Maatiu
11 Gɛ Kooro Devid naa Yeesu Kristo naanar aa teŋɛ dɔŋa nɛɛ laanee nɔ. Abrahamee ɛ ba bwa nyu te. 2 Abraham lolɛ Aesek, Aesek lolɛ Jekɔb, Jekɔb lolɛ Juda ne o dɔɔranar ne nimanar, asɛ Juda lolɛ Pɛrɛs ne Sɛra (ba nya sɔne Taama). Pɛrɛs lolɛ Hɛsrɔn, Hɛsrɔn lolɛ Ram, Ram lolɛ Aminadab, Aminadab lolɛ Naasɔn, Naasɔn lolɛ Salmon, Salmon lolɛ Boas (o nya sɔne Rahab), Boas lolɛ Obɛd (o nya sɔne Rut), Obɛd lolɛ Jese, asɛ Jese lolɛ Kooro Devid. Kooro Devid lolɛ Solomɔn (Solomɔn nyaa haah bɛl Yuraya faa moo ka la), Solomɔn lolɛ Rehoboam, Rehoboam lolɛ Abija, Abija lolɛ Asa, Asa lolɛ Jehosafat, Jehosafat lolɛ Joram, Joram lolɛ Usaya, asɛ Usaya lolɛ Jotam. Jotam lolɛ Ahas, Ahas lolɛ Hɛsekia, Hɛsekia lolɛ Manasɛ, Manasɛ lolɛ Amon, Amon lolɛ Josia, asɛ Josia lolɛ Jekonia ne o nimanar. A gɛ saŋee Babilɔn tena pɔ Israel tena nɛɛ dɛ lag ba kaa ba harɛ la. Baa lag ba kaa Babilɔn harɛ la taa Jekonia lolɛ Sealteɛl, Sealteɛl lolɛ Sɛrubabɛl, Sɛrubabɛl lolɛ Abiud, Abiud lolɛ Eliakim, Eliakim lolɛ Asɔ, asɛ Asɔ lolɛ Sadɔk. Sadɔk lolɛ Akim, Akim lolɛ Eliud, asɛ Eliud lolɛ Eleasa, Eleasa lolɛ Matan, Matan lolɛ Jekɔb, Jekɔb gee lolɛ Josef. Gɛ Josef nɔɔ mo Mɛɛre waa lolɛ Yeesu baa dɛ yerɔ Kristo Korowii aa ŋɔa ŋɔ wɛɛ tomɔɔ ó ba lɛ o nɛra la. 17 Le Abraham bere saŋ ka tel Kooro Devid saŋ la, naanar la lɔ fi dɛ banaarɛ. Asɛ le Kooro Devid saŋ ka tel gɛ saŋ baa lag ba kaa Babilɔn harɛ la ge, naanar la lɔ fi dɛ banaarɛ. Asɛ dɛ berɛ le gɛ saŋ baa lag ba kaa Babilɔn harɛ la ba le Kristo saŋ la, a ge jagɛ fi dɛ banaarɛ. 18 Kenii Yeesu Kristo lola bini waa do. Josef ne Yeesu nya Mɛɛre nɛra sɛoh ŋɔ o kpɔɔ mo. Baa wola chɔe mɔɔ la, dɛ Mɛɛre chegɛ Korowii Domadɛɛge ta dɛ kpoŋe tea. 19 Dɛ o jaa Josef la ɛ nɛndɛɛge o wa ɛɛ su Korowii siwi. Dɛ o fe aa nyin kɛŋɔ o do Mɛɛre sihiih nɛnfuuh baah ta, dɛ fe ɛɛ nyin kɛŋɔ o sɔh dɛ vɛoh. 20 Gɛ waa nɔ aa lɔ Josef liire bini la, belaa nyundua torome bɛl ba o be deera ta dɛ ba ŋɔ, "Devid Naa Josef, dɛɛ berɛ ɔma kɛŋɔ hɛɛ mo Mɛɛree. Korowii Domadɛɛgee gela o kpoŋe tea la. 21 Wɛɛ lolɛ bibaalee, asɛ he pa o sɔn Yeesu, o munii kɛŋɔ Lɛɛ, dɛkalkɛŋɔ on dɛɛ ba bala dɛ ba lɛ o nɛra ba wechɔga ta." 22 A gɛ waa nɔ bwa chigo dɛ gel waa Korowii aa gela o keame bol la ɛ kpela kɛŋɔ waa ŋɔa ŋɔ, 23 "Tolo bɛl ɛɛ kpoŋe teaa dɛ lolɛ bibaa, asɛ baa yerɔ Imanoɛl." O munii kɛŋɔ, "Korowii ne ya lole." 24 Josef aa ir dom ta la, o ɛ gɛ nyundua torome la aa ŋɔ o be la, dɛ kpɔ Mɛɛre ba o dem. 25 Kɛ o ne o ta chɔe bwa dɛ ka tel kɛŋɔ waa lolɛ o bibaa la. Waa lolɔ la, Josef pa o sɔn Yeesu.
21 Gɛ saŋ baa lolɛ Yeesu Bɛtlɛham waa lɔ Judia harɛ ta la, dɛ kooro bɛl baa dɛ yerɔ Hɛrɔd di kora. Belaa wejerema bane baa jemɛ weweela waa le wee leebɔr harɛ bɛl ta dɛ ba Jerusalam, 2 dɛ ba bɔɔ bela tena ŋɔ, "Leperaa Juda tena kooro baa lolɔ taraken la dɔɔ? Ya na wewee bɛl wee leebɔr ya bwɛɛ o bagle kɛŋɔ ba lolɔ. Anee ya ba dɛ́ ba duuru." 3 Kooro Hɛrɔd ne Jerusalam tena bwa aa no gɛ kooro nɔ waa la, ɔmee lag ba. 4 Anomanta kooro la yerɛ Sɔfonomonome ne Tɔn Jerema la bwa ba cheme o sie dɛ bɔɔ ba ŋɔ, "Leperaa baa ba Kristo la Korowii aa ŋɔa ŋɔ wɛɛ tomɔɔ ó ba lɛ yaa la lola ɔ?" 5 Anee ba ŋɔ o be ŋɔ, "Baa lolɔɔ Bɛtlɛham waa lɔ Judia harɛ nɔ taa, dɛkalkɛŋɔ Korowii keame la baglɔ ŋɔ, 6 ’Judia harɛ bwɛjega Bɛtlɛham, Judia harɛ bwɛɛre bini bwɛsala laa hen, dɛkalkɛŋɔ he taa kooro ɛɛ ba lee dɛ nyiŋi n nɛra Israel tena nɛ.’ " 7 Belaa kooro la yerɛ wejerema la le bokɛre dɛ bɔɔ ba gɛ saŋ gbagba wewee la aa lea. 8 Waa bɔɔ ba gɛ waa nɔ tonɛ la, o ŋɔ ba be ŋɔ, "Hé takapɔ dɛ la Bɛtlɛham dɛ ka gaage bie la bɔr kɛrɛdɛ dɛ na bela waa lole, dɛ ba ŋɔ n be ásɛ n ge ka duuru." 9 Wejerema la aa no kooro la wobol tonɛ la, ba chig ŋwɛnɛ ta dɛ kaa. Baa dɛ kaa la, wewee la ba faa nao wee leebɔr la berɔ le ja, dɛ tɔ ba sie dɛ la Bɛtlɛham dɛ ka jagɛ che dem bela bie la aa lole la. 10 Baa na wewee la, ba sie lɛo kɛrɛdɛ. 11 Ba jo dem bela dɛ ka na bie la ne o nya Mɛɛre. Ba kaa guŋu dɛ duuru dɛ ir pili ba dakare dɛ kpɔ suugaswɛm ne daawiile ane a sɔɔh aa soma baa yera fraŋkensɛns ne mire kɛo. 12 Baa dɛ ba kaala la, Korowii chegɛ deera ta dɛ ja ba ŋɔ ba bɛ Hɛrɔd be la kpa, asɛ ba berɛ che ŋwɛnɛfale ta kaa ba bwɛ. 13 Baa le bela dɛ kaa la, nyundua torome bɛl ba Josef be deera ta dɛ ba ŋɔ o be ŋɔ, "Kooro Hɛrɔd dɛ ba gela nɛra gaage bie la bɔr dɛ́ kpoo. Anomanta ir dɛ kpɔ bie la ne o nya bwa chwa kaa Ijipt harɛ ka so bela ka tel gɛ saŋ maa berɛ ba ŋɔ hé le bela mɔɔ he le." 14 Asɛ Josef ir harambaŋa dɛ kpɔ bie la ne o nya bwa chwa dɛ kaa Ijipt harɛ, 15 dɛ ka so bela ka tel gɛ saŋ kooro la aa sewa. A gɛ waa nɔɔ chiga dɛ gel waa Korowii aa chegɛ o keame la nɛɛ bol la ɛ kasinteŋ. O ŋɔ, "N bie lɔ Ijipt harɛ, asɛ n yerɔ o ba." 16 Kooro la aa baa jemɛ kɛŋɔ wejerema la negro la, o bwaawee iro taeh. Dɛ o fa ta sie dɛ na kɛ gɛ saŋ wejerema la aa ŋɔa ba na wewee bɛl la, aa dɔ bene anɛɛ. Anomanta o do nɛra ŋɔ bá gaage dɛ kpoo bibaala ba taa ɛ bechasɔɔhne ka tel banɔ la baa di bene anɛ dɛ do Bɛtlɛham ne o bwɛɛre aa baro cheme la bwa ta. 17 A gɛ waa nɔɔ gela Korowii keame Jɛremaya waa o faa bola la ɛ kasinteŋ. 18 O bolɔ ŋɔ, "Nomɛl lɔ Rama dɛɛ wi. Lokua wii naate ɛɛ wi. Rechɛl dɛ wi o bii wa, ba larawo kahonɛ, dɛkalkɛ o bii bwa serewɔ." 19 Kooro Hɛrɔd aa sewa la, dɛ Josef ta lɔ Ijipt harɛ ta, asɛ dɛ dee dɛ na nyundua torome bɛl. 20 Nyundua torome la ŋɔ o be ŋɔ, "Ir dɛ kpɔ bie la ne o nya he kaa Israel harɛ ta ja, dɛkalkɛ naate waa dɛ nyin bie la dɛ́ kpo la sewɔ." 21 Anee Josef ir dɛ kpɔ bie la ne o nya bwa dɛ berɛ kaa Israel harɛ. 22 Waa noa kɛ Akelɔs chig o mɛɛ naa ta dɛ ɛ kooro Judia harɛ ta la, dɛ o fe dɛ ɔmɛ kɛ ó kaa bela. Korowii berɔ jao deera ta ŋɔ o bɛ Judia harɛ la, 23 asɛ o kaa Galilia harɛ ta dɛ ka so bwɛɛ bɛl baa dɛ yerɔ Nasarɛt la ta. Anee gela waa Korowii keame la faa bola ŋɔ, "Baa yerɔ Nasarɛt tee" la ɛ kasinteŋ.
31 A gɛ saŋ la, dɛ baa bɛl waa dɛ sɔ nɛra Korowii nee baa yerɔ Jɔn ba Judia harɛ pua waa ɛ hɛŋle gbo la ta dɛ baa bol Korowii Waa ŋɔ, 2 "Hé charɛ he liire le he wechɔga ta, dɛkalkɛ Korowii Kora tel he be tonɛ." 3 Jɔn nɔ waa Korowii keame Aesaya faa bol la. O fa bolɔ ŋɔ, "Nomɛl dɛ bol waa takpeg ne pua waa ɛ hɛŋle gbo ta, dɛ ŋɔ nɛ́ra gel ba we-ɛɛla togre, dɛ kpɔ ba te dɛɛ kpa ba Dɔɔ bala." 4 Gɛ Jɔn nɔ, nyogma pona nee ba sɔh o yal, asɛ o kpɔ ol tɔn ɛ kriso dɛɛ vɔwɛ o chara. O kondikwaa gee tontombɛ ne tooh. 5 Dɛ nɛra le Jerusalam ne Judia harɛ ta bobɛlbwa, ne bwɛɛre aa lɔ Jɔɔdan Moo la nyoa bwa dɛɛ ba o be. 6 Ba bol ba wechɔga chaglo waa, dɛ o sɔ ba Korowii ne. 7 Jɔn aa naa kɛ Farisii tena ne Saduki tena ge warɔ dɛɛ ba o be ó sɔ ba Korowii nee la, o ŋɔ ba be ŋɔ, "Nɛnchɔga kɛŋɔ harɛkwaa baa do nii kpɔg ta asɛ a le dɛ chwa dɛɛ kaa la! Umee ŋɔ he be ŋɔ hɛɛ wonoo chwa le Korowii bandia ta nɔ? 8 Hɛ́ɛ ɛ waa aa dɛ chagle kɛŋɔ he charɛ he liire le he wechɔga ta. 9 He bɛ dɛɛ lii kɛŋɔ haa ɛ Abraham naanar la gbo ɛɛ wonoo gel he chwa Korowii bandia la. Kasinteŋ, Korowii ɛɛ wonoo gel bwea nɔ begre Abraham naanar. 10 He do kɛŋɔ daa. Daa bɛlbwa waa wola nɔndɛɛga nɔnɛ la, baa teŋo ta dɛ fuuh. Gɛɛ Korowii ge gɔɔ o kpanfɛ nɛra baa wola ba liire charɛ la nɛɛ dɛɛ ba ba teŋna ta dɛ kpɔ ba do nii ta bá fuh. 11 "N te, nee n kpɔ dɛɛ sɔ heyaa Korowii nee dɛ́ chagle kɛ he charɛ he liire le wechɔga ta. Kɛ naate waa ba n habɔɔ la te, wɛɛ kpɔ Korowii Domadɛɛge ne niinii sɔ heya. O gwaa mɛ. Maa o napaa tee kwaraa dɔ. 12 O kpoŋe o lukoli dɛɛ ba ó ba palɛ o mea. Wɛɛ kpɔ a bie laanee do dɔndɔŋ bini cheg, asɛ a pɛga la, o kpɔa ka ta nii aa wola dime bwa ta." 13 Gɛ saŋee Yeesu le Galilia harɛ dɛ ba Jɔɔdan Moo la nyoa Jɔn be ŋɔ ó sɔɔ Korowii ne. 14 Dɛ Jɔn fe dɛ nyin vɛɛh, dɛ ŋɔ, "Menee chɛ kɛŋɔ ń ba he be hé sɔ mɛ Korowii ne, gɛɛ he ba n be naa?" 15 Anee Yeesu ŋɔ, "Taraken nɔ te, sɔ mɛ. He sɔ mɛ naa, gɛɛ yaa ba wona ɛ wedɛɛga aa dɛ su Korowii siwi la bwa." Asɛ mɔɔ Jɔn sɛh dɛ sɔɔ nee la. 16 Waa sɔɔ Korowii nee la tonɛ la, Yeesu le nee ta dɛ ba che baŋ. Nyundua pilo, asɛ o na Korowii Domadɛɛge o do kɛŋɔ brɔnoma ken dɛ ba ba so o nɛ. 17 Asɛ taa bɛl le nyundua ŋɔ, "N bie maa dɛ nyinu o wa ɛɛ su n siwii nɔ."
41 Belaa Korowii Domadɛɛge la kpɔ Yeesu kaa pua waa ɛ hɛŋle gbo ta ásɛ Bɔnsam daahno na. 2 Dɛ Yeesu lawɛ o nyoa vɔwɛ tɔpebire fifraanaarɛ. Dɛ lɔr dɛ kpoo. 3 Anee Bɔnsam ba o be dɛ ba ŋɔ o be ŋɔ, "Dɛ henee Korowii Bie la kpela aa, gel bwea nɔ berɛ paanoo hé di." 4 Anee Yeesu ŋɔ, "Korowii Tɔn baglɔ ŋɔ, ’Kondikwaa gbo laa dɛɛ tɛ nɛn mkpa. Waa Korowii aa dɛ bol la bwa ge dɛ tɛ nɛn mkpa.’ " 5 Anee Bɔnsam kpɔɔ kaa Korowii Bwɛɛ Jerusalam la ta dɛ kpɔɔ ka cheg Korowii Dea la nyundujagla, 6 asɛ dɛ ŋɔ o be ŋɔ, "Dɛ henee Korowii Bie la kpela aa, che bonɔ dɛ jah le harɛ, dɛkalkɛ Korowii Tɔn baglɔ kɛ, ’Korowii ɛɛ geloo o nyundua toroma ɛɛ nyiŋi he nɛɛ kɛrɛdɛ. Baa lawɛɛ haa wola nakpala kwaraa lɔ.’ " 7 Anee Yeesu chaŋo ŋɔ, "Korowii Tɔn baglɔ ŋɔ, ’Bɛ N Naa Korowii daah na.’ " 8 Anee Bɔnsam berɛ kpɔɔ ka chɔŋɛ bobɛl waa do kɛŋɔ bwejeŋ bɛl doa dɛ baglo harɛ nɔ ta bela bwa kora dii aa lole ne kondɔɔh ne konjena aa lɔ o ta bwa, 9 dɛ ŋɔ o be ŋɔ, "Dɛ he guŋ mɛ harɛ dɛ duu mɛ naa, mɛɛ kpɔ kwaa haa naa nɔ bwaa tɛɛ." 10 Anee Yeesu kɔro ŋɔ, "Le n jwɛɛh kaa, Bɔnsam! Korowii Tɔn baglɔ ŋɔ, ’Dɛɛ duu N Naa Korowii dɛɛ tomɛ o gbo.’ " 11 Anee Bɔnsam gelo dɛ kaa, asɛ nyundua toroma ba chao. 12 Gɛ saŋ Yeesu aa noa kɛ ba lawɛ Jɔn do dea la, o berɔ kaa Galilia harɛ ta. 13 O la Nasarɛt, kɛ o ta bela soge, dɛ berɛ ka so bwɛɛ bɛl waa lɔ Galilia Moo la nyoa dɛ do Sebulɔn ne Naftale harɛ ta baa yerɔ Kapeeneɔm la ta. 14 Gɛ waa nɔɔ gela Korowii keame Aesaya waa o faa bola la ɛ kasinteŋ. O bolɔ ŋɔ, 15 "Nɛra baa lɔ Sebulɔn ne Naftale harɛ waa lɔ Jɔɔdan Moo la baŋ, dɛ kpɔ dɛɛ kaa moo nyoa bela la, Galilia harɛ ta bela hɔɔhra aa wara dɛ koo Juda tena bini la, 16 gɛ nɛra nɔ ba wechɔga aa gela ba do seo lɔga kɛ nɛra baa soge biro ta la, ba na nii bɛl o chaah kohona tɛ ba bwa." 17 Gɛ saŋ laanee Yeesu pa mun bol waa dɛɛ chagle nɛra ŋɔ, "Hé charɛ he liire le he wechɔga ta, dɛkalkɛ Korowii Kora la pu heyaa tonɛ." 18 Yeesu aa dɛ valɛ Galilia Moo la nyoa la, o na baala banɛ baa dɛ ɛ nee toma dɛɛ ta asau. Baala banɛ laanee Seemɔn baa dɛ yerɔ Pita la ne o nime Andriu. 19 Anee Yeesu ŋɔ ba be ŋɔ, "Hé gel he pɛŋa la nyina dɛ ba teŋɛ n nɛ, ásɛ n bagle heyaa gɛ baa nyin nɛra baa tɛ Korowii." 20 Bug la ta ba den gel ba asauri la bela dɛ kpɔ teŋɛ o nɛ. 21 Waa dɛ kaa sie la, o berɔ ka na Sebedii bii banɛ, Jems ne o nime Jɔn, dɛ ba ne ba mɛɛ lɔ gbera bini dɛɛ tɔɔge ba asauri, asɛ Yeesu yer ba. 22 Bug la ta ba den gel ba mɛɛ ne gbera la bela dɛ kpɔ teŋɛ Yeesu nɛ. 23 Yeesu gaage Galilia harɛ ta bobɛlbwa dɛ jo cheremi deene bini dɛɛ chagle nɛra Korowii Kora la Amanesoma wa, dɛɛ chah nɛra baa dɛ we weela bwa soosiwi. 24 O waa perɛ Siiria harɛ bobɛlbwa, anomanta bela tena kpɔ ba weela tena baa dɛ we weela bwa soosiwi dɛ ba o be. Banɔ la kwaa aa dɛ ir ba nɛ, ne banɔ la baa dɛ we gbuŋgbuŋri, ne banɔ la ba nɔɔra ne ba nakpale aa serewa bwaa ba kpɔ ba Yeesu be o chaah ba. 25 Dɛ nɛnlaa tenten le Galilia harɛ ne bwɛɛre fi baa dɛ yera Dekapɔles la, ne Jerusalam, ne Judia harɛ, ne Jɔɔdan Moo baŋ bwɛɛre bwa ta dɛ kpɔ teŋɛ Yeesu nɛ.
51 Yeesu aa na nɛnlaa la la, anee o teeh bwejen bɛl dɛ ka so, asɛ o habɔteŋra la baro cheme, 2 asɛ wɛɛ bag ba waa dɛɛ ŋɔ, 3 "Nɛra baa kpɔ ba te dawɛ Korowii nɛɛ kɛ nyaara la, ba na som, dɛkalkɛ banee dɛɛ ba nyundua koobii ɛɛ. 4 Nɛra baa dɛ wi taraken la, ba na som, dɛkalkɛ Korowii ɛɛ larawe ba bwaraa. 5 Nɛra baa dɛ pwɛr ba te la, ba na som, dɛkalkɛ Korowii nyobaga la, banee o bagɛ tɛ. 6 Nɛra ba sie aa begre waa aa togra dɛɛ su Korowii siwi la, ba na som, dɛkalkɛ Korowii ɛɛ cha baa a ta kɛrɛdɛ bá dɔa ba tetoora. 7 Nɛra baa dɛ na nɛra sum la, ba na som, dɛkalkɛ Korowii gee na ba sumii. 8 Nɛra ba tea bini aa toa la, ba na som, dɛkalkɛ banee dɛɛ ba Korowii nae. 9 Nɛra baa dɛ larawe waa dɛɛ sɔɔh waa nyoa la, ba na som, dɛkalkɛ Korowii ɛɛ yer ba o biirii. 10 Nɛra baa dɛ ɛ waa aa dɛ su Korowii siwi, nɛra koh a waa dɛɛ ɛɛ ba hɔhɔrɔwa la, ba na som, dɛkalkɛ banee dɛɛ ba nyundua koobii ɛɛ. 11 "Dɛ nɛra koh teŋa haa teŋɛ n nɛɛ nɔ waa dɛɛ chɛgre heya, dɛɛ ɛ heyaa hɔhɔrɔwa, dɛɛ teŋe nyosone, dɛ bol musu waa bɛlbwa dɛɛ dawɛ he nɛ aa, he na som. 12 Hé gel he sie lɛ kohona, dɛkalkɛ he kembɔr kan taeh Korowii be. Gɛɛ ba kpɔ ɛ Korowii keamere baa tɔ sie la. 13 "He do kɛŋɔ yar aa dɛ kwaa dɔr nɛwɛnyina bwa bini. Dɛ yar aa somɛ kpa a, ɛrɛɛ baa ba a ɛɛ á do som jaɔ? A ta wejema dɔe bá ɛ kpa. Fugaa a den chɛ kɛŋɔ he fuga ta dɛ tigri a ta. 14 He do kɛŋɔ nii waa dɛ chaah bɔr nɛwɛnyina bwa bini. Bwɛjen waa dawɛ deŋgare doa la aa won sɔh. 15 Nomɛlbwa aa kandea choŋi dɛ kpɔ kon dɛɛ pi o ta. Kɛ ba dɛ choŋu dɛ kpɔ chɔŋɛ kon ta ásɛ o chaah tɛ nɛra baa lɔ dem bela la bwa. 16 Gɛɛ chɛ kɛŋɔ he chaah tɛ nɛra ásɛ ba na he wedɛɛga ɛɛ dɛ duu he Mɛɛ waa lɔ nyundua la. 17 "He bɛ dɛɛ lii kɛ n balɔ dɛ́ ba chɔg Mosis Mmara la ne waa Korowii keamere la aa chagla la. A chɔga laa n ba. N balɔ dɛ́ ba gel a dɔ mun kɛrɛdɛ. 18 Kasinteŋ, nyundua ne harɛ taa lole nɔ, Mmara nɔ bini wejega bɛlbwa aa lee ba. 19 Anomanta naate waa berɛ Mmara la bini onjega bɛlbwa dɛ berɛ chagle bane ge ba ɛ gɛ la, waa bɔr dɔe ba Korowii Kora bini. Naate ge waa dɛ teŋɛ Mmara la ta, dɛ chagle bane ge baa ɛ gɛ la, wɛɛ dɔ nomonsoŋnibɔree Korowii Kora bini. 20 Kasinteŋ, n dɛ ŋɔ he be, dɛ he wedɛɛga ɛɛ ta Tɔn Jerema ne Farisii tena wedɛɛga ɛɛ gwaalaa, haa won ja Korowii Kora ta ŋwɛnɛ bɛlbwa ta. 21 "He noɔ kɛ ba ŋɔ saŋ la tena be ŋɔ, ’Bɛ nɛn kpo. Nomɛlbwa waa kpo nɛn la, o ɛ wechɔga kɛŋɔ bá bol o waa dɛ pa bole.’ 22 Kɛ taraken n dɛ ŋɔ he be, nomɛlbwa o baah naa di o dɔŋ nɛɛ la, o ɛ wechɔga kɛŋɔ bá bol o waa dɛ pa bole. Nomɛlbwa ge waa yerɛ o dɔŋ nɛnsala la chɛ kɛ o che Juda tena nomonome bwa sie. Asɛ nomɛlbwa o ge aa yerɛ o dɔŋ koŋgɛne bɛl la, a chɛ kɛ ba tao Bɔnsam nii ta. 23 "Anomanta dɛ he kpɔ jam kwaa dɛɛ la ká tɛ Korowii bela baa dɛ fuh kwaa dɛɛ tɛo la, dɛ lii kɛ he ne he dɔŋ bɛl dɔ waane aa, 24 gel he kwaa la bela, dɛ la ka nyin he dɔŋ la hé ne o nyoa ka pɛ mɔɔ he ba kpɔ he kwaa la tɛ Korowii. 25 Dɛ he ne he dɔŋ dɔɔ, asɛ o kpɔe dɛɛ kaa kɔɔto aa, larawo hé kwaa he baah. Gɛ laa aa, o dɔɔ tel he ne bela aa, kɔɔto nomoa la ɛɛ kpɔe tɛ prosiri bá ka doe dea. 26 Kasinteŋ, dea belaa hɛɛ ba kae ka tel gɛ saŋ haa bɔ he kem la bwa, kapɛrɛ gba aa wola ka mɔɔ ba lee. 27 "He noɔ kɛ ba faa ŋɔa ŋɔ, ’Bɛ jwamane dɛɛ bɔ.’ 28 Kɛ taraken n dɛ ŋɔ he be ŋɔ, he naate haa na haah dɛ nyiŋu he pɛla do o nɛɛ la, he bɔ jwamane he bambile bini. 29 Anomanta, dɛ he dig siwi ɛɛ geloo he ɛ wechɔga aa, fomo ta! He fomo ta kwaraa bɔ kɛ haa kpɔ sibie anɛ kaa Bɔnsam nii ta. 30 Dɛ he nɔndig ɛɛ geloo he ɛ wechɔga aa, teŋo ta! He teŋo ta kwaraa bɔ kɛ haa kpɔ nɔɔra anɛ kaa Bɔnsam nii ta. 31 "Ba fa ŋɔ nomɛlbwa dɛ ba o haah vɛɛh yaa, ó chwerɛ tɔn tɛo dɛ vɛoh. 32 Kɛ taraken te n ŋɔ baa bɛlbwa o haah naa wola baala nyine, asɛ o vɛoh la, o di bolchɔge, dɛkalkɛ o gelɔ haah la bɔ jwamane. Asɛ naate ge waa bera ka mo haah la baa vɛoh la, o ge bɔ jwamane. 33 "He noɔ kɛ baa ŋɔ saŋ la tena be ŋɔ, ’Bɛ waa haa bagɛ nyoa dɛ ŋwɛɛ a ta la ta koni. Ɛ waa la tɛ Korowii.’ 34 Kɛ n dɛ ŋɔ, he be ŋɔ he bɛ ŋwɛɛ kwaraa. He bɛ nyundua ŋwɛɛ, dɛkalkɛ Korowii soŋnibɔree. 35 He bɛ harɛ ŋwɛɛ, o natigribɔree. He bɛ Jerusalam ŋwɛɛ, Koojen bwɛɛ bela. 36 He bɛ he nyu gba ŋwɛɛ. Haa won gel he nyumpon beŋkpoŋ gba to, gɛɛ haa wola won gel o bir ge. 37 Ba dɛ bɔɔre waa dɛ a ɛ kpela aa, sɛh ŋɔ, ’Ɔɔh,’ dɛ nyosone gee yaa, ŋɔ, ’Ɔɔhɔ.’ He bol waane ja a ta naa, amɔ a te le Bɔnsam be. 38 "He noɔ kɛ ba faa ŋɔa ŋɔ, ’Dɛ nɛn fome he siwi aa, hé ge fome o siwi. Dɛ nɛn fome he nyen aa, hé ge fome o nyen.’ 39 Kɛ taraken te n ŋɔ, dɛ nomɛl ɛɛ wechɔga aa, bɛ wechɔga kpɔ bɔɔ kem. Dɛ nomɛlbwa kpaa he dig lwɛɛma aa, berɛ gal lwɛɛma la ge tɛo ó kpaa ja. 40 Dɛ nomɛl dɛ nyin kɛ o kpɔe la kɔɔto dɛ́ ka lɛ he batakaare aa, kpɔ he yal ge jao. 41 Dɛ kpegnɛn ge dɛ doe ŋɔ hé che o bone ka doo kwansini beŋkpoŋ naa, che ka doo kwansini anɛ. 42 Dɛ nomɛl soŋe komɛl aa, kpɔ tɛo. Dɛ nomɛl ge ŋɔ o dɛ nyin komɛl dɛ kemaa, kpɔ kemɔ. 43 "He noɔ kɛ ba faa ŋɔa ŋɔ, ’Hé nyin he daamanar dɛ hah he dɔma.’ 44 Kɛ taraken n dɛ ŋɔ he be, hé nyin he dɔma dɛ soŋe Korowii dɛɛ tɛɛ ba, 45 ásɛ nɛra jemɛ kɛ he ɛ he Mɛɛ waa lɔ nyundua la bii, dɛkalkɛ o te gelɔ wee lɔ dɛɛ tɛ wechɔg-ɛɛra ne nɛndɛɛga bwa, dɛ nɛ bwaala ge dɛɛ tɛ nɛndɛɛga ne wechɔg-ɛɛra bwa. 46 Dɛ he dɛ nyin nɛra baa dɛ nyin heyaa gbo aa, kembɔr besoo hɛɛ ba dɔe le Korowii be nɔ? Wechɔg-ɛɛra gba dɛ nyin nɛra baa dɛ nyin ba wa. 47 Dɛ he ne he chamenetena gbo dɛ bol wa aa, dɛ amee he ɛ gwaa he bala ɔ? Hale nɛra baa wola Korowii tomɛ gba won gɛ ɛɛ! 48 A chɛ kɛŋɔ he we-ɛɛla bwa do kaih, gɛ he Mɛɛ waa lɔ nyundua la waa aa do kaih la.
61 "Hé nyiŋi kɛrɛdɛ dɛɛ berɛ he wedɛɛga ɛɛ nɛwɛnyini sie ta ásɛ baa kpɛɛ heya. Dɛ he dɛ ɛ he wedɛɛga nɛwɛnyini sie ta naa, hɛɛ paŋɛ he kembɔree he Mɛɛ waa lɔ nyundua la sie. 2 Anomanta dɛ he dɛ ba nɛn kon kɛɛ yaa, he bɛ kpɔ lɔ dawuro dɛ́ gel nɛra jemɛ, gɛ nɛra baa na nɛra sie mɔɔ dɛɛ ɛ waa yon dɛɛ ɛ cheremi deene ne fɔgbaahna la. Ba te dɛ nyin kɛ nɛra na ba wedɛɛga ɛɛ dɛ kpɛɛ ba. Kasinteŋ, ba te dɔ ba kembɔr tonɛ. 3 Dɛ he te dɛ ba nɛn kon kɛɛ yaa, he bɛ gel he dansom gba jemɛ. 4 Hé sɔh dɛ kɛo ásɛ he Mɛɛ la waa dɛ na waa haa ɛa dɛɛ sɔh bwa la bɔ heyaa kem. 5 "He dɛ ba Korowii soŋa aa, he bɛ he te ɛ kɛŋɔ nɛra baa dɛ na nɛra sie mɔɔ dɛɛ ɛ waa la. Banee yon dɛɛ nyin cheremi deene ne fɔgbaahna chega dɛɛ soŋe Korowii ásɛ nɛra na ba. Kasinteŋ, ba te dɔ ba kembɔr tonɛ. 6 Dɛ he te dɛ ba Korowii soŋa aa, hé kpɔ he te sɔh mɔɔ dɛ soŋe Korowii waa ɛ he Mɛɛ baa wola on na la. Onee dɛɛ na waa haa ɛa dɛɛ sɔh bwa. Onee dɛ bɔ heyaa kem. 7 "He bɛ wobojaŋa aa wola mun dɔe dɛɛ bol he Korowii soŋa ta kɛ nɛra baa wola Juda tena ɛɛ la yon dɛɛ ɛ la. Ba dɛ lii kɛŋɔ ba wobojaŋa laanee dɛ gel ba voga no ba wa. 8 He bɛ ɛ kɛ ban. He Mɛɛ la jemɛ he wenyina bwa mɔɔ hɛɛ soŋo. 9 Kenii chɛ kɛ hɛɛ soŋe Korowii: Ya Mɛɛ haa lɔ nyundua, henee chɛ duura. 10 Bagle he kora dii harɛ nɔ ta. Gel ya ɛ he tetoowaa harɛ nɔ ta, gɛ baa dɛ ɛa nyundua la. 11 Tɛ yaa ya fini kondikwa, 12 dɛ kpɔ ya wechɔga kɛ yaa, gɛ yaa kpɔ ya dɔŋa wechɔga dɛɛ kɛ ba la. 13 Dɛɛ ke yaa wechɔga lugri ta. Le yaa musu ta. He kora dii, ne he kpegri, ne he jirima ta jaga dɔe bwa. Aamen. 14 Dɛ he kpɔ he dɔŋa wechɔga baa dɛ ɛ heyaa dɛɛ kɛ ba aa, he Mɛɛ waa lɔ nyundua la gee kpɔ he wechɔga haa dɛ ɛ laanee dɛɛ kɛ heya. 15 Kɛ dɛ haa he dɔŋa wechɔga kpɔe dɛɛ kɛ ba aa, he Mɛɛ waa lɔ nyundua la ge aa he kwaa kpɔ kɛ heya. 16 "He dɛ vɔwɛ nyoa aa, he bɛ dɛɛ ŋwe kɛ nɛra baa dɛ na nɛra sie mɔɔ dɛɛ ɛ waa aa dɛ ɛ la. Dɛ ba te dɛ vɔwɛ nyoa aa, gɛɛ ba ŋwe dɛ laa ba sie bɔr chɔg ásɛ nɛra na kɛŋɔ ba dɛ vɔwɛ nyoa. Kasinteŋ, ba te dɔ ba kembɔr tonɛ. 17 Kɛ he te, dɛ he dɛ vɔwɛ nyoa aa, hé samɛ he sie dɛ lee he nyuune, 18 asɛ nɛra bɛ jemɛ kɛŋɔ he dɛ vɔwɛ nyoa, nemenɛ he Mɛɛ baa wola on na la gbo. Onee dɛɛ na waa haa ɛa dɛɛ sɔh la. Onee dɛ bɔ heyaa kem. 19 "He bɛ gel he siwi swɛɛ harɛ nɔ ta kondɔɔh ta. Harɛ bonɔ te, kwaa won kwaa chwee, kwaa won deera dɛ chɔg, ŋwɛɛra ge won dea joe dɛ ŋwɛ. 20 Kɛ hé gel he siwi swɛɛ Korowii doa kondɔɔh ta. Belaa kwaa aa wola toole dɛ chwea, aa wola dee, ŋwɛɛra ge aa wola won jo dea ka ŋwɛa. 21 Bela he kondɔɔh aa lole laanee he liire ge do. 22 "Sibie do kɛ kandea dɛ tɛ nɛwɛnyini. Anomanta, dɛ he sibie wer aa, he dɛ na bɔr. 23 Dɛ a chɔgɔ ge aa, amɔ dɛ he lɔ biro ta. Gɛɛ a do, dɛ he sie begre Korowii waa ta naa, dɛ he wobɛlbwa chaahnɔ. Kɛ dɛ he sie begre harɛ nɔ ta kwaa ta naa, he lɔ biro tenten ta. 24 "Nomɛlbwa aa won tomɛ dɔɔranar banɛ. Dɛ a ba gɛ naa, wɛɛ dɛɛ nyin bɛl waa dɛ gwaa bɛl. A laa ge aa, o sie ɛɛ dɛɛ lɛ bɛl bee dɛ gwaa bɛl. Haa won tomɛ Korowii dɛ berɛ won nyin harɛ nɔ ta kondɔɔh a magre. 25 "Anomanta n dɛ ŋɔ he be ŋɔ, he bɛ gel he sie begre he soga bini kwaa haa di ne nee haa nyɔ, ne kwaa haa tɔ wa. Haa jemɛ kɛ mkpa gwaa kondikwa, asɛ bwadabii ge gwaa yal aa? 26 Hé ta sie nyiŋi jumbii na. Aa kwaa du, aa komɛ, a ta bela aa komɛ kwaa do dɔe, kɛ he Mɛɛ waa lɔ nyundua la dɛ tɛa kondikwaa aa di. He ta jumbii nɔ gwaalaa? 27 He bini umee dɛ won kpɔ sibegra ŋwɛnɛ bɛl dɛ kpɔ tɔpebeŋkpoŋ ja o mkpa tɔpera ta nɔ? 28 Ɛrɛɛ he yale bɛ dɔe waa hiah heyaa nɔɔ? Hé ta sie nyiŋi gɛ kpɔg bini koŋkwaa dɛ fe aa, a fee yon do wer la dɛ na. Aa toma ɛ dɛɛ koh, aa yabi ta. 29 Kɛ n dɛ ŋɔ he be ŋɔ, Kooro Solomɔn gba ne o kondɔɔh bwa, o laala ta wer doe kɛ a gɛ kwaa nɔ bwa. 30 Kpɔga haa naa a do wer fini asɛ kere gbo dɛ a sewɔ ba fuah nɔ, dɛ Korowii gelɔ a do wer ken naa, ɛrɛɛ waa wola won tɔ heyaa yal gwaala ɔ? He yarada aa kanɛ kwara! 31 He bɛ gel he sie begre hɛɛ pɛɛ ŋɔ, ’Bɔkwaa yaa ba dii yɔ, bɔkwaa yaa ba nyɔe yɔ, kɛɛ leperaa yaa ba yale dɔe dɛ tɔɔ?’ 32 Nɛra baa wola Juda tena ɛɛ baa wola Korowii tomɛ la liiree dɛɛ do a gɛ kwaa nɔ ta. Kɛ he Mɛɛ waa lɔ nyundua la jemɔ kɛ he dɛ nyin anɔ bwa. 33 Anomanta hé gel he sie begre Korowii Kora la ne wedɛɛga aa dɛ su o siwi la ta, dɛ bɛ an mun dɛɛ ta, asɛ ó kpɔ anɔ haa dɛ nyin nɔ bwa tɛ heya. 34 He bɛ gel kere waa swɛɛ he siwi. Tɔpere te bɛlbwa dɔ o waa aa lɔ o ta. Anomanta, hé gel fini waa gbo swɛɛ he siwi.
71 "He bɛ he dɔŋa dɛɛ pwah, asɛ Korowii ge bɛ heyaa pwah, 2 dɛkalkɛ gɛ haa dɛ pwah he dɔŋa la, gɛɛ Korowii gee ba heyaa pwaeh. Kon haa kpɔa magɛ kwaa tɛ he dɔŋ la tentenee baa ba kpɔe magɛ tɛ he ge. 3 Ɛrɛɛ hɛɛ bol he dɔŋ wechɔga tama wa, haa wola he te wechɔgdamanta dawɛ nɔɔ? 4 A do kɛŋɔ dabor aa lɔ he siwi ta haa wola on kpɔe, dɛ ŋɔ he dɔŋ be ŋɔ ó gel he laa dapugri kpɔ o siwi ta. 5 Nɛn haa dɛ nyiŋi nɛra sie mɔɔ dɛɛ ɛ wa! Tɔ sie laa dabor la kpɔ he siwi ta mɔɔ dɛ won na kɛrɛdɛ dɛ laa dapugri waa lɔ he dɔŋ siwi ta la kpɔ. 6 "Dɛ he dɛ bol Korowii Amanesoma dɛɛ bagle nɛra, asɛ baa no dɛ ɛa kɛ wesalee yaa, hé gel ba, dɛkalkɛŋɔ he kpɔ kondɛɛga tɛ nyootena aa, aa wola a waa jemɛ la, aa gelaa dɛ ba dorome. He kpɔ kondɛɛga ta prakooni ge aa, aa tigri a taa dɛ laa chɔg. 7 "Hɛ́ɛ soŋe Korowii, wɛɛ tɛ heyaa. Hɛ́ɛ nyin he konnyina o be, hɛɛ dɔɔ. Hé swɛɛ siwi dɛɛ lɔ gbera, wɛɛ ya heyaa. 8 Nomɛlbwa waa dɛ soŋo la dɛ dɔ, asɛ nomɛlbwa waa dɛ nyin o konnyina dɛɛ le o be la, o dɛ tɛo. Gɛɛ Korowii ɛɛ ba gbera yae dɛ tɛ nomɛlbwa waa dɛ lɔ la. 9 "He bini umee o biee nyin paanoo asɛ o kpɔ bwe tɛo wɔ? 10 Kɛɛ dɛ o dɛ nyin pɛŋe aa, o ka lawɛ harɛkon ba tɛo wɔ? 11 Dɛ he wechɔg-ɛɛra nɔ kwara jemɔ dɛ kpɔ kondɛɛga dɛɛ tɛ he bii raa, ɛrɛ waa he Mɛɛ waa lɔ nyundua la te aa wola kondɛɛgaa kpɔ tɛ nɛra baa dɛ soŋo wɔ? 12 Gɛ haa dɛ nyin kɛ nɛra ɛ dɛɛ tɛ heyaa la, hé ge ɛ gɛ tenten dɛɛ tɛɛ ba. A gɛɛ dɛɛ bagle Mosis Mmara la ne Korowii keamere la webagla la bini kɛrɛdɛ. 13 "Ŋwɛnɛre anɛɛ lole, bɛl do feelɔɔ ken, bɛl ge pagri. Hé kpɔ ŋwɛnɛfeelɔɔ la ta, dɛkalkɛ onɔ la waa paga la dɛ la he ne seo ta. O ta kpɔe pwɛre. Anomanta nɛra baa dɛ kpɔ o ta warɔ. 14 Kɛ onɔ la waa do feelɔɔ la dɛ la he ne mkpa ta. O ge ta kpɔe kpegri. Anomanta nɛra tama kenii jemɔ dɛɛ kpɔ o ta. 15 "Hɛ́ɛ nyiŋi nyosonteŋna baa ŋɔa Korowii keameree ban la kɛrɛdɛ. He na ba aa, ba pwɛre kɛŋɔ peera ken. Kɛ ba bini te, ba sie begre kwaa kɛ gbolore ken. 16 Ba we-ɛɛla taa hɛɛ ba chega dɛ jem ba. Kpeele aa won nɔnɛ kɛɛ, gɛɛ sɔɔh daa ge aa wola won nɔnɛ pur nɔna. 17 Dadɛɛge nɔna wer, dachɔge te nɔna aa were. 18 Dadɛɛge aa won nɔnɛ nɔnchɔga, gɛɛ dachɔge ge aa wola won nɔnɛ nɔndɛɛga. 19 Daa bɛlbwa waa wola nɔndɛɛga nɔnɛ la, baa teŋo ta dɛ fuuh. 20 Anomanta nyosonteŋna la we-ɛɛla taa hɛɛ ba chega dɛ jemɛ kɛ Korowii keamere laa ban. 21 "Nɛra baa dɛ yer mɛ ’N Dɔɔ, n Dɔɔ’ la bwa laa dɛɛ ba Korowii Kora la bini dɔe dɛ ja, nemenɛ banɔ la baa dɛ ɛ n Mɛɛ waa lɔ nyundua la tetoowa. 22 Tɔpejen maa ba la baa tel aa, nɛra ɛɛ warɔɔ dɛ baa bol n be ŋɔ, ’N Dɔɔ, he sɔn ne laa ya bol Korowii Waa la aa? He sɔn ne laa ya doŋi kwaa nɛra nɛɛ la aa, kɛɛ he sɔn ne laa ya ɛ nyokpowa damanta la bwa la aa?’ 23 A taa mɛɛ ba ba be ŋɔe ŋɔ, ’Maa heyaa jemɛ bwa. Hé le n sie bonɔ, wechɔg-ɛɛra bane!’ 24 "Nomɛlbwa waa no n waa nɔ dɛ ɛ gɛ aa dɛ bagle la do kɛ wejereme bɛl waa ma o dea chɔŋɛ bwe ta. 25 Bwaala nɛo, nenapala suugi, asɛ peujena ta. Kɛ dea la ta chole, dɛkalkɛ dɛ o chɔŋɛ bwe ta. 26 Nomɛlbwa waa no n waa nɔ asɛ o ta gɛ aa dɛ bagle la ɛɛ la do kɛ gɛne bɛl waa ma o dea hɛŋle harɛ ta. 27 Bwaala nɛo, nenapala suugi, asɛ peujen ta, asɛ dea la chole biram!" 28 Yeesu aa bol waa la tonɛ la, o webagla la ɛ nɛnlaa la nyokpoa, 29 dɛkalkɛ a ta do kɛ gɛ Tɔn Jerema la yon dɛɛ bagle la. O te dɛ bol waa kɛ nɛn waa dɔ waa bwa kpegri ken.
81 Yeesu aa le bwe la doa dɛ tu harɛ la, nɛnlaa teŋɛ o nɛ. 2 Asɛ baa bɛl weechɔga aa ɛ o bwara ba dɛ ba guŋi o sie dɛ ŋɔ, "N Dɔɔ, hɛɛ sɛoh waa, hɛɛ wonoo gel n bwara kwaa." 3 Yeesu tɛr o nɔn dɛ lego dɛ ŋɔ, "N sɛoh. N gelɔ he bwara kwaa." Bug la ta weela la den le o nɛ. 4 Anee Yeesu kaoh ŋɔ, "Bɛ nomɛlbwa be ŋɔ. Pa sie kaa Sɔfo la be dɛ kpɔ he te ka baglo ó pɛne, asɛ he kpɔ kwaa ka tɛo ó kpo gɛ Mosis aa chagla la, á bagle kɛ he weela la toole he nɛɛ kpa." 5 Yeesu la Kapeeneɔm. Waa dɛ jo bwɛɛ la ta la, Room sooja nomoa bɛl ba dɛ ba soŋo ŋɔ, 6 "N Dɔɔ, n bonɔɔ bwara dɛ weo. O kuugo chɔ dea, o bwara dɛ nyɛgo taeh." 7 Anee Yeesu ŋɔ, "Mɛɛ ka chaoh." 8 Sooja nomoa la ŋɔ Yeesu be ŋɔ, "N Dɔɔ, n ta chɛɛ kɛŋɔ he ba n dem. Kɛ he chegɛ bonɔ ŋɔ wéela la le o nɛ aa, wɛɛ gbaŋroo, 9 dɛkalkɛ he dɔ wobɛlbwa kpegri. N ɛ nɛn maa lɔ nomonome bane lɔga, dɛ dɔ soojare do n ge lɔga. Mɛɛ wonoo ŋɔ bɛl be ŋɔ, ’Kaa,’ o kaa, dɛ berɛ ŋɔ onfale be ŋɔ, ’Ba,’ o ge ba. Mɛɛ wonoo ŋɔ n bonɔɔ ge be ŋɔ, ’Ɛ ken tɛ mɛ,’ asɛ o ɛ." 10 Yeesu aa no gɛ la, o nyoa kpoo, o ŋɔ o habɔteŋra la be ŋɔ, "Kasinteŋ, n ta nɛn waa dɔ yarada kɛ baa nɔ nae bwa. N ta o yarada dɔŋ nae Israel tena kwaraa bini. 11 Kasinteŋ, nɛra ɛɛ le wee leebɔr ne wee cholibɔree ba so Korowii koobwɛ, asɛ ba ne Abraham ne Aesek ne Jekɔb pɛ di kondikwaa bela. 12 Asɛ nɛra Korowii koobwɛɛ la fe aa chɛ ba la, bá kpɔ ba ta biro ta, belaa wii ne weweele do." 13 Anee Yeesu ŋɔ sooja nomoa la be ŋɔ, "Kaa dem. Gɛ haa yaradaa nɔ, a ɛ gɛ tɛɛ." Bug la taa nomoa la bonɔɔ la dɔ bokpega. 14 Yeesu la Pita dem dɛ ka na kɛ Pita helahaah bwara wɔrɔbɔ o chɔ kalaŋ ta. 15 Yeesu lawɛ o nɔn, asɛ o bwara bini chaahno, asɛ o ir dɛ daa kondikwaa tɛo. 16 Bɔr aa joa la, ba kpɔ nɛra kwaa aa dɛ ir ba nɛɛ ba Yeesu be, o kpɔ o nyoa wobol doŋi kwaa la le ba nɛ, asɛ dɛ chah weela tena ge. 17 Anɔ nɔɔ gela Korowii keame Aesaya waa waa bola bil la ɛ kasinteŋ. O bolɔ ŋɔ, "Onee laa ya gwɛgra ne ya weela kpɔ ya nɛ." 18 Yeesu aa na nɛnlaa la aa baro cheme la, o ŋɔ o habɔteŋra la be ŋɔ bá le moo la baŋ. 19 Tɔn Jereme bɛl balɔ dɛ ba ŋɔ o be ŋɔ, "Nomoa, bobɛlbwa haa dɛ la la, mɛɛ teŋɛ he nɛɛ kaa." 20 Anee Yeesu ŋɔ o be ŋɔ, "Manyajegre kwaraa dɔ bɔɔne dɛɛ chɔ a bini, asɛ jumbii aa dɛ gah nyundua ge dɔ a kɔne. Kɛ n Nɛn Bie te ta bobɛlbwa dɔe ń chɔ dɛ onɛ." 21 Anee o habɔteŋra la bɛl ŋɔ, "N Dɔɔ, gel n la, asɛ n mɛɛ baa sewaa ń hugo mɔɔ dɛ ba teŋɛ he nɛ." 22 Anee Yeesu chaŋo ŋɔ, "Hé te teŋɛ n nɛɛ dɛ gel nɛra baa wola Korowii mkpa dɔe la ɛɛ huge ba dɔŋa." 23 Yeesu jo gbera bini, o ne o habɔteŋra la ɛɛ kaa. 24 Bug la ta dɛ peujen bɛl dɛ ta moo la sie, asɛ nehaŋma gel ba gbera la ɛɛ ba mora. A gɛ saŋ nɔ dɛ Yeesu te chɔ dom gbera la bini. 25 O habɔteŋra la kaa chumu dɛ ŋɔ, "Ya Dɔɔ, lɛ yaa! Ya dɛ ba serewa!" 26 Anee Yeesu ŋɔ, "Oo! Ɛrɛɛ hɛɛ ɔmɛ kohona gɛ nɔɔ? Haa men yarada kwaraa!" Asɛ o den ir dɛ kɔr peujen la ne nehaŋma la ŋɔ á gel gɛ. Waa bol gɛ la, dɛ bɔr denɔ hel kerkerker ken. 27 A ɛ nɛra la bwa nyokpoa baa pɛɛ dɔŋa ŋɔ, "Nɛn besoo siwii nɔ, peu ne nehaŋma ɛɛ no o wobol nɔɔ?" 28 Yeesu aa le moo la baŋ dɛ ba Gadara harɛ ta la, baala banɛ bane kwa aa dɛ ir ba nɛɛ le lala hugribɔr dɛ ba chemo. Wechɔga baa dɛ ɛ nomanta, dɛ nomɛlbwa aa won bela baa lole kpɔ. 29 Baa chemo la, ba den kpɔ takpeg ŋɔ, "Bɔkwaa hɛɛ nyin ya be nɔ, Korowii Bie? He dɛ ba ba do yaa weweele mɔɔ ya weweele nae saŋ la tel kɛɛ?" 30 Dɛ prakooni ane lɔ ba jwɛɛh bela dɛɛ di kwa. 31 Anee kwaa aa dɛ ir baala la nɛɛ la soŋe Yeesu ŋɔ, "Dɛ hɛɛ doŋi yaa te naa, ya dɛ soŋe, gel ya ka so prakooni nɔ nɛ." 32 Yeesu kɔra ŋɔ, "Hé kaa!" Asɛ a bwa den le ka so prakooni la nɛ, asɛ a ge bwa den gbomɛ biribiribiri, dɛ wili diŋgoŋ ka le moo la ta dɛ serewe. 33 Nɛra baa dɛ nyiŋi prakooni la ta la aa na gɛ la, ba chwao kaa bwɛɛ la ta dɛ ka taa waa aa chig bela la bwa ne waa aa pu baala la kwaa aa dɛ ir ba nɛɛ la wa. 34 Anomanta nɛra baa lɔ bwɛɛ la ta la bwa chwao dɛ ba cheme Yeesu, asɛ baa baa nao la, ba soŋo ŋɔ ó le ba harɛ ta.
91 Yeesu jo gbera ta dɛ gale moo la kaa o gbagba bwɛɛ ta. 2 Belaa nɛra bane kpɔ weela te bɛl waa kuuga so fɔɔ kalaŋ ta dɛɛ chemo. Yeesu aa na gɛ baa yaradao la, o ŋɔ naate waa kuuga la be ŋɔ, "Sɔɔh bwara. Aa magroo, n bie. N kpɔ he wechɔga kɛɛ." 3 Anee Tɔn Jerema bane lii ba nyu bini ŋɔ, "Baa nɔ dɛ ɛ Korowii nɛnhɛla!" 4 Yeesu aa jemɛ waa aa lɔ ba nyu bini la, o ŋɔ, "Ɛrɛɛ hɛɛ lii musu waa nɔɔ? 5 Maa ŋɔ o be ŋɔ n kpɔ o wechɔga kɛo nɔ, ne kɛŋɔ maa ŋɔ o be ŋɔ ó ir dɛ valɛ, a bini umee kpega ɔ? 6 Mɛɛ chagle heyaa kɛŋɔ n Nɛn Bie dɔ kpegri harɛ nɔ ta kɛ n kpɔ nɛra wechɔga kɛ ba." Asɛ o ŋɔ naate waa kuuga la be ŋɔ, "Ir kpɔ he kalaŋ dɛ kaa dem." 7 Baa la den ir che dɛ kaa o dem. 8 Nɛnlaa la aa na a gɛ waa nɔ la, ɔmee lag ba, ba kpɛɛ Korowii kɛŋɔ waa tɛ nɛwɛnyini ge ŋwɛnɛ ŋɔ ba won ɛ a gɛ waa nɔ la. 9 Yeesu aa le bela dɛ valɛ dɛɛ kaa la, o kaa na baa bɛl waa dɛ lɛ lampoo baa yerɔ Maatiu, dɛ o soge o toma ta dɛɛ lɛ lampoo. Anee Yeesu ŋɔ o be ŋɔ, "Ba teŋɛ n nɛ." Asɛ Maatiu ir dɛ teŋɛ o nɛ. 10 Yeesu la Maatiu dem dɛ ka so tig ta. Waa dɛ di kwaa la, lampoo lɛɛra baa dɛ bɔ apoo ne wechɔg-ɛɛra pirim baa ja o ne o habɔteŋra la nɛɛ baa di. 11 Farisii tena bane aa na gɛ la, ba pɛɛ Yeesu habɔteŋra la ŋɔ, "Ɛrɛ waa he dɔɔ nɔ ne a gɛ nɛra nɔ pɛ dɛɛ di kwaa nɔɔ?" 12 Yeesu no waa baa pɛɛra la dɛ chaŋ ba ŋɔ, "Weela tenaa hiah tɛɛga te, bokpega tena laa. 13 Hé ka kwaa hweli waa baa chwera bil heyaa ŋɔ, ’He dɛ na he dɔŋa sum aa, anee mɛɛ nyin dɛ gwaa haa kpoo kwaa dɛɛ tɛ mɛ’ la. Nɛra baa dɛ lii ba te nɛndɛɛga waa laa n ba. Wechɔg-ɛɛra waa n ba ásɛ ba charɛ ba liire." 14 Jɔn waa dɛ sɔ nɛra Korowii nee la habɔteŋra ge baa pɛɛ Yeesu ŋɔ, "Ɛrɛ waa ya ne Farisii tena nɔ te yon dɛɛ vɔwɛ nyoa, asɛ he te habɔteŋra nɔ te aa wola nyoa vɔwɛ kwaraa nɔɔ?" 15 Anee Yeesu sɛg ba ŋɔ, "Baa kpɔ hanfale dɛ yerɛ o daamanar ŋɔ bá ba bá lɛ ba sie aa, baa berɔɔ so lɔr aa? Baa lɔree so. Kɛ tɔpere bɛl ɛɛ bao kɛŋɔ baa lawɛ hanfale jaa laanee le ba bini. Gɛ saŋ la te, baa vɔwɛ nyoa. 16 "Baa yafale yakwara kpɔe dɛɛ tɔ yabene waa hɛah bɔɔ. A ba gɛ naa, yafale yakwara la ɛɛ kɛɛroo le yabene la ta, asɛ bɔɔ la berɛ do kan kohona. 17 Gɛɛ baa wola senfala kpɔe dɛɛ do loŋbena aa kɔɔhna bini dɛɛ tɔ a nyoa. Gɛ laa, dɛ sen la baa peraa, aa do kpegrii dɛ pere loŋa la a chɔg, asɛ sen la fuge. Loŋfale binii baa do senfala ásɛ a bwa won do wer." 18 Yeesu taa dɛ bol waa nɔ la, cheremi dea nomoa bɛl baa guŋi o sie dɛ ŋɔ, "N bie sewɔ taraken. Kɛ ba kpɔ nɔn dawɛ o nɛ ásɛ o berɛ ir." 19 Anee Yeesu ne o habɔteŋra la bwa ir teŋɛ o nɛ. 20 Belaa haah bɛl chal aa fugo bene fi dɛ anɛ ba kpɔ Yeesu habɔɔ dɛ ka lege o batakaare nyoa. 21 Dɛ o tɔ sie lii o nyu bini kɛŋɔ dɛ o lege Yeesu batakaare nyoa gbo kwaraa naa, wɛɛ gbaŋroo. 22 Yeesu ke nyiŋi dɛ na haah la, asɛ dɛ ŋɔ, "Tolo, sɔɔh bwara. He yarada haa yarada mɛ la gelɔ he gbaŋre." Gɛ waa nɔ taa haah la gbaŋre. 23 Belaa Yeesu jo cheremi dea nomoa la dem. Waa na gɛ hɛhɛla la ne nɛra baa dɛ ɛ lwe la aa dɛ do gbɔga la, 24 o ŋɔ ba be ŋɔ, "Hé bwa le dem bonɔ! Bie la ta sewɛ, domii o chɔ." Waa ŋɔ gɛ la, ba mamɔ. 25 Baa doŋi nɛra la bwa le dem bela tonɛ la, Yeesu jo dea bela tolo la aa chɔa la dɛ lawɛ o nɔn, asɛ tolo la ir dɛ dɔ bokpega. 26 Gɛ waa nɔ perɛ baah bela bwɛɛre la kɛrɛdɛ bwa ta. 27 Yeesu aa le bela dɛɛ kaa la, nyoŋa banɛ bane no o gbɔga dɛ ir teŋɛ o nɛɛ dɛɛ yerɔ dɛɛ ŋɔ, "Devid Naa, na ya sum!" 28 Yeesu aa kaa jo dem la, nyoŋa la joɔ puu, anee o pɛɛ ba ŋɔ, "He dɛ yarada mɛ kɛŋɔ mɛɛ wonoo chah heya aa?" Anee ba ŋɔ, "Ɔɔh, ya Dɔɔ." 29 Anee Yeesu kpɔ nɔn lege ba sie dɛ ŋɔ, "Gɛ haa dɛ yarada la, a ɛ gɛ tɛ heya." 30 Asɛ ba bwa berɛ dɛɛ na. Anee Yeesu kah ba sibegra ne ŋɔ, "He bɛ waa nɔ taa bagle nomɛlbwa." 31 Kɛ ba garɔ le dɛ ka gel waa la perɛ baah bela bwɛɛre la bwa ta. 32 Nɛra la aa le dem bela dɛɛ kaa la, nɛra bane ge berɔ kpɔ baa bɛl kwaa aa ir o nɛɛ o bol waa kahonɛ ba Yeesu be. 33 Yeesu aa doŋi kwaa la le o nɛɛ la, baa la den dɛɛ bol wa, asɛ nomɛlbwa waa lɔ bela la nyoa kpo. Ba ŋɔ, "Ya ta waa nɔ dɔŋa nae Israel harɛ nɔ ta bwa!" 34 Anee Farisii tena la te ŋɔ, "Kwaa aa dɛ ir nɛra nɛɛ bwa nomoaa tɛo kpegri o won kwaa doŋa nɛra nɛɛ la." 35 Yeesu gaage bwɛjena ne anjegre bwa ta dɛ bol Korowii Kora Amanesoma bag ba ba cheremi deene, dɛ chah nɛra baa we weela te bɛlbwa soosiwi. 36 Waa na nɛnlaa la gɛ la, ba waa do o sum, dɛkalkɛ ba ɛ nɛra ba bwara aa dɛ nyɛg baa wola lɛɛ dɔe kɛ peera aa wola tegre dɔe ken. 37 Anee o kpɔ nɛra la magɛ konduula dɛ ŋɔ o habɔteŋra la be ŋɔ, "Koo kondikwaa la kan, kɛ tom-ɛɛra la lɔ tamaa ken dɛɛ ba a koma. 38 Anomanta hé soŋe Koo Te ásɛ o kpɔ tom-ɛɛla bane ba ja bá ka ɛ a toma."
101 Yeesu yerɛ o habɔteŋra fi dɛ banɛ la cheme dɛ tɛɛ ba kpegri báa kpɔ doŋi kwaa aa dɛ ir nɛra nɛ, asɛ dɛ won chah weela bɛlbwa ge. 2 Yeesu toroma fi dɛ banɛ la waa kpɔ ba laanee nɔ: Seemɔn waa pa o sɔn Pita la ne o nime Andriu, Jems ne o nime Jɔn baa ɛ Sebedii bii la, 3 Felep ne Batolomeo, Tɔmas ne Maatiu o faa dɛ lɛ lampoo la, Jems waa ɛ Alfeɔs bie la ne Tadeɔs, 4 Seemɔn Keenan te la ne Judas Eskareɔt waa le Yeesu tɛ ba kpoo la. 5 Yeesu aa dɛ tomɛ a gɛ nɛra fi dɛ banɛ nɔ la, o do ba ŋɔ, "He bɛ nɛra baa wola Juda tena ɛɛ la harɛ ta la, he bɛ Samaria bwɛɛ bɛlbwa ta la. 6 Hé kaa Israel tena baa do kɛŋɔ peera aa nyogra la be, 7 dɛ ka bol ba be ŋɔ Korowii Kora puu ba tonɛ. 8 Hé chah weela tena, dɛ chum nɛra baa serewa. Hé chah weela bwa aa dɛ chɔg nɛn bwadabi, dɛ doŋi kwaa aa won dɛɛ ir nɛra nɛɛ la le ba nɛ. N kpɔ kpegri nɔ kɛ heyaa pɛɛpɛɛ. Hé ge kpɔ chaah ba pɛɛpɛɛ. 9 He bɛ suuga te bɛlbwa kpɔ. 10 Ŋwɛnɛ haa dɛ ba kaala la, he bɛ pur kpɔ, dɛ bɛ batakaani bele anɛ kpɔ, dɛ bɛ naŋgawa bele anɛ ne daŋgbala kpɔ, dɛkalkɛ tom-ɛɛ kembɔr chɛo. 11 "Bwɛɛ bɛlbwa haa tel o ta la, hé nyiŋi nɛndɛɛge asɛ dɛ so o be dɛ ka tel gɛ saŋ haa le bela. 12 He kaa jo dem bɛlbwa ta naa, hé ŋɔ ba be ŋɔ, ’Kórowii tɛ heyaa bosɔɔhna.’ 13 Dɛ dem bela tena lɛ heyaa silɛɛ ne naa, baa dɔ bosɔɔhna dem belaa. Kɛ dɛ ba ta heyaa lɛɛ silɛɛ ne naa, baa bosɔɔhna dɔe ba. 14 Dɛ dem bɛl kɛɛ bwɛɛ bɛl tena ŋɔ baa heyaa lɛ, baa he waa la gee no aa, hé jwii he nakpale teera ta bela á bagle kɛŋɔ he kpɔ Korowii Waa ba ba be ba vɛah, asɛ dɛ le bela. 15 Kasinteŋ, awola Korowii aa ba pa nomɛlbwa bole la, waa Sodom ne Gomoora tena aa na la gba ɛɛ bɔ a gɛ bwɛɛ la tena waa. 16 "Hɛ́ɛ no! N dɛ tomɛ heyaa he ka koo he dɔma baah ta. Hé gel he sie pili hɛɛ do dɛɛgɔ kɛ harɛkwa, asɛ dɛ do pwɛre dɛ man kɛ brɔnomare. 17 Hɛ́ɛ nyiŋi kɛrɛdɛ, dɛkalkɛ baa lawɛ heyaa ka cheme nomonome sie, dɛ lɔɔ heyaa chweremi ne cheremi deene ta. 18 Baa koh n waa yerɛ heyaa cheme Abane nomonome ne kooranar sie dɛ ŋɔ hé ba bol Amanesoma la bagle ba ne nɛra baa wola Juda tena ɛɛ la. 19 Dɛ ba baa lawɛ heyaa dɛ la he ne ba sie naa, he bɛ gel waa haa dɛ ba bola ne gɛ haa bol dɛ lɛ he te hiah heya. A baa tel kɛŋɔ he bol wa aa, hɛɛ jemɛ waa haa dɛ ba bolaa. 20 Waa haa dɛ ba bola la aa he bee le. Korowii Domadɛɛge laanee dɛɛ ba he nɛɛ chega dɛ bol wa. 21 "Nɛra ɛɛ le ba gbagba lolanaree tɛ bá kpoo ba, baala le ba bii tɛ bá kpoo ba, asɛ bechale ge ir che ba nyare ne ba mɛɛnanar nɛ, dɛ gel baa kpoo ba. 22 Nɛra bwa ɛɛ koh n waa hah heya. Kɛ naate waa dɛ ba wona dɛ lawɛ bambile ka tonɛ la, wɛɛ dɔ o nyuu. 23 Dɛ he la bwɛɛ bɛl ta baa ɛ heyaa hɔhɔrɔwa aa, hé chwa kaa bwɛfale ta. Kasinteŋ, haa won la Israel bwɛɛre nɔ bwa ta ka chig mɔɔ n Nɛn Bie ba. 24 "Nɛn waa dɛ hweli toma ta o dɔɔ gwaalɛ, bonɔɔ ge ta o nomoa gwaalɛ. 25 Dɛ ba dɛ yerɛ dea nomoa Bɛlsebul waa ɛ sɔnchɔge aa, dea bii la te ta pɔeh ya? 26 "Anomanta he bɛ nɛra dɛɛ ɔmɛ. Wobɛlbwa baa tɔ a ta la ɛɛ le baŋee, asɛ waa aa sɔah bwa ge le nɛra jemɛ. 27 Waa maa dɛ bol he be biro ta la, hé bola webaŋa, asɛ waa maa sɔah bol he be la, hé bola nɛnlaa baah. 28 He bɛ nɛra baa dɛ ba wona kpo heya, baa wola won kpo he lileo la ɔmɛ, kɛ hɛ́ɛ ɔmɛ Korowii waa dɛ ba wona chɔg bwadabii ne lileo la bwa Bɔnsam nii ta la. 29 He nao kɛ pɛtoprɛ ta yog dɔe, kɛ beŋkpoŋ gba aa harɛɛ le dɛ he Mɛɛ waa lɔ nyundua aa o waa jemɛ. 30 He nyumpona kwara, o jemɛ a nyoa. 31 Anomanta he bɛ ɔmɛ. He ta pɛtoprɛre gwaalɛ wobɛlbwa ta naa? 32 "Nomɛlbwa waa won che nɛra baah ta dɛ sɛh ŋɔ o ja n nɛɛ la, gɛɛ n gee ba naate sɔn yera n Mɛɛ waa lɔ nyundua la sie kɛ o ja n nɛ. 33 Nomɛlbwa ge waa vɛɛh mɛ nɛra baah ta dɛ ŋɔ o ta n nɛɛ jae la, gɛɛ n gee ba o vɛɛh n Mɛɛ waa lɔ nyundua la sie dɛ ŋɔ n ne o laa. 34 "He bɛ dɛɛ lii kɛ n ba nyopɛo ne harɛ nɔ ta. Nyopɛo ne laa n ba, yoi nee n ba. 35 N balɔ ásɛ bibaala ne ba mɛɛnanar koh n waa dɔm, bihaahna ne ba nyare dɔm, asɛ haahna ne ba helahaahna ge dɔm. 36 Nɛn lolee dɛɛ ba o dɔm tenten ɛɛ. 37 "He naate haa dɛ nyin he nya ne he mɛɛ waa gwaa mɛ la ta chɛɛ kɛŋɔ he teŋɛ n nɛ, asɛ he naate ge haa dɛ nyin he bihaah ne he bibaa waa gwaa mɛ la ta chɛɛ kɛŋɔ he teŋɛ n nɛ. 38 He naate haa wola he te kpɔe tɛ dɛ sɛh wahala nae ne seo bwa, dɛ baa teŋɛ n nɛ kɛŋɔ nɛn waa kpɔ dagagre che bá ka kpaaro pɛl o ta la ta chɛɛ kɛŋɔ he teŋɛ n nɛ. 39 Nomɛlbwa o sie aa swɛɛ harɛ nɔ ta silɛɛ kwaa ta la, wɛɛ paŋɛ o nyuu, asɛ nomɛlbwa ge o sie aa wola harɛ nɔ ta silɛɛ kwaa ta lɛ la, wɛɛ dɔ o nyuu. 40 "Nomɛlbwa waa nyiŋi he nɛɛ la, menee o nyiŋi la. Asɛ nomɛlbwa waa nyiŋi n nɛɛ la, naate waa tom mɛ laanee o nyiŋi la. 41 Nomɛlbwa waa nyiŋi Korowii keame nɛɛ o keamere ɛɛ nomanta la, wɛɛ dɔ Korowii keame kembɔree. Asɛ nomɛlbwa ge waa koh nɛndɛɛge dɛgre waa dɛ nyiŋi o nɛɛ la, wɛɛ dɔ nɛndɛɛge kembɔree. 42 Kasinteŋ, dɛ nomɛlbwa koh kɛ he bini bechala bɛlbwa dɛ teŋɛ n nɛɛ waa dɛ tɛo nesɔna o nyɔ aa, waa o kembɔr paŋa ba bwa."
111 Yeesu aa bol waa nɔ bagle o habɔteŋra fi dɛ banɛ la tonɛ la, o le bela dɛ kaa bwɛɛre aa bɛne bela la ta dɛ kaa bol Korowii Waa dɛɛ bag ba. 2 Dɛ ba do Jɔn waa dɛ sɔ nɛra Korowii nee la dea, o chɔ bela dɛ no waa Yeesu Kristo aa dɛ ɛ la, asɛ o tomɛ o habɔteŋra bane o be 3 ŋɔ bá ka pɛɛro ŋɔ, "Henee nɛn Korowii aa bagɛ nyoa ŋɔ wɛɛ geloo o ba la aa, kɛɛ he laa o, asɛ yáa nyiŋi naate habɔɔ?" 4 Anee Yeesu ŋɔ, "Hé berɛ kaa dɛ ka ŋɔ Jɔn be waa haa baa na dɛ no la. 5 Hé ŋɔ o be ŋɔ nyoŋa dɛ na bɔr, boobie ɛɛ valɛ, asɛ nɛra weechɔga aa chɔg ba bwadabii la ge bwara kwaa. Hé ŋɔ o be ŋɔ amumure dɛ no wa, lala ir seo ta, asɛ nyaara ge dɔ Amanesoma la dɛɛ no. 6 He naate haa wola men tɔŋle la, he na som." 7 Jɔn habɔteŋra la aa dɛ kaa la, Yeesu bol Jɔn waa dɛɛ bagle nɛnlaa la ŋɔ, "Haa la Jɔn be pua waa ɛ hɛŋle gbo la ta la, dɛ bɔkwaa he fe ɛɛ nyin kɛ he na nɔ? Kpɔg bɛl peu aa dɛ ta wɛɛ yiigi la kɛɛ? 8 Dɛ gɛ laa ge aa, dɛ bɔkwa tenee he ka nyiŋi ɔ? Nɛn waa do laaladɛɛgaa he ka nyiŋi kɛɛ? Nɛra baa dɛ do laaladɛɛga la, koodemii ba do. 9 Hé bag mɛ, bɔkwa tenee he la bela ka nyiŋi ɔ? Korowii keamee kɛɛ? Kasinteŋ, Korowii keamee he na la, kɛ o gwaa Korowii keame kwara, 10 dɛkalkɛ Jɔn nɔ waa ba chwerɛ ŋɔ, ’Korowii ŋɔ, "Mɛɛ tomɛ n toromee ó tɔ he sie dɛ kwaa ŋwɛnɛ tɛɛ" ’ la. 11 Kasinteŋ, ba lolɛ nɛnjena harɛ nɔ ta, kɛ Jɔn waa dɛ sɔ nɛra Korowii nee nɔ gwaa ba bwa. Kɛ nomɛlbwa waa ɛ bechala Korowii Kora la ta te berɔ gwaa Jɔn. 12 Dɛ le saŋ la Jɔn aa lea dɛɛ bol Korowii Kora nɔ waa la, nɛra sie begrɔ ba kpɔ sibegra dɛɛ nyin dɛ ja o Kora la ta. 13 Korowii keamere la bwa ne Mosis tɔ sie bol Korowii Kora la waa dɛ ba tel gɛ saŋ Jɔn aa bala. 14 Kɛ dɛ hɛɛ yarada n waa maa dɛ bol nɔɔ te naa, Elaeja la baa bol o waa ŋɔ wɛɛ bao la, onee a gɛ Jɔn nɔ. 15 Nomɛlbwa waa no la, ó no. 16 "Bɔkwa konee mɛɛ ba fini nɔ nɛra kpɔe dɛ magɔɔ? Ba do kɛŋɔ bechale bane aa dɛ hɛlɛ fɔgbaah, asɛ bane ŋɔ ba bala be ŋɔ, 17 ’Ɛrɛɛ ya go silɛɛ yela, he sie ta lɛɛ hé sa, ya berɛ ta wiile ge, he loo ta kui hé wi nɔɔ?’ 18 Jɔn aa bala la, dɛ o dɛ vɔwɛ nyoa, waa sen ge nyɔ, asɛ nomɛlbwa ŋɔ kwaa dɛ ir o nɛ. 19 Asɛ n Nɛn Bie la te aa bala la, n di kwa, dɛ nyɔ sen ge, asɛ nomɛlbwa berɛ ŋɔ, ’Hé na baa nɔ! Kondikondidii ne sennyɔɔree on. Lampoo lɛɛra baa dɛ bɔ nɛra apoo ne wechɔg-ɛɛraa ɛ o daamanar.’ " Waa bol gɛ tonɛ la, anee o ŋɔ, "Wejereme bɛlbwa we-ɛɛla taa a che baa jemɛ kɛ o ɛ wejereme." 20 Bwɛɛre Yeesu aa ɛ nyokpowaa a ta warɛ la, a nɛra ta ba wechɔga ta leɛ. Anomanta o ŋɔ, 21 "Korasen tena, hé bwɛɛlɛ. Hɛɛ na waa taeh! Bɛtsaeda tena, hé ge bwɛɛlɛ. He gee na waa taeh! Nyokpowaa nɔ maa ɛa he bini nɔ, dɛ Taaya ne Sidonee n fee ɛa nɔ naa, ba fe charɛ ba liire le ba wechɔga ta bigri, dɛ tɔ lwe yale dɛ kpɔ tɔɔ fɔgɛ ba bwara bwa. 22 Kasinteŋ, awola Korowii aa ba dɛ ba bol nɛra bwa waa dɛ pa bole la, wɛɛ na Taaya ne Sidon tena sumii gwaa heya. 23 Asɛ he Kapeeneɔm tena ge, he fe dɛ nyin kɛ he gbagba ir kaa Korowii doa kɛɛ? Baa vigri heyaa Bɔnsam nii taa. Nyokpowaa nɔ maa ɛa he bini nɔ, dɛ ba fe ɛa Sodom aa, Sodom fe ta lole ba le fini, Korowii fe ta on chɔgɛ. 24 Kasinteŋ, hé jemɛ kɛŋɔ awola Korowii aa ba bol nɛra bwa waa dɛ pa bole la, wɛɛ na Sodom tena sumii gwaa heyaa." 25 Belaa Yeesu kpɛɛ Korowii ŋɔ, "N Mɛɛ, nyundua ne harɛ bwa Dɔɔ! N dɛ jaame kɛ haa kpɔ he waa nɔ sɔh sipila tena ne wejerema, dɛ kpɔ bagle nɛra baa wola wobɛlbwa jemɛ nɔ. 26 Jam, n Mɛɛ. Gɛɛ wera he be." 27 Bela Yeesu berɛ ŋɔ, "N Mɛɛ kpɔ wobɛlbwa do n nɔn ta. Nomɛlbwa aa men Korowii Bie jemɛ, nemenɛ n Mɛɛ la gbo. Gɛɛ nomɛlbwa ge aa wola n Mɛɛ la jemɛ, nemenɛ n ne nɛra maa dɛ nyin kɛ n gel ba jemɔ la. 28 "He banɔ la he soga bini waa aa kana gwaa he nɛɛ la bwa, hé kpɔa ba n be ásɛ n lɛ heyaa he onɛ. 29 Gɛ baa kpɔ daa dawɛ nae anɛ nɛ a pɛ dɛɛ ɛ toma la, hé gel n ne heyaa ɛ gɛ, asɛ he hweli le n be, dɛkalkɛ n pwɛre, maa mbarafo ge ɛ. He ɛ gɛ naa, haa koeh ba. 30 N waa do toŋgboŋ ken, bone maa kpɔ dawɛ he nɛɛ la ge fɛgre."
121 Ona Tɔpere bɛl wee, Yeesu ne o habɔteŋra kaa kpɔ mea koo bɛl ta, dɛ lɔr dɛ kpo o habɔteŋra la, asɛ ba ɛ mea la ane dɛɛ chwe. 2 Farisii tena la aa na gɛ la, ba ŋɔ Yeesu be ŋɔ, "Nyiŋi na! He habɔteŋra la dɛ ɛ toma dɛɛ to ya Ona Tɔpere mmara la." 3 Anee Yeesu chaŋ ba ŋɔ, "He ta kure na gɛ ya naa Devid aa ɛa gɛ saŋ lɔr aa dɛ kpo o ne o nɛra la kɛɛ? 4 O jo Korowii Dea dɛ kpɔ paanoo aa ɛ Korowii kwa, o ne o nɛra di. Mmara fe aa ŋwɛnɛ tɛ kɛ ba fee di gɛ paanoo la, Sɔfore gboo fe dɔ ŋwɛnɛ kɛ ba dia. 5 Kɛɛ he ta kure na gɛ Mosis Mmara la aa bagla kɛ Sɔfore baa ɛ toma Korowii Dea Ona Tɔpere la ta la dɛ to Ona Tɔpere mmara la, kɛ ba ge aa bolchɔge di aa? 6 Korowii Dea toma ɛɛ waa baa wola bolchɔge di la, kɛ kasinteŋ, nomɛl lɔ bonɔ dɛ gwaa Korowii Dea. 7 Korowii Tɔn dɛ bagle kɛ, ’He dɛ na he dɔŋa sum aa, anee mɛɛ nyin gwaa kɛ haa kpoo kwaa dɛɛ tɛ mɛ.’ Dɛ he fe jemɛ waa nɔ mun aa, he fe aa nɛra nɛɛ nya ŋɔ ba di bolchɔge, 8 dɛkalkɛ n Nɛn Bie laanee dɔ Ona Tɔpere kpegri." 9 Yeesu le bela dɛ kaa cheremi dea bɛl ta, 10 dɛ baa bɛl o nɔn aa sewa lɔ bela. Dɛ nɛra bane lɔ bela dɛɛ nyin dɛ kpɔ waa dawɛ Yeesu nɛ. Anomanta ba pɛɛro ŋɔ, "Ya mmara la dɛ tɛ yaa ŋwɛnɛ kɛ ya won chah weela Ona Tɔpere aa?" 11 Anee Yeesu chaŋe ŋɔ, "Amɔ dɛ he bini bɛl pee le bɔluŋ bɛl bini Ona Tɔpere aa, ɛrɛɛ wɛɛ ba ɛɛ yɔ? Waa pee laanee ka lawɛ le bɔɔ la bini naa? 12 Nɛn ta pee gwaalaa? Anomanta ya mmara dɛ tɛ yaa ŋwɛnɛ ŋɔ ya ɛ nɛn wedɛɛga Ona Tɔpere." 13 Anee o ŋɔ baa la o nɔn aa sewa la be ŋɔ, "Tɛr he nɔn." Asɛ baa la tɛr o nɔnsewe la, dɛ o berɔ do kpegri gɛ o faa doa wubwa la, dɛ do kɛ o nɔn la waa wola sewɛ la. 14 Belaa Farisii tena la le bela dɛɛ vɔrɔwe kɛ bá kpo Yeesu. 15 Yeesu aa naa kɛ nɛra la dɛ nyinu dɛ́ kpo la, o le bela kaa bofale, dɛ nɛnlaa tenten teŋɛ o nɛ, asɛ o chah ba bini banɔ la ba bwara aa dɛ wee ba la bwa, 16 dɛ ŋɔ ba bɛ o waa taa bagle nomɛlbwa. 17 Gɛ Yeesu aa ɛa nɔɔ gela ba jemɛ kɛ waa Korowii keame Aesaya faa bola la ɛ kasinteŋ. 18 O bolɔ ŋɔ, "N bonɔɔ maa leo laanee la. O waa mɛɛ nyin, asɛ n sie gee lɛ o nɛɛ ga. Mɛɛ geloo n Doma ba so o nɛ, ásɛ o bagle nɛra baa lɔ harɛ ta bwa ge gɛ n kasinteŋ ŋwɛnɛre aa doa. 19 Waa waa tɔŋle dɛɛ nyɛg, waa takpeg gee kpɔ bol waa fɔgbaahna. 20 Nɛn do kɛŋɔ daa waa gwɛɛna dɛɛ ba kui aa, waa gel o ku. Dɛ o do kɛŋɔ kandea waa dɛ lawɛ kɛlll la ge, waa gel o dime. Wɛɛ lawɛ bambile nɛra nɛɛ dɛ yo ka tel gɛ saŋ nɛra bwa aa ba jemɛ Korowii kasinteŋ ŋwɛnɛre la, 21 ásɛ nɛra baa lɔ harɛ ta bwa kpɔ ba hwɛga dawɛ o nɛ." 22 Asɛ nɛra bane kpɔ baa bɛl kwaa aa dɛ ir o nɛɛ dɛ gel o nyoŋe waa wola won waa ge bol ba Yeesu be, asɛ o chah baa la dɛ gel wɛɛ na dɛ won waa ge bola. 23 Waa Yeesu aa ɛa la gelɔ nɛnlaa la bwa nyoa kpo, baa pɛɛ dɔŋa ŋɔ, "Amɔ Devid Naa nɔɔ naa?" 24 Farisii tena la aa no waa nɛra la aa dɛ bɔɔ dɔŋa la, ba chaŋe ŋɔ, "Kwaa aa dɛ ir nɛra nɛɛ bwa nomoa Bɛlsebulee tɛo kpegri o won kwaa doŋa nɛra nɛɛ la." 25 Yeesu aa jemɛ waa baa dɛ bol la, anee o ŋɔ, "Dɛ harɛ bɛl ta tena bini pere anɛ ba gbogbo ɛɛ yo aa, harɛ la dɛ pagre. Asɛ bwɛɛ bɛlbwa ge o bini aa pere anɛ bampera ne bampera ɛɛ yo la, bwɛɛ la dɛ pagre. Gɛɛ dɛ waane ba lola bɛl bini asɛ ba pere anɛ dɛ gbo ɛɛ yo aa, lola la aa won ɛ lola. 26 Anomanta dɛ Bɔnsam kora bini pegro baa yo aa, amɔ te kora la aa won ɛ kora. 27 Dɛ he ŋɔ Bɛlsebulee tɛ mɛ kpegri n won kwaa doŋa nɛra nɛɛ aa, a wer. Aah, dɛ he ge, umee tɛ he habɔteŋra nɔ kpegri ba won a doŋa ɔ? He gbagba habɔteŋra la we-ɛɛlaa dɛɛ bagle kɛŋɔ he kono kwara! 28 Korowii Doma kpegri nee mɛɛ doŋi kwaa aa dɛ ir nɛra nɛɛ la. Anomanta hé jemɛ kɛŋɔ Korowii Kora dii la telo tonɛ. 29 "Nomɛlbwa aa won jo bokpega te dea dɛ ŋwɛ o laala bwa, nemenɛ o tɔ sie won vɔrɔwo mɔɔ dɛ won jo o dea ka pa o laala. 30 "Nomɛlbwa waa wola n nɛɛ jae la aa n waa nyin. Nomɛlbwa waa wola men chae dɛɛ boa n nɛra nyoa dɛɛ pɛ la lɔ ba dɛɛ pegre. 31 Anomanta n dɛ ŋɔ he be kɛ Korowii ɛɛ wonoo kpɔ wechɔga bɛlbwa ne wobochɔga bɛlbwa kɛ nɛn. Kɛ nomɛlbwa waa bol Korowii Domadɛɛge la te nɛnhɛlwobol la, waa kpɔ kɛo bwa. 32 Nomɛlbwa waa bol waa yagɛ men Nɛn Bie la, wɛɛ wonoo kpɔ kɛo. Kɛ nomɛlbwa waa bol wobochɔga yagɛ Korowii Domadɛɛge la te, fini ne kere, Korowii aa kpɔ kɛo bwa. 33 "Dɛ daa nɔn wer aa, dɛ daa la gbabirii wera. Kɛ dɛ he ŋɔ daa nɔn aa weraa, dɛ daa la gbabir gee wola were. Daa nɔn taa ba che dɛ jemɛ o dasoo. 34 Nɛnchɔga kɛ harɛkwa! Wechɔga gbo aa su he bini nɔ, wobodɛɛga ɛɛ wonoo le he nyoa ta naa? Waa aa lɔ nɛn bambile ta laanee o nyoa ɛɛ bol. 35 Nɛndɛɛge wedɛɛga ɛɛ taa a che baa jemɛ wedɛɛga aa lɔ o bambile bini. Gɛɛ ba che nɛnchɔge ge wechɔga ɛɛ ta dɛɛ jemɛ wechɔga aa lɔ o bambile bini. 36 N dɛ ŋɔ he be ŋɔ, wesale bɛlbwa nomɛlbwa aa bola la, wɛɛ bagle a munii awola Korowii aa ba dɛ ba bol nɛra bwa waa dɛ pa bole la. 37 He gbagba wobol taa Korowii ɛɛ ba chega pa heyaa bole. He wobol ɛ wobodɛɛga aa, wɛɛ pae boldɛɛgee, dɛ he wobol ɛ wobochɔga aa, wɛɛ pae bolchɔgee." 38 Tɔn Jerema la bane ne Farisii tena bane ba Yeesu be dɛ ba ŋɔ, "Nomoa, ya dɛ nyin kɛ he ɛ nyokpowaane yá na dɛ jemɛ kɛ kpelaa Korowii bee he le." 39 Anee Yeesu chaŋ ba ŋɔ, "Ɛrɛɛ fini nɛra ɛ wechɔg-ɛɛra gbo baa wola Korowii ɔmɛ gɛ nɔɔ? Maa wobɛlbwaa ɛ hé na, nemenɛ waa aa pu Korowii keame Jona la dɔŋ gboo dɛɛ ba n ge pui ásɛ he che a ta jemɛ n nɛnsoo. 40 Gɛ Jona aa di tɔpebire atoro pɛŋejen la tea bini la, gɛɛ men Nɛn Bie la gee ba tɔpebire atoro dii lalbɔɔ bini. 41 Awola nɛra bwa aa ir seo ta dɛ ba che Korowii sie asɛ o bol ba waa dɛ pa bole la, Niniwe tena ɛɛ bol waa bɔ fini nɔ tena, dɛkalkɛ ba te no Korowii waa Jona aa bola la mun dɛ charɛ ba liire le ba wechɔga ta. Kɛ kasinteŋ, naate waa gwaa Jona lɔ bonɔ, asɛ he ŋɔ haa o bee no. 42 Seba kooro waa ɛ haah la gba ɛɛ bol waa bɔ fini nɔ tena, dɛkalkɛ o valɔ le o harɛ ta bojaŋ le dɛ́ ba no Kooro Solomɔn wejemwa. Kɛ kasinteŋ, naate waa gwaa Kooro Solomɔn lɔ bonɔ, asɛ he ŋɔ haa o bee no. 43 "Fini nɔ nɛra do kɛŋɔ nɛn Bɔnsam aa gela o torome bɛl do o nɛɛ dɛ chɔg o da. A habɔɔ la naate charɛ o liire, asɛ Bɔnsam torome la le o nɛɛ dɛ kaa ka nyin bofale dɛ́ so. O gaagaa, o ta wone dɔ bɔr dɛ́ so onɛ, 44 dɛ berɛ ŋɔ, ’Mɛɛ kaa n bug ta bela maa lea ba laanee,’ 45 dɛ berɛ ka na kɛ baa la liire chaahnɔ kɛŋɔ dea baa chaaro dɛ kwaaro kɛrɛdɛ, kɛ dɛ gel o chɔ pɛɛ. Gɛɛ o won la ka kpɔ o bala anuanɛ aa gwaalo kwara, a bwa won ba so naate la nɛ, dɛ chɔg o da gwaa gɛ o faa doa wubwa la. Gɛɛ aa ba doe fini nɔ nɛra baa ɛ nɛnchɔga nɔ nɛ." 46 Yeesu nyoa taa lɔ waa ta o bol dɛɛ bagle nɛra la la, o nya ne o nimanar ba bela dɛ ba che buse dɛɛ nyinu dɛ́ bol waa o be. 47 Anomanta nɛra la bɛl ŋɔ o be ŋɔ, "Nyiŋi na, he nya ne he nimanar chegɛ buse dɛɛ nyin he bɔr dɛ́ bol waa he be." 48 Yeesu pɛɛ ba ŋɔ, "Umee n nyaɔ? Umewaa n nimanar ɔ?" 49 Asɛ o tɛr o nɔn pa o habɔteŋra la nɛɛ dɛ ŋɔ, "Hé na n nya ne n nimanar. 50 Nomɛlbwa waa dɛ ɛ waa n Mɛɛ waa lɔ nyundua aa dɛ nyin kɛ he ɛ laanee n nime ne n nimambie ne n nya."
131 Awola tenten Yeesu le dem bela dɛ ka so moo nyoa dɛɛ bagle nɛra wa. 2 Nɛnlaa la aa wara nomanta o jo gbera ta ka so, asɛ nɛnlaa la bwa che baŋ. 3 Asɛ o kpɔ sɛgla bol waa chag ba ŋɔ, "Baa bɛlee ira dɛ kaa merɛ mea o koo ta. 4 Waa dɛ merɛ mea la, ane lee ŋwɛnɛ nyoa, asɛ jumbii ba tɔɔ di. 5 Ane lee bwetala ta bela teera aa wola toole kohona. Teera la aa dawɛ bwetala la ta la aa wola warɛ la nomanta, a ta bigre bɛlbwa mea la le. 6 Kɛ a lune ta wone kaa bini. Anomanta wee aa lɔa la, a jwalɔ dɛ sewɛ. 7 Mea la ane ge lee sɔɔhne baah, asɛ sɔɔhne la kpeg dɛ lawa, a ta wone ɛ. 8 Kɛ anɔ la aa lee harɛdɛɛge ta la te leo, asɛ dɛ ma kohona. Ane ma lafare, ane ma fifraanumɛl, asɛ ane ge ma fifraatoro." 9 Yeesu aa bol a gɛ waa nɔ tonɛ la, anee o ŋɔ, "Nomɛlbwa waa dɛ nyin dɛ no la, ó no." 10 Asɛ o habɔteŋra la la o be ka pɛɛro ŋɔ, "Ɛrɛ waa he yon kpɔ sɛgla dɛɛ bol waa nɛra nɔ be nɔɔ?" 11 Anee Yeesu chaŋ ba ŋɔ, "He te dɔ Korowii Kora ne a wejema aa fa sɔah bwa dɛ́ jemɛ. Kɛ ba te ta dɔe. 12 Anomanta naate waa dɔa la, baa jao anee ó dɔ kohona. Kɛ naate waa wola komɛlbwa dɔe la, tama kwaraa waa dɔa la ɛɛ le o nɔn taa. 13 Waa aa bala maa kpɔ sɛgla dɛɛ bol waa ba be laanee nɔ: ’Ba dɔ sibie, kɛ baa na, dɛ dɔ deŋna, kɛ baa waa no, baa waa mun jemɛ.’ 14 Ba waa Korowii keame Aesaya faa bol la. O bolɔ ŋɔ, ’Nɛra nɔ ɛɛ noo kohona, kɛ baa a mun jema ba. Baa nyiŋuu kohona, kɛ baa a jema ba, 15 dɛkalkɛ ba bambile kpegri, ba kpɔ nɔɔra tɔɔge deŋna, dɛ tɔɔge ba sibie ge. A waa laa aa, ba sie fe ɛɛ nao, asɛ ba deŋna no, asɛ ba jemɛ a mun, dɛ berɛ ba bambile dɛɛ teŋɛ n nɛɛ asɛ n lɛɛ ba.’ 16 Kɛ he te, he nyu som taeh. He sibie dɛ na, he deŋna gee no wa. 17 Kasinteŋ, Korowii keamere kɛrɛdɛ ne Korowii nɛra kɛrɛdɛ fe dɛ nyin kɛ ba na anɔ haa dɛ na nɔ, ba ta dɔe na, dɛ fe ɛɛ nyin dɛ no anɔ haa dɛ no nɔ, ba ta dɔe no. 18 "Hé cheg deŋna dɛ no baa waa merɛ mea la waa la mun. 19 Nɛra baa dɛ no Korowii Kora nɔ waa baa wola a mun jemɛ laanee do kɛ mea la aa lee ŋwɛnɛ nyoa la. Bɔnsam balaa, dɛ o baa laa waa baa noa la bwa kpɔ le ba nyu bini. 20 Mea aa lee bwetala ta la ge chegɔ tɛ nɛra baa no waa nɔ, dɛ ba sie lɛo la. 21 Kɛ waa la aa wola ban jooge la gelɔ aa won ba nyu bini ka. A chegɛ Korowii waa ta waane puu ba, asɛ nɛra ge ɛɛ ba hɔhɔrɔwa aa, dɛ ba horɔ. 22 Mea la aa lee sɔɔhne baah la chegɔ tɛ nɛra baa no waa nɔ, asɛ harɛ nɔ soga liire ne harɛ nɔ kondɔɔh waa begre ba sie, ba ta gelɛ waa la dɔ tɔnɔ. 23 Asɛ mea la aa lee harɛdɛɛge ta la ge chegɔ tɛ nɛra baa no waa la dɛ lawɛ a bini, a dɔ tɔnɔ tɛɛ ba kɛŋɔ mea la aa ɛa kɛrɛdɛ, ane ma lafare, ane ma fifraanumɛl, ane ma fifraatoro la." 24 Yeesu kpɔ sɛgla bol waa chag ba ja dɛ ŋɔ, "Kenii Korowii Kora la do. Baa bɛlee ira dɛ ka merɛ mea o koo ta. 25 Jwaana bɛl nɛra bwa aa chɔa la, o dɔm bɛl ge iro dɛ ka merɛ kpɔgchɔga ane aa le mea la koo mea la ta, dɛ ir chwa. 26 Kwaa la bwa aa lea dɛ kpeg la, a bie ɛɛ taa ba che jemɛ kɛ kpɔgchɔga koo mea la ta. 27 Baa la bonɔɔna baa bɔɔro ŋɔ, ’Nomoa, kɛ mea gboo he merɛ koo nɔ ta laɔ? Lee kpɔgchɔga nɔ ge le dɛ ba koo a ta nɔɔ?’ 28 Anee nomoa la chaŋ ba ŋɔ, ’N dɔm bɛlee ɛ gɛ la.’ Asɛ o bonɔɔna la berɛ pɛɛro ŋɔ, ’He dɛ nyin kɛ ya ka parɛ kpɔgchɔga la ta kɛɛ?’ 29 Anee baa la ŋɔ, ’Kai. Dɛ he ŋɔ he para ta taraken aa, hɛɛ parɛ mea la anee ja a ta. 30 Hé gel a bwa pɛ che dɛ ɛ. A koma ta la, mɛɛ ŋɔ nɛra baa dɛ ba a koma la bee bá tɔ sie kɛ kpɔgchɔga la, dɛ vɔrɔwa, dɛ che ka ta nii ta dɛ fuah, mɔɔ dɛ ba komɛ mea tenten la dɛ pa ka do mɛ n dɔndɔŋ bini.’ " 31 Yeesu kpɔ sɛgla bol waa chag ba ja dɛ ŋɔ, "Kenii Korowii Kora la do. Baa bɛlee ira dɛ kpɔ daa bɛl baa dɛ yerɔ mastad bii dɛ ka du. 32 Kwaa bie baa dɛ du bwa bini onjegaa. Kɛ dɛ o leɔ dɛ kpeg aa, o dɛ gwaa konduula bwa, dɛ yon kpeg dajen, asɛ jumbii gba ba sɔh a kɔne o kpala ta." 33 Yeesu kpɔ sɛgla bol waa chag ba ja dɛ ŋɔ, "Kenii Korowii Kora la do. O do kɛŋɔ haah bɛl aa ira dɛ kpɔ iisi tama ka koo men logbaa del ta, asɛ a won gel men la bwa uge." 34 Waa nɔ bwa Yeesu aa bola dɛɛ bagle nɛnlaa la bwa la, dɛ sɛgla nee wɛɛ bol. Webeŋkpoŋ gba toole o wobol waa wola sɛgla kpɔe. 35 Gɛ waa ɛa nɔ gelɔ waa Korowii keame la faa bola la ɛ kpela. Korowii fa kpɔ o keame la nɛɛ bol ŋɔ, "Mɛɛ kpɔ sɛglaa bol waa chag ba. Waa nomɛlbwa aa wola jemɛ bwa le harɛ nɔ mumpar la, mɛɛ bol ba bee." 36 Yeesu aa le nɛnlaa la baah la, o kaa jo dea, asɛ o habɔteŋra la ba o be dɛ ba ŋɔ o be ŋɔ, "Chagle yaa kpɔgchɔga baa la dɔm la aa kaa merɛ koo mea la ta la mun." 37 Anee Yeesu ŋɔ, "Men Nɛn Bie laanee merɛ mea tenten la. 38 Harɛ ta bonɔɔ ɛ koo la. Mea tenten laanee nɛra baa ja Korowii Kora la ta la, asɛ kpɔgchɔga la ge che tɛ nɛra baa lɔ Bɔnsam be pera. 39 Baa la dɔm la waa kaa merɛ kpɔgchɔga koo mea tenten la ta la chegɔ tɛ Bɔnsam. Kwaa la koma la chegɔ tɛ waa bwa jaga saŋ, asɛ nɛra baa koma la chegɔ tɛ nyundua toroma la. 40 Gɛ baa vɔrɔwe kpɔgchɔga la dɛ che ka do nii ta a fuh la, gɛɛ waa bwa jaga saŋ ɛɛ ba doe. 41 Men Nɛn Bie la ɛɛ tomɛ n nyundua toromaa ba n kora nɔ ta bá ba kpɔ nomɛlbwa waa dɛ do nɛra wechɔga ta ne wechɔg-ɛɛra bwa, 42 dɛ kpɔ ba ka ta ninlao ta, belaa wii ne weweele do. 43 Asɛ name nɛra baa dɛ ɛ wedɛɛga la chaah kɛŋɔ wee ken ba Mɛɛ Koobwɛɛ bela. Nomɛlbwa waa no la, ó no. 44 "Korowii Kora la waa ane gee la ja. A do kɛŋɔ baa bɛl aa kaa kpaah kondɔɔh kwaane baa kpɔa sɔh harɛ bɛl ta. Asɛ o ge berɛ kwaa sɔh dɛ kpɔ kwaa la silɛɛ dɛ ka yog komɛlbwa waa dɔa dɛ kpɔ suuga la ka yawɛ a gɛ harɛ la. 45 "Korowii Kora la tenten berɔ do kɛŋɔ bonadii bɛl waa dɛ gaage lwedɛɛga ane a yog aa kpega dɛ́ yawɛ. 46 Asɛ awola bɛl o ka na lwedɛɛge tenten bɛl o yog aa kpega taeh, dɛ ka yog o kondɔɔh bwa dɛ kpɔ ka yawɛ gɛ lwee la. 47 "Korowii Kora la dor bɛl gee nɔ. Nɛra bane baa dɛ ɛ nee toma kaa ta dɔɔh moo ta dɛ lawɛ pɛŋe te bɛlbwa siwi. 48 Dɔɔh la aa su pɛŋa la, ba tɛr ba hɛŋle ta, asɛ dɛ soŋni harɛ dɛ chale a bini, dɛ pa pɛŋedɛɛga la do logbaa bini, asɛ dɛ pa anɔ la aa wola were la ka ta. 49 Gɛɛ waa bwa jaga saŋ ɛɛ ba doe. Nyundua toroma ɛɛ bao dɛ ba chale nɛnchɔga le nɛndɛɛga bini, 50 asɛ dɛ kpɔ nɛnchɔga la ka ta ninlao ta. Belaa wii ne weweele do." 51 Yeesu pɛɛ ba ŋɔ, "He dɛ no waa nɔ mun te naa?" Asɛ ba ŋɔ, "Ɔɔh." 52 Anee Yeesu berɛ ŋɔ, "Amɔ nomɛlbwa waa jemɛ Mosis Mmara la, dɛ berɛ ba hweli Korowii Kora nɔ waa la do kɛŋɔ nomɛl aa dɔ o dem, dɛ dɔ konfala ne kombena, dɛ won a bini bɛlbwa waa dɛ nyin kpɔe dɛ le bela waa dɛ cheg o kwa." 53 Yeesu aa kpɔ sɛgla bol waa bagle nɛra la tonɛ la, o le bela, 54 dɛ berɛ kaa o gbagba bwɛ. O bagle nɛra waa ba cheremi dea ta, asɛ nɛra baa no o webagla la bwa nyoa kpo, baa pɛɛ dɔŋa ŋɔ, "Leperaa o le gɛ wejema nɔ ne nɔɔ? Asɛ nyokpowaa nɔ geɔ? 55 Kapenta te la bie la laa kɛɛ? O nya laa Mɛɛre aa? O nimanar laa Jems ne Josef ne Seemɔn ne Judas kɛɛ? 56 Bwɛɛ nɔ ta laa o nimambii bwa do aa? Leperaa o le a gɛ wejema nɔ ne nyokpowaa ɛɛ nɔ bwa ne nɔ?" 57 Anomanta ba siwi ta on sui. Asɛ Yeesu ŋɔ ba be ŋɔ, "Korowii keame dɔ sɔn bobɛlbwa. Kɛ o gbagba bwɛɛ tena ne o lola gboo wola on duu." 58 Baa wola on yaradae nomanta, nyokpowaa waa ɛa bela ta warɛ.
141 Kooro Hɛrɔd waa dɛ nyiŋi Galilia harɛ ta gɛ saŋ la no Yeesu wa, 2 asɛ dɛ ŋɔ o bonɔɔna be ŋɔ, "Jɔn o faa dɛ sɔ nɛra Korowii nee laanee la. O weero le seo ta. A waa o won nyokpowaa nɔ ɛɛ la." 3 Kooro Hɛrɔd nɔ fa gelɔ ba lawɛ Jɔn, dɛ doo kpɛɛ dɛ kpɔɔ ka do dea. Kooro nɔ nime Felep haah Hɛrɔdeas waa o koh ɛ Jɔn gɛ la, 4 dɛkalkɛ kooro la moo, asɛ Jɔn ŋɔ o be ŋɔ o ta an kɛrɛdɛ ɛɛ kɛ waa mo Hɛrɔdeas la. 5 Asɛ kooro la fe ɛɛ nyin Jɔn dɛ kpo. Kɛ dɛ o dɛ ɔmɛ Juda tena la, dɛkalkɛ ba te bwa ŋɔ Jɔn ɛ Korowii keame. 6 Awola bɛlee kooro la ɛɛ di o lola tɔpere, asɛ Hɛrɔdeas bihaah ba sa bagle nɛra la bwa. O sae la gelɔ kooro la sie lɛ. 7 O ŋɔ tolo la be ŋɔ, "N ŋwɛɛrɔ kɛ komɛlbwa haa dɛ nyin la, mɛɛ kpɔɔ tɛɛ." 8 O la ka ŋɔ o nya be. O nya gel o la dɛ ka ŋɔ kooro la be ŋɔ, "N dɛ nyin kɛ he kpɔ Jɔn waa dɛ sɔ nɛra Korowii nee la nyu dawɛ korɔ ta ba tɛ mɛ taraken." 9 Waa nɔ we kooro la nɛɛ kɛrɛdɛ, kɛ o ntam waa ŋwɛɛra la ne nɛra baa soge bela dɛ no la nomanta, waa nyin kɛ o to o ntam la, asɛ o sɛh, 10 dɛ gel ba la dea bela baa do Jɔn la dɛ ka teŋe o nyu, 11 dɛ kpɔ dawɛ korɔ ta ba tɛ tolo la, asɛ o ge kpɔ ka tɛ o nya. 12 Jɔn habɔteŋra balɔ dɛ ba kpɔ lale la ka huge, asɛ dɛ ka taa bagle Yeesu. 13 Yeesu aa no gɛ waa nɔ la, o le nɛra baah dɛ ka kpɔ gbera dɛ́ fe kaa bela nomɛlbwa aa wola toole. Nɛra no gɛ waa la dɛ le ba bwɛɛre ta dɛ kpɔ naa ta dɛ tiu. 14 Yeesu aa le gbera la bini, dɛ nɛnlaa tenten lɔ bela. Ba waa domɛ o tea, asɛ o chah ba bini weela tena. 15 Bɔr aa dɛ jo la, o habɔteŋra la baa ŋɔ o be ŋɔ, "Nomoa, bonɔ ɛ kpɔg baah, bɔr ge dɛ jo. Anomanta ŋɔ ba be bá kaa bwɛɛre nɔ aa bar bonɔ nɔ ta dɛ ka yawɛ kwaane di." 16 Yeesu chaŋ ba ŋɔ, "Ba ta chɛɛ kɛ ba kaa. Hé ge nyin kwaa tɛɛ ba bá di." 17 Anee ba ŋɔ, "Paanoo anue ne pɛŋa anɛ gboo ya dɔ bonɔ." 18 Anee Yeesu ŋɔ, "Hé kpɔ ba tɛ mɛ." 19 O gel nɛra la bwa so harɛ kpɔglor la ta, asɛ dɛ kpɔ paanoo anue la ne pɛŋa anɛ la, dɛ ha sie nyiŋi nyundua dɛ jam Korowii, dɛ mɔne paanoo la do o habɔteŋra la nɔɔra ta dɛ ŋɔ bá bɔne tɛɛ ba, 20 asɛ nɛra la bwa di dɛ vagre. O habɔteŋra la aa tɔɔ paanoo ne pɛŋa baa dia a ka la pɛ, a su wɛgrɛjena fi dɛ anɛ. 21 Nɛra baa di kwaa la, ba baala gbo ɛɛ ɛ kagboŋa banue. Haahna ne bechale te ta jae. 22 Belaa Yeesu gel o habɔteŋra la jo gbera bini dɛ tɔ sie kaa moo la baŋ asɛ o ge gel nɛra la ɛɛ pegre. 23 Nɛra la aa kaala la, o teehnɔ kaa bwejen bɛl doa dɛ ka soŋe Korowii bela. Bɔr aa baa garɛ bwa, dɛ o gbo ta lɔ bela. 24 Gɛ saŋ nɔ bwa dɛ gbera la lɔ moo baah ta asɛ nehaŋma ɛɛ begro, dɛkalkɛ dɛ peu bɛl tao dɛɛ chem ba. 25 Jabal logla sii saŋ la, Yeesu valɔ kpɔ nee la sie dɛɛ kaa ba be. 26 Baa nao o valɛ nee sie dɛɛ ba la, ba ɔmɔ dɛ dooge lɔŋɔre ŋɔ, "Lalee yoo!" 27 Yeesu den ŋɔ, "Hé lawɛ bambile, menee! He bɛ ɔmɛ!" 28 Anee Pita ŋɔ, "N Dɔɔ, dɛ henee yaa, gel n ge won valɛ nee sie ba he be." 29 Anee Yeesu ŋɔ, "Ba." Belaa Pita den le gbera bini tu nee sie dɛ valɛ dɛɛ kaa o be. 30 Waa na gɛ peu la aa dɛ ta la, o berɔ ɔmɛ dɛ den dɛɛ morɛ, asɛ dɛ do lɔŋɔ ŋɔ, "N Dɔɔ, lɛɛ mɛ!" 31 Bug la ta dɛ Yeesu tel bela dɛ lawɔ dɛ ŋɔ, "He yarada aa kanɛ kwara! Ɛrɛɛ he berɛ di tɔŋla nɔɔ?" 32 Baa jo gbera la bini la, peu la gel tae. 33 Yeesu habɔteŋra baa lɔ gbera la bini la guŋu dɛ ŋɔ, "Kasinteŋ, henee Korowii Bie la kpela." 34 Ba tawɔ ka chuge moo la baŋ bɛl Gɛnɛsarɛt harɛ ta. 35 Bela tena la aa jemɔ la, ba kaa yerɛ baah bela tena ba bwara aa dɛ wee ba bwa ba Yeesu be. 36 Ba soŋo ŋɔ ó gel weela tena la lege o batakaare nyoa gbo ásɛ dɛ gbaŋre. Asɛ banɔ baa lege o batakaare nyoa la bwa gbaŋre.
151 Farisii tena ne Tɔn Jerema bane le Jerusalam dɛ ba bɔɔ Yeesu ŋɔ, 2 "Ɛrɛ waa he habɔteŋra nɔ ɛɛ jo ya kii nɛɛ nɔɔ? Sama ya naanar aa bagle yaa ŋɔ yá samɛ nɔɔra mɔɔ dɛɛ di kwaa la, baa gɛ ɛ!" 3 Yeesu chaŋ ba ŋɔ, "Ɛrɛ waa he gee jo Korowii kii nɛɛ dɛ́ɛ teŋɛ he gbagba webagla ta nɔɔ? 4 Korowii ŋɔ, ’Duu he nya ne he mɛɛ,’ dɛ berɛ ŋɔ, ’Nomɛlbwa waa bol o nya ne o mɛɛ bwara wechɔge la, a chɛ kɛ ba kpoo.’ 5 Kɛ he ge dɛ bagle kɛ nomɛlbwa waa ŋɔ o mɛɛ ne o nya be ŋɔ o kpɔ kwaa waa dɔ dɛ́ kpɔ cha ba la bwa tɛ Korowii, 6 a ta chɛɛ kɛ o duu o mɛɛ dɛ chao kpa. Kenii hɛɛ chɔg Korowii mmarare dɛ́ɛ teŋɛ he gbagba webagla ta nɔ. 7 He nɛra haa nyiŋi nɛra sie mɔɔ dɛɛ ɛ wa! Korowii keame Aesaya na he waa bol kɛrɛdɛ gɛ waa ŋɔa ŋɔ, 8 ’Nɛra nɔ te, nyoa gbo nee baa duu mɛ, kɛ ba tea bini te ta toe. 9 Nɛwɛnyini mmarare taa baa bagle ŋɔ nɛ́ra teŋɛ. Anomanta pɛɛpɛɛ baa tom mɛ.’ " 10 Yeesu yerɛ nɛnlaa la ba o be, dɛ ŋɔ ba be ŋɔ, "Hé no waa nɔ dɛ jemɛ kɛŋɔ 11 kwaa nɛn aa dɛ di laa gela o ɛ nɛnchɔge, nemenɛ anɔ la aa dɛ le o nyoa wɛɛ bol la." 12 Ane o habɔteŋra la ba o be dɛ ba ŋɔ, "He jemɔ kɛŋɔ he waa nɔ haa bola nɔ jo Farisii tena nɔ bini kenɛ?" 13 Anee Yeesu chaŋ ba ŋɔ, "Daa te bɛlbwa n Mɛɛ waa lɔ nyundua la aa wola on due la, baa hugruu ta. 14 He bɛ ban dawɛ le! Ba ɛ nyoŋa baa dɛ tɔ nyoŋa sie. Nyoŋe lawɛ o dɔŋ nyoŋe daa aa, ba bwa dɛ le bɔɔ ta." 15 Asɛ Pita ŋɔ, "Chagle yaa waa nɔ mun." 16 Anee Yeesu bɔɔ ba ŋɔ, "He ge aa a mun jemaa? 17 Haa jemɛ kɛŋɔ kwaa haa dɛ di la, tea binii aa kaa dɛ berɛ dahara aa? 18 Kɛ waa aa le nɛn nyoa la te, bambile binii a le. Anee yon gel nɛn ɛ nɛnchɔge. 19 Liichɔga, nɛŋkpoa, jwamane, ŋwɛɛ wa, nyosone teŋa, dɛ nɛra ŋwala, ne anɔ aa jaa bwa, bambile binii a le. 20 Anee dɛ gel nɛn ɛ nɛnchɔge. Kɛ dɛ nɛn ta nɔn samɛ gɛ he naanar aa chagle heyaa ŋɔ hɛ́ɛ ɛ mɔɔ dɛɛ di kwaa la aa, a te aa won gel o ɛ nɛnchɔge." 21 Yeesu le bela dɛ kaa Taaya ne Sidon pera. 22 Haah bɛl waa ɛ Keenan te dɛ do bela ba Yeesu be dɛ ba kpɔ takpeg ŋɔ, "Devid Naa Yeesu, na n sum! Nomoa, kwaa dɛ ir n bihaah nɛɛ dɛɛ fiigu, a do kpegri." 23 Yeesu ta on chaŋɛ, asɛ o habɔteŋra la ba o be dɛ soŋo ŋɔ, "Gel haah nɔ kaa kɛ waa teŋɛ ya nɛɛ dɛɛ do yaa gbɔga la!" 24 Anee Yeesu chaŋe ŋɔ, "Nɛra baa do kɛŋɔ peera aa nyogra dɛ le Israel tena bini la gbo waa ba tom mɛ ŋɔ ń ba gaage ba bɔr." 25 Haah la den ba guŋi Yeesu sie dɛ ŋɔ, "Cha mɛ, Nomoa." 26 Yeesu chaŋo ŋɔ, "A chɛ kɛ bechale di kwaa vagre mɔɔ nyootena ge di. Aa were kɛ ba kpɔ bechale kondikwaa tɛ nyootena." 27 Belaa haah la ge sɛh ŋɔ, "Kasinteŋii, Nomoa, kɛ nyootena aa bechale kondikompugrere aa leera la ge di aa?" 28 Anee Yeesu ŋɔ o be ŋɔ, "Gɛ haa dɛ yarada mɛ la kan kɛrɛdɛ! Gɛ haa dɛ nyin la, aa ɛ gɛɛ tɛɛ." Bug la ta bie la gbaŋre. 29 Yeesu le bela dɛ kaa fɛrɛ Galilia Moo la nyoa, dɛ ka teeh bwejen bɛl dɛ so bela, 30 asɛ nɛnlaa tenten ba o be dɛ kpɔ weela tena ba peri aa serewa, nyoŋa, boobie, amumure ne nɛra baa dɛ we weela bwa soosiwi ba bil o sie, asɛ o chaah ba. 31 Nɛra la nyoa kpoo kɛ baa na gɛ amumure aa bera won waa bola, boobie ne nɛra ba peri aa serewa won ir che dɛɛ valɛ, asɛ nyoŋa ge berɛ won dɛɛ na la. Anomanta ba kpɛɛ ba Israel tena Korowii la. 32 Yeesu yerɛ o habɔteŋra la dɛ ŋɔ ba be ŋɔ, "Nɛra nɔ waa dɛ domɛ n tea, dɛkalkɛ n ne baa soga tɔpera atoroo nɔ, taraken ba ta komɛlbwa dɔe dɛ́ di. Dɛ n gel ba gɛ ba kpɔ lɔr kaa laa, baa gwɛgre ŋwɛnɛ taa." 33 O habɔteŋra la pɛɛro ŋɔ, "Ɛrɛɛ yaa ba ɛɛ dɛ́ dɔ paanoo tɛ nɛndamanta nɔ bwa dɔŋ kpɔg nɔ baah bonɔ bá di a won tel ba ɔ?" 34 Anee Yeesu pɛɛ ba ŋɔ, "Paanoo aŋwɛnɛɛ he dɔɔ?" Anee ba ŋɔ, "Anuanɛ dɛ pɛŋejegre tamaa ane." 35 Anee Yeesu ŋɔ nɛnlaa la be ŋɔ bá so harɛ. 36 Asɛ o kpɔ paanoo anuanɛ la ne pɛŋa la dɛ jam Korowii, dɛ mɔne do o habɔteŋra la nɔɔra ta, dɛ ŋɔ bá bɔne tɛ nɛnlaa la, ba ge bɔne tɛɛ ba. 37 Ba bwa di kwaa la dɛ vagre. O habɔteŋra la tɔɔ anɔ la baa dia a ka la pɛ, asɛ a su wɛgrɛjena anuanɛ. 38 Nɛra baa di kwaa la, ba bini baala ɛɛ ɛ nɛra kagboŋa banaarɛɛ. Haahna ne bechale te ta jae. 39 Asɛ Yeesu ta nɛra la ŋwɛnɛ dɛ jo gbera bini kaa Magadan pera.
161 Farisii tena bane ne Saduki tena bane ba Yeesu be dɛ ba daahno na dɛɛ nyin o ɛ nyokpowaane bá na asɛ dɛ won jemɛ kɛ Korowii bee o le kpela. 2 Asɛ Yeesu ŋɔ ba be ŋɔ, "Weswɛm saŋ he nyiŋi nyundua dɛ nyundua swɛɛraa, he yon ŋɔ bwaala aa tena ba. 3 Chɔmbibi ne ge he iro dɛ na kɛ nyundua swɛɛrɔ dɛ bibir aa, he yon ŋɔ nyundua aa swɛɛra dɛ bibir nɔ, bwaala ɛɛ nɛo. He won nyundua nyiŋa dɛ jemɛ waa aa dɛ ba chiga, aah ɛrɛ waa haa wola won jemɛ waa aa chig taraken nɔ mun nɔ? 4 Fini nɛra, nɛnchɔga ne nɛra baa vɛh Korowii la, heyaa ŋɔa ń ɛ nyokpowaa he na naa? Maa wobɛlbwaa ɛ hé na. Waa aa pu Korowii keame Jona la dɔŋa gboo dɛɛ ba n ge pui ásɛ he che a ta dɛ jemɛ n nɛnsoo." Anomanta o gel ba bela dɛ kaa. 5 Yeesu habɔteŋra la aa gale moo la dɛ le o baŋ la, ba soɔh, ba ta paanoo kpɔe ja. 6 Anee Yeesu ŋɔ ba be ŋɔ, "Hɛ́ɛ nyiŋi he te kɛrɛdɛ Farisii tena ne Saduki tena iisi wa." 7 Ba ta o sɛgla la mun noɛ, dɛɛ pɛɛ dɔŋa ŋɔ, "Amɔ yaa wola paanoo kpɔe waa wɛɛ bol gɛ naa?" 8 Yeesu aa no waa baa dɛ pɛɛ dɔŋa la, o pɛɛ ba ŋɔ, "Ɛrɛ waa hɛɛ pɛɛ dɔŋa paanoo bɛ dɔe waa nɔɔ? Haa men yarada kwara! 9 Saŋ la bwa haa waa mun no mɔɔ naa? Maa mɔne paanoo anue tɛ nɛra kagboŋa banue ba di ka la, a kabora haa paa la, wɛgrɛ dela aŋwɛnɛɛ he dɔ laɔ? 10 Paanoo anuanɛ la maa tɛ nɛra kagboŋa banaarɛ ba di la, wɛgrɛ dela aŋwɛnɛɛ gee he dɔ laɔ? 11 Ɛrɛ taa a che he ta wone jemɛ kɛŋɔ paanoo waa laa mɛɛ bol he be nɔɔ? Hɛ́ɛ nyiŋi he te kɛrɛdɛ Farisii tena ne Saduki tena iisi la wa." 12 Name o habɔteŋra la ta no waa la mun kɛ iisi baa kpɔa dɛɛ ɛ paanoo waa laa wɛɛ ja ba la, kɛ Farisii tena ne Saduki tena webagla la taa wɛɛ ja ba. 13 Yeesu la Sisaaria Felepae bwɛɛre ane ta. Belaa o pɛɛ o habɔteŋra la ŋɔ, "Nɛn besoo nɛra ɛɛ lii men Nɛn Bie nɔɔ?" 14 Anee ba ŋɔ, "Bane ŋɔ Jɔn o faa dɛ sɔ nɛra Korowii nee laanee hen, bane ŋɔ Elaejaa hen. Bane ge ŋɔ Jɛremaya laa hen aa, amɔ te, Korowii keamebena la bɛlee hen." 15 Anee Yeesu berɛ pɛɛ ba ŋɔ, "Asɛ he ge sɛ, nɛn besoo hɛɛ lii mɛ nɔ?" 16 Seemɔn Pita chaŋo ŋɔ, "Henee Kristo la, Korowii tenten waa lole saŋ bɛlbwa la Bie la." 17 Yeesu ŋɔ, "Jɔn bie Seemɔn, he na som kɛŋɔ nomɛlbwa aa wola hen waa nɔ baglɛ asɛ he jemɛ nɔ. N Mɛɛ waa lɔ nyundua laanee bagle. 18 Anomanta n ŋɔ he sɔne Pita, o munii Bwe. Gɛ bwe nɔ taa mɛɛ ba n dea doe chɔŋɛ. N habɔteŋraa n dea la. Hale seo kwara aa wola won pɔ ba nɛɛ bwa. 19 Mɛɛ kpɔ Korowii Kora la safoaa do he nɔn ta hɛɛ nyiŋi n habɔteŋra tɛ mɛ, asɛ waa haa wola sɛɛh harɛ nɔ ta la, nyundua ge Korowii aa sɛh, kɛ anɔ haa sɛah harɛ nɔ ta la, nyundua ge Korowii ɛɛ sɛah." 20 Anee Yeesu kah ba ŋɔ ba bɛ o waa bol bagle nomɛlbwa kɛ onee Kristo la. 21 Le gɛ saŋ la, Yeesu bol waa chasee ken dɛɛ bagle o habɔteŋra la, dɛ ŋɔ, "A chɛ kɛŋɔ n kaa Jerusalam dɛ ka na wahala bela nomonome ne Sɔfonomonome ne Tɔn Jerema nɔn ta, asɛ ba kpo mɛ, asɛ a tɔpera atoro la n ir seo ta." 22 Anee Pita lawɔ le bokɛre dɛ kaoh ŋɔ, "Aa! N Dɔɔ, Korowii ɛɛ la a ne bojaŋ. Aa he nɛɛ gɛɛ ba bwa." 23 Belaa Yeesu laa o te berɛ dɛ kɔr Pita ŋɔ, "Le n jwɛh, Bɔnsam! He dɛ neg mɛ ń ɛ wechɔga, dɛkalkɛ haa anɔ la Korowii aa dɛ nyin la lii, nemenɛ nɛra tetoowa." 24 Asɛ Yeesu ŋɔ o habɔteŋra la be ŋɔ, "Dɛ nomɛlbwa dɛ nyin kɛ o teŋɛ n nɛ aa, ó gel o tetookwaa nyina dɛ kpɔ o te kɛ wɛɛ sɛh wahala nae ne seo bwaa dɛ baa teŋɛ n nɛɛ kɛŋɔ nɛn waa kpɔ dagagre che kaa o kpobɔr, 25 dɛkalkɛ nomɛlbwa o sie aa swɛɛ harɛ nɔ ta silɛɛ kwaa ta la, wɛɛ paŋɛ o nyuu. Asɛ nomɛlbwa ge o sie aa wola harɛ nɔ ta silɛɛ kwaa ta swɛɛ la, wɛɛ dɔ o nyuu. 26 Dɛ nɛn dɔ harɛ nɔ ta kwaa bwa dɛ nyogre o nyu aa, bɔkwa tɔnɔɔ o dɔɔ? Bɔkwaa nɛwɛnyini ɛɛ ba wona kpɔ dɛ charɛ o nyuɔ? 27 N Nɛn Bie nɔ ɛɛ kpɔ n Mɛɛ jirima laanee, n ne n nyundua toroma le nyundua ba dɛ ba bɔ nomɛlbwa kem gɛ o toma aa doa. 28 Kasinteŋ, a gɛ saŋ n Nɛn Bie aa ba di kora la, dɛ he bini bane ta soge le dɛ na mɛ."
171 Aa di tɔpera anumɛl la, Yeesu tɔ Pita ne Jems ne o nime Jɔn sie ba ka teeh bwejen bɛl, dɛ gbo ka so o doa bobɛl. 2 Baa soga la, dɛ Yeesu begrɔ, o sie bɔr do kɛŋɔ wee ken, asɛ o laala waa doa la ge to dɛɛ nyɛgle al-al ken. 3 O habɔteŋra batoro la berɛ ŋɔ ba nyiŋi, dɛ Mosis ne Elaeja ja Yeesu nɛɛ baa bol wa. 4 Anee Pita ŋɔ Yeesu be ŋɔ, "N Dɔɔ, a wer taeh kɛ yaa lɔ bonɔ nɔ! Dɛ he dɛ nyin aa, mɛɛ do kukure atoroo cheg bonɔ ásɛ he kpɔ bɛl, Mosis kpɔ bɛl, asɛ Elaeja ge kpɔ bɛl." 5 O nyoa taa lɔ waa ta wɛɛ bol la, dɛ bampoŋ bɛl denɔ ba tɔ ba nɛ, asɛ ba no taa bɛl bam la bini kɛ, "N Bie maa dɛ nyinu o wa ɛɛ su n siwii nɔ. Hé cheg deŋna dɛ no o be." 6 Yeesu habɔteŋra la aa no taa la la, ɔmee lag ba kohona ba guŋi dɛ kpɔ ba sie piigi harɛ. 7 Asɛ Yeesu ba dɛ ba kpɔ nɔn lɔ ba dɛ ŋɔ, "Hé ir che. He bɛ ɔmɛ." 8 Baa laa ba nyuune ir dɛ nyiŋi, dɛ nomɛlbwa toole ka ja ba ne Yeesu nɛ. 9 Baa le bwejen la doa dɛɛ ba la, Yeesu ja ba ŋɔ, "He bɛ waa nɔ haa naa nɔ taa bagle nomɛlbwa bwa dɛ ka tel gɛ saŋ Korowii aa gel n Nɛn Bie ir seo ta mɔɔ." 10 Anee o habɔteŋra la pɛɛro ŋɔ, "Aah ɛrɛ waa Tɔn Jerema la ɛɛ chagle ŋɔ a chɛ kɛŋɔ Elaeja tɔ sie ba mɔɔ Kristo la Korowii aa bagɛ nyoa ŋɔ wɛɛ tomɔɔ ó ba lɛ yaa la ge ba nɔɔ?" 11 Asɛ Yeesu chaŋ ba ŋɔ, "Elaejaa dɛ tɔ sie ba kpela, dɛ́ ba kwaa ŋwɛnɛ mɔɔ. 12 Kɛ kasinteŋ, Elaeja balɔ dɛ kaa. Waa bala la, ba ta on jemɛ dɛ ɛo gɛ bɛlbwa aa too ba tea. Weweele la tenten baa kpɔa ɛo laanee baa ba kpɔe ɛ n Nɛn Bie nɔ ge." 13 Asɛ mɔɔ o habɔteŋra la ta jemɛ kɛŋɔ Jɔn o faa dɛ sɔ nɛra Korowii nee la waa wɛɛ bol la. 14 Gɛ saŋ baa le bwejen la doa dɛ tu la, ba kaa pu nɛnlaa bane. Baa bɛl den ba guŋi Yeesu sie 15 dɛ ŋɔ, "N Dɔɔ, na n bibaa nɔ sum tɛ mɛ! O dɛ chole gbuŋgbuŋri. A iraa, aa were kwaraa. Tɔpebɛla a iraa, a gelɔ wɛɛ chole nii ta, asɛ tɔpebɛla ge a gel wɛɛ chole nee ta. 16 N kpɔɔ ba he habɔteŋra nɔ be, kɛ ba ta wone chaoh." 17 Asɛ Yeesu chaŋe ŋɔ, "Oo! Fini nɔ nɛra wechɔga aa lɔ he nɛɛ nɔ, he ta yarada dɔe! Tɔpera aŋwɛnɛɛ hɛɛ nyin kɛ n lawɛ bambile dɛ so he be mɔɔ he yarada Korowii ɔ? Maa tɔpere bɛl dii ba he be kpa oo! Hé kpɔ bie la ba!" 18 Yeesu kɔr kwaa aa gela gbuŋgbuŋri la ɛɛ ir bie la nɛɛ la, asɛ a le o nɛɛ kaa. Bug la ta bie la den dɔ bokpega. 19 Anee Yeesu habɔteŋra la la o be bokɛre dɛ ka pɛɛro ŋɔ, "Ɛrɛ waa ya te ta wone doŋi kwaa la le bie la nɛɛ nɔɔ?" 20 Anee Yeesu ŋɔ, "He yarada aa wola kanɛ waa. Dɛ he yarada fe kan kɛŋɔ kwaa bie baa dɛ dua bwa bini onjega tenten la gba aa, he fe ɛɛ wonoo ŋɔ bwejen nɔ be ŋɔ ó hugri kaa bela haa dɛ nyin, asɛ o kaa. He fe ɛɛ wonoo ɛ komɛlbwa." 22 Yeesu habɔteŋra la bwa aa baa cheme Galilia harɛ la, o ŋɔ ba be ŋɔ, "Ba dɛ ba n Nɛn Bie lee do nɛra nɔn ta. 23 Baa kpo mɛɛ, asɛ tɔpera atoro n berɛ ir seo ta." A te dɛ o habɔteŋra la bwa loo kuu. 24 Yeesu ne o habɔteŋra la la Kapeeneɔm. Asɛ Korowii Dea toɔ lɛɛra baa pɛɛ Pita ŋɔ, "He Dɔɔ nɔ dɛ bɔ Korowii Dea toɔ aa?" 25 Anee Pita ŋɔ, "Ɔɔh, o dɛ bɔ." Pita aa jo dem bini la, Yeesu den tɔ sie pɛɛro, "Seemɔn, bamewaa bɔ toɔ dɛɛ tɛ harɛ nɔ ta koranar ɔ? Ba gbagba bii kɛɛ hɔɔhra ɔ? Ɛrɛɛ he na nɔ?" 26 Anee Pita ŋɔ, "Hɔɔhraa dɛɛ bɔ." Asɛ Yeesu ŋɔ, "Gɛɛ te naa, amɔ te a ta chɛɛ kɛŋɔ ba lɛ koobii be. 27 Kɛ maa wola nyin kɛ ya jo ba nɛɛ nomanta, la moo ta dɛ ka ta goŋa. Pɛŋe bɛlbwa waa tɔ sie ba tɛr goŋa la, lɔɔ le baŋ dɛ nyiŋi o nyoa bini. Hɛɛ na suuga bwe waa tel n ne he bwa toɔ laanee, asɛ hé kpɔ ka bɔ tɛ ya bwa."
181 A gɛ saŋ la Yeesu habɔteŋra la bwa ba o be dɛ ba pɛɛro ŋɔ, "Ya bini umee gwaa ya bwa dɛ ɛ nomoa Korowii Kora la ta nɔ?" 2 Asɛ Yeesu yerɛ bechajega bɛl dɛ gel o ba che ba baah ta, 3 asɛ dɛ ŋɔ, "Kasinteŋ, he ta he liire charɛ dɛ do kɛŋɔ bechajegre aa, haa won ja Korowii Kora la ta bwa. 4 Naate waa won pwɛr o te dɛ do kɛŋɔ bechajega nɔ la, onee gwaa nomɛlbwa Korowii Kora la ta. 5 Nomɛlbwa waa koh n waa dɛ nyiŋi bie nɔ dɔŋ nɛɛ la, menee o nyiŋi la. 6 "Nomɛlbwa waa negre bechajegre nɔ dɔŋ bɛlbwa waa dɛ yarada mɛ nɔ asɛ o ɛ wechɔga la, dɛ ba fe vɔwɛ nambwe do o baŋa dɛ kpɔɔ ka ta moo vil ta kwaraa fe bɔ. 7 Harɛ nɔ ta nɛra, hé bwɛɛlɛ, he dɔŋa negra dɛɛ do wechɔga ta nomanta. A gɛ waa la ɛɛ bao te, kɛ naate waa ba a ne la, ó bwɛɛlɛ. 8 Dɛ he nɔn kɛɛ he nakpala ɛɛ negree he ɛ wechɔga aa, teŋo ta. Haa dɔ nɔmbeŋkpoŋ kɛɛ nakpabeŋkpoŋ dɛ dɔ Korowii be kaa bɔ kɛŋɔ haa dɔ nɔɔra anɛ kɛɛ nakpale anɛ dɛ kaa Bɔnsam nii aa wola dime bwa la ta. 9 Dɛ he siwi gee negree he ɛ wechɔga aa, fomo ta. Haa dɔ siwi beŋkpoŋ dɛ ba dɔ Korowii mkpa bɔ kɛŋɔ haa dɔ sibie anɛ dɛ kaa Bɔnsam nii aa wola dime bwa la ta. 10 "Hé nyiŋi kɛrɛdɛ dɛ bɛ n bechajegre nɔ bɛlbwa nyiŋi vah. N dɛ ŋɔ he be kɛŋɔ nyundua toroma baa dɛ nyiŋi ba nɛɛ la won n Mɛɛ sie laŋa saŋ te bɛlbwa. 11 Nɛra baa nyogra la waa n Nɛn Bie koh ba. 12 Dɛ nomɛl dɔ peera lafa asɛ beŋkpoŋ nyogre aa, ɛrɛɛ wɛɛ ba ɛɛ yɔ? Wɛɛ gel fifraanuanaarɛ dɛ anuanaarɛ la a dibɔr belaa tama, dɛ ka gaage beŋkpoŋ waa nyogra la bɔr. 13 Dɛ o nao waa, o sie ɛɛ lɛ o nɛɛ gwaa fifraanuanaarɛ dɛ anuanaarɛ la aa wola nyogrɛ la. 14 Gɛɛ a do he Mɛɛ waa lɔ nyundua la aa wola nyin kɛŋɔ bechale nɔ bini bɛlbwa nyogre la. 15 "Dɛ he dɔŋ ɛɛ wechɔga ane aa, la o be he ne o le bokɛre bela nomɛlbwa aa wola toole dɛ ka gel o jemɛ wechɔga waa kpɔa ɛɛ. Dɛ o na o wechɔga dɛ larawe naa, dɛ he berɔ dɔ he chamenate. 16 Kɛ dɛ o ŋɔ waa sɛh kɛ o ɛ wechɔga aa, ka nyin nɛmbeŋkpoŋ kɛɛ banɛ ja he nɛ, asɛ hé ne ba la o be, dɛkalkɛ nɛra banɛ kɛɛ batoro danseɛ ɛ kasinteŋ. 17 Dɛ he ne nɛra la laŋɔ o ŋɔ waa sɛh ja aa, kpɔ ka bil he bala bwa he ne ba aa dɛ cheme la sie. Dɛ o ŋɔ waa ba ge bee no aa, gel o waa tɛo kɛ nɛn waa wola Korowii tomɛ kɛɛ wechɔg-ɛɛ. 18 "Kasinteŋ, wobɛlbwa haa wola sɛɛh harɛ nɔ ta la, nyundua ge Korowii aa sɛh, asɛ wobɛlbwa haa sɛh harɛ nɔ ta la, nyundua ge Korowii ɛɛ sɛoh. 19 "N berɔ dɛɛ ŋɔ he be ja kɛ dɛ he bini banɛ gba nyoa pɛo harɛ nɔ ta hɛɛ nyin komɛl aa, n Mɛɛ waa lɔ nyundua la ɛɛ kpɔɔ tɛ heya, 20 dɛkalkɛ bela nɛra banɛ kɛɛ batoro aa kpɔ nyopɛo cheme n sɔn ta la, dɛ n ja ba nɛ." 21 Anee Pita ba bɔɔ Yeesu ŋɔ, "N Dɔɔ, kera aŋwɛnɛɛ chɛ kɛŋɔ dɛ n dɔŋ ɛɛ mɛ wechɔga aa n kpɔ kɛo wɔ? Kera anuanɛ kɛɛ?" 22 Yeesu chaŋo ŋɔ, "N ta ŋɔe kera anuanɛ, kɛ kera fifraanuanɛ bele anuanɛ. 23 "Anomanta, Korowii Kora waa la do kɛŋɔ kooro bɛl ne o bonɔɔna wa. Kooro la iro dɛ ŋɔ ó bonɔɔna ba bagle ba toma ɛɛ bini ó na. 24 Waa pa mun dɛɛ nyiŋi ba toma ɛɛ bini la taa, o na kɛ bonɔɔna la bɛl di o kem suuga aa wola nyoa dɔe. 25 Waa naa kɛŋɔ bonɔɔ la aa won ɛ wobɛlbwa dɛ bɔ kem la la, o ŋɔ bá yog o ne o haah ne bii ne o kondɔɔh bwa dɛ́ kpɔ bɔ kem la. 26 "Anee bonɔɔ la guŋi kooro sie dɛ soŋo ŋɔ, ’N poori, na n sum dɛ lawɛ bambile kɛ mɛɛ bɔe he kem la bwaa.’ 27 Asɛ kooro la na o sum kohona dɛ gelo, dɛ kpɔ kem la kɛo. 28 "Bonɔɔ la aa dɔ bɔr le dɛɛ kaa la, o kaa pu o dɔŋ o ge aa di o kenjegaa bɛl. Waa na o dɔŋ la, o den hamɛ o lobi dɛ ŋɔ, ’Kpɔ n suuga tɛ mɛ!’ 29 Anee o bonɔndɔŋ la guŋi o sie dɛ soŋo ŋɔ, ’N poori, na n sum dɛ lawɛ bambile kɛ mɛɛ bɔe he kemee.’ 30 Bonɔɔ la ta o dɔŋ la sum nae, dɛ gel ba ka doo dea dɛ́ ka tel saŋ waa bɔ kem la mɔɔ. 31 O bonɔndɔŋa la aa na waa aa chiga la, a we ba nɛɛ taeh, asɛ ba ka taa waa la bagle ba bwa dɔɔ kooro la. 32 "Kooro la yerɛ o bonɔɔ la dɛ ŋɔ, ’Nyubinikpeg te kohona! N koh soŋa haa soŋ mɛ la waa dɛ kpɔ kendamanta la bwa kɛɛ. 33 Amɔ a fe ta chɛɛ kɛŋɔ he ge fee na he dɔŋ nɔ sum dɛ kpɔ kem nɔ kɛo waa?’ 34 Kooro la kpɔ bandia ŋɔ bá kpɔ bonɔɔ la ka do dea dɛ ɛo weweele ká tel gɛ saŋ waa dɛ ba wona bɔ kem la bwa." 35 Yeesu aa bol a gɛ waa nɔ tonɛ la, anee o ŋɔ, "Dɛ he ge ta he bambile bini leɛ dɛ kpɔ he dɔŋa wechɔga kɛ ba aa, gɛɛ n Mɛɛ waa lɔ nyundua la gee ba heyaa ɛɛ."
191 Yeesu aa bol a gɛ waa nɔ tonɛ la, o le Galilia harɛ dɛ kaa Judia harɛ, Jɔɔdan Moo la baŋ. 2 Dɛ nɛnlaa tenten teŋɛ o nɛ, asɛ o chah weela tena bela. 3 Asɛ Farisii tena bane ba bela dɛ ba kpɔ webɔɔra dɛɛ hagro bela dɛ́ fe dɔɔ lawɛ. Ba bɔɔro ŋɔ, "Mmara dɛ tɛ yaa ŋwɛnɛ kɛŋɔ baa won che wobɛlbwa ta vɛh o haah naa?" 4 Anee Yeesu chaŋ ba ŋɔ, "He ta Korowii Tɔn la kure na kɛɛ? Korowii waa ta kwaa bwa la, waa dɛ ba nɛwɛnyini tae la, baa ne haahnee o ta, 5 asɛ dɛ ŋɔ anɔ waa baa lɛɛ ba o mɛɛ ne o nya jwɛɛh lee, dɛ kpɔ o te ka pɛl o haah ásɛ ba nɛra banɛ la pɛ ɛ nɛmbeŋkpoŋ. 6 Anomanta baa nɛra banɛ ɛɛ ba kpa, ba pɛo ɛ beŋkpoŋ. Nɛra Korowii aa lag ba pɛ la, nɛn ta chɛɛ kɛŋɔ o laa ba pegri." 7 Anee ba pɛɛro ŋɔ, "Aah ɛrɛ waa Mosis Mmara la tɛ yaa ŋwɛnɛ ŋɔ dɛ baa dɛ ba o haah vɛɛh yaa, ó chwerɛ tɔn tɛo dɛ bagle kɛ o vɛoh nɔɔ?" 8 Yeesu chaŋ ba ŋɔ, "He bambikpeg waa Mosis tɛ heyaa ŋwɛnɛ ŋɔ hé chwerɛ tɔn tɛ he haah dɛ vɛoh la. Gɛ laa a faa do wubwa. 9 Nomɛlbwa waa vɛh o haah la, dɛ baala laa haah la nyin mɔɔ o vɛoh, dɛ ka mo hanfale aa, dɛ o ɛ o haah la wechɔga dɛ bɔ jwamane." 10 Anee o habɔteŋra la ŋɔ o be ŋɔ, "Dɛ kenii waa nɔ chɔ tɛ baa o haah moe ta te naa, amɔ te a wer kɛ baa bɛ haah mo, asɛ haah ge bɛ yalɛ kwara." 11 Asɛ Yeesu ŋɔ ba be ŋɔ, "Nɛra bwa laa dɛ won so ŋɔ baa haahnaa mo, nemenɛ banɔ la Korowii aa kpɔ gɛ tɛɛ ba la gbosoroo. 12 Nɛra bane haahna bɛ moe la ne a ŋwɛnɛree. Bane le a ne Korowii doa ba. Asɛ bane ge, fɔgaa ba fɔg ba, asɛ bane ge koh Korowii Kora la waa dɛ ɛ ba te gɛ. Naate waa won teŋɛ n waa maa bagla nɔ ta la, ó takapɔ dɛ teŋɛ a ta." 13 Dɛ nɛra bane kpɔ ba bii ba Yeesu be ŋɔ ó kpɔ o nɔn dawɛ ba nɛɛ dɛ swee ba andɛɛga. Asɛ o habɔteŋra la kɔgre nɛra la ŋɔ bá kpɔ ba bii la le le. 14 Anee Yeesu ŋɔ, "He bɛ bechale la ŋwɛnɛ tɔ. Hé gel ba ba n be, dɛkalkɛ banɔ dɔŋa nɔɔ Korowii koobii la." 15 Yeesu aa kpɔ o nɔn dawɛ ba nɛɛ tonɛ la, o le ba be dɛ kaa. 16 Baa bɛl iro dɛ la Yeesu be dɛ ka pɛɛro ŋɔ, "Nomoa, wedɛɛga besoo chɛ kɛŋɔ n ɛ dɛ́ dɔ mkpa aa wola jaga dɔe yɔ?" 17 Asɛ Yeesu ge berɛ pɛɛro ŋɔ, "Ɛrɛ waa hɛɛ pɛɛ mɛ wedɛɛga ɛɛ waa nɔɔ? Korowii gboo ɛ nɛndɛɛge. Kɛ dɛ he dɛ nyin kɛŋɔ he dɔ mkpa aa wola jaga dɔe bwa te naa, dɛɛ ɛ waa Korowii mmarare la aa dɛ chagle la." 18 Anee o pɛɛ Yeesu ŋɔ, "A bini ameo?" Anee Yeesu ŋɔ, "Bɛ nɛn kpo, bɛ jwamane bɔ, bɛ ŋwɛ, bɛ nyosone teŋe dawɛ he dɔŋ nɛ. 19 Dɛɛ duu he nya ne hɛɛh, asɛ dɛɛ nyin he dɔŋ kɛ he gbagba." 20 Baa la ŋɔ, "Waa nɔ te bwa, n dɛ teŋɛ a ta. Amee ka mɛ jaɔ?" 21 Anee Yeesu ŋɔ o be ŋɔ, "Dɛ he dɛ nyin kɛ he waa do kɛrɛdɛ ka tonaa, ka yog he kwaa haa dɔa bwa, asɛ dɛ kpɔ a suuga kɛ nyaara. Ka ɛ gɛ, asɛ dɛ ba teŋɛ n nɛ. Hɛɛ dɔ kondɔɔh cheg Korowii doa." 22 Baa la aa no gɛ Yeesu aa bola la, o tea bini chɔg o laa berɛ kaa, dɛkalkɛ dɛ o dɔ kondɔɔh taeh. 23 Anee Yeesu ŋɔ o habɔteŋra la be ŋɔ, "Kasinteŋ, n dɛ ŋɔ he be, aa do kpegrii tɛ dɔɔh kɛ o dɔ bɔr ja Korowii Kora la ta. 24 N dɛ ŋɔ he be ja kɛ aa do pwɛree tɛ nyogma kɛ o won jo tɔɔge bɔɔ ta gwaa kɛ dɔɔh naa wona dɔ bɔr ja Korowii Kora la ta." 25 Yeesu habɔteŋra la aa no gɛ la, ba nyoa kpoo, baa pɛɛ dɔŋa ŋɔ, "Amɔ te umee dɛɛ ba o nyu dɔe yɔ?" 26 Yeesu ha sie nyiŋ ba dɛ ŋɔ, "Nɛwɛnyini bee a do kpegri, kɛ Korowii be te, wobɛlbwa aa kpege." 27 Anee Pita chaŋe Yeesu ŋɔ, "Nyiŋi na, ya te gel komɛlbwa yaa dɔa dɛ ba teŋɛ he nɛ. Bɔkwaa yaa ba dɔe yɔ?" 28 Anee Yeesu ŋɔ o be ŋɔ, "Kasinteŋ, n dɛ ŋɔ he be, gɛ saŋ Korowii aa ba begre kwaa bwa anfala, asɛ n Nɛn Bie nɔ ba so n kookarajen la ta la, he nɛra fi dɛ banɛ nɔ haa teŋɛ n nɛɛ nɔ gee so kookane fi dɛ anɛ taa, dɛ bol nɛra baa le Israel deene fi dɛ anɛ la ta waa dɛ pa ba bole. 29 Asɛ nomɛlbwa ge koh n waa dɛ gel o dem, o nahaahnanar, o dɔɔranar, ne nimanar, o nya, o mɛɛ, o bii ne o kooni aa, wɛɛ dɔ a dɔŋa bele lafaa, dɛ berɛ dɔ mkpa aa wola jaga dɔe bwa la ge. 30 Nɛra baa tɔ sie kɛrɛdɛ ɛɛ ba ka munii, asɛ nɛra baa ka mun ge kɛrɛdɛ ba tɔ sie.
201 "Korowii Kora la do kɛŋɔ paa bɛl ne o tom-ɛɛra bane wa. Paa la iro chɔmbibi dɛɛ nyin tom-ɛɛra bá ka ɛ toma o koo ta dɛ lɛ suuga. 2 O ne ba di yog, asɛ ba sɛh kɛ baa ɛ toma tɔpebir la bwaa dɛ lɛ denaare beŋkpoŋ aa ɛ tɔpebir toma kembɔr, asɛ o gel ba kaa koo la ta. 3 "Dɛɛ kaa koola nenyɔɔ saŋ la, o berɔ ka na bonɔɔna bane baa chegɛ fɔgbaah pɛɛpɛɛ. 4 Anee o ŋɔ ba be ŋɔ, ’Hé ge kaa n koo la ta ka ɛ toma asɛ n tɛ heyaa kembɔr aa chɛ heya.’ Asɛ ba no o be dɛ kaa. 5 Gɛ saŋ wee aa baa che nyufala, ne wekee saŋ la, o berɔ na tom-ɛɛra la bane ge ja dɛ bol ba ge be gɛ waa bol banɔ la be la, asɛ ba ge kaa koo la ta. 6 Aa baa ka tamaa ken wee jo la, o berɔ ka na nɛra bane ge kɛ ba ge aa chegɛ fɔgbaah pɛɛpɛɛ. Anee o pɛɛ ba ŋɔ, ’Ɛrɛ waa fini bwa he che bonɔ dɛɛ chɔg pɛɛpɛɛ nɔɔ?’ 7 Belaa ba chaŋo ŋɔ, ’Nomɛlbwa ta yaa o toma ta kpɔe.’ Anee baa la ŋɔ, ’Gɛɛ te naa, hé ge kaa n koo ta bela ka ɛ toma.’ 8 "Wee aa baa swɛɛ bɔr jo name la, o yerɛ naate waa dɛ nyiŋi o koo la ta la dɛ ŋɔ o be ŋɔ, ’Yerɛ tom-ɛɛra la dɛ bɔ ba kem. Kɛ tɔ sie le banɔ la baa ka mun ba la nɛ, dɛ bɔ ba kem.’ 9 Banɔ la baa ba toma la ta dɛ wee dɛ ba joe la bɛlbwa dɔ denaare beŋkpoŋ. 10 Anomanta dɛ banɔ la baa tɔ sie ba toma la ta chɔmbibi ne la dɛ lii kɛ baa dɔ suuga gwaa ba bala la, kɛ denaare beŋkpoŋaa o bɔ ba ge bwa. 11 Baa lɛ ba kembɔr la dɛ ba berɔ dɛɛ nagre paa la waa ŋɔ, 12 ’Banɔ te aa dena ba ta bigre bɛlbwa wee den swɛɛ, asɛ ya te le chɔmbibi ne bwa wedamanta nɔ kpo yaa, gɛɛ he saah bɔ ya bwa kem kɛrɛdɛ aa?’ 13 Anee paa la chaŋe ba bini nomoa la ŋɔ, ’N dam, n ta heyaa faahrɛ. N ne he ta toma nɔ yog dii, he sɛh denaare beŋkpoŋa mɔɔ dɛ ba ɛa? 14 Hé kpɔ he suuga le n sie kaa. Men dɛɛ nyin dɛ bɔ he bwa kem kɛrɛdɛ. 15 N ta ŋwɛnɛ dɔe kɛ n kpɔ n gbagba suuga ɛ gɛ aa too n tea a? Kɛɛ gɛ maa ta tea dɛ ɛ laanee dɛɛ we he nɛ?’ " 16 Yeesu aa bol gɛ waa nɔ tonɛ la, o ŋɔ, "Gɛɛ a do, muŋkaala ɛɛ ba ba tɔ sie, asɛ sitɔɔra berɛ ba ka mun." 17 Yeesu aa dɛ kaa Jerusalam la, o kaa ŋɔ o habɔteŋra fi dɛ banɛ la gbo be ŋwɛnɛ la ta ŋɔ, 18 "Hɛ́ɛ no n be. Yaa dɛ kaa Jerusalam nɔ, baa lee mɛɛ tɛ Sɔfonomonome ne Tɔn Jerema. Baa pa mɛ bolchɔgee dɛ ŋɔ bá kpo mɛ. 19 Baa kpɔ mɛɛ ka tɛ nɛra baa wola Juda tena ɛɛ ba di n loro, dɛ cha mɛ chweremi, dɛ kpaa mɛ pɛl dagagre ta dɛ kpo mɛ, asɛ tɔpetooro wee la n ir seo ta." 20 Asɛ Sebedii haah ne o bii ba dɛ ba guŋi Yeesu sie dɛ soŋo ŋɔ ó ɛ waane tɛɛ ba. 21 Anee Yeesu pɛɛ haah la ŋɔ, "Bɔkwaa hɛɛ nyin kɛ n ɛ tɛɛ nɔ?" Belaa haah la chaŋo ŋɔ, "Bag mɛ nyoa kɛ dɛ he baa di kora aa, hɛɛ geloo n bii banɛ nɔ bɛl so he dig ta, bɛl ge so he gal ta." 22 Anee Yeesu ŋɔ bii la be ŋɔ, "Haa waa haa dɛ soŋe nɔ mun jemɛ. Hɛɛ wonoo nyɔ n tɛgkpela nɔ maa dɛ ba nyɔe nɔ ane aa?" Anee ba sɛh ŋɔ, "Yaa wonoo." 23 Asɛ Yeesu berɛ ŋɔ, "A ɛ kasinteŋ kɛ hɛɛ nyɔ n tɛgkpela nɔ dɔŋaa te, kɛ n ta kpegri dɔe dɛ́ kpɔ nɛn so n dig ne n gal ta. Banɔ la baa su n Mɛɛ siwi laanee dɛɛ ba bela dɔe dɛ so." 24 Yeesu habɔteŋra fi la aa kaa la aa no waa Sebedii bii la aa ɛa la, ba baah di ba nɛɛ kɛrɛdɛ. 25 Anomanta Yeesu yerɛ ba bwa cheme dɛ ŋɔ, "He jemɔ kɛ harɛ nɔ ta nomonome ne ba nomonjena dɛ di kpegri ba nɛra nɛ, dɛ gel baa tom ba dɛ ɛ gɛ baa dɛ nyin dɛɛ tɛɛ ba. 26 Kɛ gɛ laa chɛ kɛŋɔ he te do. He bini bɛl dɛ nyin kɛ o ɛ nomoa aa, a chɛ kɛ o kpɔ o te ɛ kɛ bechala dɛɛ tomɛ heya. 27 Dɛ he bini bɛl dɛ nyin kɛ wɛɛ tɔ he sie naa, a chɛ kɛ o berɛ o te kɛ he bwa bonɔɔ." 28 Dɛ ŋɔ, "N Nɛn Bie ta balɛ kɛ nɛ́ra tom mɛ. N te balɔ dɛ́ ba tomɛ nɛra dɛ garɛ kpɔ n nyu charɛ nɛndamanta mkpa." 29 Yeesu ne o habɔteŋra la aa le Jeriko dɛɛ kaa la, nɛnlaa tenten teŋɛ ba nɛ. 30 Dɛ nyoŋa banɛ bane soge ŋwɛnɛ nyoa dɛ no Yeesu gbɔga kɛ waa dɛ kaa, asɛ ba kpɔ takpeg dɛɛ yerɔ ŋɔ, "N Dɔɔ, Devid Naa, na ya sum!" 31 Dɛ nɛnlaa la dɛ kah ba ŋɔ bá tɔ nyoa. Kɛ dɛ namee ba taa dooge lɔŋɔre kohona dɛɛ yerɛ, "N Dɔɔ, Devid Naa, na ya sum!" 32 Anee Yeesu jagɛ che dɛ yer ba dɛ pɛɛ ba ŋɔ, "Bɔkwaa hɛɛ nyin kɛ n ɛ tɛ heya ɔ?" 33 Asɛ ba chaŋo ŋɔ, "Nomoa, ya dɛ nyin kɛ he pili ya sie tɛ yaa." 34 Yeesu na ba sum dɛ kpɔ o nɔn lege ba sibie. Bug la ta dɛ ba sie pilo ba won dɛɛ na, dɛ teŋɛ Yeesu nɛ.
211 Yeesu ne o habɔteŋra la aa dɛ tel Jerusalam la, ba baa le Bɛtfej waa lɔ bwe bɛl baa dɛ yerɔ Ɔlevere Bwe la bɔr. Belaa Yeesu tomɛ o habɔteŋra la bini banɛ, 2 dɛ ŋɔ ba be ŋɔ, "Hé la bwɛɛ nɔ waa lɔ he sie nɔ ta. Haa den dɛɛ tel o ta la, hɛɛ nao kɛ baa vɔwɛ keego bɛl ne o bie. Hé pura dɛ kpɔa ba tɛ mɛ. 3 Dɛ nomɛl pɛɛ heyaa waane aa, hé ŋɔ naate be ŋɔ he dɔɔ dɛ nyina. Bug la ta wɛɛ geloo he pura dɛ kpɔa ba." 4 Gɛ waa nɔ chigo asɛ dɛ gel waa Korowii keame faa bola la ɛ kasinteŋ. O bolɔ ŋɔ, 5 "Ŋɔ Jerusalam tena be ŋɔ bá nyiŋi na! Ba kooro dɛ ba ba be! O pwɛre. O soge keego ta dɛɛ ba. Keego bie taa o so." 6 Asɛ o habɔteŋra la la dɛ ka ɛ gɛ waa tom ba la. 7 Ba ba keego la ne o bie la ne, asɛ dɛ pa ba laala pa a nɛ. Yeesu so o bie la nɛɛ baa kaa. 8 Nɛnlaa la ba ne Yeesu aa dɛ kaa la bane pa ba laala ne ba yale pa ŋwɛnɛ la ta, asɛ bane ge kɛ papooni ba pa ŋwɛnɛ la ta ásɛ o valɛ a ta. 9 Nɛra baa tɔ o sie la ne banɔ la baa teŋɛ o nɛɛ la bwa pɛ nyoa dɛɛ tɛo jirima ŋɔ, "Woowo! Devid Naa nɔ! Korowii kwaa naate waa valɛ o sɔn ta dɛɛ ba nɔ kwa. Ya dɛ jam Korowii waa lɔ nyundujagla la!" 10 Yeesu aa jo Jerusalam la, bwɛɛ la bwa lɔɔ kpu, asɛ ba bwa ɛɛ pɛɛ dɔŋa ŋɔ, "Nɛn besoo nɔɔ?" 11 Anee nɛnlaa la ŋɔ, "Korowii keamee. Yeesu waa le Nasarɛt waa lɔ Galilia harɛ ta laanee." 12 Yeesu kaa tel Korowii Dea bobɛl, asɛ dɛ doŋi kon-yogra ne nɛra baa dɛ yawɛ kwaa la bwa, dɛ begre nɛra baa dɛ pegri suugare la ne banɔ la baa dɛ yog brɔnomare la teeburre piigi, 13 dɛ ŋɔ ba be ŋɔ, "Ba chwerɔ do Korowii Tɔn la bini ŋɔ, ’Baa yerɛ n dea Korowii soŋebɔree,’ gɛɛ he te kpɔ bela berɛ ŋwɛɛra sɔɔhbɔr aa?" 14 Ba kpɔ nyoŋa ne boobie ba o be Korowii Dea bela, asɛ o chaah ba, nyoŋa la ɛɛ na, boobie la ge won vala. 15 Sɔfonomonome ne Tɔn Jerema la aa na wejena waa dɛ ɛ la ne gɛ bechale la aa dɛ si ŋɔ, "Woowo! Devid Naa hen" la, ba baah di o nɛ. 16 Anomanta ba pɛɛ Yeesu ŋɔ, "He dɛ no gɛ bechale nɔ aa dɛ si nɔ kenɛ?" Anee Yeesu ŋɔ, "Ɔɔh, n dɛ no. He ta Korowii Tɔn la bela baa chwera ŋɔ, ’Bechale ne bechasɔɔhne nyoaa he kpɔ he kpɛɛra do’ la kure ka kɛɛ?" 17 Yeesu gel ba bwɛɛ la ta dɛ kaa Bɛtani ka chɔ. 18 Tɔɔ aa pera chɔɔ, Yeesu le Bɛtani dɛ berɛ baa kaa Jerusalam la, dɛ lɔr dɛ kpoo. 19 O na pur daa bɛl chega ŋwɛnɛ la nyoa dɛ fee la kɛ o ka nyin o nɔna di. Waa laŋa la, dɛ papooni gboo o bwa. Anee o taah daa la ŋɔ, "He te aa wola ba he ba nɔnɛ kpa bwa!" Bug la ta dɛ daa la denɔ sewɛ dɛ chure. 20 O habɔteŋra la aa na gɛ la, ba nyoa kpo, baa pɛɛ dɔŋa ŋɔ, "Ɛrɛɛ pur daa nɔ den chure warane ken?" 21 Anee Yeesu ŋɔ ba be ŋɔ, "Kasinteŋ, dɛ he dɔ yarada, haa tɔŋla di he bambile bini naa, hɛɛ wonoo ɛ gɛ maa ɛa dɛ gel daa nɔ sewɛ nɔ. A gbo laa. Hɛɛ wonoo kpɔ yarada ŋɔ bwé nɔ fugri ka le mpo ta, asɛ o fugri ka le mpo ta. 22 Dɛ he kpɔ yarada dɛɛ soŋe Korowii aa, komɛlbwa haa soŋo la, hɛɛ dɔɔ." 23 Yeesu berɔ la Korowii Dea, dɛ kaa chagle nɛra Korowii Wa. Asɛ Sɔfonomonome ne bwɛɛ la nomonome ba pɛɛro ŋɔ, "Kpegri besoo he dɔ dɛ kpɔ ɛɛ ɛ gɛ haa dɛ ɛ nɔɔ? Ume tenee tɛɛ ŋwɛnɛ te nɔ?" 24 Anee Yeesu ŋɔ, "N gba dɔ waane mɛɛ nyin n pɛɛ heya. Dɛ he wono chaŋ mɛ kɛrɛdɛ naa, n gee chagle heyaa kpegri maa dɔa dɛɛ ɛ a gɛ waa nɔɔ. 25 Umee tɛ Jɔn o faa dɛ sɔ nɛra Korowii nee la kpegri o kpɔ dɛɛ sɔ nɛra nee laɔ? Korowiirii tɛo waa, kɛ nɛnee tɛo?" Ate dɛ ba gbogbo berɔ kpoŋe dɔŋa dɛ ŋɔ, "Aah ɛrɛɛ yaa ba o chaŋa ɔ? Ya ŋɔ Korowiirii tɛo waa, wɛɛ berɔɔ pɛɛ yaa gɛ aa ɛa yaa wola o waa yaradae. 26 Dɛ ya berɔ ŋɔ nɛnee tɛo waa, ya dɛ ɔmɛ waa bwɛɛla nɔ aa kpɔ ɛ yaa, dɛkalkɛ ba bwa dɛ yarada kɛŋɔ Jɔn ɛ Korowii keame." 27 Anomanta ba ŋɔ Yeesu be ŋɔ, "Yaa jemɛ." Anee Yeesu ŋɔ ba be ŋɔ, "Dɛ haa jemɛ te naa, n ge aa heyaa kpegri maa dɔa dɛɛ ɛ gɛ toma nɔɔ bagle. 28 "Hé no waa nɔ dɛ bagle gɛ haa naa. Baa bɛlee ira dɛ dɔ bii banɛ. Awola bɛl o la o binomoa la be dɛ ka ŋɔ, ’N bie, fini la n koo la ta ka ɛ toma.’ Anee o bie la ŋɔ, 29 ’Maa la,’ asɛ a habɔɔ la o berɛ charɛ o liire dɛ ka ɛ toma koo la ta. 30 Asɛ baa la berɛ la o bie bechala la ge be dɛ ka ŋɔ o be gɛ waa bol o dɔɔ la be la. O te den sɛh ŋɔ, ’Yoo, mɛɛ lao,’ dɛ berɛ vɛh laŋa. 31 Nɛra banɛ nɔ, ba bini umee ɛ o mɛɛ tetoowaa tɛo wɔ?" Anee ba ŋɔ, "O binomoa laanee." Belaa Yeesu ŋɔ ba be ŋɔ, "Kasinteŋ, lampoo lɛɛra baa dɛ bɔ nɛra apoo ne jwamane tena bwa ɛɛ tɔ siee dɔ Korowii Kora la ta jo gel heya, 32 dɛkalkɛ Jɔn o faa dɛ sɔ nɛra Korowii nee la ba he be dɛ ba chagle heyaa ŋwɛnɛdɛɛge la ŋɔ hé kpɔ o ta, asɛ he vɛh o waa la yaradae. Kɛ lampoo lɛɛra ne jwamane tenaa bera yarada o waa la. Hale haa bera na gɛ la, he ta he liire charɛ dɛ berɛ ba yaradao." 33 A habɔɔ la Yeesu berɔ ŋɔ, "Hé no sɛgla nɔ ge. Baa bɛlee dɔ o harɛ dɛ parɛ daa ane baa kpɔ a nɔna dɛɛ ɛ sen bela. O ke koo la dɛ komɛ bɔɔ bwe bɛl ta bela baa ba harame a nɔna la nee dɛɛ do, dɛ chigri jɛŋla bá so o ta dɛɛ daah koo la. Waa ɛ gɛ bwa tonɛ la, o kpɔɔ tɛ nɛra báa ɛ koo la toma, asɛ dɛ ba baa komɛ nɔna la aa, ó tɛɛ ba ba dibɔr, dɛ kaa bwɛɛ bɛl ta. 34 "Nɔna la koma aa tela la, o tomɛ o bonɔɔna ŋɔ bá la nɛra la aa dɛ nyiŋi koo la ta la be dɛ ka lɛ o dibɔr ba tɛo. 35 Anee nɛra la lawɛ bonɔɔna la, dɛ lɔɔ bɛl, dɛ kpo bɛl, asɛ dɛ fogre bɛl ge bwea. 36 Baa la berɔ kwaa tomɛ bonɔɔna la banfala ba warɛ gwaa banɔ la baa tɔ sie la la, asɛ nɛra la berɛ ɛ ba ge gɛ tenten baa ɛ banɔ la la. 37 Name te dɛ o gbagba biee kaa ó tomɛ. Asɛ o tomɛ o bie la ge dɛ ŋɔ, ’N gbagba bie nɔ te, baa heeh o sie bɔree.’ 38 Nɛra la aa dena na o bie la, ba den ŋɔ, ’Yoowa, koo te la gbagba biee la. Hé gel ya lawɔ dɛ kpoo ásɛ o mɛɛ kapɛrɛ la bwa berɛ ya kwa.’ 39 Anomanta, ba lawɔ dɛ le o ne koo la ta dɛ ka kpoo ta." 40 Asɛ Yeesu pɛɛ ba ŋɔ, "Dɛ koo te la kaa ba naa, ɛrɛɛ wɛɛ ba a gɛ nɛra la baa dɛ nyiŋi koo la ta la ɛɛ yɔ?" 41 Anee ba chaŋo ŋɔ, "O balaa, wɛɛ ba kpoo nɛnchɔga la bwaa dɛ kpɔ koo la tɛ nɛnfala, banɔ la dɛ daa la nɔna koma telaa, baa dɛ ba on o dibɔr tɛɛ." 42 Yeesu pɛɛ ba ŋɔ, "He ta waa nɔ Korowii Tɔn la bini nae kaa? Ba chwerɔ ŋɔ, ’Bwe la mamaala faa vɛah dɛ liiro konsala laanee bera ba lawɛ dea la kpoŋe la. Korowiirii gela a ɛ gɛ, asɛ a ɛ yaa nyokpowa.’ 43 Anomanta n dɛ ŋɔ he be ŋɔ, Korowii ɛɛ lɛ o kora laanee le he be dɛ kpɔ ka tɛ banɔ la baa dɛ ba wona nyiŋi o ta kɛrɛdɛ la. 44 Nomɛlbwa waa vɛh a gɛ Bwe nɔ Korowii aa leo dɛ tomɔ la, wɛɛ chole o taa dɛ kuugi, asɛ nomɛlbwa ge Bwe nɔ aa le o nɛɛ la, wɛɛ pwereme naatee." 45 Sɔfonomonome la ne Farisii tena la aa no gɛ waa nɔ la, ba jemɔ kɛ ba waa Yeesu ɛɛ bol la. 46 Anomanta dɛ ba fe dɛ nyin o lawa. Kɛ ba berɔ ɔmɛ nɛnlaa la, dɛkalkɛ dɛ ba te dɛ yerɛ Yeesu Korowii keame.
221 Yeesu berɔ kpɔ sɛgla dɛ bol waa bagle nɛra la ja, 2 dɛ ŋɔ, "Kenii Korowii Kora ɛɛ ba doe. Kooro bɛlee lawɛ hanfale tɛ o bie dɛ gel ba ɛ o hanfale kondikwa. 3 O tomɛ o bonɔɔna ŋɔ bá ka yerɛ nɛra waa yer ba ŋɔ bá ba di hanfale kondikwaa la, asɛ ba sie ta on sui dɛ vɛh bala. 4 "Anee o berɛ kwaa tomɛ banfala dɛ ŋɔ ba be ŋɔ, ’Hé ka ŋɔ nɛra maa yer ba la be ŋɔ ba tonɛ kondikwaa la. N kpoo nabala ne nae aa do noo kohona bwa, anomanta n tonɛ komɛlbwa kɛ bá ba.’ 5 A bwa pɛpɛrɛ nɛ, ba vɛoh dɛ kaa ba tomare ta. Bɛl kaa o koo, bɛl ge kaa o bona dibɔr, 6 asɛ ba kar la ge lawɛ o bonɔɔna waa tom ba la dɛ ɛɛ ba hɔhɔrɔwa dɛ kpoo ba. 7 A ɛ kooro la bandia kohona dɛ gel o tomɛ o soojare ba ka kpoo banɔ la baa kpoo o bonɔɔna la, asɛ dɛ fuh ba bwɛɛ la ge. 8 "Anee o kwaa yerɛ o bonɔɔna bane ge ja dɛ ŋɔ ba be ŋɔ, ’Ba tonɛ n hanfale kondikwaa la, kɛ nɛra la maa yer ba ŋɔ bá ba di la, a ta ban chɛɛ. 9 Name te hé le kaa fɔgbaahna dɛ ka yerɛ nɛra haa na ba la bwa ba hanfale kondikwaa la mun.’ 10 Asɛ bonɔɔna la le kaa fɔgbaahna dɛ ka yerɛ nɛra baa na ba la bwa. Nɛndɛɛga ne nɛnchɔga bwaa ba yerɛ, asɛ nɛra su bela baa lawɛ hanfale la maa ken. 11 "Kooro la aa dɛ jam hɔɔhra la aa baa cheme bela la, o na baa bɛl ba bini kɛ o te ta laala aa chɛ kɛŋɔ o do dɛ ba hanfale dem bela la ane doe. 12 Anee o bɔɔ baa la ŋɔ, ’N dam, ŋwɛnɛ besoo taa a che he ba bonɔ, haa wola laala aa chɛ kɛ he do dɛ ba hanfale dem bonɔ nɔ ane doe nɔɔ?’ Waa bɔɔro gɛ la, o ta waane dɔe dɛ́ bol. 13 Anee kooro la den ŋɔ o bonɔɔna la be ŋɔ, ’Hé vɔrɔwe baa nɔ nɔɔra ne o nakpale dɛ kpɔɔ ka ta dahara biro ta. Belaa wii ne weweele do.’ " 14 Yeesu aa kpɔ sɛgla nɔ bol waa bag ba tonɛ la, asɛ o ŋɔ, "Nɛra maa yer ba warɔ taeh, kɛ ba bini tamaa kenii n chale." 15 Farisii tena la le bokɛre dɛ ka vɔrɔwe gɛ baa ɛ dɛ́ dɔ Yeesu lawɛ webɔɔra ne. 16 Anomanta ba tomɛ ba habɔteŋra bane ne Hɛrɔd nɛra bane, ba ba o be dɛ ba ŋɔ, "Nomoa, ya jemɔ kɛŋɔ kasinteŋ gboo hɛɛ bol, haa nyosone teŋe. Korowii ŋwɛnɛɛ hɛɛ chagle nɛra kasinteŋ ne. He ta bolɛ dɛɛ ɔmɛ a habɔɔ kɛŋɔ a dɛ do bane som, kɛɛ a dɛ we bane bambile nɔ. Haa nɛra sie bɔr nyiŋi dɛɛ bol wa, kɛŋɔ bɛl ɛ kooro kɛɛ nomoa kɛɛ bechala nɔ. 17 Anomanta chagle yaa gɛ haa na waa nɔ yá jemɛ. Ya mmarare dɛ tɛ yaa ŋwɛnɛ kɛ ya bɔ lampoo dɛɛ tɛ Room Koojen Siisa la aa, kɛɛ waa yaa ŋwɛnɛ tɛ?" 18 Yeesu tɔ sie jemɛ ba liichɔga, anomanta o ŋɔ ba be ŋɔ, "He nɛra haa nyiŋi nɛra sie mɔɔ dɛɛ ɛ wa! Ɛrɛɛ hɛɛ nyin dɛ har mɛ bel nɔɔ? 19 Hé kpɔ suuga haa kpɔa dɛɛ bɔ lampoo la tɛ mɛ ń na." Baa kpɔ suuga la ba la, 20 anee o pɛɛ ba ŋɔ, "Ume nyu ne o sɔnee nɔɔ?" 21 Anee ba chaŋo ŋɔ, "Koojen Siisa nyu ne o sɔnee." Anee Yeesu ŋɔ ba be ŋɔ, "Gɛɛ a do te naa, hé kpɔ kwaa aa ɛ Koojen Siisa kwaa tɛo, dɛ kpɔ kwaa aa ɛ Korowii kwaa la tɛ Korowii." 22 Baa no gɛ Yeesu aa bola la, ba nyoa kpoo, ba le o be dɛ kaa. 23 Awola tenten la, nɛra bane baa dɛ yer ba Saduki tena ba o be. Dɛ baa yarada kɛŋɔ nɛn sewaa, wɛɛ berɔɔ ir ja. 24 Ba ŋɔ o be ŋɔ, "Nomoa, Mosis fa ŋɔ dɛ baa mo haah, o ne o ta lolɛ o sewaa, ó nime kpɔ haah la mo asɛ o ne o lolɛ bii bá ɛ baa la aa sewa la kwa. 25 Asɛ baa bɛl ne o nimanar banumɛlee fa lole. Nomoa la mo haah dɛ ba sewɛ, dɛ o ne haah la ta bie lolɛ, anomanta o nime waa teŋɛ o nɛɛ la kpɔ haah la mo. 26 O ge ne haah la ta lolɛ, o sewɛ. Gɛɛ tooro te la ne banɔ la baa kaa la mo haah la ka lɔ nyoa, dɛ ba serewe. 27 A habɔɔ la luhaah la ge baa sewɛ. 28 Taraken nɔ, dɛ tɔpere nɛra baa sewa bwa aa dɛ ba ira nɔ telaa, baala banuanɛ la bini, umee dɛ ba haah la jaa ɛɛ yɔ? Ba bwa gee moo ka." 29 Anee Yeesu chaŋ ba ŋɔ, "He kono kwara! Haa wola Korowii Tɔn la ne Korowii kpegri jemɛ la waa. 30 Dɛ nɛra baa sewa la berɔ iraa, baala aa haahnaa mo, haahna ge aa yalɛ. Baa soo kɛŋɔ nyundua toroma ken. 31 Nɛra seo ta ira ge la nɔ, he ta gɛ Korowii aa bol he be kure dɛ no a mun kɛɛ? 32 O ŋɔ, ’Menee Abraham Korowii, Aesek Korowii ne Jekɔb Korowii.’ Lala laa dɛɛ tomɛ Korowii, weeraa dɛɛ tomɔ." 33 Nɛnlaa la aa no gɛ waa nɔ la, ba nyoa kpo o webagla ta. 34 Belaa Farisii tena la aa no gɛ Yeesu aa gela Saduki tena la ta berɛ won dɔ waane dɛ́ bol kpa la, ba kaa cheme, 35 asɛ ba bini Tɔn Jereme bɛl pɛɛ Yeesu waane, dɛ kpɔ harɔ bel. 36 O pɛɛro ŋɔ, "Nomoa, mmarare nɔ te bwa bini umee dena gwaa a bwa nɔ?" 37 Yeesu chaŋɔ ŋɔ, " ’Hé nyin N Naa Korowii he bambile bwa, he hweera ne he liire bwa ne.’ 38 Onɔɔ gwaa a bwa dɛ tɔ a bwa sie. 39 Onɔ la waa jaa dɛ teŋɛ nɛɛ o waa hiah la gee kɛŋɔ, ’Nyin he dɔŋ kɛ he gbagba.’ 40 Gɛ mmarare anɛ nɔ binii Mosis Mmara la ne waa Korowii keamere la aa bagla la bwa le." 41 Farisii tena la bane aa kaa pɛ so la, Yeesu pɛɛ ba ŋɔ, 42 "Ɛrɛɛ hɛɛ lii Kristo la Korowii aa bagɛ nyoa ŋɔ wɛɛ tomɔɔ ó ba lɛ yaa laɔ? He dɛ lii kɛ ume naa yɔ?" Anee ba ŋɔ, "Devid naa." 43 Anee Yeesu berɛ pɛɛ ba ŋɔ, "Aah ɛrɛ waa Korowii Domadɛɛge la aa ir Devid nɛɛ la o berɛ yerɔ o dɔɔ nɔɔ? Devid fa ŋɔ, 44 ’N Naa Korowii ŋɔ n Dɔɔ be ŋɔ ó so nomombɔr o dig ta ka tel kɛŋɔ waa ba o dɔma ne harɛ ásɛ o tigri ba nɛ.’ 45 Dɛ Devid fa yerɔ o dɔɔ naa, ŋwɛnɛ besoo taa a che Kristo la berɛ ba ɛ Devid naa ɔ?" 46 Nomɛlbwa ta wone chaŋe waa Yeesu aa pɛɛra la nomanta, le awola tɔpere la dɛɛ kaa la, nomɛlbwa ta wone ba che o sie dɛ pɛɛro waane kpa.
231 Yeesu bol waa dɛ chagle nɛnlaa la ne o habɔteŋra la dɛ ŋɔ, 2 "Tɔn Jerema la ne Farisii tena nɔɔ dɔ ŋwɛnɛ kɛ ba chagle Mosis Mmara la bini bagle nɛra. 3 Anomanta a chɛ kɛ he no ba be dɛ teŋɛ waa baa dɛ bagle heyaa ŋɔ hé ɛ la bwa ta. Kɛ he bɛ ba we-ɛɛla te hweli, dɛkalkɛ baa waa baa bola dɛɛ chagle heyaa la ɛ. 4 Ba kpɔ ba mmarare ɛ bontɔga dɛ gel nɛra che dɛɛ koh, kɛ ba te gbagba aa berɛ ɛɛ nyin kɛ ba kpɔ nonii gba lega asɛ a ba ɛ kɛ baa chog baa gba. 5 "Ba we-ɛɛla bwa la, nɛraa baa nyin kɛ ba na ba dɛɛ tɛɛ ba duure. Gɛ nɛra yon chwerɛ Korowii wobol dɛ kpɔ vɔwɛ ba tili ne ba varama ta la, hé na gɛ ba te kwaa yon do pagri. Hé na gɛ ba batakaani nyoo jɔɔra aa dɛ do jaŋre. 6 Bela nɛra yon cheme tɔpejena dɛɛ lɛ ba sie la, ba te la bela aa, kane dɛɛga gbo taa baa nyin soga. Asɛ ba la cheremi deene bini ge aa, nomonsobɔraa baa nyin. 7 Ba dɛ nyin kɛŋɔ nɛra ba harɛ dɛɛ lea ba yawa ta ne fɔgbaahna dɛɛ yer ba ’Nomoa, nomoa.’ 8 He bɛ gel nomɛlbwa yerɛ heyaa ba nomoa, dɛkalkɛ he bwa kɛrɛdɛ. Nomoa beŋkpoŋ gbo gee he dɔ. 9 Asɛ harɛ nɔ ta ge, he bɛ nomɛlbwa he Mɛɛ dɛɛ yerɛ, dɛkalkɛ he Mɛɛ lɔ beŋkpoŋ gbo dɛ do nyundua. 10 He bɛ gel nomɛlbwa ge yerɛ he bini bɛlbwa o dɔɔ, dɛkalkɛ dɔɔ beŋkpoŋ gboo lole, onee Kristo la. 11 He bwa bini, naate waa gwaa heyaa la chɛ kɛ o ɛ o te kɛŋɔ bechala dɛɛ tomɛ heya. 12 Nomɛlbwa waa dɛ maŋkura o te la, Korowii ɛɛ ba o ne harɛɛ, asɛ nomɛlbwa waa dɛ pwɛr o te la, Korowii ɛɛ ɛo nɛnjenii. 13 "Hé bwɛɛlɛ, Tɔn Jerema ne Farisii tena, he nɛra haa nyiŋi nɛra sie mɔɔ dɛɛ ɛ wa! He tɔ Korowii Kora la ŋwɛnɛ. Heyaa nɔɔ haa jo, he ge aa ŋwɛnɛɛ tɛ ásɛ banɔ la baa dɛ nyin bɔr dɛ́ jo la dɔ bɔr. 15 Hé bwɛɛlɛ, Tɔn Jerema ne Farisii tena, he nɛra haa nyiŋi nɛra sie mɔɔ dɛɛ ɛ wa! Heyaa yon gaage aaa gɛ haa ɛ dɛ dɔ nɛn waa wola Juda tena te ɛɛ ó ba ja he nɛɛ dɛ tomɛ Korowii. Kɛ dɛ he baa dɔ bɛl aa, he yon berɛ ɛo o chɔg kwaraa, asɛ a yon berɛ do kɛŋɔ o tenee bera chɛ Bɔnsam nii ta laŋa gwaa heya. 16 "Nyoŋa haa dɛ tɔ nɛra sie, hé bwɛɛlɛ! He yon dɛɛ chagle nɛra ŋɔ, ’He naate haa ŋwɛɛ Korowii Dea la, ate aa won hen waane ɛ. Kɛ suugaswɛm waa lɔ Korowii Dea bela la te, baa o te ŋwɛɛ.’ 17 Nyoŋegɛna bane! Suugaswɛm la ne Korowii Dea la waa gela suugaswɛm la do ɔma la, umee do ɔma gwaa o dɔŋ ɔ? 18 He berɔ dɛɛ chagle nɛra ŋɔ, ’He naate haa ŋwɛɛ bela baa kpo kwaa dɛɛ tɛ Korowii la, a ta waane ɛɛ. Kɛ kwaa baa kpoa tɛ Korowii bela la te, baa an ŋwɛɛ.’ 19 He nyogrɔ kwara! Kwaa baa kpoa tɛ Korowii la, ne bela baa kpo kwaa la waa gela kwaa la do ɔma la, a bini umee do ɔma gwaa o dɔŋ ɔ? 20 Anomanta nomɛlbwa waa ŋwɛɛ bela baa kpoo kwaa dɛɛ tɛ Korowii la, bela baa kpoo kwaa la ne kwaa aa dawɛ o ta la bwaa o ŋwɛɛ la. 21 Asɛ nomɛlbwa waa ŋwɛɛ Korowii Dea la, Korowii ne dea la bwaa o ŋwɛɛ la. 22 Dɛ nomɛlbwa ge ŋwɛɛ Korowii doa aa, Korowii soŋnibɔr ne Korowii gbagbaa o ŋwɛɛ la. 23 "Hé bwɛɛlɛ, he Tɔn Jerema ne Farisii tena, he nɛra haa nyiŋi nɛra sie mɔɔ dɛɛ ɛ wa! He kondiili do tamaa gɛ bɛlbwa aa, he won a bini pera bɔre fi dɛ kpɔ bɔrbeŋkpoŋ aa ɛ Korowii kwaa la ka tɛo, gɛ Mmara la aa bagla la, kɛ dɛ gel Mmara la bini waa aa tɔ sie dɛɛ bagle ŋɔ hɛ́ɛ di kasinteŋ, dɛɛ na nɛra sum, asɛ dɛ gel nɛra ɛɛ yarada heyaa la te. Gɛ waa nɔɔ chɛ kɛŋɔ hɛɛ ɛ dɛ ja anɔ la haa dɛ ɛa la ta. 24 Nyoŋa haa dɛ tɔ nɛra sie dɛɛ maŋkura wejegre gwaa anjena! He waa haa dɛ ɛ la do kɛŋɔ nɛn o yon nyiŋi o nenyɔɔle ta dɛ won na pereware dɛ laa kpɔ ta, kɛ dɛ nyogma te lɔ a ta naa, waa o te na, dɛ yon kpɔ lile. 25 Tɔn Jerema ne Farisii tena, nɛra haa nyiŋi nɛra sie mɔɔ dɛɛ ɛ wa, hé bwɛɛlɛ! He waa haa dɛ ɛ gelɔ he do kɛŋɔ baa loo numol kɛɛ log habɔɔ o do wer asɛ doŋa su o bini te la. Dɛ ɛgre nɛn lɛ o kondɔɔh o be ne kafonyin gboo su he bwa. 26 Farisii tena nyoŋa bane! Hé loo doŋa aa lɔ numol la bini la mɔɔ. O bini la dɔɔ lea, dɛ o habɔɔ leɔ. 27 "Hé bwɛɛlɛ, Tɔn Jerema ne Farisii tena, nɛra haa dɛ nyiŋi nɛra sie mɔɔ dɛɛ ɛ wa! He do kɛŋɔ ŋwam baa tegɔ wɛɛ nyɛgle. O nyundua la gboo wera, kɛ o bini te, hoga ne kompɔɔhla gboo. 28 Gɛɛ he den do. Ba na heya aa, he wer siwi ta kɛŋɔ nɛndɛɛga, kɛ he bini te, negra ne wechɔga gboo su he bwa. 29 "Hé bwɛɛlɛ, Tɔn Jerema ne Farisii tena, nɛra haa nyiŋi nɛra sie mɔɔ dɛɛ ɛ wa! Heyaa yon kwaa bela baa huge Korowii keamere a do wer. Nɛndɛɛga baa serewa la ge, he yon kwaa ba ŋwama a do wer ken, 30 dɛɛ chagle kɛŋɔ dɛ heyaa fe he naanar gɛ saŋ la aa, he te fe aa wola ja dɛ kpo o Korowii keamere la. 31 Kɛ he ge aa berɛ ɛɛ tɔh kɛŋɔ banɔ la baa kpoo Korowii keamere la naanaree heya! 32 Hé takapɔ dɛ ɛ wechɔga la he naanar aa pa mun ɛa la ka tonɛ. 33 "Nɛnchɔga kɛ harɛkwaare, domkpule bii! Ɛrɛɛ hé ɛ haa wola Bɔnsam nii taa joɔ? 34 N gelɔ hɛɛ no kɛŋɔ mɛɛ tomɛ Korowii keamere, wejerema ne Tɔn Jerema he bee. Hɛɛ kpoo bane, dɛ kpaa bane pɛl dagagra ta, dɛ kpɔ chweremi lɔɔ bane cheremi deene ta, dɛ doŋ ba jo bwɛɛre ta dɛɛ nyin ba dɛ́ lawɛ. 35 Anomanta nɛndɛɛga baa nya ba nɛɛ dɛ kpoo ba la dɛ le kpoe baa kpo Abɛl waa wola wechɔga bɛlbwa ɛɛ la ka tel kpoe baa kpo Barakia bie Sakaria Korowii Dea la ne bela baa kpoo kwaa dɛɛ tɛo la baah ta bela la, ba bwa waa ɛɛ gure he nɛɛ. 36 Kasinteŋ, nɛndɛɛga baa kpoo ba la bwa waa ɛɛ ba gure fini nɔ nɛra nɔ nɛɛ! 37 "Oo, Jerusalam tena! Korowii tomɛ o keamere he be naa, gɛɛ he kpoo ba, o tomɛ toroma he be naa, gɛɛ he fog ba bwea. Saŋ bɛlbwa mɛɛ nyin kɛ n kpɔ nɔn tɔ he nɛɛ kɛ jal aa lawɛ o bii dɛɛ do o kena lɔgre la, kɛ haa nyin kɛ n lawɛ heyaa pɛ. 38 Anomanta Korowii ɛɛ ta he waa tɛ heya. 39 Kasinteŋ, n dɛ ŋɔ he be, haa men na kpa ka tel gɛ saŋ maa ba ja, asɛ he ŋɔ, ’Woowo! Korowii Biee chegɛ o sɔn ta dɛɛ ba la!’ "
241 Yeesu aa le Korowii Dea bela dɛɛ kaa la, o habɔteŋra la baa ŋɔ ó nyiŋi na Korowii Dea la kan waa doa ne gɛ waa wera. 2 Anee Yeesu ŋɔ, "Hé nyiŋi deene nɔ bwa kɛrɛdɛ. N dɛ ŋɔ he be kɛ baa ba kuugi a bwaa ta. Bwe bɛlbwa aa lee do dɛ ta chɔŋɛ o dɔŋ nɛɛ kpa." 3 Yeesu teehnɔ ka so bwe bɛl baa dɛ yerɔ Ɔlevere Bwe la doa. Belaa o habɔteŋra la gbo ka puu bela, dɛ ŋɔ o be ŋɔ, "Chagle yaa gɛ saŋ gɛ waa nɔ bwa aa dɛ ba chiga, ne waa aa dɛ ba bala dɛ chagle kɛŋɔ he bala saŋ la ne waa bwa jaga saŋ la telo." 4 Anee Yeesu chaŋ ba ŋɔ, "Hé nyiŋi kɛrɛdɛ dɛ bɛ gel nomɛlbwa negre heya. 5 Nɛra ɛɛ warɔɔ taeh dɛ ba negre heya, dɛ kpɔ n sɔn dɛɛ bol wa, hale dɛ ŋɔ banee Kristo la Korowii aa bagɛ nyoa ŋɔ wɛɛ tomɔɔ ó ba lɛ yaa la, dɛ negre nɛra kɛrɛdɛ bwa. 6 Hɛɛ no laa gbɔgaa he jwɛh, asɛ dɛɛ no ane ge gbɔga bojaŋa. Kɛ dɛ he baa dɛɛ na gɛ naa, he bɛ ɔmɛ. A chɛ kɛ gɛ waa nɔ bwa chig, kɛ dɛ a laa dɛɛ chagle kɛ waa bwa jaga saŋ la telo. 7 Harɛre ane ɛɛ dɛɛ yo dɔŋaa, koranar ge yo dɔŋa. Lɔr ɛɛ ba harɛ nɔ ta bobɛlaa, asɛ harɛ ɛɛ jijigri bobɛla ge. 8 Kɛ anɔ bwa do kɛŋɔ haah loltea yon tɔ sie lɔɔ dɛ o lola ta tele mɔɔ la. 9 "Asɛ mɔɔ ba ta lawɛ heyaa tɛ nɛra, ba ɛ heyaa hɔhɔrɔwa dɛ kpoo heya. Nomɛlbwa ɛɛ koh n waa hah heya. 10 A ba gɛ naa, nɛra baa teŋɛ n nɛɛ nɔ kɛrɛdɛ ɛɛ le n habɔɔ, dɛ le ba bala tɛ, asɛ dɛ hah dɔŋa. 11 Asɛ nɛra ir dɛ teŋe nyosone kɛŋɔ ba ɛ Korowii keamere dɛ negre nɛra kɛrɛdɛ. 12 Wechɔga ɛɛ perɛ harɛ nɔ ta bobɛlbwaa, asɛ nɛra bane aa won nyin ba dɔŋa kɛrɛdɛ kpa. 13 Kɛ nomɛlbwa waa wola n habɔɔ leɛ, dɛ won teŋɛ n nɛɛ ka tonɛ la, wɛɛ dɔ o nyuu. 14 Baa bol Korowii Kora Amanesoma nɔ waa harɛ nɔ ta bobɛlbwa asɛ nɛwɛnyini te bɛlbwa no mɔɔ waa bwa jaga saŋ la tel. 15 "Hé naate haa kure tɔn nɔ bonɔ la no a mun kɛrɛdɛ. Hɛɛ na konchɔgechɔge Korowii keame Daneɛl faa bol o waa ŋɔ o dɛ pagre bwɛɛ la chega Korowii bodɛɛge bela. 16 Gɛ saŋ la telaa, a chɛ kɛŋɔ Judia harɛ tena chwa le Judia ka sɔh bwejena la baah. 17 Nɛn waa lɔ sal dea doa la bɛ berɛ ŋɔ o dɛ tu ka jo dea ka kpɔ o laala bɛlbwa kpa. 18 Nɛn waa lɔ koo ta bɛ berɛ ŋɔ o dɛ kaa dem ka kpɔ o yal kpa. 19 Gɛ saŋ la aa no tekpoŋra ne haahna ba taa kpoŋe bechale nɔn taa. 20 Hé soŋe Korowii asɛ gɛ waa nɔ aa dɛ ba chiga he chwaage nɔ bɛ waa saŋ chig, dɛ bɛ Ona Tɔpere ta chig, 21 dɛkalkɛ, dɛ le harɛ nɔ mumpar bwa ba le fini, wahala aa dɛ we dɛ do ɔma gɛ dɔŋ ta chige bwa. Asɛ wahala aa do ɔma gɛ dɔŋ ge aa chig kpa bwa. 22 Kɛ dɛ Korowii fe ta tɔpera la ane teŋe ta aa, nomɛlbwa fe aa o nyuu dɔ. Anomanta gɛ aa ɛ ásɛ Korowii nɛra waa chal ba dɛ lɛɛ ba la dɔ ba nyu la, o teŋe tɔpechɔga la ane ta. 23 Gɛ saŋ la dɛ nomɛl ŋɔ he be ŋɔ Kristo la Korowii aa bagɛ nyoa ŋɔ wɛɛ tomɔɔ ó ba lɛ yaa la lɔ bonɔ kɛɛ le naa, he bɛ on yarada, 24 dɛkalkɛ nɛra ɛɛ ba teŋe nyosonee ŋɔ banee Kristo la, asɛ bane ge teŋe nyosone ŋɔ ba ɛ Korowii keamere. Baa ɛ wejena ne nyokpowaa, asɛ ba fe ɛɛ wonoo kwaraa naa, bá che ba we-ɛɛla ta dɛɛ nyin dɛ negre nɛra Korowii aa chal ba dɛ lɛɛ ba la gba. 25 N felo dɛɛ bol waa nɔ he be noo, ásɛ he pu sie jemɛ a wa. 26 "Dɛ nomɛl ŋɔ he be ŋɔ Kristo la lɔ kpɔg bini naa, he bɛ bela la. Dɛ nomɛl ge ŋɔ, ’Ŋyiŋi na, o sɔh dea nɔ bini’ naa, he bɛ yarada, 27 dɛkalkɛ men Nɛn Bie bala ɛɛ ɛo kɛŋɔ bwaala yon nyɛgle le wee leebɔr kaa wee cholibɔr la. Gɛɛ maa wola n balaa kpɔ sɔh nomɛlbwa. 28 Nomonome ŋɔ, ’Bela konlala aa lole la, bela kokosakiri ɛɛ warɛ.’ 29 "Wahala ne sibegra la aa chig dɛ den dɛɛ tonɛ la, bug la ta ’wee ɛɛ biruu, asɛ korobie ge vɛh bɔr chaahna. Weweela ɛɛ chugruu le nyundua lee harɛ, asɛ koŋkwaa aa lɔ nyundua la bwa begre.’ 30 "A taa hɛɛ ba waane nyundua nae a chagle n Nɛn Bie la bane, asɛ harɛ nɔ ta nɛra bwa na dɛ wi, asɛ dɛ na kɛŋɔ n Nɛn Bie la aa le nyundua baamare ta dɛɛ ba kpegri ne jirima tenten ne. 31 Nɛra ɛɛ no Korowii bɛla la sii, asɛ Korowii tomɛ o nyundua toroma bá ba harɛ nɔ ta bobɛlbwa dɛ ka boa o nɛra waa chal ba dɛ lɛɛ ba la bwa nyoa. 32 "Hé kpɔ pur daa nɔna hweli wa. O baa fogre dɛɛ le papo-lwɛɛne, dɛ nomɛlbwa jemɔ kɛŋɔ bɔwɔb saŋ telo tonɛ. 33 Gɛɛ dɛ waa nɔ maa bol he be nɔ bwa baa dɛɛ chig aa, asɛ hé jemɛ kɛ tɔpere maa dɛ bol o waa la bala telo. 34 Kasinteŋ, he banɔ haa soge le nɔ bwa aa sewa ba mɔɔ gɛ waa nɔ chig. 35 Nyundua ne harɛ bwa ɛɛ ba chɔgoo, aa wola lee do kpa, kɛ n waa maa bola te bwa ɛɛ do lee saŋ te bɛlbwa. 36 "Nomɛlbwa aa tɔpere la ne saŋ gɛ waa la aa dɛ ba chiga jemɛ. Nyundua toroma la ne n Nɛn Bie la gba aa jemɛ. N Mɛɛ la gboo jema. 37 N Nɛn Bie bala ɛɛ pigri nɛraa kɛ Nowa saŋ nesuuli la aa baa pigri nɛra la. 38 Gɛ saŋ nee la aa wola sui dɛ chɔg harɛ mɔɔ la, dɛ nɛra dɛ di kwaa dɛɛ lɛ ba sie, dɛɛ mo haahna, dɛɛ yalɛ jaranar. Ba lɔ gɛ waa nɔ ta dɛɛ ɛ dɛ ka tel gɛ saŋ Nowa aa jo gberjen la bini gel ba. 39 Kɛ ba ta wone jemɛ waa aa dɛ ba bala ka tel gɛ saŋ nee aa sua dɛ ba kpɔ ba bwa kaa. Gɛɛ n Nɛn Bie la bala la ɛɛ ba nɛra pigra. 40 Gɛ saŋ la, nɛra banɛ ɛɛ dɛ ɛ toma koo taa, asɛ ba ba kpɔ beŋkpoŋ kaa dɛ gel bɛl. 41 Haahna banɛ ɛɛ pɛo dɛɛ namɛ kwaa nambwe ta, ba ba kpɔ beŋkpoŋ kaa dɛ gel bɛl bela. 42 Anomanta hɛ́ɛ do dɛɛgɔ, dɛkalkɛ haa tɔpere la ne saŋ la he Dɔɔ la aa ba jemɛ. 43 Hɛ́ɛ no. Dɛ dem te fe jemɛ gɛ saŋ ŋwɛɛ aa ba ŋwɛo waa, o fe aa domii chɔ dɛ gel o ba jo dem dɛ ŋwɛo. 44 Gɛɛ chɛ kɛŋɔ he ge kpɔ he te dɛ so kpa, dɛkalkɛ pigraa n Nɛn Bie la ɛɛ ba ba pigri heya. 45 "Bonɔɔ waa dɔ kasinteŋ dɛ dɔ liire la nɔn taa o dɔɔ kpɔ o dem tena dɛɛ do, dɛ ŋɔ bɔr dɛ magre aa, ó tɛɛ ba kondikwa. 46 Dɛ o dɔɔ la baa puu, dɛ o dɛ ɛ gɛ waa kpɔa do o nɔn ta la aa, o sie ɛɛ lɛo. 47 Kasinteŋ, n dɛ ŋɔ he be, o dɔɔ la ɛɛ kpɔ o komɛlbwaa do o nɔn ta ŋɔ wɛ́ɛ nyiŋi a ta. 48 Kɛ dɛ o ɛ bonɔnchɔge, asɛ dɛ ŋɔ, ’N dɔɔ ŋwɛnɛ nɔ waa kaala nɔ, waa ba taraken,’ 49 dɛ do o bonɔndɔŋa la nɛɛ dɛɛ lɔɔ, dɛɛ di kwaa waa dɛ nyin, o ne sennyɔɔra ɛɛ dɛɛ raa, amɔ wɛɛ na waa. 50 Tɔpebeŋkpoŋii o dɔɔ la ɛɛ ba bala ba pigru, 51 dɛ tɛr o deŋne taeh, dɛ doŋu ka pu nɛra baa dɛ nyiŋi nɛra sie bɔr mɔɔ dɛɛ ɛ waa la. Belaa wɛɛ ba doe dɛɛ wi dɛɛ na weweele.
251 "N Nɛn Bie bala la telaa, kenii Korowii Kora ɛɛ ba doe. O dɛ ba doe kɛŋɔ toli fi bane baa ira dɛ kpɔ ba kandere dɛɛ la ká cheme hanfale jaa. 2 Ba bini banue ɛ gɛna, banue ge ɛ wejerema. 3 Gɛna la ta noo kpɔe ásɛ dɛ ba kandere la bini noo tonaa ba kpɔ do. 4 Kɛ wejerema la te kpɔ noo do loŋa ta dɛ ja ba kandere la ta. 5 Hanfale jaa la ta fele ba, anomanta dom chugli bitoli la, ba bwa chɔɔge doromi. 6 "Harambaŋa la, nɛra bane nao kɛŋɔ hanfale jaa la dɛ ba, asɛ dɛ kpɔ takpeg ŋɔ, ’Hanfale jaa laanee la oo! Hé le ka chemo!’ 7 Bitoli fi la bwa ir doromi ta, dɛ kwaa ba kandere. 8 Gɛna banue la ŋɔ wejerema la be ŋɔ, ’Hé tɛ yaa he noo nɔ ane. Gɛ laa aa, ya kandere dɛ dirimi.’ 9 Anee wejerema la ŋɔ ba be ŋɔ, ’Aa ya ne he bwaa tel, anomanta hé chwa la bela baa dɛ yoga la ka yawɛ ane.’ 10 Gɛ saŋ bitoli gɛna la aa chig ŋwɛnɛ ta kaa noo la yawa la taa hanfale jaa la ba. Wejerema la aa kpɔ ba te la, ba dɔ bɔr teŋɛ hanfale jaa la nɛɛ dɛ ka di hanfale kondikwaa la. Baa joa tonɛ la, dem te den laa gbera la tɔ. 11 "A habɔɔ la banɔ la balɔ dɛ baa yerɛ ŋɔ, ’Ya dɔɔ, ya dɛ soŋe, ya yaa ásɛ ya jo.’ 12 Anee hanfale jaa la ŋɔ, ’Kasinteŋ, maa heyaa jemɛ.’ " 13 Yeesu aa bol gɛ tonɛ la, o berɛ ŋɔ, "Anomanta hé gel he sie do le hɛɛ kpa, dɛkalkɛ haa tɔpere la ne gɛ saŋ maa dɛ ba bala la jemɛ." 14 Yeesu berɛ ŋɔ, "Awola n Nɛn Bie la aa ba la, kenii Korowii Kora la ɛɛ ba doe. Baa bɛlee ira dɛɛ ba o ŋwɛnɛ bɛl kaala, dɛ yerɛ o bonɔɔna dɛ kpɔ o suuga bwa do ba nɔn ta. 15 Gɛ del ba bɛlbwa aa dɛ ba wona kpoŋe la taa o nyiŋi dɛ bɔne tɛɛ ba. O tɛ sitɔte la bɔre anue, dɛ tɛ nɛɛte la bɔre anɛ, asɛ dɛ tɛ tooro te la ge bɔrbeŋkpoŋ, mɔɔ dɛ kaa o ŋwɛnɛ la. 16 A ta bigre bɛlbwa onɔ la waa dɔ bɔre anue la den kpɔ o kwaa ka ɛ toma dɛ berɛ dɔ a dɔŋa ja a ta. 17 Gɛ tentenee onɔ la waa dɔ bɔre anɛ la ge berɛ dɔ a dɔŋa ja o kwaa ta. 18 Bonɔɔ la waa dɔ bɔrbeŋkpoŋ la te kpɔ o kwaa ka huge harɛ. 19 "Aa baa bigri la bonɔɔna la dɔɔ la balɔ dɛ ba ŋɔ bɛ́lbwa ba chagle gɛ waa ɛ suuga waa kpɔa tɛɛ ba la ne. 20 Bonɔɔ la waa tɛo bɔre anue la kpɔ anɔ la waa dɔa ja la ja anɔ waa kpɔa tɛo la ta dɛ ŋɔ, ’N Dɔɔ, bɔre anuee he tɛ mɛ, kɛ n ge berɔ dɔ a dɔŋa ja a ta. Anee la.’ 21 Anee o dɔɔ la ŋɔ, ’Jam, bonɔndɛɛge, kasinteŋ te! Tama nɔ haa kpɔ kasinteŋ dɛ ɛ a ne toma nɔ, mɛɛ kpɔe so andamanta nyoa. Ba puu mɛ so silɛɛ ta.’ 22 "Bonɔɔ nɛɛte la ge ba dɛ ba ŋɔ, ’N Dɔɔ, bɔre anɛɛ he tɛ mɛ, kɛ n ge berɔ dɔ a dɔŋa ja a ta. Anee la.’ 23 Anee o dɔɔ la ŋɔ, ’Jam, bonɔndɛɛge, kasinteŋ te! Tama nɔ haa kpɔ kasinteŋ ɛ a ne toma nɔ, mɛɛ kpɔe so andamanta nyoa. Ba puu mɛ so silɛɛ ta.’ 24 "Asɛ bonɔɔ waa dɔ bɔrbeŋkpoŋ la ge ba, dɛ ba ŋɔ, ’N Dɔɔ, n jemɔ kɛ he waa kpegri. Bela haa wola mea due laanee hɛɛ koma, asɛ bela haa wola kwaa ane komɛ laanee hɛɛ nyin a chegbɔr. 25 Anomanta n ɔmɔ dɛ kpɔ suuga haa tɛ mɛ la ka huge harɛ. Anee la.’ 26 Anee o dɔɔ la ŋɔ, ’Bonɔnchɔge bɔhwaah kohona! He jemɔ kɛ bela maa wola mea duee mɛɛ koma, asɛ bela maa wola kwaa komɛ laanee mɛɛ nyin a chegbɔr aa? 27 A fe chɛ kɛŋɔ he kpɔ n suuga la ka cheg nɛra baa kpɔ suuga dɛɛ cheg ba be ba kpɔ dɛɛ kemɛ nɛra la be, asɛ n balaa, ń ka lɛ n kwaa ne a nee bwa. 28 Anomanta hé lɛ o kwaa la o be dɛ kpɔ tɛ onɔ maa tɛo anue o dɔ a dɔŋa ja a ta la. 29 Naate waa dɔa la, baa jao anee ó dɔ kohona a gwaa o nɛ, asɛ naate waa wola komɛlbwa dɔe la, tama kwaraa waa dɔa la ɛɛ le o nɔn taa. 30 Bonɔnsala nɔ te, hé kpɔɔ le dahara ka ta biro ta, bela wii ne weweele do.’ 31 "Dɛ n Nɛn Bie la balɔ jirima ne, nyundua toroma la ja n nɛ aa, mɛɛ ba so n kookara taa, 32 asɛ nɛwɛnyina baa lɔ harɛ bɛlbwa ta ba cheme n sie. Mɛɛ pegri ba bini bɔre anɛɛ gɛ petegre aa dɛ pegri o peera ne o boohna bini la. 33 Mɛɛ kpɔ wedɛɛga tena laanee che n nɔndig ta, asɛ ba kar la ge che n nɔŋgal ta. 34 Belaa mɛɛ ba n ŋɔ banɔ la baa lɔ dig ta la be ŋɔ, ’He banɔ n Mɛɛ aa swee andɛɛga tɛ heyaa la, hé ba di kora waa le harɛ mumpar dɛ kwaa cheg heyaa la, 35 dɛkalkɛŋɔ lɔr aa dɛ kpo mɛ la, he tɛ mɛ kondikwaa n di, nyɔgre aa dɛ kpo mɛ la, he tɛ mɛ nee n nyɔ. Maa ɛ hɔɔh la, he kpɔ mɛ kaa he deremi, 36 maa valɛ muŋgbal la, he tɛ mɛ yal n tɔ. N bwara wee mɛ, he nyiŋi n nɛ, asɛ baa do mɛ dea ge la, he kaa na mɛ.’ 37 "A taa wedɛɛga tena la ɛɛ ba ŋɔe ŋɔ, ’Ya Dɔɔ, bɛweeree ya na kɛŋɔ lɔr aa dɛ kpoe ya tɛɛ kondikwaa he di, asɛ nyɔgre ge kpoe ya tɛɛ nee he nyɔɔ? 38 Bɛweeree ya na kɛŋɔ he ɛ hɔɔh ya kpɔe kaa ya deremi, dɛ berɛ na kɛŋɔ haa valɛ muŋgbal ya tɛɛ yal he tɔɔ? 39 Bɛweeree ya na kɛ he bwara wee kɛɛ ba doe dea asɛ ya ka nae nɔ?’ 40 Asɛ ń ŋɔ ba be ŋɔ, ’Kasinteŋ, gɛ haa cha n nimanar waa nɔ dɔŋa aa puu ba la, hale nyaa ne nɛŋgwɛgre la, menee he cha la.’ 41 "Asɛ ń berɛ ŋɔ banɔ la baa lɔ n gal ta la be ŋɔ, ’He banɔ Korowii nyotaahna aa lawɛ heyaa la, hé le n sie bonɔ dɛ ka jo nii aa wola dime bwa ba mara tɛ Bɔnsam ne o toroma la ta, 42 dɛkalkɛ lɔr kpo mɛ, he ta men kondikwaa tɛɛ ń di, nyɔgre kpo mɛ, he ta men nee tɛɛ ń nyɔ. 43 Maa ɛ hɔɔh la, he ta men lawɛ kaa dem, maa valɛ muŋgbal ge la, he ta men yal tɛɛ ń tɔ. N bwara wee mɛ, ba do mɛ dea ge, kɛ he ta balɛ dɛ́ ba na mɛ.’ 44 "Asɛ bá ge chaŋo ŋɔ, ’Ya Dɔɔ, bɛweeree ya na kɛ lɔr ne nyɔgre dɛ kpoe, kɛɛ he ɛ hɔɔh, kɛɛ dɛɛ valɛ muŋgbal, kɛɛ he bwara wee, kɛɛ ba doe dea asɛ ya ta balɛ dɛ ba chae nɔ?’ 45 Asɛ ń ŋɔ ba be ŋɔ, ’Kasinteŋ, gɛ haa wola n nimanar waa nɔ dɔŋa aa puu ba la bɛlbwa chae, hale nyaa ne nɛŋgwɛgre la, menee haa wola chae la.’ 46 Banɔ te ɛɛ kaa weweele aa wola jaga dɔe bwa la taa, asɛ wedɛɛga tena la te dɔ Korowii mkpa aa wola jaga dɔe bwa la."
261 Yeesu aa chag ba gɛ waa nɔ tonɛ la, o ŋɔ o habɔteŋra la be ŋɔ, 2 "Gɛ haa jema la, kerele gbosoroo baa di Galekaa kondikwaa la. A taa baa ba men Nɛn Bie lee tɛ nɛra bá kpaa mɛ pɛl dagagre ta dɛ kpo mɛ." 3 Anee Sɔfonomonome ne bwɛɛ nomonome ka cheme Sɔfore Nomoa Kaefas dem, 4 dɛ ka so dɛɛ nyin ŋwɛnɛ baa che o ta dɛ lawɛ Yeesu dɛ kpoo nomɛlbwa aa wola jemɛ. 5 Baa chema la dɛ ba berɔ ŋɔ, "Yaa won lawɛ baa nɔ gɛ tɔpere nɔ ta, dɛkalkɛ nɛra noɔ waa, aa werii do. Bwɛɛ nɔ ɛɛ vuuguu." 6 Dɛ Yeesu lɔ Bɛtani dɛ do Seemɔn weechɔga faa chɔg o bwadabii la dem. 7 Yeesu aa lɔ dem bela dɛɛ di kwaa la, haah bɛl kpoŋe nosɔɔhsoma ane a yog aa kpega a su loŋ bɛl dɛ ba o be, asɛ dɛ ba kpɔ do Yeesu nyu ta. 8 Yeesu habɔteŋra la aa na gɛ haah la aa ɛa la, a di ba baah, ba kpɔ bandia pɛɛ ŋɔ, "Kwaa nɔ ge chɔga nɔ mun ɔ? 9 O fe yog nosɔɔhsoma nɔ aa, o fe aa suuga dɔ a warɛ ó kpɔ tɛ nyaara aa?" 10 Yeesu aa no gɛ baa dɛ bol la, o pɛɛ ba ŋɔ, "Ɛrɛ waa hɛɛ pwah haah nɔ nɔɔ? Wedɛɛga tentenee o ɛ tɛ mɛ la. 11 Nyaara te, he ne banee lole tɔperee bwa, kɛ n te aa he bee do ka tonɛ. 12 Haah nɔ nosɔɔhsoma nɔ waa fuga do n nyu ta nɔ, n seo waa o ɛ gɛ la. 13 Kasinteŋ, harɛ nɔ ta bela bwa baa bol Amanesoma nɔ la, baa bol waa haah nɔ aa ɛa nɔ belaa, a ɛ sɔn tɛo dɛɛ la." 14 Asɛ Yeesu habɔteŋra fi dɛ banɛ la bini beŋkpoŋ baa dɛ yerɔ Judas Eskareɔt la la Sɔfonomonome la be 15 dɛ ka pɛɛ ba ŋɔ, "Dɛ n ba Yeesu ne ba tɛ heyaa aa, aŋwɛnɛɛ hɛɛ ba n tɛɛ yɔ?" Anee Sɔfonomonome la kure suugapoŋa fifraatoro do o nɔn ta. 16 Dɛ le gɛ saŋ la, Judas pa mun dɛɛ nyiŋi ŋwɛnɛdɛɛge waa won che o ta dɛ le Yeesu do ba nɔn ta. 17 Galekaa dii tɔpere waa tɔ sie baa wola paanoo iisi aa lɔ o ta di la, Yeesu habɔteŋra fi dɛ banɛ la ba o be dɛ ba pɛɛro ŋɔ, "Leperaa hɛɛ nyin kɛŋɔ ya ka ɛ he Galekaa kondikwaa chege nɔ?" 18 Anee Yeesu ŋɔ, "Hé la bwɛɛ bini, hɛɛ na baa bɛl maa jemɔ asɛ dɛ ŋɔ o be ŋɔ, ’Nomoa la ŋɔ o tɔpere telo ŋɔ o ne o habɔteŋra dɛ ba ba di Galekaa kondikwaa la he dem.’ " 19 Yeesu habɔteŋra la kaa ŋɔ gɛ waa ŋɔa la, asɛ dɛ daa Galekaa kondikwaa la cheg bela. 20 Bɔr aa joa la, Yeesu ne o habɔteŋra la laŋɔ dɛ ka so dɛɛ di kwaa la. 21 Baa dɛ di kwaa la, Yeesu ŋɔ ba be ŋɔ, "Kasinteŋ, he bini bɛlee dɛɛ ba n lee tɛ ba kpo mɛ." 22 Waa ŋɔ gɛ la, o habɔteŋra la teene bini chɔgɔ kohona, asɛ baa pɛɛro beŋkpoŋa beŋkpoŋa ŋɔ, "N Dɔɔ, menee kɛɛ? N Dɔɔ, menee kɛɛ?" 23 Yeesu chaŋ ba ŋɔ, "Naate n ne waa pɛ nɔn hɛna beŋkpoŋ bini laanee. 24 Men Nɛn Bie nɔ ɛɛ sewɔɔ gɛ Korowii Tɔn aa dɛ bagle la, kɛ naate waa lee mɛ tɛ ba kpo la, bwɛɛlɛ. Dɛ ba fe ta naate lolɛ gba fe bɔ!" 25 Anee Judas waa dɛ ba o lee tɛ la ge pɛɛro ŋɔ, "N Dɔɔ, menee kɛɛ?" Anee Yeesu ŋɔ, "Anee he bol la." 26 Baa dɛ di kwaa la la, Yeesu kpɔ paanoo la baa dɛ di la bɛl dɛ jam Korowii o wa, asɛ dɛ bɔne tɛ o habɔteŋra la dɛ ŋɔ, "N bo-olii la. Hé lɛ dɛ di." 27 Asɛ dɛ berɛ kpɔ nomol ne sen dɛ jam Korowii dɛ ŋɔ, "Hé bwa nyɔ sen nɔ ane. 28 Sen nɔɔ chega tɛ n chal maa dɛ ba nɛra kɛrɛdɛ waa koah dɛ fuge ta ásɛ Korowii che a ta dɛ kpɔ ba wechɔga kɛ ba. Aa ɛ fɔo dɛ chɔ Korowii ne nɛwɛnyini baah ta. 29 Kasinteŋ, maa sen nɔ anee nyɔ kpa bwa ka tel gɛ saŋ n ne haa berɛ ba nyɔ anfala n Mɛɛ Kora la ta." 30 Asɛ ba go yel kpɛɛ Korowii dɛ ir le kaa Ɔlevere Bwe la ta. 31 Yeesu ŋɔ ba be ŋɔ, "Jwaana nɔ ne he bwa ɛɛ chwao kaa gel mɛ, gɛ baa chwera Korowii Tɔn bini ŋɔ, ’Korowii ɛɛ kpo petegre laanee, asɛ peera la bwa lɔ pegre’ la. 32 Kɛ dɛ n iro le seo ta naa, mɛɛ tɔ siee kaa Galilia harɛ ta he nɛ." 33 Anee Pita ŋɔ, "Dɛ n bala nɔ bwa chwao gele naa, n te aa chwa gele bwa." 34 Belaa Yeesu ŋɔ Pita be ŋɔ, "Kasinteŋ, jabal ne sii fini, dɛ he tɔɔh kera atoro ŋɔ haa men jemɛ." 35 Anee Pita ŋɔ, "Dɛ seo kwaraa yaa, n ne hɛɛ sewɔɔ, kɛ maa tɔh ŋɔ maa hen jemɛ bwa." Asɛ Yeesu habɔteŋra baa jaa la bwa ge bol gɛ. 36 Asɛ Yeesu ne o habɔteŋra la kaa bobɛl baa dɛ yerɛ bela Gɛtsɛmane, asɛ o ŋɔ ba be ŋɔ, "Hé so bonɔ ń la le ka soŋe Korowii dɛ ba." 37 O kpɔ Pita ne Sebedii bii banɛ la dɛ kaa bela. Dɛ o loo kuu, o ta nae gɛ bwa waa ɛ o te. 38 Anee o ŋɔ ba be ŋɔ, "Gɛ n tea bini aa chɔga la gelɔ n loo ku. Lokua nɔ ɛɛ kpo mɛɛ kwara. Hé cha mɛ dɛ so bonɔ dɛɛ were." 39 Yeesu la sie tama dɛ ka kpɔ sie pi harɛ dɛ soŋe Korowii ŋɔ, "N Mɛɛ, dɛ a fe ɛɛ magroo waa, he bɛ gel a gɛ wahala nɔ ba n nɛ. Kɛ anla aa too n tea laa mɛɛ nyin, kɛ ɛ he tetoowa." 40 Yeesu berɔ ba o habɔteŋra batoro la be dɛ ba na kɛ ba chɔɔge doromi, asɛ o ŋɔ Pita be ŋɔ, "He ta wone cha mɛ dɛ so were dɔŋ beŋkpoŋ gba naa? 41 Hɛ́ɛ nyiŋi kɛrɛdɛ dɛɛ soŋe Korowii asɛ Bɔnsam bɛ won negre heya. He bambile fe dɛ nyin wedɛɛga ɛɛ, kɛ he bwadabii pwɛre." 42 Yeesu berɔ ka soŋe Korowii ja dɛ ŋɔ, "N Mɛɛ, dɛ nae chɛ kɛŋɔ n na gɛ wahala nɔ, asɛ he laa kpɔ n nɛɛ aa wola magre aa, ɛa gɛ aa too he tea." 43 Yeesu aa bera ba o habɔteŋra la be ja la, dɛ ba fe ŋɔ bá hamɛ sie dɛ bɛ dom chɔ, kɛ ba ta wone, dɛ chɔɔge doromi. 44 Yeesu berɔ gel ba ja dɛ ka soŋe Korowii tooro tena gɛ o faa soŋo la tenten, 45 dɛ berɛ ba o habɔteŋra la be dɛ ba pɛɛ ba ŋɔ, "Domii he chɔ dɛɛ onaa? Saŋ baa dɛ ba n Nɛn Bie la kpɔe do wechɔg-ɛɛra nɔn ta la telo. 46 Hé ir ya kaa. Hé na, baa la waa dɛ ba n lee tɛ ba kpo mɛ laanee la." 47 Yeesu nyoa taa lɔ waa ta wɛɛ bol la, dɛ Judas waa ɛ o habɔteŋra fi dɛ banɛ la bini bɛl la denɔ ba. Dɛ nɛnlaa tenten Sɔfonomonome ne bela nomonome aa tom ba kpoŋe keri ne gule ja Judas nɛɛ ba ba. 48 Dɛ Judas tɔ sie ŋɔ ba be ŋɔ, "Baa la maa gbaaro pɛl n bambile dɛ mo o lwɛɛma la, amɔ dɛ onee. Hé den lawɔ dɛɛ la o ne." 49 Judas den pa sie Yeesu be dɛ ŋɔ, "N Dɔɔ, he leaa?" dɛ gbaaro pɛl o bambile dɛ mo o lwɛɛma. 50 Anee Yeesu pɛɛro ŋɔ, "Dam, ɛrɛ balaa he ba bonɔ nɔɔ?" Belaa nɛra la den ba gugri Yeesu dɛ lawɔ. 51 Nɛra baa ja Yeesu nɛɛ la bɛl pamɛ o kere le o tɔɔ ta dɛ kpɔ ŋwɛnɛ Sɔfore Nomoa bonɔɔ deŋne laa cha. 52 Anee Yeesu ŋɔ, "Kpɔ he kere la do o tɔɔ ta. Nomɛlbwa waa kpɔ kere dɛ ɛ wechɔga la, kere nee baa ba o ge kpoe. 53 Haa jemɛ kɛŋɔ n fe ɛɛ wonoo yerɛ n Mɛɛ ŋɔ ó ba cha mɛ, asɛ o gel nyundua toroma baa wola nyoa dɔe ba dɛ ba yo lɛɛ mɛ kɛɛ? 54 Kɛ n gelɔ a ba gɛ naa, dɛ waa baa chwera bil ŋɔ gɛɛ chɛ kɛŋɔ a ba la ta berɛ ɛ gɛ kpa." 55 Anee Yeesu pɛɛ nɛra la ŋɔ, "Ŋwɛɛree men he kpɔ keri ne gule dɛɛ ba dɛ ba lag me naa? Tɔpere bwa n ne heyaa yon so Korowii Dea bela mɛɛ bagle nɛra wa, kɛ he ta men bela lawɛ. 56 Anɔ bwa ɛo ásɛ waa Korowii keamere la aa chwera Korowii Tɔn bini la ɛ kpela." Belaa Yeesu habɔteŋra la bwa chwa pegre a kao. 57 Nɛra la baa lawɛ Yeesu la kpɔɔ kaa Sɔfore Nomoa Kaefas dem, dɛ Tɔn Jerema ne bwɛɛ nomonome la cheme bela. 58 Baa dɛ kaa la, Pita ge teŋɛ ba nɛɛ bojaŋ dɛ ka jo Sɔfore Nomoa la dem, dɛ ka pu nɛra baa dɛ daah dem bela la so, dɛɛ nyin o na gɛ bwa baa dɛ ba kpɔe ɛ Yeesu. 59 Sɔfonomonome ne Juda tena nomonome baa dɛ bol waa dɛɛ pa bole la bwa nyoa pɛo baa nyin waa dɛ́ kpɔ dawɛ Yeesu nɛɛ dɛ́ won che a ta kpoo. 60 Anomanta nɛra kɛrɛdɛ bwa teŋe nyosone dawɛ o nɛ, kɛ ba ta wone dɔ waane dɛ́ che a ta dɛ dɔɔ kpo. Anee nɛra banɛ bane den le che baah ta 61 dɛ ŋɔ, "Baa nɔɔ fa ŋɔa wɛɛ wonoo pagre Korowii Dea nɔ dɛ kpɔ tɔpera atoro mao ja la." 62 Anee Sɔfore Nomoa la ir che dɛ ŋɔ Yeesu be ŋɔ, "Ɛrɛɛ he na waa nɔ baa kpɔa dawɛ he nɛɛ nɔɔ? He ta waane dɔe hé chaŋe aa?" 63 Yeesu mwaa o ne, o ta wobɛlbwa chaŋɛ. Anee Sɔfore Nomoa la berɛ ŋɔ o be ja ŋɔ, "N ŋwɛɛ Korowiijen nɔ kɛŋɔ, dɛ henee o Bie Kristo la waa bagɛ yaa nyoa ŋɔ wɛɛ tomɔɔ ó ba lɛ yaa la aa, gel ya jemɛ fini." 64 Anee Yeesu chaŋo ŋɔ, "Anee he bol la. Kɛ n berɔ dɛɛ ŋɔ he bwa be ŋɔ, tɔpebɛl hɛɛ ba na n Nɛn Bie nɔɔ Korowii be kɛŋɔ n soge nomombɔr o dig ta, asɛ dɛ na gɛ n ne baamare aa le nyundua dɛɛ ba!" 65 Belaa Sɔfore Nomoa la laa o gbagba laala waa doa la laa pee dɛ ŋɔ, "Hé no musu wa! Bɔkwa danseɛ yá berɛ nyin jaɔ? Kɛ he bwa no musu waa nɔ waa dena bol nɔɔ? 66 Ɛrɛɛ he na waa nɔɔ, bwɛɛla?" Ba bwa den pɛ nyoa ŋɔ, "O chɛ kpoe." 67 Ba ta nentane ta o sie bɔr dɛ lɔɔro, dɛ tɔɔ kande. Banɔ la baa dɛ kpaa o lwɛrɛme dɛɛ chugru kwɛɛrɛre la yon berɛ pɛɛro ŋɔ, 68 "Dɛ henee Kristo la aa, na chaahna dɛ won jemɛ naate waa lɔe nɔ!" 69 Dɛ Pita soge buse dem baah bela, asɛ Sɔfore Nomoa la tolo bɛl ba o be dɛ ŋɔ, "Kɛ he ge fa teŋɛ Yeesu waa le Galilia harɛ la nɛɛ lao?" 70 Asɛ Pita tɔh pelepelepele ken ba bwa sie dɛ ŋɔ, "Waa nɔ haa dɛ bol nɔ, maa a bini jemɛ kwara!" 71 Waa bol gɛ tonɛ la, o le bela dɛ ka che dem la doonyoa. Tolo bɛl berɛ nao bela dɛ ŋɔ nɛra baa chegɛ bela la be ŋɔ, "Baa nɔ ɛ Yeesu waa le Nasarɛt la habɔteŋra la bɛl." 72 Asɛ Pita bere tɔh dɛ ŋwɛɛ ŋɔ waa on jemɛ. 73 A ta bigre bɛlbwa asɛ nɛra baa chegɛ bela la ba o be dɛ ba ŋɔ, "Kpela, haa won tɔh ŋɔ Yeesu nɛra la bɛl laa hen, dɛkalkɛŋɔ he dɛ bol Galilia tena wobol." 74 Asɛ Pita ŋɔ, "N ŋwɛɛ Korowii kɛ dɛ n jemɛ baa nɔ bobɛlbwa o bɛ men gel!" Bug la ta dɛ jabal sio, 75 asɛ Pita lii gɛ Yeesu aa ŋɔ o be ŋɔ, "Jabal ne sii dɛ he tɔɔh ŋɔ haa men jemɛ kera atoro bwa" la. Waa lii a gɛ waa nɔ la, o le dahara dɛ ka wi lokua ne.
271 Tɔɔ aa pera chɔmbibi la, Korowii Dea Sɔfonomonome bwa ne ba harɛ la nomonome chemo dɛ vɔrɔwe Yeesu kpoe vɔrɔwa, 2 dɛ vɔrɔwe o nɔɔra, dɛ kpɔɔ ka tɛ Room nomoa Paelet waa dɛ nyiŋi bela harɛ la. 3 Judas la waa le Yeesu tɛ ba dɔɔ lawɛ la aa bera na kɛ ba dɛ nyin ba kpo Yeesu la, a we o nɛ, asɛ o berɛ charɛ o liire kɛŋɔ o fe jemaa, o fe ta suuga la lɛɛ dɛ le Yeesu tɛ, asɛ dɛ berɛ kpɔ suugapoŋa fifraatoro la ka tɛ Sɔfonomonome la ne bwɛɛ nomonome la, dɛ ŋɔ, 4 "N ɛ wechɔga kɛ maa le nɛn waa wola wechɔga bɛlbwa ɛɛ tɛ heyaa ŋɔ hé ka kpoo nɔ." Anee nɛra la ŋɔ, "Ya te waane laa, a bwa do kɛ hen." 5 Anee Judas kpɔ suugapoŋa la vigri Korowii Dea bela, asɛ dɛ ka sagɛ o te. 6 Sɔfonomonome la pa suuga la dɛ ŋɔ, "Suuga nɔ ɛ chal suuga, asɛ ya mmarare ge aa yaa ŋwɛnɛ tɛ kɛŋɔ ya won kpɔ suuga nɔ ja Korowii Dea suuga ta." 7 Anomanta ba bwa nyoa pɛo kɛŋɔ bá kpɔ suuga la ka yawɛ harɛ bɛl waa ɛ vimamaa harɛ ásɛ dɛɛ huge hɔɔhra baa wola Juda tena ɛɛ bela. 8 A waa gela baa yerɛ bela harɛ la Chal Harɛ dɛ ba le fini la. 9 Waa Korowii keame Jɛremaya faa bola la ɛ kpela. O fa ŋɔ, "Ba lɛ suugapoŋa fifraatoro, gɛ Israel tena nyoa aa pɛa ba di o yog la, 10 asɛ dɛ kpɔ gɛ suuga la ka yawɛ vimamaa harɛ la gɛ Korowii aa ŋɔ n be la." 11 Dɛ Yeesu ge chegɛ nomoa Paelet sie. Asɛ Paelet bɔɔro ŋɔ, "Henee Juda tena kooro ɛ?" Asɛ Yeesu ŋɔ, "Anee he bol la." 12 Sɔfonomonome ne harɛ nomonome la teŋe nyosone dawɛ Yeesu nɛ, kɛ Yeesu ta ban chaŋɛ. 13 Asɛ Paelet bɔɔro ŋɔ, "Wedamanta nɔ bwa baa kpɔa dɛɛ dawɛ nɔ, haa no kɛɛ?" 14 Yeesu ta wobɛlbwa chaŋɛ, o ta a bɛlbwa tɔeh, asɛ nomoa Paelet nyoa kpo kohona. 15 Dɛ o dɔ we-ɛɛle bɛl waa dɛ ɛ bena bɛlbwa. A gɛ tɔpejen la baa tel aa, wechɔg-ɛɛ te bɛlbwa baa doo dea asɛ bwɛɛla la ŋɔ ó fooru ta la, a chɛ kɛŋɔ o fooru ta. 16 A gɛ saŋ la, dɛ ba do baa bɛl baa dɛ yerɔ Barabas nomɛlbwa dɛ no o sɔn dea. 17 Asɛ baa ba Paelet be o bɔɔ ba ŋɔ, "Barabas ne Yeesu baa dɛ yerɔ Kristo la, ba bini umee hɛɛ nyin n fooru ta tɛ heya ɔ?" 18 Dɛ o gbabir jemɔ kɛŋɔ bɔweela waa ba che Yeesu nɛɛ pɛɛpɛɛ dɛ kpɔɔ ba o be la. 19 Nomoa Paelet aa soge o kara ta dɛɛ bol waa la, o haah tomɛ nɛn o be ŋɔ, "Nyiŋi kɛrɛdɛ dɛ bɛ baa la wobɛlbwa ɛ. Nɛndɛɛge tentenee. Gɛ maa dee o waa fini nɔ la, a we n nɛɛ taeh." 20 Jaah dɛ Sɔfonomonome ne bwɛɛ nomonome la do nɛnlaa la bwa ŋɔ bá ŋɔ Barabasee baa nyin kɛ Paelet foo ta asɛ dɛ kpo Yeesu. 21 Anee Paelet bɔɔ ba ŋɔ, "Nɛra banɛ nɔ bini umee hɛɛ nyin n foo ta tɛ heya ɔ?" Asɛ ba ŋɔ, "Barabas." 22 Belaa o berɛ bɔɔ ba ŋɔ, "Aah ɛrɛɛ he ŋɔ ń ɛ Yeesu nɔ baa dɛ yerɔ Kristo nɔɔ?" Asɛ ba bwa pɛ ŋɔ, "Kpaaro pɛl dagagre ta!" 23 Anee Paelet bɔɔ ba ŋɔ, "Ɛrɛ yɔ? Bɔkwa wechɔgaa o ɛɔ?" Ate dɛ ba berɔ kwaa ŋɔ kohona ŋɔ, "Kpaaro pɛl dagagre ta!" 24 Nomoa Paelet aa nao kɛ dɛ o ŋɔ o sagɛ waa la ta naa, waa aa ba la aa wer doe ba la, o ɛ nee dɛ samɛ o nɔɔra nɛnlaa la bwa sie dɛ ŋɔ, "N laa dɛɛ do heyaa ŋɔ hé kpo nɛndɛɛge nɔ. He gbagbaa dɛɛ ɛ he wa!" 25 Anee nɛra la ŋɔ, "Ɔɔh, hé te gel o seo wobɛlbwa dawɛ ya ne ya naanar nɛ!" 26 Belaa Paelet le Barabas ta, gɛ baa dɛ nyin la, dɛ gel ba lɔɔ Yeesu bampɔrɔ ŋwɛɛra ne mɔɔ dɛ kpɔɔ tɛ ŋɔ bá ka kpaaro pɛl dagagre ta. 27 Asɛ soojare la kpɔ Yeesu le kaa nomoa Paelet dem, dɛ yerɛ ba bala soojare la bwa ba ba baro cheme, 28 dɛ laa o laala foo, dɛ kpɔ yaswɛm bɛl kɛŋɔ ba bela kooro yal ba tɔɔ, 29 dɛ kpɔ sɔɔhne sɔh koogbɛrɛ piu, dɛ kpɔ daa bɛl do o nɔndig ta, dɛɛ guŋu harɛ kɛŋɔ baa dɛ ɛ kooro la dɛɛ taramo dɛɛ si, "Woowo, Juda tena kooro!" 30 Asɛ dɛɛ ta nentane dɛɛ ta o nɛ, dɛ kpɔ daa la dɛɛ cha o nyu. 31 Baa mugli o baah tonɛ la, ba laa yal la foo o bwara ta, dɛ kpɔ o gbagba laala o faa doa wubwa la doo, dɛ kpɔɔ le dɛɛ kaa dɛ́ ka kpaaro pɛl dagagre ta. 32 Baa dɛ kaa la, ba kaa na Sairini baa bɛl baa dɛ yerɔ Seemɔn. Ba ɛgro o lɛ Yeesu dagagre la che. 33 Asɛ ba ba bela baa dɛ yerɔ Gɔlgɔta la. Gɔlgɔta munii Nyuhog Bɔr. 34 Asɛ ba kpɔ koŋkpelakpela ane koo sen ta dɛ kpɔ tɛ Yeesu ŋɔ ó nyɔ. Waa daga na la, o vɛh nyɔe. 35 Ba foo o laala, dɛ kpaa o nɔɔra ne o nakpale pɛl dagagre ta. Dɛ soojare la dɛ nyin Yeesu laala bɔna, dɛ ta chacha mɔɔ dɛ́ won jemɛ laala ba bɛlbwa aa di. 36 Gɛɛ ba ɛ mɔɔ dɛ ba so dɛɛ nyiŋu. 37 Ba chwerɛ o wechɔga waa ɛa ba koh a waa kpoo la pɛl o dagagre la ta o nyundua. A gɛ waa laanee: |scYEESU, JUDA TENA KOOROO KEN|d. 38 Belaa ba kpaa ŋwɛɛra banɛ pɛl dagagra ta ja Yeesu nɛ, bɛl sagɛ o dig ta, bɛl ge sagɛ o gal ta. 39 Nɛra baa kpɔ bela bɔr baa kaa la chɛgre Yeesu dɛɛ mugli o baah ŋɔ, 40 "Chwa! Nɛn waa dɛ pagre Korowii Dea dɛ won kpɔ tɔpera atoro mao la laa nɔ gbao? Lɛ he te! Dɛ henee Korowii Bie la aa, le dagagre la doa tu harɛ yá na!" 41 Gɛɛ Sɔfonomonome ne Tɔn Jerema ne bwɛɛ nomonome mugli o baah gɛ banɔ la aa ɛa la, 42 dɛ ŋɔ, "Ao! O won bane te lɛɛ, kɛ waa won lɛ o te gbagba. Kɛ Israel tena kooroo yɔ. Hé gel o tu le dagagre la doa ba harɛ yá na asɛ dɛ yaradao. 43 O ŋɔ Korowii nɛɛ o sie dawɛ, dɛ ŋɔ Korowii Biee on. Dɛ o waa dɛ lɛ Korowii sie te naa, amɔ Kórowii ba lɛo taraken." 44 Dɛ gɛɛ ŋwɛɛra baa kpaa ba pɛl dagagra ta ja o nɛɛ la gee chɛgro. 45 Wee aa baa che nyufala la, bɔr biro jumaa ken dɛ ka tel wekee saŋ mɔɔ dɛ berɛ chaah ja. 46 Wekee saŋ aa baa tel la, Yeesu do lɔŋɔ kpegri nɛɛ dɛ ŋɔ, "Eli, Eli, lama sabaktani?" O munii kɛŋɔ, "N Mɛɛ Korowii, n Mɛɛ Korowii, ɛrɛɛ he chwa mɛ nɔɔ?" 47 Nɛra baa chegɛ bela la aa no gɛ la, ba ŋɔ, "Hɛ́ɛ no! Elaejaa wɛɛ yerɛ la." 48 Asɛ bɛl chwa bug la ta dɛ ka kpɔ konjɔgɔjɔgɔ bɛl waa dɛ lɛ nee ka li sennyɛga ta dɛ kpɔ toh daa ta, dɛ kpɔ pao ó nyɔ. 49 Nɛra aa kaa la ge ŋɔ, "Hé gel ya na, dɛ Elaeja ɛɛ ba lɛo waa?" 50 Belaa Yeesu berɛ do lɔŋɔ kohona, asɛ dɛ gel o doma kaa, o ta. 51 Waa sewa la, ate dɛ yal waa teŋe Korowii Dea la baah ta la pere anɛ le nyundua ba ta harɛ. Harɛ jigro, asɛ bwetala bini pegri, 52 lalbɔɔne pili, asɛ Korowii nɛra baa serewa kɛrɛdɛ ir seo ta. 53 Yeesu aa ir seo ta la, ba ge le ba lalbɔɔne bini dɛ ka jo Jerusalam, asɛ nɛra kɛrɛdɛ na ba. 54 Sooja nomoa ne o soojare baa dɛ daah Yeesu la aa na gɛ harɛ aa jigra ne waa aa chiga la, ba ɔmɔ, asɛ ba ŋɔ, "Korowii Biee baa nɔ kpela!" 55 Dɛ haahna warɔ dɛ che bojaŋ dɛɛ nyiŋi. A gɛ haahna nɔɔ teŋɛ o nɛɛ le Galilia harɛ dɛ daa kondikwaa dɛɛ tɛo. 56 Ba bini banee Mɛɛre waa le Magdala la, ne Jems ne Josef nya Mɛɛre, ne Sebedii bii la nya. 57 Awola jɔmɔra la baa bɛl waa ɛ Arimatea te dɛ ɛ suuga te ba. Dɛ o gba ɛ Yeesu habɔteŋra bɛl, 58 dɛ ge la Paelet be dɛ ka soŋo ŋɔ ó tɛo ŋwɛnɛ ó ka kpɔ Yeesu lale la. Paelet sɛh dɛ kpɔ tɛo. 59 Anee Josef kpɔɔ, dɛ kpɔ yapoŋ ondɛɛge bɛl dɛ fɔrɔwo, 60 dɛ kpɔɔ ka huge lalbɔɔ o gbagba aa forɛ bwe bɛl ta o do kɛŋɔ dea ken baa wola nomɛlbwa o bini huge mɔɔ la, dɛ gbili bwejen bɛl tɔ o nyoa, asɛ dɛ le bela kaa. 61 Dɛ Mɛɛre waa le Magdala la ne o dɔŋ Mɛɛre la soge bela, asɛ ba sie pa lalbɔɔ la ta baa nyiŋi. 62 Awola la Juda tena dɛ kpɔ ba te asɛ tɔɔ peraa, bá di ba Ona Tɔpere. Tɔɔ aa pera la Sɔfonomonome ne Farisii tena la kaa cheme nomoa Paelet dem, 63 dɛ ŋɔ o be ŋɔ, "Nomoa, gɛ saŋ a gɛ nyosonteŋni nɔ aa wola sewɛ mɔɔ la, dɛ o dɛ bol ŋɔ dɛ o sewaa, tɔpera atoro wɛɛ iruu ja. 64 Anomanta, do nɛra bá kaa daah lalbɔɔ la mɔɔ tɔpetooro wee la tel. A waa laa aa, o habɔteŋra la ɛɛ ka ŋwɛ lale laanee le bɔɔ la bini, dɛ ka teŋe nyosone bagle nɛra bwa ŋɔ iraa ba Dɔɔ la ir. Dɛ gɛ laa aa, negra baa dɛ ba dɔe ka negre nɛra nɔ ɛɛ dɔ bɔree che gwaa gɛ baa tɔ sie negre nɛra la bwa." 65 Anee nomoa Paelet ŋɔ ba be ŋɔ, "Soojaree la. Hé gel ba ka daah bɔɔ la. Ŋwɛnɛ te bɛlbwa haa kpɔ o ta asɛ ba bɛ won ka ŋwɛ lale la la, hé kpɔ o ta." 66 Anee ba ka ɛ gɛ baa ɛ bwa nɛn bɛ won ka ŋwɛ lale la. Ba kaa maa lalbɔɔ la ne bwe la baa kpɔa tɔ o nyoa la bobɛl pɛ gɛ aa ɛ dɛ nomɛl ŋwɛo jo bɔɔ la bini aa, ba won jemɛ, asɛ dɛ berɛ kpɔ soojare so bela ŋɔ báa daah bela.
281 Ona Tɔpere la aa gara, asɛ tɔɔ ɛɛ ba pera Kwasiara la, Mɛɛre waa le Magdala la ne o dɔŋ Mɛɛre la iro ŋɔ ba dɛ la ka nyiŋi bela baa huge Yeesu la. 2 Kerabeŋkpoŋ dɛ nyundua torome bɛl le nyundua tu harɛ, asɛ harɛ jigri kohona. O la bɔɔ la ta dɛ ka gbili bwejen la le o nyoa, dɛ so o ta. 3 Dɛ he nao waa, o dɛ jajare sie kɛŋɔ bwaala nyɛgla ken, asɛ o laala waa doa la ge to kpelkpel ken. 4 Soojare baa dɛ daah bela la aa nao la, ba ɔmɔ taeh, ba bwara ɛɛ sa, dɛ bwa serewe chɔɔge kɛŋɔ nɛra baa serewa ken. 5 Anee nyundua torome la ŋɔ haahna la be ŋɔ, "He bɛ ɔmɛ. N jemɔ kɛ Yeesu baa kpaaro pɛl dagagre ta o sewɛ la bɔree hɛɛ nyin. 6 O toole bonɔ kpa. O iro gɛ o faa ŋɔ he be la. Hé ba na bela baa hugo la, 7 asɛ dɛ ɛ warane dɛ la ka bagle o habɔteŋra be kɛŋɔ o ir seo ta, dɛ berɛ ŋɔ o tɔ ba sie dɛɛ kaa Galilia harɛ ta. Belaa baa ba o nae. Waa maa dɔa dɛ́ bol he be laanee la." 8 Asɛ haahna la chwa le bɔɔ la bɔr bela. Ɔmee lag ba. Ba sie ge garɛ lɛ taeh. Ba lawɛ ŋwɛnɛ dɛ chwa la ká taa waa la bagle Yeesu habɔteŋra la. 9 Bug la ta, Yeesu chem ba ŋwɛnɛ ta dɛ chɔɔ ba, asɛ ba tel o be dɛ guŋi lawɛ o napaala dɛɛ duuru. 10 Belaa Yeesu ŋɔ ba be ŋɔ, "He bɛ ɔmɛ. Hé la ka ŋɔ n nimanar la be kɛ bá kaa Galilia harɛ. Belaa baa ba n nae." 11 Haahna la taa lɔ ŋwɛnɛ ta dɛɛ kaa la, soojare la baa dɛ daah lalbɔɔ la bane chwao kaa Jerusalam dɛ taa waa aa chiga la bwa bagle Sɔfonomonome. 12 Sɔfonomonome la ne bwɛɛ nomonome chemo dɛ vɔrɔwe, dɛ nyin suuga damanta tɛ soojare la, 13 dɛ lɔ ba nyoa ŋɔ, "He ɛo waa, hé ŋɔ dɛ he chɔɔge doromi harambaŋa, asɛ o habɔteŋra la ba ŋwɛo kaa, 14 asɛ dɛ Paelet noɔ kɛ dɛ doromii he chɔ dɛ gel ba won ba ŋwɛ Yeesu chɔɔ la, dɛ gel ba la he ne kɔɔto aa, yá bol tɛ heyaa ásɛ he kon do som." 15 Soojare la aa lɛ suuga la, gɛ Sɔfonomonome la aa do ba ŋɔ bá bol laanee ba taa bagle nɛra bwa. Hale kpoŋe ba le fini, gɛ waa laanee Juda tena ta kpoŋe. 16 Yeesu habɔteŋra fi dɛ beŋkpoŋ la Galilia harɛ ta ka chemo bwe bɛl o faa ŋɔ ba be ŋɔ o baa ir seo ta naa bá chemo bela la. 17 Baa nao la, ba duuru, kɛ dɛ bane dɛ tɔŋle ŋɔ Yeesu laa ba na la. 18 Yeesu tel ba jwɛh dɛ ŋɔ, "Korowii kpɔ nyundua ne harɛ nɔ ta bwa kpegri do n nɔn ta. 19 Anomanta hé valɛ kaa harɛ nɔ ta bobɛlbwa dɛ ka nyin nɛra bwa bini nɛra bá ba teŋɛ n nɛ, dɛ sɔ ba Korowii ne ásɛ dɛ kpɔ ba do n Mɛɛ ne men o Bie ne o Domadɛɛge la nɔn ta, 20 asɛ dɛ chag ba ŋɔ báa teŋɛ n waa maa chagle heyaa la bwa ta. Kasinteŋ, mɛɛ che he habɔɔ dɛ ja he nɛɛ tɔpere te bɛlbwa dɛ ka tel wobɛlbwa jaga saŋ."