Mbombo isha Bhatumighwa
Shiisho shikutangila
Ukalata uyu akasimbighwa nu Luuka. ULuuka akasimba ukalata uyu mu chinja icha malongo mahaano na limo ni fyinja fibhili ukufika mu chinja icha malongo mahaano na limo ni fyinja fitatu (62-63) bhwo uYeesu aapaapighwa, akabhalilo kaako akabha pamupeene nu Paabhuli mu chiisu icha Looma. Akasimba ukalata ughwa Luuka nu ghwa Mbombo isha Bhatumighwa ku mundu yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Tiyofiilo. ULuuka akaghendagha nu mutumighwa uPaabhuli kuno nu ukwo, soona akabha mumanyani ghwake umusubhaalilighwa (2 Tiimoti 4:11).
Mwa kalata uyu uLuuka akulingaania ukuti bhwo uYeesu eeghighwa ukubhuuka kumwanya, abhamanyili bhaake bhakaanda ukulumbilila iNongwa iNyiisa ku Bhayuuta. Soona akulingaania muumwo abhamanyili bhaake kubhwandilo bhakamupokeela uMbepo uMwelu, na muumwo uMbepo uyo akeendelela ukubhakasha nu kubhalongosha abheene pamupeene na bhalongoshi bhaabho mu mbombo yaabho iya kulumbilila inongwa isha Yeesu.
ULuuka akulingaania shiisho uPeeteli akabhomba na shiisho shikabhoneka ku bhiitiki abha mu Yelusaleemu. Akulingaania muumwo uMbepo uMwelu akabhaafwa ukushaaghania ukuti uChaala akulonda ukuti iNongwa iNyiisa iya Yeesu yilumbililighwange ku bhandu abha fyisu fyoshi. Soona akulingaania muumwo uMbepo uyo akamulongosha umutumighwa uPaabhuli ukubhuuka pakulumbilila iNongwa iNyiisa mubhuyo ubhwingi ubhwa mu chiisu icha Aasiya ni cha Bhulaya nu kumaliisha imbombo iyo mu chiisu icha Looma.
11Ghwe mughindikighwa Tiyofiilo, mwa kalata ghwangu ughwa bhwandilo yula ughwa Luuka ingasimba shooshi shiisho uYeesu akabhombagha na shiisho akamanyishanga ukwandila kubhwandilo, 2ukufika ishiku liilyo akeeghighwa ku chiika ukubhuuka kumwanya. Bhwo akaali ukubhaleka abhatumighwa bhaake bhaabho akabhasala, akabhabhuula ukughendela ku sila iya Mbepo uMwelu muumwo indibhakabhombele imbombo. 3Ku kabhalilo aka mashiku amalongo manna (40) ukwandila bhwo aashuuka, akabhasetukila abhatumighwa bhala utubhalilo utwingi, akiilangisha pabhwelu ukuti umwene mwumi. Soona akamanyishanga inongwa isha chitangalala icha Chaala.1:3 Bhelenga ishu ilya Ichitangalala icha Chaala ku Mashu aMaheesha.
4Ishiku limo bhwo uYeesu ali pakulya pamupeene na bhamanyili bhaake, akabhalaghila akati, “Manye mutiilaghe mu kaaya aka Yelusaleemu,1:4 Bhelenga ingamu iya Yelusaleemu ku Mashu aMaheesha. loole mwikale muno muno ukufika paapo uTaata akuya pakubhapa ulusekeelesho ulwa Mbepo uMwelu isa muumwo akafinga. Ulufingo ulwo lwo luulwo mwambulikagha bhwo inguyugha inongwa shaake. 5UYoohani akabhooshanga abhandu na miishi, loole bhwo amashiku manandi ghaakinda, umwe indimukooshighwange nu Mbepo uMwelu.”1:5 Indimukooshighwange nu Mbepo uMwelu Kwo kuti, uChaala indiakamutume uMbepo uMwelu ukwikala pamupeene nabho nu kubhalongosha mu bhwumi bhwabho bhwoshi. Soona indiakabheelufye imbiibhi shaabho shooshi nu kubhapa amaka agha kumughindika umwene.
Ukukwela ukwa Yeesu ukubhuuka kumwanya
6Bhwo abhatumighwa bhaabhungaana pamupeene nu Yeesu, bhakaanda ukumubhuusha bhakati, “Ghwe Malafyale, kali, aka ko kabhalilo kaako kubhaghalushikisha aBhaisilaeli ubhunyafyale bhwabho?” 7Umwene akabhaamula akati, “Yitaa mbombo yiinyu ukumanya amashiku pamu utubhalilo tuutwo uTaata atubhaatikite ku maka ghaake mwene. 8Loole indimukapokeele amaka linga uMbepo uMwelu iisa kukwinyu, nuumwe indimukabhe bhakeeti bhangu mu kaaya aka Yelusaleemu, mu chiisu chooshi icha Yuteeya, icha Samaliiya nu kufika kuukwo ichiisu chooshi chishiliile.”
9Bhwo uYeesu aamala ukuyugha isho, akeeghighwa ukubhuuka kumwanya bhwo bhakutesha. Ibhingu likamwifunika, bhatakamubhona soona. 10Bhwo bhakaali bhakutesha kumwanya bhwo uYeesu akubhuuka, nakalinga abhaliisha bhabhili1:10 Abhaliisha bhabhili bhakabha bhandumi abha Chaala. bhaabho bhakafwala imyenda imyelu bhakiima papiipi nabho. 11Bhakabhabhuusha bhakati, “Mwe bhandu abha Ghalilaayi umwe, kali, kooni mwimite panu nu kutesha kumwanya? UYeesu uyo yuuyo uChaala aamwegha ukufuma kukwinyu nu kubhuuka naghwe kumwanya, indiakiise soona ku sila isa yiyiiyo yiiyo mwamubhona bhwo akubhuuka kumwanya.”
Bhakumusala uMaatiyaasi ughwa kumupyanila uYuuta
12Po abhatumighwa bhala bhakaghaluka ukubhuuka ku Yelusaleemu ukufuma ku kaghamba kaako bhakatingi kaghamba aka Mishunguti kaako kakabha ikilomiita yimo ukufuma mu kaaya aka Yelusaleemu. 13Bhwo bhiingila mu kaaya ako, bhakabhuuka mu nyumba ingelesanie muumwo bhakiikalagha. Ingamu isha bhatumighwa abho sho ishi: uPeeteli, uYoohani, uYaakobhu, uNdeleeya, uFilipu, uToomasi, uBhatolomaayi, uMataayi, uYaakobhu umwana ughwa Alufeeyo, uSiimoni uMulwila Chiisu1:13 USiimoni uMulwila Chiisu akabha mundu yuuyo akalwilagha ichiisu chaake ku silikali iya Looma. Mu bhokalata abhanine akwitishighwa Siimoni uMukananaayi (Mataayi 10:4; Maalika 3:18). nu Yuuta umwana ughwa Yaakobhu. 14Abhatumighwa bhooshi abha bhakabhungaana pamupeene ukwipuuta kwa Chaala. Mu bhatumighwa abho, bhakabhaamwo na bhakolo bhamu pamupeene nu Maliiya ungʼina ughwa Yeesu na bhoghwamwabho.
15Ishiku limo abhiitiki abha Yeesu bhaabho bhakabha imya yimo na malongo mabhili (120) bhakabhungaana pamupeene. Po uPeeteli akiima pakati papaabho, 16akabhabhuula akati, “Mwe bhiitiki bhanyiitu, kubhwandilo uMbepo uMwelu akamulongosha umalafyale uNdaabhiti1:16 Bhelenga ingamu iya UNdaabhiti ku Mashu aMaheesha. ukusolola isha Yuuta yuuyo akabhalongosha abhandu bhala bhaabho bhakamukola uYeesu. Po ulu shooshi isho shikulondighwa shibhombighwe isa muumwo shikasimbighwa mu Masimbo aMeelu. 17UYuuta akabha ghwe yumo mu chibhughutila chiitu paapo ghwepe akasalighwa ukuti tubhombaghe imbombo iyi pamupeene naghwe.”
18Po uYuuta akaghula umughunda ghumo ukubhombela indalama shila shiisho akashaagha ku sila imbiibhi iya kwitika ukumubhiika uYeesu mu tukono utwa bhalughu. Bhwo ali mu mughunda ghula, uYuuta akaghwa ku maka, ulufukwe lwake lukapunda na mala ghooshi ghakafumila kuuse, akafwa.1:18 Mataayi 27:3-819Abhandu bhooshi bhaabho bhakiikalagha mu kaaya aka Yelusaleemu bhakapulika inongwa isha bhufwe ubhwa Yuuta. Ku nongwa iyo, bhakaghwita umughunda ghula mu njugha yaabho iya Chialamu Akelindama, kwo kuti, “Mughunda ughwa Libhanda.”
20UPeeteli akeendelela ukuyugha akati, “Shisimbiighwe mwa kalata ughwa Sabhuli ukuti,
‘Inyumba yaake yibhe chisaami,
manye abheepo umundu ughwa kwikala umwo.’1:20 Sabhuli 69:25
“Soona shisimbiighwe ukuti,
‘Umundu umunine akulondighwa
abhombaghe imbombo yaake.’1:20 Sabhuli 109:8
21“Po tukulondighwa tumusale umundu umunine ughwa kumupyanila uYuuta. Umundu uyo akulondighwa abhe ghwe yumo mu bhandu bhala bhaabho bhakabha pamupeene nuutwe akabhalilo kaako tukaghendagha pamupeene nu Yeesu. 22Soona tumusale umundu yuuyo akabha pamupeene nuutwe ukufuma akabhalilo kaako uYoohani akamwoshanga uYeesu ukufika ishiku liilyo akeeghighwanga ukubhuuka kumwanya. Umundu uyo indiashimikishange ku bhandu abhanine ukuti uMalafyale ghwitu uYeesu Kilisiti ashuukite.”
23Po abhiitiki bhala bhakiitikana na shiisho uPeeteli akayugha, bhakasala ingamu isha bhandu bhabhili. Ughwa kwanda akabha ghwi Yoosefu yuuyo bhakamwitishanga ingamu iya Bhalisabha pamu Yuusito nu ghwa bhubhili akabha ghwi Maatiyaasi. 24Po bhakiipuuta kwa Chaala bhakati, “Ghwe Malafyale, ughwe ushimeenye shooshi shiisho shili mu ndumbula isha bhandu bhooshi. Tukukusuuma utulangishe mu bhandu bhabhili abha yuuyo ghwamusala, 25ukuti apyanile pa mbombo iya bhutumighwa iya Yuuta yuuyo akafwa nu kubhuuka kuukwo kumubhaghiile.” 26Po bhakabhasala ku sila iya kubhakomela ikuula1:26 Kubhakomela ikuula ABhayuuta bhakabha nu lwiho ulwa kusimba ingamu isha bhandu mu mayondo amandi nu kughabhiika mu ikopo. Po bhakayungaanianga ikopo ilyo ukufika paapo iyondo limo lyafuma nu kughwa paase. Po umundu yuuyo ingamu yaake yikasimbighwa pi iyondo iyo, ghwe yuuyo bhakatingi aasalighwa. abhandu bhabhili bhala, ikuula yikamughwila uMaatiyaasi. Pabhumalilo abhiitiki bhala bhakamubhelengela uMaatiyaasi ukubha mutumighwa pamupeene na bhatumighwa abhanine kalongo na yumo (11) bhala.
2Abhiitiki bhakumupokeela uMbepo uMwelu
1Bhwo ishiku ilya chaaka icha Pentekositi2:1 IPentekositi Mu njugha iya Chighiliki kwo kuti, Malongo mahaano. Ku Bhayuuta ishiku ilya Pentekositi lishiku liilyo bhakasekelelagha ulusekelo ulwa kwinula ifindu mu mighunda yaabho pi ishiku ilya malongo mahaano bhwo ichaaka icha Pasaka chaakinda (Bhufumilo 23:16; 34:22; Bhalaabhi 23:15-21; Ngumbusho isha Ndaghilo isha Moose 16:9-12). lyafika, abhiitiki bhooshi bhakabha bhabhungaanite pamupeene mu nyumba yimo. 2Bhwo bhali mu nyumba yila, nakalinga ishu liilyo likabha ungati chikungu icha maka chikukuka likapulikighwa ukufuma kumwanya. Abhandu bhooshi bhaabho bhakabhaamwo mu nyumba yila bhakapulika ishu lila. 3Abhandu abho bhakatubhona utundu tumo tuutwo tukabha ungati mbeseese isha mulilo shiisho shikayabhanika nu kumughwila ghweshi umundu yuuyo akabhaapo pala.4Po uMbepo uMwelu akabhiisila abhandu bhooshi bhala nu kwikala mu ndumbula shaabho. Abhandu bhala bhakaanda ukuyugha injugha inine shiisho bhatakamanyilaamwo naalumo isa muumwo uMbepo uMwelu akabhabhaghisha.
5Mu kabhalilo ako, mu kaaya aka Yelusaleemu bhakabhaamwo aBhayuuta abhingi bhaabho bhakamwipuutagha uChaala. ABhayuuta abho bhakafumagha mu fyisu ifyingi muumwo bhakanyambaanila. 6Bhwo bhaapulika ishu lila, ichilundilo ichikulu icha bhandu chikabhungaana pamupeene, chikaswigha leka ku nongwa iya kuti ghweshi umundu akabhapulikagha abhiitiki bhwo bhakuyugha mu njugha yaake. 7Bhakaanda ukuswigha leka nu kubhuusania bheene-bheene bhakati, “Pulikisha! Kali, abhandu bhooshi abha bhaabho bhakuyugha injugha shiitu bhatafumite mu chiisu icha Ghalilaayi?2:7 Bhelenga ingamu iya Ghalilaayi ku Mashu aMaheesha.8Po kali, shili bhuleele ukuti ghweshi umundu pakati papiitu akubhapulika abhandu abho bhwo bhakuyugha mu njugha shiitu? 9Pakati papiitu bhaliipo abhandu bhaabho bhafumite mu chiisu icha Palaati, Mendiya, Elaami ni cha Mesopotaamiya. Abhanine bhafumite mu chiisu icha Yuteeya, Kapandookiya, Ponto ni cha Aasiya. 10Abhanine bhafumite mu chiisu icha Filighiya, Pamufiiliya ni cha Miisili. Soona, abhanine bhafumite kulubhafu ulwa fyisu ifya Limbiya fiifyo fili kupiipi na kaaya aka Kileene na bhanine bhafumite mu chiisu icha Looma. Mu bhandu abho, bhaliimwo aBhayuuta na bhaabho bhapindukiile ku Bhayuuta. 11Soona, abhanine bhafumite mu chiisu icha Kileete ni cha Alambiya, poope tweshi tukubhapulika abhandu abha bhwo bhakuyugha mu njugha shiitu imbombo ingulu shiisho uChaala aashibhomba.”
12Abhandu bhooshi bhakaswigha leka. Po bhamu bhakeendelela ukubhuusania bheene-bheene bhakati, “Kali, shooshi ishi kwo kuti kooni?” 13Loole abhanine bhakaanda ukubhasekela bhakati, “Abhandu abha bhaghaalite ubhwalwa!”
UPeeteli akulumbilila pa chilundilo icha bhandu
14Po uPeeteli akiima pandaashi pamupeene na bhatumighwa abhanine kalongo na yumo (11), akayugha ku ishu ilya pamwanya, akabhabhuula abhandu bhala akati, “Mwe Bhayuuta bhanyiitu, nuumwe mweshi mwe mukwikala mu kaaya aka Yelusaleemu, imbulikishange akiisa mweshi paapo indiimbalingaanie shiisho shikubhombighwa. 15Nalooli ingubhabhuula, abhandu abha bhataghaalite ubhwalwa isa muumwo mukwinongʼonela ku nongwa iya kuti ulu po pangeelo mu sala iya bhutatu (3:00).” 16Ubhwanalooli bhwa kuti ishi shiisho mukushibhona nu kushipulika shikasimbighwa nu musololi2:16 Bhelenga ishu ilya Umusololi ku Mashu aMaheesha. uYooheli akabhalilo aka kunyuma, umwene akasimba akati,
17“UChaala akuti, ‘Ku mashiku agha bhumalilo,
indiingabhape uMbepo ghwangu abhandu bhooshi.
Ku sila iyo,
abhaana bhiinyu abhalumyana na bhalindu indibhakasololaghe,
abhalumyana bhiinyu indibhakafibhonaghe ifisetuka ukufuma kukwangu
na bhosongo indibhakalootaghe ifiloota ukufuma kukwangu.
18Soona ku mashiku agho,
indiingabhape uMbepo ghwangu abhabhombi bhangu abhaliisha na bhakolo
ukuti bhoope bhakasololaghe.
19Indiingabhombe isha kuswighisha kumwanya
nu kubhomba ifyika pa chiisu ichi.
Indikukabhe ni ibhanda ilyingi pa chiisu,
soona indikukabhe nu mulilo ghuughwo indighukapele ilyoshi ishisha.
20Indiingalisanushe isubha ukubha chiisi,
soona indiingaghusanushe umweshi ukubha mukesamu ungati libhanda.
Isho shooshi indishikabhoneke
bhwo ishiku ikulu ilya kuswighisha ilya Malafyale uChaala likaali ukwisa.
21Umundu ghweshi yuuyo akumwitisha uMalafyale,
indiapokighwe.’ ”2:17-21 Yooheli 2:28-32
22UPeeteli akeendelela ukuyugha akati, “Mwe Bhaisilaeli bhanyiitu, imbulikishange shiisho ingubhabhuula! Bhwo uYeesu yuuyo akafumagha mu kaaya aka Naasaleeti2:22 Bhelenga ingamu iya Naasaleeti ku Mashu aMaheesha. akwikala nuumwe, uChaala akamulangisha kukwinyu ku sila iya kumupa amaka agha kubhomba ifyika ifyingi ifya kuswighisha fiifyo fikalangishanga ukuti afumite kukwake. Nuumwe mumeenye ukuti ishi sha nalooli. 23Ukukongana nu lubhaatiko lwake, uChaala akiitikisha ukuti uYeesu abhiikighwe mu tukono twinyu. Nuumwe mukamughogha ku sila iya kumukomeela pa chikobhekano ukubhombela utukono utwa bhandu bhaabho bhatakushikonga indaghilo isha Chaala. 24Loole uChaala akamwabhula ku maka agha bhufwe nu kumushuusha ku nongwa iya kuti shitakabhaghila ukuti ubhufwe bhubhe na maka kwa Yeesu. 25Paapo umalafyale uNdaabhiti akasimba inongwa shaake akati,
‘Ingamubhona uMalafyale uChaala ali papiipi nuune akabhalilo kooshi.
Ku nongwa iya kuti ali pamupeene nuune,
indabhaghiile ukubhooghopa abhandu bhaabho bhakulonda ukuufulasha.
26Ku nongwa iyo, indumbula yangu yihobhokite leka,
soona ingukupaala ku lusekelo ughwe Chaala ghwangu.
Ingwendelela ukukusubhaalila ukuti indiukaambiike ukubha mwumi soona,
27paapo utaaukiitikishe ukuti une ishaale ku bhushuuka.
Soona utaaukaghuleke umubhili ughwa Mwelu ghwako ghubhole.
28Ghwandangisha isila yiiyo yikubhuuka ku bhwumi.
Indighuuhobhoshe leka ku nongwa iya kuti indiubhange pamupeene nuune akabhalilo kooshi.’ ”2:25-28 Sabhuli 16:8-11
29UPeeteli akeendelela ukuyugha akati, “Mwe bhoghwamwitu, Bhaisilaeli, ingulonda imbabhuule pabhwelu ukuti usekulu ghwitu uNdaabhiti akafwa nu kushiilighwa, ni ipumba lyake liliipo panu ukufika umuusughu. 30Loole tumeenye ukuti uNdaabhiti akabha musololi, soona akamanya ukuti uChaala akiitikana naghwe ukwitikana ukwa maka ukuti indiakamubhiike umundu yumo ukufuma mu chikolo chaake yuuyo indiakabhe ghwi malafyale isa yuuyo.2:30 2 Samweli 7:12-13; Sabhuli 132:1131UNdaabhiti akashimanya isha mundaashi shiisho uChaala akashibhaatika ukushibhomba. Yo yiiyo nongwa iyi akayugha ukuti uChaala indiakamushuushe soona uMesiiya,2:31 UMesiiya Kwo kuti, Kilisiti. Bhelenga ingamu iya UKilisiti ku Mashu aMaheesha. nu kuti, ‘UChaala ataaakiitikishe ukuti uMesiiya ashaale ku bhushuuka nu kuti umubhili ghwake ghutaaghukabhole.’ ”2:31 Sabhuli 16:10
32“UChaala akamushuusha umundu uyu uYeesu, nuutwe twe bhakeeti ku shooshi isho. 33Bhwo uYeesu aashuuka, uChaala akamukwesha kumwanya nu kumubhiika pabhuyo ubhwa lughindiko ku kakono kaake aka kumwisa. UChaala uGhwise akamupa uYeesu uMbepo uMwelu isa muumwo akafinga. Po uYeesu akamutuma uMbepo uMwelu uyo ukwikala pamupeene nuutwe nu kuti ghwe yuuyo aashilangisha isho shooshi shiisho mukushibhona nu kushipulika. 34Tweshi tumeenye ukuti uNdaabhiti atakiiyughagha yuuyo panu ku nongwa iya kuti atakakwela ukubhuuka kumwanya isa uYeesu, loole umwene akayugha akati,
‘UMalafyale uChaala akamubhuula uMalafyale ghwangu akati,
“Ikala kakono kangu aka kumwisa,
35ukufika paapo indiingabhabhiike abhalughu bhaako
paase pa tulundi twako.2:35 Indiingabhabhiike abhalughu bhaako paase pa tulundi twako Kwo kuti, kubhapoota nu kubhalongosha abhalughu bhaake.” ’ ” 2:34-35 Sabhuli 110:1
36UPeeteli akayugha akati, “Po mwe bhandu mweshi abha mu chiisu icha Isilaeli, mumanye ubhwanalooli ukuti uYeesu yuuyo mukamukomeela pa chikobhekano, uyo ghwe yuuyo uChaala amubhiikite ukubha ghwi Malafyale soona ghwi Mesiiya.”
37Bhwo abhandu bhala bhaapulika amashu agha Peeteli, amashu ghala ghakabhalasa mu ndumbula shaabho, bhakaanda ukumubhuusha uPeeteli na bhatumighwa abhanine bhakati, “Mwe bhoghwamwitu, kali, tubhombe kooni?” 38UPeeteli akabhaamula akati, “Ghweshi umundu akulondighwa ukupinduka nu kwilaata imbiibhi shaake nu kwoshighwa mu ngamu iya Yeesu Kilisiti ukuti uChaala abhahobhokele imbiibhi shiinyu nu kubhapa uMbepo uMwelu. 39Paapo uChaala akabhiika ulwitikano ulu ku nongwa yiinyu na bhaana bhiinyu, soona ku nongwa iya bhandu abhanine bhala bhaabho bhali kubhutali. UMalafyale uChaala ghwitu indiakabhape uMbepo ghwake abhandu bhooshi bhaabho indiakabhasale ukubha bhandu bhaake.” 40Po uPeeteli akabhasoka ku mashu amanine amingi nu kwendelela ukubhasuuma abhandu bhala akati, “Musuumaghe uChaala ukuti abhapoke ku mbaapo imbiibhi iyi.” 41Po abhandu bhala bhooshi bhaabho bhakaghiitika amashu agha Peeteli, bhakooshighwa. Pi ishiku lila abhandu abhapya bhaabho bhakiitika ukubha bhiitiki abha Yeesu Kilisiti bhakabha abhoelufu bhatatu (3,000).
42Abhiitiki abhapya abho bhakeendelela ukupulikisha nu kufibhombela imbombo ifimanyisho ifya bhatumighwa, bhakakomaanagha pamupeene na bhiitiki abhanine. Soona bhakalyanga ifindu pamupeene nu kwipuuta kwa Chaala pamupeene. 43Abhandu bhooshi bhakaanda ukumughindika uChaala ngaani ku nongwa iya kuti akabhapanga abhatumighwa amaka agha kubhomba ifyika ifikulu ngaani. 44Abhiitiki bhooshi bhakeendelela ukubha kandu kamukeene nu kubhombela pamupeene utundu twoshi tuutwo bhakabha natwo. 45Soona utubhalilo utwingi bhakaghulishanga ifyuma fyabho nu tundu twoshi tuutwo bhakabha natwo, indalama shiisho bhakashaaghagha, bhakamupanga ghweshi umundu ukukongana na muumwo akalondelagha. 46Amashiku ghooshi bhakeendelelagha ukukomaana pamupeene mu lupaso ulwa Nyumba iya Chaala.2:46 Bhelenga ishu ilya INyumba iya Chaala ku Mashu aMaheesha. Bhakabheghulanianga umukati pamupeene mu nyumba shaabho, bhakalyanga ifindu pamupeene ku lusekelo na ku ndumbula iya kwiyiisha, 47bhakamupaalagha uChaala nu kubhahobhosha abhandu bhooshi. Lyoshi ishiku uMalafyale uYeesu akoongeleshanga ku chibhughutila chaabho ukubhiingisha abhandu abhapya bhala bhaabho bhakapokighwanga.
3UPeeteli akumuposha uchikwefu mu ngamu iya Yeesu
1Ishiku limo uPeeteli nu Yoohani bhakakwelagha ukubhuuka mu lupaso ulwa Nyumba iya Chaala pakwipuuta bhwo lyafika mu sala iya bhuhaano na inna (9:00). 2Mu kaaya kala akabhaamwo umundu yumo yuuyo akabha ghwi chikwefu ukufuma ukupaapighwa kwake. Mu tubhalilo utwingi abhandu bhamu bhakamupimbagha umundu uyo, bhakamubhiikagha pa mulyango umukulu ughwa lupaso ulwa Nyumba iya Chaala ghuughwo bhakatingi Mulyango Mwisa. Pa mulyango ughwo po paapo uchikwefu uyo akasuumilishanga indalama ku mundu ghweshi yuuyo akiingilagha nu kufuma mu Nyumba iyo.
3Bhwo uchikwefu yula aabhabhona uPeeteli nu Yoohani bhakwingila mu lupaso ulwa Nyumba iya Chaala yila, akabhasuuma ukuti bhamupe indalama shimo. 4UPeeteli nu Yoohani bhakamulubhaalila ku maka. Po uPeeteli akamubhuula uchikwefu yula akati, “Ghwe mundu ughwe, tuteshange utwe!” 5Po umundu yula akaanda ukubhatesha bhwo akusubhaalila ukuti indibhamupe indalama shimo.
6Loole uPeeteli akamubhuula uchikwefu yula akati, “Une indali ni ndalama pamu isahabhu, loole kaako indi nako ko kaako indiingupe. Mu ngamu iya Yeesu Kilisiti ughwa kufuma mu kaaya aka Naasaleeti, ingukubhuula, nyatuka, ghendagha!” 7Po uPeeteli akamukola akakono aka kumwisa umundu yula, akamwimika, nakalinga umundu yula akapola ubhulemale bhuubhwo akabha nabhwo, utulundi twake tukabha na maka. 8Po akanyeela nu kwima, akaanda ukughenda yuuyo mwene. Akiingila mu lupaso ulwa Nyumba iya Chaala pamupeene nu Peeteli nu Yoohani, akaghendagha nu kunyeela-nyeela bhwo akumupaala uChaala. 9Abhandu bhooshi bhaabho bhakabhaamwo mu lupaso ulwa Nyumba iya Chaala yila bhakamubhona umundu uyo bhwo akughenda nu tulundi twake mwene, akumupaala uChaala. 10Bhwo bhaamumanya ukuti umundu uyo ghwe yuuyo akiikalagha nu kusuumilisha pa mulyango ughwa Nyumba iya Chaala ghuughwo bhakatingi Mulyango Mwisa, bhakaswigha leka ku shiisho shikabhombighwa kukwake.
UPeeteli akubhamanyisha abhandu isha Yeesu
11Mu kabhalilo ako, umundu yula yuuyo akapola ubhulemale bhwake akabhakongagha uPeeteli nu Yoohani. Abhandu bhooshi bhakaswighagha leka, bhakaanda ukubhakindilila uPeeteli nu Yoohani ukufika pi ibhalaasa liilyo bhakatingi Libhalaasa ilya Solomooni.3:11 Ibhalaasa ilya Solomooni Bhukabha bhuyo bhuubhwo bhukabha kuuse ku lupaso ulwa Nyumba iya Chaala, bhuubhwo abhandu bhakabhombelagha ubhuchulushi nu kuyughisania shiisho bhakabha nasho. 12Bhwo uPeeteli aabhabhona abhandu bhaabho bhakabha bhabhungaanite, akabhabhuula akati, “Mwe bhandu abha Isilaeli, kali, kooni mukuswigha ishi shiisho shaabhoneka? Kali, kooni mukutulubhaalila ku maka? Kali, mukwinongʼona ukuti twamuposha umundu uyu ku maka ghiitu, pamu ku nongwa iya kuti utwe tukubhomba inyiisa pandaashi pa Chaala? 13UChaala yuuyo abhosekulu bhiitu uAbhulahamu, uIsiyaka nu Yaakobhu bhakamwipuutagha, ghwe yuuyo akamupa ubhukulumba uYeesu, uMubhombi ghwake. Loole mukamubhiika mu tukono utwa bhalughu ukuti bhamughoghe. Umwe mukamukaana uYeesu pandaashi pa Pilaati pamupeene nu kuti uPilaati akalondagha ukuti amwabhule. 14Umwe mukamukaana uMwelu uyo yuuyo akabhalilo kooshi akabhombagha shiisho shibhaghiile pandaashi pa Chaala, loole mukamusuuma uPilaati ukuti amwabhule umundu yula yuuyo akabha mughoghi. 15Mukamughogha uYeesu yuuyo Mupeli ughwa bhwumi, loole uChaala akamushuusha. Nuutwe twe bhakeeti abha kushuuka kwake. 16Ku nongwa iya kwitika kwitu mu ngamu iya Yeesu, umundu uyu yuuyo mukumubhona soona mumumeenye, aabha na maka soona. Ukughendela mu ngamu iyo nu kumwitika umwene kwo kuukwo kwamuposha umundu uyu lwoshi isa muumwo mwibhonela yumwemwe.
17“Mwe bhoghwamwitu, Bhaisilaeli, imeenye ukuti shila shooshi shiisho umwe pamupeene na bhalongoshi bhiinyu mukamubhombela uYeesu, mukabhomba ulwo ku nongwa iya kushita kumanya kwinyu. 18Loole ku sila iyi uChaala ashibhombite shila shiisho akashiyugha ukughendela ku bhasololi bhaake bhooshi ukuti indibhakamufulashe uMesiiya. 19Po pindukagha nu kwilaata imbiibhi shiinyu nu kuyiitika indumi ukufuma kwa Chaala ukuti abhahobhokele imbiibhi shiinyu shooshi. 20Soona, uMalafyale uChaala indiabhaafwe ku sila iya kumutuma kukwinyu uKilisiti uYeesu yula yuuyo akabhasalila umwe ukufuma kubhwandilo. 21UYeesu akulondighwa ashaale kumwanya ukufika akabhalilo kaako uChaala indiakatupele utundu twoshi tuutwo akatupela ukubha tupya isa muumwo akafinga ukughendela ku bhasololi bhaake abheelu abha bhwila. 22Yo yiiyo nongwa iyi umusololi uMoose3:22 Bhelenga ingamu iya UMoose ku Mashu aMaheesha. akayugha akati, ‘UMalafyale uChaala ghwinyu indiakabhasalile umusololi ukufuma pakati papiinyu yuuyo indiakabhe isa neene. Amashu ghooshi ghaagho umusololi ghwake uyo indiakabhabhuulaghe, mukamupulikaghe. 23Umundu ghweshi yuuyo ataaakamupulikishange umusololi uyo, uChaala indiakamutiishe lwoshi ukufuma mu chibhughutila icha bhandu bhaake nu kumupyuta.’3:22-23 Ngumbusho isha Ndaghilo isha Moose 18:15, 18, 19
24“Imbombo shooshi shiisho shikubhoneka ku mashiku agha, sho shiisho abhasololi abha Chaala bhakasolola ukwandila akabhalilo kaako uSamweli akasololagha ukufika akabhalilo kaako abhasololi abhanine bhooshi bhakasololagha. 25Inongwa shila shiisho uChaala akashiyugha ukughendela ku bhasololi bhaake abho, sho shiisho umwe mukushipokeela isa muumwo uChaala akiitikana3:25 Akiitikana Bhelenga ishu ilya Ulwitikano ku Mashu aMaheesha. na bhosekulu bhiinyu bhwo akumubhuula uAbhulahamu3:25 Bhelenga ingamu iya UAbhulahamu ku Mashu aMaheesha. akuti, ‘Ukughendela mu chikolo chaako, indiingabhasaye abhandu abha fikolo fyoshi ifya pa chiisu panu.’ ”3:25 Bhwandilo 22:18; 26:426UPeeteli akamaliisha ukuyugha akati, “Yo yiiyo nongwa iyi bhwo uChaala aamutuma uMubhombi ghwake uYeesu pa chiisu ichi, akamutuma taashi kukwinyu ukuti abhasaye umwe mweshi ku sila iya kubhaafwa umwe ukushileka imbiibhi shiinyu nu kwanda ukubhomba shiisho shibhaghiile pandaashi papaake.”
4UPeeteli nu Yoohani bhakubhiikighwapandaashi pi Ibhalaasa Ikulu
1Mu lupaso ulwa Nyumba iya Chaala muumwo uPeeteli nu Yoohani bhakayughagha na bhandu, bhakabhaamwo abhapuuti4:1 Bhelenga ishu ilya Abhapuuti ku Mashu aMaheesha. bhamu, umushikali usongo ughwa bhalindilili abha Nyumba iya Chaala na Bhasandukaayi4:1 Bhelenga ishu ilya ABhasandukaayi ku Mashu aMaheesha. bhamu. Abhandu abho bhakiisa kwa Peeteli nu Yoohani bhwo bhakaali bhali pakuyugha na bhandu. 2Abhalongoshi abha Bhayuuta abho bhakakalala leka ku nongwa iya kuti uPeeteli nu Yoohani bhakabhamanyishanga abhandu isha Yeesu nu kuti uChaala indiakabhashuushe abhandu isa muumwo akamushuusha uYeesu. 3Po bhakabhakola uPeeteli nu Yoohani, bhakabhapinya mu nyumba iya bhapinyighwa ukufika pangeelo ku nongwa iya kuti likabha lyafika namasubha. 4Loole abhandu abhingi bhaabho bhakashipulika shiisho uPeeteli nu Yoohani bhakamanyishanga, bhakashiitika. Abhaliisha bheene bhaabho bhakamwitika uYeesu bhakabha abhoelufu bhahaano (5,000).
5Ishiku liilyo likakongagha, abhalongoshi na bhosongo abha Bhayuuta na bhamanyishi abha ndaghilo isha Moose4:5 Abhalongoshi na bhosongo abha Bhayuuta na bhamanyishi abha ndaghilo isha Moose Bhelenga ishu ilya Ibhalaasa ilya Bhayuuta ku Mashu aMaheesha. bhakabhungaana mu kaaya aka Yelusaleemu. 6Pi Ibhalaasa ilyo, akabhaapo uAnasi yuuyo akabha mupuuti usongo, uKayaafa, uYoohani, uAlekisanda na bhandu abhanine bhaabho bhakafumagha mu chikolo icha mupuuti usongo.
7Po bhwo bhaabhungaana, bhakalaghila abhashikali ukuti bhiise nu Peeteli nu Yoohani nu kubhiimika pandaashi papaabho, bhakabhabhuusha bhakati, “Kali, ghwini yuuyo abhapiile amaka agha kumuposha uchikwefu uyu? Soona, kali, ghwini yuuyo abhiitikishiishe ukushibhomba isho?” 8Po bhwo uPeeteli akulongoshighwa nu Mbepo uMwelu, akabhabhuusha akati, “Mwe bhalongoshi na mwe bhosongo abha bhandu abha Isilaeli, 9kali, mukutubhuusha umuusughu ku nongwa iya kuti twamubhombela inyiisa uchikwefu uyu? Kali, mukulonda ukumanya muumwo uchikwefu uyu aapoliile? 10Po umwe mweshi na bhandu abha chiisu icha Isilaeli mumanye ukuti umundu uyu yuuyo iimite mundaashi mumwinyu, aapolite ukughendela mu ngamu iya Yeesu Kilisiti ughwa mu Naasaleeti yuuyo umwe mukamukomeela pa chikobhekano, loole uChaala akamushuusha. 11UYeesu ghwe yuuyo inongwa shaake shisimbiighwe mu Masimbo aMeelu ukumuyugha umwene ukuti,
‘Iyondo liilyo umwe mwe bhasenga nyumba mukalikaana,
lyo liilyo lyabha liyondo ikulu ilya kukola pa nguto
iya lwalilo ulwa nyumba.’4:11 Sabhuli 118:22
12“Ataliipo umundu umunine yuuyo abhaghiile ukutupoka utwe ukukinda uYeesu. Paapo yitaliipo ingamu inine pa chiisu ichi yiiyo yibhaghiile ukutupoka ukufuma mu mbiibhi shiitu.”
13Bhwo abhalongoshi na bhosongo bhala bhaabhabhona uPeeteli nu Yoohani bhakubhaamula chishita kubhooghopa nu kuti bhatakabha bhamanyi ngaani abha ndaghilo isha Bhayuuta, bhakaswigha leka. Ku nongwa iyo, abhalongoshi na bhosongo bhala bhakashaaghania ukuti uPeeteli nu Yoohani bhakabha pamupeene nu Yeesu. 14Loole bhwo abhalongoshi na bhosongo bhala bhaamubhona umundu yula yuuyo akabha ghwi chikwefu kubhwandilo iimite pamupeene nu Peeteli nu Yoohani, bhatakayugha naalimo ilya kubhakaanika. 15Po bhakalaghila ukuti bhafume kuuse ku Ibhalaasa ilya Bhayuuta.4:15 Bhelenga ishu ilya Ibhalaasa ilya Bhayuuta ku Mashu aMaheesha. Bhwo bhaafuma, abhalongoshi bhala bhakaanda ukuyughisania bheene-bheene, 16bhakabhuusania bhakati, “Kali, tubhombe kooni na bhandu abha? Tesha, abhandu bhooshi bhaabho bhakwikala mu kaaya aka Yelusaleemu muno bhameenye ukuti abhandu abha bhaabhombite ichiika ichikulu chiicho tutabhaghiile ukuyugha ukuti bhatachibhombite. 17Loole ukuti tushighile lwoshi inongwa ishi manye sheendelelaghe ukufumukwa ku bhandu, tubhasoke abhandu abha ukuti manye bhayughaghe soona nu mundu ghweshi yula mu ngamu iya Yeesu.”
18Po abhalongoshi na bhosongo bhala bhakabhiitisha soona uPeeteli nu Yoohani, bhakabhakaanisha ku maka bhakati, “Muleke ukushiyugha inongwa isha Yeesu soona nu kubhamanyisha abhandu mu ngamu yaake.” 19Loole uPeeteli nu Yoohani bhakabhaamula bhakati, “Mwe bhosongo, tumula yumwemwe, kali, shibhaghiile pandaashi pa Chaala ukuti tubhaghindikaghe umwe ukukinda ukumughindika uChaala? 20Paapo tutabhaghiile ukuleka ukushiyugha shila shiisho tukashibhona nu kushipulika.” 21Po abhalongoshi na bhosongo bhala bhakapootwa ukuyaagha isila iya kubhafunda uPeeteli nu Yoohani ku nongwa iya kuti abhandu bhooshi bhakamupaalagha uChaala ku chiika chiicho bhakachibhomba ku mundu yula yuuyo akabha ghwi chikwefu. Po bhakabhasoka ngaani uPeeteli nu Yoohani, bhakabhiitikisha ukuti bhabhuukaghe. 22Umundu yula yuuyo akapola ubhwochikwefu bhwake ku sila iya chiika akabha ni fyinja amalongo manna (40) nu kwongela.
Abhiitiki abha Yeesu bhakwipuuta kwa Chaala
23Bhwo abhosongo abha Bhayuuta bhaabhaabhula ukufuma mu nyumba iya bhapinyighwa, uPeeteli nu Yoohani bhakabhuuka ku bhiitiki abhanine nu kubhapangila amashu ghooshi ghaagho abhosongo abha bhapuuti na bhosongo abha Bhayuuta bhakabhabhuula. 24Bhwo abhiitiki bhala bhaapulika amashu agho, bhakiitikana pamupeene ukumusuuma uChaala bhakati, “Ghwe Malafyale, ghweghwe ukapela kumwanya, ichiisu, inyanja nu tundu twoshi tuutwo tuliimwo. 25Ghweghwe ukayugha ukughendela kwa sekulu ghwitu uNdaabhiti umubhombi ghwako bhwo akulongoshighwa nu Mbepo uMwelu ukati,
‘Kali, kooni abhandu abha fyisu ifinine bhakaleele leka?
Soona, kali, kooni abhandu bhakwinongʼona ukubhomba imbiibhi?
26Abhomalafyale bhaabho bhakulongosha ichiisu ichi
bhiitendekeshiishe ukuti bhamukaane uMalafyale
nu Mesiiya ghwake yuuyo amusalite.’ ”4:25-26 Sabhuli 2:1-2
27Abhiitiki bhala bhakeendelela ukwipuuta bhakati, “Isho sho shiisho shibhonekite nalooli. Umalafyale uHelooti4:27 Bhelenga ingamu iya UHelooti ku Mashu aMaheesha. nu Pontiyo Pilaati bhabhungaanite mu kaaya aka Yelusaleemu aka pamupeene na Bhaisilaeli na bhandu abha kufuma ifyisu ifinine ukuti bhamukaane uYeesu uMubhombi ghwako yuuyo ukamusala ukuti abhe ghwi Mesiiya. 28Abheene bhakakomaana pamupeene ukuti bhashibhombe shiisho ukashibhaatika nu kutumula ku maka ghaako na ku bhwighane bhwako ukufuma kubhwandilo. 29Ghwe Malafyale, tesha muumwo bhakutwoghofya akabhalilo aka! Tukukusuuma utwafwe twe bhabhombi bhaako ukuti tulumbililaghe ishu lyako na maka ghooshi chishita kwoghopa. 30Tukukusuuma utupe amaka ghaako agha kubhaposha abhandu, utwafwe ukuti tubhombaghe ifyika ifya luko nu luko ukughendela mu ngamu iya Yeesu uMubhombi ghwako yuuyo akabhalilo kooshi akubhomba shiisho shibhaghiile pandaashi papaako.” 31Bhwo abhandu abho bhaamala ukwipuuta kwa Chaala, pabhuyo paapo bhakabha pakayingiya. UMbepo uMwelu akabhiisila bhooshi, po bhakaanda ukulumbilila ishu ilya Chaala chishita kwoghopa.
Abhiitiki bhakabha ni ndumbula yimoyeene
32Abhiitiki bhooshi abha Yeesu bhakabha ni ndumbula yimoyeene ni nyinongʼono shaabho shikabha pamupeene. Atakabhaapo umundu naayumo yuuyo akatingi utundu tuutwo ali natwo twake mwene, loole bhakabhombelagha utundu twabho twoshi pamupeene. 33Abhatumighwa abha Yeesu bhakayughagha nu kushimikisha ku maka ukuti uMalafyale uYeesu ashuukite. UChaala akabhasaya leka bhooshi. 34Atakabhaapo umundu naayumo mu chibhughutila chaabho yuuyo akasobhelighwanga paapo bhala bhaabho bhakabha ni mighunda pamu inyumba bhakaghulishanga. 35Linga bhaaghulisha, indalama shiisho bhakakabhagha, bhakabhapanga abhatumighwa abha Yeesu, bhoope bhakamuyabhilagha ghweshi umundu ukukongana nu kusobhelighwa kwake.
36Akabhaakwo umundu yumo yuuyo akafumagha mu chikolo icha Laabhi. Ingamu yaake akabha ghwi Yoosefu. Umundu uyo akafumagha mu chiisu icha Kiipulo. Abhatumighwa abha Yeesu bhakamwitishanga ingamu iya Bhalinabha. Ingamu iyi mu njugha iya Chihibhuli kwo kuti, umundu yuuyo akubhakashanga abhanine. 37UBhalinabha ghwepe akaghulisha umughunda ghwake, indalama shiisho akakabha, akabhuuka nu kubhapa abhatumighwa abha Yeesu.
5UNaniiya nu Safila
1Akabhaakwo umundu yumo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Naniiya. UNaniiya akabha nu mukashi yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Safila. Abhandu abha bhakabha nu mughunda ghwabho ghumo. Ishiku limo bhoope bhakaghulisha umughunda ghwabho ughwo. 2Loole bhwo bhaaghulisha, uNaniiya akafifa indalama shimo nu mukashi akamanya shooshi shiisho umulume akashibhomba. Po uNaniiya akeegha indalama shiisho shikashaala nu kubhuuka pakubhiika ku bhatumighwa abha Yeesu nu kubhashimbula ukuti shili shooshi. 3Po uPeeteli akamubhuusha uNaniiya akati, “Ghwe Naniiya, kali, kooni umwitikishiishe uSeetano5:3 Bhelenga ingamu iya USeetano ku Mashu aMaheesha. ukuti akulongoshange, ukuti umushimbule uMbepo uMwelu ku sila iya kufifa indalama, shimo shiisho ghwashaaghite bhwo ghwaghulisha umughunda ghwako? 4Bhwo ukaali ukughulisha umughunda ughwo, kali, ghutaali ghwako? Na bhwo ghwaghulisha umughunda ughwo, kali, indalama shitaali shaako nu kuti ghwabhaghiile ukushibhombela isa muumwo ghwighaniile? Po kali, kooni ghwinongʼonite mu ndumbula yaako ukushibhomba isho? Ku nongwa iyo, umanye ukuti utaabhashimbula abhandu bheene, loole ghwamushimbula nu Chaala.” 5Bhwo uNaniiya aapulika amashu agho, nakalinga akaghwa paase bhwo afwile. Po abhandu bhooshi bhaabho bhakapulika inongwa isho, bhakooghopa leka. 6Po abhalumyana bhamu bhakiisa, bhakaghuniembetelela umufimba nu mwenda, bhakaghupimba nu kubhuuka pakughushiila.
7Bhwo iisala shitatu shaakinda, umukashi ughwa Naniiya akiingila mu nyumba yiiyo uPeeteli akabha, loole chishita kumanya shiisho shikabhombighwa ku mulume. 8UPeeteli akamulangisha uSafila indalama shiisho umulume akiisa nasho kukwake, akamubhuusha akati, “Ghwe Safila, imbuule, kali, ishi ndalama shooshi shiisho mukapokeela nu mulume ghwako bhwo mwaghulisha umughunda ghwinyu?” Umwene akamwamula akati, “Mwo muumwo, ishi ndalama shooshi shiisho tukapokeela.” 9Po uPeeteli akamubhuusha akati, “Kali, kooni mukiitikana nu mulume ghwako ukumughela uMbepo uMwelu? Ulu pulikisha! Abhalumyana bhaabho bhaamushiila umulume ghwako, lwoshi ulu bhali papiipi pa mulyango, bhakwisa pakughupimba umufimba ghwako nu kubhuuka pakughushiila ghwope.”
10Nakalinga, uSafila akaghwa pa tulundi utwa Peeteli bhwo afwile. Bhwo abhalumyana bhala bhaaghaluka, bhakiingila nu kumwagha uSafila ghwepe afwile. Po bhakaghupimba umufimba ghwake, bhakabhuuka nu kughushiila papiipi ni ipumba ilya mulume. 11Po ubhwogha ubhukulu bhukabhakola abhiitiki bhooshi mu kaaya aka Yelusaleemu pamupeene na bhandu abhanine bhaabho bhakapulika inongwa isho.
Abhatumighwa abha Yeesu bhakubhomba ifyika ifyingi
12Abhatumighwa bhakabhombagha ifyika ifyingi ifya kuswighisha ku bhandu fiifyo fikalangishanga amaka agha Chaala. Bhoope abhiitiki bhooshi bhakakomaanagha pamupeene kooshi akabhalilo ku ndumbula yimoyeene mu Ibhalaasa ilya Solomooni. 13Pamupeene nu kuti abhandu bhaabho bhakabha bhatamwitikite uYeesu bhakabhaghindikagha leka abhiitiki, poope atakabhaapo umundu naayumo yuuyo akaghela ukwongaana pamupeene nabho, ku nongwa iya kwoghopa ku shiisho shikabhaagha uNaniiya nu Safila. 14Loole abhaliisha na bhakolo abhingi bhakaanda ukumwitika uMalafyale uYeesu nu kwongaana pamupeene ni chibhughutila icha bhiitiki abhanine. 15Ku nongwa iya kuti abhatumighwa bhakabhombagha ifyika ifya kuswighisha, abhandu bhakabhapimbagha abhabhine pa matembelo na pa malili nu kubhabhiika palubhafu pa sila ukuti linga uPeeteli akughenda kupiipi kukwabho, ukaasheeshe ghwake abhaaghe abhabhine abho ukuti bhapole. 16Soona, abhandu abhingi ukufuma mu twaya utunandi tuutwo tukabha kupiipi na kaaya aka Yelusaleemu bhakabhuukagha na bhabhine na bhandu bhaabho bhakakolighwa ni mbepo imbiibhi, bhooshi bhakapolagha.
Abhalongoshi abha Bhayuuta bhakubhabhombelaakabhiibhi abhatumighwa abha Yeesu
17Po umupuuti usongo, pamupeene na bhanine bhooshi abha kufuma mu chibhughutila icha Bhasandukaayi, bhakabha nu lwibhuno leka ku nongwa iya bhatumighwa abha Yeesu. 18Po bhakabhalaghila abhashikali ukuti bhabhakole abhatumighwa bhala. Bhoope bhakabhakola nu kubhapinya mu nyumba iya bhapinyighwa. 19Loole pa kabhalilo aka pabhushiku, ughwandumi ughwa Malafyale uChaala akiisa nu kwighula ifyighi ifikulu ifya nyumba iya bhapinyighwa yila, akabhafumya kuuse abhatumighwa bhala, akabhabhuula akati, 20“Bhuuka mwime mu lupaso ulwa Nyumba iya Chaala nu kwendelela ukubhabhuula abhandu amashu ghooshi agha bhwumi ubhwa bhwila na bhwila.” 21Bhwo bhaapulika isho, abhatumighwa bhakabhuuka nu kwingila mu lupaso ulwa Nyumba iya Chaala nu kwanda ukumanyisha. Mu kabhalilo ako, umupuuti usongo, pamupeene na bhala bhaabho akabha nabho, bhakabhungaana nu kwitisha ulukomaano ulwa bhosongo bhooshi abha Libhalaasa ilya Bhayuuta. Po bhakabhatuma abhalindilili bhamu abha Nyumba iya Chaala ukuti bhabhuuke, bhabhaabhule abhatumighwa mu nyumba iya bhapinyighwa nu kwisa nabho kukwabho. 22Loole bhwo abhalindilili bhala bhiingila mu nyumba iya bhapinyighwa yila, bhakaagha abhatumighwa bhala bhataliimwo. Po bhakaghaluka ku bhosongo bhaabho, bhakabhabhuula bhakati, 23“Bhwo twafika pa nyumba iya bhapinyighwa, twagha ifyighi fyoshi fipingiighwe akiisa, soona twabhaagha abhalindilili bhiimite pa fyighi ifyo bhakulindilila, loole bhwo twighula ifyighi ifyo, tutaamwagha umundu naayumo.” 24Bhwo usongo ughwa bhalindilili abha Nyumba iya Chaala na bhosongo abha bhapuuti bhaapulika isho, bhakaswigha leka nu kubhuusania bheene-bheene bhakati, “Kali, ishi indishibhe bhuleele?” 25Po umundu yumo akiisa, akabhabhuula akati, “Mwe bhosongo, pulikisha! Abhandu bhaabho mwabhapinyite mu nyumba iya bhapinyighwa bhali mu lupaso ulwa Nyumba iya Chaala, bhakumanyisha abhandu!” 26Nakalinga, usongo ughwa bhalindilili yula, pamupeene na bhashikali bhamu, bhakabhuuka kuukwo abhatumighwa bhakabha, bhakabhakola abhatumighwa bhala nu kwisa nabho ku Ibhalaasa ilya Bhayuuta. Loole bhakabhakola chishita kubhombela amaka, paapo bhakabhooghopagha abhandu ukuti manye bhabhaghoghe ku sila iya kubhakoma na mayondo. 27Bhwo bhiisa nabho, bhakabhalaghila ukuti bhiime pandaashi pi Ibhalaasa. Po umupuuti usongo akaanda ukubhabhuusha akati, 28“Mwe bhandu umwe, kali, tutaabhasokite ku maka ukuti manye mubhamanyishange abhandu ukubhombela ingamu iya Yeesu? Loole umwe mukwendelela ukufumusha ifimanyisho fyake mu kaaya kooshi aka Yelusaleemu, soona mukulonda ukutubhiika utwe ukuti twetwe twapelite ukuti umundu uyo afwe!”
29UPeeteli na bhatumighwa abhanine bhakamwamula bhakati, “Tukulondighwa ukumupulika uChaala ukukinda ukubhapulika abhandu. 30Umwe mukamughogha uYeesu ku sila iya kumukomeela pa chikobhekano, loole uChaala yuuyo abhosekulu bhiitu bhakamwipuutagha akamushuusha. 31UChaala akamughindika ngaani uYeesu ku sila iya kumubhiika ku kakono kaake aka kumwisa ukubha Mulongoshi soona Mupoki. UChaala akabhomba ulwo ukuti abhaafwe abhandu abha Isilaeli bhiilaate nu kuti abhahobhokele imbiibhi shaabho. 32Nuutwe twe bhakeeti abha shooshi isho nu Mbepo uMwelu yuuyo uChaala amutumite ku bhandu bhaabho bhakumupulika, ghwepe akushishimikisha isho.”
33Bhwo abhosongo abha Libhalaasa bhala bhaapulika amashu agho, bhakakalala leka mu ndumbula shaabho, bhakaanda ukulonda isila iya kubhaghogha abhatumighwa bhala. 34Loole mu bhosongo bhala, akabhaamwo uMufalisaayi5:34 Bhelenga ishu ilya ABhafalisaayi ku Mashu aMaheesha. yumo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Ngamaliyeeli. UNgamaliyeeli akabha mumanyishi ughwa ndaghilo isha Moose yuuyo abhandu bhooshi bhakamughindikagha leka. Umwene akiima pandaashi pi Ibhalaasa, akabhalaghila abhalindilili abha Nyumba iya Chaala ukuti bhabhafumye kuuse abhatumighwa ku kabhalilo akapimba. 35Po bhwo bhaabhafumya kuuse, uNgamaliyeeli akabhabhuula abhosongo abhanine bhala akati, “Mwe bhandu abha Isilaeli umwe, inongʼona akiisa taashi ku isho shiisho mukulonda ukubhabhombela abhandu abha. 36Paapo mukumbuke ukuti ku mashiku agha kunyuma, akabhaapo umundu yumo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Tebhunda. UTebhunda uyo akiifunagha leka ukuti umwene mundu mufumukwe nu kukuusa abhandu imya inna (400) bhaabho bhakamukongagha. Loole pabhumalilo, uTebhunda akaghoghighwa, po abhandu bhala bhooshi bhaabho bhakamukongagha, bhakanyambaana ni chibhughutila chaake chooshi chikashilila pala pala. 37Bhwo isho shaakinda, akabhoneka umundu yumo ukufuma mu chiisu icha Ghalilaayi yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Yuuta. UYuuta akafumukwa leka akabhalilo kaako isilikali iya Looma yikabhelengagha abhandu ichiisu chooshi. UYuuta uyo akakuusa abhandu abhingi leka, bhakaanda ukumukonga. Loole pabhumalilo, ghwepe akaghoghighwa, po abhandu bhooshi bhala bhaabho bhakamukongagha, bhoope bhakanyambaana. 38Po ukukongana ni nongwa iya bhatumighwa abha Yeesu abho, ingubhasuuma, manye mubhafulashange, loole bhaabhule, bhaleke bhabhuukaghe. Inguyugha ulu ku nongwa iya kuti linga isho bhakubhomba shifumite ku bhandu, bhataabhafike pabhutali, indibhapootwe. 39Loole linga shifumite kwa Chaala, mutabhaghiile ukubhashighila paapo indimwise mwaghe mukulwa nu Chaala.”5:39 2 Tubhalilo 13:12
Abhosongo abha Libhalaasa bhala bhakiitikana na mashu agha Ngamaliyeeli. 40Po bhakalaghila ukuti abhatumighwa bhiingile soona mu Ibhalaasa nu kubhakoma ni fikoti. Po bhakabhasoka soona ku maka abhatumighwa bhala ukuti manye bheendelelaghe ukuyugha soona ku bhandu ukughendela ku ngamu iya Yeesu. Pabhumalilo, bhakabhaabhula nu kubhiitikisha ukuti bhabhuukaghe. 41Po abhatumighwa bhala bhakafuma mu Ibhalaasa lila bhwo bhali nu lusekelo ulukulu leka paapo uChaala akabhabhaghisha ukuti bhataamighwe ku nongwa iya ngamu iya Yeesu. 42Lyoshi ishiku, abhatumighwa bhakabhuukagha mu lupaso ulwa Nyumba iya Chaala na mu nyumba isha bhandu bhooshi, bhakeendelelagha ukumanyisha nu kulumbilila iNongwa iNyiisa ukuti uYeesu ghwi Mesiiya.5:42 UMesiiya Kwo kuti, Kilisiti. Bhelenga ingamu iya UKilisiti ku Mashu aMaheesha.
6Abhandu bhahaano na bhabhili (7)bhakusalighwa ukubhaafwa abhatumighwa
1Mu mashiku ghala, abhandu abhingi bhaabho bhakamwitikagha uYeesu bhakoongelagha ukubhaala. Po bhala bhaabho bhakayughagha iChighiliki bhakiilumbuushanga ukuti lyoshi ishiku bhala bhaabho bhakayughagha iChihibhuli bhatakabhayabhilagha akiisa ifindu abhakolo abhafwile bhaabho bhakayughagha iChighiliki. 2Po abhatumighwa kalongo na bhabhili (12) bhala bhakabhabhungaania abhiitiki bhooshi bhala pamupeene, bhakabhabhuula bhakati, “Kataa kiisa ukuti utwe tuleke ukulumbilila ishu ilya Chaala nu kwanda ukubhomba imbombo iya kubhayabhila ifindu abhandu. 3Mwe bhiitiki bhanyiitu, tukubhasuuma musale abhaliisha bhahaano na bhabhili pakati papiinyu bhaabho bhali na kayiilo akiisa, bhaabho mubhameenye ukuti bhakulongoshighwa nu Mbepo uMwelu, soona bhali na mahala. Abhaliisha abho bho bhaabho inditubhape imbombo iya kuyabhania ifindu ku bhandu. 4Ku sila iyo, nuutwe inditwendelelaghe ukubhombela akabhalilo kooshi ukwipuuta kwa Chaala, ukulumbilila nu kumanyisha ishu lyake.”
5Bhwo bhaapulika amashu agho, abhiitiki bhooshi bhakahobhoka nu kwitikana na mashu agha bhatumighwa. Po bhakamusala umundu yumo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Siteefani. USiteefani akabha mundu yuuyo akamwitikagha uChaala ku maka, soona akalongoshighwanga nu Mbepo uMwelu. Soona bhakamusala uFilipu, uPolokolaasi, uNikanooli, uTiimoni, uPalimenaasi nu Nikolaasi. UNikolaasi akafumagha mu kaaya aka Antiyokiya, umwene akapindukila ku Bhayuuta bhwo akaali ukumwitika uKilisiti. 6Bhwo bhaabhasala abhaliisha bhahaano na bhabhili bhala, bhakabhuuka nabho mundaashi mu bhatumighwa. Po abhatumighwa bhala bhakabhiipuutila kwa Chaala, bhakabhabhiikila utukono ukuti uChaala abhasaye. 7Po abhiitiki bhakeendelela ukufumusha ishu ilya Chaala ku bhandu abhingi. Ku sila iyo, abhandu abhingi mu kaaya aka Yelusaleemu bhaabho bhakamwitikagha uYeesu bhakoongelagha ukubhaala ngaani. Mu bhandu abho, abhapuuti abhingi bhakamwitika uYeesu.
Abhalongoshi abha Bhayuuta bhakumukola uSiteefani
8UChaala akeendelela ukumupelela ichisa uSiteefani nu kumupa amaka agha kubhomba ifyika ifikulu ku bhandu. 9Loole abhandu bhamu bhakaanda ukumukaanika uSiteefani. Mu bhandu abho, bhamu bhakabha Bhayuuta bhaabho bhakafumagha mu sinaghoghi6:9 Bhelenga ishu ilya Isinaghoghi ku Mashu aMaheesha. yiiyo bhakatingi Sinaghoghi iya Bhandu aBhaabhuke. ABhayuuta abho bhakafumagha mu chiisu icha Kileene na mu Alekisandiliya, abhanine bhakafumagha mu chiisu icha Kilikiya na mu Aasiya. Abhandu abho bhakaanda ukukaanikana nu Siteefani, 10loole bhakapootwa ku nongwa iya kuti uMbepo ughwa Chaala akamulongoshanga uSiteefani ukuyugha amashu agha mahala. 11Po bhakabhabheka indalama abhandu bhamu ku bhushiifu ukuti bhayughe ku bhandu abhanine bhati, “Tumupulikite uSiteefani bhwo akuyugha amashu agha kumutuka uMoose nu Chaala.”
12Ku sila iyo, bhakabhasongelesha aBhayuuta abhanine, abhosongo bhaabho pamupeene na bhamanyishi abha ndaghilo isha Moose.6:12 Bhelenga ishu ilya Abhamanyishi abha ndaghilo isha Moose ku Mashu aMaheesha. Po bhakamukola uSiteefani nu kubhuuka naghwe ku Ibhalaasa ilya bhosongo abha Bhayuuta. 13Soona bhakiisa na bhakeeti bhamu abha bhumyashi bhaabho bhakayugha bhakati, “Umundu uyu akwendelela ukuyugha akabhiibhi isha Nyumba iya Chaala iyi ni sha ndaghilo isha Moose. 14Paapo tumupulikite bhwo akuyugha akuti uYeesu uyo ughwa kufuma mu kaaya aka Naasaleeti indiayipongolanie iNyumba iya Chaala iyi, soona indiabhamanyishange abhandu ukushikonga inyiiho inine nu kushileka inyiiho shooshi shila shiisho uMoose akabhapa abhosekulu bhiitu.” 15Abhandu bhooshi bhaabho bhakabhaamwo mu Ibhalaasa lila, bhakaanda ukumulubhaalila ku maka uSiteefani, nu kuchibhona icheeni chaake chiicho chikangʼangʼagha ungati cheeni icha ghwandumi ughwa Chaala.
7USiteefani akwilingaania mundaashi mu ibhalaasa
1Po umupuuti usongo akamubhuusha uSiteefani akati, “Kali, ishi shiisho bhakukusitaaka sha nalooli?” 2USiteefani akabhaamula akati, “Mwe bhoghwamwitu na bhotaata, ingubhasuuma muumbulikishe. UChaala uMwene Bhukulumba akamusetukila usekulu ghwitu uAbhulahamu mu chiisu icha Mesopotaamiya bhwo akaali ukusaamila mu chiisu icha Haalani. 3Bhwo aamusetukila, akamubhuula akati, ‘Ghwe Abhulahamu, tiilaamwo mu chiisu ichi, bhaleke muno muno abhakamu bhaako, bhuuka ku chiisu chiicho indiingulangishe.’7:3 Bhwandilo 12:14Po uAbhulahamu akatiila mu chiisu icha Bhakalindaayi,7:4 Mu chiisu icha Bhakalindaayi Ingamu inine iya chiisu ichi bhakuti, Mesopotaamiya. akabhuuka nu kwikala mu chiisu icha Haalani. UChaala akamubhuula uAbhulahamu ukuti atiileemwo mu chiisu icha Haalani nu kwisa mu chiisu ichi chiicho umwe nuune tukwikala. 5UChaala atakamupa uAbhulahamu umughunda naaghumo mu chiisu ichi nalinga litambo limolyene, loole akafinga ukumupa ichiisu ichi ukubha chaake umwene pamupeene na bha chikolo chaake pamupeene nu kuti mu kabhalilo ako atakabha nu mwana naayumo. 6UChaala akamubhuula uAbhulahamu akati, ‘Ghwe Abhulahamu, abhandu abha kufuma mu chikolo chaako indibhakabhe bhaheesha mu chiisu icha bhandu abhanine. Abhenekaaya abha chiisu icho indibhakabhabhiike ukubha bhatumwa bhaabho, indibhakabhabhombele akabhiibhi ku kabhalilo aka fyinja imya inna (400).7:6 Bhwandilo 15:13; Bhufumilo 12:407Loole une indiingabhalonge abhandu bhala bhaabho indibhakabhabhiike ukubha bhatumwa bhaabho. Pabhumalilo, indiingabhatiishe abhandu abha mu chikolo chaako ukufuma mu chiisu chila ukuti bhiise pakuunyiipuuta mu chiisu ichi.’7:7 Bhwandilo 15:14; Bhufumilo 3:128Po uChaala akiitikana nu Abhulahamu, akamulaghila ukumukwesula7:8 Bhelenga ishu ilya Ukukwesulighwa ku Mashu aMaheesha. ghweshi umwana umuliisha ukufuma mu nyumba yaake. Po bhwo uIsiyaka aapaapighwa, uAbhulahamu akamukwesula bhwo ghaafika amashiku mahaano na matatu (8). Bhubhuubhwo, bhwo uIsiyaka amupaapa uYaakobhu, akamukwesula ghwepe. Pabhumalilo uYaakobhu akapaapa abhaana bhaake kalongo na bhabhili (12) nu kubhakwesula. Abho bho bhaabho bhosekulu bhiitu.7:8 Bhwandilo 35:23-26
9“Abhosekulu bhiitu abho bhakamwibhunagha ughwamwabho uYoosefu, po bhakamughulisha ukuti abhe mutumwa mu chiisu icha Miisili. Loole uChaala akabhanga pamupeene nu Yoosefu, 10akamupokagha ku ndamyo shooshi shiisho shikamwaghagha. Soona akamupa uYoosefu amahala ghaagho ghakamupelela, ukuti uFalaabho umalafyale ughwa chiisu icha Miisili amughane, nu kumusala ukubha mulongoshi ughwa chiisu chooshi icha Miisili ni nyumba ingulu iya bhunyafyale. 11Po akabhalilo kamu isala ingali yikaghwa mu chiisu chooshi icha Miisili pamupeene na mu kaaya aka Kaanani. Isala ingali iyo yikabhapelela abhandu indamyo ingulu ngaani. Abhosekulu bhiitu bhoope bhatakabha ni findu. 12Loole bhwo uYaakobhu aapulika ukuti ifindu filiikwo ku chiisu icha Miisili, akabhatuma ulwa kwanda ku chiisu icho abhaana bhaake bhaabho bhosekulu bhiitu ukuti bhaye bhaghule ifindu fimo. 13Bhwo bhaabhuuka ulwa bhubhili pakughula ifindu ku chiisu icho, uYoosefu akiilingaania ku bhakulu bhaake ku nongwa iya kuti bhatakamumanya akabhalilo kala kaako bhakabhuuka ulwa kwanda. Mu kabhalilo ako abhandu bhakamubhuula uFalaabho isha bhakulu abha Yoosefu, ghwepe akabhamanya. 14Po uYoosefu akatuma indumi kwa ghwise uYaakobhu ukuti abhuuke ku chiisu icha Miisili pamupeene na bhandu bhaake bhooshi abha mu nyumba yaake. Mu kabhalilo ako abhandu abha mu nyumba iya Yaakobhu bhakabha amalongo mahaano na mabhili na bhahaano (75). 15Po bhwo uYaakobhu aapulika isho, akabhuuka pamupeene na bha mu nyumba yaake pakwikala mu chiisu icha Miisili muumwo umwene pamupeene na bhosekulu bhiitu bhakafwa. 16Loole imifimba yaabho bhakayeegha, bhakayighalusha ku chiisu chaabho mu kaaya aka Sheekemu. Bhwo bhaafika, bhakayishiila mu ipumba liilyo uAbhulahamu akaghula ku bhaana abha mundu yumo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Hamooli.
17“Bhwo akabhalilo kaapalamila aka Chaala ukushibhomba shiisho akafinga kwa Abhulahamu, abhosekulu bhiitu bhakeendelela ukubhaala nu kubha bhingi ngaani mu chiisu icha Miisili. 18Po umalafyale umunine yuuyo atakamanya naashimo isha Yoosefu, akaanda ukulongosha ichiisu icha Miisili.7:18 Bhufumilo 1:7-819Umalafyale uyo akaanda ukubhabhombela akabhiibhi abhosekulu bhiitu. Akabhalaghila ku maka ukuti bhabhataaghaghe abhaana bhaabho abhafyele ukuti bhafwe.
20“Mu kabhalilo ako, akapaapighwa umwana yumo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Moose. Umwana uyo akabha mwisa leka pandaashi pa Chaala. Abhapaapi bhaake bhakamusungagha ku sila iya kumufifa mu nyumba yaabho ku kabhalilo aka myeshi mitatu. 21Bhwo bhaapootwa ukumufifa, bhakamubhiika mu chipombo, bhakamufumya kuuse nu kumubhiika mu lusooko.7:21 Bhufumilo 2:3-10 Umwana umulindu ughwa Falaabho akamwagha, akamwegha nu kwanda ukumusunga ungati mwana ghwake. 22UMoose akamanyila amahala ghooshi agha Bhamiisili, soona akayughagha nu kubhomba imbombo ku maka.
23“Bhwo uMoose aabha ni fyinja amalongo manna (40), akatumula ukubhuuka pakubhalamuka abhandu bhaake aBhaisilaeli. 24Bhwo aafika, akamubhona uMumiisili yumo akumukoma uMwisilaeli chishita nongwa naayimo. Po uMoose akamwafwa uMwisilaeli yula, akamukoma uMumiisili nu kumughogha. 25UMoose akiinongʼonagha ukuti aBhaisilaeli abhanine bhakashaaghanianga ukuti uChaala indiabhapoke ukughendela kukwake, loole abheene bhatakashaaghanianga. 26Ishiku liilyo likakongagha, uMoose akabhabhona aBhaisilaeli bhabhili bhali pakulwa. Akaghela ukubhafwania akati, ‘Umwe mwe bhanamundu, kali, kooni mukulwa bheene-bheene?’ 27Loole umundu yula yuuyo akamufulashanga uMwisilaeli umunine akamusungila uMoose, akamubhuusha akati, ‘Kali, ghwini yuuyo akubhiikite ughwe ukuti ubhe mulongoshi nu kuti ubhe mulongi ghwitu? 28Kali, kulonda ukuungogha isa muumwo ghwamughoghiile uMumiisili yula mumasubha?’ 29Bhwo uMoose aapulika amashu agho, akooghopa leka, akakindila ku chiisu icha Mindiyani, akiikala ku chiisu icho ungati muheesha, akeegha umukolo nu kupaapa abhaana abhaliisha bhabhili.
30“Bhwo ifyinja amalongo manna fyakinda, ughwandumi ughwa Chaala akamusetukila uMoose mu katengele kaako kakaakagha bhwo ali mu lungalangala, kupiipi na kaghamba kaako ingamu yaake bhakatingi Sinaayi. 31UMoose akaswigha leka ukushibhona isho. Po akabhiyila papiipi ukuti ateshe, loole uChaala akamubhuula akati, 32‘Ghwe Moose, une nee Chaala ughwa bhosekulu bhaako, nee Chaala yuuyo uAbhulahamu, uIsiyaka nu Yaakobhu bhakaanyiipuutagha!’7:32 Bhufumilo 3:6 Po uMoose akaanda ukutetema ku nongwa iya bhwogha, atakasulwa ukukatesha soona akatengele kala kaako kakaakagha. 33UMalafyale uChaala akamubhuula uMoose akati, ‘Ghwe Moose, fuula ifilato fiifyo ufwalite paapo pabhuyo apo ghwimite peelu. 34Nalooli naashibhona indamyo ingulu shiisho abhandu bhangu bhakushaagha mu chiisu icha Miisili. Naapulika ukulila kwabho, po niisa ukuti imbaabhule ukufuma mu bhutumwa. Po ulu ingukutuma ubhuuke ku chiisu icha Miisili chila.’ ”7:33-34 Bhufumilo 3:5, 7-10
35USiteefani akeendelela ukulingaania akati, “UMoose uyo ghwe yuuyo abhosekulu bhiitu bhakamukaana, bhakamubhuusha bhakati, ‘Kali, ghwini yuuyo akubhiikite ughwe ukuti ubhe mulongoshi nu kuti ubhe mulongi ghwitu?’7:35 Bhufumilo 2:14 Uyo ghwe yuuyo uChaala akamutuma ukuti abhe mulongoshi, nu kuti abhe mupoki ghwabho, ukughendela ku ghwandumi yula yuuyo akamusetukila mu katengele kaako kakaakagha. 36UMoose ghwe yuuyo akabhalongosha aBhaisilaeli ukufuma mu chiisu icha Miisili bhwo aabhomba ifyika ifyingi mu chiisu chila, mu nyanja iya Shaamu na mu lungalangala ku fyinja amalongo manna. 37Uyo ghwe yuuyo akabhabhuula aBhaisilaeli akati, ‘UMalafyale uChaala ghwinyu indiakabhasalile umusololi ukufuma pakati papiinyu yuuyo indiakabhe isa neene. [Mupulikishange umwene.]’7:37 Ngumbusho isha Ndaghilo isha Moose 18:1538UMoose ghwe yuuyo akabha pamupeene na Bhaisilaeli bhaabho bhakabhungaana mu lungalangala, ghwe yuuyo akabha pamupeene na bhosekulu bhiitu nu ghwandumi ughwa Chaala yuuyo akayughagha naghwe ku kaghamba aka Sinaayi, soona ghwe yuuyo akapokeela amashu ghaagho ghakubhapa abhandu ubhwumi ukuti atupe utwe.
39“Loole abhosekulu bhiitu bhakakaana ukumupulikisha uMoose, bhakaanda ukunyonywa mu ndumbula shaabho ukuti bhaghaluke ku chiisu icha Miisili. 40Bhwo uMoose akaali ali ku kaghamba aka Sinaayi, abhosekulu bhiitu bhakamubhuula uAaloni yuuyo akabha munungʼuna ughwa Moose bhakati, ‘Ghwe Aaloni, tukusuuma ututendekeshekeshe abhochaala bhaabho indibhatulongoshange mu sila paapo tutakushimanya shiisho shaamwagha uMoose yuuyo akatutiisha ukufuma mu chiisu icha Miisili!’7:40 Bhufumilo 32:1, 2341Po bhakatendekesha uchaala yuuyo akabhonekagha ungati ngwata, bhakaghoghagha ifinyamaana ukuti bhamwipuutaghe nu kubhiika ulusekelo ukulangisha ulughindiko kwa chaala yuuyo bhakatendekesha nu tukono twabho. 42Po uChaala akabhakalalila leka nu kubhakaana, ku nongwa iyo bhakaanda ukwipuuta ku isubha, ku mweshi na ku ndoondwa isa muumwo abhasololi abha Chaala bhasimbiile mu bhokalata bhaabho ukuti,
‘Mwe Bhaisilaeli umwe, kali, mukiikemeeshanga ukuti muufumishikishe ifyabhupe
akabhalilo kaako mukabha mu lungalangala ku fyinja amalongo manna? Nashiku!
43Umwe mukapimbagha itembe ilya chaala uMooleki,
mukapimbagha nu lutoondwa ulwa chaala ghwinyu uLeefani,
mukatendekesha abhochaala abho ukuti mubhiipuutaghe.
Ku nongwa iyo, indiingabhasaamikishe ku chiisu icha kubhutali,
ukukinda akaaya aka Bhaabheli!’ ”7:42-43 Aamosi 5:25-27
44USiteefani akeendelela ukuyugha akati, “Bhwo abhosekulu bhiitu bhali mu lungalangala, bhakamwipuutagha uChaala mu itembe7:44 Bhufumilo 25:8-9 liilyo likalangishanga ukuti akabhanga pamupeene nabho. Bhoope bhakatendekesha itembe isa muumwo uChaala akamulaghilila uMoose.7:44 Bhufumilo 25:16, 2145Ifyinja fiifyo fikakongagha, abhosekulu bhiitu bhakeendelela ukupokelesania ukupimba itembe lila bhwo bhakulongoshighwa nu Yooshwa. Bhakalipimba bhwo bhaachipoka ichiisu ukufuma ku bhandu bhaabho uChaala akabhakiisha ku maka mundaashi mumwabho. Itembe lila likashaala mu chiisu icha Kaanani ukufika mu kabhalilo kaako umalafyale uNdaabhiti akaandagha ukulongosha ichiisu icha Isilaeli. 46Umalafyale uNdaabhiti akapokeela isayo ukufuma kwa Chaala, ghwepe akamusuuma ukuti amusengele inyumba uChaala yuuyo uYaakobhu akamwipuutagha. 47Loole uSolomooni umwana ghwake ghwe yuuyo akiisa aamusengela inyumba uChaala.
48“Loole uChaala Yuuyo Ali Pamwanya Ngaani atakwikala mu nyumba shiisho abhandu bhasengite isa muumwo umusololi ughwa Chaala akayugha akati,
49‘UChaala akuti,
“Kumwanya kwo kuukwo chitengu changu icha bhunyafyale,
ichiisu bhuyo bhuubhwo utulundi twangu tukukanyagha.
Kali, nyumba iya chikolo chiki yiiyo mubhaghiile ukuusengela?
Kali, pooki paapo indiindushange?
50Kali, indaa neene nee indupelite utundu twoshi
utwa kumwanya nu twa pa chiisu?” ’ ”7:50 Yesaaya 66:1-2
51USiteefani akeendelela ukuyugha akati, “Umwe imitu yiinyu mikafu! Indumbula shiinyu ni fyufwo fyinyu fili ungati fya bhandu bhaabho bhataa Bhayuuta. Amashiku ghooshi umwe mukukaanagha ukumupulika uMbepo uMwelu isa muumwo abhosekulu bhiinyu bhakabhombelagha. 52Kali, musololi yuki mu bhasololi abha Chaala yuuyo abhosekulu bhiinyu bhatakamubhombela akabhiibhi? Tesha, bhakabhaghoghagha na bhasololi bhaabho bhakasololagha isha kwisa ukwa Mubhombi uMugholofu ughwa Chaala. Uyo ghwe yuuyo umwe mwamubhiikite mu tukono utwa bhalughu nu kumughogha! 53Umwe, mwemwe mukapokeela indaghilo isha Chaala ukughendela ku bhandumi bhaake, loole mukakaana ukushikonga.”
Bhakumughogha uSiteefani ku sila iya kumukoma na mayondo
54Bhwo abhalongoshi abha Bhayuuta bhala bhaapulika amashu ghaagho uSiteefani akayughagha, bhakakalala leka mu ndumbula shaabho, bhakashesheetusha amiino ghaabho ku nongwa iya lyoyo. 55Loole bhwo uSiteefani akulongoshighwa nu Mbepo uMwelu, akatesha kumwanya, akabhubhona ubhukulumba ubhwa Chaala, akamubhona nu Yeesu iimite ku kakono aka kumwisa aka Chaala. 56Po akayugha akati, “Tesha, ingukubhona kumwanya kwighuka, uMwana ughwa Mundu7:56 Bhelenga ishu ilya UMwana ughwa Mundu ku Mashu aMaheesha. iimite ku kakono aka kumwisa aka Chaala!”
57Po abhalongoshi abha Bhayuuta bhala bhakaywegha ku ishu ilya pamwanya, bhakashindila ifyufwo fyabho ukuti manye bheendelelaghe ukumupulikisha uSiteefani, nakalinga bhooshi pamupeene bhakamunyeelela. 58Po bhakamufumya kuuse ku kaaya aka Yelusaleemu, bhakaanda ukumukoma na mayondo ukuti bhamughoghe. Abhakeeti bhala bhaabho bhakayugha isha bhumyashi bhakafuula taashi imyenda yaabho ukuti manye yibhashighilaghe bhwo bhakumukoma na mayondo. Bhakeegha imyenda yila, bhakayibhiika pa tulundi utwa mulumyana yumo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Saabhuli ukuti ayilindililaghe. 59Bhwo bhakwendelela ukumukoma, uSiteefani akiipuuta akati, “Ghwe Malafyale Yeesu, ingwibhiika mu tukono twako.” 60Po akafughamila, akalila ku ishu ilya pamwanya akati, “Ghwe Malafyale, ingukusuuma ubhahobhokele abhandu abha ku mbiibhi yaabho iyi.” Bhwo uSiteefani aayugha amashu agho, akafwa.
8USaabhuli akubhafulasha abhiitiki abha Yeesu
1-2Mu bhandu bhaabho bhakiitikana ukumughogha uSiteefani, uSaabhuli akabha pamupeene nabho. Loole abhandu bhamu abhagholofu bhakaswimaana leka nu kubhuuka pakumushiila. Ishiku lila lila liilyo bhakamughogha uSiteefani, abhiitiki abha chipanga icha Yelusaleemu bhakaanda ukushaagha indamyo ingulu. Po abhiitiki bhamu bhakanyambaana ukubhuuka mubhuyo ubhunine ubhwa kaaya aka Yuteeya na ka Samaliiya, loole abhatumighwa abha Yeesu abheene bhakashaala mu Yelusaleemu. 3Mu kabhalilo ako uSaabhuli akaanda ukuchifulasha ichipanga, akiingilagha mu nyumba isha bhandu, akabhaghuusagha ku maka abhiitiki abhaliisha na bhakolo, akabhapinyagha mu nyumba iya bhapinyighwa.
UFilipu akulumbilila iNongwa iNyiisa mu Samaliiya
4Abhiitiki bhala bhaabho bhakanyambaana ku nongwa iya ndamyo ingulu, bhakalumbililagha iNongwa iNyiisa ku bhandu kwoshi kuukwo bhakabhuukagha. 5UFilipu yuuyo akabha ghwe yumo mu bhiitiki abha Yeesu bhaabho bhakanyambaana, umwene akiilomuka ukubhuuka mu kaaya kamu aka chiisu icha Samaliiya kuukwo akeendelela ukulumbilila iNongwa iNyiisa isha Yeesu Kilisiti. 6Bhwo abhandu bhaapulika amashu agha Filipu nu kufibhona ifyika ifikulu fiifyo akafibhombagha, bhooshi pamupeene bhakamupulikishanga akiisa, 7paapo akashikiishanga imbepo imbiibhi shiisho shikabhalongoshanga abhandu abhingi, shoope shikafumagha bhwo shikuywegha. Soona akabhaposhanga abhandu abhingi bhaabho bhakalala ulubhafu lumo na bhochikwefu. 8Po abhandu abha mu kaaya ako bhakabha nu lusekelo ulukulu.
UFilipu akubhoosha aBhasamaliiyaabhingi nu Siimoni umuloshi
9Mu kaaya aka Samaliiya ako, akabhaamwo umundu yumo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Siimoni. USiimoni akabhombagha ubhuloshi ku kabhalilo akatali. Umwene akeendelela ukubhaswighisha aBhasamaliiya bhooshi ku bhuloshi bhwake nu kwifuna ukuti umwene ghwa pamwanya leka. 10Abhandu bhooshi ukwandila abhakeke ukufika abhosongo bhakamupulikishanga ku maka, bhakayughagha bhakatingi, “Umundu uyu ghwe yuuyo maka agha Chaala ghaagho bhakuti, ‘AMaka aMakulu.’ ” 11Abhandu bhakeendelela ukumupulikisha uSiimoni ku nongwa iya kuti akabhalilo akatali akabhaswighishanga ku mbombo isha bhuloshi bhwake. 12Loole bhwo uFilipu aabhabhuula iNongwa iNyiisa isha chitangalala icha Chaala ni sha ngamu iya Yeesu Kilisiti, abhakolo na bhaliisha bhakiitikagha nu kwoshighwa. 13Po uSiimoni ghwepe akamwitika uYeesu, akooshighwa, akaanda ukumukonga uFilipu kwoshi kuukwo akabhuukagha. Bhwo aafibhona ifyika ifyingi fiifyo uFilipu akafibhombagha, uSiimoni akaswigha leka.
14Po bhwo abhatumighwa abha Yeesu abha mu kaaya aka Yelusaleemu bhaapulika ukuti abhandu abha mu chiisu icha Samaliiya bhoope bhaalyitika ishu ilya Chaala, bhakabhatuma uPeeteli nu Yoohani ukuti bhabhuuke ku chiisu chila, bhoope bhakabhuuka. 15Bhwo uPeeteli nu Yoohani bhaafika, bhakabhiipuutila abhiitiki abhapya bhala ukuti amaka agha Mbepo uMwelu ghiise nu kwanda ukubhalongosha. 16Paapo naayumo umwitiki pakati papaabho yuuyo akabha amupokeelite uMbepo uMwelu, loole bhakooshighwangaashe mu ngamu iya Malafyale uYeesu. 17Po uPeeteli nu Yoohani bhakabhabhiikila utukono abhiitiki bhala ukuti uChaala abhasaye, po uMbepo uMwelu akaanda ukubhalongosha.
18Bhwo uSiimoni umuloshi yula aatesha ukuti uChaala aabhapa abhiitiki bhala amaka agha Mbepo uMwelu ku sila iya bhatumighwa ukubhabhiikila utukono, akeegha indalama ukuti abhape uPeeteli nu Yoohani, akabhabhuula akati, 19“Ingusuuma muumbe nuune amaka agho ukuti umundu ghweshi yuuyo indiimubhiikilaghe utukono, ghwepe apokeelaghe amaka agha Mbepo uMwelu.” 20Loole uPeeteli akamwamula uSiimoni akati, “Ughwe pamupeene ni ndalama shaako kafwile kubhutali paapo kwinongʼona ukuti ubhaghiile ukughula ichikungilwa icha Chaala ni ndalama! 21Ghwe Siimoni ughwe, tutali pamupeene pa mbombo iyi paapo inyinongʼono ni mbombo shaako mbiibhi mundaashi mwa Chaala. 22Po pinduka nu kwilaata imbiibhi shaako isho, ipuuta kwa Malafyale uYeesu ukuti akuhobhokele inyinongʼono shaako imbiibhi isho. 23Paapo naakubhona ukuti uli nu lwibhuno leka, soona ku nongwa iya mbiibhi shaako upinyiighwe ungati mupinyighwa.” 24USiimoni akamwamula uPeeteli akati, “Ingusuuma muunyiipuutile kwa Malafyale uYeesu ukuti isho shiisho mwayugha manye shiinyaaghe naashimo.”
25Bhwo uPeeteli nu Yoohani bhaashimikisha nu kulumbilila ishu ilya Chaala ku chiisu icha Samaliiya, bhakaanda ukughaluka nu kubhuuka ku Yelusaleemu. Bhwo bhali mu sila, bhakalumbililagha iNongwa iNyiisa mu twaya utwingi utwa Samaliiya.
UFilipu akuyugha nu songo ughwa chiisu icha Isyopiya
26Ishiku limo ughwandumi ughwa Malafyale uChaala akamubhuula uFilipu akati, “Bhuuka kulubhafu ulwa kutulundi, ughende mu musebho ghuughwo ghughendite mu lungalangala, ghukufuma ku kaaya aka Yelusaleemu ghukwilomuka ukubhuuka ku kaaya akakulu aka Ghaasa.” 27Po uFilipu akanyatuka nu kwanda ukughenda mu musebho ghula. Bhwo akughenda, akakomaana nu mundu yumo yuuyo akabha apanjiighwe ughwa kufuma mu chiisu icha Isyopiya. Umundu uyo akabha ghwi songo yuuyo akalindililagha ichuuma chooshi icha Kandake, kwo kuti, umalafyale umukolo ughwa chiisu icha Isyopiya. Usongo yula akabhuuka ku Yelusaleemu pakumwipuuta uChaala. 28Bhwo akughaluka kukaaya kaake iikiile mu ighali lyake liilyo ifalaasi shikaghuusagha, usongo yula akabhelengagha ukalata yuuyo akasimbighwa nu musololi ughwa Chaala, uYesaaya. 29Po uMbepo uMwelu akamubhuula uFilipu akati, “Bhuuka lubhilo papiipi pi ighali lila, konganagha nalyo.” 30Po uFilipu akalikindilila ighali lila, akalyagha. Bhwo aafika, akamupulika usongo yula akubhelenga ukalata yuuyo akasimbighwa nu musololi uYesaaya, akamulamuka, akamubhuusha akati, “Kali, kushaaghania shiisho kubhelenga?” 31Usongo yula akamwamula akati, “Kali, imbaghiile ishaaghanie bhuleele linga ataliipo umundu ughwa kuundingaania?” Po akamusuuma uFilipu ukuti iingile mu ighali lila ukuti iikale pamupeene naghwe.
32Usongo yula akabhelengagha aMasimbo aMeelu ghaagho ghasimbiighwe ukuti,
“Bhakamutangisha mundaashi isa unangʼooshi yuuyo bhakubhuuka naghwe pakumughogha.
Isa muumwo akonangʼooshi kakusumbaashe bhwo bhakukabhegha ameeya ghaake,
bhubhuubhwo ghwepe akasumbaashe.
33Bhakamwangalilagha, soona bhakamulonga chishita bhwanalooli.
Kali, ghwini yuuyo abhaghiile ukulingaania isha chikolo chaake?
Paapo bhakabhutiisha ubhwumi bhwake ukufuma mu chiisu ichi.”8:32-33 Yesaaya 53:7-8
34Usongo yula yuuyo akapanjighwa akamubhuusha uFilipu akati, “Ingusuuma ghuundingaanie, kali, umusololi uyu akayughagha inongwa shaake yuuyo pamu akayughagha inongwa isha mundu umunine?” 35Po uFilipu akaanda ukubhombela aMasimbo aMeelu ghala ghala ukumulingaania usongo yula iNongwa iNyiisa isha Yeesu.
36Bhwo bhali mu sila bhakughenda, bhakafika pabhuyo paapo pakabha na miishi. Usongo yula akamubhuula uFilipu akati, “Tesha, panu pali na miishi! Kali, kooni kaako kabhaghiile ukuushighila ukuti manye nooshighwe?” [37UFilipu akamwamula akati, “Linga kumwitika uYeesu Kilisiti ni ndumbula yaako yooshi, indighwoshighwe.” Usongo yula akamwamula uFilipu akati, “Ingwitika ukuti uYeesu Kilisiti Mwana ghwa Chaala.”] 38Po usongo yula akiimika ighali lila, bhakiika bhooshi, bhakiingila mu miishi, uFilipu akamwosha. 39Bhwo bhaafuma mu miishi mula, nakalinga uMbepo ughwa Malafyale uChaala akamwegha uFilipu lubhilo. Usongo yula atakamubhona uFilipu soona, po akeendelela ni sila yaake bhwo ali nu lusekelo ulukulu. 40UFilipu akaagha ali ku kaaya aka Asooto. Akatiila mu kaaya ako nu kwanda ukulumbilila iNongwa iNyiisa mu twaya twoshi utwa mu sila ukufika mu kaaya aka Kayisaaliya.
9Ukupinduka ukwa Saabhuli
(Mbombo isha Bhatumighwa 22:6-16; 26:12-18)
1Mu kabhalilo ako, uSaabhuli akeendelela ukubhooghofya nu kwinongʼona ukubhaghogha abhakongi abha Malafyale uYeesu. Po akabhuuka ku mupuuti usongo, 2akamusuuma ukuti amupe abhokalata abha kubhuuka nabho ku bhosongo abha masinaghoghi agha mu kaaya aka Ndameesiki. Abhokalata abho bhakabha bha kumwitikisha uSaabhuli ukuti linga aabhaagha abhaliisha pamu abhakolo bhaabho bhakongi abha Sila iya Malafyale uYeesu, abhapinye nu kwisa nabho ku Yelusaleemu. 3Po umupuuti usongo yula akamupa abhokalata, ghwepe uSaabhuli akaanda ukubhuuka ku Ndameesiki. Loole bhwo aapalamila mu Ndameesiki, nakalinga ubhwelu ubhukulu ukufuma kumwanya bhukamubhalila uSaabhuli imbafu shooshi. 4USaabhuli akaghwa paase. Nakalinga akapulika ishu likuti, “Ghwe Saabhuli! Ghwe Saabhuli! Kali, kooni kuufulasha?” 5USaabhuli akaamula akati, “Ghwe Malafyale, kali, ghwe ghwini?” Ishu lila likaamula likati, “Une nee Yeesu yuuyo ughwe kumufulasha. 6Loole ulu nyatuka! Bhuukagha ku kaaya akakulu. Linga ghwafika, umundu yumo indiakubhuule shiisho kulondighwa ukubhomba.” 7Abhandu bhala bhaabho bhakaghendagha pamupeene nu Saabhuli bhakooghopa leka. Bhakiima chishita kubha ni lya kuyugha ku nongwa iya kuti bhoope bhakapulika ishu lila, loole bhatakamubhona umundu yuuyo akayughagha. 8Po uSaabhuli akanyatuka ukufuma paase, loole bhwo akughela ukutesha, akaagha akupootwa. Po abhandu bhala bhaabho akabha nabho bhakamukola akakono kaake, bhakabhuuka naghwe ku Ndameesiki. 9USaabhuli akiikala amashiku matatu bhwo atakutesha, atakulya pamu atakungʼwa naakamu.
10Mu kaaya aka Ndameesiki ako, akiikalagha umundu yumo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Naniiya. UNaniiya akabha mukongi ughwa Malafyale uYeesu. Ishiku limo uMalafyale uYeesu akamusetukila, akamwitisha akati, “Ghwe Naniiya!” UNaniiya akamwamula akati, “Ghwe Malafyale, une indi panu ingukupulikisha.” 11UMalafyale uYeesu akamubhuula akati, “Bhuuka ku nyumba iya mundu yumo yuuyo ingamu yaake ghwi Yuuta. Inyumba iyo yili mu sila yiiyo bhakuti, ‘Sila Yiiyo Yigholokite.’ Linga ghwafika mu nyumba iyo, mulonde umundu yumo yuuyo ingamu yaake ghwi Saabhuli ukufuma mu kaaya aka Taaliso paapo mu kabhalilo aka ali pakwipuuta kwa Chaala. 12Pulikisha! Umundu uyo aamubhona uNaniiya akumusetukila, akwisa nu kumubhiikila utukono pamwanya papaake ukuti ateshange soona.” 13Loole uNaniiya akamwamula akati, “Ghwe Malafyale, imbulikite inongwa ukufuma ku bhandu abhingi muumwo umundu uyo abhabhombiile akabhiibhi abhiitiki bhaako abha mu kaaya aka Yelusaleemu. 14Ghwepe iisile ku Ndameesiki kuno na bhosongo abha bhapuuti bhamwitikishiishe ukuti abhakolaghe abhandu bhooshi bhaabho bhakukwitika ughwe.” 15Loole uMalafyale uYeesu akamubhuula uNaniiya akati, “Poope bhuuka kwa Saabhuli paapo naamusala umundu uyo ukuumbombela une nu kuyifumusha ingamu yangu ku bhandu bhaabho bhataa Bhayuuta, ku bhomalafyale bhaabho na ku Bhaisilaeli. 16Nuune indiimulangishe muumwo indiataamighwe ngaani ku nongwa iya kuumbombela une.”
17Po uNaniiya akabhuuka ku nyumba yila nu kwingila. Bhwo iingila, akamwagha uSaabhuli, akamubhiikila utukono pamwanya papaake, akayugha akati, “Ghwe Saabhuli, mwitiki munyiitu, uMalafyale uYeesu yuuyo aakusetukiile mu sila bhwo kubhuuka ku Ndameesiki, aanduma kukwako ukuti uteshange soona nu kuti uMbepo uMwelu akulongoshange mu bhwumi bhwako.” 18Bhwo uNaniiya aayugha amashu agho, nakalinga, utundu tumo tuutwo tukabha ungati makakaapu agha iswi tukafuma mu maaso agha Saabhuli, ghwepe akaanda ukutesha soona. Po uSaabhuli akanyatuka, akooshighwa nu Naniiya. 19Po uSaabhuli akapokeela ifindu fimo nu kulya. Bhwo aalya, amaka ghakiisa soona mu mubhili ghwake.
Po uSaabhuli akiikala pamupeene na bhamanyili abhanine mu kaaya aka Ndameesiki ku mashiku amingi.
USaabhuli akulumbilila iNongwa iNyiisaku bhandu abha mu Ndameesiki
20Bhwo uSaabhuli ali mu kaaya aka Ndameesiki, akaanda ukulumbilila mu masinaghoghi akatingi, “UYeesu Kilisiti, Mwana ghwa Chaala.”9:20 Bhelenga ishu ilya UMwana ughwa Chaala ku Mashu aMaheesha.21Abhandu bhooshi bhaabho bhakamupulikishanga uSaabhuli, bhakaswigha nu kubhuusania bheene-bheene bhakati, “Kali, umundu uyu ataa ghwe yula yuuyo akapela ukuti abhandu abhingi mu Yelusaleemu bhataamighwange ku nongwa iya kumwitika uYeesu? Kali, umundu uyu atiisile ukuti abhakolaghe abhiitiki abha mu Ndameesiki nu kubhuuka nabho pandaashi pa bhosongo abha bhapuuti?” 22Loole uChaala akamwafwa uSaabhuli ukwongela ukulumbilila ku maka, akabhaswighisha aBhayuuta bhaabho bhakiikalagha mu Ndameesiki ku sila iya kwendelela ukushimikisha ukuti, “UYeesu ghwi Mesiiya.”
23Bhwo amashiku amingi ghaakinda, aBhayuuta bhakiitikana ukuti bhamughoghe uSaabhuli. 24ABhayuuta abho bhakeendelela ukumushighila uSaabhuli pamuusi na pabhushiku pa milyango imikulu iya mu kaaya aka Ndameesiki ukuti linga bhaamubhona akughenda, bhamukole nu kumughogha. Loole uSaabhuli akashipulika shooshi shiisho aBhayuuta bhala bhakatumula ukushibhomba. 25Mu kabhalilo aka pabhushiku, abhakongi bhaake bhamu bhakamwegha uSaabhuli nu kumubhiika mu chipombo ichikulu nu kumughendesha pi indiliisha liilyo likabha ku lubhumba ulwa kaaya kala nu kumufumya kuuse.
USaabhuli akubhaghendela abhiitikiabha Yeesu ku Yelusaleemu
26Po uSaabhuli akabhuuka ku Yelusaleemu. Bhwo aafika, akaanda ukughela ukwongaana na bhakongi abha Yeesu, loole bhooshi bhakamwoghopagha nu kushita kumupokeela paapo bhatakiitikagha ukuti ghwepe mukongi ughwa nalooli ughwa Yeesu. 27Loole uBhalinabha akamwegha uSaabhuli nu kubhuuka naghwe ku bhatumighwa ukuti aye ayughe nabho. Bhwo aafika naghwe, uBhalinabha akabhalingaania abhatumighwa muumwo uSaabhuli akamubhona uMalafyale bhwo ali mu sila, muumwo uMalafyale akayugha naghwe na muumwo uSaabhuli akalumbililagha ku maka ukughendela ku ngamu iya Yeesu ku Ndameesiki. 28Bhwo abhatumighwa bhaapulika isho, bhakamwitika uBhalinabha. Po uSaabhuli akaanda ukwongaana pamupeene na bhatumighwa na bhiitiki abhanine abha mu kaaya kooshi aka Yelusaleemu. Soona akaanda ukulumbilila ku bhandu ku maka ukughendela ku ngamu iya Yeesu. 29Soona akayughagha nu kukaanikana isha Yeesu na Bhayuuta bhaabho bhakayughagha injugha iya Chighiliki, loole abheene bhakaanda ukulonda isila iya kumughogha. 30Bhwo abhiitiki abhanine bhaashaaghania shooshi isho, bhakamwegha uSaabhuli nu kubhuuka naghwe ku kaaya akakulu aka Kayisaaliya nu kumutuma ukubhuuka ku kaaya aka Taaliso kuukwo akapaapighwa.
31Po bhwo isho shaakinda, ichipanga icha bhiitiki abha mu chiisu chooshi icha Yuteeya, mu Ghalilaayi na mu Samaliiya, chikahobhoka leka nu kwikala ku lutengaano, ku nongwa iya kuti atakabhaapo ughwa kwendelela ukuchifulasha soona. UMbepo uMwelu akeendelela ukubhakasha nu kubhasubhaasha abhiitiki ukumughindika uMalafyale uYeesu. Soona, uMbepo uyo akabhaafwanga abhandu abhanine abhingi ukubha bhiitiki abha Malafyale, ni chipanga chikaanda ukukula nu kubhaala ngaani.
UPeeteli akumuposha uYineeya
32Mu kabhalilo ako, uPeeteli akaghendagha mu twaya twoshi utwa chiisu icha Samaliiya. Bhwo akughenda, akabhuuka nu kubhaghendela abhiitiki bhaabho bhakiikalagha mu kaaya aka Linda. 33Mu kaaya ako, akamwagha umundu yumo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Yineeya. UYineeya akabha alalite, ku nongwa iyo akaghonagha pa bhulili bhwake ku fyinja fihaano na fitatu (8) chishita kunyatuka. 34Bhwo uPeeteli aamubhona, akamubhuula akati, “Ghwe Yineeya, uYeesu Kilisiti akukuposha. Nyatuka, nienga ubhulili bhwako.” Bhwo uPeeteli aayugha amashu agho, nakalinga, uYineeya akanyatuka. 35Bhwo abhandu abhingi bhaabho bhakiikalagha mu kaaya akakulu aka Linda na mu ndebheela iya Salooni bhaamubhona uYineeya akughenda, bhakamwitika uMalafyale uYeesu.
UPeeteli akumushuusha uNdoolikaasi
36Mu kaaya akanine kaako ingamu yaake bhakatingi Yoopa, akiikalaghaamwo umukolo yumo umwitiki yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Tabhita. Ingamu iyi mu njugha iya Chighiliki ghwi Ndoolikaasi, kwo kuti, “Umbombo.” UNdoolikaasi akabhombagha inyiisa akabhalilo kooshi nu kubhaafwa abhapiina. 37Mu kabhalilo kaako uPeeteli akabha mu kaaya aka Linda, uNdoolikaasi akabhina, akafwa. Bhwo aafwa, abhakolo bhamu bhakaghwegha umufimba, bhakaghwosha, bhakaghuniembetelela mu mwenda nu kughubhiika ku chipindwa icha nyumba ingelesanie. 38Mu kabhalilo ako, abhakongi abha Yeesu bhakapulika ukuti uPeeteli ali mu kaaya aka Linda. Po bhakabhatuma kukwake abhandu bhamu bhabhili ku nongwa iya kuti akaaya ako kakabha papiipi na kaaya aka Yoopa kala. Bhakabhatuma abhandu abho ukuti bhamusuume uPeeteli bhati, “Ghwe Peeteli, tukukusuuma ghwise kukwitu chishita kukaabha!”
39Bhwo uPeeteli aapulika inongwa isho, nakalinga akanyatuka nu kubhuuka ku Yoopa pamupeene nabho. Bhwo bhaafika mu nyumba yila, bhakamwegha uPeeteli nu kubhuuka naghwe ku chipindwa icha ku nyumba ingelesanie kuukwo bhakaghughoneka umufimba ughwa Ndoolikaasi. Abhakolo abhafwile bhooshi bhakamushunguulila uPeeteli bhwo bhakulila, nu kumulangisha imiselekesha ni myenda iminine yiiyo uNdoolikaasi akabhasonelagha bhwo mwumi. 40Po uPeeteli akabhafumya kuuse bhooshi, akafughamila, akiipuuta kwa Chaala. Bhwo iipuuta, akaghusanukila umufimba, akaghubhuula akati, “Ghwe Ndoolikaasi, nyatuka!” Nakalinga, uNdoolikaasi akiighula amaaso ghaake. Bhwo aamubhona uPeeteli, akanyatuka, akiikala. 41Po uPeeteli akamukola uNdoolikaasi akakono, akamwimika, akabhiitisha abhakolo abhafwile bhala na bhiitiki abha Yeesu, akabhalangisha uNdoolikaasi bhwo mwumi soona. 42Inongwa isha chiika ichi shikafumukwa imbafu shooshi isha mu kaaya aka Yoopa na bhandu abhingi bhakamwitika uMalafyale uYeesu. 43Po bhwo isho shaakinda, uPeeteli akiikala mu kaaya aka Yoopa ku mashiku amingi pamupeene nu mundu yumo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Siimoni. Umundu uyo akabhombagha imbombo iya kutendekesha amakwela.
10Ughwandumi akumusetukila uKolineeli
1Akabhaakwo umundu yumo mu kaaya aka Kayisaaliya yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Kolineeli. UKolineeli akabha ghwi songo ughwa bhashikali imya yimo (100) ukufuma mu chibhughutila ichikulu icha bhashikali chiicho ingamu yaake bhakatingi Chibhughutila icha Bhaitaaliya. 2Soona, uKolineeli pamupeene na bhandu bhooshi abha mu nyumba yaake bhakabhombagha shiisho shibhaghiile pandaashi pa Chaala nu kumughindika. Umundu uyo akabhaafwanga abhapiina nu kumwipuuta uChaala akabhalilo kooshi.
3Ishiku limo mu kabhalilo aka sala iya bhuhaano na inna (9:00), uKolineeli akamubhona pabhwelu ughwandumi ughwa Chaala akumusetukila, akiisa kukwake, akamwitisha ingamu yaake akati, “Ghwe Kolineeli!” 4Po uKolineeli akamulubhaalila ku maka ughwandumi yula ku nongwa iya bhwogha ubhukulu, akamubhuusha akati, “Ghwe malafyale ghwangu, kali, kulonda kooni?” Po ughwandumi yula akamwamula akati, “UChaala aapulika inyipuuto shaako nu kutupokeela utundu twoshi tuutwo ghwabhaafwanga abhapiina. Twoshi utwo twamuhobhosha uChaala. 5Ulu, bhatume abhandu bhamu ukuti bhabhuuke mu kaaya aka Yoopa, bhamweghe nu kwisa naghwe umundu yumo yuuyo ingamu yaake yimo ghwi Siimoni, ni nine ghwi Peeteli. 6Umundu uyo muheesha mu nyumba iya Siimoni umutendekesha makwela. Inyumba iya mundu uyo yisengiighwe kupiipi ni nyanja.” 7Bhwo aayugha amashu agho, ughwandumi yula akatiila pabhuyo bhula nu kubhuuka. Po uKolineeli akabhiitisha abhabhombi bhabhili mu bhabhombi bhaake pamupeene nu mushikali yumo yuuyo akabha ghwe yumo mu bhaabho bhakamulindililagha. Umushikali uyo ghwepe akamwipuutagha nu kumughindika uChaala. 8Bhwo bhiisa, uKolineeli akabhabhuula shooshi isa muumwo ughwandumi yula akamubhuulila. Po akabhatuma ukuti bhabhuuke ku kaaya aka Yoopa pakumwegha uPeeteli nu kwisa naghwe mu kaaya aka Kayisaaliya.
UPeeteli akuchibhona ichisetuka ukufuma kwa Chaala
9Pi ishiku ilya ningeelo pamuusi, abhabhombi bhatatu bhala bhakaghendagha mu musebho ukubhuuka ku Yoopa. Bhwo bhaapalamila ukufika mu kaaya ako, uPeeteli akakwela ukubhuuka pa kasale aka nyumba pakwipuuta kwa Chaala.10Bhwo uPeeteli ali pakwipuuta, akiipulika isala, akalonda ukulya ifindu fimo. Loole bhwo ifindu fili pakutendekeshighwa, uPeeteli akachibhona ichisetuka ukufuma kwa Chaala. 11Akakubhona kumwanya kwighuka na kandu kamu kaako kakabha ungati ligholole ikulu kakwilomuka pa chiisu mu fipeto fyake finna. 12Mukati mu igholole ilyo fikabhaamwo ifikolo fyoshi ifya fikanu fiifyo fili nu tulundi tunna, ifikanu fiifyo fikukwefuka nu tuyuni. 13Po uPeeteli akapulika ishu likumubhuula likuti, “Ghwe Peeteli, iima! Ghogha ichikanu chimo mu fikanu ifyo, lyanga inyama yaake!” 14Loole uPeeteli akaamula akati, “Ghwe Malafyale ghwangu, nashiku! Une indaliile naalumo inyama yooshi yiiyo indaghilo isha Moose shikumanyisha ukuti nyali.” 15Ishu lila likamubhuula ulwa bhubhili likati, “Ghwe Peeteli, akandu kooshi kaako uChaala akeelufyishe, manye utingi kanyali.” 16Ishu lila likayugha nu Peeteli katatu, po nakalinga igholole lila likaghuusighwa nu kughaluka ukubhuuka kumwanya.
UPeeteli akumughendela uKolineeli
17Bhwo uPeeteli akaali akwibhuusha isha chisetuka icho ukuti kwo kuti kooni, abhabhombi bhatatu bhala bhaabho uKolineeli akabhatuma bhakafika mu kaaya aka Yoopa. Bhakabhabhuusha abhandu ukuti bhabhalangishe inyumba iya Siimoni umutendekesha makwela. Bhwo bhaabhalangisha, bhakabhuuka nu kwima pandaashi pa mulyango umukulu ughwa lupaso ulwa nyumba yaake. 18Po bhakiitisha ku ishu ilya pamwanya, bhakabhuusha bhakati, “Kali, aliimwo umuheesha yumo mu nyumba umwo yuuyo ingamu yaake ghwi Siimoni Peeteli?” 19Bhwo uPeeteli akaali akwendelela ukwinongʼona isha chisetuka icho, uMbepo ughwa Chaala akamubhuula akati, “Ghwe Peeteli, pulikisha! Bhaliipo abhandu bhamu bhatatu bhaabho bhakulonda ukukomaana nuughwe. 20Nyatuka, ilomuka lubhilo nu kubhuuka pamupeene nabho! Manye ghwilaamwange ukubhuuka nabho paapo neene imbatumite!” 21UPeeteli akiilomuka, akabhaagha abhandu bhala nu kubhalamuka. Po akabhabhuula akati, “Une neene mukuundonda. Kali, kooni mukuundonda?” 22Abhandu bhala bhakamwamula bhakati, “Usongo ughwa bhashikali yuuyo ingamu yaake ghwi Kolineeli aatutuma kukwako. UKolineeli mundu yuuyo akumwipuuta nu kumughindika uChaala, soona na Bhayuuta bhooshi bhakumughindika leka. Ughwandumi ughwa Chaala amulaghiile ukuti akupokeele mu nyumba yaake ukuti apulikishe amashu ghaagho indiumubhuule.”
23Po uPeeteli akiingila nabho mu nyumba yila, akabhapa ifindu nu kubhatendekeshekesha ubhuyo ubhwa kughona. Bhwo bhwacha, uPeeteli akanyatuka, akabhuuka na bhandu bhala pamupeene na bhiitiki bhamu ukufuma mu kaaya aka Yoopa.
UPeeteli mu nyumba iya Kolineeli
24Bhwo uPeeteli na bhanine bhala bhaatiila mu kaaya aka Yoopa, ishiku ilya ningeelo bhakafika mu kaaya aka Kayisaaliya. Mu kabhalilo ako, uKolineeli akabha akubhalindilila pamupeene na bhakamu bhaake na bhamanyani bhaake abha papiipi bhaabho akabhapaalila. 25Bhwo uPeeteli akwingila mu nyumba yila, uKolineeli akamupokeela, akafughamila mundaashi mumwake. 26Loole uPeeteli akamwinula, akamubhuula akati, “Ghwe Kolineeli, nyatuka, nuune nee munduushe isa ghweghwe!” 27Bhwo uPeeteli akwendelela ukuyugha naghwe, akiingila mu nyumba. Bhwo iingila, akabhaagha abhandu abhingi bhabhungaanite. 28Po uPeeteli akabhalamuka, akabhabhuula akati, “Umwe mumeenye akiisa ukuti indaghilo isha Moose shikutukaanisha utwe twe Bhayuuta ukwongaana na bhandu bhaabho bhataa Bhayuuta nu kughendelana pamupeene. Loole uChaala aandangisha ukuti manye imwitishange umundu naayumo ukubha munyali. 29Yo yiiyo nongwa iyi bhwo ghwanyiitisha, niisa chishita kwilaamwa. Ulu ingusuuma ghuumbuule, kali, kooni ghwanyiitishanga?”
30UKolineeli akamwamula akati, “Amashiku manna ghaagho ghaakindagha, niipuutagha kwa Chaala mu nyumba yangu mu kabhalilo isa kakaaka aka mu sala iya bhuhaano na inna (9:00). Nakalinga, umundu yumo yuuyo akafwala imyenda yiiyo yikangʼangʼagha, akiima mundaashi mumwangu, 31akaambuula akati, ‘Ghwe Kolineeli, uChaala aapulika inyipuuto shaako nu kutupokeela utundu twoshi tuutwo ghwabhaafwanga abhapiina. Twoshi utwo twamuhobhosha uChaala. 32Ulu bhatume abhandu bhamu ukuti bhabhuuke mu kaaya aka Yoopa, bhamweghe nu kwisa naghwe umundu yumo yuuyo ingamu yaake yimo ghwi Siimoni, ni nine ghwi Peeteli. Umwene muheesha mu nyumba iya Siimoni umutendekesha makwela, yuuyo inyumba yaake yisengiighwe kupiipi ni nyanja.’ 33Nakalinga ingabhatuma abhandu kukwako, nuughwe ghwabhomba akiisa ukwisa. Ulu utwe tweshi tubhungaanite panu pandaashi pa Chaala ukuti tupulikishe shooshi shiisho uMalafyale uChaala akulaghiile ukuti utubhuule.”
UPeeteli akubhalumbilila uKolineelina bha mu nyumba yaake
34Po uPeeteli akaanda ukuyugha akati, “Ulu naamanya ukuti nalooli uChaala akubhapokeela abhandu abha fikolo fyoshi chishita kusala. 35Loole umundu ghweshi ukufuma mu chikolo chooshi chila yuuyo akumwipuuta uChaala nu kubhomba shiisho shibhaghiile pandaashi papaake, umwene akumupokeela. 36Umwe mumeenye ukuti uChaala akatuma indumi yaake ku bhandu abha Isilaeli, ku sila iya kulumbilila iNongwa iNyiisa, ukuti bhabhange nu lutengaano ukughendela kwa Yeesu Kilisiti, yuuyo ghwi Malafyale ughwa bhandu bhooshi. 37Umwe mushimeenye shila shiisho shikabhombighwa mu chiisu chooshi icha Yuteeya ukwandila mu chiisu icha Ghalilaayi bhwo uYoohani uMwoshi aanda ukulumbilila ku bhandu isha lwosho. 38Umwe mumeenye muumwo uChaala akamusala uYeesu ughwa kufuma mu kaaya aka Naasaleeti, na muumwo akamutumila uMbepo uMwelu nu kumupa amaka. Soona mumeenye muumwo uYeesu akashunguulilagha mubhuyo ubhwingi nu kubhomba inyiisa ku bhandu, ku sila iya kubhaposha bhooshi bhaabho bhakalongoshighwanga na maka agha Seetano, paapo uChaala akabha pamupeene naghwe.
39“Utwe twe bhakeeti abha shooshi shiisho uYeesu akashibhombagha mu chiisu chooshi icha Yuteeya na mu kaaya aka Yelusaleemu. ABhayuuta bhakamughogha umwene ku sila iya kumukomeela pa chikobhekano. 40Loole uChaala akamushuusha pi ishiku ilya bhutatu nu kumwitikisha ukubhoneka ku bhandu. 41UYeesu atakabhoneka ku bhandu bhooshi, loole akabhoneka kukwitu utwe twe uChaala akatusala ukuti tubhe bhakeeti bhaake, twe tukalya nu kungʼwa pamupeene naghwe bhwo aashuuka. 42Umwene akatulaghila ukuti tulumbililaghe iNongwa iNyiisa ku bhandu bhooshi nu kubhabhuula ukuti uYeesu ghwe yuuyo uChaala akamusala ukuti abhe mulongi ughwa bhandu bhooshi bhaabho bhuumi na bhaabho bhafwe. 43Abhasololi bhooshi abha Chaala bhakeendelela ukubhabhuula abhandu inongwa shaake ukuti umundu ghweshi yuuyo akumwitika uMesiiya, uChaala indiakamuhobhokele imbiibhi shaake ukughendela kukwake.”
44Bhwo uPeeteli akaali akwendelela ukuyugha amashu agho, nakalinga uMbepo uMwelu akabhiisila nu kubhalongosha abhandu bhooshi bhaabho bhakamupulikishanga. 45ABhayuuta abhiitiki bhaabho bhakiisa pamupeene nu Peeteli ukufuma mu kaaya aka Yoopa bhakaswigha leka ukuti uChaala akabhapa uMbepo uMwelu na bhandu bhaabho bhataa Bhayuuta. 46Paapo bhakabhapulika abhandu abho bhwo bhakuyugha injugha imbya shiisho uMbepo uMwelu akabhabhaghisha ukuyugha nu kumupaala uChaala ku mbombo shaake ingulu.
Po uPeeteli akayugha akati, 47“Ku nongwa iya kuti uChaala aabhapa abhandu abha uMbepo uMwelu isa muumwo akatupeela nuutwe, kali, aliipo umundu yuuyo abhaghiile ukubhashighila abhandu abha ukuti manye bhooshighwe na miishi?” 48Po uPeeteli akalaghila ukuti abhandu bhala bhooshighwe mu ngamu iya Yeesu Kilisiti. Bhoope bhakooshighwa bhooshi. Bhwo bhooshighwa, bhakamusuuma uPeeteli ukuti iikale pamupeene nabho ku mashiku manandi, ghwepe akiitika.
11UPeeteli akulingaania shiisho shikabhonekaku bhandu bhaabho bhataa Bhayuuta
1Abhatumighwa na bhiitiki abhanine abha Yeesu bhaabho bhakiikalagha mu chiisu chooshi icha Yuteeya, bhakapulika ukuti abhandu bhamu bhaabho bhataa Bhayuuta bhoope bhalyitikite ishu ilya Chaala. 2Po bhwo uPeeteli aaghaluka ukufuma mu kaaya aka Kayisaaliya nu kubhuuka mu kaaya aka Yelusaleemu, aBhayuuta abhiitiki bhamu bhakaanda ukumusitaaka, 3bhakatingi, “Ghwe Peeteli, kali, kooni ughwe ghwingilagha mu nyumba isha bhandu bhaabho bhataa Bhayuuta nu kulya ifindu pamupeene nabho?”
4Po uPeeteli akaanda ukubhalingaania shooshi shiisho shikabhoneka ukufuma kubhwandilo akati, 5“Ishiku limo ingabha mu kaaya aka Yoopa, ingiipuutagha kwa Chaala. Bhwo indi pakwipuuta, ingachibhona ichisetuka, ingakabhona akandu kamu kaako kakabha ungati ligholole ikulu kakwilomuka ukufuma kumwanya mu fipeto fyake finna. 6Bhwo naatesha papiipi, mukati mu igholole lila fikabhaamwo ifikolo fyoshi ifya fikanu fiifyo fili nu tulundi tunna, ifikanu fiifyo fikukwefuka nu tuyuni. 7Po ingapulika ishu ukufuma kumwanya likaambuula likati, ‘Ghwe Peeteli, iima, ghogha ichikanu chimo mu fikanu ifyo, lyanga inyama yaake.’ 8Loole une ingaamula ingati, ‘Ghwe Malafyale ghwangu, nashiku! Une indaliile naalumo inyama yiiyo indaghilo isha Moose shikumanyisha ukuti nyali.’ 9Po ishu ilyo likaambuula ulwa bhubhili likati, ‘Ghwe Peeteli, akandu kooshi kaako uChaala akeelufyishe, manye utingi kanyali.’ 10Ishu lila likaambuula katatu, po igholole lila liilyo likabha nu tundu twoshi tula likaghuusighwa ukubhuuka kumwanya.
11“Mu kabhalilo kala kala, abhandu bhamu bhatatu bhaabho usongo ughwa bhashikali yuuyo ingamu yaake ghwi Kolineeli akabhatuma ukufuma ku kaaya aka Kayisaaliya, bhakiisa nu kwima pandaashi pa nyumba yiiyo ingiikalagha. 12UMbepo uMwelu akaambuula ukuti imbuukaghe pamupeene nabho chishita kwilaamwa. Po ingabhuuka pamupeene na bhiitiki abhanyiitu bhahaano na yumo (6) bhala ukufuma ku Yoopa. Bhwo twafika, tukiingila mu nyumba yaake. 13Umundu yula akatupangila muumwo ughwandumi ughwa Chaala akamusetukila mu nyumba yaake. Ughwandumi uyo akamubhuula akati, ‘Ghwe Kolineeli, bhatume abhandu bhabhuuke mu kaaya aka Yoopa, bhamwitishe uSiimoni yuuyo bhakuti Peeteli. 14Umundu uyo ghwe yuuyo indiakubhuule muumwo uChaala indiakupoke ughwe pamupeene na bhandu bhooshi abha mu nyumba yaako.’ ”
15UPeeteli akeendelela ukuyugha akati, “Bhwo naanda ukuyugha na bhandu abho, nakalinga uMbepo uMwelu akabhiisila isa muumwo akatwisila nuutwe kubhwandilo pi ishiku ilya chaaka icha Pentekositi. 16Po ingakumbuka amashu ghala ghaagho uMalafyale uYeesu akatubhuula akati, ‘UYoohani akabhooshanga abhandu na miishi, loole umwe indimukooshighwange nu Mbepo uMwelu.’11:16 Mbombo isha Bhatumighwa 1:517Linga uChaala akabhapa bhala bhaabho bhataa Bhayuuta ulusekeelesho ulwa Mbepo uMwelu isa luulwo akatupa utwe bhwo twamwitika uMalafyale uYeesu Kilisiti, kali, une naali nee ghwini nee naabhaghiile ukughela ukumushighila uChaala ukubhomba isho?”
18Bhwo aBhayuuta abhiitiki bhaapulika amashu agha Peeteli, bhakaleka ukwendelela ukumukaanika. Po bhakaanda ukumupaala uChaala bhakati, “Ulu uChaala aabhabhaghisha na bhaabho bhataa Bhayuuta ukwilaata imbiibhi shaabho ukuti bhabhwaghe ubhwumi ubhwa bhwila na bhwila.”
Muumwo ichipanga chikaandila mu kaaya aka Antiyokiya
19Abhiitiki abha Yeesu bhaabho bhakanyambaana ku nongwa iya ndamyo shiisho shikabhonekagha bhwo uSiteefani aaghoghighwa, bhakabhuukagha mu chiisu icha Foyinike, icha Kiipulo na mu kaaya aka Antiyokiya, bhakalumbililagha inongwa isha Yeesu ku Bhayuuta bheene. 20Loole abhiitiki bhamu mu bhala bhaabho bhakanyambaana, bhakafuma mu chiisu icha Kiipulo ni cha Kileene. Bhwo abhandu abho bhaafika mu kaaya aka Antiyokiya, bhakaanda ukulumbilila iNongwa iNyiisa isha Malafyale uYeesu na ku bhandu bhaabho bhatakabha Bhayuuta. 21UMalafyale uChaala akabhaafwa ku maka abhiitiki bhala ukulumbilila iNongwa iNyiisa. Ku nongwa iyo, abhandu abhingi bhakamwitika nu kumukonga uMalafyale uYeesu. 22Bhwo abhiitiki abha chipanga icha Yelusaleemu bhaapulika inongwa isho ku bhiitiki abha Antiyokiya, bhakamutuma uBhalinabha ku kaaya aka Antiyokiya. 23Bhwo uBhalinabha aafika mu kaaya kala, akatesha muumwo uChaala akabhasayila abhandu bhala. Po akasekela leka, akabhakasha ukuti bheendelelaghe ukubha bhasubhaalilighwa kwa Malafyale uYeesu ku ndumbula shaabho shooshi. 24UBhalinabha akabha mundu mwisa yuuyo akalongoshighwanga nu Mbepo uMwelu, soona akabha mundu yuuyo akamusubhaalilagha uChaala. Ku nongwa iya shiisho uBhalinabha akashibhomba, abhandu abhingi bhakoongelagha ukumwitika uMalafyale uYeesu.
25Po uBhalinabha akatiila mu kaaya aka Antiyokiya nu kubhuuka mu kaaya aka Taaliso pakumulonda uSaabhuli. 26Bhwo uBhalinabha aafika, akamwagha uSaabhuli, akiisa naghwe mu kaaya aka Antiyokiya. Po ku chinja chooshi uBhalinabha nu Saabhuli bhakakomaanagha ni chipanga nu kubhamanyisha abhandu abhingi inongwa isha Yeesu. Mu kaaya ako mwo muumwo abhandu bhakaanda ukubhiitisha abhamanyili abha Yeesu ukuti Bhakilisiti.
27Mu kabhalilo kala kala abhasololi bhamu abha Chaala ukufuma mu kaaya aka Yelusaleemu bhakiisa mu kaaya aka Antiyokiya. 28Umusololi yumo pakati papaabho yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Aghabho, akiima bhwo akulongoshighwa nu Mbepo uMwelu, akasolola ukuti isala ingali indiyikaghwe ichiisu chooshi. Isala iyo yikaghwa akabhalilo kaako uKilabhundiyo akalongoshanga ichiisu chooshi icha Looma. 29Ukukongana nu bhusololi ubhwa Aghabho, abhiitiki abha Yeesu bhakiitikana ukuti ghweshi umwitiki asangule ukukongana na fiifyo ali nafyo ukuti fibhaafwe abhiitiki abhanine bhaabho bhakiikalagha mu chiisu icha Yuteeya. 30Po bhakafibhungaania fiifyo bhakasangula, bhakabhapa uBhalinabha nu Saabhuli ukuti bhabhuuke nu kubhapa abhosongo abha chipanga icha Yelusaleemu.
12Indamyo shikubhaala ku bhiitiki
1Mu mashiku ghala ghala umalafyale uHelooti12:1 Bhelenga ingamu iya UHelooti ku Mashu aMaheesha. akalaghila ukubhakola aBhakilisiti abhanine ukuti abhabhombele akabhiibhi. 2Akabhalaghila abhashikali bhaake ukuti bhamughoghe nu mumaaghi umutali ughwa bhwite uYaakobhu yuuyo akabha mukulu ughwa Yoohani. 3Bhwo uHelooti aamanya ukuti shiisho aashibhomba shaabhahobhosha aBhayuuta, po akabhalaghila abhashikali bhaake ukuti bhamukole nu Peeteli. Isho shikabhombighwa mu mashiku agha chaaka icha Mikati iMishita Kulula.12:3 Ichaaka icha Mikati iMishita Kulula Bhelenga ishu ilya IPasaka ku Mashu aMaheesha.4Bhwo bhaamukola, bhakamubhiika mu nyumba iya bhapinyighwa muumwo mukabha ni fibhughutila finna ifya bhashikali bhanna abha kumulindilila. UHelooti akabha iinongʼonite ukumufumya uPeeteli nu kumulonga mundaashi mu bhandu bhwo ichaaka chaakinda. 5Mu mashiku ghala ghaagho uPeeteli akapinyighwa mu nyumba iya bhapinyighwa, aBhakilisiti bhakeendelelagha ukumwipuutila ku ndumbula yooshi kwa Chaala.
6Pabhushiku, bhwo ishiku likaali ukufika liilyo uHelooti akabhaatika ukumufumya nu kumulonga uPeeteli pabhwelu, uPeeteli akabha aghonite mu nyumba iya bhapinyighwa pakati pa bhashikali bhabhili bhwo apinyiighwe utukono twake ni minyololo mibhili. Abhashikali abhanine bhabhili bhakalindililagha pa mulyango umukulu ughwa nyumba iya bhapinyighwa.7Nakalinga, ughwandumi ughwa Malafyale uChaala akasetuka, akiima mu nyumba iya bhapinyighwa muumwo uPeeteli akabha, ubhwelu bhukabhalisha mu nyumba yila. Ughwandumi yula akamupaata uPeeteli pa lubhafu ukuti amulamushe, akamubhuula akati, “Ghwe Peeteli, lamusha lubhilo!” Po iminyololo yiiyo bhakamupinya uPeeteli mu tukono yikaabhuka, yikaghwa paase. 8Ughwandumi yula akamubhuula uPeeteli akati, “Ipinya imyenda yaako, fwala ni filato.” Bhwo uPeeteli aamala ukubhomba isho, ughwandumi yula akamubhuula akati, “Fwala ikoti lyako, ingongaghe!”
9Po uPeeteli akafuma mu nyumba iya bhapinyighwa yila, akaanda ukumukonga ughwandumi yula. Akabhalilo kooshi ako uPeeteli atakashaaghanianga ukuti shiisho ughwandumi akashibhombagha shikabha sha nalooli, akiinongʼonagha ukuti akachibhonagha chisetuka. 10UPeeteli nu ghwandumi yula bhakaghenda pa bhashikali bhaabho bhakalindililagha pa mulyango umukulu ughwa kwanda na bhaabho bhakabha pa mulyango ughwa bhubhili chishita kubhabhona. Po bhakafika pa mulyango umukulu ughwa cheela ughwa kwingilila mu kaaya akakulu. Ichiighi icha mulyango umukulu ghula chikiighuka cheene, bhoope bhakafuma kuuse. Bhwo bhaaghenda umusebho ghumo, ughwandumi yula akamuleka uPeeteli mwene.
11Po uPeeteli akashaaghania shiisho shikabhoneka, akiiyughaania mwene akati, “Ulu naamanya nalooli ukuti uMalafyale uChaala amutumite ughwandumi ghwake, ukuti aamboke mu tukono utwa Helooti uAghilipa na ku mabhiibhi ghooshi, ghaagho aBhayuuta bhaasubhaaliile ukuti uHelooti indiaambombele.”
12Bhwo uPeeteli aashimanya isho, akabhuuka ku nyumba iya Maliiya, ungʼina ughwa Yoohani yuuyo bhakamwitishanga ingamu iya Maalika. Mu nyumba iyo, bhakabhungaana abhandu abhingi bhaabho bhakamwipuutagha uChaala. 13Bhwo uPeeteli iighusha pa chiighi icha mulyango umukulu ughwa lupaso ulwa nyumba iyo, umubhombi yumo umulindu yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Loota akabhuuka ku chiighi pakumutesha umundu yuuyo akiighushanga. 14Bhwo umulindu yula aalimanya ishu ukuti lya Peeteli, akasekela leka, akiibhwa nu kumwighulila ichiighi, akakinda lubhilo nu kwingila mu nyumba, akabhabhuula abhiitiki abhanine akati, “Mwe bhiitiki bhanyiitu, uPeeteli iimite paase pa mulyango umukulu!” 15Abheene bhakamubhuula bhakati, “Ghwe Loota, ghwabha ni chifunde!” Loole umwene akeendelela ukushimikisha ukuti sha nalooli. Po bhakamwamula bhakati, “Uyo ghwandumi ghwake!” 16Loole mu kabhalilo ako uPeeteli akeendelelagha ukwighusha. Po bhakabhuuka, bhakiighula ichiighi, bhakamubhona ukuti ghwe yuuyo nalooli, bhakaswigha leka. 17UPeeteli akabhiimikila akakono ukuti bhasumbe, akabhapangila muumwo uMalafyale uChaala akamufumikisha mu nyumba iya bhapinyighwa. Akabhabhuula akati, “Ishi shiisho shaabhombighwa, mubhuule uYaakobhu na bhiitiki abhanyiitu abhanine.” Po uPeeteli akatiilaapo pala, akabhuuka pabhuyo ubhunine.
18Bhwo bhwacha pangeelo, abhashikali bhala bhakooghopa leka paapo bhatakamanya shiisho shikamwagha uPeeteli. 19Bhwo uHelooti aapulika ukuti uPeeteli afumite mu nyumba iya bhapinyighwa yila, akabhalaghila abhashikali bhaake ukuti bhamulonde ngaani, bhoope bhakabhuuka pakumulonda, loole bhatakamwagha. Po akabhabhuusha bhaabho bhakamulindililagha ukuti bhamulingaanie. Bhwo bhaapootwa ilya kumwamula, akalaghila ukuti bhaghoghighwe.
Po uHelooti akatiila mu chiisu icha Yuteeya, akabhuuka nu kwikala mu kaaya aka Kayisaaliya ku kabhalilo.
Ukufwa ukwa malafyale uHelooti
20Bhwo umalafyale uHelooti uAghilipa akwikala mu chiisu icha Kayisaaliya chila, akabhakalalila leka abhandu abha mu kaaya aka Tiilo na bha mu Sindoni. Po abhandu abha twaya tubhili utwo bhakalonda isila iya kuti bhafwane naghwe paapo bhakasubhaalilagha ukughula ifindu ukufuma mu chiisu chaake. Po bhakayugha nu mundu yumo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Bhulaasito ukuti abhe kulubhafu lwabho. UBhulaasito akabha mundu ughwa pamwanya yuuyo akabha musubhaalilighwa leka mu bhulongoshi ubhwa malafyale uHelooti. 21Ishiku liilyo umalafyale akalisala ukuti akomaane nabho likafika. Po akafwala imyenda yaake iya bhunyafyale, akiikala pa chitengu chaake icha bhunyafyale, akaanda ukuyugha mundaashi mu bhandu bhala bhooshi bhaabho bhakabhungaana pabhuyo bhula. 22Po ichilundilo icha bhandu chikaanda ukuywegha chikati, “Ishu liilyo tukulipulika litaa lya mundu, loole lya chaala yumo mu bhochaala bhiitu!” 23Bhwo bhaamupaala uHelooti ulwo, umwene atakabhabhuula abhandu abho ukuti uChaala mwene ghwe yuuyo akulondighwa ukupaalighwa. Po mu kabhalilo kala kala ughwandumi ughwa Malafyale uChaala akamughwisha uHelooti paase, injoka isha mukati shikamupelela ubhubhafu ubhukali, akafwa.
24Bhwo umalafyale uHelooti aafwa, ishu ilya Chaala likeendelelagha ukufumukwa ku bhandu, aBhakilisiti bhakoongelagha ukubhaala leka. 25Mu kabhalilo kala kala bhwo uBhalinabha nu Saabhuli bhaamaliisha imbombo iya kubhiika indalama isha kubhaafwa abhiitiki bhaabho bhakiikalagha mu kaaya aka Yelusaleemu, bhakatiila mu kaaya ako nu kubhuuka mu kaaya aka Antiyokiya, bhwo bhali pamupeene nu Yoohani yuuyo ingamu yaake inine akabha ghwi Maalika.
13UBhalinabha nu Saabhuli bhakutumighwapakubhomba imbombo iya Chaala
1Mu chipanga icha ku Antiyokiya bhakabhaakwo abhandu bhamu bhaabho bhakabha bhasololi na bhamanyishi. Abhandu abho bho abha: uBhalinabha, uSimiyooni yuuyo bhakamwitishanga ingamu inine iya Ningeeli,13:1 UNingeeli Mu njugha iya Chilatiini kwo kuti, Mundu umutiitu. uLukiiyo ughwa kufuma mu kaaya aka Kileene, uManaeni yuuyo akasungighwanga pamupeene nu malafyale uHelooti, nu Saabhuli. 2Ishiku limo bhwo bhali pakumwipuuta uMalafyale uChaala nu kwiyiima ukulya ifindu,13:2 Bhelenga ishu ilya Ukwiyiima ukulya ifindu ku Mashu aMaheesha. uMbepo uMwelu akabhabhuula akati, “Salile uBhalinabha nu Saabhuli ukuti bhabhombe imbombo yila yiiyo imbiitishiishe ukubhomba.” 3Po bhwo bhaamala ukwiyiima ukulya ifindu nu kumwipuuta uMalafyale uChaala, bhakabhabhiikila utukono ukuti uChaala abhasaye.
UBhalinabha nu Saabhuli bhakubhuukapakulumbilila ku Kiipulo
4Po bhwo uMbepo uMwelu aabhatuma uBhalinabha nu Saabhuli, bhakiilomuka ukufuma mu kaaya aka Antiyokiya nu kubhuuka mu kaaya aka Selebhukiya. Ukufuma mu Selebhukiya, bhakabhuuka mu kaaya aka Salaami mu chiisu icha Kiipulo ku sila iya kukwela mu ngalabha. 5Bhwo bhaafika mu kaaya aka Salaami, bhakaanda ukulumbilila ishu ilya Chaala mu masinaghoghi agha Bhayuuta. Mu kabhalilo ako, bhakabha pamupeene nu Yoohani Maalika yuuyo akabhaafwanga imbombo. 6Bhwo bhaaghenda mu twaya twoshi utwo, bhakafika mu kaaya aka Paafo. Mu kaaya ako, bhakakomaana nu Muyuuta yumo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Bhali-Yeesu. Ingamu iyi mu njugha iya Chihibhuli kwo kuti, “Mwana ughwa Yooshwa.” UMuyuuta uyo akabha muloshi, soona akabha musololi ughwa bhumyashi. 7UBhali-Yeesu akabha mumanyani ughwa Selingiyo Paabhuli, umundu ughwa mahala yuuyo akabha mulongoshi ughwa chiisu icha Kiipulo chila. USelingiyo Paabhuli akabhiitisha uBhalinabha nu Saabhuli ukuti apulikishe ishu ilya Chaala. 8Loole umuloshi yula yuuyo ingamu yaake mu njugha iya Chighiliki kwo kuti, Elimaasi, akaanda ukukaanikana nabho nu kughela ukumusofya uSelingiyo Paabhuli ukuti manye amwitikaghe uYeesu. 9Po bhwo akulongoshighwa nu Mbepo uMwelu, uSaabhuli yuuyo ingamu yaake inine akabha ghwi Paabhuli akamulubhaalila ku maka uElimaasi umuloshi yula, 10akamubhuula akati, “Ughwe uli ungati ghwi Seetano, ghwe mulughu ughwa mbombo shooshi shiisho shibhaghiile pandaashi pa Chaala! Ghwe kubhashimbula abhandu akabhalilo kooshi nu kubhomba shiisho mbiibhi. Kali, kooni utakuleka ukubhusanusha ubhwanalooli ubhwa Malafyale uChaala nu kubhubhiika ukubha bhumyashi? 11Pulikisha, lwoshi ulu uMalafyale uChaala akuya pakukufunda ku sila iya kukubhiika ukubha mufwamaaso, soona utaaulibhone ni isubha ku kabhalilo kamu.” Nakalinga, ukabheefu ni chiisi fikamwifunikila, ghwepe akaanda ukupulupuuta bhwo akumulonda umundu ughwa kumukola akakono ukuti amulangishe isila. 12Po bhwo usongo yula uSelingiyo Paabhuli aashibhona shiisho shikabhombighwa kwa Elimaasi umuloshi yula, akamwitika uMalafyale uYeesu. Akaswigha leka ku shiisho uPaabhuli nu Bhalinabha bhakamanyishanga isha Malafyale uYeesu.
UPaabhuli nu Bhalinabha bhakulumbililamu kaaya aka Antiyokiya iya Pisindiya
13Po uPaabhuli na bhanine bhakachuula ukufuma mu kaaya aka Paafo kala, bhakafika mu kaaya aka Peleghe ku chiisu icha Pamufiiliya. Loole uYoohani yuuyo ingamu inine ghwi Maalika akabhaleka kula kula nu kughaluka ukubhuuka ku Yelusaleemu.14Ukufuma mu kaaya aka Peleghe kala, bhakabhuuka nu kufika mu kaaya aka Antiyokiya iya chiisu icha Pisindiya. Bhwo lyafika ishiku ilya Sabhati,13:14 Bhelenga ishu ilya ISabhati ku Mashu aMaheesha. bhakabhuuka nu kwingila mu sinaghoghi, bhakiikala. 15Bhwo ukalata ughwa ndaghilo isha Moose na bhokalata abha bhasololi abha Chaala bhaabhelengighwa, abhalongoshi abha sinaghoghi yila bhakatuma umundu kwa Paabhuli nu Bhalinabha abhabhuule ukuti, “Mwe Bhayuuta bhanyiitu, linga muli ni ishu limo ilya kubhaafwa abhandu abha, tukubhasuuma muyughe.”
16Po uPaabhuli akiima, akagholosha akakono kaake ukuti abhandu bhamupulikishe, akabhabhuula akati, “Mwe Bhaisilaeli bhanyiitu, nuumwe mwe mutaa Bhayuuta mwe mukumwipuuta uChaala, ingubhasuuma muumbulikishe. 17UChaala yuuyo utwe twe Bhaisilaeli tukumwipuutagha akabhasala abhosekulu bhiitu ukubha bhandu bhaake. Mu kabhalilo kaako bhakabha bhaheesha mu chiisu icha Miisili, uChaala akabhabhiika ukubha chikolo chikulu leka. Pabhumalilo, akabhafumya nu kubhatiisha mu chiisu icha Miisili ku maka ghaake amakulu. 18UChaala akeendelela ukubhasunga ku fyinja amalongo manna (40) bhwo bhali mu lungalangala pamupeene nu kuti bhatakapulikagha shiisho akalaghilagha. 19Akafipyuta ifikolo fihaano na fibhili (7) fiifyo fikabha mu chiisu icha Kaanani, akabhapa ichiisu icho abhosekulu bhiitu ukuti chibhe chaabho. 20Shooshi isho shikabhombighwa ku fyinja imya inna na malongo mahaano (450).
“Bhwo isho shaakinda, uChaala akabhapa abhosekulu bhiitu abhatumuli abha kubhalongosha ukufika akabhalilo kaako umusololi uSamweli akaanda ukubhalongosha. 21Po bhwo uSamweli akaali akubhalongosha, abhandu bhakamusuuma ukuti abhasalile umalafyale ughwa kubhalongosha. Po uChaala akabhasalila uSaabhuli umwana ughwa Kiishi ukufuma mu chikolo icha Bhenjamiini ukubha ghwi malafyale ghwabho. USaabhuli akabhalongosha ku fyinja amalongo manna. 22UChaala akamutiisha uSaabhuli ukufuma pa bhulongoshi. Bhwo aamutiisha, akamusala uNdaabhiti ukubha ghwi malafyale ghwabho. UChaala akayugha isha Ndaabhiti akati, ‘Naamubhona uNdaabhiti, umwana ughwa Yeese ukuti mundu yuuyo akuyihobhosha indumbula yangu. Uyo ghwe yuuyo indiabhombe shooshi shiisho ingulonda ukuti abhombe.’13:22 1 Samweli 13:14; Yesaaya 44:28
23“Ukufuma mu mbaapo iya Ndaabhiti mwo muumwo uChaala akaghendela ku sila iya kumutuma uYeesu ukuti iise abhapoke abhandu abha Isilaeli isa muumwo akafinga. 24Bhwo uYeesu akaali ukwanda imbombo yaake, uYoohani uMwoshi akatangila ukulumbilila ku bhandu bhooshi abha Isilaeli. Akalumbililagha ukuti bhiilaataghe imbiibhi shaabho shooshi ukuti uChaala abhahobhokele. Po linga bhaabhomba ulwo, uYoohani abhooshe. 25Bhwo uYoohani akumaliisha imbombo yaake, akabhabhuulagha abhandu akatingi, ‘Kali, umwe mukwinongʼona ukuti une nee Mesiiya yuuyo mukumulindililagha? Nashiku, indaa neene. Loole pulikisha, akwisa umundu yumo yuuyo ali na maka ukuunginda une, yuuyo indabhaghiile ukusatula utughoye utwa filato fyake.’
26“Mwe Bhaisilaeli bhanyiitu mwe bha chikolo icha Abhulahamu, nuumwe mwe mutaa Bhayuuta mwe mukumwipuuta uChaala, ingubhasuuma muumbulikishe! UChaala atutumiile utwe tweshi indumi yaake muumwo akubhapoka abhandu. 27Abhandu bhaabho bhakiikalagha mu kaaya aka Yelusaleemu pamupeene na bhalongoshi bhaabho bhatakamanya ukuti uYeesu ghwe yuuyo uChaala akamutuma pakubhapoka. Soona, amashu ghakabhelengighwanga ukufuma mu bhokalata abha bhasololi lyoshi ishiku ilya Sabhati, loole bhatakashaaghanianga shiisho abhasololi bhakasimba. Po bhakamulonga uYeesu ukuti aghoghighwe isa muumwo abhasololi bhakayughila. 28Pamupeene nu kuti bhatakayaagha inongwa naayimo iya kumulonga uYeesu ukuti aghoghighwe, poope bhakamusuuma uPilaati ukuti alaghile ukuti aghoghighwe. Po uPilaati akabhomba isa muumwo bhakalondelagha. 29Bhwo bhaamala ukumubhombela uYeesu shooshi shila shiisho abhasololi bhakasimba ukumuyugha umwene, bhakamwisha pa chikobhekano nu kumushiila mu ipumba. 30Loole uChaala akamushuusha. 31Ku mashiku amingi uYeesu akabhasetukilagha bhala bhaabho bhakiisa pamupeene naghwe ukufuma mu Ghalilaayi ukufika mu Yelusaleemu. Abheene bho bhaabho bhakeeti bhaake ku bhandu bhiitu.
32“Utwe tukulumbilila iNongwa iNyiisa ukuti shila shiisho uChaala akafinga ku bhosekulu bhiitu, 33abhombite kukwitu twe tuli bhiisukulu, ku sila iya kumushuusha uYeesu, isa muumwo shisimbiighwe mwa kalata ughwa Sabhuli iya bhubhili, ukuti,
‘Ughwe ghwe mwana ghwangu,
umuusughu naabha nee Ghuuso.’13:33 Sabhuli 2:7
34“Soona tukubhabhuula ukuti uChaala akamushuusha uYeesu ukuti manye akafwe soona. UChaala akabhabhuula abhosekulu bhiitu amashu agho akati,
‘Indiingabhasaye umwe mwe bhandu bhangu ku sila inyeelu
isa muumwo ingafinga kwa Ndaabhiti.’13:34 Yesaaya 55:3
35“UNdaabhiti ghwepe akasimba inongwa isho mwa kalata ghwake, akayugha akati,
‘Linga umubhombi ghwako uMwelu aafwa,
utaaukaghuleke umubhili ghwake ghubhole.’ ”13:35 Sabhuli 16:10
36UPaabhuli akeendelela ukuyugha akati, “Bhwo uNdaabhiti aabhomba shooshi shiisho uChaala akalondagha, akafwa. Bhwo aafwa, bhakamushiila papiipi na mapumba agha bhosekulu bhaake, umubhili ghwake ghukabhola. 37Loole uYeesu yuuyo uChaala akamushuusha, umwene umubhili ghwake ghutakabhola.
38“Mwe Bhayuuta bhanyiitu, kiisa mumanye ukuti ukughendela kwa Yeesu uyo yuuyo tukumulumbilila kukwinyu, uChaala akubhahobhokela imbiibhi shiinyu shooshi. 39Ukughendela kukwake, ghweshi umundu yuuyo akumwitika, uChaala akumubhelengela ukubha ghwanalooli ku kooshi akandu kaako atabhaghiile ukubhelengelighwa ukubha ghwanalooli ku sila iya kushikonga indaghilo isha Moose. 40Po mubhange maaso ukuti manye shikabhaaghe shiisho abhasololi abha Chaala bhakasimba mu bhokalata bhaabho ukuti,
41‘Pulikisha, umwe mwe muli nu lufuuyo,
swighagha, mupyutighwe,
paapo ishi shiisho ingushibhomba bhwo muli bhuumi,
mutabhaghiile ukushiitika na kaakanandi,
nalinga umundu abhabhuule.’ ”13:41 Habhakuuki 1:5
42Bhwo uPaabhuli nu Bhalinabha bhakufuma mu sinaghoghi, abhandu bhakeendelela ukubhasuuma ukuti bhakiise soona pi ishiku ilya Sabhati bhakabhabhuule soona ishu ilya Chaala. 43Bhwo abhandu bhooshi bhaafuma mu sinaghoghi nu kunyambaana, aBhayuuta abhingi na bhaabho bhatakabha Bhayuuta bhaabho bhakamwipuutagha uChaala, bhakabhuuka pamupeene nu Paabhuli nu Bhalinabha. Abhatumighwa bhabhili abho bhakaanda ukuyugha na bhandu bhala nu kubhakasha ukuti bheendelelaghe ukumwitika uChaala yuuyo ali ni chisa kukwabho.
44Ishiku ilya Sabhati liilyo likakongagha, abhandu abhingi abha mu kaaya aka Antiyokiya bhakiisa nu kubhungaana mu sinaghoghi ukubhapulikisha uPaabhuli nu Bhalinabha bhwo bhakuyugha inongwa isha Malafyale uYeesu. 45Loole bhwo abhalongoshi abha Bhayuuta bhaafibhona ifilundilo ifya bhandu, bhakabha nu lwibhuno, po bhakaanda ukumutuka uPaabhuli nu kughakaana amashu ghaagho akaghayughagha. 46Po uPaabhuli nu Bhalinabha bhakabhaamula ku maka aBhayuuta bhala bhakati, “Shaatubhaghiile ukulumbilila ishu ilya Chaala kukwinyu taashi. Loole ku nongwa iya kuti mulikaanite nu kwibhona ukuti mutaa bhabhaghile ukubhwagha ubhwumi ukufuma kwa Chaala, ulu twabhaleka umwe nu kubhuuka ku bhandu bhaabho bhataa Bhayuuta nu kulumbilila ishu ilya Chaala kukwabho. 47Tukubhomba ulwo paapo uMalafyale uChaala atulaghiile ukuti,
‘Naakubhiika ughwe ukubha ungati bhwelu ku bhandu abha fyisu ifinine,
ukuti ukughendela kukwako ubhapoke abhandu bhooshi ukufika kuukwo ichiisu chishiliile.’ ”13:47 Yesaaya 49:6
48Bhwo abhandu bhaabho bhataa Bhayuuta bhaapulika amashu agho, bhakaanda ukuhobhoka leka nu kumupaala uMalafyale uChaala ku nongwa iya lishu lyake. Soona bhooshi bhaabho bhataa Bhayuuta bhaabho uChaala akabhasala ukubhapa ubhwumi ubhwa bhwila na bhwila, bhakamwitika uMalafyale uYeesu.
49Po ishu ilya Malafyale uChaala likafumukwa ubhuyo bhula bhwoshi. 50Loole aBhayuuta bhakabhasongeleshanga abhakolo abhaghindikighwa, bhaabho bhakamwipuutagha uChaala, pamupeene na bhalongoshi abha mu kaaya, ukuti bhabhafulashe nu kubhakiisha uPaabhuli nu Bhalinabha mu kaaya kaabho. 51Po uPaabhuli nu Bhalinabha bhakakungʼunda ulufumbi ulwa mu tulundi twabho ukulangisha ukuti uChaala aabhakaana aBhayuuta abho nu kuti indiakabhalonge. Bhwo bhaakungʼunda ulufumbi lula, bhakatiila mu kaaya aka Antiyokiya nu kubhuuka mu kaaya aka Ikoniyo. 52Loole mu kabhalilo ako, abhiitiki abha mu kaaya aka Antiyokiya bhakeendelela ukubha nu lusekelo ngaani nu kwendelela ukulongoshighwa nu Mbepo uMwelu.
14UPaabhuli nu Bhalinabha bhakulumbililamu kaaya aka Ikoniyo
1Bhwo uPaabhuli nu Bhalinabha bhali mu kaaya aka Ikoniyo, bhakabhuuka nu kwingila mu sinaghoghi iya Bhayuuta ukukongana nu lwiho lwabho. Mu sinaghoghi mula bhakamanyisha ku maka inongwa isha Yeesu. Ku nongwa iya fimanyisho fyabho, aBhayuuta abhingi leka pamupeene na bhandu abhingi bhaabho bhatakabha Bhayuuta bhakamwitika uYeesu. 2Loole aBhayuuta bhamu bhakakaana ukumwitika uYeesu, bhakaanda ukubhasongelesha bhaabho bhatakabha Bhayuuta ukuti bhabhakalalilaghe abhiitiki abha Malafyale uYeesu. 3Po uPaabhuli nu Bhalinabha bhakiikala mu kaaya aka Ikoniyo ku mashiku amingi bhwo bhakwendelela ukulumbilila ku maka inongwa isha Malafyale uYeesu nu kumusubhaalila. UMalafyale akalangishanga ichisa nu lughano lwake ku sila iya kubhabhaghisha nu kubhapa amaka agha kubhomba ifyika ifyingi. 4Loole abhandu abha mu kaaya ako bhakayabhanika, bhamu bhakiitikana na Bhayuuta bhaabho bhakamukaana uYeesu na bhanine bhakiitikana na bhatumighwa bhabhili bhala, uPaabhuli nu Bhalinabha. 5Pabhumalilo, aBhayuuta bhamu, abhalongoshi bhaabho na bhandu bhaabho bhataa Bhayuuta, bhakiitikana pamupeene ukubhabhombela akabhiibhi nu kubhaghogha uPaabhuli nu Bhalinabha ku sila iya kubhakoma na mayondo. 6Loole uPaabhuli nu Bhalinabha bhakapulika inongwa isho, po bhakakindila mu chiisu icha Likaoniya nu kwikala mu kaaya aka Liisitila na ka Ndeleebhe na mu twaya utunine tuutwo tupalamanite nu twaya utwo. 7Bhwo bhali pabhuyo ubhwo, uPaabhuli nu Bhalinabha bhakeendelela ukulumbilila iNongwa iNyiisa isha Malafyale uYeesu.
UPaabhuli nu Bhalinabha bhakulumbililamu kaaya aka Liisitila na ka Ndeleebhe
8Mu kaaya aka Liisitila, akiikalaghaamwo umundu yumo yuuyo akabha ghwi chikwefu ukwandila muumwo akapaapighwa. Umundu uyo akabha ataghenditeemwo naalumo mu bhwumi bhwake. 9Bhwo uPaabhuli ali pakulumbilila, umundu yula akiikala pala pala, akamupulikishanga. Po uPaabhuli akamutesha umundu yula, akaagha ali nu lwitiko ukuti uMalafyale uYeesu indiamuposhe. 10UPaabhuli akayugha ku ishu ilya pamwanya, akamubhuula umundu yula akati, “Ghwe mumanyani ghwangu, nyatuka, iima!” Nakalinga, umundu yula akiima lubhilo, akaanda ukughenda.
11Bhwo ichilundilo icha bhandu chaashibhona shiisho uPaabhuli akashibhomba, chikayugha ku njugha yaabho iya Chilikaoniya ku ishu ilya pamwanya chikati, “Tesha! Abhandu bhabhili abha bhochaala bhaabho bhafumite kumwanya, bhiisile kukwitu ku sila iya mibhili iya bhandu!” 12Ku nongwa iyo, abhandu bhala bhakamupa uBhalinabha ingamu iya chaala ghwabho yumo yuuyo bhakatingi Seebhu, yuuyo akabha ghwi chaala usongo ukukinda abhochaala bhooshi. Loole uPaabhuli bhakamupa ingamu iya Helime yiiyo yikabha ngamu ya chaala ghwabho yuuyo muyughi ughwa bhochaala bhaabho. 13Po umupuuti ughwa Seebhu yuuyo inyumba yaake iya kwipuutila yikabha kuuse ku kaaya aka Liisitila, akiisa na bhokambaku ni ngata isha bhulenge pa mulyango umukulu ughwa kaaya kala. Umupuuti yula pamupeene ni chilundilo icha bhandu bhakalondagha ukubhaghogha abhokambaku bhala ukuti bhabhafumikishe ifyabhupe uPaabhuli nu Bhalinabha ukuti yibhe sila iya kubhiipuuta.
14Loole bhwo abhatumighwa bhala bhaapulika inongwa isho, bhakanyaapulania imyenda yaabho ukulangisha ukuti bhatakiitikana nabho ku shiisho bhakalondagha ukubhabhombela. Po bhakabhuuka lubhilo ku chilundilo icha bhandu chila, bhakayugha ku ishu ilya pamwanya, bhakabhabhuula bhakati, 15“Mwe bhandu umwe, kali, kooni mukubhomba isho? Nuutwe twe bhanduushe isa mwemwe! Utwe twisile panu pakulumbilila iNongwa iNyiisa ukuti muleke ukubhiipuuta abhochaala bhaabho bhatakwafwa naakamu, loole mumwipuutaghe uChaala yuuyo mwumi, yuuyo apelite kumwanya, ichiisu, inyanja nu tundu twoshi tuutwo tuliimwo. 16Ku kabhalilo aka kunyuma, uChaala akabhaleka abhandu bhooshi bhaabho bhataa Bhayuuta bhabhombaghe isa muumwo bhakiighanila. 17Loole pamupeene nu kuti akabhomba ulwo, poope akabhabhombelagha inyiisa ukulangisha ukuti akabha pamupeene nabho. Soona akaali akubhomba nu muusughu paapo akutupa ifula, akwelesha ifindu mu mighunda yiitu ku kabhalilo kaake, akutupa ifindu ifyingi nu kushihobhosha indumbula shiitu.” 18Ku mashu agho uPaabhuli nu Bhalinabha bhakabhashighila abhandu ukuti manye bhabhafumikishe ifyabhupe, poope kutakabha kupepe.
19Po aBhayuuta bhamu bhakiisa ukufuma ku Antiyokiya na ku Ikoniyo, bhakabhasonga abhandu abhingi abha mu kaaya aka Liisitila ukuti bhabhe kulubhafu lwabho nu kumukaana uPaabhuli. Po aBhayuuta abho pamupeene ni chilundilo icha bhandu bhakamukoma uPaabhuli na mayondo, ghwepe akaghwa paase bhwo ashilikite. Bhwo bhaamubhona uPaabhuli aaghwa paase, abheene bhakiinongʼonagha ukuti bhaamughogha. Po bhakamughweleghwesela kuuse ku kaaya kala nu kumuleka. 20Loole bhwo abhiitiki bhiisa nu kumushunguulila, uPaabhuli akanyatuka nu kwanda ukubhuuka pamupeene nabho mu kaaya aka Liisitila. Ishiku liilyo likakongagha, uPaabhuli nu Bhalinabha bhakabhuuka mu kaaya aka Ndeleebhe.
UPaabhuli nu Bhalinabha bhakubhuuka soona ku Antiyokiya iya ku Siiliya
21Bhwo uPaabhuli nu Bhalinabha bhali mu kaaya aka Ndeleebhe, bhakalumbilila iNongwa iNyiisa na bhandu abhingi bhakamwitika uYeesu. Bhwo isho shaakinda, abhatumighwa abho bhakaanda ukubhuuka soona ku kaaya aka Liisitila, aka Ikoniyo na ku kaaya aka Antiyokiya iya chiisu icha Pisindiya. 22Bhwo bhaafika mu twaya utwo, bhakabhakashanga abhiitiki bhaabho bhakabhaaghagha nu kubhasuuma ukuti bheendelelaghe ukumusubhaalila uMalafyale uYeesu. Bhakabhamanyishanga bhakatingi, “Abhandu bhooshi bhaabho bhakumwitika uYeesu, bhakulondighwa ukushaagha indamyo inyingi ukuti bhiingile ku chitangalala icha Chaala.” 23Po uPaabhuli nu Bhalinabha bhakabhasala abhiitiki bhamu ukubha bhosongo abha chipanga ukufuma mu chooshi ichibhughutila icha bhiitiki. Ku sila iya kwipuuta kwa Chaala nu kwiyiima ukulya ifindu, bhakabhabhiika abhalongoshi bhala na bhiitiki abhanine mu tukono utwa Malafyale uYeesu yuuyo bhakeendelelagha ukumwitika. 24Bhwo bhaayibhomba imbombo iyo, uPaabhuli nu Bhalinabha bhakatiila soona ukughendela mu chiisu icha Pisindiya chila nu kufika mu chiisu icha Pamufiiliya. 25Bhwo bhali mu chiisu icho, bhakabhuuka nu kufika mu kaaya akakulu aka Peleghe, bhakalumbilila iNongwa iNyiisa ku bhandu abha mu kaaya ako. Po bhakiilomuka ukubhuuka mu kaaya aka Ataliya. 26Po uPaabhuli nu Bhalinabha bhakatiila ukufuma mu kaaya ako nu kubhuuka ku Antiyokiya ku sila iya kukwela mu ngalabha. Mu kaaya ako mwo muumwo abhiitiki bhakabhasala nu kubhatuma uPaabhuli nu Bhalinabha pakulumbilila ishu ilya Chaala. Soona mwo muumwo abhiitiki bhakiipuuta kwa Chaala, ukuti ku chisa chaake abhaafwe abhatumighwa abho ku mbombo yiiyo bhakabha bhaayimaliisha. 27Bhwo uPaabhuli nu Bhalinabha bhaafika mu kaaya aka Antiyokiya, bhakabhiitisha nu kubhabhungaania pamupeene abhiitiki. Bhwo abhiitiki bhala bhiisa, abhatumighwa bhala bhakabhabhuula shooshi shiisho uChaala akashibhombagha ukughendelela kukwabho bhwo bhakulumbilila iNongwa iNyiisa. Soona bhakabhabhuula muumwo uChaala akabhabhaghishanga abhandu abhingi bhaabho bhatakabha Bhayuuta ukumwitika uMalafyale uYeesu. 28Po uPaabhuli nu Bhalinabha bhakiikala pamupeene na bhiitiki abhanine mu kaaya aka Antiyokiya ku kabhalilo akatali.
15Ulukomaano ulwa chipanga lukubhombighwamu kaaya aka Yelusaleemu
1Bhwo uPaabhuli nu Bhalinabha bhali mu kaaya aka Antiyokiya, abhandu bhamu bhakafuma mu chiisu icha Yuteeya nu kubhuuka ku Antiyokiya. Bhwo bhaafika, bhakaanda ukubhamanyisha abhiitiki bhakatingi, “Linga mutakukwesulighwa ukukongana nu lwiho luulwo uMoose akatulekela, uChaala atabhaghiile ukubhapoka.” 2Bhwo uPaabhuli nu Bhalinabha bhaafipulika ifimanyisho ifyo, bhakaanda ukukaanikana ku maka na bhandu abho. Po aBhakilisiti abha Antiyokiya bhakiitikana ukuti bhabhasale bhamu bhabhuuke ku Yelusaleemu pamupeene nu Paabhuli nu Bhalinabha ukuti bhaye bhayughisanie ishu ilyo pamupeene na bhatumighwa na bhosongo abha chipanga. 3Po aBhakilisiti abha chipanga icha ku Antiyokiya bhakabhatuma uPaabhuli na bhanine bhamu ukuti bhabhuuke ku Yelusaleemu. Bhwo bhakubhuuka, bhakaghendela mu chiisu icha Foyinike ni cha Samaliiya, bhakabhapangilagha aBhakilisiti abha fyisu ifyo isha kupinduka ukwa bhandu bhaabho bhatakabha Bhayuuta. Inongwa isho shikabhahobhosha leka aBhakilisiti bhooshi.
4Bhwo uPaabhuli na bhanine bhaafika ku Yelusaleemu, abhatumighwa na bhosongo abha chipanga bhakabhapokeela akiisa. Po uPaabhuli nu Bhalinabha bhakabhapangila shooshi shiisho uChaala akabhomba ukughendela kukwabho. 5Loole abhiitiki bhamu ukufuma mu chibhughutila icha Bhafalisaayi bhakiima, bhakayugha bhakati, “Tubhalaghile bhaabho bhataa Bhayuuta ukuti bhakulondighwa bhakwesulighwe nu kuti bhashikongaghe indaghilo isha Moose.”
6Po abhatumighwa na bhosongo abha chipanga bhakabhungaana, bhakayughisania ukuti bhalyinongʼone akiisa ishu ilyo. 7Bhwo bhaayughisania ku kabhalilo akatali, po uPeeteli akiima, akayugha akati, “Mwe bhiitiki bhanyiitu, umwe mumeenye ukuti akabhalilo aka kunyuma uChaala akaasala une pakati papiinyu ukuti indumbililaghe iNongwa iNyiisa ku bhandu bhaabho bhataa Bhayuuta ukuti bhamwitike uYeesu Kilisiti. 8UChaala yuuyo ashimeenye shooshi shiisho shili mu ndumbula shiitu, akubhapokeela na abho bhaabho bhataa Bhayuuta ku sila iya kubhapa uMbepo uMwelu isa muumwo atupiile nuutwe. 9UChaala atatupaaghulaniishe utwe nabho, loole abhasukite bhoope indumbula shaabho ku sila iya kumwitika uYeesu. 10Kali, kooni mukumughela uChaala ku sila iya kubhapimbisha abhiitiki umushigho ughu ughwa kushikonga indaghilo shiisho abhosekulu bhiitu nuutwe tupooshitwe ukushikonga? 11Nashiku, manye mwinongʼonaghe ulwo! UChaala akutupoka utwe twe Bhayuuta ukughendela ku chisa icha Yeesu isa muumwo akubhapoka na bhaabho bhataa Bhayuuta.”
12Bhwo uPeeteli aayugha amashu agho, abhandu bhooshi bhakasumba. Po bhakeendelela ukubhapulikisha uPaabhuli nu Bhalinabha bhwo bhakulingaania ifyika fiifyo uChaala akafibhomba ku bhandu bhaabho bhataa Bhayuuta ukughendela kukwabho. 13Bhwo uPaabhuli nu Bhalinabha bhaamala ukuyugha, uYaakobhu ghwepe akayugha akati, “Mwe bhiitiki bhanyiitu, ingubhasuuma muumbulikishe. 14USiimoni Peeteli aatulingaania muumwo uChaala alangishiishe kubhwandilo ukuti akubhasaaghila abhandu bhaabho bhataa Bhayuuta ku sila iya kubhasala bhamu ukuti bhabhe bhandu bhaake. 15Ishi shigheliile na shiisho shisimbiighwe mu bhokalata abha bhasololi, uChaala akuti,
16‘Linga isho shaakinda, indiingaghaluke,
indiingasenge soona inyumba iya malafyale uNdaabhiti yiiyo yikoomoka.
Indiingasenge soona inyumba shiisho shikoomoka
nu kushiimika.
17Po abhandu abha fyisu ifinine,
bhaabho imbiitishiishe ukuti bhabhe bhangu,
indibhakaandondaghe une ni Malafyale.15:16-17 Aamosi 9:11-12
18Ishi sho shiisho uChaala akashiyugha ukufuma kubhwandilo.’ ”
19UYaakobhu akeendelela ukuyugha akati, “Po ingubhasuuma ukuti manye twendelelaghe ukubhatamya abhandu bhaabho bhataa Bhayuuta linga bhakulonda ukumwitika uChaala. 20Loole tukulondighwa tubhasimbile ukalata ughwa kubhalingaania ukuti manye bhalyange ifindu fiifyo bhafumyishe ukubha fyabhupe ku bhochaala nu kuti manye bhabhombaghe ubhushipani. Manye bhalyange inyama iya chikanu chiicho bhachighoghite ku sila iya kuchinionga, soona manye bhalyange ibhanda ilya fikanu. 21Paapo ku kabhalilo akatali shiisho uMoose akasimba mu bhokalata bhaake shikwendelela ukulumbililighwa mu twaya twoshi nu kubhelengighwa mu masinaghoghi amashiku ghooshi agha Sabhati.”
Ukalata ku bhiitiki bhaabho bhataa Bhayuuta
22Po abhatumighwa, abhosongo ni chipanga chooshi icha Yelusaleemu bhakatumula pamupeene ukuti bhabhasale abhiitiki bhamu pakati papaabho, bhabhuuke ku Antiyokiya pamupeene nu Paabhuli nu Bhalinabha. Po bhakabhasala abhandu bhamu bhabhili bhaabho bhakabha bhalongoshi mu bhiitiki abhanine. Yumo akabha ghwi Yuuta, ingamu yaake inine akabha ghwi Bhalisabha, umunine akabha ghwi Siila.
23Po bhakasimba ukalata, bhakabhapa nu kubhatuma. Inongwa shiisho bhakasimba mwa kalata uyo sho ishi:
Utwe twe bhatumighwa pamupeene na bhosongo abha chipanga icha Yelusaleemu, tukubhalamuka umwe mwe bhiitiki mwe mutaa Bhayuuta mwe mukwikala mu kaaya aka Antiyokiya ni chiisu icha Siiliya ni cha Kilikiya.
24Twapulika ukuti abhanyiitu bhamu ukufuma pakati papiitu bhaabho tutaa twetwe twabhatumite, bhiisile kukwinyu nu kubhabhuula inongwa shiisho shaabhatamyishe nu kubhafulughania mu ndumbula shiinyu. 25Bhwo twapulika akapango ako, twitikanite ukubhasala abhanyiitu bhamu nu kubhatuma kukwinyu pamupeene na bhamanyani bhiitu uBhalinabha nu Paabhuli. 26Abhanyiitu abho bhiifumyishe ubhwumi bhwabho ukufwa nu kupona ku nongwa iya kumubhombela uMalafyale ghwitu uYeesu Kilisiti.
27Po twabhatuma kukwinyu uYuuta nu Siila ukuti bhabhabhuule nu kushishimikisha shiisho tusimbite mwa kalata uyo. 28Paapo shaamuhobhosha uMbepo uMwelu nuutwe ukuti manye tubhapimbishange imishigho yiiyo yingʼwamite ukukinda indaghilo ishi. 29Manye mulyange ifindu fiifyo bhafumyishe ukubha fyabhupe ku bhochaala, manye mulyange ibhanda ilya fikanu pamu inyama iya chikanu chiicho bhachighoghite ku sila iya kuchinionga, soona manye mubhombaghe ubhushipani. Linga mwiyeepusha ku shooshi isho, bhwo mwabhomba akiisa.
Mubhalamukaghe ngaani bhooshi!
30Bhwo bhaalaghana na bhandu bhala bhaabho bhakabhatuma, uPaabhuli na bhanine bhakiilomuka ukubhuuka ku kaaya aka Antiyokiya. Bhwo bhaafika, bhakabhabhungaania aBhakilisiti pamupeene nu kubhapa ukalata yula. 31Po aBhakilisiti bhala bhakapokeela ukalata yula, bhakabhelenga nu kusekela ngaani ku nongwa iya shiisho shikasimbighwa mwa kalata yula. 32UYuuta nu Siila bhaabho bhoope bhakabha bhasololi abha Chaala, bhakayughisania na Bhakilisiti bhala amashu amingi nu kubhakasha indumbula. 33Bhwo bhiikala nabho ku kabhalilo, abhiitiki abha ku Antiyokiya bhakabhiitikisha uYuuta nu Siila ukuti bhabhuukaghe, po bhakabhalagha ukuti bhabhuukaghe nu lutengaano ulwa Chaala. Bhoope bhakaghaluka ku bhala bhaabho bhakabhatuma. [34Loole uSiila akiighana ukushaala kula kula.] 35UPaabhuli nu Bhalinabha abheene bhakashaala mu kaaya aka Antiyokiya, bhakalumbililagha nu kumanyisha ishu ilya Malafyale uYeesu pamupeene na bhiitiki abhanine abhingi.
UPaabhuli nu Bhalinabha bhakupootwa ukupulikana
36Bhwo akabhalilo kaakinda, uPaabhuli akamubhuula uBhalinabha akati, “Tughaluke tuye tubhaghendele abhiitiki abhanyiitu bhaabho bhali mu twaya tuutwo tukalumbililagha ishu ilya Malafyale, ukuti tumanye abhandu abho bhakwendelela bhuleele.” 37UBhalinabha akalondagha bhabhuuke pamupeene nu Yoohani yuuyo ingamu yaake inine akabha ghwi Maalika. 38Loole uPaabhuli atakalondagha ukuti bhabhuuke nu Maalika paapo akabhalilo kamu akabhaleka ku chiisu icha Pamufiiliya, atakeendelela ukubhomba imbombo pamupeene nabho. 39Po bhakaanda ukukaanikana ngaani ukufika paapo bhakayabhanika. UBhalinabha akamwegha uMaalika, bhakakwela ingalabha ukubhuuka ku chiisu icha Kiipulo. 40Loole uPaabhuli akamusala uSiila. Po bhwo akutiila mu kaaya aka Antiyokiya kala, abhiitiki bhakamwipuutila kwa Malafyale uYeesu ukuti eendelelaghe ukumulindilila ku chisa chaake. 41Akaghenda mu chiisu icha Siiliya ni cha Kilikiya, akabhakashanga indumbula abhiitiki bhaabho bhakabha mu fyisu ifyo.
16UPaabhuli nu Siila bhakumwegha uTiimoti
1UPaabhuli akabhuuka mu kaaya aka Ndeleebhe na ka Liisitila muumwo akabhaamwo umumanyili ughwa Yeesu yumo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Tiimoti. Ungʼina ughwa Tiimoti akabha Muyuuta yuuyo akamwitika uYeesu, loole ughwise atakabha Muyuuta. 2ABhakilisiti abhanine abha Tiimoti bhaabho bhakiikalagha mu kaaya aka Liisitila na ka Ikoniyo bhakamupaalagha leka uTiimoti ku nongwa iya kayiilo kaake akiisa. 3UPaabhuli akalondagha ukuti mubhuyo muumwo akabhuukagha, alongosaniange nu Tiimoti. Po akamukwesula ukuti aBhayuuta bhaabho bhakiikalagha mu twaya utwo manye bhakalalaghe. UPaabhuli akabhomba ulwo paapo ghweshi umundu akamanya ukuti ughwise ughwa Tiimoti atakabha Muyuuta. 4Bhwo uPaabhuli, uTiimoti nu Siila bhakughenda ukufuma mu kaaya kamu ukufika akaaya akanine, bhakaanda ukubhalingaania abhiitiki indaghilo shiisho abhatumighwa na bhosongo abha chipanga icha mu Yelusaleemu bhakashibhiika ukuti bhashibhombelaghe imbombo. 5Po ifipanga fikeendelelagha ukukula mu lwitiko na Bhakilisiti bhakeendelelagha ukubhaala lyoshi ishiku.
Umundu ughwa kufuma mu chiisuicha Makendooniya akumusetukila uPaabhuli
6UPaabhuli na bhanine bhakachuula nu kughenda mu chiisu icha Filighiya ni cha Ghalatiiya. Mu kabhalilo ako uMbepo uMwelu akabha abhakaanishiishe ukuti manye bhalumbililaghe ishu ilya Chaala mu chiisu icha Aasiya. 7Bhwo bhaafika mu mupaka ughwa chiisu icha Miisiya ni cha Bhisiniiya, bhakaghela ukuti bhiingile mu Bhisiniiya, loole uMbepo ughwa Yeesu atakabhiitikisha. 8Po bhakaghenda mu chiisu icha Miisiya nu kufika mu kaaya aka Tulooghwa. 9Akabhalilo aka pabhushiku bhwo uPaabhuli akaali ali maaso, umundu yumo ukufuma mu chiisu icha Makendooniya akamusetukila, akiima mundaashi mumwake, akamubhuula akati, “Ghwe Paabhuli, ingukusuuma ulobhoke, ghwise ku chiisu icha Makendooniya ukuti utwafwe.” 10Bhwo uPaabhuli aachibhona ichisetuka icho, nakalinga tukanyatuka ukubhuuka ku Makendooniya paapo tukamanya ukuti ghwi Chaala aatwitisha pakulumbilila iNongwa iNyiisa ku bhandu bhala.
ULindiya akumwitika uYeesu
11Po tukatiila mu kaaya aka Tulooghwa, tukakwela ingalabha ukubhuuka ku chiisu icha Samotulaake. Ishiku liilyo likakongagha, tukiingila mu kaaya aka Neyapooli. 12Ukufuma mu Neyapooli tukachuula ukubhuuka mu kaaya aka Filipi, kaako kaaya kakulu aka chiisu icha Makendooniya, ubhuyo bhuubhwo aBhalooma bhakasaamila. Tukiikala mu kaaya ako ku mashiku manandi.
13Pi ishiku ilya Sabhati tukafuma kuuse ku kaaya kala, tukabhuuka ku chiseese ku lusooko, tukasubhaalilagha ukuti tubhaghiile ukubhwagha ubhuyo ubhwa kumwipuuta uChaala. Bhwo twafika, tukabhaagha abhakolo bhamu bhabhungaanite, po tukiikala, tukaanda ukuyugha nabho. 14Mu bhakolo abho bhaabho bhakatupulikishanga, akabhaapo yumo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Lindiya yuuyo akafumagha mu kaaya aka Tiyatiila. Umukolo uyo atakabha Muyuuta, loole akamwipuutagha uChaala. Akabhombagha imbombo iya kuchulusha imyenda uluko ulwa mandongomela. Bhwo uPaabhuli aabhabhuula iNongwa iNyiisa, uYeesu akamwighula uLindiya indumbula yaake, ghwepe akashiitika shiisho uPaabhuli akayughagha. 15Bhwo uLindiya ooshighwa pamupeene na bhandu abha mu nyumba yaake, akatusuuma ukuti tubhuuke kukaaya kaake, akayugha akati, “Linga mukuumbona ukuti nalooli naamwitika uMalafyale, ingubhasuuma tubhuuke mwingile nu kwikala mu nyumba yangu.” Akatusuuma ngaani.
UPaabhuli nu Siila bhakupinyighwa
16Ishiku limo tukabhuukagha pabhuyo bhumo pakumwipuuta uChaala. Bhwo tukubhuuka, tukakomaana nu mutumwa yumo umulindu yuuyo akabha ni mbepo imbiibhi iya bhulaghushi. Ukughendela ku mbombo iya bhulaghushi ubhwa mulindu uyo, abhosongo bhaake bhakakabhilaghaamwo indalama inyingi leka. 17Umulindu uyo akatukongagha utwe nu Paabhuli, akayweghagha akatingi, “Abhandu abha bhabhombi abha Chaala Yuuyo Ali Pamwanya Ngaani, bhiisile pakubhabhuula isila yiiyo mubhaghiile ukupokighwa!” 18Umulindu uyo akabhombagha bhubhuubhwo ku mashiku amingi. Loole ishiku limo uPaabhuli akakalala leka, akasanusha kunyuma, akayibhuula imbepo imbiibhi yila akati, “Ingukulaghila mu ngamu iya Yeesu Kilisiti, fumaamwo mu mulindu uyu!” Nakalinga, imbepo imbiibhi yila yikafuma.
19Bhwo abhosongo abha mulindu yula bhaamanya ukuti isila yiiyo bhakakabhilagha indalama yaafulughanika, bhakabhakola uPaabhuli nu Siila, bhakaanda ukubhaghwesania ukufika pa munaalo, bhakabhabhiika pandaashi pa bhalongi abha kaaya kala. 20Bhwo bhaabhafikisha pandaashi pa bhalongi, bhakabhasitaaka bhakati, “Abhandu abha bhakupela inyakanyaaka ingulu mu kaaya kiitu aka, soona abhandu abha Bhayuuta! 21Bhakubhamanyisha abhandu ukuti bhashikongaghe inyiiho shaabho shiisho utwe twe Bhalooma tutakwitikishighwa ukushiitika pamu ukushikonga.”
22Po ichilundilo icha bhandu bhakiima pamupeene, bhakabhakola uPaabhuli nu Siila ku maka. Po abhalongi bhakalaghila abhashikali ukuti bhabhafuule imyenda uPaabhuli nu Siila nu kubhakoma ni fikoti. 23Bhwo bhaabhakoma ngaani, bhakabhataaghila mu nyumba iya bhapinyighwa, po abhosongo bhakamulaghila umulindilili ukuti abhalindililaghe akiisa. 24Bhwo bhaamulaghila ulwo, akabhiingisha ku chipindwa icha kukati ngaani, akabhapinya utulundi twabho mu mbanda.
25Mu kabhalilo aka pabhushiku pakati, uPaabhuli nu Siila bhakaanda ukumwipuuta uChaala nu kwimba inyimbo isha kumupaala, abhapinyighwa abhanine bhakabhapulikishanga. 26Nakalinga, akayingiyingi kakaghenda mu chiisu, kakayungaania ulwalilo ulwa nyumba iya bhapinyighwa. Ifyighi fyoshi fikiighuka, iminyololo yooshi yiiyo bhakabhapinyila uPaabhuli nu Siila yikaabhuka, yikaghwa paase. 27Bhwo umulindilili ughwa nyumba iya bhapinyighwa aalamusha nu kufibhona ifyighi fyoshi ifya nyumba iyo fyighule, akiinongʼona mu ndumbula yaake ukuti abhapinyighwa bhooshi bhasobhite. Po akaghufyutula umumaaghi ghwake umutali ughwa bhwite ukuti iighoghe. 28Loole bhwo uPaabhuli aamubhona, akayugha ku ishu ilya pamwanya akati, “Leka, manye ghwighoghaghe, tesha twe bhapinyighwa tweshi tuliimwo muno!”
29Umulindilili yula akamwitisha umundu yumo ukuti amupe inyaale. Bhwo aamupa, akiingila nayo mu nyumba iya bhapinyighwa, akaghwa pandaashi pa Paabhuli nu Siila bhwo akutetema ku nongwa iya bhwogha. 30Po akabhafumya kuuse, akabhabhuusha akati, “Mwe bhosongo, kali, imbombe kooni ukuti imbokighwe?” 31UPaabhuli nu Siila bhakamwamula bhakati, “Mwitike uYeesu, ghwepe indiakupoke ughwe pamupeene na bhandu bhooshi bhaabho bhali mu nyumba yaako.” 32Po umulindilili yula akabheegha uPaabhuli nu Siila, akabhuuka nabho kukaaya kaake. Bhwo bhaafika, bhakaanda ukumumanyisha ishu ilya Chaala umwene pamupeene na bhandu abha mu nyumba yaake. 33Mu kabhalilo aka pabhushiku kala kala, umulindilili yula akabheegha uPaabhuli nu Siila, akabhasuka ifilonda fyabho, ghwepe akooshighwa pamupeene na bhandu abha mu nyumba yaake. 34Po akatendekesha ifindu, akabhapa. Ghwepe akasekela leka paapo akabha aamwitika uChaala pamupeene na bhandu abha mu nyumba yaake.
35Bhwo bhwacha pangeelo, abhalongi bhakabhatuma abhalongoshi abha bhashikali ku mulindilili ughwa nyumba iya bhapinyighwa ni ndumi yiiyo yikati, “Bhaabhule abhandu abho, bhaleke bhabhuukaghe.” 36Umulindilili yula akabhuuka kwa Paabhuli, akamubhuula akati, “Abhalongi bhaatuma indumi ukuti imbaabhule. Ulu po mufume kuuse, mubhuukaghe bhwo muli nu lutengaano mu ndumbula shiinyu.”
37Loole uPaabhuli akabhabhuula abhalongoshi abha bhashikali bhala akati, “Abhosongo bhaatukomite leka mundaashi mu bhandu nu kutupinya mu nyumba iya bhapinyighwa chishita kutusitaaka pamu ukutubhuusha, bhwo nuutwe twe Bhalooma.16:37 Pabhuyo ubhu uPaabhuli akayughagha ishi ukukongana nu lubhaatiko ulwa Bhalooma luulwo lukiitikishanga umundu ukubha Mulooma nu kubha Muyuuta akabhalilo kamukeene. Imbaatiko isho shikamupelagha umundu ukughindikighwa ngaani. Kali, kooni ulu bhakulonda ukutwabhula ku bhushiifu? Nashiku, bhabhuule bhiise bhatwabhule bhaabho.” 38Po abhashikali bhakabhuuka nu kubhapangila abhalongi bhaabho shiisho uPaabhuli nu Siila bhakabhabhuula. Bhwo abhalongi abho bhaapulika ukuti uPaabhuli nu Siila Bhalooma, bhakooghopa leka. 39Po bhakabhuuka, bhakabhasuuma uluhobhokelo. Bhwo bhaabhasuuma uluhobhokelo, bhakabhafumya kuuse, bhakabhasuuma ukuti bhatiileemwo mu kaaya kala. 40Bhwo uPaabhuli nu Siila bhaafuma mu nyumba iya bhapinyighwa, bhakabhuuka mu kaaya aka Lindiya. Bhwo bhaafika, bhakabhaagha aBhakilisiti abhanine, bhakabhakasha indumbula ukuti bheendelelaghe ukwitika, bhakatiilaapo pabhuyo bhula.
17Abhalongoshi abha Bhayuuta bhakusongeleshainyakanyaaka mu Tesaloniike
1Bhwo bhaatiila mu kaaya aka Filipi, uPaabhuli nu Siila bhakaghendela mu kaaya aka Amufipooli na ka Apoloniya nu kufika mu kaaya aka Tesaloniike muumwo mukabha ni sinaghoghi iya Bhayuuta. 2Pi ishiku ilya Sabhati, uPaabhuli akiingila mu sinaghoghi yila pakwipuuta kwa Chaala ukukongana nu lwiho lwake. Ku Sabhati shitatu, uPaabhuli akabhuuka mu sinaghoghi nu kwanda ukuyughisania na bhandu bhaabho bhakabhaamwo mula inongwa isha kufuma mu Masimbo aMeelu. 3Akalingaania nu kulangisha pabhwelu ukuti shisimbiighwe mu Masimbo aMeelu ukuti uMesiiya akulondighwa afwe nu kuti uChaala indiakamushuushe. Akabhabhuula akati, “Umundu uyu uYeesu yuuyo ingubhabhuulagha inongwa shaake, ghwe yuuyo ghwi Mesiiya.” 4ABhayuuta bhamu bhakiitika ukuti shila shiisho uPaabhuli akayughagha sha nalooli. Po bhakoongaana nu Paabhuli nu Siila pamupeene na Bhaghiliki abhingi ngaani bhaabho bhakamwipuutagha uChaala na bhakolo abhingi abhaghindikighwa. 5Loole aBhayuuta bhaabho bhatakiitika, bhakabha nu lwibhuno. Po bhakabhuuka ku munaalo, bhakabhabhungaania abhandu bhamu abhabhiibhi bhaabho bhakaanda ukuywegha ngaani mu kaaya aka Tesaloniike kala. Abhandu abho bhakabhuuka lubhilo nu kwingila ku maka mu nyumba iya mundu yumo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Yaasoni. Inyango yaabho bhakabhalondagha uPaabhuli nu Siila mu nyumba yila ukuti bhabhakole nu kwisa nabho ku chilundilo icha bhandu. 6Loole bhwo bhataabhaagha uPaabhuli nu Siila, po bhakabhakola uYaasoni na bhiitiki abhanine nu kubhuuka nabho pandaashi pa bhosongo abha kaaya. Bhwo bhaafika nabho, bhakaywegha ngaani bhakati, “Abhandu abha bhaabho bhaafiyubhania ifyisu fyoshi bhiisa na ku kaaya kiitu kuno. 7UYaasoni abhapokeelite nu kubhiikasha mu nyumba yaake. Abhandu bhooshi abha bhakubhomba pashima ni ndaghilo shiisho umalafyale uKayisaali atupiile, abheene bhakuyugha bhakuti aliikwo umalafyale umunine yuuyo ingamu yaake ghwi Yeesu.” 8Bhwo abhosongo abha kaaya kala ni chilundilo icha bhandu bhaapulika inongwa isho, bhakoongela ukuyubhana. 9Po abhosongo abha kaaya bhala bhakabhabhuula uYaasoni na bhanine ukuti bhabhiitikile inongwa ku sila iya kufumya indalama ukuti bhabhaabhule nu kubhalekela. Bhwo bhaabhiika, bhakabhiitikisha ukuti bhabhuukaghe.
UPaabhuli nu Siila mu kaaya aka Bhelooya
10Nakalinga bhwo bhwabha bhushiku, abhiitiki abha mu kaaya aka Tesaloniike bhakabheegha nu kubhashindikila uPaabhuli nu Siila ukuti bhabhuukaghe mu kaaya aka Bhelooya. Bhwo uPaabhuli nu Siila bhaafika mu kaaya ako, bhakabhuuka mu sinaghoghi iya Bhayuuta pakwipuuta. 11Abhandu abha mu kaaya aka Bhelooya bhakalipokeela ishu ilya Chaala ni ndumbula yooshi ukukinda abhandu abha mu kaaya aka Tesaloniike. Abheene bhakabhelengagha aMasimbo aMeelu lyoshi ishiku ukuti bhashimikishe linga shiisho uPaabhuli akabhamanyishanga shikabha sha nalooli. 12Ku nongwa iyo, aBhayuuta abhingi bhakamwitika uYeesu, soona abhakolo pamupeene na bhaliisha abhakabhi aBhaghiliki bhoope bhakamwitika.
13Loole bhwo aBhayuuta abha mu kaaya aka Tesaloniike bhaapulika ukuti uPaabhuli ali pakulumbilila ishu ilya Chaala mu kaaya aka Bhelooya, bhakabhuuka mu kaaya ako. Bhwo bhaafika, bhakaanda ukusongelesha nu kufulughania ifilundilo ifya bhandu ukuti manye bhamupulikishange uPaabhuli shiisho akabhamanyishanga. 14Po bhwo abhiitiki abha mu kaaya aka Bhelooya bhaashaaghania isho, nakalinga bhakamushindikila uPaabhuli ukufika ku nyanja ukuti abhuuke ku chiisu ichinine, loole uSiila nu Tiimoti bhakashaala mu Bhelooya. 15Bhwo bhaafika ku nyanja, abhiitiki bhala pamupeene nu Paabhuli bhakakwela mu ngalabha, bhakabhuuka nu kufika mu kaaya aka Aseeni. Loole bhwo abhiitiki bhala bhakughaluka, uPaabhuli akabhalaghila ukuti bhabhabhuule uSiila nu Tiimoti bhoope bhabhuuke lubhilo ku kaaya aka Aseeni kuukwo akiikalagha.
UPaabhuli akuyugha na bhandu abha mu kaaya aka Aseeni
16Bhwo uPaabhuli akumulindilila uSiila nu Tiimoti mu kaaya aka Aseeni, akafulala leka mu ndumbula yaake ku nongwa iya kuti akaagha akaaya kooshi kali na bhochaala abhingi leka. 17Po uPaabhuli akabhuuka nu kwingila mu sinaghoghi pakuyughisania na Bhayuuta pamupeene na Bhaghiliki bhaabho bhakamwipuutagha uChaala. Soona, lyoshi ishiku akabhuukagha ku munaalo nu kuyughisania na bhandu bhooshi bhaabho akabhaaghagha. 18Bhwo ali pa munaalo, uPaabhuli akakomaana nu kuyughisania na bhamanyi abha mahala bhaabho bhakabhiitishanga ingamu iya Bhaepikuleebho na Bhasitoyiki. Abhamanyi abho bhakiighanagha leka ukwinongʼona isha bhwanalooli ni nyango iya bhwumi. Bhamu mu bhamanyi abho bhakabhuusania bheene-bheene bhakati, “Kali, umumanyishi uyu yuuyo atamanyiile akulonda ukutubhuula kooni?” Abhanine bhakayugha bhakati, “Shikulangisha ukuti umundu uyu akulumbilila inongwa isha bhochaala abhaheesha ukufuma mu fyisu ifinine.” Abheene bhakayughagha ulwo ku nongwa iya kuti uPaabhuli akalumbililagha iNongwa iNyiisa isha Yeesu ni sha kushuuka kwake. 19Po abhamanyi abha mahala abho bhakamwegha uPaabhuli nu kubhuuka naghwe ku ibhalaasa ilya mu kaaya ilya Bhaghiliki liilyo ingamu yaake bhakatingi Alebhopagho. Bhwo bhaafika, abhosongo abha libhalaasa lila bhakamubhuusha uPaabhuli bhakati, “Kali, tubhaghiile tumanye nuutwe ukuti fimanyisho fiki ifipya ifyo fiifyo kwendelela ukumanyisha? 20Ughwe ghwisa nu kumanyisha ifimanyisho fiifyo fiheesha kukwitu, ku nongwa iyo, tukulonda utulingaanie tumanye ukuti kwo kuti kooni.” 21Bhakayugha ulwo ku nongwa iya kuti abhandu bhooshi abha mu kaaya aka Aseeni na bhaheesha bhooshi bhaabho bhakiikalagha mu kaaya ako bhakabhombelagha akabhalilo kaabho kooshi ukushiyugha nu kushipulikisha inongwa imbya.
22Po uPaabhuli akiima pakati pa bhosongo abha libhalaasa lila, akabhabhuula akati, “Mwe bhandu abha mu kaaya aka Aseeni umwe! Une naabhabhona ukuti umwe mwe bhandu abha lwipuuto leka. 23Paapo bhwo ingughenda mu kaaya kiinyu nu kutesha utundu twinyu utwa kwipuutila, ingaghabhona amasimbo pa chighemo chimo ghaagho ghakasimbighwa ukuti, KWA CHAALA YUUYO ATAKUMANYIKWA. Po uChaala uyo yuuyo mukumwipuuta chishita kumumanya, ghwe yuuyo ingumulumbilila kukwinyu ulu.
24“Uyo ghwi Chaala yuuyo akapela ichiisu nu tundu twoshi tuutwo tuliimwo mukati yaake, ghwe yuuyo ghwi Malafyale ughwa kumwanya na pa chiisu, umwene atakwikala mu nyumba isha kwipuutila shiisho shisengiighwe na bhandu. 25Soona atakulonda naakamu ukufuma ku bhandu ku nongwa iya kuti umwene ghwe yuuyo akutupela utwe tweshi ukubha bhuumi nu kuti twesheelaghe, soona ghwe yuuyo akutupa utundu twoshi tuutwo tukulonda mu bhwumi bhwitu. 26Ukwandila kubhwandilo, uChaala akapela umundu yumoywene. Ukufuma ku mundu uyo, uChaala akapela ifikolo fyoshi fiifyo ulu fikwikala mu chiisu chooshi. Soona ghwe yuuyo akatumula nu kubhaatika ukuti ifikolo ifyo indifikiikalaghe kuughu nu kuti indifikabhange fyumi ku kabhalilo kaki. 27UChaala akabhomba ulwo ukuti abhandu bhamulondaghe pamu ku sila iya kupalamaasha nu kumwagha pamupeene nu kuti uChaala atali kubhutali nuutwe. 28Paapo umundu yumo akayugha akati, ‘Ku nongwa yaake, utwe twe bhuumi, tukughenda nu kuti tuli isa muumwo tubheeliile.’ Soona, abhatungi bhiinyu bhamu abha nyimbo bhakayugha bhakati, ‘Utwe tweshi twe bhaana bhaake.’
29“Ku nongwa iya kuti nalooli utwe twe bhaana bhaake, po tutakulondighwa ukwinongʼona ukuti uChaala ali ungati chifwani icha sahabhu, icha ndalama pamu icha liyondo liilyo litendekeshiighwe ku bhumangʼanyi nu bhumanyi ubhwa bhandu. 30Mu kabhalilo aka kubhwandilo, uChaala akabhusuula ubhulema ubhwa bhandu paapo bhatakamanyagha shiisho bhakabhombagha, loole ulu akubhalaghila abhandu bhooshi pooshi pala ukuti bhapinduke nu kwilaata imbiibhi shaabho. 31Paapo abhaatikite ishiku liilyo indiakabhalonge abhandu abha mu chiisu ichi mu bhwanalooli ukughendela ku mundu yuuyo akamusala. UChaala ashishimikishiishe ishi ku bhandu bhooshi ku sila iya kumushuusha uKilisiti.”
32Bhwo abhosongo abha libhalaasa bhala bhaamupulika uPaabhuli akuyugha inongwa isha kushuuka ukwa bhafwe, bhamu mu bhosongo bhala bhakamuseka ku lufuuyo, loole abhanine bhakamubhuula bhakati, “Tukulonda tukupulikishe soona bhwo kuyugha inongwa isho.” 33Po bhwo bhaayugha amashu agho, uPaabhuli akatiila pa lukomaano ulwa libhalaasa lula. 34Loole bhamu mu bhandu bhala bhakamwitika uYeesu nu kubhuuka pamupeene nu Paabhuli. Mu bhandu bhala akabhaamwo umundu yumo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Ndyonisyo yuuyo akabha ghwe yumo mu bhosongo abha libhalaasa. Umunine akabha mukolo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Ndamaali pamupeene na bhandu abhanine abhingi.
18UPaabhuli mu kaaya aka Kolinti
1Bhwo isho shaakinda, uPaabhuli akatiila mu kaaya aka Aseeni nu kubhuuka mu kaaya aka Kolinti. 2Bhwo ali mu kaaya ako, uPaabhuli akakomaana nu Muyuuta yumo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Aakila, yuuyo akapaapighwa mu chiisu icha Ponto. UAakila akabha nu mukashi yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Puliisika. Abhandu abha bhakasaama ukufuma mu kaaya aka Looma mu chiisu icha Itaaliya ku nongwa iya kuti umalafyale uKilabhundiyo akalaghila ukuti aBhayuuta bhooshi bhatiileemwo mu chiisu icho. Po uPaabhuli akabhuuka pakubhatesha. 3UAakila nu mukashi bhakabhombagha imbombo iya kutendekesha amatembe. Ku nongwa iya kuti uPaabhuli ghwepe akayimanya imbombo iyo, po akashaala kula kula nu kwanda ukutendekesha amatembe pamupeene nabho. 4Lyoshi ishiku ilya Sabhati, bhwo uPaabhuli iingila mu sinaghoghi, akiikaakilagha ukuyughisania na Bhayuuta na bhaabho bhataa Bhayuuta ukuti abhapyeleshe bhoope bhiitike ifimanyisho fyake.
5Mu kabhalilo ako, uSiila nu Tiimoti bhakiisa ukufuma mu kaaya aka Bhelooya mu chiisu icha Makendooniya. Bhwo bhaafika, uPaabhuli akiifumya akabhalilo kaake kooshi ukulumbilila ishu ilya Chaala ku Bhayuuta nu kubhabhuula ukuti uYeesu ghwi Mesiiya. 6Loole aBhayuuta bhakamukaana nu kumutuka uPaabhuli. Po uPaabhuli akakungʼunda ulufumbi ukufuma mu myenda yaake ukulangisha ukuti bhatakamuhobhoshanga uChaala, akabhabhuula akati, “Ibhanda lyinyu libhe pa mitu yiinyu!18:6 Ibhanda lyinyu libhe pa mitu yiinyu Kwo kuti, linga uChaala akubhalonga umwe, indiyibhe nongwa yiinyu, yitaa nongwa yangu. Une nee mwelu paapo naabhomba shiisho ingulondighwa ukubhomba. Ukwandila ulu, ingubhaleka umwe nu kubhuuka pakulumbilila ishu ilya Chaala ku bhandu bhaabho bhataa Bhayuuta.”
7Bhwo aamala ukuyugha amashu agho, uPaabhuli akafumaamwo mu sinaghoghi yila. Bhwo aafuma, akabhuuka nu kwingila mu nyumba iya mundu yumo yuuyo atakabha Muyuuta, yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Tiito Yuusito. UTiito Yuusito akabha mundu yuuyo akamwipuutagha uChaala pamupeene nu kuti atakabha Muyuuta. Inyumba yaake yikabha kupiipi ni sinaghoghi. 8Umulongoshi ughwa sinaghoghi iyo akabha ghwi Kilisipo. UKilisipo pamupeene na bhooshi abha mu nyumba yaake bhakamwitika uMalafyale uYeesu. Soona, aBhakolinti abhingi bhaabho bhakamupulikishanga uPaabhuli bhwo akulumbilila, bhoope bhakamwitika uMalafyale uYeesu nu kwoshighwa.
9Ishiku limo pabhushiku, uMalafyale uYeesu akamusetukila uPaabhuli, akamubhuula akati, “Ghwe Paabhuli, manye ghwoghopaghe, endelelagha ukulumbilila. Manye usumbaghe na kaakanandi. 10Paapo indi pamupeene nuughwe. Ataliipo umundu naayumo yuuyo abhaghiile ukughela ukukufulasha ku nongwa iya kuti indi na bhiitiki bhingi leka mu kaaya aka.” 11Po uPaabhuli akiikala mu kaaya aka Kolinti ichinja chimo ni myeshi mihaano na ghumo (6) bhwo akwendelela ukulumbilila ku bhandu indumi ukufuma kwa Chaala.
12Mu kabhalilo ako, uNgaliyo akabha mulongoshi ughwa chiisu icha Akaya. Bhwo uNgaliyo akulongosha ichiisu icho, abhalongoshi abha Bhayuuta bhakiitikana pamupeene, bhakamukola uPaabhuli nu kubhuuka naghwe ku bhulongi. 13Bhwo bhaafika naghwe kwa Ngaliyo, bhakamusitaaka, bhakayugha bhakati, “Ghwe songo, umundu uyu akubhamanyisha abhandu mu kaaya ukuti bhamwipuutaghe uChaala ku sila yiiyo yili pashima ni ndaghilo shiitu.”
14Loole bhwo uPaabhuli akulonda ukuyugha, uNgaliyo akabhabhuula aBhayuuta akati, “Pulikisha mwe Bhayuuta umwe! Linga mukumusitaaka umundu uyu ku nongwa iya kuti ali ni nongwa pamu abhombite ubhubhiibhi ubhukulu bhumo, po kaali kiisa ukuti imbapulikishe akiisa. 15Loole ku nongwa iya kuti mukumusitaaka ku sha mashu, ingamu ni sha ndaghilo shiinyu, mukulondighwa ukutumula nu kumaliisha yumwemwe, paapo une indakulonda ukubha mulongi ughwa nongwa isho.” 16Po uNgaliyo akabhalaghila abhashikali bhaake ukuti bhabhakiishe aBhayuuta bhala pa chitengu chaake icha bhulongi. 17Po ichilundilo icha bhandu bhooshi bhakamukola umulongoshi ughwa sinaghoghi yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Sositeene, bhakamukoma pandaashi pa chitengu icha bhulongi chila. Pamupeene nu kuti uNgaliyo akabhabhonagha bhwo bhakubhomba shooshi isho, poope atakabhomba naakamu, akabhalekaashe.
UPaabhuli akughaluka ukufuma ku Kolintinu kubhuuka ku Antiyokiya
18Bhwo isho shaakinda, uPaabhuli akeendelela ukwikala mu kaaya aka Kolinti ku mashiku amingi pamupeene na bhiitiki abhanine. Pabhumalilo, akabhalagha, akakwela ingalabha, akabhuuka nu kufika mu kaaya aka Kenikeleya bhwo alongosaniishe nu Puliisika pamupeene nu Aakila. Bhwo akaali ali mu Kenikeleya, uPaabhuli akamwa ichingʼwili chaake ukulangisha ukuti aamaliisha ululaghano lwake kwa Chaala. Bhwo isho shaabhombighwa, uPaabhuli pamupeene nu Aakila nu Puliisika bhakakwela ingalabha nu kubhuuka ku chiisu icha Siiliya. 19Bhakafika mu kaaya kamu kaako ingamu yaake bhakatingi Efesi. UPaabhuli akabhaleka uAakila nu Puliisika pabhuyo bhula, loole umwene akabhuuka nu kwingila mu sinaghoghi yimo nu kwanda ukuyughisania na Bhayuuta. 20Po aBhayuuta bhakamusuuma uPaabhuli ukuti iikale pamupeene nabho ku kabhalilo akatali, loole umwene akakaana. 21Loole bhwo akutiila, akabhalagha, akabhabhuula akati, “Linga uChaala iitikisha, indiingiise kukwinyu soona.” Po akatiila mu kaaya aka Efesi ku sila iya kukwela ingalabha. 22Ingalabha yila yikafika mu kaaya aka Kayisaaliya. UPaabhuli akiika mu ngalabha yila nu kwanda ukukwela ukubhuuka ku kaaya aka Yelusaleemu pakubhalamuka abhiitiki. Pabhumalilo akiilomuka ukubhuuka mu kaaya aka Antiyokiya mu chiisu icha Siiliya. 23UPaabhuli akiikala mu kaaya aka Antiyokiya ku mashiku manandi. Po akatiila mu kaaya ako nu kubhuuka mu twaya utwingi tuutwo kubhwandilo akatughendela mu chiisu icha Ghalatiiya ni cha Filighiya. Bhwo ali mu fyisu ifyo, uPaabhuli akabhakasha abhiitiki bhooshi mu lwitiko lwabho.
UApoolo akulumbilila mu kaaya aka Efesina mu chiisu icha Akaya
24Mu kabhalilo ako, uMuyuuta yumo ukufuma mu kaaya aka Alekisandiliya yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Apoolo akiisa mu kaaya aka Efesi. UApoolo akabha mumanyi ughwa kuyugha, soona akaghamanya leka aMasimbo aMeelu. 25Abhandu bhamu bhakabha bhamumanyishiishe isila iya Malafyale uYeesu, soona akamanyishanga inongwa isha Yeesu ku maka na mu bhwanalooli pamupeene nu kuti akalumanyaashe ulwosho ulwa Yoohani uMwoshi. 26UApoolo akiingila mu sinaghoghi nu kwanda ukumanyisha iNongwa iNyiisa ku maka. Loole bhwo uAakila nu Puliisika bhaapulikisha ifimanyisho fyake, bhakamwegha uApoolo nu kubhuuka naghwe kukaaya kaabho, bhakaanda ukumumanyisha isila iya Chaala ukuti amanye akiisa ngaani. 27Po uApoolo akatumula ukubhuuka mu chiisu icha Akaya pakulumbilila ishu ilya Chaala. Abhiitiki abha mu kaaya aka Efesi bhakiitikana naghwe, bhakamukasha, bhakabhasimbila ukalata abhiitiki abhanine abha mu chiisu icha Akaya ukubhasuuma ukuti bhamupokeele uApoolo. Bhwo aafika, akabhaafwa leka abhandu bhaabho bhakamwitika uYeesu ku chisa icha Chaala. 28Akabhaafwa leka ku sila iya kukaanikana ku maka na bhalongoshi abha Bhayuuta nu kubhapoota pandaashi pa bhandu abhingi. Soona ku sila iya kubhombela aMasimbo aMeelu, uApoolo akashimikishanga nu kubhabhuula ukuti uYeesu ghwe yuuyo ghwi Mesiiya.
19UPaabhuli akubhalumbilila abhandu abha mu kaaya aka Efesi
1Akabhalilo kaako uApoolo akabha mu kaaya aka Kolinti, uPaabhuli akachuula ukughendela mu musebho ughwa mu chiisu ichikafu, akafika mu kaaya aka Efesi. Bhwo aafika mu kaaya ako, akabhaagha abhamanyili bhamu abha Yeesu, 2akabhabhuusha akati, “Mwe bhiitiki bhanyiitu, kali, bhwo mwamwitika uYeesu, mwandite ukulongoshighwa nu Mbepo uMwelu?” Abheene bhakamwamula bhakati, “Nashiku, soona tutapulikite nu kuti aliikwo uMbepo uMwelu.” 3UPaabhuli akabhabhuusha akati, “Kali, mukooshighwa nu lwosho luki?” Abheene bhakamwamula bhakati, “Tukooshighwa nu lwosho luulwo uYoohani akooshanga.”
4UPaabhuli akabhabhuula akati, “Ulwosho luulwo uYoohani akooshanga lukabha lwa kulangisha ukuti abhandu bhiilaatite imbiibhi shaabho. Akabhabhuulagha abhandu ukuti bhamwitike yuuyo akakongagha kunyuma kukwake, yuuyo ghwi Yeesu.” 5Bhwo abhandu abho bhaapulika shiisho uPaabhuli akayughagha, bhoope bhakooshighwa mu ngamu iya Malafyale uYeesu. 6UPaabhuli akabhabhiikila utukono, uMbepo uMwelu akabhiisila nu kwanda ukubhalongosha, bhakaanda ukuyugha injugha imbya nu kusolola. 7Abhandu abho bhakabha abhaliisha kalongo na bhabhili (12).
8Ku kabhalilo aka myeshi mitatu uPaabhuli akiingilagha mu sinaghoghi, akayughisanianga na bhandu ku sila iya kubhaghuusa ukuti bhiitike isha chitangalala icha Chaala. 9Loole bhamu bhakakaana ukwitika, bhakaanda ukuyugha akabhiibhi pandaashi pa bhandu isha Sila iya Malafyale uYeesu. Po uPaabhuli akabhaleka abhandu abho, akabheegha abhamanyili bhaake, akayughisanianga nabho lyoshi ishiku mu nyumba iya kumanyilila iya mundu yumo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Tilaano. 10UPaabhuli akeendelela ukubhomba ulwo ku kabhalilo aka fyinja fibhili, po aBhayuuta na Bhaghiliki bhooshi bhaabho bhakiikalagha mu chiisu icha Aasiya bhakapulika ishu ilya Malafyale uYeesu.
Imbepo imbiibhi yikubhapoota amaka abhaana abha Sikeeghwa
11UChaala akabhombagha ifyika ifyingi ukughendela kwa Paabhuli. 12Abhandu bhakeeghagha ifitambaala ni myenda yiiyo uPaabhuli akeegheleshanga, bhakabhuukagha nafyo ku bhabhine bhaabho, bhoope bhakapolagha amabhine ghaabho ni mbepo imbiibhi shikafumagha.
13Bhakabhaakwo aBhayuuta bhamu bhaabho bhakashunguulilagha kuno na kula bhwo bhakushikiisha imbepo imbiibhi ukufuma mu bhandu. Abhandu abho bhakaghelagha ukushikiisha imbepo imbiibhi ukubhombela ingamu iya Yeesu, bhakayughagha bhakatingi, “Mu ngamu iya Yeesu yuuyo uPaabhuli akumulumbililagha, ingukulaghila fumaamwo mu mundu uyu.” 14Abhandu bhaabho bhakabhombagha ulwo bhakabhaamwo abhaana bhahaano na bhabhili (7) abha mundu yumo uMuyuuta yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Sikeeghwa, yuuyo akabha ghwe yumo mu bhosongo abha bhapuuti. 15Loole ishiku limo bhwo bhakughela ukuyikiisha imbepo imbiibhi, iyeene yikabhaamula yikati, “Imumeenye uYeesu, imumeenye nu Paabhuli, kali, umwe mwe bhooni?” 16Po umundu yula yuuyo akakolighwa ni mbepo imbiibhi akabhanyeelela bhooshi, akabhapoota amaka. Akabhakoma leka, bhakafuma mu nyumba nu kukindila kuuse bhwo bhali chitali ni filonda mu mibhili yaabho.
17Inongwa isha bhaana abha Sikeeghwa isho shikafumukwa leka ku Bhayuuta na bhaabho bhataa Bhayuuta bhooshi bhaabho bhakiikalagha mu kaaya aka Efesi. Ubhwogha bhukabhakola bhooshi, bhakayipaala ingamu iya Yeesu. 18Abhandu abhingi bhaabho bhakamwitika uYeesu bhakiilaatagha pandaashi pa bhandu imbiibhi shaabho shiisho bhakashibhomba. 19Mu bhandu bhaabho bhakiilaatagha imbiibhi shaabho, bhakabhaamwo bhaabho kunyuma bhakabhombagha ifyika ifya bhughanga. Abhandu abho bhakabhungaania abhokalata bhaabho bhakabhombelagha ifyika, bhakapemba bhwo abhandu bhooshi bhakutesha. Po bhakabhelenga umutengo ughwa bhokalata bhala nu kumanya ukuti bhakabha bha ndalama abhoelufu amalongo mahaano (50,000).19:19 Indalama abhoelufu amalongo mahaano Indalama ishi shikaghelela nu mufwalo ughwa bhandu 150 ku chinja.20Ku sila iyo ishu ilya Malafyale likeendelela ukubhafikila abhandu abhingi nu kwongela ukubha na maka.
21Bhwo shooshi isho shaakinda, uPaabhuli akatumula ukubhuuka ku Yelusaleemu ukughendela mu chiisu icha Makendooniya ni chiisu icha Akaya. Akayugha akati, “Linga naafika ku Yelusaleemu ingulondighwa ingabhuuke na ku chiisu icha Looma.” 22Po akabhatuma abhandu bhabhili uTiimoti nu Elaasito ukufuma mu bhaabho bhakamwafwanga ukuti bhatangile ukubhuuka ku Makendooniya. Umwene akashaala mu chiisu icha Aasiya ku kabhalilo akapimba.
Inyakanyaaka shikubhoneka mu kaaya aka Efesi
23Mu kabhalilo ako inyakanyaaka ingulu shikabhoneka mu kaaya aka Efesi ku nongwa iya fimanyisho ifya Sila iya Malafyale uYeesu. 24Inyakanyaaka isho shikabhoneka ku nongwa iya kuti akabhaapo umundu yumo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Ndemetiliyo. Umundu uyo akabha mupooshi ughwa kutendekesha utundu ukubhombela amandini agha ndalama. Akatendekeshanga ififwani ifya nyumba iya chaala umukolo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Aatemi. Umwene akabhapelelagha ubhukabhi ubhukulu abhapooshi abhanine. 25Umundu uyo akabhabhungaania abhapooshi bhooshi na bhandu abhanine bhaabho bhakabhombagha imbombo isa iyaake, akabhabhuula akati, “Mwe bhandu umwe, mumeenye ukuti ubhukabhi bhwitu bhukufuma mu mbombo yiitu yiiyo tukubhomba. 26Soona mukupulika nu kutesha muumwo uPaabhuli akubhasonga abhandu abhingi ku sila iya fimanyisho fyake. Akubhamanyisha abhandu abha kaaya kiitu aka Efesi ni chiisu chooshi icha Aasiya, ukuti abhochaala bhaabho bhatendekeshiighwe na bhandu bhataa bhochaala abha nalooli. 27Ulu naanda ukutaamighwa mu ndumbula yangu ukuti abhandu indibhayifuuye imbombo yiitu iyi. Bhataabhayifuuye imbombo yiitu yeene, loole indibhayifuuye ni nyumba iya chaala ghwitu usongo uAatemi. Soona ni mbaalo shaake shiisho abhandu abha Aasiya ni chiisu chooshi bhakumwipuuta indishishile.”
28Bhwo abhapooshi abhanine bhaapulika inongwa isho, bhakakalala leka. Bhakaanda ukuywegha bhakati, “UAatemi ughwa mu kaaya aka Efesi ghwe yuuyo ghwi songo!” 29Akaaya kooshi aka Efesi kakabha ni nyakanyaaka. Bhakabhakola ku maka uGhaayo nu Alisitaako bhaabho bhakafuma mu chiisu icha Makendooniya, bhakachuulagha pamupeene nu Paabhuli. Bhwo bhaabhakola, bhakakinda nu kwingila nabho pabhuyo bhuubhwo abhandu abha kaaya kala bhakabhungaanagha. 30UPaabhuli akalondagha abhuuke pabhuyo apo ukuti ayughe nabho, loole abhamanyili bhaake bhakamukaanisha. 31Na bhamanyani bhaake bhaabho bhakabha bhosongo abha ku chiisu icha Aasiya, bhoope bhakatuma indumi ukuti uPaabhuli manye abhuuke pabhuyo pala. 32Mu kabhalilo ako, abhandu bhaabho bhakabhungaana pabhuyo bhula bhakasamukaghaashe shiisho bhakayughagha. Bhamu bhakayughagha ishu ili na bhanine lila ukufika paapo ulukomaano lula lukafulughanika. Abhandu abhingi bhatakamanya kaako kakabhapela ukuti bhabhungaane. 33Po aBhayuuta bhamu bhakamwegha uAlekisanda, bhakamubhiika pandaashi ukuti ghwe yuuyo alingaanie shiisho shikabhoneka, bhamu bhakamuteketela isha kuyugha. Ghwepe akabhiimikila akakono abhandu bhooshi ukuti bhaleke ukuywegha paapo akalondagha ukuti iilingaanie pandaashi papaabho. 34Loole bhwo ichilundilo chaamanya ukuti umundu uyo akabha Muyuuta, bhakeendelela ukuywegha bhooshi pamupeene ku kabhalilo aka sala shibhili bhakatingi, “UAatemi ughwa mu kaaya aka Efesi ghwe yuuyo ghwi songo!”
35Pabhumalilo, umusimbi usongo ughwa kaaya kala akachisuuma ichilundilo chila ukuti bhaleke ukuywegha, akabhabhuula akati, “Mwe bhandu bha mu kaaya aka Efesi, kali, ichiisu chooshi chitameenye ukuti akaaya aka Efesi ko kaako kakuyisengula inyumba iya chaala usongo uAatemi, pamupeene ni iyondo liilyo likaghwa ukufuma kumwanya? 36Ataliipo umundu yuuyo abhaghiile ukushikaana inongwa ishi ulu. Po ingubhasuuma musumbe manye mubhombaghe inyakanyaaka naashimo. 37Mwisa na bhandu abha panu pamupeene nu kuti bhatiibhite akandu naakamu mu nyumba iya chaala ghwitu uAatemi, soona bhatayughite ishu naalimo ilya kumufuuya. 38Linga uNdemetiliyo na bhapooshi abhanine bhali ni nongwa nu mundu ghweshi yula, amabhalaasa ghaliipo na bhalongi abha nongwa bhaliipo, bhabhaghiile ukumusitaaka kukwabho. 39Loole linga liliipo ilingi, mukulondighwa mubhuuke nalyo pa lukomaano luulwo lukwitikishighwa ni ndaghilo. 40Ishi shiisho twashibhomba umuusughu tubhaghiile tusitaakighwe ukuti twapela inyakanyaaka. Paapo tutabhaghiile ukwitetela naalimo ku nyakanyaaka shiisho twabhomba.” 41Bhwo aayugha amashu agho, akabhabhuula abhandu ukuti bhabhuukaghe kukwabho.
20UPaabhuli akubhuuka soona mu chiisuicha Makendooniya na mu Akaya
1Bhwo inyakanyaaka yila yaashila mu kaaya aka Efesi, uPaabhuli akabhiitisha pamupeene abhiitiki bhala, akabhakasha, akabhalagha, akatiila nu kubhuuka mu chiisu icha Makendooniya. 2Akaghendela mu twaya twoshi utwa chiisu icho bhwo akuyugha na bhandu amashu amingi agha kubhakasha. Pabhumalilo akafika mu chiisu icha Akaya chiicho ingamu inine kwo kuti, Bhughiliki. 3UPaabhuli akiikala mu chiisu icho imyeshi mitatu. Bhwo aapalamila ukutiila mu chiisu icho ku sila iya kukwela ingalabha ukubhuuka ku chiisu icha Siiliya, akashaaghania ukuti aBhayuuta bhamu bhabhaatikite ukumughogha. Ku nongwa iyo, uPaabhuli akatumula ukughaluka nu kubhuuka ukughendela soona ku Makendooniya. 4Mu kabhalilo ako, uPaabhuli akalongosania pamupeene nu Sopatulo umwana ughwa Piilo ukufuma mu kaaya aka Bhelooya, uAlisitaako nu Sekundo bhaabho bhakafumagha mu kaaya aka Tesaloniike. Abhanine akabha ghwi Ghaayo ughwa kufuma mu kaaya aka Ndeleebhe, uTiimoti ughwa kufuma mu chiisu icha Ghalatiiya, uTikiko nu Tulofimo bhaabho bhakafumagha mu chiisu icha Aasiya. 5Abhandu abho bhakatangila mundaashi mumwitu nu kubhuuka pakutulindilila mu kaaya aka Tulooghwa. 6Loole bhwo ichaaka icha Mikati iMishita Kulula20:6 Ichaaka icha Mikati iMishita Kulula Bhelenga ishu ilya IPasaka ku Mashu aMaheesha. chaakinda, utwe tukatiila mu kaaya aka Filipi ku sila iya kukwela ingalabha, tukaghenda amashiku mahaano nu kufika mu kaaya aka Tulooghwa. Mu kaaya ako mwo muumwo tukakomaana na bhanyiitu abhanine bhala bhaabho bhakatangila mundaashi mumwitu. Po tukiikala tweshi pamupeene mu kaaya ako amashiku mahaano na mabhili (7).
UPaabhuli akumushuusha uYutiko mu kaaya aka Tulooghwa
7Pi ishiku ilya Pamulungu namasubha, utwe pamupeene na bhiitiki abhanyiitu tukabhungaana pamupeene ukuti tubhe nu lwipuuto ulwa Finga iya Malafyale. Po uPaabhuli akaanda ukulumbilila ishu ilya Chaala ku bhandu. Ku nongwa iya kuti akabhaatika ukutiila mu kaaya aka Tulooghwa ningeelo yaake, uPaabhuli akeendelela ukulumbilila ukufika pabhushiku pakati. 8Mu chipindwa icha pamwanya icha nyumba ingelesanie muumwo tukabhungaana mukabha ni nyaale inyingi shiisho shikaakagha. 9Mu chipindwa chila, akabhaamwo nu mulumyana yumo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Yutiko. Umulumyana uyo akiikala papiipi ni indiliisha liilyo likabha lyighule bhwo akumupulikisha uPaabhuli. Bhwo uPaabhuli akwendelela ukulumbilila ku kabhalilo akatali, uYutiko akapitila utulo utwingi. Pabhumalilo, akaghwa ukufuma pi indiliisha ilya chipindwa icha nyumba ingelesanie iya bhutatu ukufika paase. Nakalinga, abhiitiki bhamu bhakakinda nu kwilomuka lubhilo paase, bhakamupimba umulumyana yula, loole bhakaagha afwile. 10UPaabhuli ghwepe akiilomuka paase, akafulama, akamupakata umulumyana yula, akabhabhuula abhandu bhaabho bhakabhaapo pala akati, “Manye mupaashange paapo umulumyana uyu akaali mwumi.” 11Po uPaabhuli pamupeene na bhanine bhakakwela soona ku chipindwa icha nyumba ingelesanie, bhakabheghulania umukati, bhakalya. Po uPaabhuli akaangala nabho ku kabhalilo akatali ukufika kubhuche. Bhwo isho shaakinda, uPaabhuli akabhalagha abhiitiki bhala nu kutiila. 12Po mu kabhalilo kala kala, abhandu bhala bhakamwegha umulumyana yula nu kubhuuka naghwe kukwabho bhwo mwumi, ni ndumbula shaabho shikatengaana soona.
UPaabhuli akubhalagha abhosongo abha chipanga icha Efesi
13UPaabhuli akatumula ukughenda nu tulundi ukubhuuka mu kaaya aka Aaso kuukwo akabhaatika ukuti inditukamweghe paapo utwe tukatangila ku sila iya kukwela ingalabha. 14Po uPaabhuli akiisa nu kutwagha mu kaaya aka Aaso, akakwela mu ngalabha, tukaanda ukubhuuka pamupeene mu kaaya aka Mitileene. 15Pi ishiku ilya ningeelo tukaghenda nu kufika papiipi nu lusungo ulwa Kiiyo. Pi ishiku ilya bhutatu tukafika pa lusungo ulwa Saamo, tukiikala mu kaaya aka Tuloghiliyo. Pi ishiku ilya bhunna tukafika mu kaaya aka Mileeto. 16UPaabhuli akabha atumwile ukufuma kubhwandilo ukupululila ni ngalabha chishita kwima mu kaaya aka Efesi ku nongwa iya kuti atakalondagha ukwikala amashiku amingi mu chiisu icha Aasiya. Paapo akiinongʼonagha ukufika lubhilo ku Yelusaleemu ukuti linga shikiitikagha umwene afike bhwo ishiku ilya chaaka icha Pentekositi likaali ukufika.
17Bhwo uPaabhuli ali mu kaaya aka Mileeto, akatuma indumi ku bhosongo abha chipanga icha Efesi ukubhasuuma ukuti akomaane nabho. 18Abhosongo bhala bhakiitika ukukomaana nu Paabhuli. Bhwo bhaafika, uPaabhuli akabhalamuka, akabhabhuula akati, “Mwe bhosongo, umwe mumeenye muumwo ingiikalagha pamupeene nuumwe amashiku ghooshi ukwandila ishiku ilya kwanda liilyo ingafikagha mu chiisu icha Aasiya ichi ukufika pi ishiku liilyo ingatiilagha. 19Umwe mumeenye muumwo ingamubhombelagha uMalafyale uYeesu chishita kwifuna, ku bhuswimaane ubhukulu na ku ndamyo inyingi shiisho shikaanyaaghagha ku nongwa iya Bhayuuta bhaabho bhakaghelagha ukuufulasha. 20Soona mumeenye ukuti bhwo ingulumbilila indumi iya Chaala kukwinyu, indakakaleka naakamu kaako kakabha ka kubhaafwa umwe. Ingalumbililagha nu kumanyisha pa chilundilo icha bhandu na mu nyumba yimo ukufika inine. 21Ingalumbililagha ku Bhayuuta na bhaabho bhataa Bhayuuta nu kubhasoka ukuti bhamughalukile uChaala ku sila iya kwilaata imbiibhi shaabho nu kumwitika uMalafyale ghwitu uYeesu Kilisiti.
22“Pulikisha! UMbepo uMwelu akuufimbilisha ukuti imbuuke mu kaaya aka Yelusaleemu, loole indakumanya shiisho abhandu indibhaambombele ukwo. 23Une imeenye kwene ukuti kooshi akaaya kaako ingughenda, uMbepo uMwelu akuusoka ukuti abhandu indibhambiike mu nyumba iya bhapinyighwa nu kuumbelela indamyo inyingi. 24Loole indakubhubhelenga ubhwumi bhwangu ukubha kandu aka mutengo. Akandu kaako ka mutengo kukwangu ka kuti injimaliishe imbombo yiiyo uMalafyale uYeesu aambiile iya kulumbilila iNongwa iNyiisa iya chisa icha Chaala ku bhandu bhaake.
25“Pulikisha! Imeenye ukuti umwe mweshi mwe ingaghendagha kukwinyu bhwo ingulumbilila inongwa isha chitangalala icha Chaala mutaamukaambone soona. 26Iyi yo yiiyo nongwa pi ishiku ilya muusughu ingushimikisha kukwinyu mweshi ukuti linga umundu yumo pakati papiinyu aasobha, une indali ni nongwa naayimo. 27Paapo ingabhabhuulagha shooshi shiisho bhwighane bhwa Chaala. 28Ilindililagha yumwemwe, soona mubhalindililaghe na bhiitiki abhanine bhaabho uMbepo uMwelu abhabhiikite umwe ukubha bhalindilili isa muumwo umuliishi ughwa bhonangʼooshi akubhalindililagha abhonangʼooshi bhaake. Liishanga ichipanga icha Chaala chiicho akachibhiika ukubha chaake ku sila iya libhanda ilya Mwana ghwake. 29Imeenye akiisa ukuti bhwo naatiila nu kubhaleka, indibhakiise pakati papiinyu abhandu abhanine bhaabho indibhakamanyishange ifimanyisho ifya bhumyashi nu kubhafulasha abhiitiki ungati bhondekelakatu bhaabho bhakughogha abhonangʼooshi. 30Soona pakati papiinyu indibhakabhonekaghe abhiitiki bhamu bhaabho indibhakabhashimbulaghe abhiitiki abhanine ku sila iya kubhamanyisha ifimanyisho ifya bhumyashi ukuti bhaleke ukumukonga uYeesu nu kwanda ukubhakonga abheene. 31Ku nongwa iyo, mubhange maaso! Kumbukagha ukuti ku fyinja fitatu fiifyo ingabha pamupeene nuumwe ingabhamanyishanga nu kubhasoka nu kwendelela ukubhalilila umwe.
32“Ulu ingumusuuma uChaala ukuti abhalindililaghe. Kumbukagha ukwendelela ukuyiitika indumi yaake yiiyo ku chisa chaake yikubhapa amaka nu kubhapa utundu twoshi tuutwo akafinga ukubhapa abhandu bhaake bhaabho akabhasala. 33Une indanyonywisheemwo naalumo indalama, isahabhu pamu imyenda iya mundu. 34Yumwemwe mumeenye ukuti naabhombagha imbombo ukubhombela utukono twangu yuneene ukuti ifyaghe fyoshi fiifyo ingalondagha pamupeene na fiifyo abhanyiitu bhakalondagha. 35Ku shooshi shiisho naabhombagha, naabhalangisha ukuti tukulondighwa ukubhomba imbombo ku maka ukuti tubhaafwange abhandu bhaabho bhapootwe. Bhwo tukubhomba isho, tukumbukaghe amashu agha Malafyale uYeesu ghaagho akayugha yuuyo akati, ‘Ukubhapa abhandu abhanine utundu twinyu kuli nu lusayo ukukinda ukupokeela.’ ”
36Bhwo uPaabhuli aamala ukuyugha amashu agho, akafughamila pamupeene na bhanine bhooshi nu kwipuuta kwa Chaala. 37Po bhwo bhaamala ukwipuuta, bhooshi bhakaanda ukulila ngaani nu kuswimaana bhwo bhakumwofwa nu kumulagha uPaabhuli. 38Bhakaswimaana leka mu ndumbula shaabho ku nongwa iya mashu ghala ghaagho uPaabhuli akabhabhuula ukuti bhataabhakamubhone soona. Po bhakamushindikila ukufika paapo ingalabha yikabha.
21UPaabhuli akubhuuka mu kaaya aka Yelusaleemu
1Bhwo twalaghana na bhosongo abha mu kaaya aka Efesi, tukakwela mu ngalabha nu kubhuuka mu lusungo ulwa Koosi. Pi ishiku ilya ningeelo tukabhuuka nu kufika mu lusungo ulwa Londo. Ukufuma mu lusungo ulwo, tukabhuuka nu kufika mu kaaya aka Patala. 2Tukiika mu ngalabha nu kuyaagha ingalabha inine yiiyo yikabhuukagha mu kaaya aka Foyinike, mu chiisu icha Siiliya. Po tukakwela mu ngalabha iyo nu kwendelela ni sila yiitu. 3Bhwo twafika pabhuyo paapo ichiisu icha Kiipulo chikabhonekagha, tukaghendela kutulundi nu kufika mu kaaya aka Tiilo mu chiisu icha Siiliya. Ingalabha yikiima mu kaaya ako nu kwisha imishigho yooshi. 4Mu kaaya aka Tiilo ako, tukabhaagha abhiitiki abha Malafyale uYeesu nu kwikala pamupeene nabho ku mulungu ghumo. Mu kabhalilo ako, uMbepo uMwelu akabhalongosha abhiitiki nu kubhalangisha pabhwelu shiisho shikuya pakumwagha uPaabhuli mu kaaya aka Yelusaleemu. Po bhakamusoka ukuti manye eendelelaghe ukubhuuka mu kaaya ako. 5Loole bhwo ishiku lyafika ilya kutiila mu kaaya aka Tiilo, abhiitiki bhooshi abhaliisha na bhakashi bhaabho pamupeene na bhaana bhaabho bhakatushindikila ukubhuuka ku nyanja kuukwo ingalabha yikabha. Bhwo twafika ku chiseese ku nyanja, tukafughamila tweshi nu kwipuuta kwa Chaala. 6Bhwo twipuuta, tukalaghana. Po tukakwela ingalabha, bhoope bhakaghaluka ukubhuuka mu twaya twabho.
7Bhwo twatiila mu kaaya aka Tiilo, tukeendelela ni sila yiitu nu kufika mu kaaya aka Tolemaayi. Mu kaaya ako, tukabhaagha abhiitiki abhanyiitu, tukabhalamuka nu kwikala pamupeene nabho ku ishiku limolyene. 8Ishiku liilyo likakongagha, tukatiila mu kaaya aka Tolemaayi, tukabhuuka nu kufika mu kaaya aka Kayisaaliya. Bhwo twafika, tukiingila nu kwikala mu nyumba iya mundu yumo umulumbilili yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Filipu. UFilipu akabha ghwe yumo mu bhandu bhahaano na bhabhili (7) bhala bhaabho bhakasalighwa ku Yelusaleemu kula.21:8 Mbombo isha Bhatumighwa 6:5-7; 8:3-49UFilipu akabha na bhalindu bhanna bhaabho bhakabha bhateeghiighwe. Abhalindu abho bhakabha ni chikungilwa icha kusolola.
10Bhwo twikala amashiku amingi mu kaaya aka Kayisaaliya, umusololi yumo ughwa Chaala yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Aghabho akiisa nu kwilomuka ukufuma ku chiisu icha Yuteeya. 11Bhwo uAghabho aafika, akeegha umukanda ughwa Paabhuli, akiipinya mu tulundi na mu tukono twake, akayugha akati, “UMbepo uMwelu akuyugha akuti, ‘Abhalongoshi abha Bhayuuta abha mu Yelusaleemu indibhamupinye isa ulu umwene mukanda ughu nu kumubhiika mu tukono utwa bhandu bhaabho bhataa Bhayuuta.’ ”
12Bhwo twapulika amashu agho, utwe pamupeene na bhandu bhooshi bhaabho bhakabhaapo pala tukaanda ukumupyelesha uPaabhuli ukuti manye abhuukaghe ku Yelusaleemu. 13Loole uPaabhuli akaamula akati, “Kali, kooni mukulila nu kuungitula indumbula? Une niiyaaliile ukupinyighwa, soona nu kufwa mu kaaya aka Yelusaleemu ku nongwa iya ngamu iya Malafyale uYeesu.” 14Bhwo twashaaghania ukuti tutabhaghiile ukusanusha inyinongʼono isha Paabhuli, tukaleka ukumupyelesha, tukayugha tukati, “Tukusuuma ukuti ubhwighane ubhwa Malafyale uChaala bhwo bhuubhwo bhubhombighwe.”
15Bhwo isho shaakinda, tukeegha imishigho yiitu, tukaanda ukughenda ukubhuuka ku Yelusaleemu. 16Abhiitiki bhamu abha mu kaaya aka Kayisaaliya bhakatushindikila ukufika mu nyumba iya mundu yumo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Munaasoni muumwo tukiikala ku kabhalilo akapimba. Umundu uyo akafumagha mu lusungo ulwa Kiipulo. Umwene akabha ghwe yumo mu bhiitiki abha bhwandilo.
UPaabhuli akukomaana na bhosongoabha chipanga icha Yelusaleemu
17Bhwo twafika mu kaaya aka Yelusaleemu, abhiitiki bhakatupokeela ku lusekelo. 18Ishiku liilyo likakongagha, uPaabhuli pamupeene na bhanyiitu bhamu tukabhuuka pakumulamuka uYaakobhu na bhosongo bhooshi abha chipanga icha Yelusaleemu bhoope bhakabhaapo. 19Bhwo twabhalamuka, uPaabhuli akabhabhuula shooshi muumwo uChaala akashibhomba ku bhandu bhaabho bhataa Bhayuuta ukughendela mu bhubhombeli bhwake. 20Bhwo bhaapulika shooshi shiisho uPaabhuli akabhabhuula, uYaakobhu na bhosongo bhala bhakamupaala uChaala. Po bhakamubhuula uPaabhuli bhakati, “Ghwe mwitiki munyiitu, tesha muumwo aBhayuuta abhoelufu bhamwitikite uYeesu na muumwo bhooshi abho bhakwikaakila ukushikonga indaghilo isha Moose. 21Loole bhapulikite ukufuma ku bhandu ukuti kubhamanyishanga aBhayuuta bhooshi bhaabho bhakwikala mu fyisu fiifyo fitaa fya Bhayuuta ukuti manye bhashikongaghe indaghilo isha Moose. Soona kubhamanyishanga ukuti manye bhabhakwesulaghe abhaana bhaabho nu kuti manye bhashikongaghe inyiiho shiitu. 22Kali, ulu tubhombe kooni? Paapo aBhayuuta bhooshi abhanyiitu abha mu kaaya aka indibhapulike ukuti ghwisile. 23Ku nongwa iyo, tukukusuuma ubhombe isa muumwo tukukubhuulila. Tuli na bhandu bhanna panu bhaabho bhakaloolika kwa Chaala. 24Bhuuka na bhandu abha mu lupaso ulwa Nyumba iya Chaala ukuti muye mwiyeelufye. Bhahombe indalama shiisho indibhashilonde linga bhiiyeelufya, po indibhamwe ichingʼwili21:24 Mbelengelo 6:1-21 chaabho. Linga ghwabhomba ulwo, po abhandu bhooshi indibhamanye nalooli ukuti shooshi isho shiisho bhakakuyughagha shitaa sha nalooli, soona indibhamanye ukuti ughwe kushikonga indaghilo isha Moose. 25Loole ku bhiitiki bhooshi bhala bhaabho bhataa Bhayuuta, twabhasimbila ukalata ukubhabhuula shiisho twatumula, ukuti manye bhalyange ifindu fiifyo bhafumyishe ku bhochaala, manye bhalyange ibhanda ilya fikanu pamu inyama iya chikanu chiicho bhachighoghite ku sila iya kuchinionga. Soona twabhasimbila ukuti manye bhabhombaghe ubhushipani.”21:25 Mbombo isha Bhatumighwa 15:24-29
26Po uPaabhuli akiitikana na muumwo bhakayughila. Bhwo bhwacha, uPaabhuli akabheegha abhandu bhala, akabhuuka pakwiyeelufya pamupeene nabho. Po akiingila mu lupaso ulwa Nyumba iya Chaala, akafumusha ku bhapuuti ukuti indibhakamaliishe ukwiyeelufya ku mashiku mahaano na mabhili (7). Soona, umundu yumo yumo indiakafumye ifyabhupe ifya kupemba.
ABhayuuta bhakumukola uPaabhuli
27Bhwo amashiku mahaano na mabhili agha kwiyeelufya ghala ghaapalamila ukushila, uPaabhuli akaghaluka ukubhuuka mu lupaso ulwa Nyumba iya Chaala. ABhayuuta bhamu bhaabho bhakafumagha mu chiisu icha Aasiya bhakamubhona. Po bhakasongelesha ichilundilo chooshi icha bhandu bhaabho bhakabhaapo pala nu kumukola uPaabhuli. 28Bhwo bhaamukola, bhakaywegha bhakati, “Mwe Bhaisilaeli bhanyiitu, isagha mutwafwe! Umundu uyu ghwe yula yuuyo akumanyishanga abhandu ukuti bhatufuyulaghe utwe twe Bhaisilaeli kwoshi kuukwo akubhuukagha. Akumanyishanga abhandu ukuti manye bhashikongaghe indaghilo isha Moose nu kushita kuyighindika iNyumba iya Chaala. Soona aayinyasha iNyumba iya Chaala ku nongwa iya kuti aabhiingisha abhandu bhaabho bhataa Bhayuuta mu lupaso ulwa Nyumba iyo.” 29Bhakayugha ulwo ku nongwa iya kuti ishiku limo bhakamubhona umundu yumo yuuyo atakabha Muyuuta akughenda nu Paabhuli mu kaaya kaabho. Umundu uyo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Tulofimo, akafumagha mu kaaya aka Efesi. Abheene bhakiinongʼonagha ukuti lumo uPaabhuli akabha aamwingisha umundu uyo mu lupaso ulwa Nyumba iya Chaala. 30Po akaaya kooshi aka Yelusaleemu kakafulughanika, abhandu bhakiisa lubhilo ukufuma imbafu shooshi, bhakamukola uPaabhuli, bhakamughweleghwesa nu kumufumya kuuse ku lupaso ulwa Nyumba iya Chaala. Nakalinga, abhalindilili abha Nyumba iya Chaala bhakapinga ifyighi. 31Bhwo abhandu bhala bhakulonda ukumughogha uPaabhuli, inongwa shikamwagha usongo ughwa bhashikali abha Looma ukuti akaaya kooshi aka Yelusaleemu kaafulughanika. 32Nakalinga, usongo yula akacheegha ichilundilo icha bhashikali pamupeene na bhosongo bhaabho, bhakakinda ukubhuuka ku lupaso ulwa Nyumba iya Chaala kuukwo chikabha ichilundilo icha bhandu. Bhwo ichilundilo icha bhandu chila chiicho chikamukomagha uPaabhuli chaamubhona usongo ughwa bhashikali pamupeene ni chilundilo icha bhashikali bhakwisa, chikaleka ukumukoma uPaabhuli. 33Bhwo usongo ughwa bhashikali yula aafika pabhuyo bhula, akamukola uPaabhuli, akabhalaghila abhashikali bhaake ukuti bhamupinye ni minyololo mibhili. Bhwo bhaamupinya, usongo yula akachibhuusha ichilundilo icha bhandu bhala akati, “Kali, umundu uyu ghwini? Kali, aatula nongwa yiki?” 34Abhandu bhamu mu chilundilo chila bhakayweghagha ishi na bhanine bhakayweghagha shila. Ku nongwa iya kuti umuywegho ghukoongelagha ukubha mukulu ngaani, usongo ughwa bhashikali yula akapootwa ukushaaghania shiisho bhakayughagha. Po akalaghila abhashikali bhamweghe uPaabhuli nu kubhuuka naghwe ku bhwikalo ubhwa bhashikali ukuti aye amubhuushikishe akiisa. 35Bhwo bhaafika pa mateghelelo agha bhwikalo bhula, abhashikali bhakamupimba uPaabhuli ku nongwa iya kuti abhandu abhingi bhaabho bhakabhakongagha, bhakakalala leka nu kulonda ukumughogha uPaabhuli. 36Ichilundilo icha bhandu chila bhaabho bhakabhakongagha, bhakeendelela ukuywegha bhakatingi, “Mughoghe umundu uyo! Mughoghe umundu uyo!”
UPaabhuli akughela ukwitetela
37Bhwo abhashikali bhala bhaapalamila ukumwingisha uPaabhuli mu bhwikalo bhwabho, uPaabhuli akamubhuusha usongo ughwa bhashikali yula mu njugha iya Chighiliki akati, “Ghwe songo, kali, imbaghiile ingubhuule limo liilyo indi nalyo?” Usongo yula akamwamula uPaabhuli akati, “Kali, ubhaghiile ukuyugha injugha iya Chighiliki? 38Kali, ughwe utaa Mumiisili yula yuuyo aabhasongeleshanga abhandu ukwandisha inyakanyaaka nu kubhalongosha abhaghoghi abhoelufu bhanna (4,000) bhala ukubhuuka nabho ku lungalangala?” 39UPaabhuli akamwamula akati, “Nashiku, une indaa Mumiisili. Une nee Muyuuta ukufuma mu kaaya aka Taaliso kaako kafumukitwe mu chiisu icha Kilikiya. Ingukusuuma ghuunyiitikishe ukuti injughe na bhandu abha.” 40Usongo ughwa bhashikali yula akamwitikisha. Po uPaabhuli akiima pa mateghelelo, akabhasumbisha abhandu ku sila iya kubhiimikila akakono. Bhwo bhaasumba, akayugha nabho mu njugha yaabho iya Chihibhuli.
221Po uPaabhuli akayugha akati, “Mwe bhotaata na mwe Bhayuuta abhanyiitu, ingubhasuuma muumbulikishe bhwo ingwitetela ku shiisho shaabhoneka.” 2Bhwo abhandu bhala bhaapulika uPaabhuli akuyugha mu njugha yaabho iya Chihibhuli, bhakoongela ukusumba ngaani. Po uPaabhuli akeendelela ukuyugha akati, 3“Nuune nee Muyuuta ungati mwemwe, ingapaapighwa mu kaaya aka Taaliso kaako kali mu chiisu icha Kilikiya, loole inguliile mu kaaya akakulu aka Yelusaleemu muno. Umumanyishi ghwangu ghwi Ngamaliyeeli yuuyo akaamanyisha ukushikonga indaghilo shooshi shiisho abhosekulu bhiitu bhakatulekela. Ingiifumya ku maka ghooshi ukumughindika uChaala isa muumwo nuumwe mweshi mukubhombela umuusughu.
4“Ingabhafulashanga nu kubhaghogha abhiitiki bhaabho bhakayikongagha iSila iya Malafyale uYeesu, ingabhakolagha abhaliisha na bhakolo nu kubhabhiika mu nyumba iya bhapinyighwa. 5Ishi shooshi shiisho ingubhabhuula, nu mupuuti usongo pamupeene na bhosongo abha Libhalaasa ilya Bhayuuta bhoope bhabhaghiile ukushimikisha ukuti sha nalooli. Paapo abheene bhakaamba abhokalata ukuti imbuuke imbape aBhayuuta abhanyiitu bhaabho bhakiikalagha mu kaaya aka Ndameesiki. Ku sila iya bhokalata abho, bhakaanyiitikisha ukuti imbuuke ku Ndameesiki pakubhakola nu kubhapinya abhandu abho nu kwisa nabho mu kaaya aka Yelusaleemu ukuti bhafundighwe.”
UPaabhuli akulingaania isha kupinduka kwake
(Mbombo isha Bhatumighwa 9:1-9; 26:12-18)
6UPaabhuli akeendelela ukuyugha akati, “Ishiku limo pamuusi bhwo isubha lyafika pamutu (6:00) ingaghendagha mu sila ukubhuuka ku Ndameesiki. Bhwo naapalamila ukufika mu Ndameesiki, nakalinga, ubhwelu ubhukulu ukufuma kumwanya bhukaambalila imbafu shooshi. 7Po ingaghwa paase, ingapulika ishu ilya mundu likuti, ‘Ghwe Saabhuli! Ghwe Saabhuli! Kali, kooni kuufulasha?’ 8Une ingaamula ingati, ‘Ghwe Malafyale, kali, ghwe ghwini?’ Umwene akaanyaamula akati, ‘Une nee Yeesu ughwa kufuma mu kaaya aka Naasaleeti yuuyo ughwe kumufulasha.’ 9Abhandu bhaabho ingabha pamupeene nabho bhakabhubhona ubhwelu bhula, loole bhatakashaaghanianga shiisho ishu lila likayughagha nuune. 10Po une ingabhuusha ingati, ‘Ghwe malafyale, kali, imbombe kooni?’ UMalafyale akaambuula akati, ‘Nyatuka! Bhuuka mu kaaya aka Ndameesiki. Linga ghwafika, umundu yumo indiakubhuule shooshi shiisho kulondighwa ukubhomba.’ 11Ku nongwa iya bhwelu ubhukulu bhula, ingapootwa ukutesha. Po abhanyiitu bhala bhakaangola utukono, bhakaandongosha ukufika mu kaaya aka Ndameesiki.
12“Mu kaaya ako, akiikalagha umundu yumo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Naniiya. UNaniiya akamwipuutagha uChaala leka, soona akashikongagha leka indaghilo isha Moose nu kughindikighwa leka na Bhayuuta bhooshi bhaabho bhakiikalagha mu kaaya aka Ndameesiki. 13Po uNaniiya akiisa, akiima papiipi nuune, akaambuula akati, ‘Ghwe mwitiki munyiitu Saabhuli, teshanga soona.’ Nakalinga, amaaso ghangu ghakaanda ukutesha soona nu kumubhona umwene paapo akabha.
14“Po uNaniiya akayugha akati, ‘UChaala yuuyo abhosekulu bhakamwipuutagha aakusala ughwe ukuti ubhumanye ubhwighane bhwake, umubhone uMubhombi uMugholofu ughwa Chaala nu kuti indiupulike ishu lyake bhwo akuyugha nuughwe. 15Paapo indiubhange mukeeti ghwake ku bhandu bhooshi ku shila shiisho ukashibhona nu kushipulika. 16Kali, ulu kooni kukaabha? Iima! Ghwoshighwe, imbiibhi shaako shihobhokelighwe, uyiitikaghe ingamu yaake.’
17“Po ingaghaluka ukubhuuka ku Yelusaleemu, ingiingila mu lupaso ulwa Nyumba iya Chaala. Bhwo indi pakwipuuta, uChaala akaasetukila. 18Mu chisetuka icho, ingamubhona uMalafyale uYeesu, akaambuula akati, ‘Tiila lubhilo mu kaaya aka Yelusaleemu paapo abhandu abha mu kaaya aka bhataabhashiitike shiisho kuunjugha une.’ 19Nuune ingaamula ingati, ‘Ghwe Malafyale, abheene bhameenye ukuti une neene ingaghendagha mu masinaghoghi ghooshi, ukuti imbakole nu kubhabhiika mu nyumba iya bhapinyighwa abhandu bhala bhooshi bhaabho bhakakwitikagha ughwe! 20Soona bhwo umukeeti ghwako uSiteefani akughoghighwa, une ingabhaapo pala nu kwitikana na shiisho bhakashibhombagha. Soona ingayilindilila ni myenda iya bhandu bhaabho bhakamughoghagha uSiteefani.’ 21Po uMalafyale uYeesu akaambuula akati, ‘Ghwe Saabhuli, bhuuka! Paapo ingukutuma kubhutali ku bhandu bhaabho bhataa Bhayuuta.’ ”
22Ichilundilo icha bhandu bhakamupulikishanga uPaabhuli, loole bhwo aayugha ukuti uMalafyale uChaala akamutuma ku bhandu bhaabho bhataa Bhayuuta, bhakaanda ukuywegha ngaani, bhakayugha bhakati, “Mutangishe umundu isa uyu! Paapo atakulondighwa ukubha mwumi mu chiisu ichi!” 23Soona bhakeendelela ukuywegha bhwo bhakutaagha imyenda yaabho nu kutululusha ulufumbi kumwanya. 24Po usongo ughwa bhashikali akabhalaghila abhashikali ukuti bhamweghe uPaabhuli nu kumwingisha mu bhwikalo ubhwa bhashikali. Soona akabhalaghila ukuti bhamubhuushange bhwo bhakumukoma ni fikoti ukuti amanye shiisho shaabhapelelagha abhandu ukuti bhayweghaghe ku maka isa ulwo. 25Loole bhwo bhaamupinya uPaabhuli ni ngoye ukuti bhaande ukumukoma, uPaabhuli akamubhuusha usongo yumo ughwa bhashikali yuuyo akiima papiipi naghwe akati, “Kali, indaghilo shikubhiitikisha ukumukoma umundu yuuyo mwenekaaya ughwa mu chiisu icha Looma22:25 Umwenekaaya ughwa mu chiisu icha Looma Bhelenga ilingaanio ilya mashu agha mwa kalata uyu pa mutu ughwa 16:37. bhwo atali ni nongwa naayimo?” 26Bhwo umushikali yula aapulika amashu agho, akabhuuka kwa songo ghwake ughwa bhashikali, akamubhuusha akati, “Ghwe songo, kali, kulonda ukubhomba kooni? Paapo umundu uyu mwenekaaya ughwa mu chiisu icha Looma!” 27Po usongo ughwa bhashikali yula akamubhuusha uPaabhuli akati, “Ghwe mundu ughwe, imbuule ubhwanalooli, kali, ughwe ghwe mwenekaaya ughwa mu chiisu icha Looma?” UPaabhuli akamwamula akati, “Mwo muumwo, une nee Mulooma.” 28Usongo ughwa bhashikali yula akamubhuula uPaabhuli akati, “Une ingahomba indalama inyingi leka ukuti imbe mwenekaaya ughwa chiisu icha Looma.” UPaabhuli akamwamula akati, “Une indakahomba indalama naashimo, loole une nee Mulooma.”
29Nakalinga, abhashikali bhala bhaabho bhakalondagha ukumubhuusha uPaabhuli bhakatiila nu kumuleka. Ghwepe usongo ughwa bhashikali yula akooghopa leka bhwo aamanya ukuti uPaabhuli Mulooma nu kuti amupinyite ni minyololo.
30Ishiku ilya ningeelo, usongo ughwa bhashikali yula akalondagha leka ukumanya inongwa yiiyo aBhayuuta bhakamusitaakilagha uPaabhuli. Po akamwabhula uPaabhuli nu kubhalaghila abhosongo abha bhapuuti ni Ibhalaasa ilya Bhayuuta22:30 Bhelenga ishu ilya Ibhalaasa ilya Bhayuuta ku Mashu aMaheesha. ukuti bhakomaane. Bhwo bhaakomaana, usongo ughwa bhashikali yula akiisa nu Paabhuli nu kumubhiika pandaashi papaabho.
231Po uPaabhuli akabhalubhaalila ku maka abhosongo abha Libhalaasa bhala, akabhabhuula akati, “Mwe Bhayuuta bhanyiitu, mu bhwumi bhwangu naayimaliisha imbombo yangu ku ndumbula inyeelu pandaashi pa Chaala ukufika umuusughu.” 2Loole bhwo umupuuti usongo uNaniiya aapulika amashu agho, akabhalaghila bhala bhaabho bhakiima papiipi nu Paabhuli ukuti bhamukome na mapi ku mulomu. 3Po uPaabhuli akamubhuula akati, “UChaala indiakukome na mapi ughwe ghwe uli ungati lubhumba luulwo bhashingwile ipanya! Ughwe ghwikiile panu ukuti ghuundonge une ukukongana ni ndaghilo isha Moose, loole yughweghwe kushifuyula indaghilo isho paapo kulaghila ukuti ingomighwe na mapi!”
4Po abhandu bhala bhaabho bhakiima papiipi nu Paabhuli bhakamubhuusha bhakati, “Kali, utali ni soni naashimo ukumutuka umupuuti usongo ughwa Chaala?” 5UPaabhuli akabhaamula akati, “Mwe Bhayuuta bhanyiitu, ingusuuma muuhobhokele, indaameenye ukuti umwene mupuuti usongo paapo shisimbiighwe mu Masimbo aMeelu ukuti, ‘Manye umuyughaghe akabhiibhi usongo ughwa bhandu bhaako.’ ”23:5 Bhufumilo 22:28
6Bhwo uPaabhuli aabhatesha abhandu bhaabho bhakabhaapo pala, akashaaghania ukuti bhamu mu bhandu bhala bhakabha Bhafalisaayi na bhanine bhakabha Bhasandukaayi. Po akayugha ku ishu ilya pamwanya akati, “Mwe Bhayuuta bhanyiitu, une nee Mufalisaayi, nee mwana ghwa Mufalisaayi. Bhakuusitaaka une panu ku nongwa iya kuti indi nu lusuubhilo ukuti uChaala indiakabhashuushe abhafwe bhooshi nu kubha bhuumi soona.” 7Bhwo uPaabhuli aamala ukuyugha amashu agho, ulukaani lukaanda ku Bhafalisaayi na Bhasandukaayi. Ku nongwa iyo, Ibhalaasa lyoshi likayabhanika. 8Paapo aBhasandukaayi bhakwitikagha ukuti abhafwe bhataabhakashuuke, abhandumi abha Chaala bhataliipo, nu mbepo ataliipo, loole aBhafalisaayi bhakwitikagha shooshi isho.
9Ku nongwa iya kuyabhanika ukwo, umuywegho ghukabha mukulu leka. Po abhamanyishi bhamu abha ndaghilo isha Moose bhaabho bhakabha Bhafalisaayi bhakiima, bhakashimikisha ku maka, bhakayugha bhakati, “Utwe tutaayaagha inongwa naayimo ukufuma ku mundu uyu! Lumo ghwi mbepo pamu ghwandumi ughwa Chaala ghwe yuuyo aayugha naghwe.” 10Bhwo umuywegho ghwabha mukulu ngaani, usongo ughwa bhashikali akaanda ukwoghopa leka ukuti aBhafalisaayi na Bhasandukaayi indibhamunyaapulanie uPaabhuli. Po akabhalaghila abhashikali ukuti bhamutiishe ku maka uPaabhuli nu kubhuuka naghwe ku bhwikalo ubhwa bhashikali, bhoope bhakabhomba isa muumwo usongo ghwabho akabhalaghilila. 11Mu kabhalilo aka pabhushiku, uMalafyale uYeesu akamubhonekela uPaabhuli, akiima papiipi naghwe, akamubhuula akati, “Ghwe Paabhuli, ikashanga! Isa muumwo ukabhabhuulagha abhandu abha mu Yelusaleemu muno inongwa shangu, bhubhuubhwo kulondighwa ubhabhuule na bhandu abha mu kaaya aka Looma.”
ABhayuuta bhakwitikana ukumughogha uPaabhuli
12Bhwo bhwacha, aBhayuuta bhamu bhakiitikana pamupeene, bhakaloolika bhakati, “Tutaatulye pamu tutaatungʼwe ukufika paapo twamughogha uPaabhuli.” 13Abhandu bhaabho bhakiitikana nu kuloolika ukumughogha uPaabhuli bhakabha amalongo manna (40) nu kwongelaapo. 14Po bhakabhuuka ku bhosongo abha bhapuuti na ku bhosongo abha Bhayuuta, bhakabhabhuula bhakati, “Utwe twaloolika ukuti tutaatulye pamu tutaatungʼwe ukufika paapo twamughogha uPaabhuli. 15Ku nongwa iyo, tukubhasuuma umwe pamupeene ni Ibhalaasa mutume indumi kwa songo ughwa bhashikali ukuti iise nu Paabhuli kukwinyu. Mwibhiike ungati mukulonda ukubhuushikisha akiisa inongwa yaake, loole utwe twiyaaliile ukumughogha uPaabhuli bhwo akaali nu kufika panu.” 16Loole bhwo umwipwa ughwa Paabhuli aapulika inongwa isha kumughogha uPaabhuli, akabhuuka ku bhwikalo ubhwa bhashikali nu kumulingaania uPaabhuli inongwa shooshi isho. 17Bhwo uPaabhuli aapulika inongwa isho, akamwitisha umulongoshi ughwa bhashikali yumo, akamubhuula akati, “Ingukusuuma umweghe umulumyana uyu nu kubhuuka naghwe kwa songo ughwa bhashikali bhooshi paapo ali ni nongwa shimo isha kumubhuula.” 18Po umulongoshi yula akamwegha nu kubhuuka nu mulumyana yula kwa songo ughwa bhashikali. Bhwo bhaafika, umulongoshi yula akamubhuula usongo ughwa bhashikali akati, “Ghwe songo, umupinyighwa uPaabhuli yula aanyiitisha nu kuusuuma ukuti niise nu mulumyana uyu kukwako paapo ali ni nongwa shimo isha kukubhuula.” 19Po usongo ughwa bhashikali yula akamukola akakono umulumyana yula, akabhuuka naghwe pabhushiifu, akamubhuusha akati, “Ghwe mulumyana, kali, nongwa shiki shiisho kulonda ukuumbuula?”
20Umulumyana yula akamwamula akati, “Ghwe songo, aBhayuuta bhiitikanite ukuti bhakusuume ughwe ubhuuke nu Paabhuli ku Ibhalaasa lyabho ningeelo. Indibhakakubhuule ukuti bhakulonda ukubhuushikisha akiisa inongwa shaake. 21Loole ughwe manye ukiitikanaghe nabho paapo aBhayuuta amalongo manna nu kwongelaapo indibhakamushighile uPaabhuli mu sila. Soona bhaloolikite kwa Chaala ukuti bhataabhalye pamu bhataabhangʼwe ukufika paapo bhaamughogha uPaabhuli. Abheene bhiiyaaliile ukubhomba ulwo, soona lwoshi ulu bhakukulindilila ughwe ukuti ubhiitikishe ukukongana na muumwo bhaakusuumila.” 22Po usongo ughwa bhashikali yula akamwitikisha umwipwa ughwa Paabhuli ukuti atiileepo pala, loole akamulaghilila akati, “Manye umubhuulaghe umundu naayumo ukuti ghwambuula inongwa ishi.”
Usongo ughwa bhashikali akumutuma uPaabhulikwa songo ughwa chiisu uFelikisi
23Po usongo ughwa bhashikali yula akabhiitisha abhalongoshi abha bhashikali bhabhili, akabhabhuula akati, “Mwe bhashikali umwe, itendekeshanga ukutiila panu mu sala iya bhutatu pabhushiku ukubhuuka ku kaaya aka Kayisaaliya. Mubhuuke na bhashikali imya shibhili (200) bhaabho indibhaghendaghe paase, abhashikali amalongo mahaano na mabhili (70) bhaabho indibhakwele pa falaasi na bhashikali imya shibhili (200) bhaabho indibhabhe ni ngwegho. 24Soona mutendekeshe ni falaasi shiisho uPaabhuli indiakwele, mushindikile nu kumufikisha akiisa kwa songo ughwa chiisu uFelikisi.”
25Po usongo ughwa bhashikali yula akamusimbila ukalata uFelikisi akati,
26“Une nee Kilabhundiyo Lisiya, ingukulamuka ughwe ghwe mughindikighwa Felikisi.
27“Naamutuma umundu uyu, uPaabhuli, kukwako ku nongwa iya kuti aBhayuuta bhamu bhaamukolite, bhaalondagha ukumughogha. Loole bhwo umundu yumo aambuula ukuti umundu uyu Mulooma, ingabhuuka na bhashikali bhangu nu kumupoka. 28Ingalondagha ukumanya inongwa yiiyo aBhayuuta bhala bhakamusitaakilagha, po ingamwegha nu kubhuuka naghwe pandaashi pi ibhalaasa lyabho. 29Po ingashaaghania ukuti bhakamusitaakagha ku nongwa iya kukaanikana isha ndaghilo shaabho. Loole uPaabhuli atakabha ni nongwa naayimo iya kuti bhamughoghe pamu bhamupinye. 30Bhwo naapulika ukuti aBhayuuta bhamu bhatumwile ku bhushiifu ukumughogha umundu uyu, nakalinga naamutuma kukwako ukuti ulonge inongwa yaake. Soona naabhalaghila aBhayuuta bhooshi bhaabho bhakumusitaaka ukuti bhoope bhiise kukwako bhayughe inongwa yiiyo bhakumusitaakila umundu uyo.”
31Po abhashikali bhakamwegha uPaabhuli isa muumwo usongo ghwabho akabhalaghilila, bhakabhuuka naghwe pabhushiku bhula bhula nu kufika naghwe mu kaaya aka Antipatili. 32Bhwo bhwacha, abhashikali bhala bhakabhaleka abhashikali abhanine bhaabho bhakakwela pa falaasi ukuti bheendelelaghe ukubhuuka pamupeene nu Paabhuli, loole abheene bhakaghaluka ulwa paase ukubhuuka ku bhwikalo ubhwa bhashikali. 33Bhwo abhashikali bhala bhaabho bhakamushindikilagha uPaabhuli bhaafika mu kaaya aka Kayisaaliya, bhakamupa ukalata uFelikisi nu kumubhiika uPaabhuli mu tukono twake, bhoope bhakaghaluka ukubhuuka ku Yelusaleemu. 34Usongo yula akabhelenga ukalata yula. Bhwo aamala ukubhelenga, akamubhuusha uPaabhuli akati, “Ghwe mundu ughwe, kali, kufuma mu chiisu chiki?” UPaabhuli akamwamula akati, “Une ingufuma mu chiisu icha Kilikiya.” 35Bhwo usongo yula aamanya ukuti uPaabhuli akufuma mu chiisu icha Kilikiya, akamubhuula uPaabhuli akati, “Linga bhiisa bhaabho bhakukusitaaka ughwe, indiimbulikishe inongwa yaako.” Po akabhalaghila abhashikali ukuti bhamulindililaghe uPaabhuli mu nyumba ingulu iya bhunyafyale yiiyo umalafyale uHelooti akasenga.
24ABhayuuta bhakumusitaaka uPaabhuli pandaashipa songo ughwa chiisu uFelikisi
1Bhwo amashiku mahaano ghaakinda, umupuuti usongo uNaniiya akapulika ukuti uPaabhuli ali mu kaaya aka Kayisaaliya. Po akiilomuka ukufuma mu kaaya aka Yelusaleemu nu kubhuuka pamupeene na bhosongo bhamu abha Bhayuuta, nu muyughi ughwa nongwa yumo, yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Telitulo. Abhandu abho bhakabhuuka kwa Felikisi nu kumubhuula inongwa shiisho bhakamusitaakilagha uPaabhuli. 2Po uFelikisi akamulaghila umushikali ukuti iise nu Paabhuli. Bhwo umushikali iisa naghwe, uTelitulo akaanda ukumusitaaka uPaabhuli kwa Felikisi akati, “Ghwe mughindikighwa Felikisi, ku nongwa iya bhulongoshi bhwako ubhwisa, tukwikala ku lutengaano, soona ku nongwa iya mahala ghaako, uchaandwile ichiisu ichi ku fyinja ifyingi. 3Ku nongwa iyo, ghwe mughindikighwa Felikisi, tukubhupokeela ubhulongoshi bhwako akabhalilo kooshi, pooshi pala ku sila iya kukupaalisha leka. 4Loole chishita kutaagha akabhalilo kaako akatali, ingukusuuma utupulikishe ku chisa chaako amashu ghiitu ghaagho indiinjughe ku bhupimba.
5“Ghwe mughindikighwa Felikisi, twashaaghania ukuti umundu uyu ghwe yuuyo akubhatamya nu kubhayabha mu fibhughutila aBhayuuta mu chiisu chooshi. Umwene ghwe yuuyo mulongoshi ughwa chibhughutila icha bhandu bhaabho bhakumukonga umumanyishi ukufuma mu kaaya aka Naasaleeti. 6Soona akaghela ukuyinyasha iNyumba iya Chaala, loole tukamukola [nu kulonda ukumulonga ukukongana ni ndaghilo shiitu. 7Loole usongo ughwa bhashikali uLisiya akiisa pamupeene ni chilundilo icha bhashikali nu kumwegha ku maka umundu uyu ukufuma mu tukono twitu. 8ULisiya akalaghila ukuti abhandu bhooshi bhaabho bhakumusitaaka umundu uyu bhiise bhamusitaake kukwako]. Linga ghwamubhuusha yughweghwe, po indiushaaghanie ukuti shooshi shiisho tukumusitaakila umundu uyu sha nalooli.” 9Bhwo abhalongoshi abha Bhayuuta bhaapulika amashu agho, bhoope bhakiitikana nu kushimikisha kwa Felikisi ukuti shooshi shiisho uTelitulo akuyugha sha nalooli.
UPaabhuli akwitetela pandaashipa songo ughwa chiisu uFelikisi
10Po uFelikisi akamwimikila uPaabhuli akakono kaake ukulangisha ukuti ghwepe alingaanie inongwa shaake. Ghwepe uPaabhuli akaanda ukuyugha akati, “Ghwe mughindikighwa Felikisi, une imeenye ukuti ughwe ghwe mulongi ughwa mu chiisu ichi ku fyinja ifyingi. Ku nongwa iyi, indi nu lusekelo ukwitetela pandaashi papaako. 11Yughweghwe ubhaghiile ukushaaghania akiisa ukuti ghaakinda amashiku kalongo na mabhiliishe (12) ukwandila muumwo ingakwela ukubhuuka ku Yelusaleemu pakwipuuta kwa Chaala. 12Abhandu abha bhaabho bhakuusitaaka une bhataanyaaghite ingukaanikana nu mundu naayumo mu lupaso ulwa Nyumba iya Chaala, pamu ukusongelesha ichilundilo icha bhandu mu masinaghoghi ghaabho pamu pooshi pala mu kaaya ako. 13Abhandu abha bhatabhaghiile ukushimikisha ukuti inongwa shiisho bhakuusitaakila sha nalooli.
14“Loole ingwitika ukuti ingumwipuutagha uChaala yuuyo abhosekulu bhiitu bhakamwipuutagha. Ingukonga iSila iya Malafyale uYeesu yiiyo abhandu abha bhakuti yitaa ya nalooli. Soona ingushiitika shooshi shiisho shisimbiighwe mu bhokalata abha ndaghilo isha Moose na shiisho shisimbiighwe mu bhokalata abha bhasololi. 15Nuune ingumusubhaalila uChaala isa muumwo abhandu abha bhoope bhakusubhaalila kukwake ukuti ishiku limo uChaala indiakabhashuushe abhafwe bhooshi, abhagholofu na bhatulanongwa. 16Iyi yo yiiyo nongwa ingwikaakila amashiku ghooshi ukuti mu ndumbula yangu manye mubhange ni nongwa naayimo kwa Chaala na ku bhandu.
17“Bhwo niikala kubhutali ifyinja ifyingi, ingaghaluka ukubhuuka ku kaaya aka Yelusaleemu ukuti imbaafwe abhandu abhapiina abha chiisu changu nu kufumya ifyabhupe kwa Chaala. 18ABhayuuta bhamu bhakaambona mu lupaso ulwa Nyumba iya Chaala bhwo naamala ulwipuuto ulwa kwiyeelufya. Bhwo ingubhomba isho, indakabha ni chilundilo naachimo icha bhandu, soona indakabhomba inyakanyaaka naayimo. 19Loole bhakabhaapo aBhayuuta bhamu ukufuma ku chiisu icha Aasiya. ABhayuuta abho bho bhaabho bhakulondighwa bhiise pandaashi papaako ukuti bhayughe shiisho bhakuusitaakila linga bhakwinongʼona ukuti ingabhomba imbiibhi shimo. 20Pamu abhandu abha bhaabho bhaliipo panu bhayughe, ukuti bhubhiibhi bhuki bhuubhwo bhaabhwaghite kukwangu bhwo niima pandaashi pi Ibhalaasa lyabho ikulu. 21Pamu abheene bhakuti ingabhomba kabhiibhi paapo ingayugha ku ishu ilya pamwanya pandaashi papaabho ukuti, ‘Umwe mukuusitaaka une umuusughu ku nongwa iya kuti ingwitika ukuti uChaala indiakabhashuushe abhafwe bhooshi nu kubha bhuumi soona.’ ”
22Ku nongwa iya kuti uFelikisi akabha ameenye akiisa inongwa isha Sila iya Malafyale uYeesu, akayiimika taashi inongwa yila, akachibhuula ichilundilo icha bhandu bhala akati, “Linga usongo ughwa bhashikali uLisiya iisa kuno, po indiniise indumule inongwa iyi.” 23Po uFelikisi akamulaghila usongo ughwa bhashikali ukuti amupinye uPaabhuli mu nyumba iya bhapinyighwa, loole amupe ubhwabhuke nu kubhiitikisha abhamanyani bhaake linga bhakwisa pakumupa utundu tuutwo bhakalondagha ukumwafwa.
24Bhwo amashiku manandi ghaakinda, uFelikisi akiisa pamupeene nu mukashi yuuyo akabha Muyuuta yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Ndulusiila. UFelikisi akalaghila umushikali ukuti amwabhule uPaabhuli mu nyumba iya bhapinyighwa yila nu kwisa naghwe pandaashi papaake. Bhwo umushikali iisa naghwe, uPaabhuli akaanda ukulingaania isha kumwitika uKilisiti uYeesu bhwo uFelikisi akumupulikisha. 25UPaabhuli akalingaania isha muumwo uChaala akubhabhelengela abhandu ukubha bhanalooli, isha muumwo akulonda abhandu bhabhange bha kughelulila ni sha lishiku liilyo uChaala indiakabhalonge abhandu bhooshi. Bhwo uFelikisi aashipulika isho, akooghopa leka, akamubhuula uPaabhuli akati, “Ghwe Paabhuli, shaaya isho shiisho ghwayugha! Ulu ubhaghiile ukubhuuka, indiingakwitishe soona linga naakaagha akabhalilo.” 26Mu kabhalilo kakaako uFelikisi akasubhaalilagha ukuti lumo uPaabhuli indiamubheke indalama shimo ukuti amwabhule ukufuma mu nyumba iya bhapinyighwa. Ku nongwa iyo, uFelikisi akamwitishanga uPaabhuli utubhalilo utwingi nu kuyugha naghwe.
27Bhwo ifyinja fibhili fyakinda, umundu yumo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Polikiyo Feesito akapyanila pa bhulongoshi ubhwa Felikisi. Loole ku nongwa iya kuti uFelikisi akalondagha ukubhahobhosha aBhayuuta, atakamwabhula uPaabhuli ukufuma mu nyumba iya bhapinyighwa yila.
25Bhakumusitaaka uPaabhuli pandaashipa songo ughwa chiisu uFeesito
1UFeesito yuuyo akabha ghwi songo umupya ughwa chiisu icha Yuteeya, akafika mu kaaya aka Kayisaaliya. Bhwo amashiku matatu ghaakinda, akakwela ukubhuuka ku kaaya aka Yelusaleemu. 2Bhwo ali mu kaaya ako, abhosongo abha bhapuuti na bhalongoshi abha Bhayuuta bhakabhuuka kukwake, bhakamubhuula shooshi shiisho bhakamusitaakilagha uPaabhuli. 3Bhakamusuuma leka ukuti ku chisa chaake alaghile ukuti bhamusaamikishe uPaabhuli ku kaaya aka Yelusaleemu, paapo bhakabha bhiiyaaliile ukumushighila ukuti bhamughoghe bhwo ali mu sila. 4Loole uFeesito akabhaamula akati, “UPaabhuli indiashaale mu kaaya aka Kayisaaliya ako nu kuti abhashikali indibheendelele ukumulindilila, nuune indiniilomuke ukubhuuka ku kaaya ako ku kabhalilo akapimba kaako kakwisa. 5Bhasale abhalongoshi bhiinyu bhamu ukuti indongosanie pamupeene nabho. Linga twafika ukwo, abheene bhabhaghiile ukumusitaaka uPaabhuli ku bhubhiibhi bhwoshi bhuubhwo abhubhombite.”
6Po uFeesito akiikala mu kaaya aka Yelusaleemu amashiku amanine mahaano na matatu (8) pamu amashiku kalongo (10) nu kubhuuka soona mu kaaya aka Kayisaaliya. Ishiku ilya ningeelo yaake, uFeesito akabhuuka nu kwikala pa chitengu icha kulongela inongwa nu kulaghila abhashikali bhaake ukuti bhiise nu Paabhuli pandaashi papaake. 7Bhwo abhashikali bhiisa nu Paabhuli, aBhayuuta bhala bhaabho bhakiilomuka ukufuma mu kaaya aka Yelusaleemu, bhakabhungaana nu kumushunguulila uPaabhuli. Bhakaanda ukumusitaaka inongwa inyingi ishisha kwa Feesito, loole bhakapootwa ukushimikisha ukuti inongwa shooshi shiisho bhakamusitaakagha uPaabhuli shikabha sha nalooli.
8Po uPaabhuli akaanda ukwitetela kwa Feesito, akayugha akati, “Ghwe malafyale, une indakomaniishe indaghilo naayimo iya Bhayuuta pamu indaghilo naayimo iya Nyumba iya Chaala pamu indabhombite ibhiibhi naalimo kwa Kayisaali.” 9Loole ku nongwa iya kuti uFeesito akalondagha ukubhahobhosha aBhayuuta, akamubhuusha uPaabhuli akati, “Kali, kulonda ukwele ukubhuuka ku Yelusaleemu ukuti bhaabho bhakukusitaaka bhaye bhayughe inongwa shaako ukwo pandaashi papangu?” 10UPaabhuli akamwamula akati, “Une niimite pandaashi pi ibhalaasa liilyo uKayisaali alibhiikite. Pi ibhalaasa ili po paapo ughwe kulondighwa ukuundonga. Une indabhabhombiile akabhiibhi naakamu aBhayuuta isa muumwo ushimanyiile. 11Po linga indulite inongwa yimo yiiyo indaghilo shikuundonga ukuti ifwe, une indakukaana ukufwa. Loole linga inongwa shiisho aBhayuuta abha bhakuusitaaka shitaa sha nalooli, ataliipo umundu yuuyo akwitikishighwa ukuungola nu kuumbiika mu tukono twabho. Ingumusuuma uKayisaali ghwe yuuyo alonge inongwa yangu!” 12Po uFeesito akayughisania na bhanine abha libhalaasa. Bhwo bhaayughisania, uFeesito akamwamula uPaabhuli akati, “Ku nongwa iya kuti ghwasuuma ukuti uKayisaali ghwe yuuyo alonge inongwa yaako, ulu indiubhuuke kwa Kayisaali!”
UFeesito akumulingaania umalafyale uAghilipainongwa isha Paabhuli
13Bhwo amashiku manandi ghaakinda, umalafyale uHelooti25:13 Bhelenga ingamu iya UHelooti ku Mashu aMaheesha. uAghilipa akiisa mu kaaya aka Kayisaaliya bhwo alongosaniishe pamupeene nu mukolo yumo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Bhelinike. UAghilipa nu Bhelinike bhakiisa pakumulamuka uFeesito. 14Umalafyale uAghilipa nu Bhelinike bhakiikala mu kaaya aka Kayisaaliya amashiku amingi. Bhwo bhali mu kaaya ako, uFeesito akamupangila umalafyale uAghilipa inongwa isha Paabhuli, akamubhuula akati, “Ghwe malafyale, mu kaaya aka, aliipo umundu yumo yuuyo ingamu yaake ghwi Paabhuli yuuyo usongo uFelikisi akamuleka mu nyumba iya bhapinyighwa. 15Bhwo indi mu kaaya aka Yelusaleemu, abhosongo abha bhapuuti na bhosongo abha Bhayuuta bhakamusitaaka kukwangu nu kuusuuma ukuti indonge inongwa yaake.
16“Loole une ingabhabhuula ukuti kataa kayiilo aka Bhalooma ukumulonga umundu ukuti aghoghighwe bhwo akaali ukukomaana taashi na bhandu bhaabho bhakumusitaaka, soona bhwo akaali ukwitetela linga abhombite pamu atabhombite shiisho bhakumusitaaka. 17Bhwo naafika mu kaaya aka Kayisaaliya muno pamupeene na bhala bhaabho bhakamusitaakagha, indakayikaabhisha inongwa yaake. Ishiku liilyo likakongagha ingiikala pa chitengu icha kulongela inongwa nu kulaghila abhashikali ukuti bhiise nu Paabhuli kukwangu. 18Bhwo abhashikali bhiisa naghwe, abhandu bhala bhaabho bhakamusitaakagha bhakaanda ukumusitaaka, loole shiisho bhakamusitaakilagha shitakalangishanga ukuti abhombite imbiibhi shimo isa muumwo ingiinongʼonelagha. 19Abheene bhakakaanikanagha isha lwipuuto lwabho ni sha mundu yumo yuuyo ingamu yaake ghwi Yeesu yuuyo akafwa, loole umwene uPaabhuli akuyugha akuti ashuukite, mwumi soona. 20Ku nongwa iya kuti indakamanya muumwo imbaghiile ukubhwagha ubhwanalooli ubhwa shooshi isho, ingamubhuusha uPaabhuli linga abhaghiile ukwighana ukubhuuka ku Yelusaleemu ukuti inongwa yaake yilongighwe ukwo. 21Loole uPaabhuli akakaana, akasuuma ukuti inongwa yaake yilongighwe nu Kayisaali. Po ingalaghila abhashikali bheendelelaghe ukumulindilila mu nyumba iya bhapinyighwa, ukufika paapo indiingatumule ukumubhiika kwa Kayisaali.”
22Bhwo umalafyale uAghilipa aapulika shooshi isho, akamubhuula uFeesito akati, “Ghwe Feesito, nuune ingulonda ukumupulikisha umundu uyo.” UFeesito akamwamula akati, “Ghwe malafyale, indiingiise naghwe kukwako ningeelo ukuti umupulikishe.”
UPaabhuli pandaashi pa malafyale uAghilipa
23Ishiku liilyo likakongagha, umalafyale uAghilipa nu Bhelinike bhakiisa nu bhukulumba ubhukulu, bhakiingila mu ibhalaasa pamupeene na bhosongo abha bhashikali na bhandu abhaghindikighwa abha mu kaaya. Po umalafyale pamupeene na bhandu bhala bhooshi bhakiikala pa fitengu fyabho. Bhwo bhiikala, uFeesito akalaghila abhashikali ukuti bhiise nu Paabhuli pandaashi pa malafyale, bhoope bhakiisa naghwe. 24Po uFeesito akayugha akati, “Ghwe malafyale Aghilipa, nuumwe mweshi mwe muli pamupeene nuutwe, umundu uyu yuuyo iimite pandaashi papiitu, ghwe yuuyo aBhayuuta bhooshi abha mu kaaya aka Kayisaaliya muno na bha ku Yelusaleemu bhaamusitaakite kukwangu. Bhaayweghite leka ukuti bhatakumulonda umundu uyu ukuti abhange mwumi. 25Loole bhwo une naapulikisha inongwa shaake, indaalyaghite ibhiibhi naalimo kukwake liilyo libhaghiile ukumupelela ukuti aghoghighwe. Ku nongwa iya kuti umwene aasuumite une ukuti inongwa yaake yilongighwe nu Kayisaali, une ingiitikisha nu kulaghila abhashikali ukuti bhabhuuke naghwe kukwake. 26Loole une indali nasho isha kumusimbila uKayisaali isha mundu uyu. Yo yiiyo nongwa iyi niisa naghwe kukwinyu, ingaani pandaashi papaako, ghwe malafyale Aghilipa, ukuti linga twamubhuusha nu kumupeleelesha, ishaaghe inongwa isha kumusimbila uKayisaali. 27Paapo niinongʼona ukuti kataa kiisa ukubhuuka nu mupinyighwa kwa Kayisaali chishita kulangisha pabhwelu inongwa shaake shiisho atulite.”
26UPaabhuli akwitetela pandaashi pa malafyale uAghilipa
1Po umalafyale uAghilipa akamubhuula uPaabhuli akati, “Ghwe Paabhuli, ulu naakwitikisha ukwitetela yughweghwe.” Po uPaabhuli akiimika akakono kaake ukuti iitetele, akayugha akati, 2“Ghwe malafyale Aghilipa, une ingwibhona ukuti indi nu lusako ku nongwa iya kwima pandaashi papaako umuusughu bhwo ingwitetela ku shooshi shiisho aBhayuuta bhakuusitaaka. 3Inguyugha ishi ku nongwa iya kuti ughwe ushimeenye inyiiho shooshi isha Bhayuuta, soona ushimeenye shooshi shiisho aBhayuuta bhakukaanikanagha. Ku nongwa iyo, ingukusuuma ghuumbulikishe akiisa shiisho inguya pakuyugha.
4“ABhayuuta bhooshi bhakameenye akayiilo kangu ukwandila ku bhukeke bhwangu. Ukufuma kubhwandilo bhaameenye muumwo ingiikalilagha mu chiisu changu na mu kaaya aka Yelusaleemu. 5Bhaameenye ku kabhalilo akatali ukuti ingakongagha inyiiho shooshi isha Bhafalisaayi nu kuti linga bhiighanite, bhabhaghiile ukushimikisha ukuti ingabha ghwe yumo mu chibhughutila icha Bhafalisaayi bhaabho bhakakongagha indaghilo isha Chaala. 6Loole umuusughu niimite panu ingulongighwa ku nongwa iya kuti indi nu lusuubhilo ukuti uChaala indiakamaliishe ulufingo lwake luulwo akabhiika ku bhosekulu bhiitu. 7Ulwitikano ulu lwo luulwo ifikolo fyitu kalongo na fibhili (12) fyope fikusubhaalila ukulwagha ku sila iya kumwipuuta uChaala ku maka pamuusi na pabhushiku. Ghwe malafyale, aBhayuuta abha bhakuusitaaka une ku nongwa iya kulumbilila ulusuubhilo ulwo! 8Kali, kooni umwe mwe Bhayuuta pakafu ukwitika ukuti uChaala akubhashuusha abhafwe?
9“Nalooli, nuune ingiitikagha ukuti ingulondighwa ukubhomba isila inyingi shiisho shikuyikaanika ingamu iya Yeesu ughwa kufuma mu kaaya aka Naasaleeti. 10Isho sho shiisho ingashibhombagha mu kaaya aka Yelusaleemu. Ku maka agha bhosongo abha bhapuuti ingabhapinyagha mu nyumba iya bhapinyighwa abhiitiki abhingi bhaabho bhakabhombagha shiisho shibhaghiile pandaashi pa Chaala. Akabhalilo kaako abhalongoshi abha Bhayuuta bhakalondagha ukubhaghogha abhiitiki abho, nuune ingakomagha ikuula iya kwitikisha ukuti bhaghoghighwe. 11Utubhalilo utwingi ingabhuukagha mu masinaghoghi ghaabho pakubhafulasha nu kubhafimbilisha ku maka ukulufuyula ulwitiko lwabho. Ingabhakalalilagha leka abhandu abho nu kwanda ukubhalonda na ku fyisu ifya ku bhuheesha kuukwo bhakiikalagha nu kubhafulasha.”
UPaabhuli akulingaania muumwo akapindukila kwa Chaala
(Mbombo isha Bhatumighwa 9:1-19; 22:6-16)
12UPaabhuli akeendelela ukuyugha akati, “Ishiku limo ingabhuukagha pakubhakola abhiitiki abho ku kaaya aka Ndameesiki ku nongwa iya kuti abhosongo abha bhapuuti bhakaanyiitikisha nu kuumba amaka. 13Ghwe malafyale, bhwo indi mu sila bhwo isubha lyafika pamutu (6:00), nakalinga ingabhubhona ubhwelu ubhukulu ukufuma kumwanya bhuubhwo bhukabha bhwelu leka ukukinda ubhwelu ubhwa lisubha, bhukaambalila imbafu shooshi pamupeene na bhandu bhooshi bhaabho bhakaghendagha pamupeene nuune. 14Une pamupeene na bhanyiitu tukaghwa paase. Nakalinga ingapulika ishu ilya mundu yuuyo akayughagha mu njugha yangu iya Chihibhuli, likaambuula likati, ‘Ghwe Saabhuli! Ghwe Saabhuli! Kali, kooni kuufulasha? Linga kuufulasha une, kwifulasha yughweghwe.’
15“Po une ingabhuusha ingati, ‘Ghwe Malafyale, kali, ghwe ghwini?’ UMalafyale akaanyaamula akati, ‘Une nee Yeesu yuuyo ughwe kumufulasha. 16Loole nyatuka, iima nu tulundi twako, naakusetukila paapo naakusala ukuti ubhange mubhombi soona mukeeti ghwangu. Soona indiufumushange shiisho ghwashibhona umuusughu na shiisho ingaali indiingulangishange mundaashi. 17Indiingakupoke ughwe ukufuma ku Bhayuuta abhanyiinyu na ku bhandu bhaabho bhataa Bhayuuta bhaabho une indiingakutume kukwabho. 18Indiingakutume ukubhiighula amaaso ghaabho ukuti bhatiile mu chiisi nu kwisa ku bhwelu. Amashu agha kwo kuti, indiingakutume kukwabho ukuti bhatiile ku bhulongoshi ubhwa Seetano nu kwanda ukulongoshighwa nu Chaala. Ku nongwa iya kuti indibhakaanyiitike une, uChaala indiakabhahobhokele imbiibhi shaabho nu kubhapa ubhuyo bhwabho bhabhe pamupeene na bhasalighwa bhaake.’ ”
19Po uPaabhuli akeendelela ukuyugha akati, “Ghwe malafyale Aghilipa, ku nongwa iyo indakashifuuya shiisho shikaasetukila ukufuma kumwanya. 20Loole ingashilumbilila isho taashi ku bhandu abha mu Ndameesiki bhala. Po ingabhuuka pakushilumbilila ku bhandu abha mu kaaya aka Yelusaleemu na mu twaya utukulu twoshi tuutwo tushunguuliile ichiisu icha Yuteeya. Soona ingabhuuka pakulumbilila ku bhandu bhaabho bhataa Bhayuuta. Ingalumbilila kukwabho ukuti bhapinduke nu kwilaata imbiibhi shaabho, bhapinduke nu kwanda ukubhomba imbombo shiisho shikulangisha ukuti bhiilaatite nalooli. 21Ku nongwa iya kuti ingalumbililagha isho, aBhayuuta bhakaangola bhwo indi mu lupaso ulwa Nyumba iya Chaala nu kulonda ukuungogha. 22Loole uChaala ghwe yuuyo endelelagha ukuunyaafwa ukufika umuusughu, bhwo ingwima nu kulumbilila pandaashi pa bhandu bhooshi abhaghindikighwa na bhaabho bhataa bhaghindikighwa. Inongwa shiisho ingushiyugha sho shiisho umusololi uMoose na bhasololi abhanine abha Chaala bhakashiyughagha ukuti indishikabhonekaghe. 23Bhakayugha ukuti uMesiiya akulondighwa ukushaagha indamyo inyingi, nu kuti indiakabhe ghwa bhwandilo ukushuuka nu kulumbilila indumi iya Chaala, yiiyo yili ungati bhwelu bhuubhwo bhukulangisha isila iya bhupoki ku bhandu bhooshi aBhayuuta na ku bhaabho bhataa Bhayuuta.”
24Bhwo uPaabhuli akwendelela ukuyugha, uFeesito akayugha ku ishu ilya pamwanya akati, “Ghwe Paabhuli, ughwe uli ni chighili! Ukumanyila ngaani ukwo kwakupelela ukubha ni chighili!” 25Loole uPaabhuli akamwamula akati, “Ghwe mughindikighwa Feesito, une indali ni chighili. Loole shooshi shiisho inguyugha sha nalooli, soona indi na mahala ghooshi. 26Umalafyale uAghilipa ghwepe ashimeenye akiisa shooshi ishi, yo yiiyo nongwa iyi ingushiyugha ku maka. Une indi nu bhwanalooli ukuti litaliipo naalimo mu nongwa shooshi ishi liilyo atalimeenye paapo shooshi shikabhombighwanga pabhwelu.” 27Po uPaabhuli akabhuusha akati, “Ghwe malafyale Aghilipa, kali, kushiitika shiisho abhasololi abha Chaala bhakasimba? Une imeenye ukuti kushiitika.” 28Umalafyale uAghilipa akamwamula uPaabhuli, akamubhuusha akati, “Ghwe Paabhuli, kali, kwinongʼona ukuti ku kabhalilo akapimba ako ubhaghiile ukuumbela une ukubha Mukilisiti?” 29UPaabhuli akamwamula akati, “Kabhe kabhalilo kapimba pamu katali, ingwipuuta kwa Chaala ukuti ughwe pamupeene na bhandu bhooshi abhanine bhaabho bhakuumbulikisha une umuusughu bhabhe bhiitiki abha Yeesu ungati neene, loole indakwipuuta ukuti mupinyighwe ni minyololo iyi isa muumwo imbinyiighwe.”
30Bhwo uPaabhuli aayugha amashu agho, umalafyale uAghilipa, usongo uFeesito, uBhelinike na bhanine bhooshi bhaabho akiikala pamupeene nabho bhakiima nu kwanda ukutiila. 31Bhwo bhaatiila mu ibhalaasa lila, bhakaanda ukuyughisania bheene-bheene bhakati, “Umundu uyu atabhombite ibhiibhi naalimo liilyo likumulonga ukuti aghoghighwe pamu apinyighwe ni minyololo.” 32Umalafyale uAghilipa akamubhuula uFeesito akati, “Linga umundu uyu atakasuumagha ukuti uKayisaali alonge inongwa yaake, ngali ghwamwabhula.”
27Bhakubhuuka nu Paabhuli mu chiisu icha Looma
1Po uFeesito akalaghila ukuti tukwele mu ngalabha nu kubhuuka ku Looma mu chiisu icha Itaaliya. Mu kabhalilo ako bhakamubhiika uPaabhuli na bhapinyighwa abhanine mu tukono utwa songo yumo ughwa bhashikali yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Yuliyo. UYuliyo akafumagha mu chibhughutila icha bhashikali abha Kayisaali uAghuusito. 2Po tukakwela ingalabha yiiyo yikafumagha mu kaaya aka Andulamitiyo nu kubhuuka ku twaya tuutwo tuli ku chiseese ku nyanja mu chiisu icha Aasiya. Bhwo tukutiila, tukabha pamupeene nu mundu yumo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Alisitaako yuuyo akafumagha mu kaaya aka Tesaloniike mu chiisu icha Makendooniya.
3Ishiku ningeelo, tukafika mu kaaya aka Sindoni. Bhwo twafika, uYuliyo akamubhombela akiisa uPaabhuli ku sila iya kumwitikisha ukuti akomaane na bhamanyani bhaake bhaabho bhakiikalagha mu kaaya ako ukuti bhamwafwe fiifyo akalondagha. 4Bhwo twatiila mu kaaya aka Sindoni, ingalabha yikaghenda kulubhafu ulwa kumutu ulwa lusungo ulwa Kiipulo. Tukabhomba ulwo ku nongwa iya kuti tukooghopagha ichikungu ichikali. 5Tukalobhoka inyanja ukughendela kulubhafu ulwa chiisu icha Kilikiya ni chiisu icha Pamufiiliya, tukafika mu kaaya aka Miila kaako kali mu chiisu icha Likiya. 6Bhwo tukaali tuli mu kaaya aka Miila, usongo ughwa bhashikali uYuliyo yula akapulika ukuti yiliipo ingalabha yiiyo yikafumagha mu kaaya aka Alekisandiliya nu kubhuuka mu chiisu icha Itaaliya. Pabhumalilo tweshi tukakwela mu ngalabha yila. 7Ingalabha yila yikaghendagha panandi panandi nu kwegha amashiku amingi mu sila, po tukafika ku ndamyo mu kaaya aka Nindo. Ku nongwa iya chikungu ichikali, ingalabha yikapootwa ukugholoka isa muumwo tukalondelagha. Po ukuti ingalabha manye yikomaane ni chikungu, yikaghenda kulubhafu ulwa lusungo ulwa Kileete kupiipi nu bhuyo bhumo bhuubhwo ingamu yaake bhakatingi Salumone. 8Po tukaghenda kulubhafu ulwa Kileete ku ndamyo inyingi nu kufika pabhuyo bhumo paapo ingalabha yibhaghiile ukwima. Ubhuyo ubhwo ingamu yaake bhakatingi Bhuyo Bhwisa paapo pakabha papiipi na kaaya aka Laseeya.
9Po tukataagha akabhalilo akingi ukughenda mu nyanja, soona koope akabhalilo akiisa aka kughenda mu nyanja kakabha kaashila.27:9 Akabhalilo akiisa aka kughenda mu nyanja kakabha kaashila Mu njugha iya Chighiliki shisimbiighwe ukuti, Ichaaka icha kwiyiima ukulya ifindu chikabha chaakinda. Po kukabha kupala leka ukwendelela ukuchuula mu nyanja. Po uPaabhuli akabhasoka akati, 10“Mwe bhanyiitu umwe, ingusuuma muumbulikishe! Naatesha ukuti isila yiitu indiyibhe ni ndamyo ingulu leka paapo ingalabha ni mishigho yaake indifikomanike, soona abhandu bhamu pakati papiitu indibhafwe.”
11Loole usongo ughwa bhashikali yula atakapulika shiisho uPaabhuli akayugha, loole akiitikana na shiisho umughendesha ngalabha nu mwene ngalabha bhakamubhuula. 12Ku nongwa iya kuti pabhuyo paapo ingalabha yikwimagha patakabha akiisa akabhalilo aka mbepo, abhandu abhingi bhaabho bhakabha mu ngalabha yila bhakiitikana ukutiila pabhuyo bhula nu kusubhaalila ukufika mu kaaya aka Foyinike nu kwikala ukwo akabhalilo aka mbepo. Ubhuyo ubhu bhukabha mu chiisu icha Kileete bhuubhwo bhukatendekeshighwa akiisa ukushighila ichikungu ichikali chiicho chikafumilagha kuukwo isubha likukilila.
Ichikungu mu nyanja
13Bhwo ichikungu chiicho chitakabha na maka chiicho chikafumilagha kutulundi chaanda ukukuka, abhaghendesha ngalabha bhakaanda ukwinongʼona ukuti bhabhaghiile ukufika kuukwo bhakabhuukagha. Po bhakaghutiisha umwela nu kwanda ukughendesha ingalabha nu kubhuuka ukughendela kulubhafu ku lusungo ulwa Kileete. 14Loole bhwo akabhalilo akapimba kaakinda, ichikungu icha maka chikakukagha ukufuma ku lusungo ulwa Kileete, chiicho ingamu yaake bhakatingi Ebhulakilo kwo kuti, “Chikungu ukufuma kumutu.” 15Ichikungu chila chikaanda ukuyikoma ku maka ingalabha yila, ku nongwa iyo tukapootwa ukwendelela isa muumwo tukalondelagha. Pabhumalilo abhaghendesha ngalabha bhakaleka ukuyilongosha, loole ichikungu chikaanda ukuyisungila ku maka ingalabha. 16Po ingalabha yikaghenda kulubhafu ku lusungo ulunandi luulwo ingamu yaake bhakatingi Kabhunda. Ulusungo ulwo lukashighila panandi ichikungu chiicho chikakukagha. Bhwo ingalabha yikughenda, abhaghendesha ngalabha bhakakwesha nu kupinya ku ndamyo ubhwato ubhwa kubhapoka abhandu bhaabho bhakabha mu miishi. 17Bhwo bhaabhukwesha ubhwato, bhakayipinya ingalabha paase ni ngoye ukuti fikolane pamupeene manye yikomanikaghe. Ku nongwa iya kuti bhakooghopagha ukuti ingalabha indiyibhuuke nabho ukufika ku musanga ghuughwo ghukabha ku chiseese ku chiisu icha Limbiya, bhakiisha umwela umungʼwamu ghula mukati mu nyanja nu kuyileka ingalabha ukuti ichikungu chiyisungilaghe panandi panandi. 18Ishiku ilya ningeelo ichikungu ni nguli isha mu nyanja fikoongelagha ukuyikoma akabhiibhi ingalabha. Po abhabhombi abha mu ngalabha bhakaanda ukutiisha imishigho nu kutaaghila mu nyanja ukuti ingalabha yibhe mbepe. 19Loole pi ishiku ilya bhutatu bhwo bhaagha ichikungu chikwendelela ngaani, bhakaanda ukutaagha ni fibhombelo fimo ifya kughendeshekesha ingalabha ukuti yibhe mbepe. 20Ichikungu chikeendelela ukukuka ku maka ngaani, tukaanda ukupootwa ukulibhona isubha ni ndoondwa ku mashiku amingi. Pabhumalilo tutakabha nu lusuubhilo ulwa kupona.
21Abhandu bhooshi bhaabho bhakabhaamwo mu ngalabha yila bhakiikala amashiku amingi chishita kulya naakamu. Po ishiku limo uPaabhuli akiima pakati papaabho, akabhabhuula akati, “Mwe bhanyiitu umwe, linga mukaambulikagha ishiku lila liilyo ingabhabhuulagha ukuti manye tutiilaghe mu lusungo ulwa Kileete, ngali katakomanika naakamu isa muumwo ishi shaatwagha. 22Ulu ingubhasuuma mwikashe paapo ataliipo umundu naayumo pakati papiitu yuuyo indiafwe, loole ingalabha iyi yeene yo yiiyo indiyikomanike nu kutwibha. 23Ishimeenye ishi ku nongwa iya kuti akabhalilo aka pabhushiku uChaala yuuyo une nee mundu ghwake soona yuuyo ingumwipuutagha, amutumite ughwandumi ghwake kukwangu. Ughwandumi uyo iimite papiipi nuune, 24aambuulite ukuti, ‘Ghwe Paabhuli, manye ghwoghopaghe! Ughwe kulondighwa ubhuuke ku chiisu icha Looma nu kwima pandaashi pa Kayisaali ukuti akulonge. Soona ingulonda umanye ukuti ku nongwa iya chisa chaake kukwako, uChaala indiabhapoke abhandu bhooshi bhaabho bhali pamupeene nuughwe mu ngalabha iyo.’ 25Ku nongwa iyo, mwe bhanyiitu umwe, ikashanga paapo une ingwitika ukuti uChaala indiabhombe isa muumwo aambuuliile. 26Loole ingalabha indiyitutaaghe ku chiseese icha lusungo lumo.”
27Ishiku limo bhwo ubhushiku ubhwa kalongo na bhunna (14) bhwafika ukwandila muumwo ichikungu chikaandila, ichikungu chikabha chikaali chikuyisungila ingalabha mu nyanja iya Andiliya. Bhwo akabhalilo kaafika pabhushiku pakati, abhabhombi bhakiinongʼonagha ukuti ingalabha yaapalamila ukufika ku chiisu ichikafu. 28Po bhakeegha nu kwisha ichipimilo icha miishi mu nyanja. Bhwo bhaapima, bhakaagha ichishibha chili amatambo amalongo matatu, mahaano na mabhili (37) ukufika paase pa nyanja. Bhwo bhaaghenda pandaashi panandi, bhakapima soona nu kwagha ichishibha chili amatambo amalongo mabhili, mahaano na mabhili (27) ukufika paase pa nyanja. 29Ku nongwa iya kuti bhakooghopagha ukuti ingalabha indiyiikome mu lyalabhwe, abhabhombi bhakeegha imyela imingʼwamu minna yiiyo yikabha kunyuma ku ngalabha nu kutaaghila mu nyanja ukuti ingalabha manye yighendaghe. Po bhakaanda ukwipuuta ukuti kuchange lubhilo. 30Abhabhombi abho bhakalondagha ukwika nu kuyileka ingalabha ukuti bhakinde nu kusobha. Po bhakiisha ubhwato loole bhakiibhiika ungati bhakulonda ukwisha umwela umungʼwamu ghuughwo ghukabha kundaashi ku ngalabha. 31Loole uPaabhuli akashaaghania shiisho bhakabhombagha, po akamubhuula usongo ughwa bhashikali pamupeene na bhashikali abhanine akati, “Linga abhabhombi abha bhatakushaala mu ngalabha iyi, umwe mutabhaghiile ukupona.” 32Po abhashikali bhala bhakayibhegha imighoye yila yiiyo abhabhombi bhala bhakapinyila ubhwato. Bhwo bhaayibhegha, bhakabhulekela ubhwato, bhwope bhukaghwila mu nyanja.
33Bhwo kwapalamila ukucha, uPaabhuli akabhasuuma abhandu bhooshi bhaabho bhakabhaamwo mu ngalabha yila ukuti bhalye ifindu, akabhabhuula akati, “Umuusughu lishiku lya kalongo na manna (14) bhwo mukaali mukupaasha ukuti mutaliile naakamu. 34Ulu ingubhasuuma mulye ifindu paapo indifibhaafwe ukuti mubhange bhuumi. Ingubhabhuula ulwo ku nongwa iya kuti ataliipo umundu naayumo pakati papiinyu yuuyo indiasofye na kangʼwili kamu ukufuma ku mutu ghwake.”
35Bhwo uPaabhuli aayugha amashu agho, akeegha umukati, akamupaalisha uChaala pandaashi pa bhandu bhooshi, akaghubheghulania, akaanda ukulya. 36Ukukongana na shiisho uPaabhuli akabhomba, abhandu bhooshi bhakakabha amaka, bhoope bhakeegha ifindu nu kulya. 37Mu ngalabha yila tukabhaamwo abhandu imya shibhili, amalongo mahaano na mabhili, bhahaano na yumo (276). 38Bhwo abhandu bhooshi bhaalya nu kwikuta, bhakaanda ukutaagha ingano mu nyanja ukuti ingalabha yibhe mbepe.
39Bhwo bhwacha, abhabhombi abha mu ngalabha yila bhakachibhona ichiisu chimo, loole bhatakachimanyagha. Po bhakatesha nu kubhubhona ubhuyo bhumo bhuubhwo bhukabha nu musanga, bhakiitikana ukughela ukuyighendesha ingalabha yila ukuti yifike pabhuyo bhula. 40Bhamu bhakabhegha ingoye shooshi shiisho bhakapinyila imyela imingʼwamu nu kuyileka yighwile mu nyanja, soona abhanine bhakaabhula ingoye shiisho bhakapinyila ichipotelo icha ngalabha. Po bhakakwesha umwenda umukulu kundaashi ku ngalabha ukuti ichikungu chiyisungilaghe ingalabha kundaashi ukubhuuka ku chiseese. 41Loole bhwo ingalabha yila yaafika paapo umusanga umwingi ghukabhungaana mukati mu nyanja ungati chighamba, yikapootwa ukughenda. Ulubhafu ulwa kundaashi ulwa ngalabha lukiingila mu musanga, ingalabha yikapatila, loole ulubhafu ulwa kunyuma ulwa ngalabha lukakomanika nu kuyabhanika ku nongwa iya kukomighwa ku maka ni nguli ingulu.
42Bhwo abhashikali bhaashibhona shooshi isho, bhakatumula ukuti bhabhaghoghe abhapinyighwa bhooshi paapo bhakooghopagha ukuti bhabhaghiile ukusabha nu kulobhoka ku isiila, bhakinde nu kusobha. 43Loole ku nongwa iya kuti usongo ughwa bhashikali atakalondagha ukuti uPaabhuli aghoghighwe, akabhakaanisha abhashikali bhala ukuti manye bhabhombaghe shiisho bhabhaatikite. Po akalaghila ku bhandu bhooshi ukuti umundu ghweshi yuuyo abhaghiile ukusabha, iitaaghe mu nyanja taashi, asabhe nu kulobhoka ku isiila. 44Loole abhanine bhooshi bhaabho bhatakamanya ukusabha, usongo yula akalaghila ukuti bheeghe amatapwa pamu ifibhali ifya ngalabha yiiyo yikakomanika ukuti fibhaafwe ukulobhoka. Pabhumalilo ghweshi umundu akalobhoka akiisa.
28Injoka yikumuluma uPaabhuli mu lusungo ulwa Meliita
1Bhwo twalobhoka inyanja akiisa, tukashaaghania ukuti tuli mu lusungo luulwo ingamu yaake bhakatingi Meliita. 2Abhenekaaya abha chiisu chila bhakatupokeela akiisa leka ku sila iya kutupembela umulilo ughwa kwota paapo imbepo yikabha nyingi leka, soona ni fula yikatimagha. 3UPaabhuli akateenyagha ingwi. Bhwo akushibhiika pa mulilo, nakalinga injoka yikafuma mu ingwi shila ku nongwa iya kukinda umulilo ghula, yikamuluma uPaabhuli pa kakono nu kwinienga pala pala. 4Bhwo abhenekaaya bhaayibhona injoka yikweleela pa kakono aka Paabhuli, bhakabhuulana bheene-bheene bhakati, “Nalooli shikulangisha ukuti umundu uyu mughoghi. Pamupeene nu kuti aapona ukufwa mu nyanja, loole uchaala ghwitu ughwa bhwanalooli indiamughoghe.” 5Po uPaabhuli akayisanyandila pa mulilo injoka yila, loole umwene atakashaagha indamyo naashimo. 6Abhandu bhala bhakiinongʼonagha ukuti lumo uPaabhuli indiisule pamu indiaghwe paase nu kufwa. Loole bhwo bhaalindilila ku kabhalilo akatali nu kwagha uPaabhuli atakushaagha indamyo naashimo, bhakasanuka inyinongʼono shaabho, bhakaanda ukubhuulana bheene-bheene bhakati, “Umundu uyu ghwi chaala.”
UPaabhuli akumuposha ughwise ughwa songoughwa lusungo ulwa Meliita
7Papiipi na pabhuyo pala paapo tukootagha umulilo, pakabhaapo ni mighunda iya mundu yumo usongo ughwa lusungo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Pubhuliyo. Ishiku limo akatupaalila ukuti tubhuuke kukaaya kaake, nuutwe tukabhuuka. Bhwo twafika, akatupokeela akiisa leka nu kutuswila ku mashiku matatu. 8Mu kabhalilo ako, ughwise ughwa Pubhuliyo uyo akabha aghonite pa chitala ku nongwa iya kuti akabhina isekema nu lwa mukati. Po bhwo uPaabhuli aapulika inongwa isho, akabhuuka pakumulamuka nu kwingila kuukwo umubhine akaghona. Bhwo aafika, akamwagha umubhine, akamwipuutila kwa Chaala, akabhiika utukono twake pa mubhine yula, akamuposha. 9Bhwo shaabhombighwa isho, abhabhine abhanine bhooshi abha mu lusungo ulwa Meliita bhakabhuukagha kwa Paabhuli, ghwepe akabhaposhanga bhooshi. 10Soona bhakatughindika ku sila inyingi leka nu kuti bhwo akabhalilo kaafika aka kutiila nu kukwela mu ngalabha, bhakatupa ifindu nu tundu utunine tuutwo tukalondagha mu sila yiitu.
UPaabhuli akufuma mu chiisu icha Meliitanu kubhuuka ku Looma
11Bhwo twikala imyeshi mitatu mu lusungo ulwa Meliita, tukatiila nu kukwela ingalabha inine iya kufuma mu kaaya aka Alekisandiliya yiiyo yikashaala mu lusungo ulwa Meliita akabhalilo aka myeshi iya chikungu ichikali. Pandaashi pa ngalabha yila pakabhiikighwa ichifwani icha bhochaala abhombasa bhaabho ingamu shaabho yumo akabha ghwi Kasita nu munine akabha ghwi Polukisi. 12Tukafika mu kaaya aka Silakuusi nu kwikala mu kaaya ako amashiku matatu. 13Tukatiila ni ngalabha mu kaaya ako nu kufika mu kaaya aka Leghiyo kaako kali mu chiisu icha Itaaliya. Bhwo ishiku limolyene lyakinda, imbepo yikaanda ukukuka ukufuma ulubhafu ulwa kutulundi. Imbepo iyo yikatwafwa leka ukuti tughende lubhilo ni ngalabha. Pi ishiku ilya bhubhili, tukafika mu kaaya aka Putiyoli paapo tukiika nu kuyileka ingalabha. 14Bhwo twika mu ngalabha yila, tukabhaagha abhiitiki abhanyiitu bhamu mu kaaya ako, bhakatusuuma ukuti twikale pamupeene nabho mu nyumba shaabho ku mulungu ghumo. Bhwo twikala nabho ku mashiku agho, tukatiila nu kwanda ukubhuuka ku kaaya aka Looma. 15Bhwo abhiitiki abha mu chiisu icho bhaapulika ukuti tuli mu sila ukubhuuka ku Looma, bhakiisa pakutupokeela pabhuyo paapo ingamu yaake bhakatingi Munaalo ghwa Apiyo. Abhiitiki abhanine bhakalindililagha ukutupokeela pabhuyo paapo ingamu yaake bhakatingi Nyumba Shitatu isha Bhaheesha. Bhwo uPaabhuli aabhabhona, akamupaalisha uChaala, akakabha amaka. 16Bhwo twafika mu kaaya aka Looma, uPaabhuli akiitikishighwa ukwikala mu nyumba yaake mwene pamupeene nu mushikali ughwa kumulindilila.
UPaabhuli akulumbilila ku bhandu abha mu kaaya aka Looma
17Bhwo amashiku matatu ghaakinda, uPaabhuli akabhiitisha pamupeene abhalongoshi abha Bhayuuta abha mu Looma. Bhwo bhaabhungaana, akabhabhuula akati, “Mwe Bhayuuta bhanyiitu umwe, pamupeene nu kuti indakabhabhombela ibhiibhi naalimo abhandu bhiitu, soona indakabhomba shiisho shikabha pashima ni nyiiho shiisho abhosekulu bhiitu bhakatulekela, poope aBhayuuta bhamu abha mu Yelusaleemu bhakaangola nu kuumbiika mu tukono utwa Bhalooma. 18ABhalooma bhala bhakaambuushikisha akiisa nu kwagha indali ni nongwa naayimo. Po bhakalonda ukuunyaabhula paapo bhatakayaagha inongwa naayimo kukwangu iya kuti bhaangoghe. 19Loole abhalongoshi abha Bhayuuta abha mu kaaya aka Yelusaleemu bhakaanda ukukaana ukuti manye naabhulighwe. Po ingasuuma ukuti uKayisaali alonge inongwa yangu pamupeene nu kuti indakalondagha ukulongana na Bhayuuta abhanyiitu. 20Iyi yo yiiyo nongwa iyi naabhiitisha ukuti tukomaane nu kuyugha nuumwe paapo ingulonda mumanye ukuti une imbinyiighwe ni minyololo iyi ku nongwa iya lusuubhilo luulwo bhali nalwo abhandu abha Isilaeli.”
21Po abhalongoshi abha Bhayuuta bhala bhakamwamula uPaabhuli bhakati, “Utwe tutapokeelite ukalata naayumo ukufuma ku Bhayuuta abhanyiitu abha mu Yuteeya yuuyo akukuyugha ughwe, soona atiisile umundu naayumo ukufuma pakati papaabho ughwa kutubhuula inongwa shaako pamu ubhubhiibhi bhwako. 22Loole tukulonda ukupulikisha ukufuma kukwako shiisho ughwe kwinongʼona paapo utwe tumeenye ukuti kwoshi kula kuukwo kubhuuka abhandu bhakuchiyugha akabhiibhi ichibhughutila chaako.”
23Po abhalongoshi abha Bhayuuta bhala bhakiitikana nu Paabhuli ukukomaana ishiku inine mu nyumba yiiyo akiikalagha. Bhwo ishiku ilyo lyafika, aBhayuuta abhingi bhakiisa nu kubhungaana mu nyumba yila. Po uPaabhuli akabhalingaania inongwa inyingi isha chitangalala icha Chaala ukufuma pangeelo ukufika namasubha. Akashishimikishanga shiisho akashiyughagha ku sila iya kubhalangisha shiisho shisimbiighwe mu bhokalata abha ndaghilo isha Moose na mu bhokalata abha bhasololi abha Chaala abha bhwila. Akabhalingaanianga shooshi isho nu kubhapyelesha ukuti bhoope bhamwitike uYeesu. 24ABhayuuta bhamu bhakiitika ukuti shiisho uPaabhuli akayughagha shikabha sha nalooli, loole abhanine bhakakaana ukwitika. 25Po bhakaanda ukukaanikana bheene-bheene nu kwanda ukufumaamwo mu nyumba yila. Bhwo bhakufuma, uPaabhuli akabhabhuula akati, “UMbepo uMwelu akayugha sha nalooli na bhosekulu bhiitu ukughendela ku musololi uYesaaya ukuti, 26‘Bhuuka ku bhandu abha, bhabhuule ukuti,
“Ukupulika indimupulikaghe,
loole mutaamushaaghaniange.
Ukutesha indimuteshange,
loole mutaamumanyaghe.
27Ku nongwa iya kuti indumbula isha bhandu abha ngafu,
bhashindiile ifyufwo fyabho,
bhashishiilite amaaso ghaabho,
ukuti amaaso ghaabho manye ghateshange,
ifyufwo fyabho manye fipulikaghe
ni ndumbula shaabho manye shishaaghaniange,
manye bhakapinduke ukuti imbapoke.” ’ ”28:26-27 Yesaaya 6:9-10
28Po uPaabhuli akeendelela ukuyugha akati, “Ulu mumanye ukuti uChaala atumite ubhupoki ubhu ku bhandu bhaabho bhataa Bhayuuta, bhoope indibhabhupokeele nu kubhwitika.”
[29Bhwo uPaabhuli aamala ukuyugha amashu agho, aBhayuuta bhakatiila nu kubhuuka bhwo bhakwendelela ukukaanikana ngaani bheene-bheene.]
30UPaabhuli akiikala mu nyumba yila yiiyo akahombagha indalama ku fyinja fibhili. Abhandu abhingi bhakabhuukagha pakumutesha, ghwepe akabhapokeelagha akiisa. 31Ku fyinja fibhili ifyo, uPaabhuli akalumbililagha inongwa isha chitangalala icha Chaala nu kumanyisha iNongwa iNyiisa iya Malafyale uYeesu Kilisiti ku maka chishita kwoghopa nu kuti atakabhaapo umundu naayumo ughwa kumukaanisha.