Bhaluwa ja a Pauli ku
Bhaloma
Shilongolelo
Shitabhu sha Bhaloma pushijandishwe na a Ntume Pauli yaka ya 54 na 58 AD.
A Pauli bhaliji bhakanabheowela ku Loma, kwa nneyo bhashinkutuma jene bhaluwa jino, nkwaajiganyanga Bhakilishitu bha Kuloma bhowe, bhalinginji Bhayaudi na bhangabha Bhayaudi. Pubhajandishe bhali ku Kolinto kubhatamaga gene mobhago. A Pauli bhashinkujandika nkupinga bhandunji bha ilambo ina yowe, bhaakulupalilanje na kwaakunda a Yeshu Kilishitu (16:26).
Shitabhu sha Bhaloma, ni shitabha sha mana ku Bhakilishitu kokowe kula na mobha gowe, pabha a Pauli bhashitalashiya ukoto na ga nkati ga ntapulo gutupata kupitila a Yeshu Kilishitu. Na kabhili a Pauli bhashilundanya ga Ngani ja Mmbone ja a Yeshu Kilishitu na Malagano ga Bhukala. Bhaashomanga bhabhagwinji bhakutinji, shitima sha shene shitabhushi ni, 1:16, malobhe gakuti, Ngakujibhonela oni Ngani ja Mmbone, pabha ni mashili ga a Nnungu ga ntapulo, ku Bhayaudi, nikwiya ku bhandunji bha ilambo ina.
Shitabhu sha Bhaloma pushitandubha, (1-15) ni majiganyo ga nkati ga dini. Kwabhili (12-15) ni majiganyo galangula itendi ya nndamo ja mu Ukilishitu. Shiishite Pangwa.
Ipali Mwenemo
1. A Pauli bhanatandubha bhaluwa jabho, malinga shibhayobhelele kwa kwiitagulila bhayene na lugula jubhakunnjandishila, (1:1-15).
2. Kabhili bhanajandika ga ali ja bhandunji na kutendeka kwa ntapulo kupitila a Yeshu Kilishitu, (1:16, 11:36).
3. Kungai genego, a Pauli bhanajiganya nkulangula itendi ya nndamo ja mu Ukilishitu, (12:1, 15:13).
4. A Pauli bhanamaliya shitabhu sha Bhaloma, kwa tuma shalamu ku bhandunji bha likanisha lya ku Loma, (16).
11Nne Pauli ntumwa jwa a Yeshu Kilishitu, njemilwe na a Nnungu kubha ntume jwa lunguya Ngani ja Mmbone.
2Jene Ngani ja Mmboneji, jishinkulajilwa na a Nnungu bhukala, kupitila ashinkulondola bhabho Mmajandiko ga Ukonjelo. 3Ngani ja Bhana bhabho, Bhakulungwa bhetu a Yeshu Kilishitu, bhabhelekwe shigundu nnukolo lwa a Daudi, 4na Mmbumu ya ukonjelo gwabho bhashinkuagulwa kubha Mwana jwa a Nnungu, kwa kuyuka kwabho bhakaweje, yani a Yeshu Kilishitu Bhakulungwa bhetu. 5Kupitila kwa bhenebho, uwe tushipegwa nema na utume, nkupinga bhandu bha ilambo yowe twaalongoyanje nkukulupalila na nkukunda lina lyabho kwa ligongo lya ukonjelo gwabho. 6Na mmanganyanji nneila peila, nninginji munkumbi gwa bhashemilwenje na a Yeshu Kilishitu, kubha bhandunji bhabho.
7Ngunakunnjandishilanga mmowe nninginji ku Loma, nkupingwangwa na a Nnungu na nshemilwenje mmanganje bha ukonjelo. Ngunakunnjujilanga nema na ulele, kwa Atati a Nnungu na Bhakulungwa bhetu a Yeshu Kilishitu.
Kutenda Eja kwa a Nnungu
8Ngunatandubha kwa kwaatendela eja a Nnungu bhangu, kupitila a Yeshu Kilishitu kwa ligongo lyenunji mmowe, pabha ngulupai yenunji inalunguywa nshilambolyo. 9A Nnungu bhungwatumishila kwa ntima gwangu gowe, nkulunguya Ngani ja Mmbone ja Bhana bhabho, ni bhakong’ondela bhangu shinguti kunkumbushilanga mobha gowe. 10Ngunatenda nneyo mobha gowe, nkujuga Nnungu kwangu kuti, a Nnungu bhapingaga bhambe malanga, nyiye kunngwenunji agano mobha gano. 11Pabha ngunalokolila kwa kaje kummonanga, nimpanganje shiukilo sha mmbumu, nkupinga nshimilikwanje. 12Kwa nneyo shitutagane ntima, kila mundu kwa ngulupai jika mwine, ngulupai jenu mmanganyanji, na ngulupai jangu nne.
13Ashaalongo ajangunji ngunapinga mmumanyanje kuti, papagwinji nashinkutumbilila kunng’owelanga, ikabheje mpaka nnaino a Nnungu bhashing’ibhilila. Pungupinga na kweneko naapatanje bhandunji bhakwaakulupalilanga a Yeshu Kilishitu, malinga shinaapatilenje mwiilambo ili nngabha ya Bhayaudi. 14Njikola ligambo muntima kwa ligongo lya Bhayunani na bhangalinji Bhayunani. Njikola ligambo ku bhakwetenje lunda na bhangalinji lunda. 15Kwa nneyo nne njiengwa kulunguya Ngani ja Mmbone, nkali kungwenunji nninginji mwiilambo ina.
Mashili ga Ngani ja Mmbone
16Nne ngakujibhonela oni Ngani ja Mmbone, pabha jenejo, ni mashili ga a Nnungu gapeleshela ntapulo kubhandu bhowe bhaakulupalilanga, kutandubhila ku Bhayaudi na mpaka ku Bhagiliki. 17Pabha Ngani ja Mmbone jinalanguya a Nnungu shibhakuti kwaapanganga bhandunji aki. Lyeneli linatendeka kaje kwa ngulupai, malinga shiishite jandikwa, “Akwete aki shaatame kwa ngulupai.”
Nnjimwa ja a Nnungu ku Bhandunji
18Kukoposhela kunnungu, a Nnungu bhashilangula nnjimwa jabho ku bhandunji bhakakwaakagulanga a Nnungu, bhaakananga ya kweli kwa itendi yabhonji yangali ya mmbone. 19Pabha indu yowe imanyika kuti ya a Nnungu bhaimanyinji, pabha bhayene a Nnungu bhalangwiye indu yabho. 20Indu yaishiywe kuumila bhukala gwa panganywa shilambolyo, nnaino inabhoneka nimanyika, yani liengo lyabho na mashili gabho ga pitipiti na Unnungu gwabho, kupinga bhanakolanje sha bheleketa! 21Nkali bhakaamanyanjeje a Nnungu, bhangaakuyanga na wala kwaatendela eja, malinga shiipinjikwa, ikabheje ng’aniyo yabhonji ishipuganyika, na mitima jabhonji jangali lunda jishikwaabhikanga nnubhindu. 22Bhanakwitembanga kuti bhashikolanga lunda, mbena bhangumba. 23Bhaleshilenje kwaatindibhalila a Nnungu bha ukonjelo na bha pitipiti, nikuitindibhalila yanamu ili malinga bhandu bhaawanganga, eu mbuti ijuni, eu bhannyama, na bhaatambalanga pai.
24Kwa lyene ligongolyo, a Nnungu gubhaaleshilenje bhakagulanje ilokoli ya nyata ya mmitima jabhonji, na tendelana indu ya nyata nkulabhalabha, nikwiitokomaya iilu yabhonji. 25Bhanatindiganyanga indu ya kweli ya a Nnungu nkupinga bhakagulanje ya unami. Bhalitindibhalilanga shiumbe, kuleka kwaatindibhalila bhayene Ashipanganya, bhapinjikwa lumbililwa pitipiti! Amina.
26Kwa nneyo, a Nnungu bhashikwalekanga bhanaishimiyananje nikagulila ilokoli ya nyata. Nkali bhanabhakongwe, bhashilekanga itendi ya shibhelekwe ya shiilu shabhonji, nitenda sha munape. 27Nneyo peyo, na bhanabhalume gubhaleshilenje kwaalokolilanga ashaakongo bhabhonji, nilokolilana ashaayenenji. Bhanabhalume gubhatendilenje indu ya nyata, gubhaishemelenje ukumu ashaayenenji, kwa ligongo lya itendi yabhonji yangali ya mmbone.
28Malinga shibhakanilenje kubha na a Nnungu nng’aniyo yabhonji yangali ya mmbone, a Nnungu gubhaaleshilenje bhaikagulanje ng’aniyo yabhonji, bhatendanje yangali ya mmbone. 29Bhashigumbalilwanga na kila gwangali gwa mmbone, kukwetela, na joloka, na lupimililo, na bhulaga, na mipwai, na unami, na ng’aniyo yangali ya mmbone, na bha lung’wenyi. 30Kabhili, bhaalambililanga na bhakwaashimanga a Nnungu, na bhakwetenje nngomo, na bhakwetenje mbwinya na kwiipuna, bhaakumbuyanga itendi ya ambi ya nyata, na bhakakwaapilikanishiyanga bhaakwetenje. 31Na bhene bhangalinji lunda, na bhakaajalinji malagano, na bhakakwaapinganga ashaalongo ajabhonji, wala bhangalinginji shiya. 32Bhalikumumanyanga kuti shalia ja a Nnungu jinaataya kuti, bhandunji bhatendanga nneyo bhanapinjikwanga kuwa. Nkali nneyo, nngabha bhanatendanga genego ashayenenjipe, ikabheje bhene bhatendanga yeneyo bhala bhanakwaalumbililanga.
Ukumu ja a Nnungu
2Ukumu ja a Nnungu
1Kwa nneyo, monaga nkwiitemba kwaukumula bhananji, nkakola sha kwiibheleketela. Nnakwiukumula mmayene, pabha numbe mmwe inkutenda yoyo peyo. 2Na uwe tumumanyi kuti ukumu ja a Nnungu ni ja kweli, kwa bhatendanga indu malinga yeneyo. 3Ikabheje mmwe anamundupe, nkwaukumulanga bhaatendanga indu malinga yeneyo, akuno mmayene nnitenda yoyo. Bhuli, punkuganishiya kuti shimwiembuye na ukumu ja a Nnungu? 4Eu nnakuunyegaya uguja gwa a Nnungu, na kwiitimalika na kwiipililila kwabho, gwangali kumumanya kuti uguja gwabho unakunnongoya mwiipete?
5Ikabheje kwa ligongo lya mitau na nonopa kwa ntima gwenu, nnakwiigosheya nnjimwa, lyubha lya nnjimwa ja a Nnungu, na ukumu jabho ja aki. 6Pabha lyene lyubhalyo, a Nnungu bhapinga kwiya kwaalipanga bhandunji bhowe malinga ibhatendangaga. 7Bhene bhaatendanga ya uguja gwangali kutotoshela, bhanaloleyanga kukopoka kwa a Nnungu, ukonjelo na ishimika na gumi gwangali angabhanika, na shibhapegwanje gumi gwa pitipiti. 8Ikabheje bhananji bhaakwetelanga na bhaakananga indu ya aki bhala, nikagulila yangali ya mmbone, shibhajibhonanje nnjimwa ja a Nnungu. 9Mboteko na shilaje shiimpate mundu jojowe atenda yangali ya mmbone, kutandubhila Bhayaudi na Bhagiliki. 10Ikabheje, ukonjelo na ishima na ulele, shibhapegwanje bhandunji bhaatendanga indu ya aki bhala, kutandubhila Bhayaudi na Bhagiliki. 11Pabha a Nnungu bhangali luagu.
12Bhowe bhatendilenje yambi gwangali kujimanya shalia ja a Musha, shibhapotekwanje nngabha kwa ligongo lya shalia, na bhowe bhatendilenje yambi akuno bhalikujimanyanga shalia ja a Musha, shibhaukumulwanje kwa tolelela shalia ja a Musha pejo. 13Na nngabha bhakujipilikananga shalia ni bhakwete aki kwa a Nnungu, ikabheje bhaakundanga shalia bhala, nibhaakolanga aki. 14Bhandunji bha ilambo ina bhangalinginji shalia, pubhaatendanga indu ya shalia kwa ng’aniyo ya muntima gwabhonji bhanabhanganga bhandunji bha shalia, nkali bhanakolanje shalia. 15Bhanalanguyanga malajilo ga shalia jijandishwe mmitima jabhonji, ng’aniyo yabhonji ilikwakong’ondelanga na ilikwalonganga na guna ilikwaabheleketelanga ashaayenenji. 16Yeneyo ni ipinga koposhela, lyubha lya ukumu ja a Nnungu, pushibhaukumule indu ya nng’iyo kupitila a Yeshu Kilishitu, malinga shijikuti taya Ngani ja Mmbone jingulunguyaji.
Bhayaudi na Shalia Jabhonji
17Pabha mmwe nkwiishema mmayene Mmayaudi, nnakulupalila shalia, na nnakwiiniya kuti bha a Nnungu. 18Mmwe nnikuimanya ibhapinga a Nnungu, na kunda indu ya mmbone, pabha nshijiganywa na shalia. 19Mmwe punkwiiganishiya kuti mmayene akalongolele bha ashinangalole, na kabhili mmwe shilangaya sha bhandu bhalinginji nnubhindu, 20mmajiganya bha mabhelu na bhana bhashoko, pabha kwa shalia, mwiimanyi ukoto indu ya lumanyio na kweli.
21Bhai mmwe nkwaajiganyanga bhananji, kwa nndi nkakwiijiganya mmayene? Mmwe nkwaalimbiyanga bhananji bhanajibhanje, akuno mmayene nnijibha. 22Mmwe nkulunguya kuti, “Mundu analabhelabhe” akuno mmayene nnilabhalabha. Inakunshima yanamu ya ashinnungu, mbena nnijibha indu ya mmajumba gabhonji. 23Nnikwiiniya kuti nkwete shalia ja a Nnungu, nkakumumanya kuti kuleka kamula shalia, nnakwanyegaya a Nnungu? 24Malinga Majandiko ga Ukonjelo shigalugula, “Bhandunji bha ilambo ina, bhashikulitukananga lina lya a Nnungu, kwa ligongo lyenunji.”
25Pabha kujaluka kunapwaa punkukamulila shalia ja a Musha, ikabheje nkakamulile shalia ja a Musha, shimme mbuti mmalenje. 26Bhai monaga mundu jwangajaluka anakamulila shalia ja a Musha, bhuli na ulenje gwakwe akaganishiywa kuti ajalwishe? 27Na jwene jwa nngabha munkubho gwa jaluka, ikabhe anakamulila shalia ja a Musha, bhuli akanng’ukumula mmwe nni munkubho gwa jaluka, na akuno nkakamulila shalia ja a Musha?
28Pabha jwenejo, nngabha Nnyaudi kwa bhoneka palanga, na kujaluka nngabha kwa nshiilupe. 29Ikabhe jwenejo ni Nnyaudi, ali Nnyaudi jwa nkati, na kujaluka kwakwe kwa muntima kwa Mbumu jwa Ukonjelo, nngabha kwa mmajandiko ga shalia. Mundu jwa nneyo, kuiniywa kwakwe nngabha kubhandunji ikabhe kwa a Nnungu.
31Bhai, Nnyaudi akwete nndi sha kwaapundanga bhananji? Na kujaluka kupwaa nndi? 2Elo! Kulipwaa kwa kila shindu. Pabha Bhayaudi ni bhatainji kupegwa ntenga gwa a Nnungu. 3Bhai igala shiibhe bhuli monaga bhananji munkumbi gwabhonji bhangakulupalilanga? Bhuli ungakulupalila gwabhonji shigupuganye kukulupalika kwa a Nnungu? 4Ng’oo, wala kashoko! A Nnungu ni bhakulupalika, na kila mundu nnami, malinga shigalugula Majandiko ga Ukonjelo kuti,
“Mmwe a Nnungu, kila punkubheleketa,
malobhe genu gabhoneshe kubha ga aki,
na nkuukumula,
mmwe ukumu jenu, jibhoneshe kuti ja kweli.”
5Ikabheje, monaga yambi yetu inalanguya kuti a Nnungu bhanatenda kwa aki, bhai tulugule nndi? Bhuli, tujile a Nnungu bhakaatenda aki pubhaalangula nnjimwa jabho kwetu uwe? (Penepo ngunabheleketa shigundu). 6Ng’oo, wala kashoko! Pabha ikaliji nneyo, a Nnungu bhakashiukumwile bhuli shilambolyo?
7Pana shinnugule kuti, “Ibhaga unami gwangu, ni ulanguya kuti a Nnungu ni bhaakulupalika na ni bha ukonjelo, bhai pakuti ngunaukumulwa kuti njikola yambi?” 8Bhananji bhanakutulambililanga, bhalinkutinji, eti uwe tunakupulu kuti, tutende yambi nkupinga ga mmbone gaishe. Tumumanyi kuti, bhakutulambililangabho shibhapatanje ukumu ja aki.
Jwakwa Mundu Akwete Aki
9Igala tujile bhuli? Bhuli, uwe Bhayaudi tubha mmbone kupunda bhananji? Ng’oo! Wala kashoko. Pabha tulangwiye kuti Bhayaudi na Bhagiliki, bhowe ni bhatumwa bha yambi. 10Malinga shigalugula Majandiko ga Ukonjelo,
“Jwakwapi nkali jumo akwete aki!
11Jwakwapi mundu akwete lumanyio,
Wala akwaaloleya a Nnungu.
12Bhowe bhashiobhanga,
Bhowe bhashilebhanga,
Jwakwa atenda ya mmbone,
Jwakwapi nkali jumo.
13Malobhe kopoka nkang’wa yabhonji ga nyata, mbuti makabhuli gangakulilwa,
Ilimi yabhonji ishigumbala unami,
Kang’wa yabhonji inakopoka malobhe ga ushungu mbuti gwa lijoka.
14Kang’wa yabhonji ishigumbala malosho na malobhe ga poteka.
15Bhanabhutushilanga kuubhulaga.
16Popowe pubhakwendangana, bhanabhanganga shiumilo sha angabhanya na mboteko.
17Wala mpanda gwa ulele bhakakuumanyanga.
18Pameyo gabhonji kwakwa kwaajogopa a Nnungu.”
19Bhai tumumanyi kuti shalia ja a Musha, ni kwa ligongo lya bhandunji bhaakulupalilanga shalia, nkupinga bhanakolanje shindu shoshowe sha bheleketela, na shilambolyo showe pushili pai ja ukumu ja a Nnungu. 20Pabha jwakwa mundu jojowe shaapate aki kwa a Nnungu, kwa ligongo lya kamula shalia ja a Musha, pabha liengo lya shalia, ni kulanguyape kuti, mundu ashitenda shambi.
Kupegwa Aki kwa Ligongo lya Ngulupai
21Ikabheje nnaino, aki ja a Nnungu jimanyishe, nngabha kwa kagulila shalia, malinga shiyalajilwe mmajandiko ga a Musha na ga ashinkulondola bha a Nnungu. 22Jene aki ja a Nnungu pujikwiya kwa kwaakulupalila a Yeshu Kilishitu. A Nnungu bhanatenda nneyo ku bhowe bhaakulupalilanga, pabha lwakwa luagu.
23Pabha bhandunji bhowe bhashitendanga yambi, nitubhilwa na ukonjelo gwa a Nnungu. 24Ikabheje bhanabhalanganishiywanga aki gwayoyo kwa nema ja a Nnungu, nkulundana a Yeshu Kilishitu bhakwaagombolanga. 25A Nnungu bhashinkwaashoya a Kilishitu bhabhe mbepei ja gombola yambi ya bhandunji. Kupitila ngulupai ja mminyai jabho. A Nnungu bhashinkutenda nneyo nkupinga bhalanguye aki jabho, pabha bhashinkuleshelela yambi ya bhukala gwangali kwiiukumula. 26Bhalanguye aki jabho agano mobha gano, nkupinga bhabhe bhakwete aki na kummalanganishiya aki akwaakulupalila a Yeshu.
27Bhai, kuli kwei kwiiniya? Kwakwa! Kwa nndi? Bhuli kwa kamula shalia? Ng’oo! Ikabhe kwa ligongo tunakulupalila. 28Bhai penepo tunabhona kuti mundu anabhalanganishiywa aki kwa ngulupai yakwe, wala nngabha kwa itendi ya shalia ja a Musha.
29Eu bhuli, a Nnungu ni a Nnungu bha Bhayaudipe? Nngabha a Nnungu bha ilambo ina? Elo, nneila peila ni a Nnungu bha ilambo ina. 30A Nnungu ni bhamo, bhapinga kwabhalanganishiyanga aki Bhayaudi, kwa ngulupai jabhonji, na bhandunji bhangajalukanga, kwa ngulupai jabhonji. 31Bhai bhuli? Tunakujijaa shalia ja a Musha kwa ngulupaijo? Ng’oo wala kashoko! Ikabhe kupunda nneyo tunaakagula shalia ja a Mushajo.
Nnandanyo gwa a Bhulaimu
4Ngulupai ja a Bhulaimu
1Igala tujile bhuli ga ainabhetu a Bhulaimu? 2Pabha monaga a Bhulaimu bhashinkupegwa aki kwa ligongo lya itendi yabho, bhai, bhakwete shindu sha kwiiniya, ikabheje nngabha kwa a Nnungu. 3Pabha Majandiko ga Ukonjelo gakuti “A Bhulaimu bhashinkwaakulupalila a Nnungu, kwa nneyo a Nnungu gubhaapele aki.”
4Ikabheje ntumishi anapegwa nshaala, nshaala gula ukabha nema, ikabhe mbuti ligambo kwa liengo lyakamwile. 5Ikabheje mundu akakwiikulupalila itendi yakwe nnyene, ikabhe anakwaakulupalila a Nnungu, bhakwaaleshelelanga bhalebhilenje, bhai a Nnungu bhanajali ngulupai jika jwene mundujo, nikumpa aki. 6Malinga a Daudi shibhataya, mbaya jwene mundu apegwa aki kwa a Nnungu, gwangali kutolelela itendi yakwe.
7“Mbaya bhaleshelelwenje yambi yabhonji
Na bhaunishilwenje yambi yabhonji.
8Mbaya jwene mundujo,
Bhakulungwa bhakakwiitolelela yambi yakwe.”
9Bhai, bhuli yene mbayayo, ku bhajalukenjepe eu nkali bhangajalukanga? Pabha tukuti, a Bhulaimu bhashinkupegwa aki kwa ligongo lya ngulupai yabho. 10Bhuli, a Bhulaimu pubhapegwilwe aki bhali bhajalwishe eu bhakanabhe jaluka? Nngabha bhali bhajalwishe, ikabhe bhakanabhe jaluka.
11A Bhulaimu pubhajalwishe kungai, na kwene jalukako, pukwaliji shilangulo na lulembo lwa kundwa kwabho na a Nnungu kuti, bhakwete aki kwa ligongo lya ngulupai jabho, jibhakwete bhakanabhe jaluka. Kwa nneyo, a Bhulaimu bhashibha ainamundu bha bhandu bhowe bhakwaakulupalilanga a Nnungu, nkali bhangajalukanga, gubhapegwilwenje aki. 12Nneyo peyo bhenebho ni ainamundu bha bhandunji bhajalukenje, ikabheje nngabha kwa jaluka, ila kwa ligongo lya kagula ngulupai ja ainabhetu a Bhulaimu, jibhaakwete bhakanabhe jaluka.
Malagano ga a Nnungu Ganaamalila kwa Ngulupai
13Pabha a Nnungu bhashinkwaalajila a Bhulaimu na lubheleko lwabho kuti, shibhapegwanje shilambolyo. Bhashinkutenda nneyo nngabha kwa shalia ja a Musha, ikabhe kwa ligongo lya kulupalila kwabho, gubhapegwilwe aki. 14Monaga bhapinga pegwanga ibhalugwile a Nnungu, ni bhaakamulilanga shalia ja a Musha bhala, bhai, ngulupai yetu yangali shindu na malagano ga a Nnungu nngabha shindu. 15Pabha shalia ja a Musha jinapeleshela nnjimwa ja a Nnungu, ikabheje jikapagwe shalia, bhai kwakwa kulebha.
16Kwa nneyo, malagano ga a Nnungu pugapatikana kwa ngulupai, shigaishe kwa nema ja a Nnungu, nkupinga gabhe ku bhandunji bhowe, nngabha ku bhaakulupalilanga shalia ja a Mushape, ikabhe ku bhakwetenje ngulupai malinga a Bhulaimu. Bhenebho ni atati bhetu, uwe tubhowe. 17Malinga shigalugula Majandiko ga Ukonjelo kuti, “Njikummika mme atati bha ilambo yaigwinji.” Gene malaganogo ni ga kweli, kwa a Nnungu bhakulupalilwe na a Bhulaimu, a Nnungu bhakwaayuyanga bhawilenje, na kwa lilobhe lyabho, indu ikapaliji inapagwa.
18A Bhulaimu bhatendaga lolela indu yangakulupalika, kwa nneyo nibha atati bha ilambo yaigwinji, malinga shigalugula Majandiko ga Ukonjelo kuti, “Lubheleko lwenu shilushulushe mbuti ndondwa.” 19Pubhaliji bhakongopa bha yaka makumi kumi, ikabheje ngulupai jabho jangapuganyika, bhalinkumumanya kuti shiilu shabho shikongopele numbe shiiwilile na akongobhabho a Shala, lipitiu lyaho liiwilile.
20Ikabheje a Bhulaimu bhakakweteje lipamba na malagano ga a Nnungu gala, ikabhe bhashinkukola mashili kwa ngulupai yabho, nikwaakuya a Nnungu. 21Gubhamumanyi kuti a Nnungu bhanakombola tenda gene gubhalajiyego. 22Kwa nneyo a Nnungu gubhaapele aki. 23Malobhe gakuti, “Bhashipegwa aki” nngabha kwa ligongo lyabhope, 24ikabhe nkali kwetu uwe, tukwaakulupalila a Nnungu, bhaayushiye a Yeshu Bhakulungwa bhetu, bhakaweje. 25Bhabhulegwe kwa ligongo lya yambi yetu, gubhayushile nkupinga tupate aki.
5Aki Jetu kwa a Nnungu
1Bhai, pabha tupegwilwe aki kwa ngulupai, tukole ulele kwa a Nnungu, gutuposhele ku Bhakulungwa bhetu a Yeshu Kilishitu. 2Kwa ngulupai jetu, bhenebho bhashikutupa nema ja a Nnungu jitutama najo nnaino jino. Bhai, tunakwiipunila kulolela kwetu ukonjelo gwa a Nnungu. 3Wala nngabha genegope, ikabhe tunaangalala nkali nshilaje, tulikumumanya kuti liengo lya shilaje, inapeleshela kwiipililila. 4Na liengo lya kwiipililila, kunapeleshela kulolela, na kwalakwe kunapeleshela kukulupalila. 5Kwa nneyo kulolelako kukatutokomaya, pabha kupinga kwa a Nnungu kushibhikwa nigumbala mmitima jetu na Mbumu jwa Ukonjelo jutupegwilwe.
6Pabha putwaliji twangali mashili, malanga gayene gakaishileje, a Kilishitu gubhawile kwa ligongo lya bhakwetenje yambi. 7Pabha inakomala mundu kuwa, kwa ligongo lika mundu akwete aki, ikabheje ilikomboleka mundu kulinga kuwa kwa ligongo lika mundu jwa mmbone.
8Ikabheje a Nnungu bhayene bhanakutulanguya shibhakuti kutupinga uwe, pabha a Kilishitu bhashinkuwa kwa ligongo lyetu, putwaliji na yambi. 9Bhai nnaino pabha tubhishilwe munkumbi gwa bhandu bhakwete aki kwa kuwa kwabho a Kilishitu, shibhatutapule mu nnjimwa ja a Nnungu. 10Putwaliji mmagongo na a Nnungu, gubhatupatanishe kwa shiwo shika Mwana gwabho. Na punda penepo, nnaino tushipatanishwa na bhenebho, shibhatutapule kwa gumi gwabho. 11Na nngabha genegope, ikabhe tunakwiinonyela nkulundana na a Nnungu, kupitila Bhakulungwa bhetu a Yeshu Kilishitu, bhatupatanishe na a Nnnugu.
A Adamu na a Kilishitu
12Monaga kwa ligongo lika mundu jumo shambi shashinkukoposhela nshilambolyo na shambisho nikumbuya shiwo, na shiwo gushaaishilenje bhandu bhowe, pabha bhowe bhashilebhanga. 13Pabha jikanabhe ika shalia ja a Musha, yambi yaapali pa shilambolyo, ikabheje yambi ikaatolelelwa, jikapagwe shalia. 14Ikabheje tandubhila mobha ga a Adamu mpaka a Musha, shiwo shishitagwala nkali ku bhangalebhanga malinga shibhalebhile a Adamu. A Adamu bhaliji shilanda sha bhene bhapinga kwiyabho.
15Ikabheje shilebho sha a Adamu shikalandanywa na nema ja a Nnungu. Pabha nkali yambi ika mundu jumo shanshikubha shiumilo shawa bhandu bhabhagwinjinji, bhai kwa nema jika mundu jumo, yani a Yeshu Kilishitu a Nnungu bhashipunda kwaapanganga bhandunji bhowe, nema na upo yabho. 16Gushipagwa ungalandana gwa upo ya a Nnungu, na shambi shika mundu jumo jula. Pabha akalebheje mundu jumo jula, a Nnungu gubhaukumwile mboteko. Ikabheje bhakalebhanjeje bhandunji bhabhagwinji, a Nnungu gubhaapelenje upo yabho nikwaapanganga aki. 17Kweli, kwa shambi shika mundu jumo, kuwa kushitagwala kwa ligongo lika mundu jumojo, ikabheje imanyishe ukoto kuti shatendile mundu juna, yani a Yeshu Kilishitu, shishipunda kaje. Bhowe bhaaposhelanga nema na upo ja tendwa bhakwete aki, shibhatagwalanje mugumi kupitila mundu jumo a Yeshu Kilishitu.
18Bhai, malinga kwa shambi shika mundu jumo bhandu bhowe bhashiukumulwanga, nneyo peyo kwa shitendi sha aki shika mundu juna yani a Yeshu Kilishitu, shishikwapanganga bhandu bhowe aki na gumi. 19Na ibhaga kulebha kuka mundu jumo, bhandu bhabhagwinjinji bhashibhonekanga na yambi, nneyo peyo kukunda kuka mundu juna, yani a Yeshu Kilishitu, bhandu bhabhagwinjinji kushikwaatendanga bhapatanje aki.
20Ikabheje shalia ja a Musha jikaisheje na shambi shikupundaga, na shambi shikapundeje, na nema gujipundile kujenjesheka. 21Malinga yambi puitegwele kwa shiwo, nnepeyo na nema jinatagwala kwa aki, nipeleshela gumi gwa pitipiti, kupitila a Yeshu Kilishitu Bhakulungwa bhetu.
6Kuwa na Yuka Pamo na a Kilishitu
1Bhai tujile bhuli? Tupunde kutenda yambi, nkupinga nema ja a Nnungu jipunde jenjesheka? 2Ng’oo, wala kashoko! Uwe ga yambi iilu yetu iiwilile, shitupunde bhuli kabhili kutama na yambi? 3Eu, nkakumumanyanga kuti uwe tubhatishwe na lundana na a Yeshu Kilishitu, nneila peila tushilundanywa nshiwo shabho? 4Bhai putwabhatishwe twashinkulundana nabho, gutushishilwe pamo na bhenebho, nkupinga malinga a Kilishitu pubhayushiywe kwa ukonjelo gwa Atati, nneyo peyo na uwe tutame nndamo ja ambi.
5Pabha, malinga shitulundene nabho nkuwa malinga bhenebho, nneyo peyo shitulundane nabho kwa yuka, malinga bhenebho. 6Tumumanyi kuti nkubho gwetu gwa bhukala gwa tenda yambi, gwashinkukomelwa munshalabha pamo na bhenebho, nkupinga tunapunde kubha bhatumwa bha yambi, nkupinga maisha getu ga bhukala ga shambi gapele. 7Pabha aiwilile ga yambi, ashitendwa nngwana niembuywa na yambi. 8Bhai monaga tuwile pamo na a Kilishitu, tunakulupalila kuti, shitutame pamo na bhenebho. 9Pabha tumumanyi kuti a Kilishitu bhakayusheje, bhakawa kabhili. 10Pabha kuwa kwabho kula, bhashinkuwila yambi kamope, na nnaino tama kwabho, bhanatama pamo na a Nnungu. 11Nneyo peyo na mmanganyanji mwiibhikanje mbuti bhaiwililenje bhakaatendanga yambi, ikabhe bhabhakotonji kwa lundana na a Nnungu kupitila a Yeshu Kilishitu.
12Bhai yambi inatagwale iilu yenunji ya wai, mpaka nikagula ilokoli yakwe. 13Wala nnalekanje iilu yenunji kutenda yambi, ikabhe mwiishoyanje kwa a Nnungu malinga bhandu bhayushilenje, mwiishoyanje kwa a Nnungu kwa itendi ya aki. 14Numbe yambi ikantagwalanga kabhili, pabha munninginji nngabha nkulongoywa na shalia ja a Musha, ikabhe kwa nema ja a Nnungu.
Bhatumwa bha Aki
15Bhai, tujile bhuli? Tutende yambi pabha tukaukumulwa na shalia ja a Musha, ikabhe kwa nema? Ng’oo! 16Bhuli nkakumumanyanga kuti, punkwiibhikanga malinga utumwa kuka mundu nikunkunda, mmangangaga bhatumwa bha yambi mpelo gwake ni kuwa, mmangangaga bhatumwa bha kwaakunda a Nnungu, mpelo gwakwe aki. 17Ikabheje bhatendelwe eja a Nnungu, nkali mwalinginji bhatumwa bha yambi, nshikundanga kwa mitima jenunji jowe majiganyo gumwajigenywenje. 18Gunngombolwenje kopoka kuutumwa gwa yambi, nibhanganga bhatumwa bha aki. 19Ngunabheleketa shigundu kwa ligongo lya ungashimilika gwenunji. Malinga shimwaishoshiyenje ibhalo yenunji muitendi ya utumwa na ya nyata na yambi gumwinyatiyenje, nneyo peyo, nnaino mwiishoyanje ibhalo yenunji muutumwa gwa tenda aki muukonjelo.
20Pumwalinginji bhatumwa bha yambi, aki jikantagwalangaga. 21Mwapatilenjeje nndi, kwa itendi yenunji ya bhukala inkwiibhonelanga oni nnaino? Pabha mpelo gwa yeneyo kuwa. 22Ikabheje nnaino, nngombolwenje kopoka kuutumwa gwa yambi, nitendwa bhatumwa bha a Nnungu, nkwetenje pwaida ja ukonjelo, na mpelo gwakwe gumi gwa pitipiti. 23Pabha nshaala gwa yambi kuwa, ikabheje upo ibhashoya a Nnungu, gumi gwa pitipiti nkulundana na a Yeshu Kilishitu, Bhakulungwa bhetu.
7Malinga Ndamo ja Nshilombani
1Ashaapwanga, ngunabheleketa na mmanganyanji nkujimanyanga shalia ja a Musha, nkakumumanyanga kuti shalia jinakuntagwala mundu ali jwankoto? 2Tujile malinga bhakongwe bhalombilwe, bhanatabhwa na shalia mobha gowe ga gumi gwa ambuje bhabho, ikabheje ambuje mundu bhala bhawaga, shalia jikakwaatabha kabhili bhakongwebho. 3Bhai monaga ambuje mundu bhali bhabhakoto, nilombwa na bhalume bhana, gwenego utwai, ikabheje bhalumebho bhawaga, bhakaatabhwa na shalia. Nkali bhalombwaga na bhalume bhana pangali utwai.
4Na malinga mmanganyanji ashaapwanga, nkali mmanganyanji nshikujiwilanga shalia, kwa shiilu sha a Kilishitu nkupinga mmanganje bha bhene bhayushile bhala, nkupinga twaatendele a Nnungu indu ya mmbone. 5Pabha, putwaliji nndamo ja kagulila indu ya nshiilu, ilokoli ya yambi guipundile kwa ligongo lya shalia, ilitenda liengo mwiilu yetu nikutupeleshela ku shiwo. 6Ikabheje nnaino tugopwelwe nshalia, tuiwilile yatutabhaga ila, nkupinga tukombole ndamo ja ambi ja tumishila ya Mbumu, nngabha malinga bhukala putwatumishilaga shalia jijandishwe.
Shalia na Yambi
7Bhai, tujile bhuli? Shaliaji ni yambi? Ng’oo! Pabha gwangali shalia nganaimanye yambi shili bhuli, nganakumanye kulokolila kaliji shalia jikanalugule, “Nnalokolile yangali ya mmbone.” 8Ikabheje yambi guikwete mashili ligongo lya amuli, gushitendile kila ilokoli nkati jangu. Pabha yambi gwangali shalia, iwile. 9Numbe nne punaliji najwankoto gwangali shalia, ikabhe jikaishejepe shalia jila, yambi guiyushile na nne gung’wile. 10Nne gumweni kuti, shalia jatumbilile kupeleshela gumi jila, jishipeleshela shiwo. 11Pabha yambi shikakoleje mashili kwa ligongo lya shalia jila, gushindembile nimulaga.
12Bhai shalia ja a Musha ni ja ukonjelo, na amuli jila, ni ja ukonjelo, na ja mmbone, na ja aki. 13Bhai bhuli! Gene gali ga mmbone gala, nne nigabhone ga shiwo? Ng’oo! Ikabheje nkupinga shambi shibhoneshe ukoto kuti ni yambi, shialaya shiwo nkati jangu, kwa pitila lya mmbone lila, nkupinga kwa amuli jila, yambi ipunde nyata kaje.
Mpwai Nkati Jetu
14Pabha tumumanyi kuti shalia ja a Musha shiumilo shakwe ni indu ikopoka Mmbumu jwa a Nnungu, ikabheje nne namundu jwa kagulila indu ya nshiilu, njiushwa muutumwa gwa yambi. 15Pabha ngakushimanya shingutenda, shingupinga tenda shila, ngaatenda, ikabhe shingaapinga shila ni shingutenda. 16Bhai monaga ngunakunda kuti shingutenda nngabha sha mmbone malinga shinatumbilile tenda, penepo ngunakunda kuti, shalia jila ni jammbone. 17Bhai, nngabha nne namwene ngutenda shenesho, ikabhe yambi itama nkati jangu. 18Pabha nimumanyi kuti, nkati jangu yani nshiilu shangu, shikaatama shindu sha mmbone. Numbe kupinga kutenda indu ya mmbone ngulipinga, ikabheje kutenda ngunalepela. 19Pabha shene sha mmbone shingushipinga, ngaatenda, ikabheje shene shangali sha mmbone shingakushipinga ni shingutenda. 20Bhai monaga shingakushipinga shila ni shingutenda, nngabha nne namwene ngutenda, ikabhe ni yambi itemi nkati jangu ila.
21Bhai nijimanyi jene kweliji, pungupinga tenda shindu sha mmbone, shipali sha nyata shinguagula tenda. 22Pabha ngunakwiinonyela shalia ja a Nnungu muntima gwangu. 23Ikabheje nshiilu shangu ngunakujibhona shalia jina jinakomana na shalia ja lunda lwangu, nindenda ntumwa jwa shalia ja yambi, jitemi nshiilu shangu jila. 24Nankulaga nangali malanga nne! Gani shandapule na shiilu sha shiwoshi? 25Ngunakwaatendela eja a Nnungu, pabha ngunatapulwa na a Yeshu Kilishitu bhakulungwa bhetu!
Bhai kwa nneyo nne namwene kwa lunda lwangu ngunatumishila shalia ja a Nnungu, ikabhe kwa shiilu shangu ngunatumishila shalia ja yambi.
8Ndamo kwa Mashili gaka Mbumu jwa Ukonjelo
1Bhai nnaino kwakwa kuukumulwa mboteko kwa bhandu bhalundenenje na a Yeshu Kilishitu. 2Pabha kweli jika Mbumu jwa gumi guli nkati ja a Yeshu Kilishitu jishing’embuya na mashili ga yambi na shiwo. 3Annungu bhashitenda ikomboleshe, ikakombolekaga kwa shalia ila, kwa ligongo lya ungakola mashili gwa shiilu. Bhai a Nnungu gubhantumile Mwana gwabho bhayene, ali na shiilu malinga sha bhaatendanga yambi. Kwa nneyo gubhaiukumwile mboteko yambi nshiilu shakwe. 4A Nnungu gubhatendile nnei nkupinga indu yowe ya mmbone ipinjikwa na shalia itimilile nkati jetu, uwe tukaakagulila ilokoli yangali ya mmbone ya nshiilu, ikabhe ya Mmbumu.
5Pabha bhandunji bhaakagulilanga ilokoli yangali ya mmbone ipinjikwa na shiilu, ibhaganishiyanga ilokoli yangali ya mmbone ipinjikwa na shiilu, ikabheje bhaakagulilanga indu ipinjikwa naka Mbumu jwa Ukonjelo, ibhaganishiyanga indu ipinjikwa naka Mbumujo. 6Pabha ndumbililo ya shiilu inapeleshela shiwo, ikabhe ndumbililo ika Mbumu jwa Ukonjelo, inapeleshela gumi na ulele. 7Na ndumbililo ya shiilu ni kubhika magongo na a Nnungu, pabha shikapinga kukunda shalia ja a Nnungu, na wala shikakombola kukunda shaliajo. 8Bhene bhaakagulilanga ilokoli ya nshiilu, nngakombola kwaanonyeya a Nnungu.
9Monaga Mbumu jwa a Nnungu anatama nkati jenunji, mmanganya nkaakagulilanga ilokoli yangali ya mmbone ipinjikwa na shiilu, ikabhe shinkagulilanje ya mmbone ipinjikwa naka Mbumu. Ikabheje mundu jwangali Mbumu jwa a Kilishitu, jwenejo nngabha jwabho. 10Ikabheje a Kilishitu bhabhaga nkati jenunji, shiilu shenunji shinawa kwa ligongo lya yambi, ikabhe mbumu jwenunji jwankoto kwa ligongo lya aki. 11Na monaga Mbumu jwa a Nnungu abhayushiye a Kilishitu bhakaweje, shaiyuye na iilu yenunji ili yawa, kwa mashili gaka Mbumu jwabho atama nkati jenunji.
12Bhai monaga ni nneyo, ashaalongo ajangu tukwete ligambo, ikabheje nngabha lya tenda indu ya nshiilu. 13Ibhaga, ntamanganaga nkukagulila indu yangali ya mmbone ya nshiilu, kweli shinng’wanganje, ikabheje muibhulagangaga indu yangali ya mmbone ya nshiilu kwa Mbumu jwa Ukonjelo, shinnamanje. 14Pabha bhowe bhaalongoywanga naka Mbumu jwa a Nnungu, bhenebho ni bhana bha a Nnungu. 15Pabha mwangaposhelanga mbumu jwa utumwa akuntendanga nkolanje bhoga, ikabheje mposhelenje Mbumu akuntendanga mmanganje bhana bha a Nnungu, na kwa mashili gaka jwenejo, uwe tunakwaashema a Nnungu, “Atati.” 16Numbe Mbumu jwa a Nnungu nnyene anakong’ondela pamo na mitima jetu, kuti uwe ni bhana bha a Nnungu. 17Ibhaga uwe ni bhana bha a Nnungu, bhai uwe ni tubhalishi bha a Nnungu bhaalishinji pamo na a Kilishitu. Tunabha tubhalishi putupata mboteko pamo na bhenebho, nkupinga nneila peila, tukuywe pamo na bhenebho.
Ukonjelo Ukwiya
18Shingubhona nne, mboteko yetu ya nnaino nngabha shindu, kupunda ukonjelo upinga bhoneka kwetu uwe. 19Na nkali indu yowe ipengenywe, inalinda kwa lilaka lya kaje, kumanyika kwa bhana bha a Nnungu. 20Indu yowe ipengenywe gwiijonaishe, nngabha kwa pinga iyene, ikabhe kwa pinga kwabho bhayene bhaibhishile kwa ngulupai, 21mbena indu ipengenywe na yalakwe shiitapulwe, nishoywa muutumwa gwa angabhanika, ijinjile muungwana uli na ukonjelo gwa bhana bha a Nnungu. 22Pabha tumumanyi kuti mpaka nnaino, indu yowe ipengenywe inabhubhulila pamo malinga mboteko ya nkukola mwana. 23Numbe nngabha indu ipengenywe peyo, ikabhe nkali uwe tupatile Mbumu jwa Ukonjelo, ali nnimbu jwa upo ibhapinga kutupa a Nnungu, numbe tunabhubhulila mmunda jetu, tulilolela kutendwa bhana bha a Nnungu, yani na kugombolwa kwa iilu yetu. 24Pabha tushitapulwa nkupinga tutame nkukulupalila, ikabheje shutwashilolelaga shila shibhonekaga, penepo kwakwapi kulolela kabhili. Pabha gani akushilolela shindu sha kushibhona? 25Ikabhe putukushilolela shindu shitukakushibhona, tunakushilinda kwa kwiipililila.
26Nneyo peyo na Mbumu jwa Ukonjelo anakutujangutila muungakombola gwetu, pabha tukaamanya kujuga malinga shiikupinjikwa, ikabheje Mbumu jwa Ukonjelo nnyene anakutujujila kwa bhubhula kwa ngakomboleka kutaya. 27Na bhene bhaulumila mmitima, bhaimanyi ng’aniyo ika Mbumu, pabha anakwaajujilanga bhandunji bha ukonjelo, malinga shibhaapinga a Nnungu.
Kupinga kwa a Nnungu
28Na uwe tumumanyi kuti, indu yowe inatenda liengo pamo kwa pwaida ja bhakwaapinganga a Nnungu, yani bhashemilwenje kwa tumbilila kwabho, nkwaapanganga ya mmbone. 29Pabha bhene bhanganyabho bhamanyikenje na a Nnungu kuumila ndandubho, bhashinkwaagulanga bhalandanywanje naka Mwana gwabho, nkupinga abhe lielo munkumbi gwa bhana bhabhagwinji. 30Na bhene bhubhaagwilenje kuumila kundandubho, gubhaashemilenje, na bhene bhashemilwenjebho, gubhabhalanganishiwenje aki, na bhabhalanganishiwenje akibho, nigubhaakushiyenje.
Kukombola kwa Kaje
31Igala tubhelekete nndi? Monaga a Nnungu bhabhaga na uwe, gani shaakombole kututauka? 32Ibhaga a Nnungu bhanganneshelela nkali Mwana gwabho bhayene, ikabhe gubhanshoshiye kwa ligongo lya tubhowe uwe, bhai shibhalepele bhuli nkali kutupa shoshowe shina pamo naka jwenejo? 33Gani shabhashitakiyanje bhaagwilwenje na a Nnungu? A Nnungu bhayene bhaabhalanganishiyenje aki. 34Gani shabhaukumulanje mboteko? Jwakwa, a Yeshu Kilishitu ni bhawile, na bhayushile, numbe kubhali kunkono nnilo gwa a Nnungu, numbe bhanakutujujila.
35Gani shatulekanye na pingana kwetu na a Kilishitu? Nndi, shilaje eu mboteko eu shibhanga eu ukunu eu ya jogoya eu upanga? 36Malinga shigalugula Majandiko ga Ukonjelo kuti,
“Kwa ligongo lyenu tunabhulagwa na shiwo, mobha gowe.
Tunaatendwa mbuti ngondolo ya ingwa.”
37Ikabheje na yene indu yoweyo uwe tunakombola kwa kaje, kwa mashili ga bhene bhatupinjile bhala. 38Pabha nimumanyi kaje kuti, wala shiwo, na wala gumi, na wala ashimalaika eu ashimaoka, na wala indu ipali, na wala indu shiipagwe, na wala mashili gogowe, 39gali kunani, na wala gali pai, na wala shindu shipengenywe shoshowe, shishikombole kutushoya nkupingwa na a Nnungu, kupitila kwa a Yeshu Kilishitu Bhakulungwa bhetu.
9A Nnungu na Bhandunji Bhabho
1Ngunabheleketa kweli nkulundana na a Kilishitu na wala nngabha unami, ng’aniyo yangu ya muntima nkulongoywa naka Mbumu jwa Ukonjelo inangong’ondela, 2kuti njiinjika kaje na mboteko yangali mpelo muntima gwangu. 3Ikaliji mbaya nne kuloshwa na lekanywa na a Kilishitu, monaga shiyaapwaanje ashaalongo ajangu bha shipinga shangu. 4Ni Bhaishilaeli bhaagwilwenje na a Nnungu kubha bhana bhabho, gubhapegwilwenje ukonjelo, na miadi, na shalia, na lilanga lya tindibhalila, na malagano ga a Nnungu. 5Bhanganyabho ni uukulu gwa ashaambuje, ni kubhabhelekwe a Kilishitu shigundu. A Nnungu bhaatagwala indu yowe, bhakuywe pitipiti. Amina.
6Nngabha kuti miadi ja a Nnungu jangamalila. Pabha nngabha Bhaishilaeli bhowe bhaagwilwenje na a Nnungu. 7Wala nngabha bhowe bhabhelekwenje kwa a Bhulaimu kuti ni bhana bhabho, ikabhe malinga Majandiko ga Ukonjelo shigalugula, “Bhana bhenu shibhakoposhelanje kwa a Ishaka.” 8Yani nngabha bhabhelekwenjepe ni bhalinginji bhana bha a Nnungu, ikabhe bhabhelekwenje kwa ligongo lya miadi ja a Nnungu, ni bhalinginji bhana bhabho. 9Pabha miadi jiyene jikuti nnei, “Malinga malanga gano shimuje, na a Shala shibhakole mwana jwannume.”
10Na nngabha nneyo pe, ikabhe nkali na bhalabho a Lebheka, gubhakwete bhammba kubhashileu bhamo, a Ishaka anakulu bhetu. 11Ikabheje bhana bhala bhakanabhe bhelekwanga na wala bhakanabhe kombolanga kushimanya sha mmbone eu shanyata, bhai nkupinga luagu lwa bhayene a Nnungu lubhoneshe, 12nngabha kwa ligongo lya itendi, ikabhe kwa tumbilila kwabho bhayene, a Lebheka gubhabhalanjilwe kuti, jwa nkulu shantumishile jwa nnung’una. 13Malinga Majandiko ga Ukonjelo shigalugula, “Njikumpinga Yakobho, ikabhe Eshau njikunkana.”
14Bhai tubhelekete nndi? A Nnungu bhakaakagula aki? Ng’oo! 15Pabha kungai a Nnungu bhaabhalanjile a Musha, “Shinimmonele shiya jungumpinga kummonela shiya, na shininnjangutile jungupinga kunnjangutila.” 16Bhai monaga nneyo, nngabha kwa pinga wala kwa tumbila kuka mundu, ikabhe kwa shiya sha a Nnungu. 17Pabha Majandiko ga Ukonjelo kwa ngani ja a Palao gakuti, “Njikumpa upalume nkupinga kwenu mmwe, nanguye mashili gangu na lina lyangu lishume nshilambolyo.” 18Bhai monaga nneyo, jubhapinga kummonela shiya, bhanakummonela shiya na jubhapinga kunnonopya ntima, bhanakunnonopya.
Kutumbala na Shiya sha a Nnungu
19Pana shimmuye, “Pakuti bhanakutugamba tubhandu? Gani akombola kuibhilila ibhapinga a Nnungu.” 20Ikabheje mmwe anamundu, mmwe agani nkwaatauka a Nnungu? Bhuli shindu shipengenywe kukombola kummalanjila jwene ashipengenye, “Kwa nndi kumbanganya nnei?” 21Eu bhuli, nkugumba akaengwa kwa lilongo lyakwe kugumba shoshowe, kugumba shindu shimo sha ishima na shina sha kawaida?
22Bhai shipali nndi? A Nnungu bhashinkupinga kulangula kutumbala kwabho na mashili gabho, kwa nneyo bhashinkwaapilililanga kaje bhalinginji ndumbililo ya tumbala kwabho, bhapinjikwenje kuangabhanywa. 23Numbe bhashinkupinga kulanguya ukonjelo gwabho gwangwinji kwetu uwe, tuli ndumbililo ya shiya shabho, bhatubhishile kuumila bhukala tuposhele ukonjelo gwabho. 24Ni uwe bhatushemile, nngabha bha munkumbi gwa Bhayaudipe, ikabhe nkali bhandunji bha ilambo ina. 25Malinga shibhaalugula nshitabhu sha a Osheya kuti,
“Bhene bhalinginji nngabha bhandu bhangu
Shinaashemanje, ‘Bhandu bhangu!’
Na aliji jwangapingwa na nne
Shaashemwe, ‘Apingwa na nne!’
26Na shiibhe pene pubhabhalanjilwenje,
‘Mmanganyanji nngabha bhandu bhangu’
Penepo shibhashemwanje,
‘Bhana bha a Nnungu bhakwete gumi’ ”
27Numbe a Ishaya ga bha Ishilaeli bhanakweya lilobhe bhalinkuti, “Nkali bhana bha bha Ishilaeli bhashulukanje malinga nng’anji gwa ku bhaali, bhapinga tapulwanga ni bhashokope. 28Pabha Bhakulungwa shibhatende ukumu jabho pashilambolyo jitimilile kwa kaje shangupe.” 29Numbe malinga a Ishaya shibhalongolele bheleketa kuti,
“Kaliji Bhakulungwa bha bhandu bhowe pa shilambolyo bhakanatuleshele bhana,
tukaliji malinga Kushodoma
tukaliji malinga Kugomola.”
Ungakulupalila gwa Bhaishilaeli
30Bhai tubhelekete nndi? Kuti bhandunji bha ilambo ina bhangaloleyanga kukola aki, bhapatilenje aki kwa ngulupai. 31Ikabheje bha Ishilaeli bhaloleyangaga aki kwa shalia, bhangajipatanga. 32Kwa nndi? Pabha bhangakagulilanga kwa ngulupai, ikabhe kwa kamulila shalia ja a Musha, kwa nneyo gubhaikubhelenje nniganga lya kubhala lila. 33Malinga shigalugula Majandiko ga Ukonjelo kuti,
“Nnole ngunabhika ku Shayuni liganga lya kwiikubhala,
Liganga likulu lya gwiya bhandu.
Ikabheje jojowe shaabhakulupalile akatokomala.”
101Ashaalongo ajangu, shingupinga nne muntima gwangu na kujuga kwangu kwa a Nnungu Bhaishilaeli, bhatapulwanje. 2Pabha ngunakong’ondela kuti bhanatumbilanga nkwaatumishila a Nnungu, ikabhe gwangali lunda. 3Pabha bhakakumumanyanga a Nnungu shibhakuti kwaapanganga bhandunji aki, bhalilinganga kwiitolela aki jabhonji malinga shibhaapinganga ashaayenenji, akuno bhalikananga kukagula aki ja a Nnungu. 4Pabha a Kilishitu ni kutimilila kwa shalia, nkupinga jojowe shaabhakulupalile akole aki.
Ntapulo ni ku Bhandu Bhowe
5Pabha a Musha bhashinkujandika ga aki jipatikana kwa shalia “Mundu akunda shalia, shaatame kwa genego.” 6Ikabheje ga aki jipatikana kwa ngulupai jinataya kuti, “Nnabhelekete muntima gwenu kuti, ‘Gani shakwele mpaka kunnungu kupinga kwaatuluya a Kilishitu pai kubhatutapule? 7Wala nnaibhuye, gani shaajende pai kukwaatola a Kilishitu kukopoka ku Jeanamu nikwiya nabho kunani kubhatutapule?’ ” 8Ikabheje Majandiko gakuti bhuli? “Lilobhe lya a Nnungu lila pulili tome na mmwe. Mulili nkang’wa jenu na muntima gwenu.” Lyene lilobhelyo, ni lilobhe lya ngulupai litulunguya lila. 9Pabha nkundaga kwa kang’wa jenu kuti a Yeshu ni Bhakulungwa, na kulupalila muntima gwenu kuti a Nnungu bhashinkwaayuya, shintapulwe. 10Pabha mundu anakulupalila muntima, nipata aki, na kwa kang’wa jakwe mundu anakunda nitapulwa. 11Pabha Majandiko ga Ukonjelo ganataya kuti, “Jojowe akwaakulupalila akatokomaywa.” 12Pabha kwakwapi kupembula kuti, a Bhayaudi eu Bhagiliki, pabha a Yeshu ni Bhakulungwa bha bhowe, bhashikola ntuka ku bhowe bhakwaajuganga. 13Pabha jojowe shaajuje kujangutilwa na Bhakulungwa, shaatapulwe.
14Bhai shibhaajuganje bhuli bhene bhakakwaakulupalilanga? Numbe shibhaakulupalilanje bhuli bhubhangaapilikananga? Na kabhili shibhapilikananje bhuli gwangali nkulunguya? 15Numbe bhalunguyanje bhuli gwangali pelekwa? Malinga shigalugula Majandiko ga Ukonjelo kuti, “Nnole shiikuti konja kwiya kwabhonji bhaalunguyanga Ngani ja Mmbone.” 16Ikabheje nngabha bhowe bhakundilenje. Pabha nkali a Ishaya bhakuti, “Mmwe Mmakulungwa, gani akundile ngani jetu?” 17Bhai ngulupai shiumilo shakwe ni kupilikana, kwa ngani ja lilobhe lya a Kilishitu.
18Ikabheje ngunabhuya, bhuli, bhangapilikananga? Elo, bhapilikenenje,
“Lilobhe lyabhonji lipilikanishe ku shilambolyo,
Na malobhe gabhonji gaishe mpaka ku mpelo gwa shilambolyo.”
19Kabhili ngunabhuya, bhuli bha Ishilaeli bhangamanyanga? Gwa ntai a Musha bhashite,
“Shinintendanje nkolanje lupimilo ku bhandunji bhalinginji nngabha bhashilambo.
Shininntendanje nkolanje nnjimwa ku bhashilambo bhangumba.”
20Numbe a Ishaya gwangali bhoga bhabhelekete,
“Nabhoneshe ku bhandunji bhanganoleyanga,
Nailangwiye ku bhandunji bhangamushishiyanga.”
21Ikabheje ga Bhaishilaeli bhanabheleketa,
“Mui gowe naagolosheyenje makono gangu bhandunji bhangakundanga na bha mitau.”
11Shiya sha a Nnungu ku Bhaishilaeli
1Bhai ngunabhuya, bhuli a Nnungu bhashikwaakananga bhandunji bhabho? Nng’oo! Pabha nkali nne namwene na Ng’ishilaeli, jwa lukolo lwa a Bhulaimu, kabhila ja a Bhenjamini. 2A Nnungu bhangaakananga bhandunji bhabho bhubhaagulenje kuumila bhukala. Eu nkakugamanyanga Majandiko shigabheleketa ga a Eliya? Shibhashite kwaalugulanga Bhaishilaeli kwa a Nnungu kuti, 3“Mmakulungwa, bhashikwaabhulaganga ashinkulondola bhenu nibhomola itala yenu. Nepeshe nne jikape, numbe bhapinga mulaganga!” 4Bhuli a Nnungu bhaajangwileje nndi? “Njikwilepesheya bhandunji elupu shabha bhangatindibhalilanga shanamu sha nnungu ashemwa Bhaali.” 5Bhai nneyo peyo nkali agano mobha gano, bhapalinji bhalepekenje bhaagwilwenje kwa nema. 6Bhai ibhaga bhaagwilwenje kwa nema, nngabha bhaagwilwenje kwa itendi, na ibhaga bhaagwilwenje kwa itendi, nngabha bhaagwilwenje kwa nema.
7Igala nndi? Shindu shibhaloleyangaga Bhaishilaeli shila bhangashipatanga. Bhashipatilenje ni bhaagwilwenje bhala, ikabheje bhananji ninonopeywa mitima. 8Malinga Majandiko shigalugula,
“A Nnungu bhashikwaanonopeyanga mitima jabhonji,
Na meyo gabhonji ganalole
Na wala makutu gabhonji ganapilikane mpaka lelo.”
9Na a Daudi gubhashite,
“Kalamu yabhonji ibhe lukonji lwya kwaatanjiyanga muyanyata,
Na shindu sha kwiikubhala, bhagwanganje ni ukumulwa mboteko.
10Meyo gabhonji gatagwe lubhindu
Bhanalolanje.
Migongo jabhonji jipinde mobha gowe!”
11Bhai ngunabhuya kabhili, bhuli, Bhayaudi bhashinkwiikubhalanga nigwanganga kaje? Ng’oo! Ikabheje kwa lebha kwabhonji, ntapulo uishe ku bhandu bha ilambo ina, nkupinga ashaayene bhakolanje lupimilo. 12Bhai monaga kulebha kwa Bhayaudi kushibha utajili kushilambolyo na kulebha kwabhonji kushibha utajili ku bhandu bhananji bha ilambo ina, bhuli aki jabhonji nngabha shijibhe utajili gwa punda?
Kutapulwa kwa Bhandunji bha Ilambo Ina
13Bhai, ngunabheleketa na mmanganyanji nninginji nngabha Bhayaudi. Pabha nne ntume jwa bhandunji bha ilambo ina, numbe nne ngunakwiiniya ga liengo lyangu, 14nkupinga naatendanje ashaalongo ajangu bhammonelanje lupimililo mmanganyanji naatapulanje bhananji munkumbi gwabhonji. 15Bhai monaga kukanwa kwabhonji kushilundanya bhandunji na a Nnungu, bhuli kuposhelwa kwabhonji shikubhe nndi, ikabhe gumi ku bhawilenje?
16Monaga nnimbu ubhaga gwa ukonjelo, bhai, gakagulago shigabhe ga ukonjelo na litepo libhaga lya ukonjelo na nyambi shiibhe nneyo peyo. 17Nyambi ina ya misheituni ishelilwe, nipandishila nyambi ya nsheituni nng’itu. Bhai, mmanganyanji nninginji nngabha Bhayaudi, ni lujambi lwa nsheituni nng’itu. Nnaino nnakwiikonjanga utwenje gwa litepo lya nsheituni gwa nshitalu. 18Nnainyegayanje nyambi ishelilwe ila, eu monaga nkuipuna, bhai nkumbushile kuti nngabha mmwe nkujigala litepo, ikabheje litepo ni likunnjigala mmwe.
19Pana shimmelekete kuti, “Nyambi ila yashinkushelwa nkupinga mbandishilwe nne.” 20Elo! Yashinkushelwa kwa ligongo lya ungakulupalila, ikabheje mmwe nshipandishilwa kwa ligongo lya ngulupai yenu, nnailumbilile ikabhe nnjogope. 21Pabha monaga a Nnungu bhangaaleshelelanga Bhayaudi bhalinginji malinga nyambi iyene, bhuli punkuganishiya shibhammonele shiya mmwe?
22Nnole uguja gwa a Nnungu na shibhakuti kalipa kwa bhaagwanganga, ikabheje bhanguja kwenu mmwe, monaga shinnonjeye muuguja gwabho. Bhai ikabhe nneyo, numbe mmwe shinshelwe. 23Nabhalabhonji Bhayaudi bhalekangaga ungakulupalila gwabhonji, shibhapandishilwanje kabhili. Pabha a Nnungu bhanakombola kwapandishilanga kabhili. 24Monaga mmanganyanji mwashinkushelwanga kopoka munsheituni nng’itu, gumpandishilwenje munsheituni gwa nshitalu, bhai pangali ukomu ashaayenenji bhashelilwenje, nipandishilwa kabhili munkongo gwabhonji.
Kutapulwa kwa Bhaishilaeli
25Ashaalongo ajangu, nne ngunapinga nshimanyanje ashino shinjubhi shino, nkupinga nnaibhonanje kuti nshikolanga nngomo. Kunonopa kwa mitima ja Bhayaudi pukwaaliji nngabha kwa lonjeya, mpaka bhandunji bha ilambo ina pushibhaamanyanje a Nnungu. 26Penepo Bhaishilaeli bhowe shibhatapulwanje, malinga Majandiko ga Ukonjelo shigataya kuti,
“Nkugombola shaishe kopoka ku Shayuni,
Shaalushoye lubheleko lwa a Yakobho muilebho yabho.
27Gegano ni malagano gangu na bhene bhanganyabho
pushinaaleshelelanje yambi yabhonji.”
28Bhai kwa ligongo lya Ngani ja Mmbone bhashibhanganga bhamagongo ajenunji, ikabheje ga agulwa kwabhonji bhaapingwanga na a Nnungu kwa ligongo lya asha nakulu bhabhonji bha bhukala. 29Pabha a Nnungu bhakatendebhuka kwa upo yabho wala nshemo gwabho. 30Pabha malinga mmanganyanji bhukala shumwaaleshilenje a Nnungu, ikabheje nnaino bhashikummonelanga shiya kwa ligongo lya lebha kwa Bhaishilaeli. 31Nneyo peyo na Bhaishilaeli bhashilebhanga nkupinga kubhonelwa shiya kwenunji, na bhalabhonji bhabhonelwanje shiya. 32Pabha a Nnungu bhashikwaatabhanga bhandu bhowe muilebho yabhonji, nkupinga bhaabhonelanje shiya bhowe.
Lwimbo lwa Kwaalumbilila a Nnungu
33Nnole, shiushite punda upalume gwa lunda na lumanyio lwa a Nnungu! Ukumu yabho jwakwa jwa kombola kwiimanya, wala mipango jabho jwakwa akujimanya!
34Pabha gani aimanyi ng’aniyo ya Bhakulungwa?
Eu gani abhapele lunda?
35Eu gani shakombole kwaapa shindu bhenebho,
Nkupinga abhujishiywe kabhili shenesho?
36Pabha indu yowe kuikopweshe kwa Bhenebho, puili na Bhenebho, na kwa ligongo lya Bhenebho.
Kuiniywa kubhe na bhenebho pitipiti. Amina.
12Ndamo ja Ambi na a Kilishitu
1Kwa nneyo, ashaalongo ajangunji, ngunakunshondelesheyanga kwa ligongo lya shiya sha a Nnungu, ntamangananje mbuti mbepei ya a Nnungu, ikwete ukonjelo na ikwaanonyela a Nnungu, kweneko ni kutindibhalila kwenunji kukwete mana. 2Wala nnakagulilanje ikubho ya pashilambolyo, ikabhe ntendebhuywanje ndumbililo yenunji ibhe ya ambi, nkupinga mmanyanje ukoto indu ibhapinga a Nnungu, indu ya mmbone ya kwaanonyeya na ya kamilika.
3Kwa nema jimbegwilwe na a Nnungu, ngunakummalanjilanga mmowe kuti, anapagwe mundu akwiiganishiya nkulungwa kupunda shaapinjikwa, ikabhe akole ng’aniyo ya kweli ilundana na shipimilo sha ngulupai kila mundu shapegwilwe na a Nnungu. 4Pabha, malinga nshiilu ishipagwa ibhalo yaigwinji, na yowe ikatenda liengo limo, 5nneyo peyo na uwe nkali tuli tubhabhagwinji, tushibha shiilu shimo nkulundana na a Kilishitu na shibhalo sha kila mundu shishilundana na shibhalo shika nnjakwe.
6Bhai, tushipegwa kila mundu na shipaji shakwe kwa nema. Apegwilwe shipaji sha londola, alondole malinga shijili ngulupai jakwe. 7Apegwilwe shipaji sha utumishi, atumishe. Apegwilwe kujiganya, ajiganye. 8Apegwilwe kutaga ntima ataje ntima. Apegwilwe ntuka alaguye kwa ntima gowe. Nkulongoya na alongoye ukoto. Na akwete shipaji sha bhonela shiya, atende nneyo kwa angalala.
Nkilishitu jwa Kweli
9Kupingana kunabhe na ugulumba. Muishimanje yangali ya mmbone, nkamulilanje ya mmbone. 10Nng’ishimiyananje mwaashayenenji malinga bha ulongo shibhakuti ishimiyana. 11Ntumbilanje, nnakolanje ukata mmitima jenunji, nkwaatendela liengo Bhakulungwa. 12Nng’angalalanje nnikulupalilanga, na nshilaje mwiipilililanje, na nnilonjeyanga nkujuga Nnungu. 13Mwaajangutilanje bhandunji bha ukonjelo bhalinginji nshilaje. Nnikwaposhelanga bhajeninji kwa ntuka.
14Mwaajujilanje mboka kwa a Nnungu bhowe bhakunshimanga, mwaajujilanje mboka na wala nnaaloshanje. 15Nng’angalalanje pamo na bhaangalalanga, na nngutanje pamo na bhaagutanga. 16Ntamangane pamo kwa ulele. Nnaipunanje, ikabheje mwaapinganje nkali bhandu bha nyegala. Nnaipunilanje lunda lwenunji.
17Nnampindikulilanje mundu yangali ya mmbone kwa ligongo lya yangali ya mmbone yantendilenje. Ntendaanje ya mmbone ku bhandu bhowe. 18Kila puikomboleka, ntamangananje kwa ulele na bhandunji bhowe. 19Ashaalongo ajangu, nnapindikulilanje, ikabheje nnekanje bhajipatanje nnjimwa ja a Nnungu, pabha Mmajandiko ga Ukonjelo, Bhakulungwa bhakuti, “Kupindikulila ni kwangu nne, nne shimbindikulile.” 20Punda penepo Majandiko gakuti, “Mpwai nnjenu akolaga shibhanga, mumpe shalya, na akolaga nnjota, mumpe mashi, pabha punkutenda nneyo nnakumpalila makala ga moto pa ntwe gwakwe.” 21Yangali ya mmbone inankombole, ikabheje mwiikombole kwa tenda ya mmbone.
13Kuishimiya Bhakulungwanji
1Kila mundu aukunde upalume utagwala gula, pabha gwakwa upalume gogowe ukabhikwa na a Nnungu, na ukulungwa gogowe upali gula ushibhikwa na a Nnungu. 2Kwa nneyo akuntauka kalongolele anatauka ya kupinga a Nnungu, numbe bhaatendanga nneyo shibhaukumulwanje. 3Pabha bhakwetenje ukulungwa bhakakwaajogoyanga bhatendanga ya mmbone, ikabhe bhatendanga itendi yangali ya mmbone. Bhai bhuli nnipinga nnaajogope bhakwete ukulungwa? Ntende ya mmbone, penepo shibhannumbilile. 4Pabha bhenebho ni bhatumishi bha a Nnungu kwa ligongo lya kuntendela mmwe ya mmbone. Ikabheje, ntendaga yangali ya mmbone, penepo shumwaajogope, pabha bhashikola mashili ga ukumula. Bhenebho bhanakwatumishila a Nnungu kwa kwaaukumulanga mboteko bhatendanga yangali ya mmbone. 5Kwa nneyo inapinjikwa kwaakundanga bhakwetenje ukulungwa gogowe, nngabha kwa ligongo lya jogopa ukumu ja mboteko, ikabhe kwa ligongo lya ng’aniyo ya muntima.
6Kwa ligongo lyolyo nnalipanga koli, pabha bhanganyabho ni bhakamula liengo bha a Nnungu na mubhalonjeyanga nniengo lyolyo. 7Mumpanganje kila mundu malinga shiikupinjikwa. Nkamula koli, apegwe koli. Nkulonga upambi, apegwe upambi. Apinjikwa kuishimiwa, aishimiwe. Apinjikwa kukuywa, akuywe.
Ndamo ja Nkupingana
8Nnakolanje ligambo kuka mundu jojowe, ikabhe ligambo lya pinganape, pabha akumpinga nnjakwe anakamula shalia ja Musha. 9Pabha yene amulii, “Unalabhelabhe eu Unabhulaje eu Unalokolile,” na amuli ina yowe, inamalila kwa kamula amuli jimo, “Gumpinje ntami nnjako malinga shukwiipinga gwamwene.” 10Pabha gumpingaga ntami nnjako, ukantendela yangali ya mmbone. Bhai, kupingana ni kutimilila kwa shalia.
11Mmumanyanje kuti malanga ga jumuka gaishe, na nnaino malanga ga ntapulo gwetu gabhandishile kwa kaje, kupunda mobha gutwatandwibhe kulupalila. 12Shilo shikakabha mala, na mui unabhandishila, bhai tuileshe itendi ya nnubhindu, niwala ikomanilo ya nshilangaya. 13Malinga shiikupinjikwa tenda mui, tutame kwa tungamana, nngabha kwa doka, kolelwa, kwetela, labhalabha, mipwai na lupimililo. 14Ikabhe nnundananje na Bhakulungwa a Yeshu Kilishitu mbuti shiwalo shenunji, wala nnaganishiyanje ga ilokoli ya nshiilu ikumpinganga ntendanje yambi.
14Nnaukumulananje
1Mumposhelanje Nkilishitu akaakulupalila ukoto, nnaiibhukanje nkutaukangana ga ng’aniyo yakwe. 2Mundu juna kwa ngulupai jakwe, analya indu yowe, na juna kwa ngulupai jakwe jikanabhe komala, analya lipondape. 3Mundu alya indu yowe anannyegaye mundu akalya indu yowe, wala jwene akaapinga kulya shindu shina, ananng’ukumule alya indu yowe, pabha a Nnungu bhannjitishiye. 4Ugwe gani ukunng’ukumula ntumishi juka mundu juna? Ajimaga eu agwaga, genego ga Bhakulungwa bhakwe. Numbe shajime, pabha Bhakulungwa shibhannjimishe.
5Mundu juna paganishiya kuti, lipali lyubha lya mmbone lya tindibhalila punda mobha gana, na juna paganishiya kuti, mobha gowe ganalingana. Bhai kila mundu akagule lunda lwakwe. 6Aganishiya kuti lyubha lina lya mmbone kaje, anatenda nneyo kwa ligongo lya kwaakuya Bhakulungwa, na jwene alya kila shalya, analya kwa kwaakuya Bhakulungwa, pabha anakwaatendela eja a Nnungu. Na jwalakwe akalya shalya shina anatenda nneyo kwa ligongo lya kwaakuya Bhakulungwa, na jwalakwe anakwaatendela eja a Nnungu. 7Pabha jwakwa mundu munkumbi gwetu alama kwa pinga nnyene, wala jwakwa awa kwapinga nnyene. 8Monaga tunalama, tulama kwa ligongo lya Bhakulungwa, eu tuwaga, tunawa kwa ligongo lya Bhakulungwa. Bhai, monaga tulamaga eu tuwaga, uwe tubhabho Bhakulungwa. 9Kwa lyene ligongoli, a Kilishitu bhashinkuwa na yuka, nkupinga bhabhe Bhakulungwa bha bhakotonji na bha bhawilenje. 10Kwa nndi mmwe nnakwaukumula apwenu? Eu numbe mmwe kwa nndi nnakwanyegaya apwenu? Pabha uwe tubhowe shitujime mmujo ja shitengu sha ukumu sha a Nnungu. 11Pabha Mmajandiko Bhakulungwa bhakuti,
“Malinga shingulama shino, bhakuti Bhakulungwa,
kila mundu shandindibhalile ulungolungo,
na kila mundu shakunde kuti nne ni a Nnungu.”
12Kwa nneyo, kila mundu munkumbi gwetu, shailugule nnyene kwa a Nnungu.
Nnannebhye Mmpwenu
13Bhai tunaukumulane, ikabhe tutumbilile kuleka indu ya kunnebhya mmpwetu. 14Kwa lundana kwangu na Bhakulungwa a Yeshu, kunandenda nimumanye kuti, shakwa shalya shili sha nyata tandubhilepe, ikabheje mundu ashibhonaga shalya shina kuti sha nyata, bhai, kuka jwenejo shene shalyasho sha nyata. 15Monaga shimummulaye mmpwenu kuinjika kwa ligongo lya shalya shinkulya, bhai, nshileka kupingana. Shalya shenu shinabhe shiumilo sha kunng’obhya mundu, jubhanng’wilile a Kilishitu. 16Bhai nnakundanje shindu shinkushibhonanga sha mmbone shinyegaywe. 17Kulya na papila nngabha shindu Muupalume gwa a Nnungu, ikabhe ga aki na ulele na angalala kutupegwa naka Mbumu jwa Ukonjelo ni shipinjikwa muupalume gwa a Nnungu. 18Pabha akwaatumishila a Kilishitu shana nneyo, anakwaanonyeya a Nnungu na anakundwa na bhandunji.
19Bhai ibhaga nneyo, tukagulile indu ipeleshela ulele na ya tagana ntima. 20Bhai nnaangabhanye ngulupai jibhabhishile a Nnungu kuka mundu ga shalya. Ikabheje nngabha ya mmbone, mundu jojowe kulya shalya shikuntenda mundu nnjakwe alebhe alyaga shene shalyasho. 21Mbaya leka kulya nnyama wala ng’wa divai eu tenda shindu shoshowe, sha kunnebhya mpwenu. 22Bhai, shoshowe shinkukulupalila kwa a Nnungu bhenu, nntende shenesho. Mbaya jwene mundu akakwiukumula nnyene, kwa shindu shakushibhona kuti sha aki. 23Ikabheje mundu akola lipamba, alyaga shalya akuno aliganishiya kuti shangali sha mmbone, anatenda shambi pabha jwangalya kwa kulupalila ngulupai jakwe. Na shindu shoshowe shitendeka gwangali ngulupai, ni yambi.
15Mwaapinganje na Bhananji
1Uwe twiishimilishe nngulupai, tunapinjikwa kwaajangutilanga bhangalinginji mashili nngulupai, na wala tunaikonjeleye twaashayene. 2Kila mundu munkumbi gwetu anapinjikwa antendele uguja ntami nnjakwe, nkupinga ashimilishe nngulupai. 3Pabha, a Kilishitu bhangaikonjeleya bhayene, ikabhe malinga shigataya Majandiko, “Matukano gowe gubhantukenenje mmwe gashinkumbata na nne.” 4Pabha gowe gajandikwe bhukala, gashinkujandikwa nkupinga kutujiganya uwe. Genego gashinkujandikwa na Mmajandiko ga Ukonjelogo nkupinga tupate sha kulupalila na kututaga ntima putukwiipililila nkulindilila miadi ja a Nnungu jitimilile. 5A Nnungu bhakutupa kwiipililila na tagwa ntima bhampanganje shikono, nkolanje ntima gumo nkwaakagula a Kilishitu Yeshu, 6nkupinga mmowe kwa ntima gumo na kwa lilobhe limo, mwaakuyanje a Nnungu, Atati bha Bhakulungwa bhetu a Yeshu Kilishitu.
Ngani ja Mmbone ku Bhandu Bhowe
7Bhai, mposhelananje mwaashayenenji, malinga a Kilishitu shibhamposhelenje mmanganyanji, nkupinga a Nnungu bhakuywe. 8Pabha ngunakummalanjilanga kuti, a Kilishitu bhashinkwaatumishilanga bhajalukenje, nkupinga bhalanguye ukweli gwa a Nnungu, na timiliya miadi jibhaapelenje ashaambuje bhukala, 9nkupinga na bhandu bha ilambo ina bhaakuyanje a Nnungu kwa shiya shabho. Malinga Majandiko ga Ukonjelo shigalugula,
“Kwa nneyo shininng’iniye munkumbi gwa bhandu bhangabha Bhayaudi.
Shinyimbe nkuiniya lina lyenu.”
10Kabhili Majandiko gakuti,
“Mwiinonyelanje mmandunji bha ilambo ina,
mwiinonyelanje pamo na bhandu bhabho.”
11Kabhili gakuti,
“Bhandu bhowe bhangabha Bhayaudi, mwaainiyanje Bhakulungwa,
mmanganya mmandunji bhowe, mwaainiyanje.”
12Kabhili a Ishaya bhakuti,
“Shakoposhele mwana nshipinga sha a Yeshe
jwalakwe shabhatagwalanje bhandunji bhangabha Bhayaudi,
na bhalabhonji shibhankulupalilanje.”
13Bhai, a Nnungu bhali shiumilo sha ngulupai bhampanganje kuangalala na ulele nkukulupalila kwenunji. Mpundanje kola ngulupai kwa mashili gaka Mbumu jwa Ukonjelo.
Liengo lya a Pauli
14Ashaapwanga, nne namwene nimumanyi kuti mmanganya nshikolanga uguja kaje, na lumanyio lowe, na nnakombolanga kuleyana mwaashayenenji. 15Ikabheje ngunakunnjandishilanga kwa makangala indu ina mmaluwa muno, ninkumbushiyanje kabhili, kwa ligongo lya nema jibhambele a Nnungu, 16nkupinga mme ntumishi jwa a Kilishitu Yeshu ku bhandu bhangabha Bhayaudi. Liengo lyangu lya ukubhishila nkulunguya Ngani ja Mmbone, nkupinga bhandu bhangabha Bhayaudi bhabhanganje mbuti indu ya mbepei iposhelwa na a Nnungu, itakaywa naka Mbumu jwa Ukonjelo. 17Bhai kwa lundana kwangu na a Kilishitu, ngunakwiipunila liengo lyangu kwa a Nnungu. 18Pabha ngalinga bheleketa shindu shina shoshowe, ikabhe shibhatendile a Kilishitu Yeshu nniengo lyangu, nkupinga bhandu bhangabha Bhayaudi bhaakundanje a Nnungu. Kwa imelekete na indendile, 19kwa mashili ga ilangulo na ilapo, na kwa mashili gaka Mbumu jwa a Nnungu. Kutandubhila ku Yelushalemu na mmbali ya tome na kweneko, mpaka ku Ililiko, njilunguya Ngani ja Mmbone ja a Kilishitu.
20Kutumbilila kwangu mobha gowe, nunguye Ngani ja Mmbone popowe pakanabhe lunguywa lina lya a Kilishitu, nkupinga ngunalunguye mwalungwiye mundu juna. 21Malinga Majandiko ga Ukonjelo shigalugula,
“Bhandu bhakanabhe lungushiywanga ngani jabho, shibhabhonanje,
na bhakanabhe pilikananga bhala, shibhamanyanje.”
A Pauli Bhanatumbilila Kwenda ku Loma
22Kwa lyene ligongolyo nashinkuibhililwa papagwinji ngunaishe kungwenunji. 23Ikabheje nnaino pabha maliye liengo aino mmbali ino, na kwa yaka yaigwinji njikola lilaka lya ika kungwenunji, 24ngunaganishiya tenda nneyo nnaino, pushimbite gwa kwenda ku Ishipania. Shimbite kunnolanga na ndamaga pamo na mmanganya kwa mobha gashoko nnyangutilanje kwa mwanja gwangu.
25Ikabheje nnaino ngunakwenda ku Yelushalemu kukwatumishilanga bhandunji bha ukonjelo. 26Pabha ishikwaanonyelanga makanisha ga ku Makedoniya na ku Akaya, kwaajangutilanga bhaalaga bha ukonjelo bhalinginji ku Yelushalemuko. 27Ashaayenenji bhashiengwanga tenda nneyo, ikabheje lyene liengolyo kweli lyabhonji, pabha bhanalongwanga. Ibhaga, bhandu bhangabha Bhayaudi bhashikundikanywanga mmboka ya Bhayaudi, bhanapinjikwanga nabhalabhonji kwaatumishilanga Bhayaudi kwa indu yabhonji. 28Bhai maliyaga lyene liengolyo, nikwaakamuyanga nyangutilo imbatile kwa ligongo lyabhonji, shinimpitilanje pushinyende ku Ishipania. 29Na nne nimumanyi kuti pushing’ishe kunngwenunji, shing’ishe na mboka yaigwinji ya a Kilishitu.
30Bhai, ashaapwanga, ngunakunshondelesheyanga kwa lina lya Bhakulungwa bhetu a Yeshu Kilishitu na kupinga kutupegwa naka Mbumu, nnundananje na nne nkunyujila kwa a Nnungu, 31kuti ndapulwe okmmakono ga bhakaakulupalilanga bhalinginji ku Yudea, na liengo lyangu ku Yelushalemuko liposhelwe na bhandunji bha ukonjelo bhalinginji kweneko, 32nkupinga a Nnungu bhapingaga ng’ishe kungwenunji kwa angalala, numbe nne mbumulile pamo na mmanganyanji. 33A Nnungu bha ulele, bhabhe pamo na mmanganyanji mmowe! Amina!
16Shalamu ya a Pauli
1Ngunapinga mwaamanyanje alumbu bhetu a Poebha, bhatumishi bha likanisha lya ku Kenkelea. 2Mwaaposhelanje kwa ligongo lya Bhakulungwa malinga shiikupinjikwa kubhandunji bha ukonjelo. Mwaajangutilanje kwa shoshowe shibhapinga kunnjuganga, pabha na bhalabho bhashikwaajangutilanga bhandu bhabhagwinji pamo na nne.
3Mwaashalimianje a Pilishika na a Akula, bhatumishi ajangunji bha a Kilishitu Yeshu. 4Bhene bhanganyabho bhapingaga bhulagwanga kwa ligongo lyangu nne. Ngunakwaatendelanga eja, nngabha nne jikape, ikabhe na makanisha gowe ga bhandu bha ilambo ina. 5Na kabhili, shalamu ku bhandunji bha likanisha bhaimananga nnyumba jabhonji.
Shalamu ambwiga ajangu a Epainito, bhali bha ndandubho kwaakulupalila a Kilishitu, nshilambo sha Ashia. 6Shalamu shabho a Malia bhatumbile kamula liengo kwa ligongo lyenu mmanganya. 7Shalamu kwa a Ndoloniko na a Yonashi, ashaalongo ajangunji bhatabhilwenje pamo na nne, bhandunji bha manyika munkumbi gwa ashimitume bha a Yeshu, bhalinginji Bhakilishitu nne nganabhe kubha Nankilishitu.
8Shalamu kwa a Ampiliato, ambwiga ajangu nkulundana na Bhakulungwa. 9Shalamu kwa a Alubhanushi, bhatumishi ajangu bha a Kilishitu, shalamu ambwiga ajangu a Shitaku. 10Shalamu kwa a Apelishi, kulupalika kwabho kwa a Yeshu kumanyishe. Shalamu bhowenji bhalinginji nnyumba ja Alishitobhula. 11Shalamu alongo ajangu a Elodiana, shalamu bhandunji bhowe bha nnyumba ja a Nakishiushi, bhakwaakulupalilanga Bhakulungwa.
12Shalamu shabhonji a Tulupina na a Tuluposha bhanabhakongwe bhaakamulanga liengo lya Bhakulungwa. Shalamu jabho ambwiga ajangu a Pelishishi, na bhalabho bhakongwe bhakamwile liengo kwa tumbila kwa ligongo lya Bhakulungwa. 13Shalamu shabho a Lupo, bhakamula liengo kwa tumbila na anyinabhabho numbe nne bhungwaashema mama. 14Shalamu shabhonji Ashinkilito na a Pilegoni na a Eme na a Patulobhashi na a Ema na ashaapwetu bhalinginji pamo na bhene bhanganyabho. 15Shalamu yabhonji a Pilologo na a Julia na a Neliashi na alumbu bhabho, na a Olimpa na bhandunji bha ukonjelo bhalinginji pamo na bhene bhanganyabho.
16Nshalimiananje kwa ukonjelo. Shalamu shenunji kukopoka ku bhandu bha makanisha gowe ga a Kilishitu.
Malajilo ga Mpelebhesheyo
17Ashaalongo ajangunji, ngunakunshondelesheyanga mwiiteiganje na bhene bhakumbuyanga ya malekano nikwaabhulayanga bhananji kulebha, nileka majiganyo gunnjigenywenje. Mwiepuyanje na bhene bhandunjibho, 18pabha bhandunji bha nneyo bhakakwatumishilanga Bhakulungwa bhetu a Kilishitu, ikabhe mapitiu gabhonji ashaayene. Kwa malobhe gabhonji ga nong’aya na kwiikonjeleya bhanapuganyanga mitima ja bhandunji bhakakushimanyanga shindu. 19Bhandu bhowe bhapilikenenje ga kunda kwenunji, kwa nneyo nnanonyelanga. Ikabheje pungupinga nkolanje lunda kwa indu ya mmbone na nnaputukanje kwa indu yangali ya mmbone. 20Na a Nnungu bha ulele shangupe shibhamponde Lishetani pamakongono genunji.
Nema ja Bhakulungwa bhetu a Yeshu Kilishitu jibhe na mmanganya.
21A Timoteo bhatumishi ajangu bhanakunnamushilanga. Na a Lukio na a Yashoni na a Shoshipateli ashaalongo ajangunji, bhanakunnamushilanga.
22Na nne a Tetio, ngujandika jene bhaluwa jino, ngunakunnamushilanga kwa lina lya Bhakulungwa.
23A Gayo, bhayene mui bhamboshele na bhandu bhowe bha likanisha bhaimananga nnyumba jabho, bhanakunnamushilanga. A Elashito, bhaagoya mmbiya bha shilambo na a Kwatushi bhanakunshalimianga. 24Nema ja Bhakulungwa bhetu a Yeshu Kilishitu jibhe na mmowenji. Amina.
Kwainiya a Nnungu
25Bhai, nnaino bhakuywe a Nnungu! Bhalabho bhanakombola kunshimilikanga Nngani ja Mmbone ja a Yeshu Kilishitu jinungwiye jila, malinga shiishite manyika indu ya nng’iyo, ikamanyikaga pitipiti, 26ikabheje nnaino imanyishe kwa majandiko ga ashinkulondola bha a Nnungu, kwa amuli ja a Nnungu bha pitipiti, nkupinga bhandu bha ilambo yowe bhakulupalilanje na kunda.
27Bhai, a Nnungu bhakwete lunda jikape, bhakuywe pitipiti kupitila a Yeshu Kilishitu. Amina.