Ngani ja Mmbone Malinga Pujijandikwe na a
Yowana
SHILONGOLELO
Ngani ja Mmbone malinga pujijandikwe na a Yowana ni shitabhu shimo munkumbi gwa itabhu nsheshe ya Malagano ga Ambi shitaya ga ndamo ja a Yeshu Kilishitu. Yowe puishemwa “Injili” malombolelo gakwe “Ngani ja Mmbone.”
Puijandikwe bhakaweje a Yeshu na a Matei na a Maliko na a Luka na a Yowana.
Shitabhu sha Ngani ja Mmbone malinga pushijandikwe na a Yowana shinaganishiwa kuti pushijandikwe na antume a Yowana tome na shaka sha 90 AD. Nkali shitabhusho shikalanguya kuti a Yowana ni bhajandishe, ikabhe shishishite jandikwa shinalandana na bhaluwa ja Ntai na ja Bhili na ja Tatu ja a Yowana. Guna bhajandikanga bha bhukala pubhaganishiyenje kuti a Yowana kubhatamaga ku Epesho, kwa nneyo nnaino puimanyika kuti shitabhusho kushijandikwe ku Epesho.
A Yowana bhashibhalanga gwangali ng’iyo shibhatumbilile nshitabhumo kupinga shibhashonjebho, bhakulupalilanje kuti a Yeshu ni a Kilishitu, Mwana jwa a Nnungu bhali bhabhakoto (20:31). Kwakulupalila genego shitukole gumi kwa lina lyabho.
Shitabhu shashinkujandikwa kubhashomanga bhowe, Bhayaudi na bhangabha Bhayaudi. Ngani ja Mmbone ja a Yowana guna jinakanana na itabhu ina itatu ya Ngani ja Mmbone. Ibhatumbilile taya ga ilapo ibhatendile a Yeshu na bhangapunda jandika ga ndango. Malinga ubhatisho gwa a Yeshu na ga lingwa kwabho kuanga yangajandikwa mwene nshitabhu sha Ngani ja Mmbonemo.
Ipali mwenemo
1. A Yowana bhanatandubha Ngani ja Mmbone nnango gwa 1:1-18
2. Gubhajandishe ga ilapo ishoko ibhatendile a Yeshu (1:19, 12:50)
3. Kabhili bhashitaya indu yaigwinji yakoposhele nndamo ja a Yeshu yalongweye kuwa na yuka kwabho (13:1, 20:31)
4. A Yowana bhanamaliya Ngani ja Mmbone nnango gwa ja 21 kwa lugula mobha a Yeshu gubhaakoposhelenje bhandunji bhakayusheje kopoka kubhawilenje. Tandubhila penepo gubhatumbilile jandika shitabhu shabho.
1Lilobhe Ashinkubha Mundu
1Kundandubhoko, ashinkupagwa Lilobhe, Lilobhejo paaliji pamo na a Nnungu, shibhaliji a Nnungu na jwalakwe Lilobhe paaliji nneyo peyo. 2Lilobheju paaliji pamo na a Nnungu kuuumila kundandubho. 3Indu yowe puipengenywe kupitila Jwenejo, shakwa shindu shipengenywe gwangali jwenejo. 4Jwenejo shiumilo sha gumi na pugwaliji shilangaya kubhandu. 5Shilangayasho shinalangaya pa lubhindu, wala lubhindu lwangakombola kuima shilangaya.
6Gwakoposhele mundu jumo atumilwe na a Nnungu, lina lyakwe a Yowana, 7jwenejo ashinkuika kukong’ondela ga shilangayasho. Nkupinga kwa ntenga gwakwe bhandu bhowe bhakulupalilanje. 8A Yowana bhayene nngabha shene shilangayasho, ikabhe bhashinkuika kukong’ondela ga jwene aliji shilangayasho. 9Jweneju ni shilangaya shiyene akwiya pa shilambolyo, kukwamulishilanga bhandu bhowe.
10Shilangayajo paaliji pashilambolyo, kupitila jwenejo shilambolyo gushipengenywe, ikabheje bhandu bha pa shilambolyo bhangammanyanga. 11Aishe kubhandu bhakwe, ikabheje bhandu bhakwe bhangamposhelanga. 12Ikabheje bhowe bhamposhelenje nikunkulupalila, gwabhatendilenje kubha bhana bha a Nnungu, 13bhabhelekwenje nngabha kwa komboywa na mundu, wala mashili ga shiilu wala kwaapinga mundu, ikabhe kwaapinga a Nnungu.
14Lilobhe gwatendeshe kubha mundu nigwatemi kunngwetu. Na uwe gutuubhweni ukonjelo gwakwe, ukonjelo guka Mwana jwa jika akoposhela kwa Atati, agumbele nema na kweli.
15A Yowana bhabhatisha bhayene gubhaabhalanjilenje bhandu kwa lilobhe lya utiya bhalinkuti, “Jweneju junantayaga kuti, ‘Akwiya nnyuma jangu jwankulungwa kumbunda nne, pabha aapali nne nganabhe pagwa.’ ”
16Kwa ligongo lya punda nema jabho, uwe tubhowe tupatile mboka ja punda. 17Pabha Shalia pujiishe kupitila a Musha, nema na kweli puiishe kupitila a Yeshu Kilishitu. 18Jwakwa mundu jojowe abhabhweni a Nnungu, ikabhe Mwana jwa jikape jwa a Nnungu, ali pamo na Atati, jwenejo atulangwiye shibhali a Nnungu.
A Yowana Bhakuti Nngabha a Kilishitu
(Matei 3:1-12; Maliko 1:1-8; Luka 3:1-18)
19Gweguno ni ukong’ondelo gwa a Yowana ku bhakulungwanji bha Bhayaudi bha ku Yelushalemu, pubhaatumilenje bhakulungwanji bha bhishila na Bhalawi, bhakaabhuyanje a Yowana, “Mmwe agani?”
20A Yowana bhangakana kwaajangulanga, gubhaabhalanjilenje gwangali nng’iyo, “Nne nngabha a Kilishitu.”
21Penepo gubhaabhushiyenje, “Bhai, Mmwe agani? Bhuli, mmwe a Eliya?” A Yowana gubhajangwile, “Nng’oope, nne nngabha bhene.” Gubhabhushiyenje, “Mmwe ankulondola bha a Nnungu bhala?” A Yowana gubhaajangwilenje, “Nng’oope.”
22Bhalabhonji gubhaabhushiyenje, “Bhai, mmwe agani? Nkwitaya bhuli mmayene? Ntubhalanjile, nkupinga tukaabhalanjilanje bhatutumilenje kukummuya bhala.”
23A Yowana gubhaajangwilenje, malinga ankulondola bha a Nnungu a Ishaya shibhalugwile. “Nne ni lilobhe lika mundu lipilikanika kuanga.
Mwaalashiyanje Bhakulungwa mpanda gwabho,
‘Nngoloyanje mushibhapite.’ ”
24Bhene bhandunji bhatumilwenje na Mapalishayo bhala, 25gubhaabhushiyenje a Yowana, “Monaga mmwe nngabha a Kilishitu na nngabha a Eliya na wala nngabha ankulondola bha a Nnungu bhala, pakuti nnabhatisha?”
26A Yowana gubhaajangwilenje, “Nne ngunabhatisha kwa mashi, ikabheje bhapali bhamo munkumbi gwenunji bhunkanabhe kwaamanyanga. 27Bhene bhunalugwile bhanakwiya nnyuma jangu, nne nangatopela kubha ntumishi jwabho nkali jwa gopola mbundo ya ilatu yabho.”
28Genego kugatendeshe ku Bhetaniya, kung’ambo lushi lwa Yolodani kubhabhatishaga a Yowana.
Mwana Ngondolo jwa a Nnungu
29Malabhi gakwe, a Yowana gubhaabhweni a Yeshu bhalinkwajiila, gubhashite, “Nnole, bhenebha Mwana Ngondolo jwa a Nnungu, bhaajigala yambi ya bhandu bha pashilambolyo! 30Bhenebha bhunakungulushilaga nilinkuti, ‘Nnyuma jangu bhanakwiya bhandu bhamo bhali bhakulungwa kumbunda nne, pabha bhaapali nne nganabhe pagwa!’ 31Nne namwene ngaamanyiji, ikabheje njikwiya bhatisha kwa mashi nkupinga bhandu bha Ishilaeli bhaamanyanje.”
32A Yowana gubhakong’ondele bhalinkuti, “Nashinkumona Mbumu jwa a Nnungu alituluka mbuti nnjubha, kukoposhela kunnungu nikwaatula. 33Nne nganaamanye, ikabheje bhene bhandumile kubhatisha kwa mashi bhala bhanugulile, ‘Mundu jushimummone alikuntula Mbumu jwa Ukonjelo, jwenejo shaabhatishe kwa Mbumu jwa Ukonjelo.’ 34Nne nigabhweni na ngunakong’ondela kuti bhenebha Bhanabhabho a Nnugu.”
Bhaajiganywa bha Ndandubho bha a Yeshu
35Malabhi gakwe, a Yowana pubhaaliji na bhaajiganywa bhabho bhabhili. 36Bhakaabhoneje a Yeshu bhalipita, gubhashite, “Nnolanje! Mwana Ngondolo jwa a Nnungu.”
37Bhaajiganywa bhabhili bha a Yowana bhala, bhakapilikananjeje gene malobhego, gubhaakagwilenje a Yeshu. 38Bhai, a Yeshu gubhatendebhwishe gubhaabhweninji bhaajiganywa bha a Yowana bhalikwakagulanga, gubhaabhushiyenje, “Nkuloleyanga nndi?” Bhalabhonji gubhaajangwilenje, “Alabhi, kunkutama kwei?” A Labhi, malombolelo gakwe Bhaajiganya.
39A Yeshu gubhabhaalanjilenje, “Nnjiyangananje shimpabhonanje.” Bhaajiganywa bhala gubhaakagwilenje gubhapabhweninji pubhatamaga, puyaliji shaa kumi ja ligulo na gubhatemi nabhonji lyene lyubhalyo.
40Jumo jwa bhene bhaajiganywa bhabhili bhaapilikenenje a Yowana bhalibheleketa nikwakagula a Yeshu, pubhashemwaga a Ndeleya, apwabho a Shimoni Petili. 41A Ndeleya gubhatandwibhe kwaaloleya akulu bhabho a Shimoni, gubhaalugulile, “Twaabhweni a Mashiya” malombolelo gakwe a Kilishitu Bhaatapula. 42Kungai gubhaapeleshe kwa a Yeshu. Na bhalabho a Yeshu gubhaalolile nigubhashite, “Mmwe a Shimoni bhana bhabho a Yowana. Nnaino shinshemwe a Kepa.” Malombolelo gakwe Petili, yani, “Liganga.”
A Yeshu Bhanakwaashemanga a Pilipi na a Natanaeli
43Malabhi gakwe a Yeshu gubhapinjile kwenda ku Galilaya. Bhai, gubhaabhweni a Pilipi gubhaabhalanjile, “Nngagule.” 44A Pilipi pubhaliji bhandu bha ku Bhetishaida shilambo shibhatamaga a Ndeleya na a Petili. 45A Pilipi bhakaabhoneje a Natanaeli nigubhaabhalanjile, “Twaabhweni bhene bhajandikwe muitabhu ya shalia ya a Musha na ya ashinkulondola bha a Nnungu, a Yeshu bhana bhabho a Yoshepu bha ku Nashaleti.”
46A Natanaeli gubhaabhushiye a Pilipi, “Bhuli, inakomboleka shindu shoshowe sha mmbone kukopoka ku Nashaleti?” A Pilipi gubhaabhalanjile, “Nnjiye kunnole.” 47A Yeshu bhakaabhoneje a Natanaeli bhalikwajiila, gubhashite, “Nnolanje, bhenebha Bhaishilaeli bha kweli, bhangali ya nyata muntima gwabho.”
48A Natanaeli gubhaabhushiye, “Mmwe pummanyi nne shanabhuli?” A Yeshu gubhajangwile, “Nammweni nni paina nkongo pala, nkali nkanabhe shemwa na a Pilipi.”
49Penepo a Natanaeli gubhaalugulile, “Mmajiganya, mmwe Bhanabhabho a Nnungu. Mmwe a Mpalume bha Ishilaeli!”
50A Yeshu gubhaabhalanjile, “Bhuli, nnakulupalila pabha njikummalanjila kuti namweni nni paina nkongo pala? Shinngabhone gamakulungwa kupunda genega.” 51A Yeshu gubhapundile kubheleketa, “Kweli kweli ngunakummalanjilanga, shinkubhonanje kunnungu kuliuguka na ashimalaika bha a Nnungu bhalikwelanga na tuluka kwangu nne Mwana juka Mundu.”
2A Yeshu ku Ndowa ja ku Kana
1Pantondo gwakwe jashinkupagwa ndowa kunjini ku Kana, shilambo sha Galilaya na anyinabhabho a Yeshu bhaapali, 2a Yeshu na bhaajiganywa bhabho nabhalabhonji bhashinkushemwanga ku ndowajo. 3Divai ja ndowa jikamaleje, anyinabhabho a Yeshu gubhaabhalanjile, “Bhangalinginji divai!”
4A Yeshu gubhaajangwile, “Mama, uwe shetu nndi? Malanga gangu gakanabheika.”
5Anyinabhabho gubhaabhalanjilenje bhatumishi, “Lyolyowe lishibhannugulilanje, ntendanje.”
6Penepo gashinkupagwa matende shita ga maganga, litende limo lya gumbala lulo pabhili eu patatu. Gashinkubhikwa penepo kwa nkubho gwa Shiyaudi gwa tawasha. 7A Yeshu gubhaalugulilenje, “Nngumbayanje mashi mmatendemo.” Nabhalabhonji gubhagumbeyenje tetete. 8Kungai gubhaalugulilenje bhatumishi, “Nnaino ntekanje nkaapanganje bhakulungwa bha kalamu.”
9Bhakulungwa bha kalamu bhakapayeje divai jaliji mashi jila, bhangakumanya kujakoposhele, ikabheje bhatumishi bhateshilenje mashi bhamumanyinji. Bhakulungwa bha kalamu bhala gubhanshemile nkulomba, 10gubhannugulile, “Bhandu bhowe bhanatandubhanga kutekanya divai ja mmbone, bhapapilangaga kwa kaje nitekanyaga jangali jammbone. Ikabheje mmwe nshigoya divai jammbone mpaka nnaino!”
11Sheneshi shilangulo sha ndandubho shibhatendile a Yeshu ku Kana ja ku Galilayako, gubhalangwiye ukonjelo gwapuya gwabho, bhaajiganywa bhabho gubhaakulupalilenje.
12Gakapiteje genego, a Yeshu na anyinabhabho na ashaapwabho na bhaajiganywa bhabho, gubhaelelenje kwenda ku Kapalanaumu gubhatemingenenje kweneko mobha gashoko.
A Yeshu ku Liekalu
(Matei 21:12-13; Maliko 11:15-17; Luka 19:45-46)
13Shikukuu sha Bhayaudi sha Pashaka shikabhandishileje, na bhalabho a Yeshu gubhajombweshe kwenda ku Yelushalemu. 14 v 14 Bhai, gubhaaimenenje bhandu ku Liekalu bhaliushanga ng’ombe na ngondolo na ngunda, bhananji bhatemingenenje na mesha yabhonji bhalitindiganyanga mmbiya. 15Gubhaeleye nshapilo, gubhaabhinjilenje bhandu bhowe bhakopokanje palanga ku Liekalu na ngondolo na ng’ombe yabhonji, akuno bhalipalaganya mmbiya na pindingula mesha ya bhatindiganya mmbiya, 16gubhaabhalanjilenje bhaushangaga ngunda bhala, “Nshoyanje apano yene indui. Nnatendanje nyumba ja Atati pa ushiya indu!” 17Bhaajiganywa bhabho gubhakumbushilenje kuti Majandiko ga Ukonjelo ganalugula, “Lilaka lya pinga nyumba jenu jitame ukoto, shilimboteshe.”
18Ashikalongolele bha Bhayaudi gubhaabhushiyenje a Yeshu, “Shintende shilangulo shashi kutulanguya kuti nnapinjikwa kutenda genega?” 19A Yeshu gubhaalugulilenje, “Mbomolanje Liekaluli, nne shinilishenje kwa mobha gatatu.” 20Bhai, Bhayaudi gubhaabhushiyenje, “Liekaluli pulyashenjilwe yaka makumi nsheshe na shita. Mmwe shanabhuli shinkombole kushenga kwa mobha gatatu?”
21Ikabheje Liekalu libhakungulushilaga a Yeshu, ni shiilu shabho bhayene. 22Bhai, a Yeshu bhakayuyweje, bhaajiganywa bhabho gubhakumbushilenje kuti bhatashiye gene malobhego, gubhagakulupalilenje Majandiko ga Ukonjelo na malobhe gubhatashiye a Yeshu gala.
A Yeshu Bhanakujimanya Mitima ja Bhowe
23A Yeshu pubhaaliji ku Yelushalemu kushikukuu sha Pashaka, bhandu bhabhagwinji bhakaibhonanjeje ilangulo ibhaitendile gubhaakulupalilenje. 24Ikabheje a Yeshu bhangakulupalila, pabha bhajimanyi mitima jabhonji. 25Na bhakapingaga mundu akomelesheye shindu shoshowe ga bhandunji, pabha bhajimanyi mitima jabhonji.
3A Yeshu Bhanakunguluka na a Nikodemo
1Bhashinkupagwa bhakulungwa bhamo bha ashikalongolele bha lukumbi lwa Bhayaudi, bha munkumbi gwa shikundi sha dini ja Bhayaudi shishemwa Mapalishayo, lina lyabho a Nikodemo. 2Lyubha limo shilo bhashinkwaajendela a Yeshu, gubhaalugulile, “Mmaajiganya, tummanyi kuti mmwe mmaajiganya ntumilwe na a Nnungu, pabha jwakwa mundu akombola kutenda yene ilangulo inkutendai, a Nnungu bhakabhe pamo naka jwenejo.”
3A Yeshu gubhaajangwile, “Kweli ngunakummalanjila, mundu akabhelekwe gwabhili, akagubhona Upalume gwa a Nnungu.”
4A Nikodemo gubhaabhushiye, “Mundu jwa nkulungwa pa bhelekwa gwabhili shanabhuli? Shakombole bhuli kujinjila nnipitiu lya akwabhe nibhelekwa gwabhili!”
5A Yeshu gubhaajangwile, “Kweli ngunakummalanjila, mundu akabhelekwe kwa mashi na kwa Mbumu jwa a Nnungu, akakombola kujinjila mu Upalume gwa a Nnungu. 6Shibhelekwe kwa shiilu ni shiilu na shibhelekwe kwa Mbumu ni mbumu. 7Nnaimonje pabha njibheleketa kuti, nnapinjikwanga mmelekwanje gwabhili. 8Mbungo jinapuga niloya kujipinga, mpugo gwakwe gunapilikanika, ikabheje kukamanyika kuukoposhela wala kuukwenda. Nneyo peyo puili kuka mundu abhelekwa kwa Mbumu jwa a Nnungu.”
9A Nikodemo gubhaabhushiye, “Genega shigakomboleshe shanabhuli?”
10A Yeshu gubhaajangwile, “Mmwe mmaajiganya bha pa Ishilaeli, bhuli, nnagamanye genega? 11Kweli ngunakummalanjila, uwe tunabheleketa itukwimanya nikong’ondela ituibhweni, ikabheje mmanganya nkaakundanga ntenga gwetu. 12Monaga nkaakulupalipanga indu ya pa shilambolyo inimmalanjilenje, shinkulupalilanje bhuli nimmalanjilangaga indu ya kunnungu? 13Jwakwa jojowe apite kunnungu, ikabhe nne Mwana juka Mundu ngopweshe kunnungu.
14“Malinga a Musha shibhannjinwile kunani nnuishi lijoka jwa alaywa na shabha kuanga kula, nneyo peyo inapinjikwa nne Mwana juka Mundu nyinulwe kunani, 15nkupinga jojowe shakulupalile akole gumi gwa pitipiti.”
A Nnungu Bhanakushipinga Shilambolyo
16Pabha a Nnungu bhashinkwaapinganga bhandu pa shilambolyo, mpaka gubhampeleshe mwanagwabho jwa jika, nkupinga jojowe shankulupalile anaobhe, ikabhe akole gumi gwa pitipiti. 17Pabha a Nnungu bhangampeleka mwanagwabho kushilambolyo nkupinga aukumule bhandu, ikabhe kwabhatapulanje.
18“Akunkulupalila Mwana jwa a Nnungu akaukumulwa, ikabheje akakunkulupalila jwenejo aukumwilwe, pabha jwangankulupalila Mwana jwa jika jwa a Nnungu. 19Bhashiukumulwanga pabha, shilangaya shiishe pa shilambolyo, ikabheje bhandunji gubhapinjilenje lubhindu kupunda shilangaya, kwa ligongo lya itendi yabhonji yangali ya mmbone. 20Mundu jojowe atenda yambi shinakunshima shilangaya, na akabhandishila ku shilangaya, pabha akaapinga itendi yakwe ya yambi imanyishe. 21Ikabheje atenda itendi ya mmbone anakwiya ku shilangaya, nkupinga imanyishe kuti itendi yakwe ni yakomboywa na a Nnungu.”
A Yowana Bhabhatisha Bhanakong’ondela ga a Yeshu
22Gakapiteje genego, a Yeshu na bhaajiganywa bhabho gubhapitengenenje mmbali ja ku Yudea, gubhatemi kweneko bhalibhatisha bhandu. 23Na bhalabho a Yowana kubhaaliji ku Ainoni, tome na ku Shalemu bhalibhatisha bhandu, pabha kweneko gashinkupagwa mashi gamagwinji. Bhandu gubhaajendelenje, na bhalabho gubhaabhatishenje. 24Gene mobhago a Yowana pubhaliji bhakanabhe kamulwa nitabhwa.
25Jishinkukoposhela mitau ja bhaajiganywa bha a Yowana na bhayaudi bhamo ga nkubho gwa Shiyaudi gwa tawasha. 26Bhai bhaajiganywa bhala gubhaajendelenje a Yowana nikwaalugulila, “Mmaajiganya, mundu aaliji na mmwe kung’ambu lushi lwa Yolodani jumwakong’ondele ga ngani jakwe jula, na jwalakwe nnaino anabhatisha na bhandu bhabhagwinji bhanakunnjendelanga.”
27A Yowana gubhajangwile, “Mundu nngakola shoshowe akapegwe na a Nnungu kukoposhela kunnungu. 28Numbe mwaashayene nnikong’ondelanga kuti nantashiyenje kuti, ‘Nne nngabha a Kilishitu Bhagombola, ikabhe njitumwa nkupinga naalongolele!’ 29Jwenejo malinga nkulomba, na nne malinga mmbwiga mwine nkulomba, ajima nkulindilila nkulomba aishe, anakwiinonyela kwa kaje paapilikana lilobhe lika nkulomba alikwiiya. Bhai, kwa nneyo kwiinonyela kwangu kutimilile kwa pilikana genego. 30Inapinjikwa bhenebho bhapunde kukuywa, nne mujile nnyuma.”
Jwene Aishe Kopoka Kunnungu
31“Jwene aishe koposhela kunani, ni jwankulungwa kupunda yowe, ikabheje jwa pashilambolyo ni jwa pashilambolyope na gabheleketa ni ga indu ya pashilambolyo. Ikabheje akwiya kukoposhela kunnungu ni jwankulungwa kupunda yowe. 32Jwenejo yataya yaibhweni na kwipilikana ila, ikabheje jwakwa mundu akunda ntenga gwakwe. 33Ikabheje mundu jo jowe akunda ntenga guka jwenejo, anakong’ondela kuti a Nnungu ni bhakweli. 34Jwene atumilwe na a Nnungu anabheleketa malobhe ga a Nnungu, pabha a Nnungu bhanakumpa mundu Mbumu jwabho gwangali shipimilo. 35A Nnungu bhanakumpinga Mwana na bhashikunkamuya yowe mmakono gakwe. 36Akunkulupalila mwana akwete gumi gwa pitipiti, akana kunkulupalila mwana, akakola gumi gwa pitipiti, ikabhe nnjimwa ja a Nnungu jintamile.”
4A Yeshu na Bhakongwe Bhashamaliya
1Ashimapalishayo gubhapilikenenje kuti a Yeshu bhanapata na bhatisha bhaajiganywa bhabhagwinji kupunda a Yowana. 2Ikabheje a Yeshu bhayene bhangabhatisha mundu ikabhe bhabhatishangaga bhaajiganywa bhabho. 3Bhai, a Yeshu bhakagamanyeje genego, gubhajabhwile ku Yudea kubhuja ku Galilaya, 4gwene mwanjago bhashinkupinjikwa bhapite ja ku Shamaliya.
5Bhai, gubhaishe ku Shikali shilambo shimo sha ku Shamaliya, tome na nngunda gwa a Yoshepu gubhapegwilwe na ainabhabho a Yakobho bhukala. 6Penepo lishinkupagwa liiko lya a Yakobho, puyaliji malanga ga shaa shita ja mui, pabha a Yeshu bhashinkutotoshela ga mwanja gula, gubhatemi panyenje liiko.
7Bhai, gubhaishe bhakongwe bhamo bha Shishamaliya kuteka mashi. A Yeshu gubhaalugulile, “None mashi gang’wa.” 8Gene malangago bhaajiganywa bhabho kubhapitengenenje kunjini kuuma shalya.
9Bhakongwe bhala gubhaabhalanjile a Yeshu, “Mmwe Mmayaudi na nne Bhakongwe Bhashamalia! Nkukombola bhuli kunyuga mashi gang’wa?” Bhashinkubheleketa nneyo pabha Bhayaudi na Bhashamalia bhakaanganilana.
10A Yeshu gubhaajangwile, “Nkashimanyi shibhapinga kumpa a Nnungu, numbe gani akummalanjila, none mashi ga ng’wa, nkannjujile jwenejo akampele mashi gataga gumi.”
11Bhakongwe bhala gubhashite, “Mmakulungwa, mmwe mwangali nngabho na liikoli lishitaliya, kumpatile kwei mashi gataga gumigo? 12Igala mmwe mmakulungwa kupunda ambuje a Yakobho? Bhenebho ni bhatupele uwe lyene liikoli, bhayene na ashibhana bhabho na bhannyama bhabho bhang’welenje mashi ga lyene liikoli.”
13A Yeshu gubhajangwile, “Jojowe shang’we mashi ga lyene liikoli shakole njota kabhili. 14Ikabheje shang’we mashi gushinimpe nnego akakola njota kabhili. Mashi gushinimpe nnego shigaalaye nkati jakwe shinyenyei sha mashi gataga gumi gwa pitipiti.”
15Bhakongwe bhala gubhaalugulile, “Mmakulungwa, none mashigo ngunakole njota kabhili, ngunaishe kabhili apano kuteka mashi.”
16A Yeshu gubhaalugulile, “Nnjende nkaasheme ambujebhenu, nng’ishe nabho apano.”
17Bhakongwe bhala gubhajangwile, “Nangali ambujebhangu.” A Yeshu gubhaalugulile, “Ntashiye ukoto, kuti mwangali ambujebhenu. 18Pabha mwalombilwe paano na bhunkutama nabho nnainobho nngabha ambuje bhenu bha alali. Penepo guntashiyega ga kweli.”
19Bhakongwe bhala gubhaabhalanjile, “Mmakulungwa, nne pungubhona kuti mmwe ankulondola bha a Nnungu. 20Bhanangulungwa bhetu bha Shishamaliya pubhaajujilangaga a Nnungu pa ashi shitumbishi, ikabheje Mmayaudi mmwe nkutinji ku Yelushalemu kula nikutupinjikwa kujujila Nnungu.”
21A Yeshu gubhaalugulile, “Amama, nngulupalile nne, mobha ganakwiya nkaajuganga Atati pa shene shitumbishi, wala ku Yelushalemu kula. 22Mmanganyanji Bhashamaliya nkakwaammanyanga bhunkwaajuganga, ikabheje Tubhayaudi uwe twaamanyi bhutukwaajuga, pabha ntapulo gwa a Nnungu shuguishe kupitila ku Bhayaudi. 23Ikabheje malanga shigaishe, numbe gaishe, gatenda bhakwaatindibhalilanga bha kweli, shibhaatindibhalilanje Atati kwa mashili gaka Mbumu na kwa kweli. Pabha Atati bhanakwaapinganga bhandunji bhaajuganga shana nneyo. 24A Nnungu ni Mbumu, na bhandu bhakwajuganga bhenebho, bhanapinjikwanga bhaajuganje kwa komboywa naka Mbumu na kweli.”
25Bhakongwe bhala gubhaalugulile, “Nimumanyi kuti bhanakwiya bhaagwilwe na a Nnungu bhaashemwa a Kilishitu Bhaatapula. Bhenebho bhaikaga, shibhatubhalanjile indu yowe.”
26A Yeshu gubhaabhalanjile, “Nne ngukunguluka na mmwe ni bhayene.”
27Penepo bhaajiganywa bhabho gubhabhujilengenenje, gubhakanganigwenje ga kwaakongana a Yeshu bhalikunguluka na bhakongwe. Ikabheje jwakwa abhabhushiye, “Nkupinga nndi?” Eu, “Kwa nndi nnakunguluka na bhakongwe?”
28Bhene bhakongwebho gubhaleshile lulo lwabho popo gubhapite kunjini nikwabhalanjilanga bhandunji, 29“Twendangane nkaalolanje bhandu bhamalanjile indu yangu yowe indendile! Bhuli, nngatendeka bhenebho kubha a Kilishitu Bhaagombola?” 30Bhai bhandunji kukopoka kunjini kula gubhaajendelenje a Yeshu.
31Gene malanga pego bhaajiganywa bhabho gubhaashondelesheyenje a Yeshu bhalinkutinji, “Shonde Mmaajiganya, nnye shalya.”
32Ikabheje a Yeshu gubhaalugulilenje, “Nne ngwete shalya shinkakushimanyanga.”
33Bhaajiganywa bhabho gubhabhuyenenje, “Apali mundu abhapele shalya?”
34A Yeshu gubhaalugulilenje, “Shalya shangu ni kutenda ibhapinga bhandumile bhala na maliya liengo lyabho. 35Mmanganyanji nkabheleketanga kuti, ‘Jiigele miei nsheshepe, gaishe mobha ga neng’ena?’ Ikabheje nne nguti, nnolanje bhandunjibha, ni malinga yalya mmigunda, iishile pa una. 36Nkuuna analipwa, na analopolela mauno pamo nkupinga gabhe na gumi gwa pitipiti, nkupinga nkupanda na nkuuna bhowe bhainonyelanje. 37Kwa nneyo ashi shibheleketo sha kuti, ‘Jumo anapanda na juna anauna.’ Ni sha kweli. 38Nne njikunntumanga nkaunanje mauno gunkanakamulilanga liengo lya lima, bhakamwilenje liengo likulungwa bhananji, ikabheje inkwiipatanga mmanganyanji, ni kwa ligongo lya liengo lyabhonji.”
39Bhashamaliya bhabhagwinji bha shene shilambo shila gubhaakulupalilenje a Yeshu kwa ligongo lya malobhe gubhabhelekete bhakongwe bhala kuti, “Bhashinugulila indu yowe indendile.” 40Bhashamaliya gubhaajendelenje a Yeshu nikwashondelesheya bhatame nabhonji, gubhatemi kweneko mobha gabhili.
41Bhandu bhabhagwinji kaje gubhaakulupalilenje a Yeshu kwa ligongo lya malobhe gabho. 42Gubhaalugulilenje bhakongwe bhala, “Nnaino uwe tunakulupalila nngabha kwa ligongo lya malobhe genupe, ikabheje tupilikene twaashayene na tumumanyi kuti bhenebha bhapinga tapula shilambolyo.”
Mwana jwa Bhakulungwa bha Manjola Analamywa
43Gakapiteje mobha gabhili a Yeshu gubhajabhwile kweneko, gubhapite ku Galilaya. 44Pabha bhayene bhalugwile gwangali nng’iyo kuti, “Nkulondola jwa a Nnungu akaishimika pa shilambo shakwe.” 45Bhai bhakaisheje ku Galilaya, Bhagalilaya bhabhagwinji gubhaaposhelenje. Pabha pubhapitengenenje ku Yelushalemu kushikukuu sha Pashaka, kweneko bhagabhweninji gowe gubhatendile a Yeshu.
46A Yeshu gubhaishe kabhili kushilambo sha ku Kana kunkowa gwa ku Galilaya, kubhatendile mashi kubha divai. Ku Kapalanaumu bhashinkupagwa bhakulungwa bhamo bha manjola bhakwete mwana nwele ku Kapelenaumu. 47Bhai, bhakulungwa bha manjola bhala bhakapilikaneje a Yeshu bhashiika ku Galilaya kukoposhela ku Yudea, gubhaajendele nikwaajuga bhajende ku Kapalanaumu bhakannamye mwana gwabho aliji nnwele jwa nnumbangu. 48A Yeshu gubhaalugulile, “Nkaibhonanje ilangulo na ilapo nkakulupalilanga!”
49Bhakulungwa bha manjola bhala a gubhaalugulile a Yeshu, “Mmakulungwa, shonde twende mwanangu akanabhewa.”
50A Yeshu gubhaalugulile, “Njende, mwana gwenu alamile.” Bhandu bhala gubhakulupalile malobhe ga a Yeshu, gubhajabhwile. 51Bhali mumpanda gwa kwenda kungwabho, gubhaimikene na bhatumishi bhabho, gubhaalugulilenje, “Mmakulungwa, mwanagwenu alamile”.
52Na bhalabho gubhabhushiyenje, “Malanga gani mwana palamile” Gubhaalugulilenje, “Liyo shaa shaba ja mui, shilwele pushinneshile.” 53Ainamundu bhala gubhakumbushile kuti pugaliji malanga gogo pego pubhalugulilwe na a Yeshu kuti, “Mwana gwenu alamile.” Penepo bhenebho na ashaalongo ajabho bhowe gubhaakulupalilenje.
54Sheneshi pushaliji shilangulo sha bhili shibhatendile a Yeshu bhalibhuja ku Yudea kwenda ku Galilaya.
5A Yeshu Bhanakunnamya Mundu jwa Poloka pa Litanda
1Gakapiteje genego shashinkupagwa shikukuu sha Bhayaudi, na bhalabho a Yeshu gubhapite ku Yelushalemu. 2Ku Yelushalemuko, tome na nnango gushemwa, Nnango gwa Ngondolo, lyashinkupagwa litanda lya mashi liishemwa Bhetishata kwa Shiebhulania, na lyashinkukola mmbuto nng’ano. 3Nnyenje mmatimbwimo bhashinkupagwanga bhalwelenji bhabhagwinji bhatemingenenje, ashinangalole na ashinangwabha na bhapolokanga ibhalo, bhalinginji nkulindilila mashi gakologanywe. 4Pabha malaika jwa kunnungu atendaga tuluka nitimbulikanya mashi. Nnwele jojowe shalongolele tumbushila mmashi mula, shalame shilwele shoshowe shakwete. 5Bhai, penepo ashinkupagwa nnwele jumo alwalile yaka makumi gatatu na yaka nane. 6Numbe a Yeshu bhakammoneje jwenejo ali agonile penepo, gubhang’amwile kuti jwenejo patemi penepo mobha gamagwinji, gubhammushiye, “Bhuli ulipinga kulama?”
7Na jwalakwe gwajangwile, “Mmakulungwa, nne nangali mundu jwandumbushiya mmashimu pugatimbulikanywa. Kila pungulinga tumbushila, mundu juna anakoposhela nimbitila.” 8A Yeshu gubhammalanjile, “Jinuka utole likai lyako ujende.” 9Shangupe mundu jula gwalamile, gwatolile likai lyakwe, gwajabhwile. Lyeneli pulyatendeshe Lyubha lya Pumulila. 10Kwa nneyo Bhayaudi bhananji gubhannugulilenje mundu alamiywe jula, “Lelo Lyubha lya Pumulila, ikaapinjikwa kujigala likai.”
11Ikabheje jwenejo gwabhabhalanjilenje, “Bhene bhandu bhanamiyebho nibhanugulile, ‘Jigala likai lyako, ujende.’ ”
12Bhalabhonji gubhaammushiyenje, “Jwene mundu akulugulile, ‘Jigala likai lyako, ujendejo,’ gani?”
13Ikabheje jwenejo jwangammanya annamiye, pabha a Yeshu bhajabhwile penepo, numbe pashinkugumbala lugwinjili lwa bhandu.
14Bhai kungai a Yeshu gubhaimene naka mundu jubhannamiye jula ku Likanisha, gubhannugulile, “Nnaino ulamile, unatende yambi kabhili, linakuukoposhela lya punda jogoya.”
15Bhene bhandubho gubhapite gubhaalugulilenje bhakulungwa bha Bhayaudi kuti, bhanamiye bhala a Yeshu.
16Pabha a Yeshu bhashinkutenda genego Lyubha lya Pumulila, Bhayaudi gubhatandwibhenje kwaashima. 17Bhai a Yeshu gubhaalugulilenje, “Atati bhanakamula maengo mobha gowe, nkali nne ngunakamula maengo nneyo peyo.”
18Kwa gene malobhego, bhakulungwanji bha Bhayaudi gubhapundilenje kuloleya shanabhuli shibhaabhulaganje a Yeshu, nngabha ga nngakunda shalia ja Lyubha lya Pumulilape, ikabhe ga bheleketa kuti a Nnungu Ainabhabho, kwa nneyo bhanakwiilinganya na a Nnungu.
Mashili gaka Mwana jwa a Nnungu
19A Yeshu gubhaalugulilenje, “Kweli kweli ngunakunnugulilanga, Nne namwana gwabho ngakombola tenda shindu sha jikape, ngunatenda shingushibhona Atati bhalitenda. Pabha shibhaatenda Atati, Nne shindende shosho pesho 20Pabha Atati bhanakumpinga mwana gwabho na bhanakunnanguya kila shindu shibhatenda bhayene na kabhili shibhannanguye indu yaikulungwa kupunda yenei na mmanganya shinkanganigwanje. 21Malinga Atati shibhakwayuyanga bhawilenje nikwapanganga gumi, nneyo peyo na Nne Mwana gwabho ngunakwapanganga gumi bhungupinga kwaapanganga. 22Atati bhakakunng’ukumula mundu jojowe, liengo lyowe lya ukumula bhambele Nne namwanagwabho, 23nkupinga bhandu bhowe bhang’isimiyanje malinga shibhakwaisimiyanga Atati. Bhakang’ishimyanga Nne bhakakwaishimiyanga Atati bhandumile.
24“Kweli ngunakummalanjilanga, apilikana lilobhe lyangu na kwakulupalila bhandumile bhala, akwete gumi gwa pitipiti. Ngu akaukumulwa, ikabhe atapwilwe kushiwo na apegwilwe gumi. 25Kweli ngunakunnugulilanga, mobha ganakwiya, numbe gaishe, bhawilenje shibhapilikananje lilobhe lyangu, na shibhapilikananjebho, shibhalamanje. 26Malinga Atati shibhali shiumilo sha gumi, nneyo peyo bhandendile nne Namwana gwabho kubha shiumilo sha gumi. 27Kabhili bhashimba mashili ga ukumula pabha nne Mwana juka Mundu. 28Nnakanganigwanje kwa lyeneli, pabha mobha ganakwiya bhowe bhalinginji mmakabhuli shibhapilikananje lilobhe lyangu. 29Na bhalabhonji shibhayukanje, bhatendilenje ya uguja shibhayukanje na lama na bhatendilenje yangali ya mmbone shibhayukanje na ukumulwa.”
Bhaakong’ondela bha a Yeshu
30“Nne ngaatenda shindu kwa mashili gangu namwene. Nne ngunaukumula malinga shingupilikana kopoka kwa Atati, nne ukumu jangu ja aki. Nne ngaapinga tenda shingupinga namwene, ikabhe shibhaapinga bhandumile bhala.
31“Niikong’ondelaga namwene, ukong’ondelogo jwakwa shakunde kuti gwa kweli. 32Ikabheje bhapalinji bhananji bhaakong’ondelanga gangu nne, munkumbi gwabhonjimo bhapali a Yowana. Na nne nimumanyi kuti yowe ibhakong’ondele gangu nne, ni ya kweli. 33Mmanganyanji nshikwaatumanga bhantenga kwa a Yowana, na bhalabho gubhakong’ondele ga kweli. 34Nne ngalolela kukong’ondelwa na bhandunji, ikabheje ngunabheleketa genega nkupinga ntapulwanje. 35A Yowana pubhaliji malinga shenje shikolela nilangaya, na mmanganya mwainonyelenje shilangayasho kwa mobha gashoko.”
36“Ikabheje nne ngwete ukong’ondelo gwangu namwene numbe gwankulungwa kupunda gwa a Yowana. Pabha maengo gungutenda, ni gubhambele Atati nigatende. Numbe genego ganangong’ondela kuti njitumwa na Atati. 37Nabhalabho Atati bhandumile bhanangong’ondela. Mmanganya nkanabhe pilikananga lilobhe lyabho, wala kwaabhona kumeyo, 38na ntenga gwabho gukatama mmitima jenunji, pabha mwangankulupalilanga jubhantumile jula. 39Mmanganya nnaatonelanga Majandiko ga Ukonjelo nniganishiyanga kuti mwenemo, shimpatanje gumi gwa pitipiti, mbena Majandiko gogo ganangong’ondela nne! 40Nkali nneyo, mmanganya nkapinganga kunyiila nne nkupinga mpatanje gumi.
41“Nne ngaloleya kuiniywa na bhandunji. 42Ikabheje nimumanyi kuti mmanganyanji, kwaapinga a Nnungu kwakwa mmitima jenunji. 43Nne pung’ishe kwa mashili ga Atati, ikabheje nkamboshelanga. Ikabhe mundu juna aikaga kwa mashili gakwe nyene, shimumposhelanje. 44Mmanganyanji nnapinganga kulumbililwa na bhandu ajenunji, na nkaapinganga kulumbililwa na Bhenebho bhali jikape a Nnungu, igala shinkulupalilanje bhuli? 45Nnaganishiyanje kuti nne shininnugulanje kwa Atati. A Musha bhunkwaakulupalilangabho shibhannugulanje. 46Monaga kweli mwaakulupalilenje a Musha, nkangulupalilenje na nne. Pabha a Musha bhashinkujandika gangu nne. 47Ikabheje nkakulupalilanje gubhajandishe gala, shinkulupalilanje bhuli, malobhe gungubheleketa nne?”
6A Yeshu Bhanakwaapanganga Shalya Bhandu Elupu Nng’ano
(Matei 14:13-21; Maliko 6:30-44; Luka 9:10-17)
1Gakapiteje genego, a Yeshu gubhajombweshe litanda lya Galilaya eu guna lishemwa litanda lya Tibheliya. 2Lugwinjili lwa bhandu gulwaakagwile, pabha bhashikwiibhonanga ilangulo ibhatendaga ya kwaalamyanga bhalwelenji. 3A Yeshu gubhakwelile pa shitumbi, gubhatemi na bhaajiganywa bhabho. 4Na shikukuu sha Bhayaudi shishemwa Pashaka shashinkubhandishila. 5Bhai, a Yeshu bhakaloleje nikulubhona lugwinjili lwa bhandu lulikwajiila, gubhaalugulile a Pilipi, “Tukaume kwei mikate bhandunjibha bhalyanganje?” 6Bhashinkubheleketa genego nkwaalinga a Pilipi, pabha bhayene bhashimanyi shishibhatende.
7A Pilipi gubhaajangwile, “Nkali mikate ja mmbiya yaigwinji, nngajenela kwa bhandunjibha nkali kila mundu apate shipande shishokope!”
8Jumo munkumbi gwa bhaajiganywa bhabho ashemwaga a Ndeleya, mpwabho a Shimoni guna pubhashemwaga a Petili, akwaalugulilaga, 9“Apano apali mwana jumo akwete mikate nng’ano ja mbungalai na yamaki ibhili, ikabheje yenei shiipwae nndi na lugwinjili lwa bhandunjilu?”
10A Yeshu gubhashite, “Mwaatendanje bhandunji bhatamangane pai.” Pashinkupagwa manyai gamagwinji penepo. Bhai, bhandu gubhatemingenenje. Bhanabhalume jika pubhalinginji elupu nng’ano. 11A Yeshu gubhatolile mikate jila, gubhatendile eja kwa a Nnungu, gujigebhenywe ku bhandunji bhatemingenenje bhala, nneyo peyo gubhatendile kwa yamaki ila, kila mundu gwapatile mwapinjile. 12Bhandu bhakajukutanjeje, a Yeshu gubhaalugulilenje bhaajiganywa bhabho, “Nkundikanyanje makombo galepeshe gala ganaobhe.” 13Bhai, gubhakundikenyenje ipande ya mikate ibhalepelenje bhandu bhalyangangaga bhala, gubhagumbeyenje ikapu likumi limo na ibhili.
14Bhandu bhakashibhonanjeje shene shilangulo shibhatendile a Yeshu, gubhashitenje, “Kweli bhenebha ankulondola bha a Nnungu bhakwiya kushilambolyo.” 15A Yeshu gubhamumanyi kuti bhandunji bhanapinganga kwaakamula nkupinga bhaatendanje a mpalume bhabhonji, gubhajabhwile kabhili, gubhapite jikape kushitumbi.
A Yeshu Bhanaowa Pantundu Mashi
(Matei 14:22-33; Maliko 6:45-52)
16Likaisheje ligulo bhaajiganywa bhabho gubhaelelenje mpaka kulitanda, 17gubhakwelilenje mmashua, nigubhatandubhenje kujomboka kwenda ku Kapalanaumu. Gene malangago kuli lubhindu, na a Yeshu bhaliji bhakanabhe ika kulitanda. 18Kwa ligongo lya mbungo japugaga, mabhimbili gugatandwibhe nnitanda. 19Bhaajiganywa bhala bhali bhapitengenenje kwaataliya mbuti maili gatatu eu nsheshe, gubhaabhweninji a Yeshu bhali bhabhandishile mashua bhaliowa pantundu mashi, gubhajogwepenje kwa kaje. 20A Yeshu gubhaalugulilenje, “Nnajogopanje, ni nne!” 21Bhai gubhakundilenje kwaajigala mmashua mula, kashokope gubhaikengenenje kung’ambu kubhajendanganaga kula.
Bhandunji Bhanakwaaloleyanga a Yeshu
22Pa lyamba lyakwe lugwinjili lwa bhandu bhalepekenje kung’ambo jina ja litanda, gubhang’amwilenje kuti gupali ntumbwi gumope pepala na a Yeshu bhangajinjila muntumbwi pamo na bhaajiganywa bhabho, ikabhe bhaajiganywa bhala pubhapitengenenje jikape. 23Mitumbwi jina gujiishe kukopoka ku Tibheliya kubhalilenje bhandu mikate jila, a Yeshu bhakatendeje eja kwa Bhakuungwa a Nnungu. 24Bhai, bhandunji bhala bhakang’amulanjeje kuti a Yeshu na bhaajiganywa bhabho bhakwapinji pepala, gubhakwelilenje muntumbwi gubhapitengenenje ku Kapalanaumu kukwaaloleya.
A Yeshu Shalya sha Gumi
25Bhandunji bhala bhakaaimananjeje a Yeshu kung’ambo jabhili ja litanda gubhaabhushiyenje, “Mmaajiganya, nng’ishe shakani kwekuno?”
26A Yeshu gubhaajangwilenje, “Kweli ngunakummalanjilanga, nnanoleyanga nngabha kwa ligongo lya kugamanya malombolelo ga ilangulo, ikabhe pabha mwashinkulyanganga mikate nijukuta. 27Nnaabhushilanje shalya shiangabhanika, nng’abhushilanje shalya shikaangabhanika shilonjeya nipeleshela gumi gwa pitipiti. Nne Mwana juka Mundu jubhankong’ondele Atati, shampanganje shene shalyasho.”
28Bhalabhonji gubhaabhushiyenje, “Tutende bhuli nkupinga tukombole kutenda maengo ga a Nnungu?”
29A Yeshu gubhaajangwilenje, “Liengo libhaapinga a Nnungu ntendanje ni kuti, munkulupalilanje jubhantumile jula.”
30Penepo gubhabhaalanjilenje, “Shintende shilangulo shashi tushibhone nkupinga tunkulupalile? Shintende shindu shashi? 31Bhanangulungwa bhetu bhalilenje mana nng’anga mula, malinga shigaalugula Majandiko ga Ukonjelo, ‘Bhashinkwaaliyanga shalya sha kopoka kunnungu.’ ”
32A Yeshu gubhaalugulilenje, “Kweli ngunakunnugulilanga, a Musha bhangampanganga shalya kopoka kunnungu, ikabheje Atati nibhakumpanganga shalya sha kweli kopoka kunnungu. 33Pabha shalya sha a Nnungu ni jwene atuluka kopoka kwa a Nnungu nikwapanganga gumi bhandu pashilambolyo.”
34Bhai, gubhaalugulilenje, “Mmakulungwa, ntupe uwe shene shalyasho mobha gowe.”
35A Yeshu gubhaalugulilenje, “Nne ni shalya shipeleshela gumi. Anyiila nne wala akakola shibhanga, na angulupalila nne, wala akakola njota. 36Ikabheje malinga shinammalanjilenje kuti mmweninjii ikabhe mwangangulupalilanga. 37Bhowe bhungupegwa na Atati shibhang’ishilanje, jojowe shanyiile nne, wala ngamminjila palanga. 38Pabha njituluka kopoka kunnungu, nngabha kuutenda ingupinga nne, ikabhe kuutenda ibhapinga bhandumile bhala. 39Na bhandumile bhala shibhapinga ni kuti, ngunanng’obhiye nkali jumo jwabhonji bhubhambele bhala, ikabhe naayuyanje bhowe lyubha lya mpelo. 40Pabha shibhapinga Atati ni kuti, mundu jojowe akunnola Mwana nikunkulupalila, akole gumi gwa pitipiti, numbe nne shininnyuye lyubha lya mpelo.”
41Bhai, Bhayaudi gubhatandwibhenje kwainginishila, pabha bhashinkubheleketa kuti, “Nne shalya shitulwishe kopoka kunnungu.” 42Gubhashitenje, “Bhuli, aju nngabha mwana gwabho a Yoshepu? Twaamanyi ainagwe na akwabhe! Bhai abheleketa bhuli kuti ashituluka kopoka kunnungu?”
43A Yeshu gubhaalugulilenje, “Nnekanje kutaukangana mwaashayenenji. 44Jwakwa mundu shang’ishile nne, akashemwe na Atati bhandumile, nne shininyuye jwene mundujo lyubha lya mpelo. 45Ashinkulondola bha a Nnungu bhajandikenje Mmajandiko ga Ukonjelo kuti, ‘Bhandu bhowe shibhajiganywanje na a Nnungu.’ Mundu jojowe akwaapilikana Atati nikwiijiganya ga bhenebho, ananyiila nne. 46Penepo nngabha kuti apali mundu abhabhweni Atati, ikabhe jwene akoposhele kwa a Nnungu, jwenejo ni abhabhweni Atati. 47Kweli, ngunakunnugulilanga, akulupalila anapata gumi gwa pitipiti. 48Nne ni shalya shipeleshela gumi. 49Bhanangulungwa bhenunji bhalilenje mana nng’anga, ikabheje bhawilenje. 50Ikabheje sheshino ni shalya shituluka kopoka kunnungu, nkupinga jojowe shaalye anawe.”
51“Nne ni shalya sha gumi shitulwishe kopoka kunnungu. Mundu jojowe alyaga shene shalyashi shalame pitipiti. Na shalya shishinimpanganje ni shiilu shangu shingushishoya ligongo lya gumi gwa bhandu pashilambolyo.”
52Penepo Bhayaudi gubhatandwibhenje kupwatanga ashaayenenji bhalinkutinji, “Bhaakombola bhuli bhenebha kutupa shiilu shabho tulye?”
53A Yeshu gubhaalugulilenje, “Kweli ngunakummalanjilanga, nkalyanganje shiilu shangu nne Mwana juka Mundu, na papila minyai jangu, nkakolanga gumi nkati jenunji. 54Alya shiilu shangu na papila minyai jangu, akwete gumi gwa pitipiti, na nne shininnyuye lyubha lya mpelo. 55Pabha shiilu shangu ni shalya sha kweli, na minyai jangu, ni sha papila sha kweli. 56Alya shiilu shangu na papila minyai jangu, analundana na nne, numbe nne ngunalundana naka jwenejo. 57Atati bhakwete gumi bhashinkunduma, numbe nne ngunalama kwa ligongo lyabho, nneyo peyo apingalya shiilu shangu, shalame kwa ligongo lyangu. 58Bhai, ashino ni shalya shitulwishe kopoka kunnungu, nngabha malinga mana jibhalilenje bhanangulungwa bhenunji nng’anga, ikabheje nkali nneyo bhawilenje. Ikabhe shaalye shene shalya shino, shakole gumi gwa pitipiti.”
59A Yeshu pubhabhelekete genego bhalijiganya nshinagogi, ku Kapalanaumuko.
Bhaajiganywa Bhabhagwinji Bhanakwaalekanga a Yeshu
60Bhai, bhabhagwinji bha bhaajiganywa bhabho bhakapilikananjeje genego gubhashitenje, “Aga malobhe ga ukomu, gani shakombole kugapilikanishiya?” 61A Yeshu gubhamumanyi gwangali kubhalanjilwa naka mundu kuti bhaajiganywa bhabho bhanainginikanga ligongo lya gene malobhego, gubhaabhushiyenje, “Bhuli lyeneli linakumpanganga lipamba? 62Bhai shiibhe bhuli, pushimummonanje Mwana juka Mundu aliikwela kubhuja kwakoposhele? 63Mbumu jwa a Nnungu ni apeleshela gumi, shiilu jikape nngakombola shindu. Malobhe gunimmalanjilenje ni Mbumu na gumi. 64Nkali nneyo, bhapalinji bhananji bhakaakulupalilanga.” A Yeshu bhashinkubheleketa nneyo pabha bhamumanyi kuumila bhukala ashigani bhakaakulupalilanga na jwene apinga kwaatendebhuka. 65Kungai gubhashite, “Kwa lyene ligongoli, nammalanjilenje kuti, jwakwapi akombola kung’ishila akajaliwe na Atati.”
66Ligongo lya genego, bhaakulupalila bhabho bhabhagwinji gubhaaleshilenje, ninngaakagulanga kabhili. 67Bhai, a Yeshu gubhaabhushiyenje likumi limo na bhabhili bhala, “Bhuli, na mmanganyanji nkupinga jabhulangana?” 68A Shimoni Petili gubhaajangwile, “Mmakulungwa, tujende kukeni? Mmwe ni nkwete malobhe ga gumi gwa pitipiti. 69Uwe tukulupalile na tumumanyi kuti mmwe ni Mundu jwa ukonjelo jwa a Nnungu.”
70A Yeshu gubhaalugulilenje, “Bhuli, nanganng’agulanga mmanganya likumi limo na bhabhili? Nkali nneyo, jumo munkumbi gwenunji ni Lishetani!” 71A Yeshu bhashinkubheleketa genego kwa ligongo lya a Yuda, bhana bhabho a Shimoni Ishikaliote, pabha bhenebho bhapinga kwaatendebhuka, nkali na bhalabho bhaliji mukumbi gwa likumi limo na bhabhili bhala.
7A Yeshu na Ashaapwabho
1Gakapiteje genego, a Yeshu bhatendaga owa mmbali ya ku Galilaya. Bhangapinga kuowela nkowa gwa ku Yudea kwa ligongo lya ashikalongolele bha Bhayaudi bhapingangaga kwaabhulaganga. 2Shikukuu sha Bhayaudi, shishemwa shikukuu sha ibhanda shishinkubhandishila. 3Bhai ashaapwabho gubhaalugulilenje, “Nnjabhule apano nnjende ku Yudea bhaajiganywa bhenu bhagabhonanje maengo gunkutenda. 4Mundu apinga manyika na bhandunji, akaatenda indu kwa nng’iyo. Ibhaga nkutenda genega, bhai, mwiilanguye ku shilambolyo.” 5Nkali ashaapwabho bhangaakulupalilanga.
6Bhai, a Yeshu gubhaalugulilenje, “Malanga gangu gapwaa gakanabhe ika. Ikabheje kwenu mmanganya malanga gowe ganakumpwaanga. 7Bhandunji pa shilambolyo bhakakunshimanga mmanganya, ikabheje bhanashimwanga na nne pabha ngunakong’ondela kuti itendi yabhonji yangali ya mmbone. 8Mmanganya nnjendangananje kushikukuuko. Nne ngajenda, pabha malanga gangu gapwaa gakanabheika.” 9Bhakabheleketeje genego gubhaigele ku Galilaya.
A Yeshu Kushikukuu sha Ibhanda
10Ashaapwabho bhakajendanganaje kushikukuu, nabhalabho a Yeshu gubhapite, ikabheje bhangajenda kwa bhonekana kulugwinjili ikabhe kwa nng’iyo. 11Ashikalongolele bha Bhayaudi bhatendaga kwaaloleyanga kushikukuuko, gubhashitenje, “Kubhali kwei?”
12Gashinkupagwa manong’ono gamagwinji nnugwinjili lwa bhandu ga bhenebho. Bhananji gubhashitenje, “Pubhalipa bhanguja.” Bhananji gubhashitenje, “Nng’oo! Bhanapuganya bhandu.” 13Nkali nneyo, jwakwa mundu alinjile kubheleketa ngani jabho palugwinjili nkwaajogopanga ashikalongolele bha Bhayaudi.
14Ikaishileje pakati shikukuu, a Yeshu nabhalabho gubhapite ku likanisha gubhatandwibhe kujiganya. 15Bhai, Bhayaudi gubhakanganigwenje nibheleketa, “Abha bhandubha bhapatile bhuli alu lundalu nabhalabho bhangashoma shule?”
16Bhai a Yeshu gubhaajangwilenje, “Majiganyo gungujiganya nngabha gangu, ikabhe gabho bhandumile bhala. 17Mundu apinga kutenda gubhapinga a Nnungu, shamumanye monaga majiganyo gangu gano gakopoka kwa a Nnungu, eu ngunakwiibheleketela namwenepe. 18Jwene akwiibheleketela nnyene, analoleya ukonjelo gwakwe nnyene, ikabheje aloleya ukonjelo gwabho bhantumile bhala, jwenejo jwa kulupalilwa na muntima gwakwe yakwapi yangali ya mmbone. 19Bhuli, a Musha bhangampanganga shalia? Nkali nneyo, jwakwa nkali jumo munkumbi gwenunji akamula shalia. Kwa nndi mpinga mulaganga?”
20Bhandunji bhala gubhaajangwilenje, “Mmwe nshikola maoka! Gani apinga kummulaga?”
21A Yeshu gubhaajangwilenje, “Shipali shindu shimo shindendile, shinkanganigwenje. 22A Musha bhampelenje nkubho gwa jaluka. Nngabha kuti gwene nkubhogo kugwakopweshe kwa a Musha, ikabhe kwa ashambuje. Na nnaino mmanganyanji nkali Lyubha lya Pumulila, nnakuntaganga mundu unyago. 23Bhai ibhaga, nkali Lyubha lya Pumulila mundu anajaluka nkupinga shalia jinaleshwe, pakuti nnandumbalilanga kwa ligongo lya kunnamya mundu Lyubha lya Pumulila? 24Nnaukumulanje indu kwa lola sha palangape, nshoyanje ukumu ja aki.”
Bhuli Bhenebha a Kilishitu?
25Bhandu bhananji bha ku Yelushalemu gubhashitenje, “Bhuli, bhenebha nngabha bhubhaakwaloleyanga bhaabhulaganje bhala? 26Nnolanje nnaino! Bhanabheleketa palugwinjili, na wala bhakakwaabhalanjilanga shindu. Bhuli ipingaga ashikalongolele bhang’amwilenje kuti kweli bhenebha a Kilishitu? 27Ikabheje tukumanyi abha bhandubha kubhakoposhele, a Kilishitu pushibhaishe jwakwa mundu shakumanye kubhakoposhele!”
28Bhai, a Yeshu pubhaliji nkujiganya Nniekalu gubhautiye lilobhe, “Elo mmanyinji nne, na kungoposhele nkumanyinji! Nkali nneyo, nangaika kwa mashili gangu namwene, ikabhe bhandumile bhala bha kweli, mmanganyanji nkakwaamanyanga. 29Ikabheje nne naamanyi pabha kungoposhele kunngwabho, bhenebho ni bhandumile.”
30Bhai, bhandunji gubhapinjilenje kwaakamula, ikabheje jwakwapi mundu alinjile kwaakamula, pabha malanga gabho ga kamulwa galiji gakanabheika. 31Bhandunji bhabhagwinji nnugwinjili mula gubhaakulupalilenje, nigubhashitenje, “Igala, pushibhaishe a Kilishitu shibhatende ilangulo yaikulungwa kupunda ibhatendile bhenebhai?”
Bhalinda Bhanatumwanga Kwaakamula a Yeshu
32Ashimapalishayo gubhaapilikenenje bhandunji bhalinong’onanga nkwainginika a Yeshu. Bhai, Ashimapalishayo na bhakulungwanji bhaabhishila gubhaatumilenje bhalinda bhaakakamulanje. 33A Yeshu gubhashite, “Puni pamo na mmanganyanji mobha gashoko, kungai shinyende kubhandumile bhala. 34Nkupinganoleyanga, ikabheje nkamonanga, pabha pene pushimbagwe nne pala, nkakombolanga kuika.”
35Ashikalongolele bha Bhayaudi gubhabhuyenenje ashaayenenji, “Abha bhandubha kubhapinga kwenda kwei kwaatenda uwe tunaapate? Eti bhapinga kwaajendelanga Bhayaudi bhapwilinganishilenje ku Bhagiliki bhakaajiganyanje Bhagiliki? 36Malombolelo gakwe nndi malobhe gubhabheleketega. ‘Nkupinga noleyanga ikabheje nkamonanga, na pushimbagwe nne mmanganyanji nkakombolanga kuika?’ ”
Nushi ya Mashi ga Gumi
37Lyubha lya mpelo gwa shikukuusho pulyaaliji lyubha likulu. A Yeshu gubhajimi, gubhashite kwa lilobhe lya utiya, “Akwete nnjota ajiye kwangune apapile. 38Malinga shigataya Majandiko ga Ukonjelo. ‘Angulupalila nne, nushi ya mashi ga gumi shibhutushe kopoka muntima gwakwe!’ ” 39Bhashinkubheleketa genego kwa ligongo lya Mbumu jwa Ukonjelo jushibhamposhelanje bhaakulupalilenjebho. Gene malangago Mbumu jwa Ukonjelo paaliji akanabhe ika, pabha a Yeshu bhaliji bhakanabhe kuywa.
Malekano ga Bhandunji kwa Ligongo lya a Yeshu
40Bhandu bhananji nnugwinjili mula gubhapilikenenje gene malobhego, gubhashitenje, “Kweli bhene bhandubha ankulondola bha a Nnungu bhakwiya bhala!”
41Bhananji gubhashitenje, “Abha a Kilishitu!” Ikabheje bhananji gubhashitenje, “Bhuli, inakomboleka a Kilishitu kukopoka ku Galilaya? 42Gakuti bhuli Majandiko ga Ukonjelo? Gakuti. ‘A Kilishitu shibhakoposhele nshipinga sha a Daudi, shibhabhelekwe ku Bheteleemu, shilambo sha a Daudi!’ ” 43Bhai, gugakoposhele malekano munkumbi gwa bhandunji mula kwa ligongo lya a Yeshu. 44Bhandu bhananji gubhapinjilenje kwaakamula ikabheje jwakwa alinjile kwaaamula.
Ashikalongolele bha Bhayaudi Bhangalinji Ngulupai
45Kungai bhalinda bhala gubhabhujilenje kubhakulungwanji bha bhakulungwanji bhaabhishila na Mapalishayo, nabhalabhonji gubhaabhushiyenje, “Kwa nndi mwangajia nabhonji?”
46Bhalinda gubhaajangwilenje, “Wala jwakwa mundu akombwele bheleketa malinga shibhaabheleketa bhene bhandu bhala!”
47Ashimapalishayo gubhaabhushiyenje, “Bhuli, nkali mmanganyanji ntembilwenje? 48Bhuli, mumweninji nkali jumo jwa ashikalongolele bha bhandu, eu jumo jwa Mapalishayo abhakulupalile? 49Ikabheje alu lugwinjililu bhakakujigamanya shalia ja a Musha, bhashiloshwanga na a Nnungu!”
50Bhamo bha munkumbi gwa Mapalishayo, a Nikodemo, bhaajendele a Yeshu mobha gapitile, gubhaalugulilenje, 51“Bhuli, shalia jetu jinakunng’ukumula mundu gwangatandubha kumpilikanishiya nikugamanya gatendile?”
52Bhalabhonji gubhaajangwilenje, “Bhuli na mmwe kunkopweshe ku Galilaya? Ayaga, nkalole Mmajandiko ga Ukonjelo, na mmwe shimumanye kuti ku Galilaya kukakopoka Nkulondola jwa a Nnungu!” 53Bhai kila mundu gwapite kunngwakwe.
8Bhakongwe Bhakamwilwe Utwai
1Ikabheje a Yeshu gubhapite kushitumbi sha Misheituni. 2Malabhi gakwe lyambape gubhapite kabhili ku likanisha. Bhandu bhowe gubhaajendelenje, nigubhatemi kwaajiganyanga. 3Bhai, bhaajiganya bha shalia na Mapalishayo gubhaapeleshelenje bhakongwe bhamo bhaimanilwe nkulabhalabha. Gubhaajimikenje mmujo jabho. 4Gubhaabhushiyenje a Yeshu, “Mmajiganya! Bhene bhakongwebha bhashiimanilwa nkulabhalabha. 5Kupitila shalia, a Musha bhatulajile kuti, bhakongwe malinga bhenebha bhakomwe maganga mpaka bhawe. Bhai, mmwe nkuti bhuli?” 6Bhashinkubheleketanga nneyo nkwaatejela, nkupinga bhapatanje shiumilo sha kwaalugula. Ikabheje a Yeshu gubhakotime pai, nijandika na shikowe nnitaka.
7Bhakapundanjeje kwaabhuya, a Yeshu gubhajinwishe, gubhaalugulilenje, “Mundu jwangali shambi munkumbi gwenunji, abhe jwantai kuleshela liganga.” 8Kungai gubhakotime kabhili, bhalijandika nnitaka. 9Bhakapilikananjeje nneyo, gubhatandwibhenje kujabhula jumojumo, kutandubhila bhanangulungwa. A Yeshu gubhaigele jikape, na bhakongwe bhala bhajimi pala pepala. 10A Yeshu bhakajinusheje gubhaabhushiye bhakongwe bhala, “Kubhalinginji kwei bhakunshitakiyanga bhala? Bhuli, jwakwa nkali jumo akunng’ukumula?”
11Bhakongwe bhala gubhajangwile, “Mmakulungwa, jwakwa nkali jumo!” A Yeshu nabhalabho gubhaalugulile, “Nkali nne nganng’ukumula. Mwijendele, tandubhila nnaino nnatende yambi kabhili.”
A Yeshu Shilangaya sha Shilambolyo
12A Yeshu gubhakungulwishe na bhandunji bhala kabhili, bhalinkuti, “Nne shilangaya sha shilambolyo. Angagula nne, wala akaowa nnubhindu, ikabheje shakole shilangaya sha gumi.”
13Bhai Ashimapalishayo gubhalugwilenje, “Mmwe nnakwikong’ondela mmayene, kwa nneyo ukong’ondelo gwenu nngabha gwa kweli.”
14A Yeshu gubhaajangwilenje, “Nkali monaga ngunakwikong’ondela namwene, ukong’ondelo gwangu gwa kweli, pabha nne nikumanyi kungoposhele na kungwenda. Ikabheje mmanganyanji nkakukumanyanga kungoposhele wala kungwenda. 15Mmanganyanji nnaukumulanga kwa ng’aniyo ya shigundu. Ikabheje nne ngakunng’ukumula mundu. 16Nkali ng’ukumulaga, ukumu jangu ja kweli, pabha nne puni nngabha jikape, Atati bhandumile pubhali na nne. 17Shalia jenunji jangajandika Mmajandiko ga Ukonjelo kuti, ukong’ondelo gwa bhandu bhabhili ni gwa kweli. 18Nne ngunakwikong’ondela namwene, na bhalabho Atati bhandumile bhanangong’ondela nneyo peyo.”
19Penepo gubhaabhushiyenje, “Ainabhenu kubhali kwei?” A Yeshu gubhajangwile, “Mmanganyanji nkaamanyanga nne, wala Atati nkakwaamanyanga. Kaliji nkamanyinji nne, nkali Atati nkaamanyinji.”
20A Yeshu pubhabhelekete genego bhalijiganya ku likanisha, tome na pushaaliji shibhiko. Jwakwa mundu abhakamwile, pabha malanga gabho galiji gakanabhe ika. Kungwenda Mmanganya Nkakombolanga Kuika.
A Yeshu Bhanalondola ga Shiwo Shabho
21A Yeshu gubhaalugulilenje kabhili, “Nne ngunakwiijabhulila na mmanganya shinnoleyanje, ikabheje shinng’wanganje na yambi yenunji. Kungwenda nne, mmanganyanji nkakombolanga kuika.”
22Bhai Bhayaudi gubhabheleketenje, “Bhuli bhapinga kwiibhulaga? Pabha bhakuti, ‘Kungwenda mmanganyanji nkakombolanga kuika?’ ”
23A Yeshu gubhaalugulilenje, “Mmanganyanji mmapai pano, nne kungoposhele kunani, mmanganyanji mmapashilambolyo pano, nne nngabha jwa pashilambolyo pano. 24Lyeneli ni ligongo lya kummalanjilanga kuti shinng’wanganje na yambi yenunji monaga nkakulupalilanje kuti ‘Nne ni Nne,’ kweli shinng’wanganje na yambi yenunji.”
25Na bhalabhonji gubhaabhushiyenje, “Mmwe agani?” A Yeshu gubhaajangwilenje, “Ninnugulilenje kuumila kundandubho! 26Ngwete gamagwinji ga bheleketa na kung’ukumulanga, ikabheje bhandumile bhala bha kweli, nne ngunakwaabhalanjilanga bhandunji bha pa shilambolyo indu imbilikene kopoka kwa bhenebho.”
27Wala bhangang’amulanga kuti a Yeshu bhabheleketaga ga Atati bha kunnungu. 28Bhai, a Yeshu gubhaalugulilenje, “Pushimunnjinulanje Mwana juka Mundu kunani, penepo shimmumanyanje kuti ‘Nne ni Nne,’ Na shoshowe shingutenda nngabha shangu namwene, ikabhe gungubheleketa gubhanyigenye Atatipe. 29Bhandumile bhala pubhali pamo na nne, bhanganeka jikape, pabha mobha gowe ingutenda ikwaanonyela ila.”
30Pubhabheleketaga genego, bhandu bhabhagwinji gubhaakulupalilenje.
Kweli Shijimpanganje Ungwana
31Bhai a Yeshu gubhaabhalanjilenje Bhayaudi bhaakulupalilangaga bhala, “Monaga nkamulangaga majiganyo gangu shimmanganje bhaajiganywa bhangu bha kweli. 32Numbe shinnjimanyanje kweli, na kwelijo shijimmikanje muungwana.”
33Na bhalabhonji gubhaajangwilenje, “Uwe lubheleko lwa a Bhulaimu, wala tukanabhebha bhatumwa bhaka mundu jojowe jula. Nkulombola nndi punkulugula, ‘Shimmanganje mmangwana?’ ” 34A Yeshu gubhaajangwilenje, “Kweli ngunakummalanjilanga, mundu jojowe atenda yambi, ntumwa jwa yambi. 35Mobha gowe ntumwa akaabhalanganishiywa nnikaja, ikabheje mwana anatama nnikaja mobha gowe. 36Ibhaga mwana shammpanganje ungwana, shimmanganje bhangwana bha kweli. 37Nimumanyi kuti mmanganyanji lubheleko lwa a Bhulaimu. Nkali nneyo, nnatumbililanga kumulaga kwa ligongo lyangagapinga majiganyo gangu. 38Nne ingubheleketa iniibhweni kwa Atati ila, ikabheje mmanganyanji inkutendanga immalanjilwenje na anakulubhenunji.”
39Gubhajangwilenje, “Uwe lubheleko lwa a Bhulaimu!” A Yeshu gubhaabhalanjilenje, “Kaliji mmanganyanji nkalinginji lubheleko lwa a Bhulaimu, nkatendilenje ibhatendaga a Bhulaimu. 40Nne nimmalanjilenje ga kweli jimbipilikene kwa a Nnungu, nkali nneyo, mmanganya nnatumbililanga kumulaga. A Bhulaimu bhangatenda nneyo! 41Mmanganya nnatendanga ibhaatenda ainabhenunji.” Penepo gubhaalugulilenje, “Uwe nngabha lubheleko lwa mmaukutu! Tukwete Atati bhamope, yani a Nnungu.”
42A Yeshu gubhaabhalanjilenje, “Kaliji a Nnungu bhakaliji Ainabhenunji nkambinjilenje nne, pabha kungoposhele kwa a Nnungu, na nnaino ng’ishe apano. Nangaika kwa mashili gangu namwene, ikabhe ga bhandumile bhala. 43Kwa nndi nkaelewanga ingubheleketa ino? Pabha nkapinganga kupilikanishiya malobhe gangu. 44Mmanganyanji bha lubheleko luka Lishetani na inkupinganga kutenda ya shilokoli shika nng’inagwenunji. Jwenejo paaliji nkubhulaga kuumila kundandubho, wala akapingaga ya kweli, pabha jwangali kweli muntima gwakwe. Yaabheleketa ya unami, gabheleketa gali muntima gwakwe, pabha jwenejo nnami na nng’inamundu jwa unami. 45Nne kwa ligongo lya bheleketa ga kweli, mmanganyanji nkaangulupalilanga. 46Gani munkumbi gwenunji akong’ondela kuti nne njikola yambi? Bhai ibhaga ingubheleketa ya kweli, kwa nndi nkangulupalilanga? 47Jwene ali jwa a Nnungu alipilikana malobhe ga a Nnungu. Ikabheje mmanganyanji nkapilikananga pabha nngabha mmandunji bha a Nnungu.”
A Yeshu Bhaapali a Bhulaimu Bhakanabhe Bhelekwa
48Bhayaudi gubhaajangwilenje, “Bhuli, twangabheleketa kweli kuti mmwe Mmashamaliya, numbe nshikola maoka?” 49A Yeshu gubhajangwile, “Nne nangali maoka, ikabheje ngunakwaishimiya Atati na mmanganyanji nkang’ishimiyanga. 50Nne ngaaloleya ukonjelo gwangu namwene, ikabheje bhapali bhamo bhakuuloleya, numbe bhaukumula. 51Kweli ngunakummalanjilanga, akunda malobhe gangu akawa.”
52Bhai, Bhayaudi gubhaajangwilenje, “Nnaino tung’amwile kuti mwe nkwete maoka! A Bhulaimu bhawile, nkali ashinkulondola bha a Nnungu bhawilenje, mmwe nkuti, ‘Akagulila malobhe gangu akawa!’ 53Bhuli mmwe nkwiitenda mmakulungwa kupunda ambuje a Bhulaimu bhawile? Nkali ashinkulondola bha a Nnungu bhawilenje. Mmwe nkwiitenda agani?” 54A Yeshu gubhajangwile, “Niikuyaga namwene, ukonjelo gwangu nngabha shindu. Atati bhunkwaalugulanga mmanganyanji kuti ainabhenunji ni bhaanguya. 55Mmanganyanji nkakwaamanyanga, ikabheje nne naamanyi. Meleketaga kuti ngakwaamanya, shinambile malinga mmanganyanji. Nne naamanyi numbe ngunakamula lilobhe lyabho. 56Ainabhenunji a Bhulaimu, bhashinkuangalila bhalibhone lyubha lyangu, numbe bhalibhweni, gubhainonyele.”
57Bhai, Bhayaudi gubhaalugulilenje, “Mmwe nkanabhe ishila yaka makumi nng’ano, mmwe mwaabhweni a Bhulaimu?” 58A Yeshu gubhaalugulilenje, “Kweli ngunakummalanjilanga, nne naapali, a Bhulaimu bhakanabhe pagwa.”
59Penepo gubhalokwetenje maganga nkupinga kwaakoma, ikabheje a Yeshu gubhaijubhile, gubhashoshile ku likanisha.
9A Yeshu Bhanakunnamya Nangalole jwa Shibhelekwa
1A Yeshu bhali nkupita gubhammweni mundu jumo, nangalole jwa shibhelekwa. 2Bhai, bhaajiganywa bhabho gubhaabhushiyenje, “Mmaajiganya! Gani atendile yambi, jwene munduju eu bhankwetenje mpaka abhelekwe nangalole?”
3A Yeshu gubhajangwile, “Lyeneli lyangakoposhela kwa ligongo lya yambi yakwe, wala yambi ya bhankwetenje, ikabhe ashibhelekwa na unangalole nkupinga mashili ga a Nnungu gabhoneshe. 4Pabha kukanabhe pilila, tunapinjikwa kutenda maengo ga bhandumile bhala, kupililaga mundu akakombola kutenda liengo. 5Mobha guni pashilambolyo, nne shilangaya sha shilambolyo.”
6Bhakabheleketeje genego, gubhaunile mata pai, gubhaeleye litope na mata gala, gubhampashile mmeyo nangalole jula, 7gubhannugulile, “Jenda ukanabhe kulitanda lya Shiloamu.” Malombolelo ga Shiloamu, “Atumilwe.” Bhai, nangalole jula gwapite kunabha, kungai gwabhujile alilola.
8Bhai, ashaatami ajakwe na bhammanyangaga kuti paliji nangalole nkujuga, gubhashitenje, “Bhuli, jweneju nngabha nkulaga atamaga na juga jula?” 9Bhananji gubhashitenje, “Ni juju.” Bhananji gubhashitenje, “Ng’oo! Ikabhe ashilandanape.” Ikabheje aliji nangalole jula nigwashite, “Ni nne!”
10Bhai, gubhammushiyenje, “Shanabhuli meyo gako pugashite lola?” 11Jwalakwe gwabhajangwilenje, “Bhandu bhaashemwa a Yeshu bhala bhashinkualaya litope, gubhambashile mmeyo ninugulila. ‘Jenda ukanabhe kulitanda lya Shiloamu.’ Bhai, gumbite nabha, nigunolile.” 12Gubhammushiyenje, “Bhenebho kubhali kwei?” Jwalakwe gwabhajangwilenje, “Nne ngakukumanya!”
Mapalishayo Bhanabhushishiyanga ga Lamywa Nangalole
13Kungai mundu aliji nangalole jula gubhampelekenje kwa Ashimapalishayo. 14Lyene lyubha libhaeleye litope a Yeshu nikunnamiya mundu nangalolejo, pulyaaliji Lyubha lya Pumulila. 15Bhai, Ashimapalishayo gubhammushiyenje jwene mundujo, “Shanabhuli pukombwele kulola?” Jwalakwe gwabhalugulilenje, “Bhashinkumbaka litope mmeyo, gunabhile nnaino ngulilola.”
16Ashimapalishayo bhananji gubhashitenje, “Bhene bhandubho bhangakoposhela kwa a Nnugu, pabha bhakaakagula shalia ja Lyubha lya Pumulila.” Ikabheje bhananji gubhashitenje, “Mundu akwete yambi akombola bhuli kutenda ilangulo ya nnei?” Gugakoposhele malekano munkumbi gwabhonji. 17Gubhammushiyenje kabhili mundu aliji nangalole jula, “Pabha bhenebho bhashikulamya meyo, ukwaataya bhuli?” Jwalakwe gwabhalugulilenje, “Bhenebho ankulondola bha a Nnungu!”
18Ashikalongolele bha Bhayaudi bhangakulupalilanga kuti jwene mundujo bhukala paliji nangalole na nnaino analola, mpaka pubhaashemilenje bhankwetenje. 19Bhai, gubhaabhushiyenje, “Bhuli, jweneju ni mwana jwenunji junkutinji abhelekweje ali nangalole? Shanabhuli nnaino pakombwele kulola?”
20Bhankwetenje gubhajangwilenje, “Uwe tummanyi aju mwana gwetu na pabhelekwe ali nangalole. 21Ikabheje shanabhuli palolile, tukakumumanya na nkali annamiye meyojo, uwe tukakummanya. Mummuyanje nnyene, jwenejo jwankulungwa, shataye.” 22Bhankwetenje bhashinkubheleketanga nneyo kwa ligongo lya kwaajogopanga ashikalongolele bha Bhayaudi, pabha ashikalongolelebho bhashinkulagananga kuti mundu jojowe shakunde kuti a Yeshu ni a Kilishitu abhingwe nshinagogi. 23Lyenelyo ni ligongo lya bhankwetenje kubheleta kuti, “Jwenejo jwankulungwa, mummuyanje nnyene.”
24Bhai, gubhanshemilenje kabhili aliji nangalole jula, gubhannugulilenje, “Ubhelekete ya kweli gwaape ukonjelo a Nnungu! Uwe tumumanyi kuti abha bhandubha bhakwete yambi.” 25Jwenejo gwajangwile, “Monaga bhakwete yambi, nne ngaamanya. Ikabheje nishimanyi shindu shimo kuti, naliji nangalole na nnaino ngunalola.”
26Bhai, gubhammushiyenje, “Bhakutendele nndi? Bhakulamiye shanabhuli meyo gako?” 27Jwene mundujo gwabhajangwilenje, “Nimmalanjilenje, mmanganyanji mwangapilikanishiyanga, kwa nndi nnapinganga kupilikana kabhili? Bhuli na mmanganyanji nnapinganga kubha bhaajiganywa bhabho?” 28Bhai gubhantukenenje, bhalinkutinji, “Ugwe ni nkujiganywa jwabho, uwe tubhaajiganywa bha a Musha. 29Uwe tumumanyi kuti a Nnungu bhashinkubheleketa na a Musha, ikabheje bhene bhandubha tukakukumanya kubhakoposhele!”
30Jwalakwe gwabhajangwilenje, “Sheneshi sha kanganigwa! Mmanganyanji nkakukumanyanga kubhakoposhele, ikabheje bhashinamiya meyo gangu! 31Tumumanyi kuti a Nnungu bhakakwapilikanishiyanga bhandunji bhakwetenje yambi, ikabhe jojowe akwaakunda na tenda gubhapinga. 32Kuumila bhukala pa shilambolyo ikanabhe pilikanika kuti mundu ashilamya meyo gaka nangalole jwa shibhelekwa. 33Monaga bhene bhandubha bhangakoposhela kwa a Nnungu, bhakanakombole kutenda shoshowe!”
34Gubhajangwilenje, “Ugwe ushibhelekwa na lelelwa muyambi jika, utujiganye uwe?” Bhai, gubhankanilenje kushinagogi.
Unangalole gwa Muntima
35A Yeshu gubhapilikene kuti bhashikunkananga nshinagogi. Bhai, bhakammoneje gubhammushiye, “Bhuli, ugwe ulikunkulupalila Mwana juka Mundu?”
36Jwene mundujo gwajangwile, “Mmakulungwa, nnugulile jwenejo ni gani, ninkulupalile.”
37A Yeshu gubhammalanjile, “Mumweni, akunguluka na mmwejo.”
38Bhai, jwene mundujo gwashite, “Mmakulungwa ngulikulupalila!” Gwabhatindibhalile.
39A Yeshu gubhashite, “Nne njiika kushilambolyo kuukumula, nkupinga bhakaalolanga bhalolanje, na bhaalolanga bhabhanganje ashinangalole.”
40Ashimapalishayo bhananji bhalinginji pamo na bhenebho gubhapilikenenje gene malobhego, gubhaabhushiyenje, “Bhuli, nkali uwe ashinangalole?”
41A Yeshu gubhaajangwilenje, “Monaga nkalinginji ashinangalole, nkanakolanjeje yambi, ikabheje nnaino nkutinji. ‘Uwe tulilola,’ bhai launo nkwetenje yambi.
10Nshunga jwa Mmbone
1“Kweli ngunakummalanjilanga, jojowe akajinjila nshitundu sha ngondolo kupitila pannango, ikabhe nipeleta panape, jwenejo nngwii na nkupokonyola. 2Ikabheje apitila pa nnango, jwenejo nshunga jwa ngondolo. 3Nkulinda nnango gwa shitundu, anakunng’ugulila nshunga na ngondolo inapilikana lilobhe lyakwe, na anakwiishema ngondolo yakwe kwa mena gabhonji, nikwilongoya palanga. 4Aikopoyaga palanga anakwilongolela mmujo, numbe ngondolo ilikunkagula, pabha bhanakulimanyanga lilobhe lyakwe. 5Ngondolo nngankagula nnjeni, ikabhe shiimmutushe, pabha ikakulimanya lilobhe lyakwe.”
6A Yeshu bhashinkwabhalanjilanga lwene lutangolu, ikabheje bhangashimanyanga shibhalugulilwenje.
A Yeshu Bhashunga bha Mmbone
7Bhai a Yeshu, gubhashite kabhili, “Kweli ngunakummalanjilanga, nne nnango gwa ngondolo. 8Bhowenji bhalongolelenje nganabheika nne, bhagwii na bhaapokonyola na yalakwe ngondolo yangaapilikanilanga. 9Nne nnango. Ajinjila kupitila nne shatapulwe na shajinjile nikopoka na shaapate shalya. 10Nngwii anakwiya nkupinga, kujibha, kubhulaga na kuangabhanya. Nne njikwiya nkupinga nkolanje gumi, numbe gumi gwa punda.
11“Nne nshunga jwa mmbone. Nshunga jwa mmbone akajogopa shoya gumi gwakwe kwa ligongo lya ngondolo yakwe. 12Mundu jwa nshaala, wala nngabha nshunga, na wala ngondolo nngabha yakwe, ammonagape liogo alikwiiya, anakwiileka ngondolo nibhutuka, penepo liogo anakwiikamula na ina inapwilinganya. 13Anabhutuka pabha jwenejo mundu jwa nshaalape akajali ga ngondolo pabha nngabha yakwe. 14Nne nshunga jwa mmbone. Bhalinginji bhangu naamanyinji, na bhalabhonji bhalinginji bhangu bhamanyinji, 15malinga Atati shibhamanya nne, na nne shingwamanya Atati. Nne ngunakwishoya gumi gwangu kwa ligongo lyabhonji. 16Ngwete ngondolo ina nngabha ya shishino shitundu shino. Ngunapinjikwa ng’ishenayo nkali yeneyo, na yalakwe shiipilikane lilobhe lyangu, kungai shiibhe likundi limo na nshunga jumo.
17“Kwa nneyo Atati bhanambinga, pabha ngunakuushoya gumi gwangu nkupinga umujile kabhili. 18Jwakwa mundu jwa mbokonyola gumi gwangu, ngunakuushoya kwa engwa namwene. Ngwete mashili ga kuushoya na mashili ga kuutola kabhili. Nneyo ni shibhang’amulishe Atati ndende.”
19Gugakoposhele kabhili malekano munkumbi gwa Bhayaudi kwa ligongo lya gene malobhego. 20Bhabhagwinji gubhashitenje, “Bhashikola maoka, numbe bhalwele shalubha! Kwa nndi kwaapilikanishiya?”
21Bhananji gubhashitenje, “Aga nngabha malobhe gaka mundu akwete maoka. Bhuli, lioka linakombola kulamya meyo gaka nangalole?”
A Yeshu Bhanakanwa na Bhayaudi
22Bhai ku Yelushalemu shashinkupagwa shikukuu sha kumbushila kulimbula likanisha. Gene mobhago pugaliji ga shipwepwe. 23Na bhalabho a Yeshu bhatendaga owa ku likanisha nnukumbi lwa a Shelemani. 24Bhai, Bhayaudi gubhaatimbililenje, gubhaabhushiyenje, “Shinnjiabhuye mitima mpaka shakani? Monaga mmwe a Kilishitu, bhai ntubhalanjile.”
25A Yeshu gubhaajangwilenje, “Nimmalanjilenje, ikabheje nkaakulupalilanga. Maengo gungukamula kwa lina lya Atati ganangong’ondela. 26Ikabheje mmanganyanji nkaakulupalilanga, pabha mmanganyanji nngabha ngondolo yangu. 27Ngondolo yangu inapilikana lilobhe lyangu, nne ngulikwiimanya, na yalakwe inaangagula. 28Numbe nne ngunakwaapanganga gumi gwa pitipiti, wala bhakaobhanga na wala jwakwa mundu shakombole kwapokonyolanga mmakono gangu. 29Atati bhambele yene ngondoloyo ni bhakulungwa kupunda bhowe, wala jwakwa shakombole kwaashoyanga mmakono ga Atati. 30Nne na Atati, tubhamope.”
31Bhai Bhayaudi gubhalokwetenje maganga nkupinga bhaakomanje. 32A Yeshu gubhaabhalugulilenje, “Ninnangwiyenje maengo ga mmbone gamagwinji kopoka kwa Atati. Gei gundendile gatenda nngomanje maganga?” 33Bhayaudi gubhaajangwilenje, “Tukakunkoma maganga kwa ligongo lya maengo ga mmbone, ikabhe kwa ligongo lya kwatukana a Nnungu! Pabha mmwe nnakwiitenda a Nnungu mbena mmandupe.”
34A Yeshu gubhaajangwilenje, “Bhuli shalia jenunji jangajandika Mmajandiko ga Ukonjelo kuti a Nnungu bhaashite, ‘Nne njite, mmanganyanji ashi nnungu’? 35A Nnungu bhashinkwaashemanga ashinnungu bhapegwilenje lilobhe lya a Nnungu, na uwe tumumanyi kuti Majandiko ga Ukonjelo ganabheleta kweli mobha gowe. 36Jwene aagwilwe na Atati nikuntuma kushilambolyo, nkummalanjilanga kuti bhuli, ‘Unatukana,’ pabha njibheleketa, ‘Nne Mwana jwa a Nnungu?’ 37Monaga ngakamula maengo ga Atati, nnangulupalilanje. 38Ikabheje monaga ngunakamula genego, nkali ibhaga nkangulupalilanga, nkulupalilanje kapela maengo pego, mmumanyanje na kung’amula kuti Atati mubhali nkati jangu, na nne nkati jabho.”
39Gubhalinjilenje kwaakamula kabhili, ikabheje gubhakolobhweshe mmakono gabhonji.
40A Yeshu gubhapite kung’ambo lushi lwa Yolodani, kubhabhatishaga a Yowana bhukala, gubhatemi kweneko. 41Bhandu bhabhagwinji gubhaajendelenje gubhashitenje, “A Yowana bhangatenda ilangulo yoyowe. Ikabheje gowe gubhatashiye a Yowana ga bhene bhandubha, pugaliji ga kweli.” 42Penepo bhandu bhabhagwinji gubhaakulupalilenje a Yeshu.
11Kuwa kwa a Lashalo
1Bhai bhandu bhamo bhashemwaga a Lashalo bhatendaga lwala, kubhatamaga ku Bhetania, shilambo shibhatamanganaga a Maliya na a Malata, ashaalumbu bhabho. 2A Maliya ni bhene bhaapashile mauta Bhakulungwa nikwaunguta na umbo yabho, alumbu bhabho ni a Lashalo bhaaliji bhalwele. 3Bhai, ashalumbu bhabho gubhaapeleshelenje ntenga a Yeshu bhalinkutinji, “Mmakulungwa, ambwiga ajenu bhalwele!”
4A Yeshu bhakapilikaneje nneyo, gubhashite, “Shene shilweleshi nngabha sha bhulaga, ikabhe kwa ligongo lya kwaakuya a Nnungu, nkupinga Mwana jwa a Nnungu akuywe kwa shenesho.”
5A Yeshu bhashinkwaapinganga a Malata na akulu bhabho na alumbu bhabhonji a Lashalo. 6Bhai a Yeshu bhakapilikaneje ntenga gwa kuti a Lashalo bhalwele, gubhapundile tama pala mobha gana gabhili. 7Kungai gubhaalugulilenje bhaajiganywa bhabho, “Twendangananje kabhili ku Yudea!”
8Bhaajiganywa gubhaalugulilenje, “Mmaajiganya! Mobha gashokope gapitile Bhayaudi bhapingaga kunkomanga maganga, igala nkupinga kwenda koko kabhili?” 9A Yeshu gubhajangwile, “Bhuli malanga ga mui nngabha pugali mashaa kumi na gabhili? Bhai, mundu aowaga mui akakubhala, pabha alikushibhona shilangaya sha shilambolyoshi. 10Ikabheje mundu aowaga nnubhindu anakubhala pabha shakwa shilangaya.” 11A Yeshu bhakamaliyeje bheleketa gene malobhego, gubhaalugulilenje, “Ambwiga ajetu a Lashalo bhashigona, ikabheje nne shingaajumuye.”
12Bhai, bhaajiganywa bhabho gubhaalugulilenje, “Mmakulungwa, ibhaga bhashigona, shibhalame.” 13Bhanganyanjibho pubhaganishiyangaga kuti bhanataya ga gona lugono, mbena ibhatayaga kuwa kwa a Lashalo.
14Bhai, a Yeshu gubhaabhalanjilenje gwangali nng’iyo, “A Lashalo bhashiwa, 15ikabheje nne ngunakwiinonyela kwa ligongo lyenunji, pabha ngapaaliji kweneko nkupinga nkulupalilanje. Aya twendangananje kubhali.”
16A Tomashi bhashemwaga Bhammba gubhaalugulilenje bhaajiganywa ajabhonji, “Na uwe twendangane, tukawe pamo na bhenebho!”
A Yeshu ni Gumi na Bhaayuya
17A Yeshu bhakaisheje kweneko gubhaaimene a Lashali bhali nnikabhuli mobha nsheshe. 18Shilambo sha Bheshania pushaliji tome na ku Yelushalemu, kutaliya kwa maili ibhili nnei. 19Bhayaudi bhabhagwinji bhashinkuikangana kwa a Malata na a Maliya kukwaangalayanga ga wilwa na alumbu bhabhonji.
20Bhai, a Malata bhakapilikaneje kuti a Yeshu bhanakwiya, gubhapite kukwaaposhela, ikabheje a Malia gubhaigele pamui. 21A Malata gubhaabhalanjile a Yeshu, “Mmakulungwa, nkapali apano, apwetu ngubhakawileje! 22Ikabheje nimumanyi shoshowe shishimwaajuje a Nnungu, shibhampe.”
23A Yeshu gubhaalugulile, “Apwenu shibhayushe.” 24A Malata gubhaajangwile, “Nimumanyi shibhayushe lyubha lya mpelo.” 25A Yeshu gubhaabhalanjile, “Nne ni nguyuya na peleshela gumi. Angulupalila nne nkali awe, shalame, 26na jojowe ali jwankoto ningulupalila, wala akawa. Bhuli nnikulupalila gegano?”
27A Malita gubhaalugulile, “Elo Mmakulungwa! Nne ngulupalile kuti mmwe a Kilishitu, Bhana bhabho a Nnungu, bhene bhakwiya pa shilambolyo.”
A Yeshu Bhanaguta Minyoi
28Bhakamaliyeje kubheleketa genego, a Malata gubhapite kukwaashema a Maliya, apwabho, gubhaabhalanjile kuntemela, “Bhaajiganya bhaishe bhanakunshema.” 29Bhenebho bhakapilikaneje nneyo, shangu gubhajinwishe, gubhaajendele a Yeshu. 30A Yeshu bhaaliji bhakanabhe jinjila nshijiji, ikabhe pubhaliji pubhaakongene a Malita kukwaaposhela pala. 31Bhai, Bhayaudi bhalinginji pamui pamo na a Maliya bhalikwaangalayanga bhakaabhonanjeje bhalijabhula shangu nikopoka palanga, gubhaakagwilenje. Pubhaganishiyenje bhanakwenda guta kulikabhuli.
32Bhai, a Maliya bhakaisheje pubhaaliji a Yeshu nikwaabhona, gubhatemi ulungolungo, gubhaabhalanjile, “Mmakulungwa kaliji nkapali apano, nnumbwangu akanawe!” 33A Yeshu bhakaabhoneje bhaniguta, na nkali Bhayaudi bhalinginji pamo na bhenebho bhaligutanga, guyaapoteshe muntima. 34Kungai gubhaabhushiyenje, “Kumwaabhishilenje kwei?” Gubhabhaalanjilenje, “Mmakulungwa, nnjiye kunnole.”
35A Yeshu gubhagutile kwa minyoi. 36Bhai, Bhayaudi gubhashitenje, “Nnolanje shibhaashite kwaapinga!” 37Ikabheje bhananji gubhashitenje, “Bhuli, bhenebha bhannamiye nangalole, bhangakombola kwaatenda a Lashalo bhanawe?”
A Yeshu Bhanakwaayuya a Lashali
38Bhai, a Yeshu guyaapoteshe kabhili muntima, gubhaishe kulikabhuli. Likabhuli liyene pulyaaliji lishembo, na lyashinkuibhwa na liganga likulungwa. 39A Yeshu gubhashite, “Nshoyanje ligangalyo!” A Malata, alumbubhabho bhawile bhala, gubhaalugulile, “Mmakulungwa, bhananunga, pabha bhatemi mobha nsheshe nnikabhuli!”
40A Yeshu gubhaalugulile, “Bhuli, nangammalanjila kuti nkulupalilangaga shinngubhone ukonjelo gwa a Nnungu?” 41Bhai, gubhashoshiyenje liganga lila. A Yeshu gubhalolile kunani kunnungu, gubhashite, “Ngunatenda eja Atati, pabha nnambilikanishiya. 42Nimumanyi kuti nnambilikanishiya mobha gowe. Ikabheje njibheleketa genego kwa ligongo lya bhandunji bhalinginji apanobha, nkupinga bhakulupalilanje kuti mmwe ni nndumile.” 43Bhakamaliyeje bheleketa genego, gubhashemile kwa lilobhe lya utiya, “A Lashalo! Nkoposhe palanga!” 44Bhawile bhala gubhakopweshe palanga, akuno bhali bhatabhilwe shanda mmakongono na mmakono na kumeyo kuunishilwe. A Yeshu gubhaalugulilenje, “Mwaagopolanje, mwaalekanje bhaijendele.”
Mpango gwa Kwaabhulaga a Yeshu
(Matei 26:1-5; Maliko 14:1-2; Luka 22:1-2)
45Bhai, Bhayaudi bhabhagwinji bhaikengenenje kwa a Maliya bhakashibhonanjeje shitendi shibhatendile a Yeshu, gubhaakulupalilenje. 46Ikabheje bhananji gubhapitengenenje kwa Ashimapalishayo kukwabhalanjilanga ga shene shibhatendile a Yeshu shila. 47Kwa nneyo bhakulungwanji bhaabhishila na Ashimapalishayo gubhatemingenenje lukumbi, gubhashitenje, “Tutende nndi? Pabha abha bhandubha bhanatenda ilangulo yaigwinji. 48Twaalekaga nnei pei, bhandu bhowe shibhaakulupalilanje, na Bhaloma shibhajiye angabhanyanga liekalu lyetu na shilambo shetu!”
49Penepo bhandu bhamo munkumbi gwabhonji bhashemwaga a Kayapa, bhaliji bhakulungwa bhaabhishila shene shakasho, gubhaalugulilenje, “Mmanganya nkakushimanyanga shindu shoshowe! 50Bhuli, nkaganishiyanga kuti mbaya awe mundu jumo kwa ligongo lya bhandunji, ngalingana angabhanywa shilambo showe?” 51Bhenebho bhangabheleketa nneyo kwaapinga bhayene, ikabhe bhenebho pubhaaliji bhakulungwa bhaabhishila shene shakasho, kwa nneyo bhashinkulondola kuti a Yeshu shibhawe kwa ligongo lya shilambo shabhonji, 52Wala nngabha kwa ligongo lyabhonjipe, ikabhe na kwaabhikanga pamo bhana bha a Nnungu bhapwilingenenje, nkupinga bhabhanganje pamo.
53Bhai, kuumila lyene lyubhalyo ashikalongolele bha Bhayaudi gubhaloleyenje shanabhuli pushibhaabhulaganje a Yeshu. 54Kwa nneyo a Yeshu bhangaowa kabhili kulugwinjili lwa Bhayaudi, ikabhe gubhashoshile penepo, gubhapite tome na kuanga, shilambo shishemwa Epulaimu. Kweneko gubhatemi pamo na bhaajiganywa bhabho.
55Shikukuu sha Bhayaudi shishemwa Pashaka shashinkubhandishila, bhandunji bhabhagwinji bhashinkwendangananga ku Yelushalemu kukwitakaya shikanabhe ika shikukuujo. 56Bhai, pubhalinginji nkwaaloleya a Yeshu. Bhakaimananjeje pamo nnikanisha, gubhabhuyenenje, “Nkubhonanga bhuli? Igala bhakaika kushikukuu kuno?” 57Bhakulungwanji bhaabhishila na Ashimapalishayo bhashinkuamulishanga kuti mundu akumanyaga kubhali a Yeshu, abhabhalanjilanje nkupinga bhaakamulanje.
12A Yeshu Bhanapakaywa Mauta
(Matei 26:6-13; Maliko 14:3-9)
1Mobha shita jikanabhe ika Pashaka, a Yeshu gubhaishe ku Bhetania kubhatamaga a Lashalo bhayushiywe bhakaweje bhala. 2Kweneko bhashinkushemelwa shalya, kwa nneyo a Malata bhatendaga kolokoya shalya. A Lashalo pubhaliji munkumbi gwa bhatemingenenje nkulya pamo na a Yeshu. 3Bhai, a Maliya gubhatolile nushu lita ja mauta ga nunjila ga mmbiya yaigwinji, gubhaapekeye a Yeshu mmakongono nikwaunguta na umbo yabho. Nyumba jowe jikununjilaga mauta. 4Bhai, a Yuda Ishikalioti, bha munkumbi gwa bhaajiganywa bhabho, numbe ni bhapinga kwaatendebhuka a Yeshu, gubhashite, 5“Kwa nndi mautaga gangaushwa kwa mmbiya dinali mamiya gatatu, nipegwa bhaalaga?” 6Bhashinkubheleketa nneyo, nngabha kuti bhatendaga kwaabhonelanga shiya bhaalaga, ikabhe pubhaliji bhaagoya mpatila gwa mmbiya, na pabha pubhaliji bhagwii, na bhatendaga jibha mmbiya mumpatila mula.
7Ikabheje a Yeshu gubhashite, “Mwaalekanje bhakongwebha, bhambashe kwa ligongo lya lyubha lya mashiko gangu. 8Bhaalaga bhapalinji na mmanganya mobha gowe, ikabheje nkabhanganga na nne mobha gowe.”
Mpango gwa Kwaabhulaga a Lashalo
9Bhayaudi bhabhagwinji gubhapilikenenje kuti a Yeshu kubhali ku Bhetaniya. Bhai gubhapitengenenje kweneko, nngabha ga kwaabhona a Yeshupe ikabhe bhaabhonanje a Lashalo bhayushiywe na a Yeshu. 10Bhakulungwanji bhaabhishila gubhalegenenje kwaabhulaga a Lashalo nneyo peyo, 11pabha kwa ligongo lya a Lashalo, Bhayaudi bhabhagwinji bhashinkwaalekanga ashikalongolele bhabhonji, nikwaakulupalila a Yeshu.
Kuangalilwa kwa a Yeshu Bhalijinjila ku Yelushalemu
(Matei 21:1-11; Maliko 11:1-11; Luka 19:28-40)
12Malabhi gakwe, likundi likulungwa lya bhandunji bhaikengenenje kushikukuu, gubhapilikenenje kuti a Yeshu mubhali mumpanda kwiya ku Yelushalemu. 13Bhai, gubhatemilenje maagala ga mitende, gubhapite kwaaposhelanga bhalijobhelanga, bhalinkutinji,
“Bhainiywe a Nnungu! Na bhene bhakwiya kwa lina lya Bhakulungwa.
Bhapegwe mboka bhakulungwa bha Ishilaeli.”
14A Yeshu gubhantolile mwana jwa mbunda jumo gubhatemi pantundu jakwe, malinga shigataya Majandiko ga Ukonjelo,
15“Unajogope shilambo sha Shayuni!
Nnole, a Mpalume bhenu bhanakwiya,
Bhashikwela mwana jwa mbunda!”
16Gene malangago bhaajiganywa bhabho bhakagamanyangaga gatendekagago, ikabheje a Yeshu bhakaweje na yuka, penepo gubhakumbushilenje kuti bhashinkujandishilwa genego, na bhandunji gubhaatendelenje nneyo peyo.
17Likundi lya bhandunji bhapalinji pamo na a Yeshu lyubha libhaayushiye a Lashalo, gubhapundilenje kwaakong’ondela. 18Kwa nneyo lugwinjili lwa bhandunji lula gubhaaposhelenje, pabha bhowe bhapilikenenje kuti a Yeshu bhashitenda shene shilangulosho. 19Bhai, Ashimapalishayo gubhabhalanjilenenje, “Nnilolanga? Tukakombola tenda shoshowe! Nnolanje bhandu bhowe bhanakwaakagulanga.”
Bhagiliki Bhanapinganga Kwaabhona a Yeshu
20Munkumbi gwa bhandunji bhaikengenenje ku Yelushalemu kukwaatindibhalila a Nnungu kushikukuusho, bhashinkupagwanga na Bhagiliki. 21Bhanganyabho gubhaajendelenje a Pilipi, bha ku Bhetishaida ja ku Galilaya, gubhashitenje, “Mmakulungwa, tunapinga kwaabhona a Yeshu.”
22Bhai, a Pilipi gubhapite kwabhalanjila a Ndeleya, kungai bhowe bhaanabhili gubhapite kwaabhalanjilanga a Yeshu. 23A Yeshu gubhaajangwilenje, “Malanga ga kuywa Mwana juka Mundu gaishe! 24Kweli ngunakummalanjilanga, mmbeju ja ngano jikakulilwe nnitaka niwa shijilepeshe nneyo peyo. Ikabheje jibholaga, bhai shijimele niogola iyepo yaigwinji. 25Mundu aabhushila gumi gwakwe shaguobhye, ikabheje mundu akaabhushila gumi gwakwe pa shilambolyo pano, anakuugoya mpaka pata gumi gwa pitipiti. 26Mundu angamulila maengo, anapinjikwa angagule, popowe pushimme nne pala, ni pushaabhe ntumishi jwangu. Mundu jojowe angamulila maengo, Atati shibhanng’ishimiye.
A Yeshu Bhanabheleketa ga Shiwo Shabho
27“Nnaino ntima gwangu gunamboteka, kanga melekete nndi? ‘Atati nndapule na gene malangaga?’ Ikabheje genega ni gung’ishile nkupinga mbitile gene malanga gano. 28Atati, nnikuye lina lyenu.” Penepo lilobhe kukoposhela kunnungu gulipilikanishe lilinkuti, “Nilikushiye na kabhili shinilikuye.”
29Lugwinjili lwa bhandunji bhajimingenenje penepo gubhapilikenenje lilobhelyo, gubhashitenje kuti jishibhalula nnjai, ikabhe bhananji gubhashitenje kuti, “Bhashikunguluka naka Malaika jwa a Nnungu!”
30Ikabheje a Yeshu gubhaalugulilenje, “Lyene lilobhelyo lyangakoposhela kwa ligongo lyangu nne, ikabhe kwa ligongo lyenu mmanganyanji. 31Nnaino gaishe malanga ga ukumulwa shilambolyo, na nkulungwa jwa pashilambolyo pano apinga nokolelwa palanga. 32Na nne pushinyinulwe kunani shilambo shinautilanje bhandu bhowe kwangu nne.” 33Kwa gene malobhego bhashinkulanguya shiwo shabho pushipingabha.
34Bhai, lugwinjili lwa bhandunji bhala gubhaajangwilenje, “Uwe shalia jetu jinakutubhalanjila kuti a Kilishitu shibhatame pitipiti. Bhai nkubheleketa bhuli, kuti Mwana juka Mundu anapinjikwa kujinulwa? Mwana juka Mundujo ni gani?”
35A Yeshu gubhaalugulilenje, “Shilangaya shatangu na mmanganyanji kwa mobha gashoko. Nndekoninji pabha nkwetenje shilangayasho nkupinga lubhindu lunanng’imananje, pabha aowa nnubhindu akakukumanya kwaaloya. 36Bhai mobha gunkwetenje shene shilangayasho, nshikulupalalilanje nkupinga mmanganje mmandunji bha shilangaya.” A Yeshu bhakamaliyeje kubheleketa genego, gubhapite kwiiya kwatalika bhanaabhonanje.
Ungakulupalila gwa Bhayaudi
37Nkali a Yeshu bhatendile yene ilangulo yoweyo pameyo gabhonji, bhangaakulupalilanga. 38Nkupinga gatimilile malobhe ga ankulondola bha a Nnungu a Ishaya kuti,
“Mmakulungwa, gani akulupalile ntenga gwetu?
Na mashili ga Bhakulungwa kugamanyishe kuka gani?”
39Pabha bhangakulupalilanga, a Ishaya bhabhelekete kabhili, Bhakulungwa bhakuti,
40“Bhashikukupila meyo gabhonji,
Bhashinonopya mitima jabhonji,
Bhanalolanje kwa mmeyo gabhonji,
Bhanamumanyanje mmitima jabhonji,
wala bhanandendebhushilanje,
Na nne ngaalamiyenje.”
41A Ishaya bhashinkubheleketa gene malobhega pabha bhashinkuubhona ukonjelo gwa a Yeshu, gubhatashiye ngani jabho.
42Nkali nneyo ashikalongolele bhabhagwinji bha Bhayaudi gubhaakulupalilenje a Yeshu. Ikabheje kwa ligongo lya Ashimapalishayo, bhangaibhoneyanga palugwinjili nkujogopa bhanaakanwanga nshinagogi. 43Pabha kubhapingangaga kuiniywa na bhandunji kupunda kuiniywa na a Nnungu.
Ukumu ga Nngakunda Malobhe ga a Yeshu
44A Yeshu gubhabhelekete kwa lilobhe lya utiya, “Mundu angulupalila nne, akaangulupalila nnepe, ikabhe anakwaakulupalila bhandumile bhala. 45Amona nne anakwaabhona bhandumile bhala. 46Nne shilangaya, numbe njiika pashilambolyo nkupinga bhowe bhaangulupalilanga bhanatamangane nnubhindu. 47Mundu apilikana malobhe gangu na anagakamule, nne nganng’ukumula, pabha nangaika kuukumula shilambolyo ikabhe kukushitapula. 48Akakamula malobhe gangu akwete jwa kunng’ukumula, lilobhe limeleketelyo, shiling’ukumule lyubha lya mpelo. 49Nne nangabheleketa kwa mashili gangu namwene, ikabhe Atati bhandumile bhala, bhashinajila ya bheleketa na jiganya. 50Numbe nne nimumanyi kuti amuli yabho inapeleshela gumi gwa pitipiti. Bhai nne gungubheleketa, gubhanajile Atati melekete.”
13A Yeshu Bhanakwaanabhiyanga Makongono Bhaajiganywa
1Bhai shikukuu sha Pashaka shikanabhe, a Yeshu bhamumanyi kuti malanga gabho ga jabhula pa shilambolyo kwenda kwa Atati gaishe. Bhashinkwaapinganga bhandu bhabho pa shilambolyo, numbe, bhashikwaapinganga mpaka kumpelo!
2Lishetani ali abhatajile a Yuda, bhana bhabho a Shimoni Ishikalioti, ntima gwa kwaatendebhuka a Yeshu, gubhatemingenenje nkulalila a Yeshu na bhaajiganywa bhabho. 3A Yeshu bhali bhamumanyi kuti bhashikamuywa indu yowe na Atati, numbe kubhakoposhele kwa a Nnungu na bhanabhuja kwenda kwa a Nnungu. 4Bhai gubhashoshile pa shalya, gubhabhishile likoti lyabho panyenje, gubhatolile litaulo, nikwiitabha nshigunu. 5Kungai gubhatajile mashi nshibhiga, gubhatandwibhe kwaanabhiyanga makongono bhaajiganywa bhabho nikwaungutanga na litaulo libhaitabhile nshigunu lila. 6Bhai gubhaaishile a Shimoni Petili, bhenebho gubhaalugulile a Yeshu, “Mmakulungwa, mmwe nnaanabhiya mmakongono nne?”
7A Yeshu gubhajangwile, “Mmwe nnaino nkakushimanya shingutenda ikabheje shinshimanye kungai.”
8A Petili gubhaabhalanjile, “Mmwe, wala nkanabhiya nne!” A Yeshu gubhaajangwile, “Monaga ngannabhiye, mwangali shilongani na nne.”
9A Shimoni Petili gubhaajangwile, “Mmakulungwa, nnabhiye nngabha makongonope, ikabhe na makono gangu nneila peila na ntwe gwangu.”
10A Yeshu gubhaabhalanjile, “Ajojile shiilu showe akapinjikwa kujoga kabhili, ikabhe kunabha makongonope, pabha shiilu showe shikonjile. Mmanganyanji nkonjilenje ikabhe nngabha mmowe.” 11A Yeshu bhashinkubheleketa “Nngabha mmowe nkonjilenje.” Pabha bhammanyi gani shabhatendebhushe.
12A Yeshu bhakamaliyeje kwaanabhiyanga makongono, gubhawete likoti lyabho gubhatemi kabhili, nikwaabhuyanga, “Bhuli, nngamanyinji gunintendelenjega? 13Mmanganyanji punkunjemanga Mmaajiganya na Mmakulungwa, nnibheleketanga ukoto, pabha nne puni nneyo. 14Bhai ibhaga nne nili Nankulungwa na Nkujiganya njikunnabhiyanga makongono, nneyo peyo na mmanganyanji nnapinjikwanga kunabhiyana makongono. 15Kwa nneyo njikunnanguyanga ipinjikwa, nkupinga ntendelananje nneyo malinga shinintendelenje nne. 16Kweli ngunakummalanjilanga, ntumwa nngabha jwankulungwa kupunda bhakulungwa bhakwe, na wala ntume nngabha nkulungwa kupunda bhantumile. 17Nngamanyangaga genego, shiibhe shammbone ntendangaga nneyo.
18“Ngaataya ga mmowe mmwe, pabha naamanyinji bhunaagwilenje. Ikabheje nkupinga gatimilile Majandiko gataya. ‘Alile shalya shangu ashindundumalila.’ 19Ngunakummalanjilanga genega gakanabhe koposhela, nkupinga pushigakoposhele nkulupalilanje kuti ‘Nne ni Nne.’ 20Kweli ngunakummalanjilanga. Akumposhela mundu jojowe junintumile, anaamboshela nne, na amboshela nne, anakwaaposhela bhandumile bhala.”
A Yeshu Bhanataya Kuti Bhapinga Tendebhukwa
(Matei 26:20-25; Maliko 14:17-21; Luka 22:21-23)
21A Yeshu bhakamaliyeje bheleketa genego, gubhatengwishe muntima kwa kaje, gubhakong’ondele bhalinkuti, “Kweli ngunakummalanjilanga, jumo munkumbi gwenunji apinga ndendebhuka!” 22Bhaajiganywa gubhalolenenje akuno bhalinginji na lipamba gani jubhakuntaya. 23Jumo jwa bhaajiganywa, apingwaga kaje na a Yeshu, ashinkutama tome na a Yeshu. 24Bhai, a Shimoni Petili gubhannangwile nkono bhalinkuti, “Mwaabhuye gani jubhakuntaya?”
25Bhai jwenejo gwabhatendebhushile a Yeshu nikwaabhuya, “Mmakulungwa, gani?”
26A Yeshu gubhajangwile, “Jwene, jushinimpambile ndonji nikumpajo.” Gubhagabhile ndonji, nipamba, gubhaapele a Yuda, bhana bhabho a Shimoni Ishikalioti. 27A Yuda bhakaposheleje ndonji jila, Lishetani gwabhajinjile. Bhai a Yeshu gubhaalugulile, “Shintumbilile tendasho, ntende shangu!” 28Wala jwakwa mundu munkumbi gwa bhatemingenenje pa shalya pala amumanyi kwa nndi bhashikwaabhalanjila nneyo. 29Pabha a Yuda pubhaaliji bhaagoya mpatila gwa mmbiya yabhonji, bhananji gubhaganishiyenje kuti a Yeshu bhashikwabhaalanjila bhakaume ipinjikwa nshikukuu, eu kuti bhashikwaabhalanjila bhaakapanganje bhaalaga indu.
30Bhai, a Yuda bhakaposheleje ndonji jila, shangu gubhakopweshe palanga. Na puyaliji shilo.
Amuli ja Ambi
31A Yuda bhakajabhuleje, a Yeshu gubhashite, “Nnaino akuywe Mwana juka Mundu, numbe a Nnungu bhashikuywa nkati jakwe. 32Na ibhaga a Nnungu bhakushiywe nkati ja Bhana bhabho, numbe a Nnungu shangupe, shibhankuye Mwana nkati jabho.
33“Mmanganya ashibhanangu, shindame na mmanganyanji kwa malanga gashokope. Shinnoleyanje, ikabheje nnaino ngunakummalanjilanga malinga shinaabhalanjilenje Bhayaudi kuti, ‘Kungwenda mmanganyanji nkakombolanga kuika!’ 34Ngunakumpanganga amuli ja ambi, Mpingane, malinga shinimpinjilenje mmanganyanji. 35Mpinganaga, bhandu bhowe shibhamanyanje kuti mmanganya bhaajiganywa bhangu.”
A Yeshu Bhanaabhalanga Kuti a Petili Shibhaakane
(Matei 26:31-35; Maliko 14:27-31; Luka 22:31-34)
36A Shimoni Petili gubhaabhushiye, “Mmakulungwa, kunkwenda kwei?” A Yeshu gubhajangwile, “Kungwenda nkakombola kungagula nnaino, ikabheje kungai shinngagule.”
37A Petili gubhaalugulile, “Mmakulungwa, kwa nndi ngunakombole kunkagula nnaino? Nne shing’engwe nkali kuwa kwa ligongo lyenu mmwe.”
38A Yeshu gubhaajangwile, “Bhuli! Kweli mmwe shinng’engwe kuwa kwa ligongo lyangu nne? Kweli ngunakunnugulila, lipongo akanabhe kongobhela shinngane patatu!”
14A Yeshu Mpanda gwa Kwenda kwa Atati
1A Yeshu gubhaalugulilenje, “Nnatengukanje mmitima jenunji. Nnakwaakulupalilanga a Nnungu, nngulupalilanje na nne. 2Kumui kwa Atati ipali ndamo yaigwinji, monaga nngabha nneyo, ngammalanjilenje. Nnaino ngunakwenda kukunnng’alashiyanga ndamo. 3Nyendaga kung’alashiyanga ndamo, shimuje kukuntolanga, nkupinga pushimme nne, na mmanganyanji mmanganje popo. 4Mmanganyanji nngumanyinji mpanda gwa kungwendako.”
5A Tomashi gubhabhushiye, “Mmakulungwa, tukakukumanya kunkwenda, bhai, tugumanye bhuli mpandago?” 6A Yeshu gubhaajangwile, “Nne ni mpanda na kweli na gumi. Jwakwa akombola kwenda kwa Atati ikabhe kupitila nne. 7Ibhaga nkamanyinji nne, nkaamanyinji Atati. Kuumila nnaino, mwaamanyinji, numbe mwaabhweninji.”
8A Pilipi gubhaalugulile, “Mmakulungwa, shiitupwae, ntulanguye Atati.” 9A Yeshu gubhaalugulilenje, “Mobha gowega ndemi na mmanganyanji, igala mmwe a Pilipi nkanabhemanya? Amweni nne abhabhweni Atati. Nkubheleketa bhuli, ‘Ntulanguye Atati?’ 10Bhuli nkaakulupalila kuti nne muni nkati ja Atati, nabhalabho Atati mubhali nkati jangu? Malobhe gungummalanjilangaga, ngaabheleketa kwa mashili gangu namwene, ikabhe Atati bhali nkati jangu, ni bhaatenda liengo lyabho. 11Nngulupalilanje kuti nne muni nkati ja Atati, na Atati mubhali nkati jangu, ibhaga ng’oo, nkulupalilanje kwa ligongo lya maengo gungutendaga. 12Kweli ngunakummalanjilanga, jwene angulupalila nne, na jwalakwe shaatende maengo gungukamula nne, nkali na gamakulungwa kupunda genega, pabha nne ngunakwenda kwa Atati. 13Shoshowe shishinnjuganje kwa lina lyangu, shenesho shindende, nkupinga Atati bhakuywe nkati jika Mwana. 14Nnyugangaga shoshowe kwa lina lyangu, shinintendelanje.”
A Yeshu Bhanaalajila ga Mbumu jwa Ukonjelo
15“Mmbingangaga, shinkamulanje amuli yangu. 16Na nne shinaajuje Atati bhampanganje jwakunjangutilanga juna, nkupinga atame na mmanganyanji pitipiti. 17Jwenejo Mbumu jwa kweli. Shilambolyo nngakombola kumposhela, pabha shikakombola kummona wala kummanya. Ikabheje mmanganyanji mummanyinji pabha anaatama na mmanganyanji, na shaabhe nkati jenunji.”
18“Ngannekanga ushubha, shininjiilanje. 19Gaigele mobha gashoko, shilambolyo shikamona kabhili, ikabheje mmanganyanji shimmonanje, pabha nne najwankoto na nkali mmanganyanji shimmanganje mmabhakotonji. 20Pushiliishile lyene lyubhalyo, shimmanyanje kuti nne muni nkati ja Atati, na mmanganyanji munninginji nkati jangu, na nne nkati jenunji.”
21“Akwiiposhela amuli yangu nikwiikamula, jwenejo ni ambinga nne. Na jwalakwe ambinga nne, shaabhapinje Atati, na nne shinimpinje na shiniilanguye kuka jwene.”
22A Yuda, nngabha a Ishikalioti bhala, gubhaabhushiye, “Mmakulungwa, shiitendeshe bhuli mmwe kwiilanguya kwetu uwe na nngabha ku shilambolyo?”
23A Yeshu gubhajangwile, “Mundu ambingaga shakamule malobhe gangu, Atati shibhampinje na uwe shituishe, nitama najo. 24Mundu akaambinga nne akakamula malobhe gangu. Lilobhe limpilikenenje nngabha lyangu nne, ikabhe lya Atati bhandumile.
25“Nimmalanjilenje genego, shini launo na mmanganyanji shino, 26ikabheje Nkujangutila jula, Mbumu jwa Ukonjelo, shibhantume Atati kwa lina lyangu, shannjiganyanje indu yowe na kunkumbushiyanga gowe gunimmalanjilenje.”
27“Ngunakunneshelanga ulele, ngunakumpanganga ulele gwangu. Ngakumpanganga malinga shilambolyo shishikuti tenda. Nnainginikanje mmitima jenunji wala nnatengukanje. 28Mwapilikenenje punammalanjilenje. ‘Ngunakwijendela, kungai shinimmujilanje kabhili.’ Nkambinjilenje, nkainonyelenje kwa ligongo ngunakwenda kwa Atati, pabha bhenebho bhakulungwa kumbunda nne. 29Njikummalanjilanga genega nnaino gakanabhe koposhela, nkupinga pushigakoposhelepo nkulupalilanje. 30Ngabheleketa kabhili malobhe gamagwinji na mmanganyanji, pabha nkulungwa jwa shilambolyoshi anakwiya. Wala jwangali sha kombola kwangu nne, 31ikabheje shilambolyo shinapinjikwa shimanye kuti nne ngunakwaapinga Atati, pabha ngunatenda indu yowe malinga shibhang’amulishe Atati. Nnjimangane, tujabhule apano!”
15A Yeshu Nshabhibhu gwa Kweli
1A Yeshu gubhapundile kubheleketa, “Nne nshabhibhu gwa kweli, bhaalima ni Atati. 2Lujambi lolowe luli nkati jangu lukaogoye iyepo, lunashelwa nishoywa, na lolowe luogola, lunaunilwa ntonga lukonje lupunde ogola. 3Mmanganyanji nkonjilenje kwa ligongo lya ntenga gunimmalanjilenje gula. 4Ntamangane nkati jangu, na nne nkati jenunji. Na malinga lujambi pulukaogoya iyepo jikape, lukabhe munshabhibhu, nneyo peyo na mmanganyanji nngakombola kuogoya iyepo nkatamangane nkati jangu.”
5“Nne nshabhibhu, mmanganyanji nyambi. Atama nkati jangu, na nne ndamaga nkati jakwe, jwenejo shaogoye iyepo yaigwinji, pabha gwangali nne nkakombolanga tenda shoshowe. 6Mundu jojowe akatame nkati jangu, analeshelwa palanga malinga lujambi pululeshelwa palanga ni jumula. Nilokotwa na bhandunji nileshelwa pamoto lutinishe. 7Ntamanganaga nkati jangu, na malobhe gangu gatamaga nkati jenunji, bhai, nnjuganje shoshowe shinkupinganga na mmanganya shimpegwanje. 8Shimmanganje bhaajiganywa bhangu, niogoya iepo yaigwinji na kwa nneyo Atati shibhakuywe. 9Nne ngunakumpinganga mmanganyanji malinga Atati shibhambinga nne. Ntamangane nkupingana na nne. 10Nkamulangaga amuli yangu, shintamangane nkupingana na nne, malinga nne shingamwile amuli ya Atati na tama nkupingana kwabho. 11Njikummalanjilanga genego nkupinga angalala kwangu kutame nilonjeya nkati jenunji, na angalala kwenunji kutimilile. 12Amuli jangu ni ajino, mpingane, malinga shinimpinjilenje nne. 13Kwakwa kupinga kupundile, kwa mundu kwiishoya gumi gwake kwa ligongo lya ashaambwiga ajakwe. 14Mmanganyanji ashaambwiga ajangu ntendangaga gungung’amulishanga. 15Nganshemanga kabhili bhatumishi, pabha ntumishi akakushimanya shibhaatenda bhakulungwa bhakwe. Ikabheje mmanganyanji njikunshemanga ashaambwiga, pabha ninng’ibhulilenje gowe gumbilikene kwa Atati. 16Nngabha mmanganyanji nng’agwilenje nne, ikabhe nne ning’agwilenje mmanganyanji nikuntumanga nnjendangane nkaogoyanje iepo na iepo yenunji ilonjeye, na bhalabho Atati bhampanganje shoshowe shinkwaajuganga kwa lina lyangu. 17Bhai, amuli jangu jingumpanganga ni ajino, mpingane.”
Shilambolyo Shikakwaapinga a Yeshu na Bhaajiganywa Bbhabho
18A Yeshu gubhashite, “Ibhaga shilambolyo shinshimangaga mmanganyanji, nkumbushilanje kuti, shinjimile nne shikanabhe kunshimanga mmanganyanji. 19Ibhaga nkalinginji bhandu bha shilambolyo, shilambolyo shikampinjilenje pabha bhandunji bhakwe. Ikabheje pabha mmanganyanji nngabha bha pa shilambolyo, ikabhe nne njikunng’agulanga kopoka kushilambolyo, kwa lyene ligongolyo shilambolyo shinakunshimanga. 20Nkumbushilanje gunimmalanjilenje, ntumwa nngabha jwankulungwa kupunda bhakulungwa bhakwe. Ibhaga bhashimbotekanga nne, shibhampotekanje na mmanganyanji, monaga bhakamulenje lilobhe lyangu, nneila peila shibhakamulanje na lilobhe lyenunji. 21Ikabheje genego gowe shibhantendelanje kwa ligongo lya lina lyangu, pabha bhakakwamanyanga bhandumile bhala. 22Monaga ngungaisheje nibheleketa nabhonji, bhakanakolanje yambi, ikabheje nnaino bhakakombolanga kwiembuya kuti bhangalinginji yambi. 23Anjima nne, anakwaashima na Atati. 24Monaga ngalepele tenda indu ikanabhe tendwa naka mundu juna ngubhakakwetenjeje yambi, ikabheje nnaino bhagabhweninji gundendile, na gubhanjimilenje nne na Atati. 25Ikabheje gatimilile malobhe ga shalia yabhonji, ‘Bhashinjimanga nne gwayoyo!’
26“Ikabheje pashaishe nkujangutajo, jushinintume kungwenunji kopoka kwa Atati, Mbumu jwa kweli, jwenejo shangong’ondele nne. 27Na mmanganyanji shinngong’ondelanje, pabha nshibhanganga na nne kuumila kundandubho.”
161“Njikummalanjilanga genego nkupinga nnalekanje ngulupai jenunji. 2Bhandunji shibhankananje nnyumba yabhonji ya jujila Nnungu. Numbe ganakwiya mobha, kila mundu shammulaganje mmanganyanji, shaganishiye kuti anaashoya mbepei kwa a Nnungu. 3Shibhantendelanje genego kwa ligongo lya nngaamanya Atati, wala nne. 4Ikabheje njikummalanjilanga genego, nkupinga pushigaishe malanga gakwe, nkumbushilanje kuti nammalanjilenje.”
Maengo Gaka Mbumu jwa Ukonjelo
“Nangammalanjilanga yene indui kuumila bhukala, pabha naliji pamo na mmanganyanji. 5Ikabheje nnaino ngunakwenda ku bhandumile bhala, wala jwakwa nkali jumo munkumbi gwenunji amuya, ‘Nkwenda kwei?’ 6Pabha njikummalanjilanga genego, nshiinjikanga mmitima jenunji. 7Ikabheje, kweli ngunakummalanjilanga, mbaya nne nyabhule, pabha ngajabhule Nkujanguta jula, akanjiilanga. Ikabheje, nyendaga, bhai shinintume kungwenunji. 8Jwenejo aikaga, shabhakong’ondelanje bhandu pa shilambolyo, ga yambi na aki na ukumu ja a Nnungu. 9Kwa ngani ja yambi yenunji shabhakong’ondelanje, pabha bhangangulupalilanga nne, 10kwa ngani ja aki shabhakong’ondelanje kuti nne ngwete aki, pabha ngunakwiijendela kwa Atati, wala nkamonanga kabhili, 11na kwa ngani ja ukumu, shabhakong’ondelanje kuti nkulungwa jwa pashilambolyo pano aukumwilwe.
12“Njikola gamagwinji ga kummalanjilanga, ikabheje nnaino shintopelwanje. 13Ikabheje pushaishe Mbumu jwa kweli, jwenejo shannongoyanje nkweli jowe, pabha akabheleketa kwa mashili gakwe nnyene, ikabhe shabhelekete gapilikene na kunnugulilanga gapinga koposhela. 14Jwenejo shanguye nne pabha shantashiyanje gapatile kwangu nne gala. 15Yowe ibhakwete Atati ni yangu, kwa nneyo nashinkubheleketa kuti, Mbumujo shantashiyanje gashaapate kwangu nne.
Kuinjika Shikubhe Kuangalala
16“Galepeshe mobha gashoko, mmanganyanji nkamonanga na gapitaga mobha gashoko, shimmonanje kabhili!” 17Penepo bhaajiganywa bhabho bhananji gubhabhuyenenje, “Bhakwete malombolelo gashi pubhabheleketa, ‘Galepeshe mobha gashoko mmanganyanji nkamonanga, na gapitaga mobha gashoko shimmonanje kabhili?’ Kabhili bhakuti. ‘Pabha ngunakwenda kwa Atati!’ ” 18Bhai, gubhalinginji nkubhuyana, “Bhakwete malombolelo gashi kubheleketa, ‘Galepeshe mobha gashoko?’ Tukakushimanya shibhaabheleketa.”
19A Yeshu gubhamumanyi kuti bhanapinganga kwaabhuya, bhai gubhaalugulilenje, “Bhuli, nnabhuyananga gumelekete gakuti, ‘Galepeshe mobha gashoko mmanganyanji nkamonanga, na gapitaga mobha gashoko shimmonanje kabhili?’ 20Kweli ngunakummalanjilanga, mmanganyanji shinngutanje shililo, ikabheje shilambolyo shishiinonyele, shinng’injikanje, ikabheje kuinjika kwenunji shikutendebhushe kubha kwiinonyela. 21Bhakongwe bhalipinga kola, bhanapata mboteko pabha malanga ga kola gaishile, ikabheje bhakolaga, bhakakumbushila kabhili mboteko, kwa ligongo lya kwiinonyela kubhelekwa kwa mundu pa shilambolyo. 22Bhai, mmanganyanji nshiinjikanga nnaino, ikabheje shininjiilanje kabhili, numbe shimwinonyelanje mmitima jenunji, na kwene kwinonyelako jwakwa shampokonyolanje.”
23“Lyene lyubhalyo nkamuyanga shoshowe. Kweli ngunakummalanjilanga, shoshowe shishimwaajuganje Atati kwa lina lyangu, shibhampanganje. 24Mpaka nnaino nkanabhejuganga shindu kwa lina lyangu. Nnjuganje shimpegwanje nkupinga kwiinonyela kwenunji kutimilile.
Shilambolyo Nishikombwele
25“Njikummalanjilanga genega kwa ndango. Ikabheje malanga ganakwiya ngammalanjilanga kabhili kwa ndango, ikabhe shinimmalanjilanje ga Atati gwangali nng’iyo. 26Gene mobhago shinnjuganje kwa lina lyangu, wala ngakummalanjilanga kuti shininjujilanje kwa Atati, 27pabha bhayene Atati bhanakumpinganga, kwa ligongo lya mbinganga nne nikulupalila kuti kungoposhele kwa a Nnungu. 28Nne kungopweshe kwa Atati, gung’ishe kushilambolyo na nnaino ngunakushileka shilambolyo kubhuja kwa Atati.”
29Bhai bhaajiganywa bhabho gubhaalugulilenje, “Nnole! Nnaino nnabheleketa gwangali nng’iyo wala nkabheleketa kwa ndango. 30Nnaino tumumanyi kuti mmwe nnakwiimanya indu yowe, wala ikapinjikwa mundu jojowe kummuya, kwa nneyo tunaakulupalila kuti kunkoposhele kwa a Nnungu.”
31A Yeshu gubhaajangwilenje, “Bhuli, nnaino nnikulupalilanga? 32Malanga ganakwiya, numbe gaishe, mmowenji shimpwilingananje kila mundu kunngwakwe, nne shinnekanje jikape. Mbena, nne nngabha puni jikape, pabha Atati pubhali pamo na nne. 33Njikummalanjilanga genego nkupinga nkolanje ulele gwa lundana na nne. Pashilambolyo nkwetenje shilaje, ikabheje mwilumanje ntima, nne nishikombwele shilambolyo!”
17A Yeshu Bhanakwaajujilanga Bhaajiganywa Bhabho
1A Yeshu bhakabheleketeje genego, gubhalolile kunani kunnungu, gubhashite, “Atati, malanga gaishe! Munkuye Mwanagwenu, nkupinga na jwalakwe Mwana ankuye. 2Pabha mwashinkumpa Mwanagwenu mashili kubhandu bhowe nkupinga bhowe bhumwampele abhapanganje gumi gwa pitipiti. 3Na gumi gwa pitipiti ni aguno, kummanya mmwe nni jikape a Nnungu bha kweli, na kwaamanya a Yeshu Kilishitu bhumwaatumile. 4Nne njikunkuya mmwe pa shilambolyo pano, maliye liengo limwaambele ndende lila. 5Atati, nnaino nnguye, kwa ukonjelo gunaakwete punaliji na mmwe shilambolyo shikanabhe panganywa gula.
6“Njikulitenda lina lyenu limanyishe ku bhandu bha pa shilambolyo bhummbele bhala. Pubhalinginji bhenu, gummbele nne bhabhanganje bhangu, numbe bhakundilenje lilobhe lyenu. 7Nnaino bhamumanyinji kuti yowe immbele, kuikopweshe kunngwenu mmwe. 8Nne naapelenje lilobhe limwaammbele lila, nabhalabhonji bhaliposhelenje, bhamumanyinji kuti kweli kungoposhele kunngwenu mmwe, na bhakulupalilenje kuti mmwe ninndumile.”
9“Nne ngunakwaajujilanga bhenebho, ngakushijujila shilambolyo, ikabhe ngunakwaajujilanga bhummbele bhala, pabha bhenu. 10Yowe ingwete ni yenu mmwe, na yenu ni yangu na ukonjelo gwangu ubhoneshe ku bhene bhumbele bhala. 11Na nnaino wala ngalonjeya pashilambolyo, ngunakwiya kunngwenu, ikabheje bhanganyabha launo pubhapalinji pashilambolyo. Atati bha ukonjelo! Kwa mashili ga lina lyenu limmbele, shonde mwaapanganje ulinda nkupinga bhabhanganje shindu shimo, malinga shituli uwe. 12Punaliji pamo na bhanganyabho, nne nashinkwaapanganga ulinda kwa mashili ga lina lyenu limmbele. Nne naabhishilenje muulinda, wala jwakwa nkali jumo jwabhonji apinga kuobha, ikabhe amanyishe kuti mwana jwa obha jula, nkupinga Majandiko ga Ukonjelo gamalile.”
13“Bhai, nnaino ngunakwiya kunngwenu, gene malobhega njibheleketa nili pa shilambolyope pano, nkupinga bhainonyelanje mmitima jabhonji kwa ligongo lyangu. 14Nne naapelenje lilobhe lyenu na shilambolyo gushaashimilenje, pabha bhanganyabho nngabha bha pa shilambolyo, malinga shini nne nngabha jwa pa shilambolyo. 15Ngaajuga kuti mwaashoyanje pa shilambolyo, ikabhe ngunaajuga mwaembuyanje na jwangali jwa mmbone jula. 16Bhanganyabho nngabha bha pa shilambolyo, malinga shini nne nngabha jwa pa shilambolyo. 17Mwaatakayanje kwa kweli jila, lilobhe lyenu ni kweli. 18Malinga shinndumile nne ku shilambolyo na nne nnepeyo njikwaatumanga ku shilambolyo, 19na kwa ligongo lya bhanganyabho ngunakwiishoya namwene nkupinga na bhalabhonji bhaishoyanje na kweli jila.
20“Bhungwaajujilanga nngabha bhanganya pebho, ikabhe bhowe shibhakulupalilanje kwa ligongo lya lilobhe lyabhonji. 21Ngunaajuga nkupinga bhowe bhabhanganje shindu shimo. Atati! Ngunaajuga bhabhanganje nkati jetu, malinga mmwe Atati shinni nkati jangu, na nne nkati jenu. Ngunaajuga bhabhanganje shindu shimo nkupinga shilambolyo shikulupalile kuti mmwe ni nndumile. 22Nne naapelenje ukonjelo malinga gumwaambele gula, nkupinga bhabhanganje shindu shimo malinga shituli uwe. 23Nne ndame nkati jabhonji, na mmwe nkati jangu nne, nkupinga bhamalilanje kubha shindu shimope, nkupinga shilambolyo shimanye kuti mmwe ni nndumile, mmwe nnakwaapinganga bhanganyabho malinga shinkumbinga nne.”
24“Atati! Shingupinga bhummbele bhala bhabhanganje pamo na nne popowe pushindame, nkupinga bhagubhonanje Ukonjelo gwangu gummbele, pabha nshinkumbinga shilambolyo shikanabhe panganywa. 25Atati mmambone! Shilambolyo shikakummanya, ikabhe nne nimmanyi, bhanganyabha bhamumanyinji kuti mmwe ni nndumile. 26Njitenda lina lyenu limanyishe ku bhanganyabho, na shimbunde kutenda nneyo, nkupinga kumbinga kwenu, kubhe mmitima jabhonji, na nne namwene mme mmunda jabhonji.”
18Kukamulwa kwa a Yeshu
1A Yeshu bhakabheleketeje genego, gubhajabhwile na bhaajiganywa bhabho gubhapite kung’ambu lushi lwa Kedoloni. Kweneko jashinkupagwa bhushitani, a Yeshu gubhajinjile mwenemo na bhaajiganywa bhabho. 2A Yuda bhaatendebhushe a Yeshu bhapamanyi penepo, pabha a Yeshu bhatendaga kwenda kweneko papagwinji na bhaajiganywa bhabho. 3Bhai, a Yuda gubhaishe kubhushitani kula bhali bhalongene na likundi likulungwa lya manjola na bhalinda kukoposhela kwa bhakulungwanji bhaabhishila na Ashimapalishayo, bhajigelenje yenje na ikomanilo. 4Bhai a Yeshu bhalinkugamanya gowe gapinga kwaakoposhela, gubhakoposhele nikwaabhuyanga, “Junkunoleyanga gani?”
5Nabhalabhonji gubhaajangwilenje, “A Yeshu bha ku Nashaleti!” A Yeshu gubhaalugulilenje, “Nne ni nne.” A Yuda bhaatendebhwishe bhala, na bhalabho pubhaliji bhajimi nabhonji.
6Bhai, a Yeshu bhakaalugulilanjeje kuti, “Nne ni nne” gubhanokolenenje kubhuja nnyuma gubhaagwilenje pai. 7A Yeshu gubhaabhushiyenje kabhili, “Junkunnoleyanga gani?” Gubhaajangwilenje, “A Yeshu bha ku Nashaleti!”
8A Yeshu gubhaalugulilenje, “Nimmalanjilenje kuti, Nne ni nne. Bhai monaga nkunoleyanga nne, mwaalekanje bhanganyabha bhaijendanganile.” 9Bhashinkubheleketa genego nkupinga gatimilile malobhe gubhabhelekete kuti, “Bhummbele bhala nangaang’obhiya nkali jumo.”
10Bhai, a Shimoni Petili bhashinkukola upanga, gubhaguolomwele nikunkata lishikio lya kunkono nnilo, lika ntumishi jwa bhakulungwa bhaabhishila. Jwene ntumishijo pashemwaga Malikushi. 11Bhai, a Yeshu gubhaabhalanjile a Petili, “Mmujenago upanga gwenu nnigonelo lyakwe. Bhuli, ngunapapile shikombe sha mboteko shibhambele Atati?”
A Yeshu Bhanapelekwa ku Bhakulungwa Bhabhishila
12Bhai likundi lya manjola lila na nkulungwa jwabhonji jula na bhalinda bha Bhayaudi bhala gubhaakamwilenje a Yeshu, gubhaatabhilenje. 13Gubhatandubhenje kwapeleka kwa a Anashi, akwebhabho a Kayapa, bhaliji Bhakulungwa Bhabhishila shene shakasho. 14A Kayapa ni bhebhala bhaalugulilenje Bhayaudi kuti mbaya mundu jumo awe kwa ligongo lya bhandunji.
A Petili Bhanakana Kwaamanya a Yeshu
(Matei 26:69-70; Maliko 14:66-68; Luka 22:55-57)
15A Petili na nkujiganywa juna gubhaakagwilenje a Yeshu. Jwene nkujiganywajo atendaga manyika na Bhakulungwa Bhabhishila, kwa nneyo gwajinjile palukumbi lwa Bhakulungwa Bhabhishila lubhajinjile a Yeshu. 16Ikabheje a Petili pubhajimi palanga, tome na nnango. Bhai, bhaajiganywa bhana bhamanyishe na Bhakulungwa Bhabhishila bhala gubhakopweshe palanga nikunguluka na jwankongwe nninda jwa pannango, akwaajinjiyaga a Petili nkati. 17Bhai bhakongwe bhalinda bha nnango bhala gubhaabhushiye a Petili, “Bhuli, mmwe nkumbi gumo gwa bhaajiganywa bha bhene bhandubha?” A Petili gubhashite, “Nngabha nne!”
18Bhatumwa na bhalinda bhala bhashinkukumbanyanga moto gwa jota pabha jishinkupagwa mmbepo, gubhatemingene nkujota moto. Na bhalabho a Petili gubhajimi pamo nabhonji nkujota moto.
Bhakulungwa Bhabhishila Bhanakwaabhuya a Yeshu
(Matei 26:59-66; Maliko 14:55-64; Luka 22:66-71)
19Bhai Bhakulungwa Bhabhishila gubhaabhushiye a Yeshu ga bhaajiganywa bhabho na ga majiganyo gabho. 20A Yeshu gubhaajangwile, “Nne mobha gowe natendaga bheleketa pa lugwinjili lwa bhandu gwangali nng’iyo na papagwinji natendaga jiganya nshinagogi na ku likanisha, pubhaimanangaga Bhayaudi bhowe, wala nangabheleketa shoshowe kwa nng’iyo. 21Pakuti nnaamuya nne? Mwaabhuyanje bhapilikenenje bhala nndi inaalugulilenje. Bhanganyabho bhagamanyinji gunaalugulilenje.”
22Bhai bhakamaliyeje bheleketa nneyo, bhalinda bhamo bhaajimi tome gubhaakomile lipapa a Yeshu bhalinkuti, “Mmwe nnakwaajangula bhuli nneyo, bhakulungwa bhaabhishila?”
23A Yeshu gubhaajangwile, “Monaga njibheleketa gangali ga mmbone, mmalanjile gwangali gwa mmbone gwakwe, monaga gumelekete ga mmbone, shinkungomela nndi?”
24Bhai, a Anashi gubhaapeleshe a Yeshu kwa a Kayapa bhakulungwa bhaabhishila, bhali bhatabhwilwe.
A Petili Bhanakana Kabhili Kwaamanya a Yeshu
(Matei 26:71-75; Maliko 14:69-72; Luka 22:58-62)
25A Petili gubhajimi penepo, nkujota moto. Bhai, gubhaabhushiyenje, “Bhuli, nkali mmwe nngabha nkumbi gumo gwa bhaajiganywa bhabho?” Nabhalabho gubhakanile bhalinkuti, “Nngabha nne!” 26Ntumishi jumo jwa bhakulungwa bhaabhishila, nnongo nnjakwe akatilwe lishikio na a Petili jula, akwaabhuyaga, “Bhuli, nne nangammona mmwe kubhushitani nni pamo na bhenebho?”
27A Petili gubhakanile kabhili, na shangu lipongo gwakongobhele.
A Yeshu kwa a Pilato
(Matei 27:1-2, 11-14; Maliko 15:1-5; Luka 23:1-5)
28Kungai gubhaashoshiyenje a Yeshu kwa a Kayapa, gubhaapelekenje kwa a mpalume bha Shilumi bhashemwaga a Pilato. Puyaliji tome kumashelo, ikabheje ashaayenenji bhangajinjilanga nnukumbi mula, nkupinga bhanakolanje yambi nikwaibhililanga kulya Pashaka. 29Bhai, a Pilato a Mpalume bha Shilumi bhala, nigubhakopweshe palanga gubhaabhushiyenje, “Bhalebhile nndi bhene bhandubha?”
30Gubhaajangwilenje, “Kaliji bhangalebha, ngutukaapelesheje kunngwenu mmwe.”
31A Pilato gubhaalugulilenje, “Ayaga mwaatolanje mwashaayenenji nkaaukumulanje malinga shalia jenunji.” Bhai Bhayaudi gubhaajangwilenje, “Uwe tukapinjikwa kunng’ukumula mundu jojowe kuwa.” 32Ishinkutendeka nneyo nkupinga gatimilile malobhe gubhabhelekete a Yeshu bhalilanguya shiwo shashi shishibhawe.
33Bhai, a Pilato gubhajinjile kabhili nnukumbi lukulu lushemwa Pulaitolio, gubhaashemile a Yeshu nikwaabhuya, “Bhuli! Mmwe Mmakulungwa bha Bhayaudi?”
34A Yeshu gubhaajangwile, “Bhuli! Genego malobhe genu mmayene, eu nshibhalanjilwa na bhandunji, gangu nne?”
35A Pilato gubhaajangwile, “Ama! Bhuli nne Nanyaudi? Bhashilambo ajenunji na bhakulungwa bhaabhishila bhenu bhanjienabhonji kwangu nne. Nntendile nndi?”
36A Yeshu gubhajangwile, “Upalume gwangu nngabha gwa pa shilambolyo. Monaga upalume gwangu ukaliji gwa pa shilambolyo pano, ashimanjola bhangu bhakangomanilenje nkupinga ngunakamulwe na Bhayaudi. Ikabheje upalume gwangu nngabha gwa pepano.”
37Penepo a Pilato gubhaabhushiye, “Bhai, Mmwe mmapalume?” A Yeshu gubhajangwile, “Mmwe mmelekete kuti, nne mpalume. Nne njibhelekwa kwa ligongo lya genego na genego ni gung’ishile pa shilambolyo, nkupinga ngong’ondele kweli kubhandunji. Jojowe akwete kweli anambilikanishiya nne.”
38A Pilato bhakwaabhuyaga, “Kweli ni nndi?”
A Yeshu Bhanaukumulwa Kuwa
(Matei 27:15-31; Maliko 15:6-20; Luka 23:13-25)
A Pilato bhakabheleketeje genego gubhaajendelenje Bhayaudi kabhili, gubhaalugulilenje “Nne ngakushibhona shoshowe shibhalebhile bhenebha. 39Ikabheje nkwetenje nnkubho gwa kuti nne ning’ugulilanje nkutabhwa jumo mobha ga Pashaka. Bhuli, nnapinganga ning’ugulilanje A mpalume bha Bhayaudi?”
40Penepo gubhajobhelenje, “Ng’oo! Nngabha bhenebha ikabhe a Bhalabha!” A Bhalabha bhashinkutabhwa kwa ligongo lya ujambashi.
191Bhai, a Pilato gubhaatolile a Yeshu gubhaakomile mishapilo. 2Na bhalabhonji ashimanjola nkwaalembula, gubhaeleyenje ulemba gwa mibha, gubhaawashiyenje a Yeshu muntwe mbuti ulemba gwa shipalume, gubhaawashiyenje na nngubho ja langi ja shambalau. 3Gubhaajendelenje, bhalinkutinji “Tunakunkomaya A mpalume bha Bhayaudi!” Gubhaakomilenje mapapa mmatukwa.
4Kungai a Pilato gubhakopweshe kabhili palanga, gubhaalugulilenje, “Nnolanje, ngunakwiya nabho kabhili kwenu mmanganya mmumanyanje kuti nne, nangashibhona shoshowe shibhalebhile.” 5Bhai, a Yeshu gubhakopweshe palanga bhawete ulemba gwa mibha na nngubho ja langi ja shambalau. A Pilato gubhaalugulilenje bhandunji bhala, “Nnolanje! Abha apano.”
6Bhai, Bhakulungwa bhaabhishila na bhalinda bhakaabhonanjeje a Yeshu gubhautiyenje lilobhe bhalinkutinji, “Mwaabhambe munshalabha! Mwaabhambe munshalabha!” A Pilato gubhaalugulilenje, “Bhai, mwaatolanje mwaashayenenji nkaabhambanje munshalabha, pabha nne ngakushibhona shibhalebhile.”
7Bhayaudi gubhaajangwilenje, “Uwe tukwete shalia ja kwaukumula, pabha bhashinkwiitenda kuti Mwana jwa a Nnungu.”
8Bhai a Pilato bhakapilikaneje gene malobhego gubhapundile jogopa. 9Bhai, gubhajinjile kabhili nnukumbi lukulu lushemwa Pulaitolio, gubhaabhushiye a Yeshu, “Mmwe kunkoposhele kwai?” Ikabheje a Yeshu bhangaajangula shindu shoshowe. 10Bhai a Pilato gubhaalugulile “Nkaapinga kubheleketa na nne? Bhuli nkaakumumanya kuti nne njikola ukulungwa gwa kunngopola na gwa kummamba munshalabha?”
11A Yeshu gubhaajangwile, “Mmwe ngunkakweteje upalume gogowe kwangu nne gwangali pegwa na a Nnungu. Kwa nneyo jwene angamwiye kwenu mmwejo, ashikola shambi shikulungwa.”
12Tandubhila penepo a Pilato gubhaloleye shanabhuli shibhaagopole, ikabheje Bhayaudi gubhajobhelenje bhalinkutinji, “Mwaagopolaga bhenebha, mmwe mwangali shilongani na a Kaishali a mpalume bhakulu bha Loma, kila mundu akwiitenda mpalume anakwaatendebhuka a Kaishali!”
13Bhai a Pilato, bhakapilikaneje gene malobhego, gubhakopweshe nabho a Yeshu palanga, gubhatemi pashitengu sha ukumu, pashemwaga “lupenu lwa maganga” eu kwa Shiebhulania, “Gabhasha.”
14Puyaliji mui malanga ga shaa shita nnei, lyubha lya kolokoya Pashaka. A Pilato gubhaalugulilenje Bhayaudi, “Mwaalolanje! A mpalume bhenunji!”
15Bhai, bhanganyabho gubhajobhelenje, “Mwaashoye! Mwashoye! Bhabhambwe munshalabha!” A Pilato gubhaabhushiyenje, “Bhuli naabhambe munshalabha a mpalume bhenunji?” Bhakulungwanji bhaabhishila gubhajangwilenje, “Uwe twangali a mpalume ikabhe a Kaishali!”
16Penepo a Pilato gubhaakamwiyenje a Yeshu nkupinga bhaabhambe munshalabha, na bhalabhonji gubhaaposhelenje.
A Yeshu Bhanaakomelwa Munshalabha
(Matei 27:32-44; Maliko 15:21-32; Luka 23:26-43)
Bhai, gubhaatolilenje a Yeshu. 17Na bhalabho gubhakopweshe palanga akuno bhajigele nshalabha gwabho, kuloya mmbali pashemwaga “Shibhanga sha Ntwe” kwa Shiebhulania Goligota. 18Penepo nipubhaabhambilenje munshalabha a Yeshu na bhandu bhananji bhabhili, jumo nkono gwabho gwa nnilo, na juna nkono nshinda gwabho na a Yeshu pakati pakati. 19Na bhalabho a Pilato gubhajandishe mmbila panani nshalabha, jijandikwe nnei, “A YESHU BHA KU NASHALETI, A MPALUME BHA BHAYAUDI.” 20Bhai Bhayaudi bhabhagwinji gubhashomilenje jene mmbilajo, pabha pubhaabhambilenje munshalabha a Yeshu, pupaaliji tome na shilambo. Na jene mmbilajo pujajandikwe kwa Shiebhulania na Shilatini na Shigiliki. 21Bhai, bhakulungwanji bha bhaabhishila na Bhayaudi gubhaalugulilenje a Pilato, “Nnajandishe. ‘A mpalume bha Bhayaudi,’ ikabhe bhashinkubheleketa bhayene kuti, ‘Nne mpalume jwa Bhayaudi.’ ”
22A Pilato gubhajangwile, “Gunyandishe, nigajandishe!”
23Ashimanjola bhala bhakaabhambanjeje a Yeshu munshalabha, gubhatolilenje nngubho yabho, gubhagebhenyenje maungu nsheshe, malinga shibhalinginji. Gubhatolilenje na kanshu jabho, jenejo pujaliji ja lukwa. 24Bhai, gubhalugulilenenje, “Tunajipapule, ikabhe tutende shikoma jibhe jika gani.” Genego gashinkutendeka nkupinga gatimilile Majandiko ga Ukonjelo ga taya,
“Bhashinkugabhananga nngubho yangu,
Na nngubho jangu gubhaagulenje kwa shikoma.”
Bhai nneyo, ni shibhatendilenje ashimanjola bhala.
25Tome na nshalabha gwa a Yeshu bhashinkujimangana anyinabhabho, na a Malia akulu bhabho anyinabhabho akongobhabho a Kileopashi, na a Malia bha ku Magidala. 26Bhai, a Yeshu bhakaabhoneje anyinabhabho na nkujiganywa jubhampinjile jula ajimi patome, gubhaalugulile anyinabhabho, “A Mama! Munnole, mwanagwenu.” 27Kungai gubhaannugulile nkujiganywa jula. “Mwaalole, anyina bhenu.” Kutandubhila penepo, bhaajiganywa bhala gubhaatolile anyina bhabho a Yeshu bhakatame kunngwabho.
A Yeshu Bhanawa
(Matei 27:45-56; Maliko 15:33-41; Luka 23:44-49)
28Kungai, a Yeshu akuno bhalikumumanya kuti gowe gamalile, nkupinga Majandiko ga Ukonjelo gatimilile, gubhashite, “Njikola njota.” 29Penepo jashinkupagwa bhakuli jigumbeywe divai ja shashama. Bhai, gubhashubhikenje shiponji mmakuli ja divai ja shashama jila, gubhatabhilenje nnubhalabhala lwa nkongo ushemwa ishopo, gubhaabhishilenje pa kang’wa. 30Bhai a Yeshu bhakapapileje divai ja shashama jila, gubhashite, “Gamalile!” Kungai gubhakotime nntwe, gubhamalile.
A Yeshu Bhanaomwa Lipanga Mmbalati
31Bhai pabha pulyaaliji lyubha lya kolokoya kwa Lyubha lya Pumulila. Kwa nneyo ikapinjikwaga iilu ilepeshe munshalabha Lyubha lya Pumulila, pabha lyene lyubhalyo pulyaaliji likulungwa, Bhayaudi gubhaajujilenje a Pilato bhakaatemanje makongono bhakomelenjwe munshalabha bhala nkupinga bhawanganje shangu, na iilu yabhonji ishoywe mmishalabha. 32Bhai, ashimanjola gubhapite kuntemanga makongono mundu jwa nntai na jwa bhili, bhakomelwenje munshalabha pamo na a Yeshu bhala. 33Ikabheje bhakaishilanjeje a Yeshu, gubhaaimenje bhali bhawile, kwa nneyo bhangaatemanga makongono. 34Ikabheje linjola jumo gwabhaomile lipanga lya mmbalati, bhai gujikopweshe minyai na mashi. 35Kwa nneyo, jwene agabhweni genego ni akong’ondela, nkupinga na mmanganyanji nkulupalilanje. Na gene gabheleketego ni ga kweli, numbe amumanyi kuti anabheleketa ga kweli. 36Pabha genega gashinkutendeka nkupinga Majandiko ga Ukonjelo gatimilile ga taya kuti, “Lyakwa nkali liupa lyabho limo shilitemanywe.” 37Na majandiko gana gakuti, “Shibhannolanje jubhanng’omilenje lipanga jula.”
A Yeshu Bhanashikwa
(Matei 27:57-61; Maliko 15:42-47; Luka 23:50-56)
38Gakapiteje genego, a Yoshepu bha ku Alimataya, gubhaajujile a Pilato bhatole shiilu sha a Yeshu. A Yoshepu pubhaliji bhaajiganywa bha a Yeshu, ikabheje kwa nng’iyo, pabha bhatendaga kwaajogopanga ashikalongolele bha Shiyaudi. Bhai, a Pilato gubhajitishiye. Kwa nneyo a Yoshepu gubhapite shoya shiilu sha a Yeshu. 39Na bhalabho a Nikodemu bhene bhaajendele a Yeshu shilo gwa ntai bhala, gubhapite na a Yoshepu bhali bhajigele mauta ga nunjila, gaengenywe na manemane na lubhani kilo makumi gatatu. 40Bhai, gubhatolilenje shiilu sha a Yeshu shila, gubhailijililenje shanda shammbone sha katani bhali bhatajilenje mauta malinga pugwaliji nkubho gwabhonji nkushika. 41Pubhabhambilwe munshalabha a Yeshu pala, jashinkupagwa bhushitani na nkati jakwe lyashinkupagwa likabhuli lya ambi likanabhe shikwa mundu jojowe. 42Pabha Bhayaudi pubhalinginji nkukolokoya ga Lyubha lya Pumulila, na likabhulilyo pulyaaliji pa tome, bhai gubhaabhishilenje a Yeshu mwenemo.
20Kuyuka kwa a Yeshu
(Matei 28:1-8; Maliko 16:1-8; Luka 24:1-12)
1Lyambape Jumapili kuli na lubhindu a Maliya bha ku Magidala gubhapite kulikabhuli, gubhalibhweni liganga lila lishoshiywe pannango gwa likabhuli. 212 Bhai, gubhabhujile lubhilo kubhaaliji a Petili na bhaajiganywa bhaanonyelaga a Yeshu bhala, nikwaabhalanjilanga, “Bhashikwaashoyanga Bhakulungwa nnikabhuli mula, wala tukakukumanya kubhaabhishilenje.”
3Bhai a Petili na nkujiganywa juna jula, gubhapitengene kulikabhuli. 4Gubhapitengene lubhilo bhowe bhanabhili, ikabheje nkujiganywa juna jula ashinkubhutuka kwaapunda a Petili, gwalongolele kuika kulikabhuli. 5Gwakotime kuulumila nnikabhuli, gwajibhweni shanda, ikabheje jwangajinjila nkati. 6Bhai gubhaishe na a Shimoni Petili, gubhajinjile nnikabhuli, mwenemo gubhajibhweni shanda, 7na shitambaa shibhailijilwe a Yeshu kuntwe. Shene shitambaasho shikaliji pamo na shanda jila, ikabhe shashinkuiligwa kunyenje pa jikape. 8Kungai bhaajiganywa bhalongolele kuika kulikabhuli bhala, na bhalabho gubhajinjile nkati, gubhalolile nigubhakulupalile. 9Pabha bhakagamanyinjiji Majandiko ga Ukonjelo gatayaga kuti, yashinkupinjikwa a Yeshu bhawaga, bhayushe. 10Bhai, bhaajiganywa bhala gubhabhujengenenje kwenda kunngwabhonji.
A Yeshu Bhanakwaakoposhela a Maliya bha ku Magidala
(Matei 28:9-10; Maliko 16:9-11)
11Ikabheje a Maliya pubhajimi palanga likabhuli, bhaliguta. Akuno bhali nkuguta gubhakotime kuulumilla nnikabhuli, 12gubhaabhweninji ashimalaika bhabhili bhawetenje nngubho yanawe, bhali bhatemingene pubhagoneshwe a Yeshu pala, jumo kugwaloshiye ntwe na juna kugaliji makongono. 13Ashimalaika bhala, bhakwaabhuyangaga, “Mama, pakuti nnaguta?” Bhalabho gubhaajangwilenje, “Pabha bhashikwaashoyanga Bhakulungwa bhangu na wala ngakukumanya kubhaabhishilenje!”
14Bhakabheleketeje genego gubhatendebhwishe nnyuma, gubhaabhweni a Yeshu bhajimi, ikabheje bhangaamanya kuti ni a Yeshu. 15A Yeshu bhakwaabhuyaga, “A Mama, kwa nndi nnaguta? Junkunnoleya gani?” A Maliya bhaliganishiya kuti pana bhaalima bhushitani, gubhaalugulile, “Mmakulungwa, monaga mmwe mwaatolile, mmalanjile kumwaabhishile, ngaatole.”
16A Yeshu gubhaalugulile, “A Maliya!” Nabhalabho a Maliya gubhatendebhwishe, gubhaalugulile kwa Shiebhulaniya, “Labhoni!” Malombolelo gakwe, “Mmaajiganya.”
17A Yeshu gubhaalugulile, “Nnangamule, pabha nganabhekwenda kwa Atati. Ikabheje nnjende kwa ashaalongo ajangu nkaabhalanjilanje, ngunakwenda kwa Atati bhali Ainabhenunji na mmanganyanji, na a Nnungu bhangu bhali na mmanganyanji a Nnungu bhenunji.”
18Kwa nneyo a Maliya bha ku Magidala, gubhapite kwaabhalanjilanga bhaajiganywa bhala ngani ja kuti, naabhweni Bhakulungwa na kuti bhashilugulilwa gene gowego.
A Yeshu Bhanakwaakoposhelanga Bhaajiganywa Bhabho
(Matei 28:16-20; Maliko 16:14-18; Luka 24:36-49)
19Bhai puyaliji ligulo lya Jumapili, bhaajiganywa bha a Yeshu pubhalinginji pamo nnyumba, akuno bhaugelenje milango nkwajogopanga Bhayaudi. Bhai, gubhakoposhele a Yeshu gubhajimi pakati jabhonji, gubhaalugulilenje, “Ulele ubhe na mmanganyanji!” 20Bhakabheleketeje genego, gubhaalangwiyenje makono gabho na lubhalati lwabho. Bhai, bhaajiganywa bhala gubhainonyelenje ga kwaabhona Bhakulungwa. 21Bhai a Yeshu gubhaabhanjilenje kabhili, “Ulele ubhe na mmanganyanji! Malinga nne shibhandumile Atati, na nne ngunakuntumanga mmanganyanji.” 22Bhakabheleketeje genego, gubhaapepetelenje bhalinkuti, “Mposhelanje Mbumu jwa Ukonjelo. 23Mwaaleshelelangaga bhandunji yambi yabhonji, shibhaleshelelwanje, nkaaleshelelanje bhakaleshelelwanga.”
A Yeshu na a Tomashi
24Ikabheje a Tomashi bhamo munkumbi gwa bhaajiganywa likumi limo na bhabhili bhala, bhashemwaga bhammba, bhakapaliji malanga gubhaishe a Yeshu. 25Bhai bhaajiganywa bhananji bhala gubhaalugulilenje, “Twaabhweni Bhakulungwa.” A Tomashi gubhashite, “Nne ngakulupalila kuti bhayushile, ngagabhone mabhabhule ga mishumali jibhakomelwe mmakono gabho na nyinjiye ngowe yangu mmbalati mubhaomilwe lipanga.”
26Bhai, lyubha lya nane, bhaajiganywa bhala pubhalinginji pamo kabhili nnyumba mula, na bhalabho a Tomashi bhaapali. Milango jili jiugelwe, ikabheje a Yeshu gubhaishe, gubhajimi pakati pakati jabhonji, gubhashite, “Ulele ubhe na mmanganyanji!” 27Kungai gubhaalugulile a Tomashi, “Nnjienasho shikowe shenu ntomaye mmakono gangu, nnjienago na nkono gwenu mmishe mmbalati yangu. Nnabhe mundu jwangakulupalila, ikabhe nkulupalile!”
28A Tomashi gubhaajangwile, “Mmakulungwa bhangu na a Nnungu bhangu!”
29A Yeshu gubhaabhalanjile, “Nkulupalile kuti nyushile, pabha mmweni. Mbaya bhaakulupalilanga gwangali kwiibhona.”
Gatumbililwe Nshitabhu Shino
30Bhai ipali ilangulo yaigwinji ibhatendile a Yeshu pubhaliji na bhaajiganywa bhabho yangajandikwa nshitabhumuno. 31Ikabheje yenei ishijandikwa Mmajandiko ga Ukonjelo kuti, nkupinga nkulupalilanje kuti a Yeshu ni a Kilishitu, Mwana jwa a Nnungu, na nkulupalilangaga nkolanje gumi kwa mashili ga lina lyabho.
21A Yeshu Bhanabhoneka ku Bhaajiganywa Shabha
1Gakapiteje genego, a Yeshu gubhaakoposhelenje kabhili bhaajiganywa bhabho kunyenje litanda lya Tibheliya, puyaliji nnei. 2A Shimoni Petili na a Tomashi bhashemwaga Bhammba na a Natanaeli bha ku Kana ja Galilaya na bhana bhabhili bha a Shebhedayo na bhaajiganywa bhabho bhananji bhabhili, bhowe pubhalinginji pamo. 3A Shimoni Petili gubhaalugulilenje ajabhonji, “Ngunakwenda kutanda yamaki.” Nabhalabhonji gubhaajangwilenje, “Na uwe shitunkagule.” Bhai, gubhajabhwilenje, gubhakwelilenje muntumbwi, ikabheje shene shilosho bhangapatanga shindu. 4Lyambape, a Yeshu gubhajimi nnyenje litanda, ikabheje bhaajiganywa bhangaamanyanga kuti bhenabho a Yeshu. 5Bhai, a Yeshu gubhaabhushiyenje, “Ashibhanangu, mpatilenje shamaki jojowe?” Gubhaajangwilenje, “Nng’oo.”
6A Yeshu gubhaalugulilenje, “Ntejelanje lyau lyenunji nkono nnilo gwa ntumbwi gwenunji shimpatanje yamaki.” Bhai gubhatejelenje lyau lyabhonji, ikabheje gubhalepelenje kuuta kabhili kwa ligongo lya shuluka yamaki.
7Bhai nkujiganywa apingwaga na a Yeshu jula, gwabhabhalanjile a Petili, “Bhenebha Bhakulungwa!” A Shimoni Petili bhakapilikaneje kuti Bhakulungwa, gubhaitabhile nngubho jabho pabha bhakaweteje ukoto, gubhaitumbushiye mmashi. 8Ikabheje bhaajiganywa bhananji bhala gubhabhujilengene kunyenje litanda na ntumbwi gula, akuno bhaliutanga lyau ligumbele yamaki, pabha yaliji tome kulitaka, pubhalinginji malinga meta makumi kumi kukoposhela kunyenje litanda. 9Bhai bhakaikanjeje kulitaka, gubhagubhweninji moto gwa makala na pantundu jakwe ilijokwa yamaki na nkate. 10A Yeshu gubhaalugulilenje, “Njianayonji yamaki ishoko intandilenje.”
11Bhai, a Shimoni Petili gubhakwelile muntumbwi mula, gubhautile lyau lila mpaka kulitaka, ligumbele yamaki yaikulungwa makumi kumi na nng’ano na itatu. Nkali yashulwishe nneyoyo, lyau lila lyangapapuka. 12A Yeshu gubhaabhalanjilenje, “Nnjiyangane kunnabhukanje.” Jwakwa nkali jumo alinjile kwaabhuya, “Mmwe agani?” Pabha bhaamanyinji kuti Bhakulungwa. 13A Yeshu gubhaishe, gubhatolile nkate, gubhaapelenje, gubhatendile nneyo peyo na yamaki ila.
14Gwenegu pugwaliji gwatatu a Yeshu kwiilanguya ku bhaajiganywa bhabho bhakayusheje.
A Yeshu na a Petili
15Kungai bhakalyanganjeje, a Yeshu bhakwaabhuyaga a Shimoni Petili, “A Shimoni, bhanabhabho a Yowana! Bhuli, nnimbinga nne kupunda bhanganyanjibha?” Nabhalabho gubhajangwile, “Elo, Mmakulungwa, mmumanyi kuti nne ngulikumpinga.” A Yeshu gubhaabhanjile, “Nniye ngondolo yangu.”
16A Yeshu gubhaabhalanjile gwabhili, “A Shimoni, bhanabhabho a Yowana! Bhuli, nnimbinga?” A Petili gubhaajangwile, “Elo, Mmakulungwa, mmumanyi kuti nne ngulikumpinga.” A Yeshu gubhaabhalanjile, “Nshunje ngondolo yangu.”
17A Yeshu bhakwaabhuyaga a Petili gwatatu, “A Shimoni, bhanabhabho a Yowana! Bhuli nnimbinga?” Penepo a Petili gubhainjishe pabha bhashinkubhuywa gwatatu kuti, “Nnimbinga?” Gubhaajangwile, “Mmakulungwa, mmwe nngamanyi gowe, mmumannyi kuti nne ngulikumpinga.” A Yeshu gubhaabhalanjile, “Nniye ngondolo yangu!” 18Gubhashite, “Kweli ngunakummalanjila, pumwaliji mmashanda mwayobhelele kwiitabha nshipi gwenu nikwenda kokowe kunkupinga. Ikabheje pushinkongopale shinngoloye makono genu, na mundu juna shantabhe nikumpeleka kunkaapinga kwenda.” 19Kwa bheleketa nneyo, bhashinkulanguya shanabhuli a Petili pushibhawe nikwaakuya a Nnungu. Kungai gubhabhaalanjile, “Nngagule.”
A Yeshu na Bhaajiganywa Bhana Bhala
20A Petili gubhatendebhwishe, gubhaabhweni bhaajiganywa bhapinjilwe na a Yeshu bhala bhalikagula. Bhene bhaajiganywabha nibhaatemi tome na a Yeshu bhalilyanganga shalya, nikwaabhuya, “Mmakulungwa gani apinga kuntendebhuka?” 21Bhai, a Petili bhakaabhoneje bhaajiganywabho, bhakwaabhuyaga a Yeshu, “Mmakulungwa na abha bhuli?”
22A Yeshu gubhaajangwile, “Monaga nne ngunapinga bhenebha bhanawe mpaka pushimuje, mmwe nkupinjila nndi? Mmwe nngagule nne.”
23Bhai, jene nganijo gujishumile munkumbi gwabhonji mula, kuti bhene bhaajiganywabho bhakawa. Ikabheje a Yeshu bhaangalugulila kuti bhaajiganywabho bhakawa, ikabhe, “Mbingaga bhenebha bhanawe, mmwe nkupinjila nndi?”
24Bhenebha ni bhaajiganywa bhakong’ondele yenei nikwiijandika. Na uwe tumumanyi kuti gubhabhelekete gala ga kweli.
Mpelo gwa Shitabhu
25Ipali indu ina yaigwinji ibhatendile a Yeshu, monaga ikajandikwe yowe shimo shimo, punguganishiya kuti, nkali shilambolyo shikanatoshe kwa itabhu yowe ikajandikwe.