waa wúngbó ndâ ꞌduù tí nó mbe kû zò mboo tàkò nèté mì ndú, káa ndú kû wu gbí tí ndú máa, ndâ yì kû bàkà nèté mì Mbíṛì ká go ŋìndi ze nô. 13Tacó ndâ ŋa ndâ ꞌduù tí nò me ndâ cèe tú lá, ndú a ndâ sú tú, mbe kû ꞌdè ꞌvéṛè gítí nèté mì ndú ta bà bàkà tí ndú máa ndâ yì a ndâ cèe tú mì Bìndi-Mbíṛì. 14Káa à me seṛè lá, tacó à kpêtí káa Gba-wàtà, yí kû ꞌvìsì cè kózò tí wó go cè kózò tí basìlì mì Mbíṛì. 15À má énò, bà bàkà tí ndâ bòò mì Gba-wàtà, máa ndâ yì a ndâ mbe kû bàkà jáá nèté me seṛè lá; káa Mbíṛì bà waa có mítí ndú ta ndòngbú o ꞌvii ká ta ndâ ŋa i mì ndú náa ndú kû bàkà kpónó nô.
Bà mbu Páwòlò gbí nèté bà nò tú mì Jézù
16Ye kû ci yo máa, ꞌbí ꞌduù ꞌdo gbí òkò tí yo ꞌví koṛo có máa ye a mbe ŋónókó nò lá. Káa yo kpêtí má koṛo có máa ye a mbe ŋónókó, yo ꞌví ùnje máa ye a mbe ŋónókó ká tacó wàa i tacó bà wu gbí mì ye ꞌví dù ká njíꞌdíí. 17Ye kû ꞌdè có tí nó me ta wotí mì Mbe tí ndoo lá; à má gítí có bà wu gbí tí, ye kû ꞌdè có go i mì mbe ŋónókó. 18Káa ndâ ꞌduù me mbè lê má kû wu gbí tí ndú tacó ndâ i muu to tí nó, ye delè bà wu gbí tí ye go ŋìndi ndú nò. 19Tacó yo ꞌdáá gî kû kònò ndâ mbe ŋónókó, tacó yo ꞌdáá gî a ndâ mbe ꞌdi gbí-o. 20ꞌDuù má kû bàkà yo tí ndâ i-zógó-zogo, yí má kû zò yo tí wuù, yí má kû bàkà tiṛì ta yo, yí má kû bàkà tí wó tí gbolò ꞌduù ji yo, yí delè má si yo ṛo wó tí i lá, yí delè má gbì gbíṛo yo, yo kû zèè njembí yo. 21A nô ká ṛo ye tacó bà ꞌdè có ji yo máa wotí bà bàkà go énò táánò tí ze wálá!
Káa ye kpónó bà bàkà tí ye tí mbe ŋónókó, wàa ye ꞌví ꞌdè ta có ŋónókó, kû wu ta gbí tí ye go i mì ndâ ka ye mbe ŋónókó nô. 22Ndú má a ndâ Ìbìráyò, ye delè káa Ìbìráyò. Ndú má a ndâ ꞌviì-gù Àbìráámò, ye delè káa ꞌviì-gù Àbìráámò. 23Ndú má a ndâ bòò mì Bìndi-Mbíṛì, ye a kpóló-kpolo bòò mì Bìndi-Mbíṛì ndii ndú gî — ye kû ꞌdè có go i mì mbe mâ. Ye bàkà nèté tí kpoò ndii ndú gî, à zèè ye mí gbí zàà ta bà me mbè ndii ndú gî, à ꞌdeke bà gbì ye lá, ye delè cóó-cóó kû ŋò ku ta ṛo ye. 24Ndâ gba mì ndâ Jùdéyà gbì mbìtà ye ta zèè mû ziꞌduù-gbaànjé-nje muuꞌbì nje-muuꞌbì vô nje-vô nàꞌô (39) ꞌvìlì vô. 25Ndâ gba mì ndâ Ròmánò gbì ye ta ndâ mû ta bà taꞌô; ndâ ꞌduù gbí gbata Lísítàrà bàkà có bà zi ye ta bà ꞌvaka ye ta díí ta bà gbaànjé; ndâ gbâ kiꞌviki gbí tí ta ye mí gbí u ngo ta bà taꞌô, ye too yé ta ṛi pí kù mû lâ á ṛo ngo ta bà gbaànjé.
26Nó jé waa ꞌdo kò ye lá; ye ꞌde vò i ta ndâ ꞌbí o muu ndâ ꞌbí nó tí nò ꞌdo mì ndâ ngo ŋìnó mbe ò gî nô, ye gbí ndâ ꞌbí nó tí nò va tí ye ꞌbì ndâ mbe kû kùmùkù i mì ndâ ꞌduù, ye gbí ndâ ꞌbí ꞌde vò i ká ꞌdo mì ndâ ꞌdóó ꞌduù mì ye tí ndâ Jùdéyà, ye gbí ndâ ꞌbí ꞌde ꞌdo mì ndâ ꞌduù ŋìnó mbe ŋò dúú kpokèjì bà bàkà nambeè ta Mbíṛì ni lá nô, ye gbí ndâ ꞌbí nó ꞌde ꞌdo mì ndâ ꞌduù gbí ndâ gbata, ye ꞌde gbí ndâ ꞌbí ꞌdo mì ndâ ꞌduù gbí kángáá nga ngoò, ye gbí ndâ ꞌbí nó ꞌde ꞌdo ṛo ndâ kpo-kpò ngo, ye ꞌde gbí ndâ ꞌbí ꞌdo mì ndâ sú náꞌvindí. 27Ye kû ka wuꞌo ta nèté, ye delè gbí ṛíki, ṛì ꞌde ṛo ye ta bèbìlì lá, ye ꞌde ndâ i-zó-zò ta ngo lá ta bà me mbè, ye kû dù gbí côꞌo ta ꞌbá muu ye wálá, bòngo delè yaka cee ꞌdo tí ye gî. 28À ꞌdeke bà mù njembí ye ta ṛi ꞌdáá gî tacó tí ndâ ꞌduù tí nó mbe kû kili ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì nó mí gbí ndâ ꞌbí vò i tí nó mbe ꞌde ye nó lá? 29A ꞌdi ká me jóꞌdókò, káa ye joꞌdoko go yí lá? À ee a ndi ꞌdi gítí vò i, káa njembí ye tù-bè-kpâ gítí ꞌduù tí nò mbe ee ndi wó nò lá?
30Ye má wu gbí tí ye, ye bà wu a gbí ndâ i tí nó mbe tùbà ndâ i-ŋónókó mì ye gí sè nô. 31Mbíṛì tí Bu Mbe tí ndoo Jézù, tí ꞌduù tí nó náa à ꞌví kû ùlù yí dúú bà ya tí nó, ŋò ni gî máa, ye ꞌdè ꞌvéṛè lá. 32Gbolò ꞌduù mì gbolò gba tí nó ta ṛè wó a Àrétàsì nó táánò kaa ndâ àsìkérì gí bà ù njekèjì ndùgù gbata Dàmásìkù tí ye wàa ndú ꞌví zèè ye. 33Káa ye giì ꞌvala ꞌdo ꞌbì wó ta bà yuu ye mì ndâ kómbe ye gbí kèè ta wú co tí nga gùù tí su-sú ndùgù gí sè.
12Mbíṛì ꞌdè ndâ có kóó mì wó ji Páwòlò gbí ṛiì
1Kózò tí ye bà wu gbí tí ye; i gbí bà wu gbí tí ꞌduù wálá, káa ye bà wu gbí bà ŋò Mbe tí ndoo ta bà ꞌdè gbí ndâ có kóó mì wó ji ye nó gî. 2Ye ŋò ꞌbí ꞌdakò tí mbe ùnje gítí Bìndi-Mbíṛì, náa Mbíṛì táánò te yí ya tí ngéé gí gbí ndòngbú ṛì yaà kà, náa ndâ Jùdéyà kû nì mítí a «bà taꞌô ṛì,» nó gî. Mbíṛì mà te yí tí kùùkpò ꞌduù go ndoo nó wèè, yí mà te a lilí wó wèè, ye ŋò bà lá, à káa yí tí Mbíṛì ká ŋò ni . À kpónó bìndi có tí nò a ndoò muuꞌbì-nje nàꞌô. 3Ye ŋò ni gî máa, Mbíṛì táánò ṛa ꞌdakò tí nò ya tí gí bàndò bà dù yí tí Mbíṛì. Yí mà ṛa tí kùùkpò ꞌduù go ndoo nó wèè; yí mà ṛa a lilí wó wèè, ye ŋò bà lá, à káa yí tí Mbíṛì ká ŋò ni . 4Káa ta o tí nó si ꞌdakò tí nò kuu á bàndò bà dù Mbíṛì nó, yí giì ꞌdi ndâ có náa ndú me ndâ có bà ꞌdé-ꞌdè, wàa ꞌduù ꞌví ꞌdè ta nje wó nò lá. 5À má énò, ye bà wu gbí ndâ i tí nò náa ye ŋò ta ṛè mì ꞌdakò tí nò nó gî, káa ye bà wu gbí ndú ta ꞌdóó ṛè ye wálá, sè káa ŋìnó máa ye ꞌví wu a gbí ndâ i ŋìnó mbe kû tùbà ndâ i-ŋónókó mì ye gí sè. 6Go bà wu gbí tí ye kpêtí má tí ye, ye bà dù me còkòndé lá, tacó ye bà dù kû ꞌdè a yúcó. Káa ye bà wu gbí tí ye wálá, tacó ꞌbí ꞌduù bà koṛo có máa ye lá a ꞌbí ꞌduù mbe me gbolò ndii ye tí nó náa yì kû ŋò nó gî, delè ndii có tí nó náa yì kû ꞌdi ꞌdo gbí nje ye nò gî.
7Káa tacó wàa ye ꞌví mba tí ye ngé ndii gî ta ŋa tende ndâ có kóó tí nò náa Mbíṛì ꞌdè ji ye nò lá, à giì te ꞌbí ŋa séꞌi mbe kû pèè mbí ye go i mì ꞌduù mì Gba-wàtà kû gbì ye tacó wàa ye ꞌví mba tí ye lá. 8Ye giì ꞌdeke tí ye ji Mbe tí ndoo ta bà taꞌô kû yù nambeè ꞌdo mì wó máa, yí je ŋa séꞌi tí nò ꞌdo tí ye gî. 9Káa yí giì ꞌvìsì có ji ye énó máa, «I ŋìnó ta go tí lo kpónó nó káa nambeè mì ye. Wotí mì ye kû je wotí ji wò ngé ndii gî ta o tí nó náa wotí má tí lo wálá.» Tacó énò, tàkòcò ye peteke gítí có bà dù wotí tí ye wálá nò ngé, tacó wàa, ye ꞌví ŋò tí ni énó máa, Bìndi-Mbíṛì kû kpolo tí ye ta wotí mì wó. 10À má énò, líkí bà dù ye ta wotí tí ye wálá, ta bà go ye mì ndâ ꞌduù, ta bà dù gbí séꞌi, ta bà dù gbí bà mèèkèꞌi tí ye, delè ta bà dù ye gbí ṛíki ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì tí ye a líkí; tacó ꞌdóó wotí mì ye má wálá, wotí mì Bìndi-Mbíṛì kuu tí ye.
11Ye a mbe ŋónókó! Káa a yo ká bàkà ye tí mbe ŋónókó ta wotí. Tacó ye kpêtí má me i lá, ndâ ꞌduù mì yo náa yo kû wu gbí ndú máa ndú a ndâ kpóló-kpolo tú mì Jézù nò kpò ye ta ꞌbí i gbaànjé lá. 12Mbíṛì táánò gu tí wó gítí bà bàkà ndâ seṛè me mbè, ta ndâ ꞌbí i ŋìnó náa bà ꞌdè có gítí ndú kpò nje ndâ ꞌduù gî nó, mí gbí òkò tí yo waa lá, tacó bà tùbà máa, ye a tú mì Bìndi-Mbíṛì dú nò lá. 13Ṛè ꞌbí ŋa tó i ŋìnó náa ye táánò bàkà ji ndâ ꞌbí ꞌduù ŋìnó mbe kû kili ta ṛè mì Bìndi-Mbíṛì á tí ndâ ꞌbí bàndò gî káa ye bàkà ji yo lá nó a yè? À me káa ŋìnó náa ye bàkà yo ꞌví ko mboo nèté tí nó náa ye bàkà gbí òkò tí yo nó ji ye lá nó lá? À má énò, yo je à-cee-gî ji ye gítí có bà giṛiꞌo mì ye nò.
14Ŋìnó kpónó á bà taꞌô bà ꞌviindi tí ye tacó bà ya gí mì yo kà. Káa ye bà ya me tí sògo gí gbímbí yo lá, tacó ye kû ya me tacó bà yù ndâ i mì yo lá, ye kû ya a i tacó tí yo. Tacó à me ndâ ꞌviì ká kû kili ndâ i gítí wúnò tacó tí ndâ bu ndú ta nawu ndú lá, a ndâ bu ndâ ꞌviì ta ndâ nawu ndú ká kû kili ndâ i gítí wúnò tacó tí ndâ ꞌviì mì ndú. 15Tàkòcò ye bà peteke gítí bà volo gbí ndâ i mì ye ꞌdáá gî tacó bà konì yo ngé ndii gî; tàkòcò ye delè bà peteke gítí bà kiꞌviki tí ye tacó bà ꞌvala lilí yo ngé ndii gî. Káa ye má zè yo nìkì ngé ndii gî go énò, yo zè ye nìkì dí tà lá tacó yè?
16À má énò, yo bà ùnje énó máa, ye táánò pèè mbí yo ta o bà dù ye mì yo kà nó lá gî. Káa ndâ ꞌbí ꞌduù kû ꞌdè có énó máa, ye táánò ꞌde i gbí yo ta o bà ya ye gí mì yo kà nò lá, káa ye a mbe tiṛì. 17ꞌBí ꞌduù gbaànjé ꞌdo gbí òkò tí ndâ ꞌduù tí nó náa ye táánò tuu ndú ji yo kà nò ba gbímbí yo gî? 18Ye táánò ꞌdeke tí ye ji Títò máa yí ya gí mì yo kà, ye tuu ndú ta ꞌbí náꞌvindí gbaànjé. Títò táánò ba gbímbí yo ta o tí nò náa ye tuu ta ndú gí mì yo kà nò gî? Yí co ta yo me ká tí gbèe kpokèjì tí nó náa à tí nó lá?
19Ndâ-ꞌbî-lá, yo ꞌdo sàà táánò kû koṛo có máa ze kû tì a muu ndâ vò i mì ze kùṛo yo. Káa ꞌbí có go énò wálá. Ze kû ꞌdè mí kùṛo Mbíṛì káa kòcò Bìndi-Mbíṛì, ze delè kû bàkà ndâ i ꞌdáá ká tacó bà konì yo, ndâ tó ꞌduù mì ze. 20Tacó à tí ye a gúku máa, ndâ-ꞌbî-lá, ye bà ya gí bà ꞌde yo me tí ndâ ꞌduù mì ye gbí njembí ye nó lá, yo delè ndâ-ꞌbî-lá bà ꞌde ye me tí ꞌduù mì yo gbí njembí yo nó lá; ndâ-ꞌbî-lá ye bà ꞌde kùṛo ye kà a ndâ mbe kû ꞌdèèkè mà, ta ndâ mbe kû tò kiì, ta ndâ mbe kû ò kòlòwò, ta ndâ mbe kû koṛo có ká gítí miṛi ndú, ta ndâ mbe kû ꞌdè vò có, ta ndâ mbe kû fiini có, ta ndâ mbe kû luguu tí ndú, giì je ndâ mbe kû ŋònòkò gbí ndâ i. 21À tí ye a gúku máa, ndâ-ꞌbî-lá, Mbíṛì mì ye bà te nô mí ṛo ye á mí kùṛo yo ta o bà ya ye gí mì yo kà kákáꞌi. Bìndi ye bà giì wa gbí tacó tí ndâ ꞌduù ŋìnó táánò mbe bàkà vò i, káa ndú ꞌvìsì muu ndú ꞌdo tí bà nò ndâ vò ndô mì ndú, ta bà bàkà bangbaya, ta bà bàkà ndâ ꞌbí i ŋìnó mbe ꞌvii ṛo ꞌbá lá nó lá.
13Ndâ ndòngbú cí
1Ŋìnó kpónó a bà taꞌô bà ya ye gí mì yo kà ká nô, káa có má mì ꞌbí ꞌduù gbí òkò tí yo kà ta ka wó, yí ꞌví gì ta ndâ ꞌbí ꞌduù go só, go taꞌô, náa ndú táánò kuu bà có tí nò, go có tí nó náa à cu mí gbí wáràgà mì Mbíṛì nô. 2Ye táánò gbí bà só bà ya ye gí mì yo kà nó ci ndâ mbe bàkà vò i gbí òkò tí yo, ta sè yo ꞌdáá gî gî, káa ye kpónó kákáꞌi kû ci nó a yo, si ye me mì yo kà lá nó, máa, ta o tí nó náa ye bà ya gí mì yo kà kákáꞌi nó, ye bà waa có mítí ndú ꞌdáá gî, 3lê náa à tí yo a go bà tùbà tí ye ji yo énó máa, a Bìndi-Mbíṛì ká kû ꞌdè có ji ye máa ye ꞌdè có ji yo nò. Wotí bà bàkà i ta yo kpò Bìndi-Mbíṛì me kpó-kpò lá, wotí kuu tí wó. 4Tacó àá táánò gbì yí mítí njèèkpè mû ta wotí tí wó wálá, káa yí kpónó kû ꞌvala ta wotí mì Mbíṛì. Wotí tí ze tí ndâ mbe kû ꞌvala toko ta yí nó wálá, káa à má gítí cè bà ꞌvala ndoo ta ndoo, ze bà ꞌvala toko ta yí ꞌdo gbí wotí mì Mbíṛì.
5Yo koṛo muu yo gi, yo kpónó kû tee njembí yo mítí Bìndi-Mbíṛì ta yúcó? Yo ŋò ni énó máa Jézù kû ꞌvala gbí njembí yo nò ni gî? Yo má ŋò ni lá, gbí énó máa yo pasuluku gî. 6Káa ye koṛo có énó máa, yo ŋò ni gî máa ze pasuluku lá. 7Káa ze kû ꞌdeke tí ze ji Mbíṛì énó máa, yí ꞌví si yo ꞌví bàkà i lè lá. Ye kû ꞌdè có tí nò me tacó máa yo kû ŋò ze go ndâ ꞌduù ŋìnó mbe giṛiꞌo lá nò lá. Có gbí njembí ze énó máa, ze tà kpêtí má pasuluku gî, yo ꞌví bàkà i dú. 8Tacó wotí tí ze tacó bà bàkà i ŋìnó mbe ne ꞌdo tí kpokèjì mì yúcó gî nó wálá, ze bà co ká tí kpokèjì mì yúcó cuki. 9Ze má ꞌdi có máa wotí kuu tí yo ta o tí nó náa wotí tí ze wálá nó, tàkòcò ze pétékèꞌi. Ze delè kû ꞌdeke tí ze máa, Mbíṛì ꞌví si yo ꞌví ꞌvala ta banga tí ndii ŋìnó kpónó nó gî. 10Ye kû cu wáràgà tí nó ji yo si ye me mì yo kà lá, tacó wàa, ye má ya gí mì yo kà, ye ꞌví bàkà nèté tí nó náa Mbe tí ndoo je wotí bà bàkà ji ye nó, tí nèté bà ꞌviindi ndâ i, me tí nèté bà voloko gbí ndâ i lá nó, ta ꞌdê njembí ye.
11Ndâ náꞌvindí, ndòngbú có mì ye ji yo énó máa, «Yo dùú ndì!» Yo te kpo muu tacó bà dù tí ndâ cèe ꞌduù, yo sè tù yo gítí ndâ có tí nó náa ye kû kpo ta gbí-tà-tù yo nô, yo toko có gbí òkò tí yo gbaànjé, yo dù ta ꞌdê njembí gbí òkò tí yo, bìndi Mbíṛì tí tó mbe zè ndâ ꞌduù, delè tí mbe kû je ꞌdê njembí ji ndâ ꞌduù nó bà dù toko ta yo.
12Yo ꞌvee tí yo gbí òkò tí yo ta bà ꞌdò gbí tù yo go i mì ndâ náꞌvindí. 13Ndâ ꞌduù mì Mbíṛì mì ze kàá ꞌdáá gî ꞌvee yo ngé ma.
Ye kû ꞌdeke tí ye énó máa, Mbe tí ndoo Jézù ꞌví bàkà nambeè ji yo me gbolò, Mbíṛì ꞌví zè yo ta tó njembí, wàa Bèṛi-mì-Mbíṛì ꞌví dù toko ta yo ꞌdáá gî.