1 Tesalonik

Téerëe ɗéɓpí bíníyú unna won Pool ɓëy Tesalonik ra

Kúnsëe

Pool daa bíní ɓëy ílí jaŋii Tesalonik unni ƴeh. Tesalonik nék, ɗi húmú gin gaan, bi hom hëbís muluɓ te lom a yaay húmú tílté në lool, haanoh ala ñéerë⁠ˈ a pagaɗ ɓos húmú caakke na ɓal. Aya⁠ˈ Pool daaha ra, ɗi cëgíɗté goomal ɓëewí gémúté Yéesú daaha, ndaa ɗi maañay na ndah lahte yëwúɗɗí hatlute ri, ɗi kolohte saañce Bere (Saame Tílëdí apootarra 17.1-10).

Hompe níi filoon fe, ɗi hom Korente, Timoote fa ɓani na ñéerúu légéy rë ɗeeffe ri daaha léhínté rí yee ɓeya⁠ˈ ri Tesalonik ra (3.6). Unna léhínú Pool ra sosil keeña soslo níi ɗi yampe na bíní unni ƴeh, kéyrë⁠ˈ⁠té wë ɓëy Tesalonik, na sím Koope di ɗee na yeeluu ɓëewë hatni baaha ɓëy Tesalonik, bee lofuu wa pesaɗ ra (1.7-10). Ɗi nérsëhté légéyë húmú légéy rí filiɓ fi wa ra, na won ɗee faha⁠ˈ ri waa olaat ra. Ɗi gíníkké wë di yee na húmú halaatu wa sun fi kolohi ow ɓúudé rë.

Ɗi wonte wa :

- yii leŋke ɗee gémúu wë rë (1.2-10),

- yii leŋke tílëdí di Tesalonik (2.1-12),

- yii leŋke tílëdë faha⁠ˈ Koope ra (4.1-12),

- a yii leŋke nimili Yíkëe (4.13 níi 5.11).

Ɓëyí fí jaŋi téeríi bee ɓéeɓ ay ot biti iña filiɓ mín yúun ɓëewë lahu nuf ana di yii leŋke ɗúmëení pesa ra. Ɗi ay yúh biti ɓal ɓëewë gémú Kiristaa na ra nonu ɓëy niiña, wa ham híin biti fayu raa, wani Yéesú nay home. Baa daa lukki lah solo⁠ ⁠!

Wodohi Pool ɓëy Tesalonik

¹Ɗon fi ɓëy ílí jaŋii Tesalonik fa nonu ɓëewí Baap-Koo a Yéesú-Kiristaa Yíkëe rë, so⁠ˈ mi Pool, funi Silaas a Timoote, fun na woduu ron. Koope líhë rën mal, on ɗon jaamma.

Ɗee gémúu ɓëy Tesalonik Yéesú në rë

²Fun na símú Koope faraah ndah ɗon ɓéeɓ, fun mësúy ɗon hal filiɓ ɗaŋŋi fun. ³Nuffi fun na koleeh ɗon na biti fun home ɗaŋi Koo, ɗi fi Boffi yen, di iña na pagu ron ndah gémë gémú ron Yéesú-Kiristaa Yíkëe rë, a pagaɗɗon ndah faha⁠ˈ fahuu ron ri ra, a yaakaara dékúu rën lah ɗii na ra. ⁴Koy-yaayyi ƴee Koope faha⁠ˈ⁠te ron ƴee ra, fun yúhúté biti daa ri tanis ɗon, ⁵ndah na waariyu fun ɗon Uni Neba ra, húmú teyay won doŋ, ndaa húmú ñéerë⁠ˈ a doole, a Ruuh-Peseŋ, a ngémí híinté. Ɗon olute ɗee húmú homuu fun ɗon na, komi ron yii wunte ɗon na ra maan ? ⁶Te ɗon, ɗon ñeyute kotti fun a kotti Yíkëe bee tahuu ron Una ra. Tahuu ron ri ra nék, ɗon deƴute coono ndaa Ruuh-Peseŋ tahte keeññon sosse. ⁷Ɗaaha, ɓëewë gémú te dékú Maseduwaan a Akaay ra ɓéeɓ yeeluu ɗon na. ⁸Af ɗon tahte unni Yíkëe teyay Maseduwaan a Akaay doŋ, ndaa hasla⁠ˈ⁠te gina ɓéeɓ ndah gémë gémú ɗon Koope ra hente lëyëŋ. Kon miteh fun wonle yin na. ⁹Ɓëewë gonluu sun fi ɗee habuu ɗon fun ayuu fun ɗon na ra. Wa na wonu ɓal sun fi ɗee súugúu ɗon yúullë ɗon yíssúuté Koope na, jaamiyohi ɗi fa na pes te daa kaaf ka ra ¹⁰a sehaalohi kola⁠ˈ⁠i Koohi Yéesú sun cép feey ra. Ɗi fi Yéesú fa ɗi këlíɗ ɗí ɓúudé rë, sëmlë⁠ˈ⁠té yen níi yen ay múc neebi Koope yiin bis-këem.

Tílëdí Pool di Tesalonik

¹Koy-yaayyi ƴeh, ɗon yúhrúté affon biti sah aya húmú ayu fun ginon ɗa pëtíh neh. ²Ɗon yúhúté biti ɓal, balaa baaha fun maluute sol te fun ñeyute mok di Fílíp. Ayuu fun ginon ɗa ɓal, fun maluute tolof tolof caak daaha, ndaa Koope habra⁠ˈ⁠te fun níi fun waariyute ron Uni Neba te fun neehuy na dara. ³Te na waariyu fun ɗa ɓéeɓ, fun tíkúy wonni fun sun fi yii lahay, fun tíɓúy në nuf ɓos, te fun saamuy na nofa⁠ˈ ow. ⁴Fun kay, fun waariyuu Uni Neba ɗee faha⁠ˈ ri Koope ra. Ɗi otte biti fun mínú rí, daa tah ɗi déŋéen fun ɗi. Fun saamuy yii neɓa⁠ˈ ow, fun saamu yii neɓa⁠ˈ Koope, ɗi fa na olsoh níɓɓí fun ra. ⁵Ɗon yúhúté biti fun mësúy jay ow, te fun mësúy ñeya⁠ˈ wonni fun fun saame yin ow na. Koope yúhté baaha⁠ ⁠! ⁶Fun saamuy kañ ow na : ɗon na neh te ow kay na neh ; ⁷te añcaŋ, fun mínú ron cagoh koon ɗon paŋ yee fahuu fun ɗa ndah fun apootarriKiristaa, ndaa fun paguy ri⁠ ⁠! Fun kay, fun sosu soso filiɓ fon ti ɓelii na tooppitoh koyyi nen. ⁸Pokoha pokuu fun ɗon na ra tahte fun húmú teyuy waarii ron Uni Nebi Koope kep, fun bokute a ɗon pes, ndah fun fahuute ron níi faha⁠ˈ.

⁹Koy-yaayyi ƴeh, ɗon nérsúuté ɗee húmú mokuu fun níi mok ɗa maan ? Fun húmú légéyúu yii ñamun fun légéyëe na⁠ˈ a elek, kaa⁠ˈ fun mokil ow yínë sah ɗon na, na húmú waariyu fun ɗon Uni Nebi Koope ra. ¹⁰Ɗon mínú fun ɗii seedeyiɗ, te Koope mín fun ɗii seedeyiɗ ɓal biti ɗee tílúu fun a ɗon fa gémú rë lante, júɓpé te tíkëhté waal. ¹¹Ɗon yúhúté biti ɗee tílúu fun a ow fi ow ɗon na ra ɓéeɓ, man hanndal baap a koyyi nen : ¹²fun líkínúté ron te fun onute ron doole, fun caguute ɗon nda ɗon pes pesada neɓa⁠ˈ Koope, ɗi fa na dëek ɗon, ɗon non Nguur ki a ndami ra.

¹³Yee tah fun ay dékée símí Koope ra biti ɓal : liiluu ron Un Koope fa komu fun ɗon ɗa, ɗon habute ri, te ɗon habuuy ri ti di na habuu un ow kese nen. Ɗon habuu ri biti ɗi Un Koope, te ri Un Koope kaah. Una ee paŋ yii wunte ɗon fa gémú Yéesú në rë. ¹⁴Koy-yaayyi ƴeh, ɗon ñeyute kotti ɓëy ílí jaŋii Yúdée yë gémú Koope te nonu Yéesú-Kiristaa na ra ndah di mokluu wa yëwúɗɗë, ɓëy ginon mokluu ron ɗaaha ɓal. ¹⁵Wa fi yëwúɗɗë hawute yonente ya húl, hawute Yéesú-Yíkëe, moklute fun níi mokil. Wa neɓuuy Koope, fahiruy ow yin wun, ¹⁶kadduute fun waarii heetti kayya Una mín tah wa múc ɗë. Wa homute na ɓaatuu bakaaɗ rek na suu níi bakaaɗɗi wa mitte, neebi Koope keente sun fi wa.

Faha⁠ˈ⁠i Pool nimil oli ɓëy Tesalonik

¹⁷Koy-yaayyi ƴeh, fun nék fun húmú koluute ɗon na fun suute, ndaa fun sayuy faraah. Fun húmú lahuy fehey saañi fun, ndaa keeññi fun húmú kolaay ɗon na. Fun húmú kosuuy biti fun ay ron tíkíl íl, tahte lahay yii paguy fun nda yii baa mín lah⁠ ⁠! ¹⁸Fun húmú habute biti nagajek fun ay nimil ginon, te so⁠ˈ mi Pool mi étíɗté rí i waal, ndaa Seytaane daa na yah waali fun. ¹⁹Kon henay ɗon moos, heneh ow kay⁠ ⁠! Ɗon daa yaakaari fun, ɗon daa sësɗú keeññi fun te ɗon daa baanii ndama nay teeɓee biti fun ɓagute níi fun damoh fíi Yéesú-Yíkëe yiin nay rii aye ra. ²⁰Wa ɗon kay⁠ ⁠! Ɗon daa ndami fun, te ɗon daa sësɗú keeññi fun.

¹Sehuu fun níi fun mínlíh rë, fun olute biti yee gén ɗë daa ri biti funi affi fun tas Aten ndín, ²fun yeñ koy-yaafi fun Timoote ɗon na. Ɗi fi baa funi daa boku fun na légéyú a Koope, waarii Uni NebiKiristaa. Fun húmú yeju ri ɗon na oni ron doole, nda ɗon ɓaatti híinndëh ɗon ham ngémë, ³ow di ɗon na ɓanti yeɗɗoh ndah mokla na moklu ɗon ɗa. Ɗon yúhrúté affon biti sah ƴaa ɓéeɓ non iña waaƴiɗ yen Koope ra. ⁴Nagajek, húmú homuu fun ɗon na ra, fun húmú wonute ɗon biti yen ay moklu, te ɗon yúhúté biti daa ri yee lah woteh bee ra. ⁵Yii baa daa tah seha⁠ˈ mi níi mi mínléh rë, mi yeñce Timoote ɗon na kénsëhí tígë teem ngémën ɗë. Mi húmú sídë⁠ˈ biti Seytaane fíir rën, iña légéyú fun ɗon na ra ɓéeɓ sooƴ teem ɗaaha.

⁶Kola⁠ˈ Timoote ginon nimilte fun na ra, kompe fun unni neɓpe keloh di yii leŋke ngémën a ɗee fahuu ɗon ow ra. Ɗi wonte fun biti ɓal nuffon húmú homa⁠ˈ fun na faraah níi ɗon ñamaasee, te ɗon húmú sesuute oli fun ti di sesuu fun olaadi ron nen. ⁷Ɗon fi koy-yaayyi yi ƴeh, yii baa tahte homuu fun filiɓ súfúñ fí fun a filiɓ coono fi fun ɓéeɓ ɗë, fun ɓaatuutee lah doole ndah ngémën. ⁸Fun lëeysírúté keeñ leegi hém daa ron habu híin Yíkëe në. ⁹Fun ay símée Koope ɗí níi mit ? Ɗon tahute keeññi fun sosse níi sos fíyí⁠ ⁠! ¹⁰Fun dékúu ɗaŋi na⁠ˈ a elek, nda fun mín ɗon tíkëet íl ngëeƴ níi fun mitsiɗ yee tasa⁠ˈ ngémën ɗë.

¹¹Ɗémíin Koope, ɗi fi Boffi yen, a Yéesú Yíkíi yen pariɗ fun waala yuliɗ ginon ɗa⁠ ⁠! ¹²Yíkëe ona ron, ɗon ɓaatee fahanta⁠ˈ hanndal kon níi tígí teem fahanta⁠ˈ, a hanndal ki ɗoni ɓëewë ɓéeɓ ti di fahuu fun ɗon nen. ¹³Hen ɗaaha raa, Yíkëe ay ron on doole níi yiin nay aye Yéesú Yíkíi yen, ñéerë⁠ˈ a ɓëewí ɓéeɓ rë, ɗon lan ces níi ɗon lëhíh yii wonun sun fon, ɗon caga⁠ˈ wun fíi Koope, ɗi fi Boffi yen.

Tílëdë faha⁠ˈ Koope ra

¹Leegi nék koy-yaayyi ƴeh, fun teeɓute ron ɗee waruu ron pesa⁠ˈ níi ɗon neɓa⁠ˈ Koope ra, te fun yúhúté biti ɗon pesuu ɗaaha níi a ɗeh. Kon fun na líkínú ron te na ɗagu ron di tii Yéesú-Yíkëe biti ɗon ɓaatti ham híin, ²ndée, ɗon yúhúté túuƴë⁠ˈ yë teeɓu fun ɗon ra, te wa ɗúhë⁠ˈ Yéesú-Yíkëe në. ³Koope faha⁠ˈ biti ɗon lan, te lani baa daa ri bitih : ɗon moytoh paŋ yii tappe njaaliyoh ɓéeɓ, ⁴ow fi ow ɗon na ɓéeɓ ham afi sútërël faani, ñéerë⁠ˈ a lan4.4 ow fi ow ɗon na ɓéeɓ ham afi sútërël faani, ñéerë⁠ˈ a lan :Lahte ɓëewí habuu ri ɗeh : ow fi ow ɗon na ɓéeɓ koloh saam ɓeleɓ raa, lah ñeyaa ri waal., ⁵fah-ɓeleɓ ɓan ɗii kúrëelëh ti ɓëewë nëníh ɓëewí Koope ra nen, wa fa yíih Koope ra. ⁶Ow ɓanay tooñ moroomi filiɓ yee wonu baa ra ndín leɓ yii daa ri laha⁠ˈ ri. Fun húmú wonute ɗon biti Yíkëe ay keen sun fi ɓëyí paŋ mani pagaɗɗi ƴah. ⁷Koope dëekëy yen paŋ yin ɓos, ɗi túuƴ yen lan. ⁸Kon ɓëyí faaliyaay yee wonu baa ra, ɗeef ɗi faaliyaay won ow neh, ɗi faaliyaay Koope fa on ɗon Ruuh-Peseŋ ɗa.

⁹Yii leŋke fahanta⁠ˈ hanndal kon, miteh ow won ɗon yin na, Koope yëedíɗté ɗon baaha níi wocce. ¹⁰Daa ri yee teeɓu ɗon koy-yaayya Maseduwaan ɓéeɓ ɗë, ndaa kaa⁠ˈ⁠eeh fun won ɗon biti ɗon ɓaat ya⁠ˈ yon, ¹¹ɗon paŋ ɓéeɓ ɗon pesa⁠ˈ jaamma, ow fi ow ɗon na ɓéeɓ tooppitoh iñi afi, ɗon yuloh légéy ɗon kúɗ affon, ti di húmú wonuu fun ɗon ɗi nen. ¹²Hen ɗaaha raa, ɓëewë gémúy rë ii ron yap te ɗon ii seh dara ow na.

Yiin nay nimile Yíkëe rë

¹³Koy-yaayyi ƴeh, fun fahuu biti ɗon yúh yee homuu ɓëewë húlúu a ngémí wë Kiristaa na ra, ɗon ɓanti tík misiga keeññon níi lukus ti ɓëewí kayya lahuy yaakaar ra nen. ¹⁴Yen gémú biti neh Yéesú húlté te ri kolohte ɓúudé ë ? Ti ɗaaha nen, yen gémúté biti ɓal Koope ay këlíɗ ɓëewë húlúu a ngémí wë Yéesú në rë. ¹⁵Cëe fun ɓílíɗ ɗon yee won Yíkëe rë : ɓëewë nay lísée pes yen na níi a baaha ra, wa fa nay maasee nimili Yíkëe rë, wa ii këllëh ɓëewë húlú rë. ¹⁶Yiin fin fa, wa ay keloh uni diŋke, un kélfë malaaka a un kúlúɓ ki Koope tiil, ɗi fi Yíkëe kola⁠ˈ sun cépé. Bín fë rëe, ɓëewë húlúu a ngémí wë Kiristaa na ra nay ɗéɓée koloh, ¹⁷ɓëewë nay lísée pes níi a baaha ra, anti ɓéyrú wa ñéerë⁠ˈ a wa filiɓ nérrë, wa tee⁠ˈ⁠ee a Yíkëe sun. Hen ɗaa raa, yen fa gémú ɗii na ra ɓéeɓ yen hom a ɗi faw. ¹⁸Kon, lah ënëntíi doole a unni ƴah.

Nimili Yíkëe sehuun a teey

¹Koy-yaayyi ƴeh, di yii leŋke wahtaa a jamanaa nay nimile Yíkëe rë nék, miteh fun won ɗon yin na, ²ndah ɗon yúhrúté affon biti yiin nay nimile Yíkëe rë ay beettiya⁠ˈ ti lohoh elek nen. ³Tígë nay habee ɓëewë biti homuute jaamma, lahuy dara yii sídúun wë rë, gina ay yípée bëp affi wa daaha, ti di na yíppí haba⁠ˈ loo ɓeleɓ nen. Ow ii naa mín fús. ⁴Ndaa ɗon fi koy-yaayyi ƴeh, bi homuy ɗon ñúusë, bisi baa ii ron beetti ti di na beettiya⁠ˈ lohoh nen. ⁵Nagajek ɗon ɓéeɓ, ɗon nonu ɓëy niiña, ɗon tílúu na⁠ˈ. Yen nëníh ɓëy elga, ɓëy ñúusë. ⁶Kon, yen ɓanuy nee⁠ˈ ti di na nee⁠ˈ⁠uu ɓëewí kayya nen ; yen yeelun yen teey. ⁷Ɓëewë në nee⁠ˈ⁠u ra nee⁠ˈ⁠uu elek, ƴee na maniyu ra maniyuu elek, ⁸ndaa yen fa na tílú na⁠ˈ ra, yen warun teey teeyo. Yen habun ngémë, yen faha⁠ˈ ow wa hen búuɓ túl yen na, yen haba⁠ˈ yaakaari mújë baane haa⁠ˈ⁠aa yen na.⁹Ndée nagajek, Koope cagay biti ɗi ay kéeníɗ neebi sun fi yen, ɗi caŋ biti yen haal mújë nay onee Yéesú-Kiristaa Yíkëe rë. ¹⁰Kiristaa húlíɗté yen. Ɗaaha, bisa nay rii nimile ra ɗeefa yen pesun peso mbée yen húlún húlë ɓéeɓ, yen ay pes a ɗi. ¹¹Kon ɓëetíi onanta⁠ˈ doole, ɗon tojanta⁠ˈ filiɓ ngémë ti di na pagantuu ɗon ɗi nen.

Iña míllúu wëe túuƴ ɗë

¹²Koy-yaayyi ƴeh, leegi fun fahuu biti ɓëewë homu filiɓ fon na moku, Yíkëe nah wa níidí ɗon a líkíní ɗon ra, ɗon yeɗ wa cér. ¹³Hëbí wë, ɗon faha⁠ˈ wa níi faha⁠ˈ ndah légéyí wë. Pésíi jaamma filiɓ fon.

¹⁴Koy-yaayyi ƴeh, fun ee ron wonu ra ee : líkíní ɗëpësíɗɗë, ɗon ɓen ɓëewë neehu ra, ɗon habra⁠ˈ ɓëewë gooyu ra, ɗon mújíɗ ɓëewë ɓéeɓ. ¹⁵Mëytíi yíllëntë⁠ˈ ɓos filiɓ fon ; sëemí wuna faraah hanndal kon a hanndal ki ɗoni ɓëewë ɓéeɓ. ¹⁶Pésíi sos-keeñ faraah, ¹⁷ɗon dékë⁠ˈ ɗaŋ. ¹⁸Yii mín ɗon homa⁠ˈ ɓéeɓ ɗon sím Koope. Baa daa yee faha⁠ˈ ri pesi ɗon fa nonu Yéesú-Kiristaa na ra. ¹⁹Ngënë këe⁠ˈ⁠íi pagaɗɗi Ruuh-Peseŋ, ²⁰ngënë hégíi unna léhínú kola⁠ˈ Koope na ra. ²¹Kénsíi wë ɓéeɓ, ɗon ham ƴee wun ɗa ; ²²yii hente ɓos ɓéeɓ ɗon moytoh ri.

²³Ɗi fi Koope fa na ona⁠ˈ jaamma ra ladla ɗon ces ; ɗi níirë níɓɓën, níiɗ keeññon a faannon ɓéeɓ níi ow laheh yii wona ri ron, yiin nay nimile Yéesú-Kiristaa Yíkíi yen ɗa. ²⁴Koope fa dëek ɗon ɗa, yii won ɗi ɓéeɓ ɗi paŋ ri, te ri ay ron rii pagiree ɗaaha.

²⁵Koy-yaayyi ƴeh, lah ɗëgírí fun ɓal. ²⁶Lah wëddí fun koy-yaayya ɓéeɓ níi wodoh5.26 Di ɓaahi ɓëewí ƴaaha, wa ƴahti wodoh ɓëewë mboko yi wa mbée ɓëewë meeru wa raa, wa fëenúu wë fëenëe.. ²⁷Mee ron rii won ra ee di tii Yíkëe, lah léhíní wë ɓéeɓ unni ƴah.

²⁸Yéesú-Kiristaa Yíkíi yen líhë rën mal⁠ ⁠!