Ukalata ku

Bhahibhuli

Shiisho shikutangila

Umusimbi ughwa kalata ughwa Bhahibhuli atakumanyikwa. Loole abhamanyi bhamu abha lishu ilya Chaala bhakwinongʼona ukuti umusimbi ughwa kalata uyu akabha ghwe yumo mu bhalongoshi abhosongo abha chipanga. Shikulangisha ukuti umusimbi ughwa kalata uyu akabha Mukilisiti yuuyo akabha mumanyi leka ughwa Lwitikano uLukuulu. Soona shikulangisha ukuti ukalata uyu akasimbighwa bhwo iNyumba iya Chaala iya mu kaaya aka Yelusaleemu yikaali ukupongolighwa mu chinja icha malongo mahaano na mabhili (70) bhwo uYeesu aapaapighwa.

Umusimbi akabhasimbilagha aBhakilisiti aBhayuuta bhaabho bhakataamighwanga na bhandu bhaabho bhakabhakaanikagha ku sha lwitiko lwabho. Yo yiiyo nongwa iyi umusimbi akabhakashanga mu lwitiko lwabho ku sila iya kulangisha ukuti uYeesu Kilisiti ghwa nalooli, soona ghwe yuuyo akusetula imbombo shooshi isha Chaala.

Inyango iya musimbi yikabha ya kulangisha ukuti uYeesu Mwana ghwa Chaala. Soona, uYeesu ghwi Songo ukukinda abhandumi bhaabho aBhayuuta bhakubhaghindika nu kukinda abhasololi bhooshi abha Lwitikano uLukuulu. Soona, umwene ghwi songo ukukinda uMoose yuuyo akabhapa aBhayuuta indaghilo ukufuma kwa Chaala, abhalongoshi na bhapuuti bhooshi. Ku sila iya Yeesu Kilisiti, abhandu bhooshi bhakupokeela ubhupoki ubhwa nalooli.

1

UChaala akuyugha nuutwe ukughendela ku Mwana ghwake

1Ku mashiku agha bhwandilo ghala uChaala akayughagha na bhosekulu bhiitu ukughendela ku bhasololi1:1 Bhelenga ishu ilya Umusololi ku Mashu aMaheesha. bhaake. Akabhombagha ulwo akingi na ku sila inyingi. 2Loole ku mashiku agha bhumalilo agha, uChaala akuyugha nuutwe ukughendela ku Mwana ghwake.1:2 UMwana ghwake Bhelenga ishu ilya UMwana ughwa Chaala ku Mashu aMaheesha. Ukughendela ku Mwana uyo, uChaala akapela kumwanya na pa chiisu ichi. Pabhumalilo, uMwana indiakapokeele utundu twoshi ukufuma kukwake. 3UMwana uyo akulangisha muumwo uChaala akungʼangʼa ku bhukulumba, soona ghwe yuuyo chifwanikisho icha nalooli icha Chaala. Ku sila iya lishu lyake ilya maka, akupela utundu twoshi ukuti twendelelaghe ukubha isa muumwo tubheeliile. Akatwelufya imbiibhi shiitu, akabhuuka kumwanya nu kwikala ku kakono aka kumwisa aka Chaala ughwa Maka Ghooshi.

UYeesu ghwi Songo ukukinda abhandumi

4Isa muumwo uChaala akamupa uMwana ghwake ingamu iya lughindiko ukukinda ingamu iya bhandumi, akamubhiika uMwana uyo ukubha ghwi Songo ukukinda abhandumi. 5Paapo uChaala atakamubhuula ughwandumi naayumo amashu ghaagho akamubhuula uMwana ghwake akati,

“Ughwe ghwe Mwana ghwangu,

umuusughu naabha nee Ghuuso.”1:5 Sabhuli 2:7

Soona, uChaala atakamubhuula ughwandumi naayumo ukuti,

“Une indiimbe nee Ghwise,

ghwepe indiabhe Mwana ghwangu.”1:5 2 Samweli 7:14

6Soona bhwo akumutuma uMwana ghwake yumoywene pa chiisu ichi, akati,

“Abhandumi bhooshi abha Chaala bhamwipuutaghe umwene.”1:6 Sabhuli 97:7

7Soona bhwo umwene akuyugha isha bhandumi akati,

“Umwene akubhapa amaka abhandumi bhaake agha kusanuka ukubha ungati mbepo

na bhabhombi bhaake ukubha ungati mulilo.”1:7 Sabhuli 104:4

8Loole bhwo akuyugha isha Mwana ghwake akati,

“Ghwe Chaala, ubhunyafyale bhwako bhwa bhwila na bhwila,

soona indiukabhalongoshange abhandu bhaako mu bhwanalooli.

9Ughwe ubhughanite ubhwanalooli,

loole ubhubhengite ubhubhiibhi.

Yo yiiyo nongwa uChaala, uChaala ghwako,

akusalite ughwe nu kukupaka inyemba inyiisa

ukuti ubhe ghwe Songo

ukukinda abhanyiinyu bhooshi.”1:8-9 Sabhuli 45:6-7

10Soona shisimbiighwe mu Masimbo aMeelu ukuti,

“Ughwe Malafyale, ghweghwe ukachipela ichiisu kubhwandilo,

soona ghweghwe ukapela na kumwanya ukubhombela utukono twako.

11Utundu twoshi utwo inditukashile,

inditukayweluke ungati myenda,

loole ughwe indiukabheepo bhwila na bhwila.

12Ughwe indiukatupetenganie utundu utwo

isa muumwo umundu akupetekengania umuselekesha,

indiukatusanushe ungati myenda.

Loole ughwe utaaukasanuke naalumo,

indiukabheepo bhwila na bhwila.”1:10-12 Sabhuli 102:25-27

13UChaala atakamubhuula ughwandumi naayumo ukuti, “Ikala ku kakono kangu aka kumwisa, ukufika paapo indiingabhabhiike abhalughu bhaako paase pa tulundi twako.”1:13 Indiingabhabhiike abhalughu bhaako paase pa tulundi twako Kwo kuti, kubhapoota nu kubhalongosha abhalughu bhaake (Sabhuli 110:1).14Kali, abhandumi bho bhooni? Abhandumi mbepo shiisho shikumubhombelagha uChaala. Soona, umwene akushitumagha imbepo isho pakubhabhombela abhandu bhaabho indiakabhapoke.

2

Ubhupoki ubhukulu ubhwa Chaala

1Ku nongwa iyo, tubhange maaso ngaani ku shiisho tushipulikite ukuti manye twise tushileke nu kwanda ukushikonga inine shiisho shitabhaghiile. 2Paapo indumi yiiyo abhosekulu bhakayipokeela ukufuma ku bhandumi abha Chaala yikabha ya nalooli. Po abhandu bhooshi bhaabho bhatakayikongagha pamu bhatakayiitikagha, uChaala akabhalonga ukukongana ni mbiibhi shaabho. 3Linga shikabhombighwa ulwo kukwabho, kali, utwe tubhaghiile bhuleele ukupona ukulongighwa linga tutakubhusaaghila ubhupoki ubhukulu bhuubhwo tubhupokeelite? UMalafyale uYeesu ghwe yuuyo akaanda ukubhufumusha ubhupoki ubhwo. Abhandu bhaabho bhakamupulikagha, bhakashimikisha kukwitu ukuti bhukabha bhwa nalooli. 4UChaala ghwepe akabhushimikishanga ubhupoki ubhwo ku sila iya kulangisha ifyika ni fiswigho ifya luko nu luko. Soona akabhayabhilagha abhiitiki ifikungilwa ifya Mbepo uMwelu ukukongana nu bhwighane bhwake.

Ukwiyiisha ukwa Yeesu

5Tumeenye ukuti uChaala atabhapiile abhandumi bhaake amaka agha kulongosha ichiisu ichipya chiicho chikwisa, chiicho tukuyugha inongwa shaake. 6Loole shisimbiighwe mu Masimbo aMeelu nu kushimikisha ukuti,

“Ghwe Chaala, kali, umundu ghwe ghwini yuuyo ughwe kumwinongʼona?

Kali, umwana ughwa mundu ghwe ghwini yuuyo kumusaaghila?

7Ukamubhiika umundu paase kanandi ukukinda abhandumi

ku kabhalilo akapimba.

Loole ulu umupiile umundu uyo ubhukulumba nu lughindiko,

8nu kutubhiika utundu twoshi ukubha mu maka ghaake.”2:6-8 Sabhuli 8:4-6

Po uChaala akamubhiika umundu ukuti alongoshange utundu twoshi. Katakabhaapo akandu naakamu kaako katakalongoshighwanga nu mundu. Loole ku kabhalilo aka tutakumubhona umundu bhwo akulongosha utundu twoshi utwo. 9Loole tukumubhona uYeesu yuuyo ku kabhalilo akapimba uChaala akamubhiika paase kanandi ukukinda abhandumi. Uyo ghwe yuuyo uChaala amupiile ubhukulumba nu lughindiko ulukulu ku nongwa iya kutaamighwa nu kufwa. UChaala akabhomba ulwo ukuti ku sila iya chisa chaake, uYeesu afwe ku nongwa iya kubhapoka abhandu bhooshi.

10Shikamuhobhosha uChaala yuuyo akapela utundu twoshi nu kutubhiika isa muumwo tubheeliile, akamubhiika uYeesu pabhuyo ubhubhaghile, yuuyo bhwandilo ubhwa bhupoki ku sila iya kutaamighwa. Akabhomba ulwo ukuti uYeesu abhiingishe abhiitiki abhingi mu bhukulumba bhwake.

11UYeesu pamupeene na bhandu bhaabho akubheelufya imbiibhi shaabho, uGhwise ali yumoywene. Yo yiiyo nongwa uYeesu atali ni soni ukubhiitisha abho ukuti bhoghwamwabho. 12UYeesu akayugha kwa Chaala akati,

“Ghwe Chaala, indiingashiyughe imbombo shaako ingulu ku bhoghwamwitu,

indiingimbe inyimbo isha kukupaala ughwe pakati pa lukomaano lwabho.”2:12 Sabhuli 22:22

13Soona akuti, “Indiimusubhaalilaghe uChaala.”2:13 Yesaaya 8:17 Soona akuti, “Une indi panu pamupeene na bhaana bhaabho uChaala aambiile.”2:13 Yesaaya 8:18

14Ku nongwa iya kuti abhaana abho bhali ni mibhili ni ibhanda, uYeesu ghwepe akiisa bhwo ali nu mubhili ungati mibhili yaabho. Akabhomba ulwo ukuti ku sila iya bhufwe bhwake, aghapoote amaka agha Seetano2:14 Bhelenga ingamu iya USeetano ku Mashu aMaheesha. yuuyo ali na maka agha kupela abhandu ukuti bhafwange. 15Soona, uYeesu akafwa ukuti abhaabhule abhandu bhaabho bhakabha bhatumwa ku nongwa iya kwoghopa ubhufwe mu bhwumi bhwabho. 16Po shikulangisha pabhwelu ukuti uYeesu atakiisa pakubhaafwa abhandumi, loole akiisa pakubhaafwa abhandu abha mbaapo iya Abhulahamu.2:16 Bhelenga ingamu iya UAbhulahamu ku Mashu aMaheesha.17Yo yiiyo nongwa iyi, akiisa nu kubha isa muumwo abhoghwamwabho bhabheeliile mu shooshi ukuti abhe Mupuuti uSongo2:17 UMupuuti uSongo Bhelenga ishu ilya Abhapuuti ku Mashu aMaheesha. yuuyo akumubhombela uChaala, ali ni chisa soona musubhaalilighwa. UMupuuti ughwa luko ulwo akafumya ichabhupe ukuti abhafwanie abhandu nu Chaala. 18Ku nongwa iya kuti uYeesu akataamighwa nu kughelighwa, abhaghiile ukubhaafwa na bhala bhaabho bhakughelighwa.

3

UYeesu ghwi Songo ukukinda uMoose

1Mwe bhiitiki bhanyiitu, mwe uChaala abhasalite ukubha bhandu bhaake, inongʼonagha ngaani ukuti uYeesu mutumighwa ughwa Chaala soona Mupuuti uSongo yuuyo tukumwitika. 2UYeesu uyo akabha musubhaalilighwa kwa Chaala yuuyo akamusala isa muumwo uMoose3:2 Bhelenga ingamu iya UMoose ku Mashu aMaheesha. ghwepe akabha mulongoshi umusubhaalilighwa ughwa bhandu abha nyumba iya Chaala, aBhaisilaeli.3:2 Mbelengelo 12:73Umusengi akupeeliighwa ulughindiko ukukinda inyumba yiiyo asengite, bhubhuubhwo uYeesu ghwepe akulondighwa ukughindikighwa ngaani ukukinda uMoose. 4Paapo yooshi inyumba yikusengighwa nu musengi yumo, loole uChaala ghwe yuuyo Musengi uSongo ughwa tundu twoshi.

5UMoose akabha mubhombi umusubhaalilighwa pakati pa bhandu abha nyumba iya Chaala. Imbombo yaake yikabha ya kubhabhuula abhandu abho shila shooshi shiisho uChaala akabhaatika ukuyugha mundaashi. 6Loole uKilisiti umwene Mwana umusubhaalilighwa yuuyo mwimilili ughwa bhandu abha Chaala. Nuutwe tuli bhandu bhaake linga tukwendelela ukwikasha nu kwifunila ku shila shiisho tukusubhaalila.

Isoki ku sha kushita kwitika

7Iyi yo yiiyo nongwa tukulondighwa ukupulikisha shiisho uMbepo uMwelu akayugha ukuti,

“Umuusughu, linga mwapulika ishu ilya Chaala,

8manye mushibhiikaghe indumbula shiinyu ukubha ngafu

isa muumwo abhosekulu bhiinyu bhakakaanagha ukulongoshighwa nuune

mu kabhalilo kala kaako bhakaangelagha mu lungalangala.

9Paapo ku lungalangala ukwo kwo kuukwo abhosekulu bhiinyu bhakaangelagha

pamupeene nu kuti ingabhabhombela ifyika ifyingi ku fyinja amalongo manna (40).

10Ku nongwa iyo ingabhakalalila abhandu abho nu kuyugha

ingati, ‘Abhandu abha bhabhiibhi amashiku ghooshi,

bhandu bhaabho bhatakulonda ukukonga isila shangu.’

11Po ingakalala nu kuloolika, ingati,

‘Indaaingabhiitikishe naalumo abhandu abho

ukwingila pabhuyo ubhwa kutuusha,

paapo indendekeshiishe ku nongwa yaabho.’ ”3:7-11 Sabhuli 95:7-11; Bhufumilo 17:1-7

12Mwe bhiitiki bhanyiitu, mubhange maaso ukuti manye abheepo umundu naayumo pakati papiinyu yuuyo ali ni ndumbula imbiibhi, yuuyo atakwitika, soona akukaana ukumukonga uChaala yuuyo mwumi. 13Loole kasanianga mwibheene-bheene lyoshi ishiku liilyo tukulyitisha ukuti, “Muusughu,” ukuti manye mukaanaghe ukumwitika uChaala ku nongwa iya kushimbulighwa ni mbiibhi. 14Linga tukwikaakila ukumusubhaalila uChaala isa muumwo tukiitikila ukufuma kubhwandilo ukufika kubhumalilo ubhwa bhwumi bhwitu, tuli pamupeene nu Kilisiti. 15Kumbukagha shiisho shisimbiighwe mu Masimbo aMeelu ukuti,

“Umuusughu, linga mwapulika ishu ilya Chaala,

manye mushibhiikaghe indumbula shiinyu ukubha ngafu

isa muumwo abhosekulu bhiinyu bhakakaanagha ukulongoshighwa nuune.”3:15 Sabhuli 95:7-8

16Kali, bhandu bhaki bhala bhaabho bhwo bhaapulika ishu ilya Chaala bhakakaana ukulongoshighwa naghwe? Kali, bhataa bho bhala bhooshi bhaabho bhakalongoshighwanga nu Moose ukufuma mu chiisu icha Miisili? 17Soona, kali, bhandu bhaki bhala bhaabho uChaala akabhakalalila ku fyinja amalongo manna? Kali, bhataa bho bhala bhooshi bhaabho bhakabhomba imbiibhi nu kufwa mu lungalangala? 18Soona, kali, bhandu bhaki bhala bhaabho uChaala akaloolika ukuti ataaakabhiitikishe naalumo ukwingila pabhuyo ubhwa kutuusha paapo atendekeshiishe ku nongwa yaabho? Kali, bhataa bho bhala bhooshi bhaabho bhakakaana ukumupulika? 19Po tumeenye ukuti abhandu abho bhakapootwa ukwingila pabhuyo ubhwo ku nongwa iya kuti bhakakaana ukumwitika uChaala.

4

Ukutuusha ukwa bhandu abha Chaala

1Ukufinga ukwa Chaala kukaali kuliipo ukwa bhandu ukwingila pabhuyo ubhwa kutuusha. Po twoghopaghe ukuti manye akabheepo umundu naayumo ughwa kupootwa ukwingila pabhuyo ubhwo. 2Nuutwe tupulikite iNongwa iNyiisa isha bhuyo ubhwa kutuusha ubhwo isa muumwo abhosekulu bhiitu bhoope bhakapulikilagha. Loole abheene bhwo bhaashipulika inongwa isha bhuyo ubhwo, shitakabhaafwa naakamu ku nongwa iya kuti bhatakashiitika. 3Ku nongwa iyo, uChaala akayugha akati,

“Po ingakalala nu kuloolika, ingati,

‘Indaaingabhiitikishe naalumo abhandu abho

ukwingila pabhuyo ubhwa kutuusha,

paapo indendekeshiishe ku nongwa yaabho.’ ”4:3 Sabhuli 95:11

Loole utwe twe tukumwitika uChaala, inditukiingile pabhuyo ubhwa kutuusha ubhwo. UChaala akayugha ulwo pamupeene nu kuti akabha ashimalishiishe imbombo shaake shooshi ukufuma ukupelighwa ukwa chiisu. 4Paapo pabhuyo bhumo mu Masimbo aMeelu shisimbiighwe isha lishiku ilya bhuhaano na mabhili (7) ukuti, “Pi ishiku ilya bhuhaano na mabhili, uChaala akatuusha ukubhomba imbombo shaake shooshi.”4:4 Bhwandilo 2:25Inongwa isha kutuusha shisimbiighwe soona isa muumwo shiyughiighwe kunyuma ukuti,

“Indaaingabhiitikishe naalumo abhandu abho

ukwingila pabhuyo ubhwa kutuusha

paapo indendekeshiishe ku nongwa yaabho.”4:5 Sabhuli 95:11

6Pamupeene nu kuti abhosekulu bhiitu bhakabha bha kwanda ukupulika iNongwa iNyiisa isha kutuusha, poope bhakapootwa ukwingila pabhuyo ubhwo ku nongwa iya kuti bhatakashiitikagha shila shiisho uChaala akayughagha. Ku nongwa iyo, abhandu abhanine indibhakiingile pabhuyo ubhwa kutuusha ubhwo. 7UChaala akalibhaatika ishiku inine nu kulyitisha, “Muusughu.” Tumeenye ulwo ku nongwa iya kuti bhwo amashiku amingi ghaakinda, uChaala akayugha soona isha bhuyo ubhwo ukughendela kwa malafyale uNdaabhiti4:7 Bhelenga ingamu iya UNdaabhiti ku Mashu aMaheesha. isa muumwo shisimbiighwe ukuti,

“Umuusughu, linga mwapulika ishu ilya Chaala,

manye mushibhiikaghe indumbula shiinyu ukubha ngafu.”4:7 Sabhuli 95:7-8

8Linga uYooshwa4:8 UYooshwa akabha mulongoshi yuuyo akapyanila pa bhulongoshi ubhwa Moose ukubhalongosha aBhaisilaeli ukubhuuka nabho ku chiisu icha Kaanani chiicho uChaala akafinga ukubhapa (Ngumbusho isha Ndaghilo isha Moose 34:9-11; Yooshwa 1:1-2). akabhapanga abhandu ishiku ilya kutuusha, uChaala ngali atayughite soona isha lishiku inine ilya kutuusha. 9Po likaali liliipo ishiku ilya kutuusha ilya Sabhati4:9 Bhelenga ishu ilya ISabhati ku Mashu aMaheesha. liilyo uChaala alitendekeshiishe ku bhandu bhaake. 10Umundu ghweshi yuuyo indiiingile pabhuyo ubhwa kutuusha ubhwo, indiakatuushe ukubhomba imbombo shaake shooshi isa muumwo uChaala akatuusha bhwo aamala ukupela ichiisu. 11Ku nongwa iyo, twikaakilaghe ukwingila pabhuyo ubhwa kutuusha ubhwo. Tubhombaghe ulwo ukuti manye abheepo umundu naayumo ughwa kupootwa ukwingila ku nongwa iya kushita kwitika isa muumwo abhosekulu bhiitu bhakabhombagha.

12Ishu ilya Chaala lyumi soona lili na maka. Soona lyubhi ukukinda imimaaghi imitali yooshi iya bhwite yiiyo myubhi imbafu shooshi. Isa muumwo umumaaghi ghubhaghiile ukulasa nu kwingila mu mundu ukufika mu mafupa ghaake, bhubhuubhwo ishu iya Chaala libhaghiile ukulasa nu kwingila mukati ngaani mu ndumbula iya mundu nu kushaaghania shiisho abhandu bhakwinongʼona na shiisho bhakulonda. 13Soona chitaliipo ichipelighwa naachimo chiicho chitali pabhwelu pandaashi pa Chaala. Loole utundu twoshi tuli pabhwelu pandaashi papaake umwene yuuyo nuutwe inditukalingaanie pandaashi papaake imbombo shiitu shooshi shiisho tukashibhombagha.

UYeesu Mupuuti uSongo

14Mwe bhiitiki bhanyiitu, ku nongwa iya kuti tuli nu Mupuuti uSongo yuuyo ghwi Yeesu Kilisiti uMwana ughwa Chaala, yuuyo akabhuuka nu kwingila kumwanya, po tukoleelele shiisho tukushiitika. 15UMupuuti uSongo uyo ghwe yuuyo abhumeenye ubhupootwe bhwitu paapo ghwepe akaghelighwa nu Seetano ku sila isha kulekaana-lekaana ungati twetwe, loole umwene atakabhomba imbiibhi. 16Ku nongwa iyo, tubhuukaghe pandaashi pa Chaala ughwa chisa chishita bhwogha ukuti atuhobhokele nu kutupelela ichisa mu kabhalilo kaako tuli ni ndamyo.

5

1Paapo ghweshi umupuuti usongo akasalighwanga ukufuma mu bhandu abhanine ukuti abhombaghe imbombo mu bhuyo ubhwa bhanine. Umwene akamufumikishanga uChaala ifyabhupe ni finyamaana ifya kupemba ku nongwa iya mbiibhi isha bhandu. 2Umupuuti usongo uyo abhaghiile ukubhapelela ichisa abhandu bhala bhaabho bhakubhomba imbiibhi chishita kumanya ku nongwa iya kuti ghwepe mwonywa. 3Yo yiiyo nongwa iyi akulondighwa ukufumya ifyabhupe ukuti uChaala amuhobhokele imbiibhi shaake. Bhwo aabhomba ulwo, akufumya ifyabhupe ifinine ukuti uChaala abhahobhokele abhandu abhanine imbiibhi shaabho.5:3 Bhalaabhi 16:11-194Soona naayumo umundu yuuyo abhaghiile ukwibhiika ukubha umupuuti usongo, loole uChaala ghwe yuuyo akumusala isa muumwo akamusala uAaloni.5:4 UAaloni ghwe yuuyo akabha mupuuti usongo ughwa kwanda (Bhufumilo 28:1-3).

5Bhubhuubhwo, ghwepe uKilisiti atakiilondela mwene ulughindiko ulwa kubha Mupuuti uSongo, loole uChaala ghwe yuuyo akamusala nu kumubhuula akati,

“Ughwe ghwe Mwana ghwangu,

umuusughu naabha nee Ghuuso.”5:5 Sabhuli 2:7

6Soona shisimbiighwe pabhuyo ubhunine mu Masimbo aMeelu, uChaala akati,

“Ughwe ghwe Mupuuti bhwila na bhwila

isa muumwo uMelikisendeki5:6 UMelikisendeki akabha mupuuti yuuyo akamwipuutagha uChaala mu kaaya aka Yelusaleemu akabhalilo kaako uAbhulahamu akabha mwumi. Umwene akabha mupuuti ughwa Chaala ku kabhalilo akatali bhwo uChaala akaali ukumubhiika uAaloni yuuyo ichikolo chaake cheene chikabhiikighwa ukubha cha bhapuuti (Bhwandilo 14:17-20). akabheela.”5:6 Sabhuli 110:4

7Bhwo uYeesu ali pa chiisu panu, akiipuuta, akasuuma nu kulila ngaani kwa Chaala yuuyo ali na maka agha kumupoka ukufuma ku bhufwe.5:7 Mataayi 26:36-46; Maalika 14:32-42 UChaala akapulikagha inyipuuto shaake ku nongwa iya kwiyiisha kwake. 8Pamupeene nu kuti uYeesu akabha Mwana ghwa Chaala, poope akamanyila ukumupulika uChaala ku sila iya ndamyo shiisho shikamwaghagha. 9Ukukongana ni isho, uChaala akamubhaghisha uYeesu ukubha bhwandilo ubhwa bhupoki ubhwa bhwila na bhwila ku bhandu bhooshi bhaabho bhakumupulika. 10UChaala akamubhiika ukubha Mupuuti uSongo isa muumwo uMelikisendeki akabheela.

Isoki ku sha kululeka ulwitiko

11Tuli nasho inyingi isha kuyugha ku sha Yeesu ukubha Mupuuti uSongo, loole pakafu ukubhabhuula ku nongwa iya kuti mutaa bhengo ukushaaghania. 12Ku kabhalilo aka umwe mwalondighwanga ukuti ngali muli bhamanyishi abha bhanyiinyu, loole umwe mukaali mukulonda umundu ughwa kubhamanyisha ifimanyisho ifya bhwandilo ifya lishu ilya Chaala! Ku nongwa iyo, umwe muli ungati bhaana abhakeke bhaabho bhakwonga, loole bhakupootwa ukulya ifindu ifikafu. 13Po umundu yuuyo akwongaashe, umundu uyo mwana mukeke yuuyo atakushaaghania shiisho nyiisa na shiisho mbiibhi. 14Loole abhandu bhaabho bhakalite bho bhaabho bhakulyanga ifindu ifikafu, abhandu abho bhamanyiile ukushaaghania shila shiisho nyiisa na shiisho mbiibhi.

6

1Ku nongwa iyo, manye twendelelaghe ukushaala ku fimanyisho fyene fila fiifyo tukamanyila isha Kilisiti ukufuma kubhwandilo, loole twikaakilaghe ukwendelela ukumanyila ifimanyisho ifinine ukuti tubhange bhakongi bhaabho bhakalite mu lwitiko. Tuleke ukubhiika ulwalilo soona ku fimanyisho ifya kwilaata ku sha mbombo shila shiisho shikupela ubhufwe na muumwo tukamwitikila uChaala. 2Manye tughalukilaghe ukumanyila ifimanyisho ifya lwosho fila fila, ifya kubhiipuutila abhiitiki ku sila iya kubhabhiikila utukono, ifya kushuuka ukwa bhafwe ni fya bhulongi ubhwa bhwila na bhwila. 3Linga uChaala iighana, inditukulaghe nu kukala mu lwitiko ku sila iyo.

4Bhaliipo abhandu bhaabho bhabhumeenye ubhwanalooli bhuubhwo bhukufuma kwa Chaala nu kuti bhapokeelite ifikungilwa ukufuma kumwanya nu kubha pamupeene nu Mbepo uMwelu. 5Soona, abhandu abho bhameenye ukuti shila shiisho uChaala ashiyughite nyiisa nu kumanya amaka agha bhulongoshi ubhwa Chaala akabhalilo kaako indiakalongoshange ichiisu ichipya. 6Loole bhalekite ukumwitika uChaala. Po abhandu abho bhakumukomeela pa chikobhekano ulwa bhubhili uMwana ughwa Chaala nu kumukosha isoni pabhwelu. Yo yiiyo nongwa iyi kupala leka ukubhaghalusha abhandu abho ukuti bhiilaate imbiibhi shaabho soona.

7Ichiisu chiicho chikupokeela ifula akingi nu kumesha imbeyu shiisho shikumwafwa umulimi, ichiisu icho chikusayighwa nu Chaala. 8Loole ichiisu chiicho chikumesha imyifwa ni fighughu, chitakumwafwa naakamu umulimi, uChaala akuchighuna. Pabhumalilo chikupembighwa mu mulilo.

9Mwe bhaghanighwa bhangu, pamupeene nu kuti naabhasimbila ku mashu amakali, poope une indi nu bhwanalooli ukuti mukubhomba inyiisa shiisho shikulangisha ukuti mupokiighwe. 10Ku nongwa iya kuti uChaala ghwanalooli, atabhaghiile ukushiibhwa imbombo inyiisa shiisho mushibhombite. Soona atabhaghiile ukwibhwa ulughano lula luulwo mukalulangisha ku sila iya kubhaafwa abhiitiki6:10 Abhiitiki Bhelenga ishu ilya Abheelu ku Mashu aMaheesha. abhanyiinyu ukufuma kubhwandilo ukufika ulu. 11Ingunyonywa leka ukuti ghweshi umundu alangishange ukwikaakila ku sila yiyiiyo ukufika akabhalilo kaako indishikabhombighwange shila shooshi shiisho mukushisubhaalila. 12Manye mubhange bhakata, loole eghelagha ku bhala bhaabho ku sila iya kwitika nu kukibha, bhapokeelite shila shiisho uChaala akafinga ukubhapa abheene.

Shila shiisho uChaala afingite sha nalooli

13Paapo kubhwandilo bhwo uChaala akufinga kwa Abhulahamu, akaloolika ku ngamu yaake mwene ku nongwa iya kuti atakabhaapo naayumo yuuyo akabha ghwi songo ukumukinda umwene. 14UChaala akaloolika kwa Abhulahamu akati, “Nalooli indiingusaye nu kubhabhiika abha mu chikolo chaako ukubha bhingi.”6:14 Bhwandilo 22:16-1715Po uAbhulahamu akalindilila nu kukibha ukufika paapo uChaala akashibhomba shila shooshi shiisho akafinga kukwake.

16Linga abhandu bhakuloolika, bhakuloolika ku ngamu iya yula yuuyo ghwi songo ukukinda abheene, soona ukuloolika ukwo kukushimikisha ukuti shila shooshi shiisho bhakushiyugha sha nalooli. Ukubhomba ulwo kukumala ukukaanikana. 17UChaala akalondagha ukulangisha pabhwelu ku bhandu bhaabho indibhakapokeele shila shiisho akafinga ukuti ataaakashisanushe. Iyi yo yiiyo nongwa akashimikisha ulufingo lwake ku sila iya kuloolika. 18Linga uChaala aaloolika nu kufinga, atakusanusha naalumo ku nongwa iya kuti umwene ataa mumyashi. Umwene abhombite utundu tubhili utu ukuloolika nu kufinga ukuti atukashe, tubhe nu lusuubhilo ku shila shiisho shikwisa mundaashi mumwitu.

19Ulusuubhilo ulwo luulwo tuli nalwo mu ndumbula shiitu lukutupela ukwima akiisa isa muumwo umwela umungʼwamu ghukupela ingalabha ukuti ichikungu manye chiyisungilaghe. Ulusuubhilo ulwo ghwi Yeesu yuuyo akiingila Pabhwelu pa Pabhwelu6:19 Pabhwelu pa Pabhwelu Bhelenga ishu ilya INyumba iya Chaala ku Mashu aMaheesha. kumwanya ukughendela pi ipasiya.6:19 Bhalaabhi 16:220UYeesu akatangila nu kwingila pabhuyo ubhwo ku nongwa yiitu. Ghwepe aabha Mupuuti uSongo ughwa bhwila na bhwila isa muumwo uMelikisendeki akabheela.

7

Ubhupuuti ubhwa Melikisendeki

1UMelikisendeki uyo akabha ghwi malafyale ughwa mu kaaya kaako ingamu yaake bhakatingi Saleemu. Soona akabha mupuuti ughwa Chaala Yuuyo Ali Pamwanya Ngaani. UMelikisendeki akakomaana nu Abhulahamu yuuyo akafuma ku bhwite bhwo aabhapoota abhomalafyale bhanna. Po uMelikisendeki akamusaya uAbhulahamu.7:1 Bhwandilo 14:17-242Ghwepe uAbhulahamu akafumya ilongo ukufuma mu tundu tuutwo akapoka ukufuma ku bhwite nu kumupa uMelikisendeki. Ingamu iya Melikisendeki kwo kuti malafyale ughwanalooli, soona ingamu iya malafyale ughwa Saleemu kwo kuti malafyale ughwa lutengaano. 3Shikulangisha ukuti abhapaapi abha Melikisendeki bhatakumanyikwa, ichikolo chaake chitakumanyikwa, ukupaapighwa nu kufwa kwake kutakumanyikwa. Umwene mupuuti ughwa bhwila na bhwila ungati Mwana ughwa Chaala.

4Tesha muumwo uMelikisendeki akabha ghwi songo! Yo yiiyo nongwa iyi nu Abhulahamu usekulu ghwitu akamupa ilongo ukufuma mu tundu tuutwo akapoka ukufuma ku bhwite. 5Ukukongana ni ndaghilo isha Moose, abhandu bhooshi ukufuma mu chikolo icha Bhalaabhi bhaabho bhakabha bhapuuti, bhakalondighwanga ukupokeela ilongo ukufuma ku Bhaisilaeli abhanine. Bhakalondighwanga ukubhomba ulwo pamupeene nu kuti bhooshi bhakafumagha kwa sekulu ghwabho yumoywene uAbhulahamu.7:5 Mbelengelo 18:26; 2 Tubhalilo 31:4-66Pamupeene nu kuti uMelikisendeki atakafuma mu chikolo icha Bhalaabhi, poope akapokeela ilongo ukufuma kwa Abhulahamu nu kumusaya umundu yuuyo uChaala akafinga ukumusaya. 7Ghweshi umundu ameenye nalooli ukuti umundu yuuyo akumusaya umunine, ali na maka ukukinda yula yuuyo akusayighwa. 8Soona, abhapuuti abho ukufuma mu chikolo icha Bhalaabhi bhaabho bhakupokeela ilongo, bhandu bhaabho bhakufwa. Loole uMelikisendeki yuuyo akapokeela ilongo ukufuma kwa Abhulahamu, akuyughighwa ukuti mwumi ukufika umuusughu. 9Po tubhaghiile ukuyugha ukuti nu Laabhi yuuyo abhandu abha chikolo chaake bhakupokeelagha ilongo, ghwepe akafumya ilongo lyake kwa Melikisendeki ku sila iya Abhulahamu. 10Akabhomba ulwo ukughendela kwa sekulu ghwake uAbhulahamu, paapo akabhalilo kaako uMelikisendeki akakomaanagha nu Abhulahamu, uLaabhi akabha akaali ukupaapighwa.

Ubhupuuti ubhwa Yeesu nu bhwa Bhalaabhi

11Pamupeene nu kuti ubhupuuti ubhwa Bhalaabhi bhukakongagha indaghilo isha Moose, poope ubhupuuti ubhwo bhutakiiyilanianga. Ku nongwa iyo, bhukalondighwanga ubhupuuti ubhunine isa ubhwa Melikisendeki bhuubhwo bhutali isa ubhwa Aaloni. 12Paapo linga ubhupuuti bhukusanuka, ni ndaghilo shoope shikusanuka. 13Umupuuti umupya uyo yuuyo akuyughighwa ghwi Malafyale ghwitu uYeesu yuuyo atakabha Mulaabhi. Atakabhaapo umundu naayumo ukufuma mu chikolo chaake yuuyo akabhombagha imbombo iya bhupuuti. 14Paapo shimanyikitwe ukuti umwene akafumila mu chikolo icha Yuuta, soona bhwo uMoose akuyugha isha bhapuuti atakachiyugha ichikolo icho.

15Inongwa isho shiisho ingushiyugha shili pabhwelu ngaani paapo uMupuuti umunine yuuyo ali ungati ghwi Melikisendeki abhonekite. 16Abhapuuti abhanine bhooshi bhakabha bhapuuti ukukongana ni ndaghilo ni mbaatiko isha chikolo chaabho, loole uMelikisendeki akabha mupuuti ku maka agha bhwumi bhwake bhuubhwo bhutali nu bhumalilo. 17Paapo shisimbiighwe mu Masimbo aMeelu ukuti,

“Ughwe ghwe Mupuuti bhwila na bhwila,

isa muumwo uMelikisendeki akabheela.”7:17 Sabhuli 110:4

18Po uChaala akalutiisha ululaghilo ulwa bhwandilo lula ku nongwa iya kuti lutakabha na maka, soona lutakabha ni mbombo naayimo. 19Ku nongwa iya kuti ululaghilo ulwo lutakaafwanga naakamu, uChaala atupiile ulusuubhilo ulunine luulwo lwisa ngaani, luulwo lukutubhiika ukubha papiipi naghwe.

20Akabhalilo kaako aBhalaabhi bhakabhiikighwanga ukubha bhapuuti, uChaala atakaloolika naakamu kukwabho. Loole bhwo uChaala akumubhiika uYeesu ukubha Mupuuti, akaloolika, 21isa muumwo shisimbiighwe mu Masimbo aMeelu ukuti,

“UMalafyale aloolikite,

soona ataaakasanushe inyinongʼono shaake naalumo.

Ughwe ghwe Mupuuti bhwila na bhwila.”7:21 Sabhuli 110:4

22Po ku nongwa iya kuloolika ukwo, uYeesu ghwe yuuyo alushimikishiishe ulwitikano7:22 Bhelenga ishu ilya Ulwitikano ku Mashu aMaheesha. ukuti lwisa ngaani ukukinda ulwitikano ulwa kabhalilo aka Moose lula.

23Ku kabhalilo aka lwitikano ulukuulu, abhapuuti bhakabha bhingi. Bhatakeendelelagha ukubhomba imbombo shaabho ku nongwa iya kuti bhakafwanga. Ku nongwa iyo, abhapuuti abhapya bhakalondighwanga ukubhapyanila. 24Loole uYeesu, Mupuuti bhwila na bhwila ku nongwa iya kuti umwene mwumi bhwila na bhwila. 25Ku nongwa iyo, umwene ali na maka agha kubhapoka lwoshi abhandu bhooshi bhaabho bhakubhuuka kwa Chaala ukughendela kukwake, ku nongwa iya kuti umwene mwumi bhwila na bhwila, akubhasuumila kwa Chaala akabhalilo kooshi.

26UMupuuti uSongo ughwa luko ulwo akulondighwa leka kukwitu paapo umwene mwelu, soona atakabhomba imbiibhi naayimo. UChaala akamupaaghula ukufuma ku bhabhomba mbiibhi, akamukwesha ukubhuuka kumwanya. 27Abhapuuti abhosongo bhakalondighwanga ukufumya ifyabhupe ku nongwa iya mbiibhi shaabho. Bhwo bhaabhomba ulwo, bhakafumyanga ifyabhupe ifinine ku nongwa iya mbiibhi isha bhandu abhanine. Soona bhakabhombagha ulwo akingi. Loole uYeesu atakabhomba isa abhosongo abha bhapuuti abho. Umwene akiifumya pa chikobhekano limolyeneeshe ku nongwa iya mbiibhi isha bhandu bhooshi. 28Ukukongana ni ndaghilo isha Moose, abhandu bhakabhiikighwanga ukubha bhapuuti abhosongo pamupeene nu kuti bhakasobhagha mu sila inyingi. Loole bhwo akabhalilo akatali kaakinda, uChaala akaloolika bhwo akumubhiika uMwana ghwake ukubha Mupuuti yuuyo iiyiilaniishe bhwila na bhwila.

8

Umupuuti usongo ughwa lwitikano ulupya

1Inongwa ingulu ku shooshi isho yo iyi, utwe tuli naghwe uMupuuti uSongo ughwa luko ulwo, umwene iikiile kulubhafu ulwa kumwisa ulwa chitengu icha bhunyafyale icha Chaala ughwa Maka Ghooshi kumwanya ukwo. 2Kumwanya ukwo akubhomba imbombo iya Mupuuti uSongo Pabhuyo uBhwelu, kwo kuti mu itembe ilya nalooli lila liilyo umundu atakalisenga loole uMalafyale uChaala mwene.

3Ghweshi umupuuti usongo akabhiikighwa ukuti afumyange ifyabhupe, bhubhuubhwo uMupuuti ghwitu uSongo uyo akulondighwa ukuti ghwepe abhe nako kamu aka kufumya kwa Chaala. 4Linga uYeesu akeendelelagha ukwikala mu chiisu ichi, ngali ataa Mupuuti na kaakanandi paapo mu chiisu ichi bhaliipo abhapuuti bhaabho bhakufumya ifyabhupe ukukongana ni ndaghilo isha Moose. 5Shila shiisho abhapuuti abho bhakubhomba Pabhuyo uBhwelu, chifwanikishooshe icha shila isha nalooli shiisho shili Pabhuyo uBhwelu kumwanya kula. Yo yiiyo nongwa bhwo uMoose akwitendekesha ukusenga itembe,8:5 Itembe Ku Bhaisilaeli, itembe ili likabha bhuyo bhuubhwo bhukasengighwa ku nongwa iya kumwipuuta uChaala akabhalilo kaako aBhaisilaeli bhakachuulagha ukubhuuka ku chiisu icha Kaanani. Mu itembe ilyo likabhiikighwanga Ibhokoshi ilya Lwitikano liilyo likalangishanga ukuti uChaala ali pamupeene nabho (Bhufumilo 25:8-9). uChaala akamubhuula akati, “Tendekesha kooshi akandu ukukongana na shooshi shiisho ingakulangisha pa kaghamba aka Sinaayi kala.”8:5 Bhufumilo 25:406Loole uChaala amupiile uYeesu imbombo iya bhupuuti yiiyo nyiisa ngaani ukukinda iya bhapuuti aBhayuuta yila. UYeesu ghwe yuuyo akubhafwania abhandu nu Chaala mu lwitikano luulwo lwisa ukukinda lula luulwo abheene bhakalubhombelagha. Soona, ulwitikano ulwo lusengiighwe pa lwalilo ulwisa, kwo kuti pamwanya pa lufingo ulwisa ngaani ukukinda ulufingo ulwa lwitikano ulukuulu lula.

7Linga ulwitikano ulwa kwanda lukiiyiilanianga, po uChaala ngali atalubhiikite ulwitikano ulwa bhubhili. 8Loole bhwo uChaala aabhubhona ubhutulanongwa ubhwa bhandu bhaake, akayugha akati,

“Pulikisha, akabhalilo kakwisa,

kaako indiingabhiike ulwitikano ulupya

na bhandu abha Isilaeli na bhandu abha Yuuta.

9Ulwitikano ulupya ulu lutaalukabhe ungati ulwa kubhwandilo lula luulwo ingabhiika na bhosekulu bhaabho

akabhalilo kala kaako ingabhalongoshanga akiisa ukufuma ku chiisu icha Miisili.

Abheene bhatakabha bhasubhaalilighwa, soona bhatakakongagha ulwitikano lwangu ulwa kubhwandilo. Iyi yo yiiyo nongwa indakabhasaaghila soona.

10Ulu lwo luulwo lwitikano ulupya luulwo indiingiitikane na Bhaisilaeli amashiku agho ghaagho ghakwisa.

Indiingabhiike indaghilo shangu mu nyinongʼono shaabho, indiingashisimbe mu ndumbula shaabho.

Une indiingabhe nee Chaala ghwabho bhoope indibhakabhe bhandu bhangu.

11Ataaakabheepo umundu naayumo yuuyo indiakamumanyishange umunine,

pamu ughwa kumubhuula umunine ukuti, ‘Mumanye uMalafyale uChaala.’

Ghweshi umundu ukufuma ku mukeke ukufika kwa songo indibhakaamanye une.

12Paapo indiingabhahobhokele ubhubhiibhi bhwabho, indaaingashikumbuke soona imbiibhi shaabho.”8:8-12 Yelemiiya 31:31-34

13UChaala paapo akuyugha akuti ulwitikano ulu “lupya,” akulangisha ukuti ulwitikano ulwa kwanda “lukuulu.” Po akandu kooshi kaako kaabha kakuulu soona kaywelukite, katali ni mbombo naayimo, kali papiipi ukusobha.

9

Imbaatiko isha lwitikano ulwa kwanda

1Ulwitikano ulwa kwanda lukabha ni ndaghilo shiisho abhandu bhakashikongagha bhwo bhakumwipuuta uChaala. Soona, ulwitikano ulwo lukabha nu bhuyo ubhwelu ubhwa kumwipuuta uChaala pa chiisu ichi. 2Pabhuyo ubhwo likasengighwa itembe ku nongwa iya kumwipuuta uChaala. Itembe ilyo likabha ni fipindwa fibhili. Ichipindwa icha kwanda chikabha ni chitalati icha kubhiikila inyaale ni meesa iya kubhiika imikati pandaashi pa Chaala. Ichipindwa icha kwanda icho bhakachiitishanga bhakatingi Pabhwelu. 3Mu itembe ilyo mukabhaamwo ipasiya ikulu liilyo likayabhanianga ichipindwa icha kwanda ni cha bhubhili. Ichipindwa icha bhubhili bhakachiitishanga bhakatingi Pabhwelu pa Pabhwelu. 4Mu chipindwa icho mukabha ni chighemo icha sahabhu chiicho abhapuuti bhakabhombelagha ukupemba nu kufuukisha utundu tuutwo tukanuukilagha ngaani. Soona likabhaamwo ni Ibhokoshi ilya Lwitikano liilyo bhakalyifunikila ni sahabhu imbafu shooshi. Mu Ibhokoshi ilyo mukabha ni ngumbe iya sahabhu yiiyo yikabha ni mana9:4 Imana fikabha findu fiifyo uChaala akabhapa aBhaisilaeli bhwo bhali mu lungalangala. ni ngoomo iya Aaloni yiiyo yikatulula amaani. Soona mu Ibhokoshi ilyo mukabhaamwo amayondo mabhili ghaagho ghakasimbighwa indaghilo kalongo (10) isha lwitikano.9:4 Bhufumilo 25:10-165Pamwanya pi Ibhokoshi ilyo fikabhaapo ififwani ifya fipelighwa fibhili fiifyo fikalangishanga ubhukulumba ubhwa Chaala. Ifipelighwa ifyo fikabha ni fipapande fiifyo fikafunika Ibhokoshi ilyo paapo abhandu bhakahobhokelighwanga imbiibhi shaabho. Loole akabhalilo aka tutabhaghiile ukushilingaania akiisa shooshi isho muumwo shibheeliile.9:5 Bhufumilo 25:17-22

6Bhwo utundu twoshi utwo twatendekeshighwa nu kubhiikighwa mu lubhaatiko ulwisa, abhapuuti bhakiingilagha lyoshi ishiku mu chipindwa icha kwanda chila nu kumubhombela uChaala isa muumwo shikalondighwanga. 7Loole umupuuti usongo mwene ghwe yuuyo akiitikishighwanga ukwingila mu chipindwa icha bhubhili icha Pabhwelu pa Pabhwelu chila, ghwepe akiingilagha limolyeneeshe ku chinja. Soona akalondighwanga ukwingila ni ibhanda ilya chinyamaana chiicho bhachighoghite nu kufumya kwa Chaala. Akabhombagha ulwo ku nongwa iya kuhobhokelighwa imbiibhi shaake ni mbiibhi isha bhandu abhanine shiisho bhakabhombagha chishita kumanya. 8Ukukongana ni mbaatiko shooshi isho, uMbepo uMwelu akutulangisha ukuti isila iya kwingila Pabhwelu pa Pabhwelu yikaali ukubhiikighwa pabhwelu ku nongwa iya kuti itembe ilya bhwandilo lila likabha likaali likubhomba imbombo.

9Imbombo shooshi shiisho shikabhombighwanga mu itembe lila chifwanikisho icha mbombo isha kabhalilo aka. Paapo ifyabhupe fiifyo bhakufumyanga kwa Chaala fitabhaghiile ukwelufya indumbula isha bhandu bhaabho bhakumwipuuta uChaala. 10Imbaatiko isho shikabha sha findu, sha kungʼwa nu kwiyeelufya imibhili. Shooshi isho indishikashile akabhalilo kaako uChaala indiakatusanushe utundu ukubha tupya.

11UKilisiti iisile ukuti abhe Mupuuti uSongo ughwa mbombo inyiisa shiisho shiliipo. Umwene ghwe yuuyo akubhomba imbombo mu itembe inine liilyo lyisa soona lyiyiilaniishe ukukinda ilya kwanda lila. Itembe ilyo litakasengighwa na bhandu, kwo kuti litembe liilyo litaa lya mu chiisu ichi. 12Umwene akiingila limolyeneeshe Pabhwelu pa Pabhwelu. Atakiingila ni ibhanda ilya mbushi pamu ilya ngwata, loole akiingila ni ibhanda lyake mwene ukuti tubhe bhaabhuke bhwila na bhwila. 13Ukukongana ni ndaghilo isha Moose, abhapuuti bhakanyunyishanga ibhanda ilya mbushi, ilya bhokambaku ni lyoto ilya ngwata ku bhandu bhaabho bhanyalite ukuti bhabheelufye imibhili yaabho yeene. 14Loole ibhanda ilya Kilisiti lili na maka ngaani ukukinda ibhanda ilya finyamaana ifyo! Ku sila iya Mbepo ughwa bhwila na bhwila, umwene akiifumya kwa Chaala ukubha chabhupe chiicho chiiyiilaniishe. Ibhanda lyake lyo liilyo likutwelufya indumbula shiitu ku mbiibhi shiisho shikupela ubhufwe ukuti tumubhombelaghe uChaala yuuyo mwumi.

15Ku nongwa iyo, uYeesu ghwe yuuyo akubhafwania abhandu nu Chaala mu lwitikano ulupya ukuti abhandu bhaabho uChaala abhasalite, bhapokeele ubhwumi ubhwa bhwila na bhwila bhuubhwo akafinga ukubhapa. Ishi shibhaghiile ukubhombighwa ulwo ku nongwa iya kuti uYeesu akafwa ukuti abhaabhule abhandu ukufuma mu mbiibhi shiisho bhakabhombagha mu lwitikano ulukuulu.

16Linga umundu aasimba indaghilo ku tundu tuutwo ali natwo, indaghilo isho shikubhomba imbombo linga umundu uyo aafwa. 17Indaghilo shila shiisho aasimba shikubha na maka linga umundu yuuyo akasimba aafwa, loole shitakubha na maka linga umundu uyo akaali mwumi. 18Yo yiiyo nongwa iyi nu lwitikano ulukuulu lula lutakabha na maka chishita libhanda ilya finyamaana.

19Bhwo uMoose aamala ukubhelenga indaghilo isha Chaala pandaashi pa bhandu bhooshi isa muumwo shikalondighwanga, akeegha ibhanda ilya ngwata ni lya mbushi, akoongaania na miishi. Bhwo aabhomba ulwo, akanyunyisha ibhanda ilyo pa kalata ughwa ndaghilo na ku bhandu bhooshi ukubhombela umusapa umukesamu, ghuughwo ghukapinyighwa ku kasamba aka likokwe liilyo bhakatingi hiisopo. 20Po uMoose akabhabhuula abhandu bhooshi akati, “Ili libhanda liilyo likushimikisha ulwitikano ulwa Chaala luulwo abhalaghiile ukuti mulukongaghe.”9:20 Bhufumilo 24:821Bhubhuubhwo, uMoose akanyunyisha ibhanda pi itembe nu tundu twoshi tuutwo bhakabhombelagha bhwo bhakumwipuuta uChaala. 22Ukukongana ni ndaghilo isha Moose, ibhanda lyo liilyo likwelufya kooshi akandu. Chishita libhanda ukukupuka, uChaala atabhaghiile ukubhahobhokela abhandu imbiibhi shaabho.

Ukwifumya ukwa Kilisiti

23Itembe nu tundu twoshi tuutwo abhapuuti bhakabhombelagha ukufumya ifyabhupe, fikabha fifwanikisho ifya tundu tuutwo tuli kumwanya. Itembe nu tundu utwo fikeelufighwanga ku sila iya libhanda ilya finyamaana, loole utundu utwa kumwanya tukulondighwa ukwelufighwa ni chabhupe chiicho chiisa ukukinda ibhanda ilya finyamaana ilyo. 24UKilisiti atakiingila Pabhwelu pa Pabhwelu paapo pasengiighwe na bhandu, paapo chifwanikisho icha bhuyo bhuubhwo bhuli kumwanya. Loole akiingila Pabhwelu pa Pabhwelu kumwanya kuukwo akabhalilo aka akutwipuutila pandaashi pa Chaala. 25Umupuuti usongo ughwa Bhayuuta akiingilagha Pabhwelu pa Pabhwelu chooshi ichinja ni ibhanda ilya finyamaana. Loole uKilisiti atakiingila kumwanya akingi. Umwene akiifumya ukubha chabhupe limolyeneeshe. 26Linga uKilisiti akalondighwanga ukwifumya akingi ukubha chabhupe isa muumwo umupuuti usongo akafumyanga ifyabhupe akingi, po ngali akulondighwa ukutaamighwa akingi ukufuma muumwo uChaala akapelela ichiisu. Loole umwene ku mashiku agha bhumalilo agha, akiisa nu kwifumya ukubha chabhupe limolyeneeshe ukuti atwelufye imbiibhi shiitu. 27Isa muumwo ghweshi umundu akufwa limolyeneeshe, bhwo aafwa, uChaala akumulonga, 28bhubhuubhwo uChaala akamufumya uKilisiti ukuti afwe nu kubha chabhupe limolyeneeshe ukuti uChaala abhahobhokele abhandu abhingi imbiibhi shaabho. Soona, uKilisiti indiakiise ulwa bhubhili. Ataaakiise ukuti uChaala abhahobhokele abhandu imbiibhi, loole indiakiise pakubhapa ubhupoki abhandu bhaabho bhakumulindilila ku maka.

10

1Indaghilo isha Moose chifwanikisho icha mbombo inyiisa shiisho indishikiise, loole shitaa nyiisa shiisho. Yo yiiyo nongwa iyi fyope ifyabhupe fiifyo abhandu bhakufumya chooshi ichinja ukukongana ni ndaghilo isho, fitabhaghiile naakamu ukubheelufya abhandu bhaabho bhakumwipuuta uChaala. 2Linga uChaala akabheelufyanga imbiibhi shaabho nalooli abhandu abho bhaabho bhakamwipuutagha ku sila iya kukonga indaghilo, ngali bhatakwendelela ukwipulika mu ndumbula shaabho ukuti bhatulanongwa. Soona ngali bhalekite ukufumya ifyabhupe fyabho paapo uChaala ngali akabheelufya limolyeneeshe. 3Loole ifyabhupe ifyo fiifyo bhakufumyanga chooshi ichinja fikubhakumbushanga imbiibhi shaabho, 4paapo ibhanda ilya mbushi ni lya bhokambaku litali na maka agha kutiisha imbiibhi isha bhandu. 5Yo yiiyo nongwa iyi bhwo uKilisiti akwisa pa chiisu ichi, akamubhuula uChaala akati,

“Ughwe utakulonda ifyabhupe ifya finyamaana

pamu ifyabhupe ifya kupemba,

loole ughutendekeshiishe umubhili ghwangu.

6Ughwe utakahobhokagha ni fyabhupe ifya kupemba

pamu ifyabhupe fiifyo abhandu bhakafumyanga

ku nongwa iya mbiibhi.

7Po ingayugha ingati,

‘Ghwe Chaala ghwangu! Une indi panu,

ukuti imbombaghe ubhwighane bhwako,

isa muumwo shisimbiighwe mu Masimbo aMeelu

ukuunjugha une.’ ”10:5-7 Sabhuli 40:6-8

8Ilya kwanda akayugha akati, “Ughwe utakulonda ifyabhupe ifya finyamaana ni fya kupemba ku nongwa iya mbiibhi,” pamupeene nu kuti ifyabhupe fyoshi ifyo bhakafumyanga ukukongana ni ndaghilo isha Moose. 9Ilya bhubhili akayugha akati, “Ghwe Chaala ghwangu! Une indi panu ukuti imbombaghe ubhwighane bhwako.”10:9 Sabhuli 40:6-8 Po uChaala akalutiisha ulwitikano ulwa kwanda nu kulubhiika ulwitikano ulwa bhubhili. 10Ku nongwa iya kuti uYeesu akakongagha ubhwighane ubhwa Chaala, uChaala akutwelufya imbiibhi shiitu ku sila iya Yeesu Kilisiti ukwifumya limolyeneeshe ukubha chabhupe.

11Ukukongana nu lwitikano ulukuulu, lyoshi ishiku abhapuuti abha Bhayuuta bhakamubhombelagha uChaala nu kufumya ifyabhupe fila fila akingi fiifyo fitakatiishanga imbiibhi na kaakanandi. 12Loole uKilisiti akiifumya limolyeneeshe ukubha chabhupe ukuti atwelufye imbiibhi shiitu. Umwene ghwe yuuyo chabhupe icha bhwila na bhwila. Po iikiile ku kakono aka kumwisa aka Chaala. 13Umwene ali kumwanya ukwo kuukwo akwendelela ukulindilila ukufika paapo uChaala indiakabhabhiike abhalughu bhaake paase pa tulundi twake. 14Ku sila iya Yeesu ukwifumya limolyeneeshe, abheelufyishe nu kubhabhiika ukubha bhandu bhaake bhwila na bhwila.

15Ghwepe uMbepo uMwelu akushimikisha inongwa ishi kukwitu ukuti sha nalooli akuti,

16“UMalafyale uChaala akayugha akati, ulu lwitikano

luulwo indiingiitikane na bhandu bhangu amashiku agho ghaagho ghakwisa.

Indiingashibhiike indaghilo shangu mu ndumbula shaabho

nu kushisimba mu mahala ghaabho.”10:16 Yelemiiya 31:33

17Soona akuyugha akuti,

“Indaaingashikumbuke soona imbiibhi shaabho

pamu imbombo shaabho imbiibhi.”10:17 Yelemiiya 31:34

18Linga uChaala aabhahobhokela abhandu imbiibhi, kutakulondighwa ukufumya ifyabhupe soona.

Tuli bhaabhuke ukubhuuka pandaashi pa Chaala

19Mwe bhiitiki bhanyiitu, ku sila iya libhanda ilya Yeesu, utwe tuli bhaabhuke ukwingila Pabhwelu pa Pabhwelu chishita kwoghopa. 20Ku sila iya bhufwe bhwake, umwene akatwighulila isila imbya iya bhwumi ukuti twingilaghe pandaashi pa Chaala ukughendela pi ipasiya liilyo lili ungati mubhili ghwake. 21Utwe tuli naghwe uMupuuti uSongo yuuyo mwimilili ughwa bhandu abha Chaala. 22Po tubhuukaghe pandaashi pa Chaala ni ndumbula inyeelu shiisho shikumwitika nalooli, paapo uChaala atwelufyishe indumbula shiitu imbiibhi ku sila iya libhanda ilya Yeesu nu kuyisuka imibhili yiitu na miishi ameelu. 23Twikaakilaghe ngaani ukushikola shiisho tukushiitika nu kushisubhaalila paapo uChaala yuuyo akafinga, musubhaalilighwa. 24Soona tukulondighwa ukukasania ukuti tughananaghe nu kubhombelana inyiisa twibheene-bheene. 25Manye tukalekaghe akayiilo kiitu aka kukomaana pamupeene isa muumwo abhandu abhangi bhalekite ukukomaana. Loole twendelelaghe ukukasania twibheene-bheene paapo tumeenye ukuti ishiku ilya kughaluka uMalafyale lili papiipi.

26Linga tukwendelela ukubhomba imbiibhi ku sila iya kufimbilila bhwo twabhumanya ubhwanalooli ubhwa Chaala, po chitaliipo ichabhupe ichinine chiicho chibhaghiile ukutwelufya imbiibhi. 27Po kukushaala kwene ukulindilila ubhulongi ubhwa Chaala bhuubhwo bhukwoghofya nu mulilo ghuughwo indighukabhapyute abhandu bhooshi bhaabho bhakumukaana uChaala. 28Umundu yuuyo akakomanianga indaghilo isha Moose, akaghoghighwanga chishita chisa bhwo abhakeeti bhabhili pamu bhatatu bhaashimikisha ukuti nalooli abhombite ulwo. 29Inongʼona! Kali, ulufundo indilukabhe bhuleele ku mundu yuuyo akumufuuya uMwana ughwa Chaala ni ibhanda ilya lwitikano liilyo likamwelufya imbiibhi shaake? Kali, ulufundo indilukabhe bhuleele ku mundu yuuyo akumufuuya uMbepo uMwelu ughwa chisa? Nalooli, ulufundo indilukabhe lukulu soona lukali ngaani. 30Paapo tumeenye ukuti uChaala akayugha akati, “Ukutaanisha mbombo yangu, une neene ingutaanisha.” Soona akayugha akati, “UMalafyale uChaala indiakabhalonge mu bhwanalooli abhandu bhaake.”10:30 Ngumbusho isha Ndaghilo isha Moose 32:35-3631Shikwoghofya leka ukughwa mu tukono utwa Chaala yuuyo mwumi.

32Loole kumbukagha akabhalilo aka kubhwandilo kala kaako mukaandagha ukumwitika uKilisiti. Pamupeene nu kuti mukashaaghagha indamyo ingulu, poope mukakibhagha indamyo isho. 33Akabhalilo kamu abhandu bhakabhatukagha nu kubhapelela indamyo pandaashi pa bhandu abhingi. Akabhalilo akanine mukabhasaaghilagha nu kubhaafwa bhala bhaabho bhakashaaghagha indamyo isa shishiisho. 34Soona mukabhapelelagha ichisa abhanyiinyu bhaabho bhakapinyighwa mu nyumba iya bhapinyighwa. Soona bhwo bhakubhapoka ichuuma chiinyu, mukahobhokagha mu ndumbula shiinyu paapo mukamanya ukuti muli natwo utundu utwisa ngaani tuutwo tutakushila naalumo.

35Ku nongwa iyo, ikashanga paapo indimukapokeele isekeelesho ingulu ngaani ukufuma kwa Chaala. 36Mukulondighwa mukibhaghe ukuti mubhombaghe ubhwighane ubhwa Chaala. Ku sila iyo, indimukapokeele shila shiisho uChaala akafinga ukubhapa. 37Paapo shisimbiighwe mu Masimbo aMeelu ukuti,

“Kashaalite akabhalilo akapimba leka,

uyo yuuyo akwisa, indiiise, soona ataaakaabhe.

38Umundu ghwangu yuuyo mugholofu,

indiabhange mwumi ku sila iya kuunyiitika.

Loole linga umundu uyo akuleka ukuungonga une,

indaaingahobhoke naghwe naalumo.”10:37-38 Habhakuuki 2:3-4

39Utwe tutali ungati bhandu abho bhaabho bhakuleka ukumukonga uChaala, bhaabho bhasobhite. Loole tuli pamupeene na bhala bhaabho bhakumwitika. Ku sila iyo, tupokiighwe.

11

Amaka agha lwitiko ulwa bhandu abha bhwandilo

1Ukumwitika uChaala kwo kubha nu bhwanalooli ukuti indishikabhombighwe shila shiisho tukushisubhaalila. Soona kwo kwitika ukuti sha nalooli shila shiisho tutakushibhona ulu. 2Ku sila iya kumwitika uChaala ukwo, abhosekulu bhiitu bhakamuhobhoshanga ngaani uChaala. 3Ku sila iya kwitika, tukumanya ukuti uChaala akapela kumwanya ni chiisu ukubhombela ishu lyake. Soona tukumanya ukuti akapela utundu twoshi tuutwo tukubhoneka ukufuma ku tuutwo tutakubhoneka.

4Ku nongwa iya kuti uAabheli akamwitikagha uChaala, akamufumikisha uChaala ichabhupe ichiisa ukukinda umukulu ghwake uKayini. Ku nongwa iya kwitika kwake, uChaala akamubhelengela uAabheli ukubha mundu ghwanalooli. UChaala akapokeela ichabhupe chaake. Pamupeene nu kuti uAabheli akafwa, poope ulwitiko lwake lukwendelela ukubha chifwanikisho ichiisa icha kweghelela kukwitu nu muusughu.

5Ku sila iya kwitika, uChaala akamwegha uEenoki ukubhuuka kumwanya chishita kufwa. Atakabhoneka soona ku nongwa iya kuti uChaala akamwegha ukubhuuka kumwanya. Paapo aMasimbo aMeelu ghakushimikisha ukuti bhwo uChaala akaali ukumwegha uEenoki ukubhuuka kumwanya, uEenoki akabhombagha shiisho shibhaghiile pandaashi pa Chaala.11:5 Bhwandilo 5:246Ataliipo umundu yuuyo abhaghiile ukumuhobhosha uChaala chishita kubha nu lwitiko. Ghweshi umundu yuuyo akulonda ukumwipuuta uChaala, akulondighwa ukwitika ukuti uChaala aliipo nu kuti indiakabhape isekeelesho bhala bhaabho bhakulonda ukumumanya.

7Ku sila iya kwitika, uNooghwa akamupulika uChaala bhwo aamusoka ku shiisho shikabha shikaali ukubhoneka. Po akatendekesha ingalabha ukuti uChaala amupoke umwene pamupeene na bhandu abha mu nyumba yaake nu kubhalonga abhandu abha mu chiisu bhaabho bhatakamwitikagha. Ku nongwa iyo, uChaala akamubhelengela uNooghwa ukubha ghwanalooli.

Amaka agha lwitiko ulwa Abhulahamu na bhakamu bhaake

8Ku sila iya kwitika, uAbhulahamu akamupulika uChaala bhwo aamubhuula ukuti atiile mu chiisu chaake, abhuuke ku chiisu chiicho uChaala akafinga ukumupa. UAbhulahamu akasaama mu chiisu icho pamupeene nu kuti atakamanya kuukwo akabhuukagha.11:8 Bhwandilo 12:1-59Ku sila iya kwitika kwake, uAbhulahamu akiikala mu chiisu icho ungati muheesha. Akiikalagha mu matembe isa muumwo ghwepe uIsiyaka nu Yaakobhu bhakiikalagha. Bhoope bhakapokeela ulufingo lula lula ulwa chiisu isa luulwo uAbhulahamu akapokeela. 10UAbhulahamu akabhomba ulwo ku nongwa iya kuti akasubhaalilagha ukwikala mu kaaya kaako kali nu lwalilo ulwa maka luulwo lutakukomanika naalumo. UChaala ghwe yuuyo akakatendekesha nu kukasenga akaaya ako.

11Ku sila iya kwitika, uChaala akamupa uSaala yuuyo akabha mukashi ughwa Abhulahamu amaka agha kubha pa bhungʼwamu nu kupaapa umwana, pamupeene nu kuti akabha mughumba soona akabha mughome.11:11 Bhwandilo 18:11-14 USaala akiitikagha ukuti uChaala musubhaalilighwa soona akubhomba shila shiisho afingite. 12Po ku sila iya mundu yumoywene uAbhulahamu yuuyo akabha mughome ngaani,11:12 Akabha mughome ngaani Mu njugha iya Chighiliki kwo kuti, Akabha ungati afwile. bhakapaapighwa abhandu abhingi bhaabho utabhaghiile ukulapa isa indoondwa pamu umusanga ughwa ku nyanja.

13Abhandu bhooshi abho bhakafwa bhwo bhakaali bhakwitika ukuti uChaala indiakabhape shooshi shiisho akafinga ukubhapa. Bhatakapokeela shiisho uChaala akafinga ukubhapa, loole bhakashibhonagha pabhutali nu kushisekelela. Abheene bhakiitikagha ukuti bhakabha bhaheesha soona bhaghendasila pa chiisu ichi. 14Paapo abhandu bhaabho bhakwitika isho, bhakulangisha pabhwelu ukuti bhakulonda ukubha ni chiisu chaabho bheene. 15Linga bhakiinongʼonagha isha chiisu chaabho kuukwo bhakafumila, po ngali bhaghalukite nu kubhuuka kukwabho. 16Loole abhandu abho bhakanyonywanga ichiisu ichiisa ngaani, kwo kuti ichiisu icha kumwanya. Yo yiiyo nongwa uChaala atakubha ni soni linga abhandu abho bhakumwitisha ukuti ghwi Chaala ghwabho paapo abhatendekeshekeshiishe akaaya kumwanya kula.

17Ku sila iya kwitika, uAbhulahamu akamufumya umwana ghwake uIsiyaka ukubha chabhupe bhwo uChaala aamughela. UAbhulahamu ghwe yuuyo akapokeela ulufingo ukufuma kwa Chaala, loole akiitika ukumufumya umwana ghwake yuuyo ali mwene,11:17 Bhwandilo 22:1-1918pamupeene nu kuti uChaala akabha amubhuulite uAbhulahamu ukuti, “Abhaana bhaako indibhakafume mu mbaapo iya Isiyaka.”11:18 Bhwandilo 21:1219UAbhulahamu akiitikagha ukuti uChaala ali na maka agha kumushuusha uIsiyaka. Ku sila iyo, uAbhulahamu akamupokeela soona uIsiyaka yuuyo akabha ungati aafwile nu kubha mwumi soona.

20Ku sila iya kwitika, uIsiyaka akabhasaya abhaana bhaake uYaakobhu nu Eesabhu ku shiisho shikayanga pakubhoneka mundaashi.

21Ku sila iya kwitika, bhwo uYaakobhu aapalamila ukufwa, akabhasaya abhaana bhabhili abha Yoosefu nu kumwipuuta uChaala bhwo eeghamiile ingoomo yaake iya kughendela.

22Ku sila iya kwitika, bhwo uYoosefu aapalamila ukufwa, akayugha inongwa isha muumwo aBhaisilaeli indibhakatiile mu chiisu icha Miisili. Soona akabhalaghila ukuti bhakeeghe amafupa ghaake nu kubhuuka nagho pakughashiila mu chiisu icha Kaanani.11:22 Bhwandilo 50:24-25; Bhufumilo 13:19

Amaka agha lwitiko ulwa Moose

23Ku sila iya kwitika, abhapaapi abha Moose bhakamufifa uMoose imyeshi mitatu bhwo aapaapighwa. Bhakabhomba ulwo ku nongwa iya kuti uMoose akapaapighwa mwisa, bhatakooghopa nu kukomania ululaghilo ulwa malafyale ughwa Miisili ulwa kubhaghogha abhaana bhooshi abhaliisha aBhaisilaeli. 24Ku sila iya kwitika, bhwo uMoose aabha ghwi songo, akakaana ukuti umwene mwana ghwa mulindu ughwa malafyale ughwa chiisu icha Miisili. 25Umwene akasala ukutaamighwa pamupeene na bhandu abha Chaala ukukinda ukwihobhosha mu mbiibhi ku kabhalilo akapimba. 26UMoose akaagha ukutaamighwa ku nongwa iya Mesiiya11:26 UMesiiya Kwo kuti, Kilisiti. Bhelenga ingamu iya UKilisiti ku Mashu aMaheesha. bhukabhi ngaani ukukinda ukubhwagha ubhukabhi bhwoshi ubhwa mu chiisu icha Miisili. Akabhomba ulwo ku nongwa iya kuti akalindililagha ulusekeelesho luulwo uChaala indiakamupe amashiku agha mundaashi.

27Ku sila iya kwitika, uMoose akatiila mu chiisu icha Miisili chishita kwoghopa ilyoyo ilya malafyale.11:27 Bhufumilo 2:15 Umwene akakibha ku nongwa iya kuti akabha ungati akumubhona uChaala yuuyo atakubhoneka. 28Ku sila iya kwitika, uMoose akabhomba ichaaka icha Pasaka nu kubhalaghila aBhaisilaeli bhapake ibhanda ilya konangʼooshi pa felemu isha milyango iya nyumba shaabho, ukuti bhwo ughwandumi ughwa lupyuto akughenda, manye abhapyute abhaana bhaabho abha kwanda.11:28 Bhufumilo 12:7-1329Ku sila iya kwitika, aBhaisilaeli bhakalobhoka inyanja iya Shaamu nu tulundi isa muumwo abhandu bhakughenda pa chiisu ichikafu. Loole bhwo aBhamiisili bhoope bhakulobhoka, amiishi ghakabhiifunikila, bhakafwa bhooshi.11:29 Bhufumilo 14:21-31

Amaka agha lwitiko ulwa bhandu abhanine

30Ku sila iya kwitika, aBhaisilaeli bhakashunguulila ulubhumba ulukulu ulwa kaaya aka Yeeliko ku mashiku mahaano na mabhili (7), lwope lukaghwa.11:30 Yooshwa 6:12-21

31Ku sila iya kwitika, uLahabhu yuuyo akabha mukolo umalaya akapona ukughoghighwa pamupeene na bhandu bhaabho bhatakamwitikagha uChaala. Akapona ukughoghighwa ku nongwa iya kuti akabhapokeela abhapeleeleshi aBhaisilaeli.11:31 Yooshwa 2:1-21; 6:22-25

32Mwe bhoghwamwitu, kali, injughe shiliku ukwongela pa isho? Tesha, indali na kabhalilo aka kubhapangila isha lwitiko ulwa Ngindiyoni, uBhaalaki, uSaamusooni, uYeefuta, uNdaabhiti, uSamweli na bhasololi abhanine. 33Ku sila iya kwitika kwabho, abhandu abho bhakapootagha ubhwite bhuubhwo bhakalwanga na bhomalafyale abha fyisu ifinine. Bhakalongoshanga mu bhwanalooli nu kupokeela shila shiisho uChaala akafinga ukubhapa. Soona bhamu bhakabha na maka agha kushighila imilomu iya ngalamu ukuti manye shibhafulashange. 34Ku sila iya kwitika kwabho, bhakashimyanga umulilo umukali, soona bhakaponagha ukughoghighwa na bhalughu bhaabho. Bhatakabha na maka, loole uChaala akabhapa amaka agha kupoota ubhwite nu kubhakiisha abhashikali bhaabho bhakafumagha mu fyisu ifinine.

35Ku sila iya kwitika, abhakolo bhamu bhakabhapokeela abhakamu bhaabho abhafwe bhwo bhuumi soona. Abhanine bhakakaana ukuti bhabhaabhule paapo bhakaagha kiisa ukutaamighwa nu kughoghighwa ukukinda ukumuleka uChaala. Bhakabhomba ulwo ukuti uChaala abhashuushe nu kubhapa ubhwumi ubhwisa ngaani. 36Bhamu bhakabhoobhelagha nu kubhakoma ni fikoti. Abhanine bhakapinyighwanga ni minyololo nu kutaaghighwa mu nyumba iya bhapinyighwa. 37Soona bhakabhakomagha bhamu na mayondo, abhanine bhakabhabheghanianga na bhanine bhakabhaghoghagha ni mimaaghi imitali iya bhwite. Bhamu bhakabha bhapiina nu kufwala amakwela agha bhonangʼooshi na gha mbushi, bhakafulashighwanga nu kubhombelighwa imbiibhi inyingi. 38Abhandu abho bhakaghendagha-ghendagha mu lungalangala na mu tughamba, bhakiikalagha mu mbako na mu miina. Ichiisu chitakabhaghila ukuti abhandu abho bhiikalagheemwo.

39Pamupeene nu kuti abhandu bhooshi abho bhaabho tukushiyugha inongwa shaabho bhakamwitikagha uChaala, poope ataliipo naayumo yuuyo akapokeela shiisho uChaala akafinga. 40UChaala akabhomba ulwo ku nongwa iya kuti akabha atubhaatikiile imbombo inyiisa ngaani ukuti utwe pamupeene nabho tupokeele shila shiisho akafinga ukutupa.

12

Ukukonga ichifwanikisho icha Yeesu

1Ku nongwa iya kuti nuutwe tuli ni chilundilo ichikulu icha bhakeeti bhaabho bhatushunguuliile, tututiishe twoshi tuutwo tukutushighila nu kushileka imbiibhi shiisho shikutughwisha. Soona twikaakilaghe ukubhomba shiisho uChaala abhiikite mundaashi mumwitu ungati mundu yuuyo akukinda ulubhilo ku bhukifu. 2Tumuteshange uYeesu paapo ghwe yuuyo akatwighulila isila iya kuti tumwitikaghe uChaala, soona ghwe yuuyo akutukasha ukuti twendelelaghe ukumwitika uChaala ukufika pabhumalilo. Soona akakibha ubhufwe pa chikobhekano chishita kufwa isoni ku nongwa iya lusekelo luulwo lukabha mundaashi mumwake. Ulu iikiile kulubhafu ulwa kumwisa ulwa chitengu icha bhunyafyale ubhwa Chaala, pabhuyo ubhwa lughindiko ngaani.

3Inongʼonagha shiisho shikamwagha uYeesu na muumwo akakibhagha ku shila shiisho abhabhomba mbiibhi bhakamukaanikagha. Po ku nongwa iyo, ikashanga ukuti manye mulitaghe ukumwitika uChaala. 4Pamupeene nu kuti mukwikaakila ukushipoota imbiibhi, poope mukaali mutalwile ubhwite ukufika ukukupula ibhanda lyinyu. 5Kali, mwibhitwe amashu ghala ghaagho uChaala akabhabhuulagha umwe mwe bhaana bhaake bhwo akubhakasha? Paapo uChaala akayugha akati,

“Ghwe mwana ghwangu, pulikisha!

Manye ushifuuyaghe shiisho uMalafyale ghwako akukusoka,

soona ikashanga linga akukukemela pala paapo kusobha.

6Paapo uChaala akumupa ulufundo umundu ghweshi yuuyo umwene amughanite.

Soona, uChaala akumupa ulufundo umundu ghweshi yuuyo umwene akumwitika ukubha mwana ghwake.”12:5-6 Fimanyisho ifya Solomooni 3:11-12

7Po kibhagha bhwo uChaala akubhafunda. Akubhomba ulwo ku nongwa iya kuti mwe bhaana bhaake. Paapo ataliipo umwana naayumo yuuyo atakufundighwa nu ghwise. 8UChaala akubhafunda abhaana bhaake bhooshi. Po linga uChaala atakubhafunda, mumanye ukuti umwe mwe bhosoosi, mutaa bhaana bhaake. 9Linga tukabhaghindikagha abhapaapi bhiitu abha pa chiisu ichi bhaabho bhakatufundagha, kali, tutakulondighwa ukumughindika ngaani uChaala uTaata ghwitu yuuyo ali kumwanya ukuti tubhange nu bhwumi ubhwa bhwila na bhwila? 10Abhapaapi bhiitu abha pa chiisu ichi bhakutufunda ku kabhalilo akapimba ukukongana na muumwo bhakwinongʼonela ukuti kiisa. Loole uChaala akutufunda ku nongwa yiitu yutwetwe ukuti tubhe pamupeene naghwe mu bhwelu bhwake. 11Naayumo umundu yuuyo akuhobhoka bhwo akufundighwa, loole akuswimaana. Loole bhala bhaabho bhamanyiile ukubha na kayiilo akiisa ku sila iya kufundighwa, bhakubha nu lutengaano nu kubhomba shiisho shibhaghiile pandaashi pa Chaala.

12Po tukashange utukono twinyu tuutwo twonywa ni fipeefu fyinyu fiifyo fikutetema.12:12 Yesaaya 35:313Ghendagha mu sila shiisho shigholokite ukuti chiicho chilemale manye chifulalaghe, loole chipolaghe.12:13 Fimanyisho ifya Solomooni 4:26

Isoki ku bhiitiki

14Mwe bhiitiki bhanyiitu, ikaakilagha ukwikala ku lutengaano na bhandu bhooshi. Soona ikaakilagha ukubha bheelu mu bhwumi bhwinyu paapo ataliipo umundu yuuyo abhaghiile ukumubhona uChaala chishita kubha mwelu. 15Mubhange maaso ukuti manye abhangeepo umundu ughwa kupootwa ukuchaagha ichisa icha Chaala. Manye abhangeepo umundu yuuyo ali ungati mushu umukali ughwa likokwe. Umundu isa uyo, akubhatamya nu kunyasha indumbula isha bhandu abhingi. 16Mubhange maaso ukuti manye abhangeepo umundu yuuyo mushipani pamu atakumughindika uChaala isa uEesabhu. Umwene akaghulisha ubhwosongo ubhwa kubha mwana ughwa kwanda ukupaapighwa ku nongwa iya findu ifya kabhalilo kamukeeneeshe.12:16 Bhwandilo 25:27-3417Nuumwe mumeenye ukuti na bhwo uEesabhu akulonda ukuti ughwise amusaye isa muumwo shikulondighwa ku mwana ughwa kwanda ukupaapighwa, ughwise akakaana. Pamupeene nu kuti uEesabhu akalila leka, poope ughwise atakamusaya ku nongwa iya kuti uEesabhu akakaabha ukwilaata kwa ghwise.

18Umwe mutafikite pa kaghamba isa aka Sinaayi kaako abhandu bhabhaghiile ukukapalamaasha. Mutafikite pa kaghamba isa ako kaako kakaakagha umulilo, kaako kakabha ni chiisi ichikulu ni chikungu ichikali ngaani. 19Soona mutafikite pabhuyo paapo aBhaisilaeli bhakapulika bhwo amalongi ghakulila ku ishu ilya pamwanya ilya Chaala. Bhwo bhaapulika ishu lila, aBhaisilaeli bhakooghopa leka, bhakamusuuma ngaani uMoose ukuti uChaala manye ayughaghe nabho soona. 20Paapo uChaala akalaghila akati, “Nalinga chikanu pamu mundu yuuyo aakapalamaasha akaghamba aka, akulondighwa ukukomighwa na mayondo nu kufwa.”12:20 Bhufumilo 19:12-13; Ngumbusho isha Ndaghilo isha Moose 5:25-27 Bhwo bhaapulika isho, bhakooghopa leka. 21Shooshi shiisho shikabhoneka pa kaghamba aka Sinaayi shikabhooghofya leka abhandu nu Moose akayugha akati, “Ingutetema leka ku nongwa iya bhwogha.”12:21 Ngumbusho isha Ndaghilo isha Moose 9:19

22Loole umwe mwafika pa kaghamba aka Siyooni,12:22 Akaghamba aka Siyooni Kwo kuti, Yelusaleemu, akaaya akeelu aka Chaala. pa kaaya aka Yelusaleemu aka kumwanya. Akaaya ako kaaya aka Chaala yuuyo mwumi. Mu kaaya ako bhabhungaanite ku lusekelo abhandumi abhoelufu na bhoelufu. 23Umwe mwafika pa lukomaano ulukulu ulwa bhiitiki bhooshi bhaabho uChaala akubhiitisha ukubha bhaana bhaake abha kwanda ukupaapighwa. Abhiitiki abho ingamu shaabho shisimbiighwe kumwanya. Mwafika pandaashi pa Chaala yuuyo Mulongi ughwa bhandu bhooshi na pandaashi pa bhandu abhiisa bhaabho uChaala akabheelufya. 24Umwe mwafika kwa Yeesu yuuyo akubhafwania abhandu nu Chaala mu lwitikano ulupya. Ibhanda lyake liilyo likakupuka pa chikobhekano ku nongwa iya mbiibhi shiitu, litaa lya kutaanisha isa ilya Aabheli lila.12:24 Bhwandilo 4:10-11

25Po mumupulikishange yuuyo akubhasoka. Paapo uChaala akabhapa ulufundo ulukulu abhosekulu bhiitu bhaabho bhakakaanagha ukumupulika uMoose bhwo akubhasoka. Kali, inditukapone bhuleele linga tutakumupulika uChaala bhwo akutusoka? 26Akabhalilo kala kaako aBhaisilaeli bhakapulika bhwo uChaala akuyugha pa kaghamba aka Sinaayi, ichiisu chooshi chikayungaana. Loole ulu afingite atiile, “Indiingachiyungaanie ichiisu soona, indaaingachiyungaanie ichiisu cheene loole na kumwanya.”12:26 Hagaayi 2:627Ishu ilyo liilyo likuti, “Soona” likulangisha pabhwelu ukuti utundu twoshi tuutwo uChaala akatupela pa chiisu ichi, indiakatuyungaanie nu kututiisha ukuti tushaale utundu tula tuutwo tutabhaghiile ukuyungaana. 28Po tumupaalishange uChaala paapo atwitikite ukuti tubhe mu chitangalala chaake chiicho chitakuyungaana. Ku nongwa iyo tumwipuutaghe uChaala ku sila yiiyo yikumuhobhosha na ku lughindiko. 29Paapo uChaala ghwitu ali ungati mulilo umukali ghuughwo ghukupemba nu kulungusha lwoshi.

13

Muumwo shikulondighwa ukumuhobhosha uChaala

1Endelelagha ukughanana mwibheene-bheene isa muumwo shikulondighwa ku bhiitiki. 2Soona endelelagha ukubhapokeela abhaheesha mu nyumba shiinyu, paapo ku sila iya kubhomba ulwo, abhandu bhamu bhakabhapokeela abhandumi abha Chaala chishita kumanya. 3Bhakumbukaghe bhala bhaabho bhapinyiighwe mu nyumba iya bhapinyighwa, mubhange ungati nuumwe mupinyiighwe pamupeene nabho. Bhakumbukaghe bhala bhaabho bhakutaamighwa, mubhange ungati nuumwe mukutaamighwa pamupeene nabho.

4Ubhweghi bhukulondighwa ukughindikighwa na bhandu bhooshi, soona umulume nu mukashi bhiiyeepushange nu bhushipani paapo uChaala indiakabhalonge abhandu bhooshi bhaabho bhakubhomba ubhushipani. 5Manye mubhange ni finyonywa ifibhiibhi ifya kushighana indalama, loole mwiyiilaniange na tuutwo muli natwo. Paapo uChaala akayugha akati, “Indaaingakuleke pamu indaaingakwibhwe naalumo.”13:5 Ngumbusho isha Ndaghilo isha Moose 31:6, 86Yo yiiyo nongwa iyi tubhaghiile ukuyugha chishita bhwogha ukuti,

“UMalafyale ghwe yuuyo akuunyaafwa une,

indakwoghopa naakamu.

Kali, umundu indiaambombe kooni?”13:6 Sabhuli 118:6

7Bhakumbukaghe abhalongoshi bhala bhaabho bhakabhamanyishanga ishu ilya Chaala. Inongʼonagha imbombo shaabho inyiisa shila shiisho bhakashibhombagha mu bhwumi bhwabho nu kukonga ulwitiko lwabho. 8UYeesu Kilisiti atakusanuka. Umwene ali isa muumwo akabha kubhwandilo, akabhalilo aka na bhwila na bhwila. 9Manye mufikongaghe ifimanyisho ifiheesha ifya luko nu luko. Paapo amaka agha ndumbula shiinyu ghatakufuma mu ndaghilo isha findu shiisho shitakubhaafwa naakamu bhaabho bhakushikonga, loole ghakufuma mu chisa icha Chaala.

10Tuli ni chighemo chiicho abhapuuti bhaabho bhakumubhombela uChaala mu itembe, bhatakwitikishighwa ukulya ifyabhupe fiifyo fili pa chighemo icho. 11Ukukongana ni ndaghilo isha Moose, umupuuti usongo akeeghagha ibhanda ilya finyamaana nu kufumya Pabhwelu pa Pabhwelu ukuti uChaala abhahobhokele abhandu imbiibhi shaabho. Loole akeeghagha inyama isha finyamaana ifyo nu kushipemba kuuse ku bhuyo bhula. 12Yo yiiyo nongwa iyi uYeesu ghwepe akataamighwa nu kughoghighwa kuuse ku mulyango umukulu ughwa mu kaaya aka Yelusaleemu, ukuti abheelufye abhandu imbiibhi shaabho ku sila iya libhanda lyake. 13Po nuutwe tumukonge kuuse ku mulyango ughwo nu kukibha ukukoshighwa isoni isa muumwo ghwepe akakibha. 14Paapo pa chiisu ichi tutali na kaaya aka bhwila na bhwila, loole tukulindilila ukubhuuka ukwingila mu kaaya aka kumwanya amashiku ghaagho ghakwisa.

15Ku sila iya Yeesu, twendelelaghe ukumupaala uChaala. Paapo amashu ghiitu agha kuyipaala ingamu yaake ghagheliile ni fyabhupe fiifyo tukumufumishikisha. 16Endelelagha ukubhaafwa abhanyiinyu nu kwafwana nabho utundu tuutwo muli natwo, paapo ukubhomba ulwo, cho chiicho chabhupe chiicho chikumuhobhosha uChaala.

17Bhapulikaghe abhalongoshi bhiinyu nu kukonga shiisho bhakubhalaghila paapo bho bhaabho bhakwendelela ukubhasunga umwe chishita kulita. Abheene indibhakalingaanie imbombo yaabho pandaashi pa Chaala. Po bhapulikaghe ukuti bhabhombaghe imbombo yaabho ku lusekelo paapo linga mutakubhapulika, indibhabhombaghe imbombo ku bhuswimaane, ni mbombo yaabho iyo yitaayibhaafwange umwe naakamu. 18Endelelagha ukutwipuutila. Tuli nu bhwanalooli ukuti indumbula shiitu shitakutulonga naakamu paapo tukwikaakila ukubhomba shiisho sha nalooli ku bhandu bhooshi. 19Ingusuuma muunyiipuutilaghe kwa Chaala ukuti niise kukwinyu lubhilo.

Amashu agha bhumalilo

20UChaala yuuyo akutupa ulutengaano akamushuusha uMalafyale ghwitu uYeesu, uMuliishi uSongo ughwa bhonangʼooshi ku nongwa iya kuti akakupula ibhanda lyake liilyo likushimikisha ulwitikano ulwa bhwila na bhwila. 21Umwene uChaala abhapange amaka agha kubhomba shiisho bhwighane bhwake, abhombaghe mu ndumbula shiinyu shiisho shikumuhobhosha pandaashi papaake ku sila iya Yeesu Kilisiti. Ubhukulumba bhubhange kukwake bhwila na bhwila. Ameni.

22Mwe bhiitiki bhanyiitu, ingubhasuuma ngaani mughakongaghe amashu agha kubhakasha ghaagho naabhasimbila mwa kalata uyu ku bhupimba. 23Ingulonda mumanye ukuti umwitiki umunyiitu uTiimoti bhamwabhwile ukufuma mu nyumba iya bhapinyighwa. Linga iisa lubhilo panu paapo indi, indiingiise naghwe kukwinyu ukuti tubhalamuke.

24Bhalamukaghe abhalongoshi bhooshi na bhiitiki bhooshi bhaabho muli nabho ukwo. Abhiitiki ukufuma mu chiisu icha Itaaliya bhakubhalamuka. 25Ingusuuma ukuti ichisa icha Chaala chibhange pamupeene nuumwe mweshi.