Bhaluwa ja a Pauli ku
Bhapilipi
Shilongolelo
A Pauli pubhaajandishilenje jene bhaluwaji bhakilishitu bha ku Pilipi, bhali bhatabhilwe, puiganishiwa pubhajandishe shaka sha 55 a Yeshu bhakabhelekweje. Shilambo sha ku Pilipi pushaliji mmbali ja kuliwila lyubha nshilambo sha ku Makedonia ja Bhagiliki bhatamangana kuntundu. Kwa mmbali ya ku Ulaya sheneshi pushaliji shilambo sha ntai kulungushiywa Ngani ja Mmbone na a Pauli, bhalikoposhela ku Tolowa, mmwanja gwabho gwa bhili gwa liengo lyabho lya shitume.
Bhakilishitu bha kwene ku Pilipiko, ni bhaapinjilenje a Pauli na kwaajangutila mmaengo gabho, pubhajabhulaga ku Makedonia kubhatabhilwe, (2 Bhakolinto 11:8-9), a Pauli bhanakwajandishilanga Bhakilishitu bha ku Pilipi nkwaatendelanga eja kwa mishango jabhonji jibhaakamwiyenje a Epapulodito bhaapeleshele, na bhakwaajiganyanga indu yaigwinji na kwaataganga ntima, kuti bhaakulupalilanje a Yeshu.
A Pauli bhanakwaaleyanga bhaashomanga jene bhaluwa jino, ga ikundi ikagulila majiganyo ga Shiyaudi, gakumbwiye mitau munkumbi gwa bhaakulupalilanga.
Jene bhaluwaji pujishemwa, “bhaluwa ja angalala,” pabha ga angalala gashitaywa papagwinji mmaluwamu. Kwene angalalako pukutamile nkwaakulupalila a Kilishitu, pabha maengo gabho gashitaywa kwa ibheleketo ya shijimba ikalandana na ina, (2:6-11). Bhuli numbe mmwe nkubhweni kwene kuangalalako?
1Kulamushila
1Nne a Pauli na a Timoteo, bhatumishi bha a Yeshu Kilishitu, tunakunnjandishilanga mmanganya bhandu bha ukonjelo bha ku Pilipi nnundenenje na a Kilishitu, pamo na ashikalongolele na bhatumishi bha likanisha. 2Nema na ulele ikopoka kwa Atati a Nnungu na ku Bhakulungwa bhetu a Yeshu Kilishitu ibhe na mmanganyanji.
Kutenda Eja na Juga
3Ngunakwaatendela eja a Nnungu bhangu kila pungunkumbushilanga. 4Kila pungunnjujilanga mmowe, ngunajuga kwa angalala, 5kwa ligongo lya nyangutila kwenunji nkulunguya Ngani ja Mmbone, kuumila lyubha lya tandubha lila, mpaka lelo. 6Na nne ngunakulupalila kuti a Nnungu bhatandwibhe liengo lya mmbone mmitima jenunji, shibhapunde tenda na maliya mpaka lyubha lya bhuja a Yeshu Kilishitu. 7Nneyo peyo, ngunaapinjikwa kunnganishiyanga mmanganyanji mmowe, pabha munninginji muntima gwangu. Numbe nshinyangutilanga na nkali nnaino ndabhilwe ino, na ata punaaliji nganabhe tabhwa, nnema jibhambele a Nnungu jila, ja bheleketela na kong’ondela Ngani ja Mmbone. 8A Nnungu ni bhaakong’ondela bhangu, shinguti lokolila kummonanga malinga a Yeshu Kilishitu shibhampinjilenje kwa kaje.
9Kujuga kwangu ni akuno, kuti, kupinga kwenunji kupunde jenjesheka kwa kaje nnunda na nnumanyiyo lowe, 10nkupinga nng’agulanje indu ya mmbone. Penepo shimmanganje na mitima ja mmbone, gwangali gambwa shoshowe mpaka lyubha lya bhuja a Kilishitu. 11Akuno nngumbeywenje indu ya mmbone, ishibhampanganje a Yeshu Kilishitu bhayene, kwa ligongo lya ukonjelo na iniywa kwa a Nnungu.
Kulama kwa Ligongo lya a Kilishitu
12Bhai ashaalongo ajangunji, ngunapinga mmumanyanje kuti, gowe gambatile gala gashinkunyangutila nkujeneya Ngani ja Mmbone. 13Kwa lyene ligongolyo, bhalinda bhowe na bhandunji bhana bhowe apano bhamumanyinji kuti, kutabhwa kwangu ni kwa ligongo lya kwaatumishila a Kilishitu. 14Bhai, kwa ligongo lya tabhwa kwangu, kushikwaatendanga ashaalongo ajangunji bhabhagwinji bhaakulupalilanje Bhakulungwa, mpaka nitumbililanga kulunguya ntenga gwa a Nnungu gwangali bhoga.
15Kweli, bhananji bhanalunguyanga ngani ja a Kilishitu kwa ligongo lya lupimililo na nngomo, ikabheje bhananji kwa ndumbililo ya mmbone. 16Bhakwetenje ndumbililo ya mmbone, bhanatendanga nneyo kwa ntima gwa pinga, numbe bhamumanyinji kuti njitabhwa, pabha a Nnungu bhashimba liengo lya bheleketela Ngani ja Mmbone. 17Ikabhe bhananji bhanakwalunguyanga a Kilishitu kwa nngomo na wala nngabha kwa ntima gwa uguja, bhaliganishiyanga kuti, shibhanyenjesheyanje mboteko nkutabhwa kwangu.
18Igala nndi! Nne ngunaangalala ibhaga bhandu bhanakwalunguyanga a Kilishitu momowe mula, ibhe kwa ndumbililo ya mmbone eu yangali ya mmbone. Kwa lyene ligongo lyo nne shing’angalale, na shimbunde kuangalala, 19pabha nimumanyi kuti kwa juga kwenunji na kwa jangutilwa naka Mbumu jwa a Yeshu Kilishitu, gambatile gala shigapindikushe nibha ntapulo gwangu. 20Punguganishiya na kulupalila kwangu kuti, ngatokamala nkutenda liengo lyangu, ikabhe shingole makangala mobha gowe, na kaje agano mobha gano, nkupinga kwa nkulama kwangu eu nkuwa kwangu naape a Kilishitu kuishimika. 21Pabha kwangu nne, kulama ni a Kilishitu na kuwa ni pwaida. 22Bhai monaga kwa lama kwangu shingombole tenda liengo likwete pwaida, bhai ng’agule nndi? Nne ngakushimanya! 23Ngunalongwa indu ibhili, ngunalokolila nijileshe ajino ndamo jino niijendele ngatame na a Kilishitu, pabha lyeneli ni lya mmbone kaje, 24ikabheje nonjeyaga kulama, ni sha mmbone kwenu mmanganyanji. 25Kwa kugamanya genega, nimumanyi kuti shimbunde kulama, nonjeye na mmanganyanji, nkupinga mpundanje kwiishimilika na angalala nngulupai. 26Bhai shimwipunilanje nne, nkulundana na a Kilishitu Yeshu, pushimme na mmanganyanji kabhili.
27Bhai shindu shikulungwa, ndamo jenunji jibhe malinga shiipinjikwa na Ngani ja Mmbone ja a Kilishitu, nkupinga ng’ikaga eu ngaishe, mbilikane kuti nnakwiishimilikanga ukoto kwa ntima gumo, na lundana nkukomana ngondo pamo, kwa ligongo lya ngulupai ga Ngani ja Mmbone. 28Nnaajogopanje ashaamagongo ajenunji, nkolanje makangala, yeneyo shiibhe shilangulo ukoto, kuti bhanganyanjibho shibhalepelanje na mmanganyanji shinkombolanje, pabha a Nnungu bhayene shibhankomboyanje. 29Pabha mmanganyanji nshipegwanga nema ja kwaakamulila liengo a Kilishitu, nngabha kwa kwaakulupalilape, ikabhe na potekwa kwa ligongo lyabho. 30Kwa nneyo nnongananje na nne nkukomana ngondo. Ngondo jinjibhweninji nilikomana, na launo ngunakomana, malinga shinkupilikananga.
2Kukaguya Kwiitimalika kwa a Kilishitu
1Ibhaga, ndamo jenunji mwa a Kilishitu jilikumpanganga mashili, ibhaga kupali kuangalala kokowe nkupingana na Bhenebho, ibhaga kupali kulundana kokowe naka Mbumu jwa Ukonjelo, na ibhaga gupali uguja gogowe na bhonelana shiya. 2Bhai, nkamilishanje kuangalala kwangu kwa kola ng’aniyo imo, kupingana kumo, na ntima gumo, na tumbilila kumo.
3Nnatendanje shindu shoshowe kwa taukangana eu kwa kwiipuna, ikabhe mwiitimalikanje mwaashayenenji, kila mundu annganishiye nnjakwe kuti jwa mmbone kupunda nnyene. 4Mundu analoleye pwaida jakwe nnyene, ikabhe na pwaida ja ashaajakwenji.
5Nkolanje ng’aniyo mmitima jenunji malinga ibhaakwete a Yeshu Kilishitu.
6Bhenebho kuumila kundandubho pubhaliji malinga a Nnungu,
ikabheje kubha malinga a Nnungu, bhangatolelela kuti shindu shangakomboleka kuleka.
7Ikabhe, kwa engwa kwabho bhayene,
gubhaleshile yowe ibhakwete, gubhaitendile mbuti ntumwa,
nibha malinga mundu.
8Bhakabhonesheje malinga mundu, nikwiinyegaya na kunda mpaka kuwa,
elo, kuwa munshalabha.
9Kwa nneyo, na Bhalabho a Nnungu gubhaakweshiye kunani kaje,
gubhaapele lina likulungwa kupunda mena gowe.
10Nkupinga kwa lina lya ambi libhapegwilwe a Yeshu,
indu yowe ya kunnungu, na ya pa shilambolyo, na ya pai litaka,
yaatindibhalile,
11na kila mundu alumbe kuti, bhene bhaashemwa a Yeshu Kilishitu ni Bhakulungwa,
kwa ukonjelo gwa Atati a Nnungu.
Mmanganje Shilangaya pa Shilambolyo
12Bhai ashaambwiga ajangunji, malinga shimwambilikanilangaga mobha gowe punaliji na mmanganyanji, bhai nkali nnaino shini kwataliya shino, mpundanje kumbilikanila. Ntendanje liengo kwa ligongo lya kamilisha ntapulo gwenunji, kwa jogopa na ungumila. 13Pabha a Nnungu ni bhaatenda liengo mmitima jenunji, nkunkomboyanga nkupinga ntendanje indu ibhapinga Bhayene.
14Ntendanje indu yowe gwangali inginika na wala mitau, 15nkupinga nnakolanje shilebho na mmanganje bha ndamo ja mmbone. Nkupinga mmanganje bhana bha mmbone bha a Nnungu bhangalinginji ila munkumbi gwa bhandu bhangalinginji bha mmbone na bhaobhilenje bha pa shilambolyo pano. Mmanganje shilangaya malinga shiikulangaya ndondwa kuliunde, 16nnikwaalungushiyanga malobhe ga gumi. Na penepo nne shingole ligongo lya kwiipuna lyubha lya kwiya a Kilishitu, shiimanyishe kuti liengo lyangu na tumbila kwangu nngabha kwayoyo.
17Nkali gumi gwangu ushoywaga nibha mbepei, pamo na ngulupai jenunji jili mbepei kwa a Nnungu, bhai, ngunakuinonyela na angalila na mmanganyanji mmowe. 18Nneyo peyo, na mmanganyanji nnapinjikwanga kwinonyela na angalila pamo na nne.
A Timosheyo na a Epapulodito
19Nkwaakulupalila Bhakulungwa a Yeshu, shinaatume a Timoteo bhajiye kunngwenunji agano mobha pegano, nkupinga nndaganje ntima pushimbilikane genu mmanganyanjipo. 20Pabha nangali mundu juna akwete ntima gumo na nne malinga bhenebho, shibhajiye kunnolanga na kunnjangutilanga. 21Bhananji bhowe ibhaloleyanga ibhapinganga ashaayenenji, wala nngabha ya a Yeshu Kilishitu. 22Ikabheje mmanganyanji mwaamanyinji a Timoteo shibhashite bhoneka, kuti bhashikamula liengo lya lunguya Ngani ja Mmbone na nne, mbuti mwana naka nng’inagwe. 23Bhai ngunakulupalila kwaatuma bhenebho kunngwenunji, pene pushiniimanye ishindendelweyo. 24Numbe namwene nkwaakulupalila Bhakulungwa shinyiye kunngwenunjiko nngabha pa kabha.
25Bhai ngunaganishiya kwaatuma kabhili apwanga a Epapulodito kunngwenunji, bhakamula liengo na nne, bhakomana ngondo ajangu, numbe ni bhantenga bhenunji na bhanyangutile nne kwa indu inapinjile. 26Pabha bhashikola lilaka lya kwiya kunnolanga mmowe, ikabheje bhashiinjika malinga shimpilikenenje kuti bhatendaga lwala. 27Kweli bhashinkulwala kwa tome na kuwa, ikabheje a Nnungu gubhaabhonele shiya, na nngabha bhenebhope, ikabheje na nne gubhamonele shiya nkupinga ngunapunde injika, nkuinjika.
28Kwa nneyo, ngunatumbilila kwa kaje kwaatuma kunngwenunji, nkupinga pushimwaabhonanje kabhilipo nng’angalalanje, na nne lipamba lyangu linjoshe. 29Bhai, mwaaposhelanje kwa angalala nkulundana na Bhakulungwa, na bhandunji bha nneyo mwaaishimiyanje, 30pabha kwa ligongo lya liengo lya a Kilishitu pubhaliji tome na kuwa ni jogoya ndamo jabho, nkupinga bhanyangutile nne pumwalepelenje mmanganyanji, pabha mwalinginjiji kwa taliya.
3Nnakulupalile ya Nshiilu
1Bhai ashaalongo ajangunji, nng’angalalanje nkulundana na Bhakulungwa. Nne ikandotoya kunjandishilanga indu ila pe ila, pabha shiimpwaanje mmanganyanji. 2Mwiiteiganje na bhandunji bhaatendanga yangali ya mmbone, bhandunji bha malinga mbwa, bhaakomelesheyanga ga kwaapotekanga bhandunji, gwangali ligongo. 3Pabha tujalwishe ukoto ni uwe, tukwaatindibhalila a Nnungu kwa Mbumu jwabho na kwiipuna ga lundana na a Yeshu Kilishitu. Wala tukaakulupalila ga nshiilu. 4Nkali nne mbingaga, ngunakombola kukulupalila ya nshiilu. Monaga apali mundu akwete ligongo lya kulupalila ya nshiilu, nne njipunda.
5Nne punajalwishe lyubha lya nane ngabhelekweje, nne Namwishilaeli kabhila ja a Bhenjamini, Nanng’ebhulania jwa Bhaebhulania, ga kagulila shalia ja a Musha, nne Nampalishayo, 6natendaga tumbila kwa kaje mpaka nikulipoteka likanisha, na kwa ngani ja uguja gwa kagulila shalia ja a Musha, ngakweteje shilebho.
7Ikabheje kwa indu inaganishiyaga ya mbwaa nne, njikwibhona nngabha shindu kupunda kwaapinga a Kilishitu. 8Elo, nngabha genegope, ikabhe indu yowe ngunakwibhona nngabha shindu, kwa ligongo lya mmbone lya kwaamanya a Kilishitu Yeshu, Bhakulungwa bhangu. Kwa ligongo lya Bhenebho njileka kila shindu, nikwiibhona mbuti mai, nkupinga naapate a Kilishitu, 9nilundana nabho kaje. Nne ngunakole aki jipatikana kwa kunda shalia. Ikabheje nnaino njikola aki pungwaakulupalila a Kilishitu, aki jikopoka kwa a Nnungu kwa ligongo lya ngulupai. 10Shingupinga naamanye a Kilishitu na kugabhona mashili ga yuka kwabho, na kundikanywa mmboteko yabho nililandanywa nshiwo shabho, 11numbe nne ngulikulupalila kuti ng’waga shinyuywe.
Kutumbila Nikwiikombolela
12Nngabha kuti njimaliya eu njitimilila, ng’oo! Ikabhe ngunatumbila ga mwanja nkupinga mbate shene shiindenda ngamulwe na a Yeshu Kilishitu. 13Mwashaalongo ajangunji, ngaganishiya kuti mbatile shenesho, ikabheje shingutenda shimo, ngunalibhala gapitile gala, nitumbilila gali mmujo. 14Bhai, ngunatumbila na mwanja kuloya kundumbilile, nkupinga mbate upo injemelwe na a Nnungu kopoka ku nnungu, kupitila a Yeshu Kilishitu. 15Bhai, uwe tubhowe tukomele mmitima, uwe tuganishiye genego, na ibhaga nnganishiyangaga muna, bhai a Nnungu shibhannanguyanje genego. 16Bhai apano putuishile pano tunaleshelele, ikabheje tupunde kwenda mmujo.
17Ashaalongo ajangunji, nngaguyanje ingutenda nne, na mwaalolanje bhene bhaakaguyanga gutunnjigenyenje gala. 18Nammalanjilenje genego papagwinji, nnaino ngunakummalanjilanga akuno nilikopoka minyoi kuti, bhandu bhabhagwinji bhanatamangana mbuti bha magongo, bha shiwo sha a Kilishitu munshalabha. 19Mpelo gwabhonji ni kuobha, na nnungu jwabhonji ni ilokoli ya shiilu, na bhanakwiipunilanga ya tokomala, ibhaganishiyanga ya pa shilambolyope. 20Ikabheje uwe ushilambo gwetu kuuli kunnungu, koposhela kweneko tunakwaalolela kwa lilaka, Bhaatapula na Bhakulungwa bhetu a Yeshu Kilishitu. 21Bhaapinga tindiganya iilu yetu yangali mashili ino, nkupinga ilandane na shiilu shabho sha ukonjelo, kwa gene mashiligo shibhaibhishe indu yowe, ibhe muukulungwa gwabho.
4Malajilo
1Bhai ashaalongo ajangunji bhungumpinganga, ngunalokolila kummonanga kabhili, mmanganyanji nninginji kuangalala kwangu, na shilemba shangu, bhai nnapinjikwanga kwiishimilika nkulundana na Bhakulungwa, mmanganya ashaambwiga ajangu.
2Ngunakwaashondelesheyanga a Eudiya na a Shintike kuti bhaelewananje nkulundana na Bhakulungwa. 3Na mmwe apwanga, ngunakumpinga mwaajangutilanje bhene bhanabhakongwebho, pabha bhashitendanga liengo lya lunguya Ngani ja Mmbone pamo na nne, na a Kelementi na bhatumishi ajangunji bhowe, bhene bhajandikwenje mena gabhonji nshitabhu sha gumi.
4Bhai, nng’angalalanje nkulundana na Bhakulungwa mobha gowe, kabhili nguti, nng’angalalanje! 5Kwiitimalika kwenunji kumanyishe na bhandu bhowe. Bhakulungwa bhali tome na bhuja. 6Shindu shoshowe shinampanganje lipamba, ikabhe kwa kila shindu kwa juga na tenda eja kwa a Nnungu, na itupinga imanyishe na a Nnungu. 7Na ulele gwa a Nnungu upita lunda lowe, shigunngoyanje mitima jenunji na ndumbililo yenunji, nkulundana na a Kilishitu Yeshu.
8Kungai, ashaalongo ajangunji, yoyowe ili ya kweli, na yoyowe ili ya ishima, na yoyowe ili ya aki, na yoyowe ili ya mmbone, na yoyowe ili ya konja, na yoyowe ya iniywa ukoto, na upagwaga uguja gogowe, nnganishiyanje yeneyo. 9Ntendanje gowe gumwijigenyenje na poshela kopoka kwangu nne, gumpilikenenje nilibheleketa na kugabhona ntendanje genego. Na Bhalabho a Nnungu bha ulele shibhabhe na mmanganya.
Kutenda Eja ga Upo ya Bhapilipi
10Nkulundana na Bhakulungwa njiangalala kaje kubhona kuti, kungai nnangumbushilanga kabhili, kweli mwangumbushilangaga, ikabheje nkapatangaga malanga ga tenda shindu. 11Ngaabheleketa nneyo kwa ligongo lya pinga indu, pabha njikwiijiganya togolela na indu ingwete. 12Nikumanyi kumalilwa na kushulushilwa. Njikwiyobhelesheya kutogolela kwa kila shindu, nkujukuta eu nkutotoka, kushulushilwa eu kumalilwa. 13Ngunakombola kutenda gowe, kupitila kwa a Kilishitu bhamba mashili. 14Nkali nneyo mwashinkutendanga ya mmbone kwa nyangutila nshilaje shangu.
15Mmanganyanji Bhapilipi mmumanyinji mwaashayenenji kuti, punatandwibhe lunguya Ngani ja Mmbone ngajabhuleje ku Makedonia, mmanganyanji jikape ni likanisha lya lundene na nne, nkushoya na nkuposhela indu. 16Pabha nkali punaliji ku Teshalonike mwambelenje indu inapingaga, wala nngabha kamo. 17Nngabha kuti ngunapingape kuposhela indu yenunji, ikabhe shingupinga kujenjesheka kwa indu ya mmbone intendilenje.
18Ikabheje, indu yaigwinji numbe ya punda, imwaakamuyenje a Epapulodito kubhambeyo, mboshele. Yene upoi pwili mbuti mbepei ya nunjila, mbepei iposhelwa na ikwanonyela a Nnungu. 19Bhai a Nnungu bhungwatumishila kwa utajili gwabho shibhampanganje kila shinkupinganga, kwa Ukonjelo gwa a Kilishitu Yeshu. 20Ukonjelo ubhe kwa Atati a Nnungu bhetu, pitipiti. Amina.
Shalamu ya Kumpelo
21Mwaalamushilanje bhandunji bhowe bha ukonjelo bhalinginji bha a Kilishitu Yeshu. Ashaalongo bhalinginji na nne apano bhanakunnjumushilanga. 22Bhandunji bhowe bha ukonjelo bhanakunnjumushilanga, bhalinginji nnyumba ja a Kaishali.
23Nema ja Bhakulungwa a Yeshu Kilishitu, jibhe na mmanganya.