Itendi ya Mitume
Shilongolelo
Shitabhu sha Itendi ya Mitume ni ndagulilo ga likanisha shilyashite tandubha na jenela, kutandubhila ku Yelushalemu mpaka ku Yudea na mpaka ku Shamalia na punda pnepo, malinga shibhalugwile a Yeshu ku bhaakagula bhabho bhakanabhe kwenda kunani kunnungu, (Itendi 1:8).
Bhajandishe a Luka, na ni bhajandishe shitabhu sha Ngani ja Mmbone malinga pujijandikwe na a Luka. Pubhaaliji a dakitali na bhashinkujandika kwa tolelela ndagulilo yowe ukoto. Itabhu inaabhili bhashijandishilwa a Teopili bhaaliji Bhagiliki, ikabheje yene itabhuyo ishitumbililwa ku Bhalikilishitu bhowe pamo na Bhagiliki na Bhayaudi, (1:1).
Shitabhu sha Itendi ya Mitume pushijandikwe yaka ya 60-64 AD, pabha shitabhu shinaamala a Pauli bhakanabhe gopolwa kuutabhwa. A Luka na bhalabho bhalongene na a ntume a Pauli mmyanja jabho, na ipingaga shitabhu sha Itendi ya Mitume pubhajandishe bhali ku Antiokia. Shene shitabhushi shinalungulishiya shitabhu sha Ngani ja Mmbone malinga pujijandikwe na a Luka, pushitandubhila pa ngani ja a Yeshu kwenda kunani kunnungu. Ndumbililo ya a Luka nkujandika shene shitabhushi, ni malinga ya nshitabhu sha Ngani ja Mmbone. Bhashinkupinga a Teopili na likundi lyowe lya Bhakilishitu lipunda kujenjesheka, bhamumanyanje ukoto ga ibhajigenywenje, kwa tolelela ukoto ga ndamo ja a Yeshu na kujenela kwa Ukilishitu.
Shitabhu sha Itendi ya Mitume shinakutukumbushiya ga likanisha lya ndandubho, na shiikutibha nndamo ja kwaakulupalia a Yeshu. Itendi ya ashimitume inakutulangula namuna ja kulupalila mashili kopoka kuka Mbumu jwa Ukonjelo, nkujeneya ntenga gwa Ngani ja Mmbone kubhandunji bhana.
Ipali Mwenemo
1. Ndandubho, kwiya kwa Mbumu jwa Ukonjelo kubhaakagula na kukula kwa likanisha (1:1-8:1)
2. Shiikagula ni kupotekwa kwa Bhakilishitu na kujenela kwa likanisha kupunda ku Yelushalemu, (8:2-12:23).
3. Kupunda penepo, mwanja gwa ntai gwa a Pauli gwa pita lunguya Ngani ja Mmbone, (12:24-14:28).
4. Shitamo sha bhalukumbi ku Yelushalemu, nkulola gaapinjikwa kwa Bhakilishitu bhaambi, (15:1-35).
5. Kabhili a Pauli bhanakwenda mwanja gwabho gwabhili, (15:36-18:22).
6. Kupunda penepo, a Pauli bhanakwenda mwanja gwabho gwa tatu nkupita lunguya Ngani ja Mmbone, (18:23-20:36).
7. A Pauli bhanakamulwa ku Yelushalemu, (21-26).
8. Kumpelo, a Pauli bhanapelekwa ku Loma, (27-28).
11Apwanga a Teopili, nshitabhu shangu sha ntai najandishe indu yowe ibhatendile a Yeshu na jiganya kuumila kundandubho ja liengo lyabho, 2mpaka lyene lyubha libhatolilwe kwenda kunani kunnungu lila. Bhakanabhe tolwa kwenda kunnungu bhashinkwaalajiyanga mitume bhubhaagwilenje bhala kwa mashili gaka Mbumu jwa Ukonjelo. 3Kwa mobha makumi nsheshe bhakaweje, bhashinkwilangula papagwinji kubhaajiganywa bhabho. Bhatendaga kwaabhonanga a Yeshu na bhalabho bhatendaga kungulushila ga Ukulungwa gwa a Nnungu. 4A Yeshu bhakaimaneje na bhaajiganywa bhabho gubhaamulishenje nnei, “Nnajabhulangane pa Yelushalemu, ikabhe nnindililanje malagano ga Atati, gunammalanjilenje gala. 5A Yowana pubhabhatishe kwa mashi, ikabheje mmanganya shimmatishwanje kwa Mbumu jwa Ukonjelo mobha gashoko gakwiyago.”
A Yeshu Bhanatolwa Kunnungu
6Bhai, mitume bhakaimananjeje pamo na a Yeshu gubhaabhushiyenje, “Bhuli Mmakulungwa, nnaino punkupinga kwaabhujishiyanga upalume bha Ishilaeli?” 7Ikabheje a Yeshu gubhaabhalanjilenje, “Mobha na miongwe ja genego mugali mmakono ga Atati, na wala nngabha liengo lyenunji kumumanya kuti shiibhe shakani. 8Ikabheje Mbumu jwa Ukonjelo pashantulushilanjepo shimpatanje mashili na shimmanganje mmakong’ondela bhangu nshilambo sha Yelushalemu na ku Yudea na ku Shamalia, mpaka kumpelo gwa shilambolyo.” 9Bhakamaliyeje kubheleketa genego, a Yeshu gubhatolilwe kwenda kunnungu akuno bhalikwaalolesheyanga, liunde likwaunishilaga bhangaabhonanga kabhili.
10Bhalinginji nkulolesheya kunani, bhalabho bhalikwijendela, shangupe bhandunji bhabhili bhawetenje nngubho yanawe gubhajiminngene patome jabhonji, 11gubhashitenje, “Mmnganya mmandunji mma ku Galilaya, pakuti nshijimangana akuno nnilolanga kunani? A Yeshu bhatolilwe kungwenunji kwenda kunnungu, shibhajiye kabhili nneyo peyo malinga shimwabhweninji bhalikwenda kunnungu.”
A Matiashi Bhanaagulwa pa Liengo lya a Yuda
12Kungai bhantenga gubhabhujilenje ku Yelushalemu kukopoka kushitumbi shishemwa Shitumbi sha Misheituni, kutalika kwakwe mbuti mwanja gwa kilomita jimo. 13Bhakaikanganeje kunnjini gubhakwelilenje ku golopa kukati jibhaimanangaga, pubhalinginji a Petili na a Yowana na a Yakobho na a Ndeleya na a Pilipi na a Tomashi na a Bhatolomeyo na a Matei na a Yakobho bhanabhabho a Alupayo na a Shimoni Shelote na a Yuda bhanabhabho a Yakobho. 14Bhowe bhatendaga imananga kwa ntima gumo mobha gowe nkujuga Nnungu, bhashinkupagwanga bhanabhakongwe na a Malia anyinabhabho a Yeshu na ashaapwabho.
15Lyubha limo a Petili bhashinkujima pa lugwinjili lwa bhaakulupalilanga bha a Yeshu, pubhalinginji bhandunji ishila makumi kumi na gabhili, 16gubhashite, “Ashaapwanga, ishinkupinjikwa gene Majandiko ga Ukonjelo gamalile, gabhelekete Mbumu jwa Ukonjelo, kwa kang’wa ja a Daudi, ashinkulondola ga a Yuda bhaalongolelenje bhandu kukwaakamula a Yeshu. 17Pabha a Yuda bhashinkuagulwa kubha bhantenga pamo na uwe, kwa nneyo pubhaliji munkumbi gwetu.”
18Nng’itu gwaumilwe kwa mmbiya yapatikene kwa shitendi shabho shangali sha mmbone, gubhagwile pai, nitumbuka lipitiu na matumbo nikushuka pala. 19Bhandu bhowe pa Yelushalemu gubhapilikenenje ga nshibha gwa a Yuda, kwa nneyo gwene nng’itu gula kwa luga jabhonji pubhashemilenje Akelidama, malombolelo gakwe, “Nng’itu gwa Minyai.” 20“Bhai, ishijandikwa nshitabhu sha Shabhuli,
‘Jaliji ndamo jabho jiyushe liame,
mundu jojowe anatame penepo.’
Na kabhili ishijandikwa.
‘Mundu juna atole shitengu shabho sha liengo.’
21Bhai, mundu jumo munkumbi gwa bhalonganangaga na uwe mobha gowe gutwaowaga na a Yeshu tunng’agule ailunde nnikundi lyetu. 22Puipinjikwa jwenejo abhe alonganaga na uwe kutandubhila mobha gubhabhatishaga a Yowana, mpaka lyubha libhatolilwe a Yeshu kwenda kunnungu. Jwenejo shakamule liengo na uwe lyapita kong’ondela kuyuka kwa a Yeshu.”
23Penepo, gubhalugulenje mena ga bhandu bhabhili, jwantai kulugulwa Yoshepu ashemwaga Bhalishabha eu Yushitushi, na jwabhili Matiashi. 24Kungai gubhajujilenje Nnungu bhalinkutinji, “Mmakulungwa, mmwe nnjimanyi mitima ja bhandu bhowe. Kwa nneyo ntulanguye katika bhene bhabhilibha jwei jumunng’agwile, 25akamule liengo libhalepele a Yuda nikwenda kubhapinjile bhayene.” 26Gubhatendilenje shikoma, gushaagwilile a Matiashi, gubhabhishilwe munkumbi gwa mitume likumi limo na jumo bhala.
2Kuika kuka Mbumu jwa Ukonjelo
1Likaishileje lyubha lya Shikukuu sha Mauno shishemwa Pentekoshite, bhaakulupalilanga bhowe bha a Yeshu bhashinkuimananga pamo. 2Shangupe mpugo kukopoka kunani kunnungu, gwa mbuti shitutu shikugumbalaga nnyumba mubhalinginji mula. 3Kungai, gwikoposhele indu mbuti malamba ga moto, gakugabhanyikaga nikuntulila kila mundu. 4Gubhagumbeywenjwe Mbumu jwa Ukonjelo, gubhatandwibhenje kubheleketa kwa luga inape malinga Mbumu shabhalongoyangaga kubheleketa.
5Ku Yelushalemuko bhashinkupagwanga Bhayaudi, bhaakulupalilanga malajilo ga a Nnungu, kukoposhela mmbali yowe ya shilambolyo. 6Bhandunji bhala bhakapilikananjeje gwene mpugogo gubhaloposhelenje. Bhowe gubhaimukenje pabha kila mundu ashinkwaapilikananga bhalibheleketanga kwa luga jakwe nnyene. 7Gubhakanganigwenje na kuimonga bhalinkutinji, “Abha bhowe bhutukwaapilikananga bhalibhelekatanga nnei bha, nngabha bhashilambo bha ku Galilaya? 8Igala itendile bhuli, pakuti tunakwaapilikananga bhalibheleketanga kwa luga yetu twaashaayene? 9Tubhana tu Bhapati, na Bhamedi, na Bhaelamia, na bhananji bhashilambo bha ku Meshopotamia, na ku Mede, na ku Kapadokia, na ku Ponto, na ku Ashia. 10Ku Piligia, na ku Pampilia, na ku Mishili, na mmbali ja ku Libhiya tome na ku Kilene, ashaajetunji bhananji bhandunji bha ku Loma. 11Bhaalabhu na bhandunji bhajinjilengene dini ja Shiyaudi, bhana bhakoposhelenje ku Kilete na ku Alabhia. Tubhowe tunaapilikana bhalibheleketanga kwa luga yetu indu ikulungwa ya a Nnungu.” 12Bhowe gubhakanganigwenje na tenguka akuno bhalibhuyananga, “Yenei malombololelo gakwe nndi?”
13Ikabheje bhananji gubhatendilenje mbenji bhalinkutinji, “Bhashikolelwanga!”
A Petili Bhanalunguya pa Lugwinjili.
14Ikabheje a Petili gubhajimi pamo na likumi limo na jumo bhala, gubhatandwibhe kwaalugulilanga bhandunji kwa lilobhe lya utiya bhalinkuti, “Ashaapwanga, Mmayaudi na mmowe nkutamangananga pa Yelushalemu pano, mpilikanishayanje ukoto malobhe gangu. 15Abha bhandunjibha bhangakolelwanga malinga shinkuganishiyanga, pabha nnaino shaa tatu ja lyamba. 16Ikabheje genega ni gubhabhelekete ankulondola bha a Nnungu a Yoweli gala,
17‘Bhakulungwa bhakuti nnei, kumobha ga kumpelo
ngupinga kwaagumbayanga bhandu bhowe Mbumu jwangu.
Ashibhana bhenunji bhanabhalume na bhanabhakongwe shibhalondolanje,
bhangwendo bhenunji shibhalanguywanje ilangulo,
na bhanangulungwa bhenunji shibhaagamilanje.
18Elo, nkali bhatumishi bhangu bhanabhalume na bhanabhakongwe,
shinaagumbayanje Mbumu jwangu gene mobhago,
nabhalabhonji shibhalondolanje.
19Shindende ilapo kunani kunnungu,
na ilangulo pashilambolyo,
shikubhe na minyai na moto na lyoi,
20Lyubha shilitendebhushe nibha lubhindu,
na mwei upinga shejela mbuti minyai,
likanabhe ishila lyubha likulu lya ukonjelo lya Bhakulungwa.
21Penepo, shaajuje kwa lina lya Bhakulungwa, shatapulwe.’
22“Mmashilambo bha pa Ishilaeli, mpilikananje agano malobhe gano! A Yeshu bha ku Nashaleti bhashinkukong’ondelwa kunngwenunji kwa itendi ya ilapo, na ilangulo ibhatendaga a Nnungu kwa nkono gwabho, malinga shimmumanyinji. 23Kutolelela na shibhapanjile bhayene a Nnungu na bhamumanyi kuti, mmanganya shimwaakamulanje na kwaabhulaga kwa kwaaleshelanga bhandunji bhangali bha mmbone bhaakomelanje munshalabha. 24Ikabheje a Nnungu gubhaayushiye, gubhatapwilwe kumboteko ya shiwo pabha ikanatendeshe shiwo shaakamule. 25Pabha a Daudi bhabhelekete ga bhenebho kuti,
‘Naabhonaga Bhakulungwa mmujo jangu mobha gowe,
pabha kubhali kunkono gwangu gwa nnilo, bhai ngatenganyika.
26Kwa nneyo, ntima gwangu gwashinkwiinonyela,
na kabhili nashinkululuta nkwiinonyela.
Namwene shindame nngulupai,
27Pabha nkaileka mbumu yangu ijende kundamo ja bhawilenje,
wala nkanneka jwa Ukonjelo jwenu abhole.
28Nshinangula mipanda ja gumi,
bhai shiniinonyele pabha mpali.’
29“Ashaalongo ajangu, ngunapinga nimmalanjilanje gwangali nng’iyo gaapatile anakulubhetu a Daudi. Bhalabho bhawile na gubhashishilwe, na kabhili likabhuli lyabho launo pulili panngwetu pepano. 30Ikabheje, a Daudi pubhaliji ankulondola bha a Nnungu, bhamumanyi kuti a Nnungu bhaabhalanjile kwa lumbila kuti shibhannjimishe jumo nnubheleko lwabho kubha nkulungwa pandamo jabho. 31A Daudi bhagabhweni gubhapinga tenda a Nnungu, kwa nneyo gubhabhelekete ga yuywa kwa a Kilishitu bhalinkuti, ‘Bhangalekwa kundamo ja bhawilenje na wala maiti gabho gangabhola.’
32A Nnungu bhashinkwayuya a Yeshu na uwe ni tubhakong’ondela bha genego. 33A Yeshu bhakakweyweje na bhikwa kunkono nnilo gwa a Nnungu, gubhapegwilwe Mbumu jwa Ukonjelo jubhalajile jula, na nnaino bhatugumbeye shene shinkushibhonanga na kushipilikana shino. 34Pabha a Daudi bhayene bhangakwela kwenda kunani kunnungu, nigubhashite nnei,
‘Bhakulungwa bhaalugulile Bhakulungwa bhangu,
Ntame kunkono nnilo gwangu,
35Mpaka pushinaabhikanje ashaamagongo ajenu pa libhatila makongono genu.’
36“Kwa nneyo, bhandu bhowe bha pa Ishilaeli bhanapinjikwanga bhamumanyanje kuti a Yeshu bhumwaakomelenje munshalabha bhala, a Nnungu bhashikwaatenda kubha Bhakulungwa na a Kilishitu.”
37Bhandu bhakapilinanjeje genego, guyapotekenje mmitima jabhonji, gubhaabhushiyenje a Petili na mitume bhananji bhala. “Ashaalongo ajetu, igala tutende bhuli?”
38A Petili gubhajangwile, “Kila mundu aipete na abhatishwe kwa lina lya a Yeshu Kilishitu, malombolelo gakwe mundu aagwilwe na a Nnungu, nkupinga nneshelelwanje ilebho yenunji na shimposhelanje upo Mbumu jwa Ukonjelo alajilwe jula. 39Pabha malagano gala pugaaliji kwa ligongo lyenu mmanganya na ashibhana bhenu, na bhowe bhaatamangana kutalishe na kwa kila mundu shashemwe na Bhakulungwa a Nnungu bhetu.”
40Na kwa malobhe gana gamagwinji, a Petili bhakwaaleyangaga na kwaashondelesheyanga bhandunji bhalinkuti, “Mwiitapulanje na lubheleko lwangali lwambonelu.” 41Bhabhagwinji gubhakulupalilenje malobhe gabho, nigubhabhatishwenje. Na lyene lyubhalyo bhandunji kuishila elupu tatu gubhajenjesheshenje nnikundi mula. 42Bhene bhowebho gubhapundilenje kujiganywa na mitume, akuno bhalitamangana shiulongo na lyanganga shalya pamo na juga Nnungu.
Shilongani sha Bhaakkulupalila
43Mitume bhashinkutendanga ilapo na ilangulo yaigwinji, mpaka kila mundu shijogopele. 44Bhaakulupalila bhowe gubhapundilenje kubha shindu shimo, akuno bhalikundikanilananga indu yabhonji. 45Bhatendaga ushanga indu yabhonji nigabhana ela kila mundu nipegwa malinga shiyapinjikwaga. 46Gubhapundilenje kuimana kila lyubha Nliekalu. Bhatendaga imana mmajumba gabhonji nilyanganga shalya nyumba na nyumba kwa mitima ja kwiitimalika. 47Bhatendaga kwaakuyanga a Nnungu na pingwanga na bhandu bhowe. Kila lyubha Bhakulungwa bhatendaga jenjesheya bhandu bhatapulwangaga.
3A Petili Bhanakunnamya Nangwabha
1Lyubha limo, shaa tisha ja ligulo, malanga ga juga Nnungu, a Petili na a Yowana bhatendaga kwendangana ku Likanisha. 2Gene mobhago bhandunji bhatendaga kunnjigalanga mundu jumo aaliji nangwabha shibhelekwele. Kila lyubha bhatendaga kummikanga nangwabha jula pa nnango gwa Likanisha ushemwa “Nnango Gwakonja,” nkupinga ajuje shoshowe kubhandu bhajinjilangaga Nliekalu. 3Akaabhonanjeje a Petili na a Yowana bhalijinjilanga Nliekalu, gwabhajujilenje bhannjangutilanje shindu shoshowe.
4Gubhankolondolesheyenje meyo, a Petili gubhashite, “Tulole oti uwe.” 5Na jwalakwe gwabhalolilenje alilolela kujangutilwa shindu. 6Ikabheje a Petili gubhammalanjile, “Nangali ela wala shaabhu, ikabheje shingwete nne, shinukupe. Kwa mashili ga lina lya a Yeshu Kilishitu bha ku Nashaleti, jima ujendejende!” 7Gubhankamwile nkono gwa kunnilo, gubhannjinwile. Popo pepo makongono na iukuuku ikukolaga mashili. 8Shangupe gwajimi, gwatandwibhe kujendajenda. Gwalongene nabhonji kujinjila ku Likanisha aliumbaumba na kwaakuya a Nnungu. 9Bhandunji bhowe bhapalinji pepala gubhammweninji alijendajenda alikwaakuya a Nnungu. 10Bhakammanyanjeje kuti jweneju atamaga na juga pa Nnango Gwakonja, gwa Likanisha, gubhakanganigwenje kwa kaje, bhanagamanyanje gampatile.
A Petili Bhanalunguya
11Bhandunji bhowe, bhali bhakanganigwenje, gubhatandubhenje kubhutushila kulukumbi lwashemwaga, “Lukumbi lwa a Shelemani,” pabha kweneko ni kwaliji mundu aliji nangwabha jula ali alongene na a Petili na a Yowana. 12Bhai, a Petili bhakaabhonanjeje bhandunji bhala gubhaalugulilenje, “Mmanganya mma Ishilaeli, kwa nndi nnakanganigwanga na genega? Pakuti nnakutukolondosheyanga meyo mbuti kwa mashili getu eu kwa uguja gwetu tuntendile akombole kujendajenda? 13A Nnungu bha ashainabhetu a Bhulaimu na a Ishaka na a Yakobho, bhashikwaakuya bhatumishi bhabho a Yeshu. Bhene bhumwaakanilenje na kwaakamuya kwa a Pilato bhabhulagwe, nkali a Pilato bhaamulishe kuti bhaleshelelwe. 14Ikabheje mmanganyanji mwashinkwaakananga bhaaliji bha Ukonjelo na bhanguja, nipinga agopolwe mundu juna aaliji mmulaga bhandu. 15Bhai, gumwaabhulegenje bhene bhali shiumilo sha gumi bhala. Ikabheje a Nnungu bhakwayuyaga, na uwe ni tubhakong’ondela bha genega pugatendeshe. 16Ngulupai jetu na mashili ga lina lya a Yeshu gashinkumpa mashili na kunnamyiya aju mundu junkummonanga na kummanya, malinga mmowe shinkuti kummonangashi.
17“Lelo ashaalongo ajangu, mmumanyinji kuti mmanganya na bhanangulungwa bhenunji mwashinkutendanga nneyo pabha nkamumanyangaga. 18Ikabheje genega gamalile, gubhalunguyaga a Nnungu kwa malobhe ga ashinkulondola bhabho bhowe, kuti inapinjikwa a Kilishitu bhabho bhapotekwe. 19Bhai, mwipetanje, mwabhujilanje a Nnungu bhanneshelelanje ilebho yenunji, 20ntendanje nneyo, Bhakulungwa bhampanganje kuangalala mmitima jenunji na bhampeleshelanje a Kilishitu bhubhaagwile bhayene yani a Yeshu. 21Ishipinjikwa bhenebho bhaigale kunnungu peko mpaka gaishile mobha ga alaya ukoto indu yowe, malinga shibhashite lugula a Nnungu kwa malobhe ga ashinkulondola bhabho bha Ukonjelo kuumila bhukala. 22Pabha a Musha bhaashite, ‘Bhakulungwa a Nnungu bhenunji shibhampeleshelanje nkulondola jwabho jwa malinga nne kukoposhela munkumbi gwenunji, mumpilikanishiyanje jwenejo kwa yowe yashammalanjilanje. 23Na jojowe shakane kumpilikanishiya jwene nkulondola jwa a Nnungujo, shabhingwe na bhandunji bha a Nnungu na bhulagwa.’
24“Ashinkulondola bha a Nnungu bhowe, tandubhila a Shamweli na bhowe bhaakagulenje, bhatendaga lunguyanga ngani ja indu itendeka nnainoi. 25Gene malagano gubhatendile a Nnungu kwa malobhe ga ashinkulondola bhabho gala ni genunji mmanganya, nninginji mmalagano gubhatendile a Nnungu na ashi nakulubhenunji, malinga shibhaabhalanjile a Bhulaimu, ‘Nnubheleko lwenu, bhandunji bhowe bha pashilambolyo shibhapokanje.’ 26Bhai, a Nnungu bhashikwaakuya bhatumishi bhabho a Yeshu, nkupinga mmanganya ntandubhanje kupwaika, pabha bhashinkwatuma kwenu mmanganya oti, bhampeleshelanje mboka kwa kuntenda ali jowe munkumbi gwenunji aleshe ilebho.”
4A Petili na a Yowana Bhanapelekwanga ku Lukumbi
1A Petili na a Yowana bhalinginji nkwaalungushiyanga bhandunji, gubhaikengenenje bhakulungwanji bha bhaabhishila na bhakulungwanji bha ulinda gwa liekalu na ashi Mashadukayo. 2Ashi Mashadukayo na bha kulungwanji bha ulinda gubhaatumbalilenje kwa kaje a Petili na a Yowana, pabha bhatendanga kwajiganyanga na kwaalungushiyanga bhandunji ga yuka kwa a Yeshu ngani jitaya kuti kupali kuyuka kwa bhawilenje. 3Bhai, gubhaakamulenje na pabha yaliji tome na pilila, gubhaabhishilenje muulinda mpaka pa malabhi gakwe. 4Ikabheje bhabhagwinji bhapilikenenje jene nganijo gubhakulupalienje, bhaakulupalila bhanabhalume gubhaishilenje tome na ishila elupu nng’ano.
5Pa malabhi gakwe, ashikalongolele bha Shiyaudi, na bhanangulungwa na bhaajiganya bha malajilo ga a Musha gubhapegwilwe na a Nnungu, gubhaimenenje ku Yelushalemu. 6Gubhaimenenje pamo na bhakulungwa bha bhaabhishila a Anashi, na a Kayapa, na a Yowana, na a Alekishanda, na bhananji bhalinginji bha ulongo bha bhakulungwa bha bhaabhishila. 7Bhakaajimikanjeje bhantenga bhala mmujo jabhonji, gubhaabhushiyenje, “Mmanganya nshitendanga yenei kwa mashili gakeni na antumilenje gani?”
8Penepo, a Petili bhali bhagumbelwe na Mbumu jwa Ukonjelo, gubhaalugulilenje, “Mmanganya ashikalongolele na bhanangulungwa bha pa Ishilaeli! 9Ibhaga lelo tubhuywanga ga shitendi sha mmbone shatendelwe mundu aaliji nangwabha jula shashite lamiywa, 10bhai, mmanganya na bhandu bhowe bha pa Ishilaeli nnapinjikwanga mmumanyanje kuti, aju munduju akunnjimilanga lelo ali alamile kwa mashili ga lina lya a Yeshu Kilishitu bha ku Nashaleti bhumwaakomelenje munshalabha bhala, ikabheje a Nnungu gubhaayushiye. 11Bhenebha ni bhatashiywe Mmajandiko ga Ukonjelo kuti.
‘Liganga limwalikanilenje mmanganya mmashenganga,
nnaino lishibha liganga likulu lya pandumba.’
12Ntapulo ukaapatikana kuka mundu juna jojowe, pabha pashilambolyo, twangapegwa lina lika mundu juna lya kututapula.”
13Bhanangulungwa bha lukumbi bhala, akuno bhali bhamumanyinji kuti a Petili na a Yowana bhandupe bhangashomanga, gubhakanganigwenje ga kwaabhonanga bhalibheleketanga gwangali bhoga. Gubhamumanyinji kuti pubhalinginji pamo na a Yeshu. 14Ikabheje bhakammonanjeje mundu alamiywe jula ajimi nabhonji, bhangabheleketanga shindu. 15Kwa nneyo, gubhaamulishenje bhakopokanje nnukumbi mula, gubhalepekenje ashaayenenji bhalikungulukanga. 16Gubhabhuyenenje, “Twaatendanje nndi bhene bhandunjibha? Pabha kila mundu atama pa Yelushalemu pano amumanyi kuti shishitendeka shilapo na uwe tukakombola kutauka shenesho. 17Ikabheje nkupinga kuibhila shene shindushi shinapunde kushuma kubhandu, twaaleyanje bhanakungulukanje na mundu jojowe ga lina lya a Yeshu.”
18Kwa nneyo gubhaashemilenje kabhili nkati, gubhaalimbiyenje bhanakungulukanje pa lugwinjili na wala bhanaajiganyanje bhandu ga mashili ga a Yeshu. 19Ikabheje a Petili na a Yowana gubhaajangwilenje. “Nng’ukumulanje mwaashayenenji, shammbone shei, kumpilikanishiyanga mmanganya eu kwaapilikanishiya a Nnungu? 20Pabha uwe tukaleka bheleketa ga ituibhweni na ituipilikene.” 21Bhai bhanangulungwa bha lukumbi bhala gubhaakalipilenje kwa kaje, kungai gubhaaleshelelenje. Bhangaaukumulanga pabha bhandunji bhowe bhatendaga kwaakuyanga a Nnungu kwa ligongo lya ga koposhele gala. 22Mundu alamiywe jula paaliji jwa yaka ya punda makumi nsheshe.
Kujuga kwa Bhaakulupalila
23A Petili na a Yowana shangupe bhakaleshelelwanjeje, gubhapitengenenje kwa bhaakulupalila ajabhonji, gubhaatalashiyenje yowe ibhabhalanjilwenje na bhakulungwanji bha bhaabhishila na bhanangulungwa. 24Bhalabhonji bhakapilikananjeje genego, gubhatemingenenje pamo nikwaajuga a Nnungu bhalinkutinji, “Mmakulungwa, mmwe mpengenye shilambolyo na bhaali na yowe ili nkati jakwe! 25Mmwe mwaatendile bhatumishi bhenu, ainabhetu a Daudi, bhabhelekete kwa mashili gaka Mbumu jwa Ukonjelo kuti,
‘Kwa nndi bhailambo ina bhashishimwanga?
Pakuti bhandunji bhanaatendanga lukumbi?
26Bhapalume bha shilambolyo bhashikwishimilikanga,
na bhatawala bhashiimana pamo
nkwaakana Bhakulungwa na a Kilishitu bhabho.’
27“Pabha, kweli a Elode na a Pontio Pilato na bhandunji bha pa Ishilaeli na bhandunji bha ilambo ina bhaimenenje pannjini pano, nkwaakana a Yeshu Bhatumishi bhenu bha Ukonjelo bhumwaagwile. 28Elo, bhashinkuimananga nkupinga bhatendanje gene gumwatumbilile na panga bhukalago kwa mashili genu mmayene malinga shimwapinjile. 29Ikabheje nnaino, Mmakulungwa nnole shibhakuti kutujogoyanga. Ntushimilishe tulunguye lilobhe lyenu gwangali jogopa. 30Nngoloye nkono gwenu mwaalamyanje bhandu. Ntende ilangulo na ilapo kwa mashili ga lina lya a Yeshu Bhatumishi bhenu bha Ukonjelo.”
31Bhakamaliyanjeje kujuga Nnungu, pene pubhaimenenje pala pakutenganywaga, na bhowenji gubhagumbelwenje na Mbumu jwa Ukonjelo. Bhowe gubhapundilenje kulunguya lilobhe lya a Nnungu gwangali jogopa.
Kutama Mbuti Bhaulongo
32Nkumbi gowe gwa bhaakulupalila pugwaaliji na ntima gumo na ng’aniyo yabhonji imope. Jwakwapi akwetele shindu shakwe, ikabheje bhatendaga gabhana indu yowe ibhakwetenje. 33Mitume bhatendaga kong’ondelanga kwa mashili kuyuka kwa Bhakulungwa a Yeshu, na a Nnungu gubhaapelenje mboka yaigwinji. 34Jwakwapi amalilwaga na shindu, pabha bhakwetenje migunda eu nyumba bhatendaga ushanga 35nikwaakamuyanga mitume ela ila, nigabhanya kwa kila mundu malinga shapingaga.
36Bhashinkupagwa Bhalawi bhamo, bha ku Kipulo, lina lyabho a Yoshepu, mitume pubhaashemangaga a Bhanabha, malombolelo gakwe “Mundu ataga ntima”. 37Na bhalabho bhashinkukola nngunda, gubhaushiye, gubhatolile ela ila gubhapite kamuya kwa ashimitume.
5Unami gwa a Anania na a Shapila
1Ikabheje bhandu bhamo bhashemwaga a Anania na akongobhabho a Shapila nnepeila gubhaushilenje nngunda gwabhonji. 2Ikabheje, akuno bhaakongwe bhali bhamumanyi, Anania gubhaishiye ela ina na ina gubhapite kamuya kwa ashimitume. 3Bhai, a Petili gubhaabhushiye, “A Anania kwa nndi nshikunda Lishetani ampuganye ntima gwenu, kumuntembe Mbumu jwa Ukonjelo kwa iya ela ina impatile kwa usha nngunda gula? 4Nkanabhe usha nngunda gula pugwaaliji gwenu, na nkausheje elayo puyaaliji yenu ya tendela shinkupinga. Igala kwa nndi mwashinkuganishiya muntima gwenu kutenda nnei? Bhai mwangantemba mundu, ikabhe bhumwatembile a Nnungu!” 5A Anania bhakapilikaneje genego, gubhagwile pai gubhawile. Bhandunji bhowe bhakapilikananjeje ga jene nganijo gubhajogopenje kwa kaje. 6Bhashanda gubhaikengenenje, niunishila maiti gala na gubhakopoyenje palanga, gubhapite kwaashikanga.
7Gakapiteje malanga ga mashaa gatatu, bhaakongwe akuno bhakakugamanya gakoposhele, gubhajinjile nnyumba mubhalinginji asha Petili mula. 8A Petili gubhaabhalanjile, “Mmalanjile! Bhuli, aino ela ino ni yowe impatilenje kwa usha nngunda gula?” A Shapila gubhaajangwile, “Elo, ni yenei.”
9A Petili gubhaabhalanjile, “Igala nndi mmanganya kulagana kunninga Mbumu jwa Bhakulungwa? Nnole! Bhandunji bhapite kwashikanga ambuje bhenu, nnaino pubhalinginji pannangopo, shibhankopoyanje na mmwe palanga.” 10Shangupe a Shapila gubhagwile pa makongono ga a Petili, gubhawile. Bhashanda bhala bhakajinjilanjeje gubhaaimenenje a Shapila bhawile, kwa nneyo gubhaakopoyenje palanga, gubhapite kwashikanga tome na ambuje bhabho. 11Gubhakwetenje lipamba bhandunji bhowe bha a Nnungu na bhowe bhapilikenenje jene nganijo.
Mitume Bhanatendanga Ilapo Yaigwinji
12Mitume bhatendaga tendanga ilapo yaigwinji kubhandu. Bhakwaakulupalilanga a Yeshu bhatendaga imananga pa lukumbi lwa a Shelemani. 13Mundu jojowe akaliji munkumbi gwabhonji akalingaga kwiilunda. Nkali nneyo, bhandunji bhana bhatendaga kwaalumbililanga. 14Nkali nneyo bhandunji bhaakulupalilangaga Bhakulungwa gubhapundilenje kujenjesheka bhanabhalume na bhanabhakongwe. 15Numbe bhandunji bhatendaga kwaapelekanga bhalwelenji mumpanda njindo bhaagonekenje muinanda bhana mmakai, nkupinga pushibhapitangane asha Petili kapela shiwilisho shaishilanje. 16Bhandunji bhabhagwinji gubhaikengenenje kukopoka ilambo ipikene na ku Yelushalemu, bhalikwaajianabhonji bhalwelenji na bhaashikilwanga maoka na bhowe gubhalamiywenje.
Mitume Bhanapotekwanga
17Kungai, bhakulungwa bha bhaabhishila na bhandu bhabho bhalingiji munkumbi gwa Mashadukayo, gubhaabhonelenje lupimililo ashimitume bhala. 18Bhai, gubhaakamwilenje mitume bhala, gubhaugalilenje nnigelesha. 19Ikabheje shilo malaika jwa kunnungu gwaugwile milango ja ligelesha, akwaakopoyangaga palanga gwabhabhalanjilenje, 20“Nnjendangane ku Likanisha nkaalugulilanje bhandunji malobhe gowe ga gumi gwa ambigu.” 21Mitume gubhakundilenje, lyambape gubhapitengene ku Likanisha, gubhatandubhenje kujiganya.
Bhakulungwa bha bhaabhishila na ajabhonji bhakaikanganeje, gubhashemilenje shitamo sha lukumbi lukulu na nkumbi gowe gwa bhanangulungwa bha Shiyaudi, gubhatumilenje bhandunji kuligelesha bhakaatolanje bhantenga bhala. 22Ikabheje bhalinda bhakaikanjeje kwekula bhangaaimananga nnigelesha mula. Gubhabhujilenje, kulugula kulukumbi kula kuti, 23“Putuliimene ligelesha liugelwe ukoto na bhalinda bhajimingenenje mmilango. Ikabheje tukauguleje twangang’imana mundu jojowe nkati mula.” 24Bhakulungwa bha bhalinda bha Likanisha na bhakulungwanji bha bhaabhishila bhakapilikananjeje genego gubhakwetenje lipamba, gangashimanya shaapatilenje. 25Gwaishe mundu jumo, gwabhalugulilenje, “Bhandunji bhumwaugalilenje nnigelesha bhala, nnaino mubhalinginji Nliekalu bhanakwajiganyanga bhandunji.” 26Penepo bhakulungwa bha bhalinda bha Liekalu na bhalinda bhabho gubhapitengenenje ku Liekalu, gubhaatolilenje. Ikabheje bhangaakamulanga kwa mashili, pabha bhashinkwaajogopanga bhandunji bhanakomwanga maganga.
27Bhai, gubhapelekenje ku lukumbi, bhakulungwa bha bhaabhishila gubhaabhushiyenje, 28“Twangannimbiyanga kujiganya kwa lina lya bhene bhandubha? Nnaino mmanganya nshishumiyanga majiganyo genunji pa Yelushalemu powe na nnatumbililanga kutupa mmbasho ga shiwo sha bhene bhandubha.”
29Penepo a Petili bhali na mitume bhananji bhala, gubhajangwile, “Tunapinjikwa kwaakunda a Nnungu kupunda bhandunji. 30A Nnungu bha ashainabhetu bhashikwayuya a Yeshu bhumwabhulegenje mmanganyanji kwa kwaakomela munshalabha. 31Bhenebha ni bhakweshiywe na a Nnungu mpaka kunkono nnilo gwabho, nibha Akalongolele na Bhaatapula, bhaakomboyanje bha Ishilaeli kwiipeta, nkupinga bhaleshelelwanje ilebho yabhonji. 32Uwe tubhaakong’ondela bha genego, pamo naka Mbumu jwa Ukonjelo jubhapegwilwenje na a Nnungu bhowe bhakwaakundanga.”
33Bhandunji bhowe bha lukumbi lula bhakapilikananjeje genego, guyaashimilenje, gubhatumbililenje kwaabhulaganga. 34Ikabheje a Palishayo bhamo bhashemwaga a Gamalieli bhaliji bhaajiganya bha malajilo na bhatendaga jogopeka na bhandu bhowe, gubhajimi pa lukumbi pala, gubhajujile bhantenga bhala bhakopoywanje kashoko palanga. 35Kungai gubhaalugululilenje bhalukumbi bhala, “Mmashilambo ajangunji mma pa Ishilaeli, mwiteiganje nkanabhe tendanga shitendi shinkupinganga kwaatendanga abha bhandunjibha! 36Bhashinkukoposhela bhandu bhamo bhukala, lina lyabho a Teuda, bhaitembile ukulungwa, na bhandunji tome na ishila mia pasheshe gubhailundilenje na bhenebho. Ikabheje gubhabhulegwe, na bhene bhaakulupalilangaga bhala gubhapwilingenenje na shikundi shila shikuwaga. 37Na kabhili, mobha ga bhalanganya bhandu gala, bhakoposhele a Yuda bha ku Galilaya. Bhashinkukola nshemyo na bhandu gubhaakagwilenje, ikabheje na bhalabho nnepeila gubhabhulegwe na bhaakulupalila bhabho gubhapwilingenenje.”
38“Bhai nnaino ngunakummalanjilanga, bhanganyabha mwaalekenje nnaatendanje shindu shoshowe! Pabha jene nganiji ibhaga jikumbwiywe na bhandunjipe, shijiwe jiyenepe. 39Ikabheje, ibhaga kujikopweshe kwa a Nnungu, nkaakombolanga, pabha shiibhe mbuti nkwaataukanga a Nnungu.”
40Bhai gubhaapilikanishiyenje malobhe gabho, gubhaashemilenje mitume bhala, gubhaakomilenje ibhoko na kwaalimbiyanga kujiganya kabhili kwa lina lya a Yeshu, nigubhaaleshilenje bhajabhulangane. 41Bhai, bhantenga gubhakopokenje palanga lukumbi, akuno ili yanonyelenje kwa kaje pabha bhashipinjikwanga tokomaywa kwa ligongo lya a Yeshu. 42Gubhapundilenje kujiganya na lunguya mobha gowe ku Likanisha na mmajumba ga bhandunji Ngani ja Mmbone ja a Yeshu kuti ni a Kilishitu.
6Bhaajanguta Shabha bha Mitume
1Nkali bhaajiganywa pubhajenjeshekangaga, gugakoposhele mainginiko ga bhaajiganywa bhabheleketanga Shigiliki na bhaajiganywa Bhebhulania. Pabha Bhayaudi bhabheleketanga Shigiliki bhashitenga bhabhonji, bhashinkulibhalilwanga kugabhilwa indu ya mobha gowe. 2Kwa nneyo, bhantenga likumi limo na bhabhili bhala, gubhaashemilenje bha nkumbi gwa bhaajiganywa bhowe, gubhashitenje, “Nngabha mwammbone uwe tuleshe kulunguya lilobhe lya a Nnungu ga liengo lya gabhanya indu. 3Bhai, ashalongo ajetu, nng’agulanje bhandu shabha munkumbi gwenunji, bhandunji bhanguja, bhagumbeywenje na Mbumu jwa Ukonjelo na bhakwetenje lunda, twaakamuyanje lyene liengolyo. 4Ikabheje uwe, shitulonjeye nkujuga Nnungu na liengo lya lunguya Lilobhe lya a Nnungu.”
5Gene malobhego gugaanonyelenje bhowe. Guabhaagwilenje a Shitepano bhandu bhakwete ngulupai na gumbalwa na Mbumu jwa Ukonjelo na a Pilipi na a Polokashi na a Nikanoli na a Timona na a Palumenashi na a Nikola bha ku Antiyokiya bhailundile na dini ja Shiyaudi. 6Gubhaabhishilenje mmujo ja mitume, nabhalabhonji gubhaabhishilenje makono nikwaajujilanga Nnungu.
7Lilobhe lya a Nnungu gulipundile jenela, na ku Yelushalemuko bhaakulupalila bha a Yeshu gubhapundilenje kujenjesheka na likundi likulungwa lya bhaabhishila gubhakundilenje jene ngulupaijo.
A Shitepano Bhanakamulwa
8A Nnungu gubhaapele a Shitepano mituka jajigwinji na mashili ga tenda ilapo yaigwinji kubhandu. 9Ikabheje gubhakoposhelenje bandu bhananji nkupinga taukangana na a Shitepano. Bhandunji bha shinagogi jashemwaga, “Shinagogi ja bhangwana”, bhakoposhelenje ku Kilene na ku Alekishandilia, bhananji ku Kilikiya na ku Ashia. 10Ikabheje gubhalepelenje kwatauka, kwa ligongo lya lunda lwabho na kwa ligongo lika Mbumu jwa Ukonjelo abhalongoyaga kubheleketa.
11Kwa nneyo gubhaajigenyenje bhandunji bhakong’ondelanje kuti, “Tushikwaapilikana a Shitepano bhalikwaapetekuya a Musha na a Nnungu.” 12Kwa nneyo niikwiyanga nnjimwa kubhandunji na kubhanangulungwa na kubhaajiganya bha Malajilo ga a Musha. Bhai gubhaakamulenje a Shitepano nigubhaapelekenje ku lukumbi. 13Gubhaajimikenje bhaakong’ondela bha unami bhabheleketanje kuti “Bhene bhandubha bhanapundape kupatukana pa Ukonjelo pano na Shalia ja a Musha. 14Pabha, twaapilikene bhalibheleketa kuti, a Yeshu bha ku Nashaleti bhapinga kupaangabhanya pepano na bhapinga tindiganya ikubho ituposhele kwa a Musha.” 15Bhowenji bhatemingenenje pa lukumbi pala gubhaakolondolesheyenje meyo a Shitepano, gubhaabhweninji kumeyo bhali mbuti malaika jwa kunnungu.
7A Shitepano Bhanalunguya ku Lukumbi
1Bhai, bhakulungwa bha bhaabhishila gubhaabhushiye a Shitepano, “Genega ga kweli?” 2Na bhalabho a Shitepano gubhajangwile, “Ashaapwanga na ashaatati, ngunajuga mmbilikanishiyanje! Bhakulungwa a Nnungu bhashinkwaakoposhela atati a Bhulaimu pubhaaliji ku Meshopotamia bhakanabhe kwenda tama ku Alani. 3A Nnungu gubhaabhanjile a Bhulaimu, ‘Nnjabhule pa shilambo shenu, mwaalekanje ashaalongo ajenunji, nnjende mmbali jishininnanguye.’ 4Kwa nneyo, a Bhulaimu gubhaamile shilambo sha Kalidayo, gubhapite tama ku Alani. Ainabhabho bhakamaleje a Nnungu gubhaashoshiye kabhili gubhaishe tama mmbali jinkutamangana jino.”
5“A Nnungu wala bhangaapa a Bhulaimu nkali shilambo shimo kubha ulishi gwabho, ikabheje bhashinkwaalajila kuti, shibhaape shene shilambo shino shibhe shabho na ashibhana bhabho, ikabhe gene mobhago a Bhulaimu bhakakweteje mwana. 6A Nnungu gubhaabhalanjile nnei, ‘Ashibhana bhenu shibhapelekwanje kushilambo shangali shabhonji bhakabhanganje bhatumwa na bhonelwa kwa yaka mia pa sheshe. 7Ikabheje nne shinishiukumule shene shilambo shishaatolanje ubhandasho. Kungai shinaashoyanje shene shilambosho bhajiyangane apano kubhandindibhalilanje.’ 8Kungai gubhaapele malagano ga jaluka kubha shilangulo shabho. Kwa nneyo a Bhulaimu gubhantajile unyago mwanagwabho Ishaka lyubha lya nane lya bhelekwa kwakwe. Na a Ishaka nneila peila gubhantajile mwanagwabho Yakobho. Na a Yakobho nabhalabho gubhaatendilenje nneyo peyo ashinakulubhetu likumi limo na bhabhili bhala.”
9“Bhanyikala bhetu gubhammonelenje lupimililo mpwabhonji Yoshepu, kwa nneyo gubhang’ushiyenje kuubhanda ku Mishili. Ikabheje a Nnungu pubhaliji pamo naka Yoshepu, 10a Nnungu gubhantapwile mmboteko yakwe yowe, gubhampele kubha mundu jwa mituka na lunda kwa a Palao bhakulungwa bha ku Mishili, mpaka a Palao gubhammishile kubha nkulungwa jwa Mishili na nyumba jabho.”
11“Kungai gushikoposhele shibhanga shilambo showe sha Mishili na ku Kanani nibha shilaje shikulungwa. Ashinakulubhetu bhakakwetenjeje shalya. 12Bhai, a Yakobho bhakapilikaneje kuti ku Mishili shishipagwa shalya, gubhaatumilenje ashinakulubhetu ku Mishili 13Mwanja gwa bhili, a Yoshepu bhakwitagulilaga kwa ashaakulu bhabho na a Palao gubhaamanyinji ashaakulu bhabho a Yoshepu. 14A Yoshepu gubhatumile ntenga kwa ainabhabho a Yakobho na ashalongo ajabho bhowe, bhajiyangane ku Mishili, pubhalinginji bhandu makumi shabha na nng’ano. 15Kwa nneyo, a Yakobho gubhapite ku Mishili na ashinakulubhetu bhananji gubhawililenje kweneko. 16Bhai, iilu yabhonji ikujigalwaga mpaka ku Shekemu, gwiishishilwe nnikabhuli libhaumile a Bhulaimu kubhandunji bha likabhila lya Bhaamoli.
17“Jikaishileje miongwe ja malila malagano ga a Nnungu gubhalegene na a Bhulaimu, bhandunji bhetu ku Mishili kula gubhapundilenje kujenjesheka nibha likundi likulungwa. 18Kungai, bhakulungwa bhamo bhakaamanyiji a Yoshepu gubhatemi muupalume ku Mishili. 19Bhene bhakulungwabho bhashinkwaatendelanga yangali ya mmbone na kwaapotekanga ashinakulubhetu, bhalikwaamulishanga bhaalekanje palanga ashinambombe nkupinga bhawanganje. 20A Musha pubhabhelekwe gene mobhago, Musha pabhelekwe ashinkukonja. Kwa myei jitatu gwalelilwe nnyumba ja ainagwe. 21Bhakalepelanjeje kung’iya nnyumba gubhammishilenje palanga, abhiti Palao gubhannokwete, gubhannelile mbuti mwanagwabho. 22A Musha gubhajigenywe indu yowe ya lunda lwa Bhamishili, nibha bhandu bha manyika nkubheleketa na mwitendi.
23“Bhakaishileje yaka makumi nsheshe gubhatumbilile kwenda kwaalolanga ashaalongo ajabhonji bha Ishilaeli shibhakuti tendelwanga. 24Kweneko gubhammweni Mwishilaeli jumo alibhonelwa naka Mmishili, gubhapite kunnjangutila Mwishilaeli jula nkumpindikulila yatendelwe ila, gubhammuleje Mmishili jula. 25Bhaliganishiya kuti Bhaishilaeli ajabhonji shibhamumanyanje kuti a Nnungu bhanakwaatuma kubhaagombolanje, ikabheje bhangamumanyanga. 26Malabhi gakwe, gubhaabhweninji Bhaishilaeli bhabhili bhalikomananga, gubhalinjile kwaatapulanyanga bhalinkuti, ‘Mmanganya mmaulongo, kwa ndi nnabhonelana?’ 27Ammonelaga mwine jula gwabhanokolele a Musha kunyenje alinkuti, ‘Gani ammishile mmwe kubha bhaukumula bhetu? 28Bhuli, nkupinga mulaga malinga shimummuleje liyo Mmishili jula?’
29“A Musha bhakapilikaneje gene malobhego gubhabhutwishe, gubhapite tama ujeni kushilambo sha Midiani, kweneko gubhakwete bhana bhabhili bhanabhalume.
30“Ikapiteje yaka makumi nsheshe, malaika jwa Bhakulungwa gwabhakoposhele a Musha pashitekete shakolelaga moto kuanga tome na Shitumbi sha Shinai. 31A Musha gubhakanganigwe kwa kaje bhakagabhoneje genego, bhakaegejeleje nkupinga bhalolesheye, gubhapilikene lilobhe lya Bhakulungwa. 32‘Nne a Nnungu bha ashinakulubhenu, a Nnungu bha a Bhulaimu na a Ishaka na a Yakobho!’ A Musha gubhajogwepe niungumila na wala bhangalinga kulolesheya kabhili. 33Bhakulungwa gubhaabhalanjile. ‘Nng’ule ilatu yenu pabha punnjimi pano pa ukonjelo. 34Gubhaalugulile, nikubhweni kubhonelwa kwa bhandu bhangu ku Mishili kula. Mbilikene shililo shabhonji, njituluka kukwaatapulanga. Bhai lelo, ngunakuntuma nnjende ku Mishili.’
35“A Musha pebho bhakanilwe na Bhaishilaeli bhalinkutinji, ‘Gani ammishile mmwe kubha mmakulungwa bhetu bha kutuukumula?’ Ni bhobho abhakoposhele malaika jwa kunnungu pashitekete shakolelaga moto, a Nnungu gubhaatumile a Musha kubha akalongolele na bhaukumula.
36“Bhenebho ni bhaashoshiyenje bhandunji ku Mishili kula kwa ilapo nshilambo sha Mishili na pa bhaali ja Shamu na nng’anga, kwa yaka makumi nsheshe. 37A Musha ni bhaalugulilenje bha Ishilaeli. ‘A Nnungu shibhanng’agulilanje nkulondola jwabho jwa malinga nne kukopoka munkumbi gwa ashaalongo ajenunji, mumpilikanishiyanje jwenejo.’ 38A Musha pubhaaliji na bhandu bha a Nnungu kuanga naka malaika jwa kunnungu abhelekete nabho kushitumbi sha Shinai jula na ashainabhetu. Bhalabho ni bhapegwilwe malobhe ga taga gumi bhatulungushiye uwe.
39“Ikabheje ashinakulubhetu gubhakanilenje kwaapilikanila, nikwanokolelanga kunyenje mmitima jabhonji bhalilokolilanga kubhuja ku Mishili. 40Gubhaabhalanjilenje a Aluni. ‘Ntualashiye ashinnungu bha yanamu bhatulongoleyanje mumpanda, pabha a Musha bhatulongolele kukopoka ku Mishili tukakwiimanya yaakoposhele!’
41“Penepo gubhaialashiyenje shanamu sha litumbwe lya ng’ombe, gubhatandubhenje kushibhishila mbepei akuno bhalikushiangalilanga shindu shaalaya ashaayene kwa makono gabhonji. 42Ikabheje a Nnungu gubhaaleshilenje, nkupinga bhaitindibhalilanje indu ya kunani kuliunnde, malinga shiyajandikwe nshitabhu sha ashinkulondola bha a Nnungu,
‘Mmanganya mmandu bha pa Ishilaeli!
Mwambelenje indu na mbepei,
kwa yaka makumi nsheshe kuanga kula?
43Mmanganya gunnjigelenje liema lika nnungu Moleki,
na shanamu sha lutondwa luka nnungu jwenunji Lepani.
Igobhi imwaieleyenje nkupinga mwiitindibhalilanje.
Kwa nneyo, shinimpelekanje kuubhanda kwaataliya kupunda ku Bhabhuloni!’
44“Kuanga kula ashinakulubhetu bhakwetenje liema lya kong’ondela ndamo ja a Nnungu. Lyashinkualaywa na a Musha malinga shibhalugulilwe na languywa na a Nnungu. 45Kungai ashinakulubhetu bhatendaga poshelananga liema lila mpaka mobha ga a Yoshua, pubhatolilenje shilambo, ashaayene shilambo bhakabhingwanjeje na a Nnungu. Penepo gulitemi mpaka mobha ga a Daudi. 46A Daudi gubhatendelwe mituka na a Nnungu, gubhaajujile bhenebho bhaashenjele ndamo a Nnungu bha a Yakobho. 47Ikabheje a Shelemani ni bhaashenjele nyumba a Nnungu.
48“Nkali nneyo Bhakulungwa a Nnungu bhakaatama nnyumba ja shenga mundu, malinga shibhaabheleketa ankulondola bha a Nnungu,
49Bhakulungwa bhakuti,
‘Kunnungu ni shitengu shangu sha upalume,
na pa shilambolyo ni pa bhishila makongono gangu. Shinnjenjelanje nyumba ja shanabhuli?
Kushindame pumulila kwei? 50Indu yowei ng’eleye nne.’
51“Mmanganya bha mbwinya! Mitima na makutu genunji gakakwakunda a Nnungu! Punninginji malinga ashinakulubhenunji. Mobha gowe nnakuntaukanga Mbumu jwa Ukonjelo. 52Bhuli, apali nkulondola jojowe jwa a Nnungu ashinakulubhenunji jubhanga mpotekenga? Bhashinkwaabhulaganga bhalondolenje kwiya kwa Bhakwete Unguja, mmanganya gumwaakanilenje nikwaabhulaga. 53Mmanganya mwaposhelenje shalia jimwapegwilwenje naka malaika jwa kunnungu, ikabheje mwangakundanga.”
A Shitepano Bhanabhulagwa
54Bhanangulungwa bha lukumbi bhakapilikananjeje genega, gujaapotekenje mitima, bhalikwiilumanga meno kwa shimwa. 55Ikabheje a Shitepano akuno bhali bhagumbelwe naka Mbumu jwa Ukonjelo, gubhalolile kunani, gubhagubhweni Ukonjelo Gwa puya gwa a Nnungu na a Yeshu bhajimi kunkono nnilo gwa a Nnungu. 56Gubhashite, “Nnolanje! Ngunakukubhona kunnungu kushiunukulwa na Mwana juka Mundu ashijima kunnilo kwa a Nnungu.”
57Penepo, bhandunji bhowe pa lukumbi pala gubhajobhelenje akuno bhaliibhanga makutu gabhonji na makono. Kungai gubhaaumbilenje kwapamo, 58gubhaakopoyenje palanga shilambo, gubhaakomilenje maganga. Bhakong’ondelenje bhala gubhabhishilenje nngubho yabhonji muulinda guka nshanda jumo ashemwaga Shauli. 59Gubhapundilenje kwaakoma maganga akuno a Shitepano bhalijuga Nnungu bhalinkuti, “Mmakulungwa a Yeshu mposhele mbumu yangu!” 60Gubhatindibhele, nigubhagutile kwa lilobhe likulungwa bhalinkuti. “Mmakulungwa nnaalombolanje kwa shene shilebhoshi.” Bhakabheleketeje genego gubhamalile. Na bhalabho a Shauli gubhashibhweni shitendi sha kwabhulaga a Shitepanosho, kuti sha mmbone.
8Bhandunji bha a Nnungu Bhanapotekwanga
1Lyene lyubhalyo bhandunji bha a Nnungu bha pa Yelushalemu gubhatandubhenje kupotekwa kwa kaje. Bhaakagula bhowe gubhapwilingenenje kwenda mwilambo ya ku Shamalia na ku Yudea, ikabhe ashimitume.
2Bhandunji bhakwapingannga a Nnungu gubhaashishilenje a Shitepano na gubhaatendelenje malilo gamakulungwa.
3Gene mobhapego, a Shauli gubhatumbilile kwaabhulaganga bhandu bhakwaakulupalilanga a Yeshu. Bhatendaga jinjila kila nyumba, nikwaakopoyanga palanga bhaakulupalila bhanabhalume na bhanabhakongwe nikwaugalilanga nnigelesha.
A Pilipi Bhanalunguya ku Shamalia
4Bhaakagula bhapwilingenenje bhala gubhapitenje ako na koko bhalipita lunguyanga lilobhe lila. 5Na a Pilipi gubhajinjile nshilambo sha Shamalia bhalipita kwalunguya a Kilishitu ku bhashilambo bha kweneko. 6Bhandunji bhakaibhonanjeje ilapo ibhaitendaga a Pilipi, gubhapilikanishiyenje ntenga kwa ntima ndende. 7Pabha maoka gatendaga kwaashokangana bhandunji bhabhagwinji akuno galijobhela. Nneila peila bhandunji bhabhagwinji bhapolokenje ibhalo na bhaalemalanga bhatendaga lamiywanga. 8Bhandunji bha shene shilambo shila gubhainonyelenje kwa kaje.
9Bhai, bhashinkupagwa bhandu bhamo bhashemwaga a Shimoni bhatenda kwiiniya kwa ikubho yabho ya shiabhi na bhandu bha ku Shamalia bhatendaga kwaakanganigwanga. 10Bhandunji bhowe, bhana na bhakungulungwanji gubhaapilikanishiyenje ukoto, gubhashitenje, “A Shimonibha bhashikola mashili ga a Nnungu gashemwaga, ‘Mashili Makulu.’ ” 11Gubhaakulupalilenje kwa kaje, pabha kwa mobha gamagwinji bhatendaga tenda ilapo kwa uabhi gwabho. 12Ikabheje bhakakulupalilanjeje ntenga gwa a Pilipi gwa Ngani ja Mmbone ja Ukulungwa gwa a Nnungu na lina lya a Yeshu Kilishitu, gubhabhatishwenje, bhanabhakongwe na bhanabhalume. 13Nkali a Shimoni gubhakulupalile, bhakabhatishweje gubhatendile shilongani na a Pilipi, gubhakanganigwe ga ilapo yaatendekaga.
14Mitume bhalinginji ku Yelushalemu bhakapilikananjeje kuti Bhashamalia na bhalabhonji bhaliposhelenje lilobhe lya a Nnungu, gubhaatumilenje kweneko a Petili na a Yowana. 15Bhakaikanganjeje gubhaajujilenje a Nnungu nkupinga bhaakulupalila bhamposhelanje Mbumu jwa Ukonjelo, 16pabha gene mobhago Mbumu jwa Ukonjelo paaliji akanabhe kuntulushila mundu jojowe munkumbi gwabhonji, ikabheje bhashinkubhatishwangape kwa lina lya Bhakulungwa a Yeshu. 17Bhai, a Petili na a Yowana gubhaabhishilenje makono bhaakulupalila bhala, gubhamposhelenje Mbumu jwa Ukonjelo.
18Bhai, a Shimoni bhakabhoneje kuti mundu abhishilwaga makono na mitume bhala, anaposhela Mbumu jwa Ukonjelo, gubhapinjile kwaapanganga ela a Petili na a Yowana bhalinkuti, 19“Mmbanganje na nne gene mashiligo, nkupinga nimmishilaga mundu makono, amposhele Mbumu jwa Ukonjelo.”
20Ikabheje a Petili gubhaajangwile, “Nkaobhele ako na ela yenuyo, punkuganishaya mashili ga a Nnungu gaumwa na ela! 21Mmwe mwangali shakamula kwa ali liengoli, pabha ntima gwenu gwangali gwa mmbone kwa a Nnungu. 22Kwa nneyo mwiipete yangali ya mmbone yenui na mwaajuje Bhakulungwa ipingaga, bhalabho shibhanneshelele ng’aniyo yenuyo. 23Pabha ngunakummona lushikungumbala lupimilo lwa kaje na punnipa mmabhanda bha ilebho.” 24A Shimoni gubhajangwile, “Shonde, nnyujilanje ku Bhakulungwa linambate lyolyowe lya gene gunnugwilenjego.”
25A Petili na a Yowana bhakakong’ondelanjeje na lunguya ga Ngani ja Bhakulungwa, gubhabhujilenje ku Yelushalemu. Gwa mmabhuja gubhalunguyenje Ngani ja Mmbone mwijiji yaigwinji ya ku Shamalia.
A Pilipi na Bhakulungwa bha ku Eshiopia
26Malaika jwa Bhakulungwa gwabhalugulile a Pilipi, “Mpanganishe nnjende mmbali ja kwibhanda kupitila mpanda gwa anga ukopoka ku Yelushalemu kwenda ku Gasha.” 27Bhai a Pilipi gubhatandwibhe mwanja. Gubhammweni mundu jumo jwa ku Eshiopia, nkulungwa jwa shibhiko sha a Kandate malikia bha ku Eshiopia. Bhashinkwenda ku Yelushalemu kukwatindibhalila a Nnungu na penepo bhatendaga bhuja bhali bhakwelile mutuka ja kwakwatwa. 28Bhali mmwanja bhatendaga kwishomela shitabhu sha a Ishaya ankulondola bha a Nnungu. 29Bhai, Mbumu jwa Ukonjelo gwabhabhalanjile a Pilipi, “Nnjende tome na mutuka jila nkalongane najo.” 30A Pilipi gubhabhutushile tome na mutuka jila, gubhampilikene mundu jula alishoma shitabhu sha a Ishaya ankulondola bha a Nnungu. A Pilipi gubhaabhushiye, “Bhuli, nnikwimanya inkushomayo?”
31Bhandu bhala gubhajangwile, “Ngombole kwapi kwiimanya gwangali mundu jwa ndalashiya?” Penepo gubhaashemile a Pilipi bhakwele mmutuka mula bhatame nabho. 32Na Majandiko ga Ukonjelo gubhashomaga pugaliji nnei,
“Paliji mbuti ngondolo apelekwa kuingwa,
eu mbuti mwanangondolo atama ilili alimogwa mang’omba,
jwangakopoya lilobhe lyakwe wala kashoko.
33Ashinkutokomaywa na bhonelwa.
Jwakwa shakombole kutagulila ga lubheleko lwakwe,
pabha gumi gwakwe ushishoywa pashilambolyo.”
34Bhaeshiopia bhala bhakwaalugulilaga a Pilipi, “Nnugulile, jwene nkulondola jwa a Nnunguju abheleketa ngani jikeni? Gene gabheleketaga gakwe nnyene eu gaka mundu juna?” 35Bhai, a Pilipi gubhatandwibhe na gene Majandiko ga Ukonjelogo, gubhaatalashiye Ngani ja Mmbone ja a Yeshu.36Bhalinginji mmwanja, gubhaikenenje palitanda, mundu jula gwashite, “Apano gapali mashi, bhuli shipali shoshowe shang’ibhilila ngunabhatishwe?” 37A Pilipi gubhashite, “Ibhaga nkulupalilaga kwa ntima gwenu gowe inatendeka kubhatishwa.” Nabhalabho gubhajangwile, “Elo ngunakulupalila kuti a Yeshu Kilishitu ni bhanabhabho a Nnungu.”
38Bhai gubhaamulishe mutuka jila jijime. Bhaeshiopia bhala na a Pilipi gubhapitengenenje mmashi mula, a Pilipi gubhaabhatishe. 39Bhakakopokanganeje mmashi mula Mbumu jwa Bhakulungwa akwaanyakulaga a Pilipi. Bhaeshiopia bhala bhangaabhona kabhili a Pilipi, ikabheje gubhapite na mwanja gwabho bhalikwinonyela. 40A Pilipi gubhaimushile bhali ku Ashoto, gubhapitile mwilambo yowe bhalilunguya Ngani ja Mmbone mpaka ku Kaishalia.
9Kugombolwa kwa a Shauli
1Gene mobhago a Shauli bhatendaga punda kujogoya bhalikwabhulaganga bhaajiganywa bha Bhakulungwa. Gubhapite ku Bhakulungwa Bhaabhishila, 2gubhajujile bhapegwe bhaluwa ja lumanyio nnyumba ya jujila Nnungu ya shiyaudi kwene ku Dameshiko, nkupinga bhaaimanangaga bhanabhalume eu bhanabhakongwe bhakagulanga Mpanda gwa a Yeshu, bhaakamulanje bhajienabhonji ku Yelushalemu.
3Ikabheje bhali mumpanda tome na ika ku Dameshiki, shangupe shilangaya kopoka kunnungu shikwamulishilaga mmbali yowe. 4Gubhagwile pai gubhapilikene lilobhe lilikwabhalanjila, “Shauli! Shauli! Pakuti unamboteka?” 5A Shauli gubhabhushiye, “Mmakulungwa, mmwe agani?” Gubhajangwilwe, “Nne a Yeshu nkumbotekajo. 6Ikabheje nnaino ujime, ujende kunnjini kweneko shiubhalanjilwe shiupinjikwa kutenda.”
7Bhandunji bhalongenenje na a Shauli bhala, gubhajimingenenje ilili, bhakakwetenjeje shabheleketa, lilobhe lila bhalipilikenenje ikabheje bhangammonanga abheleketaga. 8A Shauli gubhajimi, bhakabhalakuleje meyo bhangashibhona shindu shoshowe, kwa nneyo bhandunji bhala gubhaakamwilenje nkono nikwalongoya mpaka kunjini ku Dameshiki. 9A Shauli gubhatemi mobha gatatu gwangali lola, gene mobhago bhangalya wala kung’wa shoshowe.
10Bhai, ku Dameshiki kula ashinkupagwa nkujiganywa jumo ashemwaga a Anania. Bhakulungwa gubhammalanjile nng’agamii “a Anania!” A Ananiya gubhajitishe, “Nne apano, Mmakulungwa.” 11Bhakulungwa gubhaabhalanjile, “Nnjabhule nnjende kumpanda ushemwa Mpanda gwa Goloka mpaka kunyumba ja a Yuda nkaabhushishiye bhandu bha ku Tasho bhaashemwa a Shauli, nnaino bhanajuga Nnungu, 12na bhalabho a Shauli ng’agamii bhashinkwaabhona bhandu bhashemwa a Anania bhalijinjila nnyumba nikwaabhishila makono nkupinga bhalole kabhili.”
13Ikabheje a Anania gubhajangwile, “Mmakulungwa, njipilikana kubhandu bhabhagwinji ngani jangali jambone ja bhene bhandubho, ga ibhaatendangaga bhandu bha Ukonjelo bhenu ku Yelushalemu. 14Na bhashikwiya apano bhabhapegwe amuli kukopoka kubhakulungwanji bha bhaabhishila ja kwaakamulanga bhakunkulupalilanga mmwe a Yeshu.”
15Ikabheje Bhakulungwa gubhaabhalanjile, “Nnjendepe, pabha njikwaagula bhabhe bhatumishi bhangu, bhapite lunguya lina lyangu kubhandunji bha ilambo ina na kubhanangulungwa bhabhonji na ku bha Ishilaeli. 16Nne namwene shinaalanguye shibhapinga potekwa kwa ligongo lya lina lyangu.”
17Bhai, a Anania gubhapitejinjila nnyumbamo. Kungai gubhaabhishile makono a Shauli, gubhashite, “Apwanga a Shauli, Bhakulungwa a Yeshu bhankoposhele mumpanda nnikwiya apano, bhashinduma nimmishile makono nkupinga nnole kabhili na nngumbaywe naka Mbumu jwa Ukonjelo.” 18Shangupe indu mbuti ipande ikugwaga kukopoka mmeyo ga a Shauli, gubhalolile kabhili, gubhajimi gubhabhatishwe. 19Bhakalyeje shalya gubhakwete mashili kabhili.
A Shauli Bhanalunguya ku Dameshiki
A Shauli gubhatemi ku Dameshiki mobha gashoko na bhaajiganywa bhapalinji pepala. 20Shangupe gubhatandwibhe kulunguya nnyumba ya jujila Nnungu kuti, a Yeshu Bhanabhabho a Nnungu.
21Bhandu bhowe bhaapilikenenje gubhakanganigwenje, gubhashitenje, “Bhuli, bhenebha nngabha bhaabhulegenje bhakwaakulupalilanga a Yeshu ku Yelushalemu? Bhashinkwiya apano bhatumbilile kukwakamulanga bhene bhandunjibho nkupinga bhaapelekanje ku bhakulungwanji bha bhaabhishila!”
22A Shauli gubhapundile kukola mashili na bhalikong’ondela kuti a Yeshu ni a Kilishitu, Bhayaudi bha ku Dameshiki gubhakanganigwenje kwa kaje. 23Gakapiteje mobha gamagwinji, Bhayaudi gubhaimenenje nkuloleya mwa kwabhulajila a Shauli. 24Ikabheje a Shauli gubhapilikene malobhe gala. Bhandu bhatendaga kwaajubhililanga shilo na mui mmilango ja jinjilila nshilambomo, nkupinga bhaabhulaganje. 25Ikabheje malanga ga shilo bhaajiganywa bhabho gubhaatolilenje, gubhaatuluyenje pai nshikapu shashikulungwa kupitila likumba lya lugwani.
A Shauli Bhanabhuja ku Yelushalemu
26A Shauli bhakaisheje ku Yelushalemu gubhalinjile kwiilunda munkumbi gwa bhaajiganywa bhala ikabheje, bhowe gubhaajogopenje na jwakwa akulupalile kuti nabhalabho bhashibha bhaajiganywa. 27Penepo a Bhanabha gubhaishe kukwaatola a Shauli, gubhaapeleshe kwa ashimitume na gubhatalashiye, a Shauli shibhashite kwaabhona Bhakulungwa nikunguluka nabho. Na kabhili gubhalugwile ga a Shauli kulunguya ku Dameshiki gwangali bhoga kwa lina lya a Yeshu. 28Bhai, a Shauli gubhatemi nabhonji, bhaliowa pa Yelushalemu powe pita lunguya lilobhe lya a Nnungu gwangali lipamba kwa lina lya a Yeshu. 29Na kabhili bhatendaga taukangana na Bhayaudi bhabheleketangaga Shigiliki, na gubhalinjilenje kwaabhulaga. 30Bhaajiganywa bhala bhakapilikananjeje genego, gubhaatolilenje a Shauli, gubhaapelekenje ku Kaishalia, gubhaaleshilenje bhajende ku Tasho.
31Gene mobhago bhandunji bha a Nnungu gubhatemingenenje kwa ulele, kutandubhila ku Yudea na ku Galilaya na ku Shamalia. Bhandunji bha a Nnungu gubhapundilenje kujenjesheka akuno bhalishimilikwanga na bhalikwaajogopanga a Nnungu bhalitagwanga ntima naka Mbumu jwa Ukonjelo.
A Ainea Bhanalamywa
32A Petili bhali nkujima jima kila mmbali gubhaishe kubhandunji bha ukonjelo bhatamanganaga ku Lida. 33Kweneko gubhanng’imene mundu jumo ashemwaga a Ainea, jwenejo kwa yaka nng’ano na itatu akakombolaga kushoka pashinanda kwa ligongo lya poloka. 34Bhai, a Petili gubhaabhalanjile, “A Ainea, a Yeshu Kilishitu bhanakunnamya. Njumushe, ntandishe shinanda shenu.” Shangupe, a Ainea gubhajimi. 35Bhashilambo bhowe bha ku Lida na ku Shaloni bhakaabhonanjeje a Ainea, gubhaatendebhushilenje Bhakulungwa.
A Dolikashi Bhanayuywa
36Bhashinkupagwa bhaajiganywa bhamo bhakongwe ku Yapa bhashemwaga a Tabhita, kwa Shigiliki a Dolikashi, malombolelo gakwe, mbala. Bhene bhakongwebho bhatendaga tenda ya uguja na mobha gowe bhatendaga kwaajangutilanga bhaalaga. 37Gene mobhago bhakulwalaga, gubhawile. Bhandunji gubhakundilenje maiti gabho, gubhagagonekenje kukati jaliji kugolopa. 38Na pabha ku Yopa kwangatalikangana kaje na ku Lida, kwa nneyo bhaajiganywa bhakapilikananjeje kuti a Petili kubhali ku Lida, gubhaatumilenje bhantenga bhabhili bhakalugulanje kuti, “Shangu nnjiye kunngwetu.”
39Bhai, a Petili gubhajabhwile gubhalongene nabhonji. Bhakaisheje gubhapelekwe kugolopa mpaka kukati kula. Kweneko bhanabhakongwe bhabhagwinji bhashitenga gubhaatimbililenje a Petili bhaligutanga akuno bhalikwaalanguyanga magauni na nngubho ibhaalayaga a Dolikashi pubhaliji bhakoto. 40A Petili gubhaakopoyenje palanga bhandu bhowe, gubhatindibhele, gubhajujile Nnungu. Kungai gubhagatendebhushile maiti gala gubhashite, “A Tabhita, nnjumushe.” Nabhalabho gubhabhalakwile meyo na bhakaabhoneje a Petili gubhajinwishe nitama. 41A Petili gubhaakamwile nkono nikwaajinula, kungai gubhaashemilenje bhandunji bha ukonjelo na bhashitenga bhala, gubhaakamuyenje bhali bhabhakoto.
42Jene nganijo gujishumile mmbali yowe ya ku Yopa na bhandunji bhabhagwinji bhakwaakulupalilangaga Bhakulungwa. 43A Petili gubhatemi mobha gashoko ku Yopako, kubhandu bhamo bhabhamba mapende lina lyabho a Shimoni.
10A Petili na a Koloneli
1Ku Kaishalia bhashinkupagwa bhandu bhamo bhashemwaga a Koloneli, bhakulungwa bha manjola bha shikundi shimo shashemwaga, “Shikundi sha Shiitalia.” 2Pubhaaliji bhandu bhanguja, bhenebho na likaja lyabho bhatendaga kwaajogopanga a Nnungu, bhatendaga kwaajangutilanga bhalaga bha Shiyaudi na bhatendaga juga Nnungu mobha gowe. 3Lyubha limo malanga ga ligulo bhashinkummona malaika nng’agamii alikwajiila nikwaalugulila, “A Koloneli!”
4A Koloneli gubhankolondolesheye meyo akuno bhalijogopa, gubhammalanjile, “Shipali nndi Mmakulungwa?” Malaika jwa a Nnungu jula akwaabhalanjilaga, “A Nnungu bhapilikene kujuga kwenu na mbepei yenu kubhalaga wala bhakailibhala. 5Bhai nnaino, mwaatumanje bhandu ku Yopa bhakaashemanje bhandu bhamo bhaashemwa a Shimoni, kwa lina lina, a Petili. 6Bhenebho mubhali nnyumba ja a Shimoni bhabhamba mapende, nyumba jabho pujili tome na bhaali.” 7Malaika jwa a Nnungu abhelekete nabho akajabhuleje, a Koloneli gubhaashemilenje bhatumishi bhabhili bha nnyumba jabho naka linjola jumo aaliji mundu jwa kwaajogopa a Nnungu, 8gubhaalugulilenje gowe gakoposhele, gubhaatumilenje ku Yapa.
9Malabhi gakwe, bhandunji bhatatu bhala bhalinginji mmwanja, tome naika ku Yopa, a Petili gubhakwelile kunani kushipagala sha nyumba mui kujuga Nnungu. 10Gushaapoteshe shibhanga, nilokolila kulya. Akuno shalya shilitelekwa gubhaondweshe niagamila. 11Gubhabhakubhweni kunnungu kuugwishe na shindu mbuti nkwamba gwa nkulungwa ulituluywa ukamwilwe mmapepe gakwe ganansheshe. 12Munkwambamo bhashinkupagwanga bhannyama bha mikumbi jowe, bhannyama bha makongono nsheshe na bhannyama bhaatambalanga pai na ijuni ya kunani. 13Gubhapilikene lilobhe lilikwalugulila, “A Petili nnjinushe nng’inje, ntaune!”
14A Petili gubhajangwile, “Ntape, Mmakulungwa, nne nganabhe paya shindu shoshowe sha nyata eu shangali sha mmbone.”
15Lilobhe lila likupilikanikaga kabhili lilikwaabhalanjila, “Nnaisheme yanyata indu ibhaikonjeleye a Nnungu!” 16Gene malobhego gakubhujilaga patatu, kungai nkwamba gula guukweshiywe kubhuja kunani kunnungu.
17A Petili bhalikanganigwa ga malombolelo ga yene agamii ibhaibhwene ila, bhandunji bhatumilwenje na a Koloneli bhala, bhakajibhonanjeje nyumba ja a Shimoni, gubhapite jimangana pannango, 18gubhabhushiyenje kwa utiya, “Bhuli, mwenemo bhapali bhajeni bhaashemwa a Shimoni Petili?”
19A Petili bhalinkuganishiya ga agamii ila, Mbumu akwaalugulilaga, “Mpilikane! Bhashipagwanga bhandunji bhatatu bhanakunnoleyanga. 20Shangu ntulushe na wala nnakole nnjishi kulongana nabhonji pabha naatumilenje nne.” 21Bhai a Petili gubhaatulushilenje bhandunji bhala gubhaabhalanjilenje, “Junkunnoleyangajo ni nne. Nng’ikenje kutenda nndi?”
22Gubhaajangwilenje, “Bhakulungwa bha manjola a Koloneli, bhandu bha ukonjelo, bhakwaajogopa a Nnungu na bhaakulupalika na bhayaudi bhowe bhashikutulajila. Bhashibhalanjilwa naka malaika kuti bhansheme nnjende kunngwabho bhapilikane malobhe gushimwaabhalanjile.” 23A Petili bhakwaashemelangaga nnyumba, nibha ujeni gwabho shene shilosho. Malabhi gakwe, a Petili na bhandunji bhala gubhatandwibhenje mwanja na bhandunji bhana bha ku Yapa gubhalongene nabhonji.
24Lyubha lya bhili lyakwe gubhaikengenenje ku Kaishalia na kweneko a Koloneli bhali na ashaalongo ajabhonji na ashaambwiga ajabho bhubhaashemilenje bhatendaga kwaalindililanga. 25A Petili pubhajinjilaga nnyumba, a Koloneli gubhapite kwaposhela, nigubhaatindibhalile mpaka pai. 26Ikabheje a Petili gubhaajinwile, bhalikwalugulila, “Nnjime, pabha nne namundu nnjenu.” 27A Petili gubhapundile bheleketa na a Koloneli, bhakajinjileje nnyumba gubhaimenenje bhandunji bhabhagwinji.
28A Petili gubhaabhalanjilenje, “Mmanganya mmumanyinji kuti Nnyaudi jojowe jula ashilimbiywa na malajilo ga dini jakwe kukundikana eu kwaowelanga bhandunji bha ilambo ina. Ikabheje a Nnungu bhashineya ngunansheme jwa nyata. 29Kwa lyene ligongolyo nkanjemanjeje nangabhika nnjishi kwiya. Bhai, ngunakummuyanga, shinjemelenje nndi?”
30A Koloneli gubhashite, “Mobha gatatu gapitilego gene malanga pegano, shaa tisha ja ligulo, natendagajuga Nnungu kukati jangu. Shangupe, gunimmweni mundu anyimile mmujo jangu awete nngubho yamelemeta, 31gwashite, ‘A Koloneli! Kujuga kwenu na mbepei inkwapanganga bhalaga iposhelwe kwa a Nnungu. 32Muntume mundu ku Yopa akaasheme bhandu bhamo bhashemwa Shimoni, kwa lina lina, a Petili, mubhali nnyumba ja a Shimoni bhabhamba mapende tome na bhaali.’ 33Shangupe nashinkutumila ntenga, na mwe nshitenda shambone kwiya. Nnaino putuli pano mmujo ja a Nnungu, tupilikanishiye shoshowe shibhantumile Bhakulungwa ntubhalanjilesho.”
Miungu ja a Petili
34Penepo a Petili gubhatandwibhe kubheleketa, “Nnaino nimumanyi kuti a Nnungu bhangali luagu. 35Ikabhe mundu jojowe jwa kila shilambo akwaajogopa a Nnungu nitenda ya mmbone, bhanakumposhela. 36Gweguno ni ntenga gubhapeleshe a Nnungu kubhandu bha ku Ishilaeli, bhalilunguya ngani ja mmbone ja ulele ja a Yeshu Kilishitu bhali Bhakulungwa bha bhowe. 37Mmanganyanji nshimanyinji shikoposhele nshilambo sha Bhayaudi, kutandubhila ku Galilaya ukapiteje ubhatisho gubhalungwiye a Yowana. 38Kabhili mmumanyinji ga a Nnungu shibhashite kwaagula a Yeshu bha ku Nashaleti kwa kwaapa Mbumu jwa Ukonjelo na mashili. Na a Yeshu bhatendaga kwenda mmbali yowe bhalitenda ya mmbone na lamya bhowe bhabhonelwangaga naka Lishetani, pabha a Nnungu pubhaaliji pamo na bhenebho.”
39“Uwe ni tubhaakong’ondela bha gowe gubhatendile nshilambo sha Bhayaudi na ku Yelushalemu. Gubhaabhulegenje kwa kwaakomela munshalabha. 40Ikabheje lyubha lya tatu a Nnungu gubhaayushiye na gubhailangwiye, 41nngabha kubhandu bhowe, ikabhe kubhene bhaagwilwenje na a Nnungu bhabhanganje bhaakong’ondela bhabho, yani uwe twaalile na nng’wa nabho bhakayusheje kukopoka kubhawilenje. 42Bhashikutulajila kulunguya Ngani ja Mmbone kubhandu bhowe na kukong’ondela kuti bhalabho ni bhaagwilwe na a Nnungu kubha bhaukumula bha bhakotonji na bhawilenje. 43Ashinkulondola bhowe bha a Nnungu bhatashiyenje ga bhenebho kuti, kila mundu shabhakulupalile shaleshelelwe yambi yakwe yowe kwa lina lyabho.”
Bhandunji bha Ilambo Ina Bhanakumposhelanga Mbumu jwa Ukonjelo
44A Petili bhakanabhe pumula kubheleketa, Mbumu jwa Ukonjelo gwabhatulushilenje bhowe bhapilikanishiyangaga gene malobhego. 45Bhaakulupalilanga bha Shiyaudi bhalongenenje na a Petili kukopoka ku Yapa gubhakanganigwenje, pabha a Nnungu bhashikwaagumbayanga upo ya Mbumu jwa Ukonjelo bhandunji bhangabha Bhayaudi. 46Pabha bhashinkwaapilikananga bhalibheleketanga luga inape bhalikwaakuyanga a Nnungu. Penepo a Petili gubhashite, 47“Abha bhandunjibha bhamposhelenje Mbumu jwa Ukonjelo malinga shitumposhele uwe. Bhuli, apali jojowe shakombole kwaibhililanga bhanabhatishwanje mmashi?” 48Bhai, gubhaamulishe bhabhatishwanje kwa lina lya a Yeshu Kilishitu. Gubhaajujilenje a Petili bhatame nabhonji mobha gashoko.
11Ntenga gwa a Petili ku Yelushalemu
1Bhai, mitume na bhakwaakulupalilanga a Yeshu bha ku Yudea kula, gubhapilikenenje kuti bhandunji bhangabha Bhayaudi bhaliposhelenje Lilobhe lya a Nnungu. 2Bhai, a Petili bhakabhujeje ku Yelushalemu bhaakulupalila bha Shiyaudi bhaapingangaga bhandunji bhangabha Bhayaudi bhajalukanje, gubhaagambilenje bhalinkutinji, 3“Mmwe nshikwenda tama na nalya nabhonji bhandunji bhangajalukanga.” 4Penepo a Petili gubhaatalashiyenje kwa ntima ndende shiishite tandubhila bhalinkuti.
5“Lyubha limo ngulijuga Nnungu ku Yopa, nashinkuagamila, gunishibhweni shindu mbuti nkwamba gwankulungwa ulituluywa kukopoka kunani kunnungu gukamwilwe mmapepe gakwe ganansheshe, nibhikwa tome na nne. 6Gunolile nkati mula gunaabhweninji bhannyama bha makongono nsheshe bha mukonde na bhannyama bhatambala pai na ijuni. 7Kungai gumbilikene lilobhe lilimalanjila, ‘A Petili, nnjinushe nng’inje na ntaune.’ ”
8“Ikabheje nne gunjite, ‘Nngabha nneyo Mmakulungwa, pabha shoshowe sha nyata shikanabhe pita nkang’wa jangu.’ 9Lilobhe lila kukopoka kunnungu likumalanjilaga gwa bhili lilinkuti, ‘Indu ikonjeleywe na a Nnungu nnaisheme ya nyata.’ ” 10Lyenelyo gulitendeshe patatu, kungai yowe gwiikweshiywe kubhuja kunani kunnungu.
11“Shangupe bhandunji bhatatu kukopoka ku Kaishalia bhatumilwenje kunjema nne gubhaikengenenje pa nyumba jinatamaga jila. 12Mbumu gwamalanjile ngunakole nnjishi, kulongana nabhonji. Bhandu shita bhananji gubhalongenenje na nne kwenda ku Kaishalia, kweneko gutujinjile nnyumba ja a Koloneli. 13A Kolonelio gubhatubhalanjile shibhashite kummona malaika nnyumba jabho nikwaabhalanjila kuti, ‘Muntume mundu ajende ku Yopa akaasheme bhandu bhamo bhaashemwa a Shimoni kwa lina, lina a Petili. 14Bhenebho shibhannugulile malobhe ga kuntapula mmwe na ashaalongo ajenunji bhowe.’ ”
15“Ngatandubheje kubheleketa, Mbumu jwa Ukonjelo gwabhatulushilenje malinga shatutulushile uwe kundandubho kula. 16Penepo gungumbushile malobhe gubhabhelekete Bhakulungwa gala kuti, ‘A Yowana bhashinkubhatisha kwa mashi, ikabheje mmanganyanji shimbhatishwanje kwa Mbumu jwa Ukonjelo.’ 17Bhai, ibhaga a Nnungu bhaapelenje bhandunji bhangabha Bhayaudi upo malinga shibhatupele uwe, tukaakulupalileje Bhakulungwa a Yeshu Kilishitu, bhuli, nne gani ngombole kutaukangana na a Nnungu?”
18Bhakapilikananjeje genego, gubhaleshilenje mitau jabhonji, gubhaakushiyenje a Nnungu bhalinkutinji, “Kwa nneyo a Nnungu bhashikwaapanganga bhandunji bhangabha Bhayaudi shikono sha kwiipeta bhapatanje gumi.”
Bhandunji bha a Nnungu ku Antiokia
19Kwa ligongo lya mboteko ibhapatile a Shitepano, bhaakulupalila gubhapwilingenenje. Bhananji gubhapitengenenje ku Poinike na ku Kipulo na ku Antiokia ja ku Shilia akuno bhalipita lunguya ntenga gula ku Bhayaudipe. 20Ikabheje bhaakulupalila bhananji bhakopokenje ku Kipulo na ku Kilene, bhashinkwendangana ku Antiokia gubhakungulukenje na bhandunji bhaabheleketanga Shigiliki bhalikwaalungushiyanga Ngani ja Mmbone ja Bhakulungwa a Yeshu. 21Mashili ga Bhakulungwa pugaaliji pamo na bhanganyabho na bhandunji bhabhagwinji gubhaakulupalilenje nikwaatendebhushila Bhakulungwa. 22Jene nganijo jikupilikanikaga kubhandu bhakagulanga mpanda gwa a Yeshu bha ku Yelushalemu. Kwa nneyo gubhaatumilenje a Bhanabha bhajende ku Antiokia. 23Bhakaisheje kweneko na kuubhona ntuka gwa a Nnungu shushite poshelwa kubhandunji bhala guyaanonyele, gubhaashondelesheyenje bhapundanje kwakulupalila Bhakulungwa. 24A Bhanabha pubhaaliji bhandu bhanguja bhagumbelwe na Mbumu Jwa Ukonjelo na bhashinkukola ngulupai, kwa nneyo bhandu bhabhagwinji gubhajenjeshekenje ku Bhakulungwa.
25Kungai a Bhanabha gubhapite ku Tasho kukwaloleya a Shauli. 26Bhaakabhoneje, gubhajienabho ku Antiokia. Na bhanaabhili gubhatemingenenje na bhaakulupalilanga mpanda gwa a Yeshu, kwa shaka shimo bhalikwaajiganyanga bhandunji bhabhagwinji. Na bhaakulupalila gubhatandwibhenje kushemwa Bhakilishitu ku Antiokiako.
27Gene mobhapego, ashinkulondola bha a Nnungu gubhaikengenenje ku Antiokia kopoka ku Yelushalemu. 28Bhai, bhamo bha munkumbi gwabhonji lina lyabho a Agabhushi gubhajimi na kwaakomboywa naka Mbumu gubhalondwele kuti, shipinga koposhela shibhanga sha punda nshilambolyo. Shene shibhangasho shakoposhele mobha ga upalume gwa a Kilaudiashi. 29Bhaajiganywa bhala gubhatumbililenje kuti kila mundu mushakombolele apeleshe shoshowe sha kwajangutilanga Bhakilishitu bhaatamangananga ku Yudea. 30Bhai, gubhatendilenje nneyo, gubhaakamwiyenje a Bhanabha na a Pauli bhaapelekanje kubhanangulungwa bha bhandunji bha a Nnungu.
12Kubhonelwa kwa Bhandu bha a Nnungu
1Tome na gene mobhapego, a Elode gubhatandwibhe kwaabhonelanga bhandunji bhana bha a Nnungu. 2A Elode gubhaabhuleje kwa upanga a Yakobho, apwabho a Yowana. 3Bhakabhoneje kuti Bhayaudi ishikwanonyelanga kwa shene shitendisho, gubhaakamwile na a Petili. Genego pugatendeshe mobha ga shikukuu sha mikate jangataga ngedule. 4Bhakaakamuleje a Petili, gubhaaugalile nnigelesha, gubhaabhishile muulinda gwa ikundi nsheshe ya ashimanjola nsheshensheshe. A Elode pubhatumbilile bhaakopoye pa lugwinjili lwa bhandu shipitaga shikukuu sha Bhayaudi shashemwaga Pashaka. 5Bhai, a Petili bhali nnigelesha, bhandunji bha a Nnungu gubhatumbililenje kwaajuga a Nnungu.
Malaika jwa a Nnungu Anakwaakoposhela a Petili ku Ligelesha
6Shene shilosho a Elode bhakanabhe kwaakopoya a Petili kulugwinjili, a Petili gubhagonile pakatipakati ja ashimanjola bhabhili, bhalibhatabhilwe mindondolo jibhili na bhalinda bhalinginji muulinda pa nnango gwa ligelesha. 7Shangupe malaika jwa Bhakulungwa gwajimi tome na bhenebho, shilangaya shikulangayaga nnigelesha mula. Malaika jwa a Nnungu akwaapalamulaga a Petili mmbalati alinkuti, “Nnjabhule shangu!” Pala pepala mindondolo jibhatabhilwe mmakono jila jikukutukaga na shigwilile pai. 8Malaika jwa a Nnungu gwabhabhalanjile, “Mwitabhe nshipi gwenu, nng’wale ilatu yenu. Gubhatendile nnepeila. Malaika gwabhabhalanjile nng’wale likoti lyenu nngagule.”
9A Petili gubhankagwile palanga, ikabheje bhakamumanyaga yatendwaga naka malaika jula kuti puyaliji ya kweli, pubhaganishiyaga bhanaagamila. 10Bhakapitanjeje shikundi sha ndandubho na sha bhili sha ulinda, gubhaikengenenje kunnango gwa itale gwa jinjilila kunnjini. Nnango gula ukwiugulaga guyene gubhakopokenje palanga. Gubhalongenenje mumpanda gumo, kashokope malaika jula akwaalekega a Petili jikape.
11Penepo a Petili gubhang’amwile itendeshe ila gubhashite, “Nnaino nimumanyi kweli kuti Bhakulungwa bhashikuntuma malaika jwabho kwiya njoya mmakono ga a Elode na gowe gubhalolelangaga Bhayaudi.”
12Bhakagamanyeje genego gubhapite mpaka kwa a Malia anyinabhabho a Yowana bhashemwaga a Maliko. Na mwenemo bhandunji bhabhagwinji bhashinkuimananga nkujuga Nnungu. 13A Petili gubhaolishiye pannango, ntumishi jumo jwankongwe lina lyakwe Loda gwapite pilikanishiya. 14Mwali jula akamanyeje kuti lilobhe lila lya a Petili gwainonyele kwa kaje. Jwangaugula nnango gula, ikabhe gwabhutwishe kukwalugulilanga kuti a Petili pubhali pannango. 15Gubhammalanjilenje mwali jula, “Ushikola shalubha!” Ikabheje jwalakwe gwapundile kukong’ondela kuti kweli. Gubhammalanjilenje bhalinkutinji, “Jwenejo malaika jwabho.”
16A Petili gubhapundile kuolishiya. Kungai gubhaaugulilenje nnango, bhakaabhonanjeje gubhakanganigwenje. 17A Petili gubhaagolosheyenje makono nkupinga bhapumulanje, gubhatalashiye Bhakulungwa shibhashite kwashoya nnigelesha. Kungai gubhaalugulilenje bhapelekanje ntenga kwa a Yakobho na ashaapwabho bhananji, gubhajabhwile kwenda mmbali jina.
18Kukasheje, ashimanjola gubhakwetenje lipamba lya kaje nndi yaapatile a Petili? 19A Elode gubhaamulishe bhaloleywe, ikabheje bhangaapatanga. Kwa nneyo gubhaamulishe ashimanjola bhala bhabhuywanje na bhabhulagwanje. Kungai a Elode gubhajabhwile ku Yudea, gubhapite tama ku Kaishalia.
Kuwa kwa a Elode
20A Elode bhashinkwatumbalilanga bhandu bha ku Tilo na ku Shidoni, ikabheje bhalabhonji gubhaatumilenje bhantenga. Gubhapanjilenje mbwiga na a Bulashito bhaliji bhakulungwa bha nyumba ja bhakulungwa. Kungai gubhaajendele a Elode kukwajuga kubhe na ulele. Pabha shilambo shabhonji kubhakulupalilangaga kupata shalya kushilambo sha bhakulungwa a Elode.
21Lyubha libhatumbilile, a Elode bhali bhawalile ngubho yabho ya upalume, gubhatemi pa shitengu shabho sha upalume gubhatandwibhe kwaalungushiyanga bhandunji. 22Bhandunji bhala gubhajobhelenje nkwalumbilila bhalinkutinji, “Lyeneli lilobhe lya a nnungu, nngabha lika mundu.” 23Shangupe malaika jwa Bhakulungwa akwaagwiyaga pai a Elode kwa ligongo lyangapinga kwaapa a Nnungu Ukulungwa gwabho. Gubhaligwilwe na mbiu, gubhawile.
24Lilobhe lya a Nnungu gulipundile kushuma.
25A Bhanabha na a Shauli bhakamaliyanjeje liengo lyabhonji, gubhabhujilenje kukopoka ku Yelushalemu, gubhaatolilenje a Yowana bhashemwaga a Maliko gubhalongene nabhonji.
13A Bhanabha na a Shauli Bhanaagulwanga
1Likanisha lya ku Antiokia bhashinkupagwanga bhandunji bhananji bhalinginji ashinkulondola bha a Nnungu na bhananji bhaajiganya. Munkumbimo bhaapali a Bhanabha na a Shimoni bhashemwa Bhanapi na a Lukio bha ku Kilene na a Manaeni bhalelilwe pamo na bhakulungwa a Elode, pubhalinginji na a Shauli. 2Bhai, bhalinginji nkujuga Nnungu na tabha, Mbumu jwa Ukonjelo gwashite, “Nng’agulilanje a Bhanabha na a Shauli kwa liengo linaashemelenje.” 3Bhai, bhakajuganjeje Nnungu na kupunda tabha, gubhaabhishilenje makono, gubhaaleshilenje bhajendangane.
Mitume Bhanalunguyanga ku Kupulo
4Bhai, a Bhanabha na a Shauli bhakatumwanjeje naka Mbumu jwa Ukonjelo, gubhaelelenje mpaka ku Sheleukia na gwajabhula penepo gubhakwelilenje meli mpaka ku shilambo shitimbililwe na mashi sha ku Shilia. 5Bhakaikanganeje ku Shalamishi, gubhalunguyenje lilobhe lya a Nnungu nnyumba ya jujila Nnungu ya Shiyaudi. A Yowana pubhaaliji bhajangutila bhabhonji.
6Bhakapitangananjeje pakati shilambo shitimbililwe na mashi mpaka ku Papo, kweneko gubhanng’imenenje nng’abhi jumo jwa Shiyaudi lina lyakwe a Bhaa Yeshu paitembaga nkulondola jwa a Nnungu. 7Jwene mundujo paliji na a Shegiashi Pauli, bhakulungwa bha shilambo shitimbililwe na mashi, bhandu bha lunda. A Shegiashi Pauli gubhaashemilenje a Bhanabha na a Shauli nkupinga bhapilikane lilobhe lya a Nnungu. 8Ikabheje a Elimo bhaabhi bhala, malinga shibhaashemangaga kwa Shigiliki, gwabhataukenje nkupinga kuibhilila bhakulungwa bha shilambo shitimbililwe na mashi bhala bhanapunda kukulupalila ukilishitu.
9Bhai, a Shauli bhashemwaga guna a Pauli, bhali bhagumbelwe na Mbumu jwa Ukonjelo, gubhaakolondolosheye meyo bhaabhi bhala, 10gubhashite, “Mmwe mmanami nkwatembanga bhandu! Mwana jwa Lijoka Lishetani. Amagongo nkutauka shindu shoshowe shili sha mmbone na sha kweli, nkapinga leka kupuganya mipanda ja mmbone ja Bhakulungwa. 11Nnaino mashili ga Bhakulungwa shigankome. Shimme nangalole na nkashibhona shilangaya sha lyubha kwa gene malangago.” Shangupe indu yowe ikubhaga mbuti ndambwe na lubhindu pameyo gabho, gubhatandwibhe kwenda ako na koko bhaliloleya mundu jwa kwakamula nkono abhalongoye. 12Bhakulungwa bha shilambo shitimbililwe na mashi bhala bhakagabhoneje genego, gubhajinjile ukilishitu, gubhakanganigwe kwa kaje bhakapilikaneje majiganyo ga Bhakulungwa.
A Bhanabha na a Pauli ku Antiokia ja ku Pishidia
13Gwajabhula ku Papo, a Pauli na ajabhonji gubhakwelilenje meli gubhapitengenenje mpaka ku Pega ku Pampilia. Ikabheje a Yowana Maliko gubhaaleshilenje nibhuja ku Yelushalemu. 14Ikabheje bhalabhonji gubhajabhulengene ku Pega gubhapitilenje pakati shilambo, gubhaikengenenje ku Antiokia shilambo sha Pishidia. Lyubha lya Pumulila gubhajinjilenje nshinagogi, gubhatemingenenje.
15Bhakashomanjeje shitabhu sha Shalia ja a Musha na majandiko ga Ashinkulondola bha a Nnungu, bhakulungwanji bha shinagogi gubhantumilenje mundu akaabhalanjilanje kuti. “Ashaapwetu, ibhaga nkwetenje malobhe ga kwataganga ntima bhandunjibha, mmeleketanje,” 16Bhai a Pauli gubhajimi gubhagolweye nkono, nkupinga bhapumulanje gubhashite, “Bhashilambo bha pa Ishilaeli na mmowe nkwaajogopanga a Nnungu mpilikananje! 17A Nnungu bha bhandunji bha pa Ishilaeli bhashinkwaagulanga ashinakulubhetu, nikwakuyanga kubha likabhila likulungwa pubhatamanganaga kuujeni ku shilambo sha Mishili. A Nungu gubhaashoshiyenje kweneko kwa mashili gabho gamakulungwa. 18Kwa yaka makumi nsheshe nng’anga gubhaipililile itendi yabhonji. 19Bhakaabhulaganjeje bhandunji bha makabhila shabha ku Kanaani, nigubhaapelenje bhandunji bhabho yene ilamboyo kubha ulishi gwabhonji. 20Yaka mia nsheshe na makumi nng’ano guipitile.”
“Kungai gubhaapelenje bhaukumulanga bhaalongoyanje mpaka mobha ga a Shamweli ankulondola bha a Nnungu. 21Bhai gubhajujilenje bhapegwanje mpalume, a Nnungu gubhaapelenje a Shauli bhanabhabho a Kishi, bha kabhila ja a Benyamini, bhabhe a mpalume bhabhonji kwa yaka makumi nsheshe. 22Bhakaashoyeje a Shauli, a Nnungu gubhaagwile a Daudi kubha bhakulungwa bhabhonji. A Nnungu gubhalangwile shibhashite engwa bhalinkuti. ‘Nimmweni Daudi mwana gwabho a Yese, anonyela muntima gwangu, mumdu apinga tenda yowe ingupinga nne.’ 23Kukoposhela nnubheleko luka jwene mundujo, a Nnungu malinga shibhashite lajila, bhandu bha pa Ishilaeli bhashikumpeleshelanga nkugombola, yani a Yeshu. 24A Yeshu bhakanabhe tandubha liengo lyabho, a Yowana bhashinkwaalongolela bhalilunguya kuti bhandunji bhowe bha pa Ishilaeli bhanaapinjikwanga bhaipetanje na bhatishwa. 25A Yowana nkumaliya liengo lyabho pubhashite nnei. ‘Punkuganishiyanga kuti nne gani? Nne nngabha bhunkwaalolelangabho. Bhenebho shibhajiye nnyuma jangu na nne ngapinjikwa nkali kugopola mbundo ya ilatu yabho.’ ”
26“Ashaapwanga, mmanganyanji nninginji bha shipinga sha a Bhulaimu na bhandunji bhangabha Bhayaudi bhakwaajogopanga a Nnungu! Malobhe ga ntapulo gatuishile. 27Pabha bhashilambo bha ku Yelushalemu na ashikalongolele bhabhonji bhakaamanyinjiji a Yeshu, wala malobhe ga ashinkulondola bha a Nnungu gashomwaga Mobha ga Pumulila gowe. Nkali nneyo, bhashinkugatendanga malobhe ga ashinkulondola bha a Nnungu gamalile kwa kwaukumula a Yeshu bhabhulagwe. 28Nkali bhalepelenje kushibhona shibhalebhile sha kwaatenda bhabhulagwe, Bhayaudi bhashinkwajuganga a Pilato bhaaukumule kubhulagwa.”
29“Na bhakamaliyeje kutenda gowe gubhajandishilwe a Yeshu, gubhaatuluyenje munkongo mula gubhaabhishilenje nnikabhuli. 30Ikabheje a Nnungu gubhaayushiye. 31Na kwa mobha gamagwinji gubhabhoneshe na bhandunji bhalongene nabhonji kukopoka ku Galilaya mpaka ku Yekushalemu bhanganyabho nnaino ni bhakong’ondela bhabho kubhandu bha pa Ishilaeli.
32“Na uwe tunakunnungushiyanga Ngani ja Mmbone ja malagano ga a Nnungu jibhapegwilwenje ashinakulubhetu, 33a Nnungu bhashikugatenda gamalile nnaino kwetu uwe uukulu gwabhonji, kwa kwaayuya a Yeshu, malinga shiijandikwe nshitabhu sha Shabhuli ja bhili,
‘Ugwe Mwanangu,
Nne lelo Nanng’inago.’
34Na ga kwayuya kukopoka kubhawilenje, bhanawe kabhili, a Nnungu pubhashite nnei.
‘Shinikupe mboka ya Ukonjelo na ya kweli inaalajile a Daudi.’
35Na muna gubhashite kabhili,
‘Nkanneka jwa Ukonjelo jwenu abhole.’
36Pabha, a Daudi bhayene bhakamaliyeje kutenda gubhapinjile a Nnungu nnubheleko lwabho, kungai gubhawile gubhabhishilwe nnikabhuli tome na ashainabhabho na shiilu shabho shikubholaga. 37Ikabheje bhayushiywe na a Nnungubha, shiilu shabho shangabhola.”
38“Kwa nneyo, ashaapwanga mmumanyanje kuti, kupitila a Yeshubho nnaalungushiywanga ngani ja leshelelwa yambi na kila akwaakulupalila bhenebho analeshelelwa yambi yakwe. 39Na kuti jojowe akwaakulupalila a Yeshu anaaleshelelwa ilebho yowe, genego gakanatendeshe kwa Malajilo ga a Musha. 40Bhai, mwiteiganje ganakumpatanga gajandikwe na ashinkulondola bha a Nnungu.
41‘Mpilikananje mmanganyanji mmanyegaya,
nkanganigwanje nng’obhanje!
Pabha shindu shingutenda nnaino, mmobha genunji gano,
nkashikulupalilanga nkali mundu antalashiyangaga.’ ”
42A Pauli na a Bhanabha pubhakopokanganaga nshinagogi mula, bhandunji bhala bhakwaajugangaga bhajiyangananje Lyubha lina lya Pumulila, kubhaatalashiyanje kabhili gene malobhego. 43Shitamo shila shikamaleje, Bhayaudi bhabhagwinji na bhandunji bhangabha Bhayaudi bhailundilenje na dini ja Shiyaudi gubhaakagulenje a Pauli na a Bhanabha. Mitume bhala gubhakungulwishe nabhonji nkwataganga ntima bhapundanje kukulupalila ntuka gwa a Nnungu.
44Lyubha lya Pumulila lyakagwile, tome bhandunji bhowe bha pashilambo pala gubhaikengenenje kupilikanishiya lilobhe lya Bhakulungwa. 45Ikabheje Bhayaudi bhakalubhonanjeje lugwinjili lwa bhandu gubhaabhonelenje lupimililo, gubhataukenje malobhe gubhabheleketaga a Pauli akuno bhalikwaatukananga. 46Nkali nneyo, a Pauli na a Bhanabha gubhabheleketenje gwangali bhoga bhalinkutinji, “Ishinkupinjikwa lilobhe lya a Nnungu litandubhe kunng’ishilanga, ikabheje pabha nshikulikananga nikwiibhona nkapinjikwanga kuupata gumi gwa pitipiti, bhai tunakunnekanga twaajendelanje bhandunji bhangabha Bhayaudi. 47Pabha tushilajilwa na Bhakulungwa kuti,
‘Njikuubhika ugwe ubhe shilangaya sha bhandunji bhangabha Bhayaudi,
nkupinga ubhe ntapulo gwa pa shilambolyo.’ ”
48Bandunji bhangabha Bhayaudi bhakapilikananjeje genego guyaanonyelenje, gubhalikushiyenje lilobhe lya Bhakulungwa na bhatumbililwenje kuupata gumi gwa pitipiti bhala, gubhaakulupalilenje a Yeshu.
49Lilobhe lya Bhakulungwa gulishumile shilambo showe shila. 50Ikabheje Bhayaudi gubhaakwishiyenje bhanabhakongwe bha manyika bhakwaajogopanga a Nnungu na ashikalongolele bha shene shilambo shila, gubhatandubhenje kwaapoteka a Pauli na a Bhanabha, nigubhaabhinjilenje nshilambo shabhonji. 51Bhai, bhantenga gubhakung’undenje ndutuli ja mmakongono gabhonji mbuti shileyo, gubhapitengenenje ku Ikonio. 52Na bhaajiganywa bha ku Antiokia bhala gubhainonyelenje na gubhagumbelenjwe naka Mbumu jwa Ukonjelo.
14A Pauli na a Bhanabha ku Ikonio
1Ku Ikonioko, a Pauli na a Bhanabha gubhajinjilenje nshinagogi ja Bhayaudi. Na bhakabheleketanjeje gwangali bhoga, likundi likulungwa lya Bhayaudi na Bhagiliki gubhakulupalilenje. 2Ikabheje Bhayaudi bhananji bhakanilenje kukulupalila gubhaakwishiyenje na kwaataganga nnjimwa mmitima jabhonji bhandunji bhangabha Bhayaudi, nkupinga bhaataukanje ashaapwetubho. 3A Pauli na a Bhanabha gubhalonjeyenje kweneko. Gubhabheleketenje kwa mashili, ngani ja Bhakulungwa na bhalabho gubhakong’ondele ntenga gubhalunguyangaga ga mboka yabho, kwa kwaakomboyanga kutenda ilangulo na ilapo. 4Ikabheje bhandunji bha shene shilambo shila gubhalekenenje, bhananji gubhailundilenje na Bhayaudi, bhananji na mitume.
5Kungai, bhandunji bhananji bhangabha Bhayaudi na Bhayaudi, pamo na ashikalongolele bhabhonji, gubhatandubhenje kwaapotekanga bhantenga kwa kwaakomanga maganga. 6Mitume bhakang’amulanjeje genego, gubhabhutushilenje ku Lishitila na ku Debhe, ilambo ya ku Likaonia na ilambo ya tome na kweneko, 7gubhatemingenenje kweneko bhalipundanga lunguya Ngani ja Mmbone.
A Pauli na a Bhanabha ku Lishitila na ku Debhe
8Ku Lishitilako ashinkupagwa mundu jumo aliji nangwabha shibhelekwele, jwangalinga kujendajenda. 9Jwene mundujo atendaga kwaapilikanishiya a Pauli pubhabheleketaga. A Pauli gubhannolesheye ukoto nikummona akwete ngulupai japinga kulamiywa, 10kwa lilobhe lya utiya gubhashite, “Jima kwa makongono gako!” Shangupe mundujula gwajimi, nigwatandwibhe kujimajima. 11Lugwinjili lwa bhandu lukashibhoneje shibhatendile a Pauli, gubhatandubhenje kujobhela kwa lugha ja Shilikaonia bhalinkutinji, “Ashi Nnungu bhashikututulushilanga mbuti bhandunji!” 12A Bhanabha gubhashemilwe a Sheu, a Pauli pabha bhalabho bhaliji bhaabheleketa, gubhashemilwe a Eme. 13Bhakulungwa bha bhaabhishila bha nyumba jika nnungu Sheu jaliji palanga shilambo, gubhajile najo ng’ombe nannume na malubha pa nnango nkulu gwa shilambo, bhalabho na bhandunji bhala bhalipinganga shoya mbepei kwa a Pauli na a Bhanabha.
14Ikabheje mitume a Bhanabha na a Pauli bhakapilikananjeje, gubhapapulenje nngubho yabhonji na gubhabhutushilenje kulikundi lya bhandunji kula, kwa lilobhe lya utiya bhalinkutinji, 15“Ashaapwetu, kwa nndi nkututendanga nnei? Numbe uwe tubhandupe malinga mmanganyanji. Tunakunnungushiyanga Ngani ja Mmbone nnekanje yangali ya mmbonei, mwaatendebhushilanje a Nnungu bhakwete gumi, bhapengenye kunnungu na shilambolyo na bhaali na indu yowe ili nkati jakwe. 16Bhukala a Nnungu bhashinkwaalekenga bhandu bhowe bhatendanje mwaakupinjilanga. 17Nkali nneyo, a Nnungu bhangaleka kwiilangula kwa itendi ya mmbone ibhakuntendelangaga, bhanakumpanganga ula kukopoka kunnungu, bhanakumpanganga mauno kwa miongwe jakwe, bhanakumpanganga shalya na kuangalala mmitima.” 18Nkali bhabheleketenje nneyo, yashinkukola ukomu kwaalimbiyanga bhanaashosheyanje mbepei.
19Ikabheje Bhayaudi bhananji gubhaikengenenje kukopoka ku Antiokia na ku Ikonio, gubhaatendilenje bhandunji bhailundanje na bhene bhanganyabho, gubhaakomilenje na maganga a Pauli, gubhaakwekwetenje mpaka palanga shilambo bhaliganishiyanga kuti bhawile. 20Ikabheje bhaajiganywa bhakaimananjeje nikwaatimbilila, gubhajumwishe, gubhabhujile kunnjini. Malabhi gakwe, gubhapite na a Bhanabha mpaka ku Debhe.
A Pauli na a Bhanabha Kubhuja ku Antiokia ja ku Shilia
21A Pauli na a Bhanabha bhakalunguyanjeje Ngani ja Mmbone ku Debhe na kwapatanga bhaajiganywa bhabhagwinji, gubhatandubhenje mwanja kubhuja ku Antiokia kupitila ku Shilia na ku Ikonio. 22Gubhaashimilikenje bhaajiganywa bha yene ilamboyo na kwaataganga ntima bhatamangananje nngulupai. Gubhaalugulilenje, “Inapinjikwa uwe tubhowe tupitile nshilaje sha punda, nkupinga tujinjile mu Ukulungwa gwa a Nnungu.” 23A Pauli na a Bhanabha bhakaagulilanjeje bhanangulungwa kwa kila likundi lya bhandunji bha a Nnungu, kungai gubhajujilenje Nnungu na tabha, gubhaabhishilenje muulinda gwa Bhakulungwa bhubhaakulupalilangaga.
24Bhakapitilanjeje ku shilambo sha ku Pishidia, gubhaikengenenje ku Pampilia. 25Bhakalunguyanjeje lilobhe lila ku Pega, gubhapitengenenje ku Atalia. 26Gwakopoka kweneko gubhakwelilenje meli kubhuja ku Antiokia na kweneko gubhajujilwenje mboka ja a Nnungu kwa ligongo lya liengo libhakamulenje nimaliya lila.
27Bhakaikangananjeje ku Antiokiako gubhatemingenenje shitamo sha bhandunji bha a Nnungu bha penepo, gubhaatashiyenje yowe ibhatendile a Nnungu pamo na bhene bhanganyabho na a Nnungu shibhashite kwaugulilanga nnango bhandunji bhangabha Bhayaudi kujinjila nngulupai. 28Gubhalonjeyenje kweneko pamo na bhaakulupalilangaga a Yeshu bhala.
15Lukumbi ku Yelushalemu
1Bhai, gubhaikengenenje bhandunji ku Antiokia kopokanga ku Yudea gubhatandubhenje kwaajiganyanga bhakilishitu kuti, “Ibhaga nkajalukanje malinga shiilugwilwe Mmalajilo ga a Musha nkatapulwanga.” 2Lyene lilobhelyo lyashinkukumbuya ntau gwankulungwa. A Pauli na a Bhanabha bhakataukanganeje na bhandunji bhala, gwiamulishwe kuti, a Pauli na a Bhanabha na bhandunji bhananji bha a Nnungu bha ku Antiokia bhajendangananje ku Yelushalemu bhakabhonegananje na mitume na bhanangulungwa ga jene nganijo.
3Bhai, bhakatumwanjeje na bhandunji bha a Nnungu, gubhapitilenje pakati shilambo sha Poinike na ku Shamalia, akuno bhalilunguyanga ngani ja bhandunji bhangabha Bhayaudi shibhashite kwaatendebhushilanga a Nnungu, jene nganijo gujaanonyelenje kwa kaje bhakilishitu bhowe. 4Bhakaikangananjeje ku Yelushalemu gubhaposhelwenje na bhandunji bha a Nnungu na mitume na bhanangulungwa, na bhalabhonji gubhaatalashiyenje yowe ibhatendile a Nnungu pamo na bhanganyabho. 5Ikabheje bhakilishitu bhananji bha nkumbi gwa Mapalishayo gubhajimingenenje bhalinkutinji, “Inapinjikwa bhandunji bhangabha Bhayaudi bhajalukanje nkukaguya Shalia ja a Musha.”
6Bhai, mitume na bhanangulungwa gubhatemingenenje lukumbi bhaliganishiyanje lilobhelyo. 7Nkungulu ukalonjeyeje, a Petili gubhajimi, nigubhashite, “Ashaapwetu, mmanganyanji mmumanyinji kuti kuumila ndandubho a Nnungu bhashinkupinga kung’agula nne kukopoka munkumbi gwenunji nunguye Ngani ja Mmbone kubhandunji bhangabha Bhayaudi, nkupinga bhapilikananje na kulupalila. 8Na bhalabho a Nnungu bhanakujimanya mitima ja bhandunji, gubhakong’ondele kuti bhaapinjilenje, kwa kwaapanganga Mbumu jwa Ukonjelo malinga shibhatupele uwe. 9Wala bhangaagula uwe na bhanganyabho, bhashikujitakaya mitima jabhonji kwa ngulupai. 10Bhai nnaino, kwa nndi nnakwaalinganga a Nnungu kwa kwaatwikanga bhandunji mitenga jibhalepelenje kujigala ashainabhetu, nkali uwe twashinkulepela jigala. 11Ikabhe putukulupalila kuti shitutapulwe kwa ntuka gwa Bhakulungwa a Yeshu malinga bhanganyabho.”
12Bhai, bhandunji bhowe pa lukumbi pala, gubhatemingenenje ilili, nkwaapilikanishiyanga a Bhanabha na a Pauli bhalitalashiyanga ga ilangulo na ilapo ibhatendile a Nnungu kwa makono gabhonji kubhandunji bhangabha Bhayaudi. 13A Bhanabha na Pauli bhakapumulanjeje kutalashiya, a Yakobho gubhatandwibhe kubheleketa bhalinkuti, “Ashaapwanga mmbilikanishiyanje! 14A Shimoni guna bhashemwaga a Petili bhatutalashiye, bhukalago a Nnungu shibhaashite languya kwaapinganga bhandunji bhangabha Bhayaudi, gubhaagwilenje bhananji munkumbi gwabhonjimo bhabhanganje bhandu bhabho. 15Na malobhe ga ashinkulondola bha a Nnungu ganatolana na jene nganiji, malinga shiijandikwe Mmajandiko ga Ukonjelo,
16‘Gapitaga genega shimuje,
na shinjenje kabhili ku nyumba jibhomweshe ja a Daudi,
shing’alaye maame gakwe nishenga kabhili.
17Penepo bhandunji bhana bhowe,
bhandunji bhangabha Bhayaudi bhowe bhunaashemilenje bhabhanganje bhangu,
shibhaaloleyanje Bhakulungwa.
18Bhakulungwa bhashite,
bhatendile genega gamanyishe kuumila bhukala.’
19“Kwa nneyo, nne ngunatenda nnei, tunaabhuyanje bhandunji bhangabha Bhayaudi bhakwaatendebhushilanga a Nnungu. 20Ikabhe twaajandishilanje bhaluwa kuti bhanalyanganje yalya yanyata ya mbepei ya ashinnungu bha yanamu, bhaiepuyanje na labhalabha, bhanataunanje nnyama yawa shibhudu na bhanalyanganje minyai. 21Pabha kuumila bhukala bhapalinji bhandu bhalunguyanga Malajilo ga a Musha na ganashomwa nnyumba ya jujila Nnungu kila lyubha lya pumulila.”
Bhaluwa ku Bhakilishitu bha Ilambo Ina
22Bhai, mitume na bhandunji bhowe bha a Nnungu na bhanangulungwa bhabhonji gubhaagwilenje bhandunji kukopoka munkumbi gwabhonji bhaatumanje kwenda ku Antiokia na a Pauli na a Bhanabha. Bhai, gubhaagwilenje a Yuda guna pubhashemwaga a Bhalishabha na a Shilashi bhowenji bhandunji bha manyika munkumbi gwa bhakilishitu. 23Gubhaakamuyenje bhaluwa jajandikwe nnei, “Uwe twaashapwenunji, mitume na bhanangulungwa, shalamu yenunji mwashaapwetu bha ilambo ina nninginji ku Antiokia na ku Shilia na ku Kilikiya. 24Tupilikene kuti bhandunji bhananji bha kopoka kunngwetu kuno bhashikumpuganyanga kwa malobhe gabhonji, nikumpanganga lipamba mmitima jenunji. Ikabheje akuno jwakwa abhatumilenje. 25Kwa nneyo tushitama pamo nilagana twaagulanje bhandu twaatumanje bhajiyangananje kweneko na ashaambwiga ajetunji a Bhanabha na a Pauli, 26bhandunji bhaikakatimilenje gumi gwabhonji kwa ligongo lya liengo lya a Yeshu Kilishitu. 27Bhai, twaatumilenje a Yuda na a Shilashi shibhammalanjilanje kwa kang’wa yabhonji gutujandishe gano. 28Pabha Mbumu jwa Ukonjelo na uwe tushibhona sha mmbone tunantwikanje mishigo ikabhe gene gapinjikwa gala. 29Yani, nnalyanganje nnyama ibhishilwe mbepei kuyanamu, nnapapilanje minyai na nnalyangaanje nnyama yawa shibhudu, mwiepuyanje na labhalabha. Shintendanje mwammbone mwiepuyangaga na yeneyo. Mwanjangana!”
30Mitume bhala bhakalajilwanjeje, gubhaelelenje kuloya ku Antiokia. Kweneko gubhashemilenje lugwinjili lwa bhakilishitu gubhaapelenje bhaluwa jila. 31Bhakashomanjeje bhaluwa jila, malobhe gakwe gakwaataganga ntima niguyaanonyelenje kwa kaje. 32Bhai a Yuda na a Shilashi, pabha na bhalabhonji pubhalinginji ashinkulondola bha a Nnungu, gubhakungulukenje nabhonji kwa malobhe gamagwinji bhalikwaataganga ntima na kwaashimilikanga. 33Na bhakatamanganeje kweneko kwa mobha gashoko, bhakilishitu bha ku Antiokia bhakwalajilangaga akuno bhalikwajujilanga ulele, kungai gubhabhujilengene kubhandunji bhaatumilenje. 34Ikabheje a Shilashi gubhabhweni shammbone bhatame koko.
35A Pauli na a Bhanabha gubhatemingenenje ku Antiokia kwa mobha, bhalijiganyanga na lunguya lilobhe lya Bhakulungwa pamo na bhandunji bhana bhabhagwinji.
A Pauli na a Bhanabha Bhanalekananga
36Gakapiteje mobha gashoko, a Pauli gubhaabhalanjile a Bhanabha, “Tubhuje tukaowelanje ashaapwetu kila shilambo shitulungwiye lilobhe lya Bhakulungwa, tukaalolanje bhalinginji bhuli.” 37A Bhanabha gubhapinjile bhalongane nabhonji a Yowana bhaashemwa a Maliko. 38Ikabheje a Pauli bhangapinga kulongana na a Maliko, pabha ku Pampilia bhashinkwaalekenga nikana kulongana nabhonji kuliengo lyabhonji.
39Bhai, gubhataukengenenje kwa punda, mpaka gubhalekenenje. A Bhanabha gubhaatolile a Maliko, gubhakwelilenje meli kwenda ku Shilia. 40Ikabheje a Pauli gubhaagwile a Shila, bhakilishitu bha penepo bhakaajujilanjeje mboka ja Bhakulungwa, gubhajabhwile. 41Gwene mwanjago gubhapitile ku Shilia na ku Kilikiya, bhalipita shimilika bhandunji bha a Nnungu.
16A Timoteo Bhanakwiilunda na a Pauli na a Shila
1A Pauli gubhaishe ku shilambo sha Debhe na ku Lishitila, kweneko bhatendaga tama bhaajiganywa bhamo bhashemwa a Timoteo. Anyinabhabho nabhalabho pubhaaliji bhaakulupalila na pubahaaliji Bhayaudi, ikabheje ainabhabho pubhaaliji Bhagiliki. 2A Timoteo bhatendaga shuma uguja ku bhakilishitu bhatamanganaga ku Lishitila na ku Ikonio. 3A Pauli gubhapinjile bhalongane na a Timoteo, kwa nneyo gubhaatajile unyago. Bhashinkutenda nneyo kwa ligongo lya Bhayaudi bhatamanganaga jene mmbali jila bhashinkumumanyanga kuti a Timoteo ainabhabho pubhaaliji Bhagiliki. 4Pubhapitanganaga muilambo mula, a Pauli na a Timoteo bhashinkwapanganga bhandunji malajilo gakopweshe ku Yelushalemu kwa ashimitume bha a Yeshu na bhanangulungwa, gubhaakomelesheyenje bhagatolelelanje. 5Kwa nneyo bhandunji bha yene nyumba ya jujila Nnungu ila gubhapundilenje kwiishimilika nngulupai na bhandunji bha kwiilunda bhakujenjeshekangaga.
A Pauli Bhanapata Agamii ku Toloa
6A Pauli na ashajabhonji gubhapitilenje mmbali ya ku Piligia na ku Galatia, pabha Mbumu jwa Ukonjelo ashinkwaibhililanga bhanalunguyanje gwene ntengago muilambo ya ku Ashiya. 7Bhakaikangananjeje mu mpika gwa shilambo sha Mishia, gubhalinjilenje kujinjila kushilambo sha ku Bhishinia, ikabheje Mbumu jwa a Yeshu gwabhalimbiyenje. 8Bhai, gubhapitilenje ku Mishia, gubhaelelenje mpaka ku Toloashi. 9Shilo, a Pauli gubhaagamile, gubhammweni mundu jumo jwa ku Makedonia ajimi alikwaajuga “Nnjomboshe nnjiye ku Makedoniya kuntujangute.” 10Shangupe a Pauli bhakaagamileje nneyo, twangakabha gutupanganishe kwenda ku Makedonia, tulikumumanya kuti a Nnungu bhashikutushema tukaalungushiyanje Ngani ja Mmbone.
A Lidia Bhanagombolwa
11Tukajabhuleje ku Toloya, gutukwelile meli kwenda ku Shamotalake na malabhi gakwe gutuishe ku Neapoli. 12Tukajabhuleje penepo, gutuishe mpaka ku Pilipi shilambo sha ku Makedoniya, shilambo shikulungwa sha Bhaloma jene mmbali jila. Gutulonjeye shene shilambosho mobha gowepe. 13Lyubha lya Pumulila gutukopweshe palanga shilambo, gutupite nnyenje lushi nkuloleya pa jujila Nnungu, gututemi nkukunguluka na bhanabhakongwe bhaimenenje penepo. 14Munkumbi gwa bhatupilikanishiyangaga bhala, bhashinkupagwa bhakongwe bhamo bhaajogopaga a Nnungu bhashemwaga a Lidia, bha shilambo sha ku Tiatila bhaaliji na upindi gwa nngubho ya galama. Bhakulungwa bhashinkwaugulila ntima, bhagaposhele malobhe gubhabheleketaga a Pauli. 15Bhakabhatishweje bhenebho na bhandunji bha nnyumba jabho, gubhatushemile kungwabho bhalinkuti, “Ibhaga kweli nnjibhweninji ngulupai jangu ku Bhakulungwa, nnjiangananje kumui kuntamangananje.” Gubhatushondelesheye kwa kaje.
A Pauli na a Shila Bhanakamulwanga
16Lyubha limo tulikwenda pa kwaajujila a Nnnugu, gutuimene naka mwali jumo akwete lioka lya londola. Jwene mwalijo atendaga kwaapatilanga mmbiya yaigwinji ashinangologwe kwa liengo lyakwe lya londola. 17Bhai, mwali jula gwabhakagwile a Pauli na uwe, alijobhela alinkuti, “Abha bhandunjibha nibhaakamula maengo bha a Nnungu bha kunnungu. Bhanakungulushilanga mpanda gwa patila ntapulo!” 18Gwatendile nneyo kwa mobha gamagwinji mpaka lyubha limo a Pauli guyaashimile, gubhatendebhwishe gubhammalanjile lioka jula, “Ngunakuamulisha kwa lina lya a Yeshu Kilishitu gunshoshe aju!” Shangupe lioka jula gwanshoshile mwali jula.
19Ashinangologwe mwali jula bhakabhonanjeje ngulupai jabhonji jaapatilangaga mmbiya jiobhile, gubhaakamwilenje a Pauli na a Shila, nikwaakwakwatilanga mpaka kubhaushiyanga indu kubhakulungwanji bha shilambo. 20Gubhaalugwilenje ku bhaaukumulanga bhalinkutinji, “Abha bhandunjibha Bhayaudi, na bhananyatyanga shilambo shetu. 21Bhanalunguyanga ngani ja ikubho ikaapinjikwa kuiposhela uwe wala kuikagula, pabha uwe tu Bhalumi.” 22Lugwinjili lowe lwa bhandu gulwaajendelenje kukwakomanga a Pauli na a Shila, nabhalabhonji bhaaukumulanga gubhaulilenje ngubho yabhonji kwa mashili, gubhaamulishenje bhakomwanje ibhoko. 23Bhakakomwanjeje kwa kaje gubhaugalilwenje nnigelesha, gubhannajilenje linjola jwa ligelesha kubhika ulinda gwa kajekaje.24Linjolajo akapateje gene malajilogo, gwabhaugalilenje a Pauli na a Shila kati ja nkati ligelesha lila bhali bhaatabhilenje makongono na makono nnipoto.
25Tome na pakati shilo a Pauli na a Shila bhatendaga juganga Nnungu akuno bhalijimbanga nyimbo ya kwainiya, bhaatabhwanga bhananji bhalikwaapilikanishiyanga. 26Shangupe, litaka likutetemelaga kwa jogoya na mubhaolelenje makumba ga lijumba lya ligeleshalila mukutenganyikaga, shangupe milango jowe ja ligelesha lila jikuugukaga na mindondolo jibhatabhilwenje jila jikugopokaga. 27Linjola jwa ulinda jula akajumusheje nikujibhona milango ja ligelesha jiugwishe, gwaganishiye kuti bhaatabhwanga bhowe bhabhutekenje, kwa nneyo gwaolomwele upanga gwakwe nkupinga aibhulaje. 28Ikabheje a Pauli gubhautiye lilobhe bhalinkuti, “Unaipoteshe, pabha uwe tubhowe tupali pano.”
29Gwashemiye kandili, jikaisheje linjola jula gwabhutushile nkati, gwaigwishiye pamakongono ga a Pauli na a Shila akuno alitetemela kwa jogopa. 30Kungai gwabhakopoyenje palanga, nigwashite, “Ndende bhuli niitapule?” 31Gubhannjangwilenje, “Gwaakulupalile a Yeshu shiutapulwe ugwe na likaja lyako.” 32Bhai, gubhannungushiyenje lilobhe lya Bhakulungwa jwenejo na bhandunji bhowe bha likaja lyakwe. 33Linjola jula gwabhatolilenje malanga ga shilo pegala gwabhaukengenje ilonda yabhonji, kungai jwenejo na bhandunji bha nnyumba jakwe bhowe gubhabhatishwenje gwanakamope. 34Gwabhapelekenje a Pauli na a Shila kunngwakwe, gwabhapelenje shalya. Jwalakwe na bhandunji bha nnyumba jakwe gubhainonyelenje, pabha nnaino bhaakulupalilenje a Nnungu.
35Kukasheje lyamba, bhaukumulanga gubhaatumilenje bhakulungwanji bha manjola bhalinkutinji, “Nkaagopolanje bhandunji bhala bhajendangane.”
36Linjola jula akwaalugulilaga a Pauli jene nganijo alinkuti. “Bhaukumulanga bhashitumanga ntenga nkupinga nngopolwanje. Bhai, nnaino nkopokangane nnjendangane kwa ulele.”
37Ikabheje a Pauli gbhannjangwile, “Bhashikutukomanga ibhoko palugwinjili gwangali kutuukumula na uwe Tubhalumi. Na kabhili bhashikutuugalilanga nnigelesha na nnaino bhanapinganga kutugopolanga kwa nng’iyo! Nngabha nneyo, ikabheje bhajiyangananje ashaayene kubhatukopoyanje.”
38Bhakulungwanji bha manjola gubhapitenje kwaalugulilanga bhaukumulanga jene nganijo, bhakapilikananjeje kuti a Pauli na a Shila ni Bhalumi, gubhajogopenje. 39Kwa nneyo, gubhapite kwaagwilanga pa makongono, bhakaakopoyanjeje palanga gubhaajujilenje bhashokangananje pa shilambo pala. 40A Pauli na a Shila gubhakopokenje nnigelesha, gubhapitengenenje kumui kwa a Lidia. Kweneko gubhaimenenje na bhakilishitu na bhakaataganjeje ntima gubhajabhulenje.
17Nnjasha ku Teshalonike
1Bhakapitilanjeje ku Ampipoli na ku Apolonia, gubhapitengenenje mpaka ku Teshalonike, kweneko jashinkupagwa shinagogi ja Bhayaudi. 2A Pauli malinga nkubho gwabho gubhailundile, gubhakungulwishe nabhonji ga Majandiko ga Ukonjelo kwa Mobha ga Pumulila gatatu gwangali pumulila. 3Bhalilunguya na talashiya kuti yashinkupinjikwa a Yeshu bhapotekwe na bhayushe kukopoka kubhawilenje. Na kuti, “A Yeshu bhungunnungushiyangabho ni a Kilishitu.” 4Bhananji munkumbi gwabhonji gubhakulupalilenje nigubhailundilenje na a Pauli na a Shila. Na Bhagiliki bhabhagwinji bhaajogopangaga a Nnungu na bhanabhakongwe bhakulungwanji, gubhailundilenje.
5Ikabheje Bhayaudi gubhakwetenje lupimililo, gubhapolekenje bhandunji bhangalinginji bha mmbone, gubhatendilenje ulendo nigubhakumbuyenje nnjasha pa shilambo powe. Gubhapitengenenje ku nyumba ja a Yashoni bhaliganishiyanga kuti kweneko shibhaapatanje a Pauli na a Shila nkupinga bhaapelekanje ku lugwinjili lwa bhandu. 6Ikabheje bhangaapatanga, kwa nneyo gubhaakwekwetenje a Yashoni na bhakilishitu bhananji mpaka ku bhakulungwanji bha shilambo, bhalijobhelanga bhalinkutinji, “Bhene bhandunjibha bhanapuganyanga shilambolyo na nnaino bhaikengenenje na kukuno. 7A Yashoni bhashikwaposhelanga kunngwabho. Bhowe bhanakananga Malajilo ga a Kaishali, bhakutinji. ‘Bhapali bhakulungwa bhana bhashemwa a Yeshu.’ ” 8Kwa gene malobhego, bhakulungwanji bha shilambo na lugwinjili lwa bhandunji gubhatengukenje. 9Gubhaatendilenje a Yashoni na ashaajabhonji bhowe bhashoyanje mmbiya, kungai gubhaaleshilenje bhajabhulangane.
A Pauli na a Shila ku Bheloya
10Ikaishileje shilo, bhakilishitu bhala gubhaapelekenje a Pauli na a Shila mpaka ku Bheloya. Bhakaikanganeje kweneko gubhajinjilenje nshinagogi ja Bhayaudi. 11Bhene bhandunjibho pubhalinginji bhanguja kupunda bha ku Teshalonike bhala. Gubhaliposhelenje lilobhe lila kwa ntima gwa mmbone, gubhakaguyenje Majandiko ga Ukonjelo kila lyubha, nkupinga bhalolanje ibhaga ibheleketwa na a Pauli na a Shila ili ya kweli. 12Bhabhagwinji munkumbi gwabhonji mula bhakukulupalilangaga na bhanabhakongwe bhakulungwanji bha Shigiliki na bhanabhalume bhabhagwinji.
13Ikabheje Bhayaudi bha ku Teshalonike bhakapilikananjeje kuti a Pauli bhanalungaya lilobhe lya a Nnungu ku Bheloya, gubhapitengenenje kweneko, gubhatandubhenje kutenda nnjasha na kukwiya lugwinjili lwa bhandu. 14Shangu bhakilishitu bhala gubhaapelesheyenje a Pauli mpaka kunyenje litanda, ikabheje a Shila na a Timoteo gubhalepekenje ku Bheloya. 15Ikabheje bhaapelesheyenje a Pauli bhala, gubhaapelekenje mpaka ku Atene. Kungai, gubhabhujilenje na ntenga kukopoka kwa a Pauli gwa kuti, a Shila na a Timoteo bhanakabhanje kwaakagula ku Atene.
A Pauli ku Atene
16A Pauli bhali nkwaalindililanga a Shila na a Timoteo ku Ateneko, yashinkwaashima muntima gwabho bhakaibhoneje yanamu ya ashinnungu igumbele shene shilambo shila. 17Bhai, nshinagogi a Pauli bhatendaga kunguluka na Bhayaudi na bhandunji bhana bhaajogopangaga a Nnungu na kila lyubha bhatendaga tenda nkungulu gwa palugwinjili na bhandunji bhobhowe bhaibhoneyangaga penepo. 18Na bhananji bhakagulangaga majiganyo ga a Epikulo na a Ashitoiki gubhataukenje. Bhananji bhalinkutinji, “Bhapinga bheleketa nndi bhangumbabha?” Bhananji gubhashiteanje, “Paabhoneka mbuti bhanalunguya ga ashi nnungu bha shijeni.” Pabha a Pauli bhatendaga lunguya ga a Yeshu na ga yuka.
19Kwa nneyo gubhaatolilenje a Pauli gubhaapelekenje ku lukumbi lwa ashikalongolele bha shilambo lwashemwaga Aleopago, gubhashitenje, “Tunapinga tugamanye malombolelo ga majiganyo genu ga shijeni gunkulunguyaga. 20Indu ina itupilikene mmakutu getu inabhoneka ya shijeni kungwetu. Tunapinga tumumanye yene indui malombolelo gakwe nndi.” 21Pabha bhandunji bha ku Atene na bhandunji bhananji bhatamanganaga kweneko bhatendaga pinganga kutagulilana na pilikanishiya ngani ja indu ya shijeni.
22Bhai, a Pauli gubhajimi pa lukumbi lwa Aleopago, gubhashite, “Mmashilambo bha pa Atene! Pungubhona kuti mmanganyanji nnatolelelanga kwa kaje ngani ja dini, 23pabha punapitaga ako na koko nikwibhona indu yenunji munkujujilanga Nnungu, njikushibhona shitala shimo shijandishwe. ‘Kwa a Nunngu bhutukakwamanya.’ Bhai, nne ngunakunnungushiyanga, ga bhene a Nnungu bhunkwaatindibhalilanga gwangali kwaamanyabho.
24“A Nnungu, bhapengenye shilambolyo na indu yowe ili nkati jakwe, bhashibha Bhakulungwa bha kunnungu na pa shilambolyo, bhalabho bhakatama mmajumba ga jujila Nnungu gashenjilwe na bhandunji. 25Na wala shakwa shibhaapinga mundu abhatendele mbuti shipali shibhaaloleya, pabha bhenebho ni bhakwaapanganga bhandu bhowe gumi na kwaapanganga kila shindu. 26Na kukoposhela kuka mundu jumo a Nnungu gubhapengenye bhandunji bha ilambo yowe nikwaatendanga bhajenelanje pa shilambolyo. Bhali bhajibhishile miongwe na mipika ja mmbali ya ilambo ya tama bhene bhandunjibho.
27“Bhashinkutenda nneyo, nkupinga bhandunji bha ilambo yowe bhaaloleyanje nkali kwaapapaya papaya, iishile pakwabhona. Nkali nneyo, a Nnungu bhangataliya pubhali tome na uwe. 28Malinga shabhelekete mundu jumo,
‘Pabha mututama nkati jabho,
tunajima jima, nikola gumi!’
Na malinga bhaajimba bhenunji bhana shibhashite lugulanga.
‘Uwe twaashibhana bhabho’
29Bhai ibhaga, uwe tuli twaashibhana bhabho a Nnungu, tukaapinjikwa kuganishiya kuti Unnungu ulandana na shaabhu, eu ela eu liganga, indu ibheywa kwa lunda lwa bhandunji. 30Bhai, bhukala gwa ubhelu gwa bhandunji gula a Nnungu bhashinkutenda mbuti bhakakuubhona. Ikabheje nnaino, a Nnungu bhanalajila bhandunji bhowe bha kila mmbali bhaipetanje. 31Pabha bhabhishile lyubha limo lya ukumula bhandunji bha pa shilambolyo gwangali kummonela mundu, kupitila mundu jumo jubhanng’agwile. A Nnungu bhashikong’ondela genego kwa kunnyuya jwene mundujo kukopoka kubhawilenje!”
32Bhai, bhakaapilikananjeje a Pauli bhalibheleketa ngani ja yuywa bhawilenje, bhananji gubhatendilenje mbenji, ikabheje bhananji gubhashitenje, “Tunapinga tupilikanishiye kabhili jene nganiji.” 33A Pauli gubhajabhwile, gubhaaleshilenje pa lukumbi pala. 34Ikabheje bhandunji bhana gubhaakagwilenje na gubhakulupalilenje. Munkumbimo bhaapali a Dionishi bhaaliji bha munkumbi gwa Aleopago na bhakongwe bhamo lina lyabho a Damali na bhananji.
18A Pauli ku Kolinto
1Gakapiteje genego, a Pauli gubhajabhwile ku Atene gubhapite ku Kolinto. 2Kweneko gubhaimenenje na Bhayaudi bhamo lina lyabho a Akula, bhashilambo bha ku Ponto. A Akila na akongobhabho a Pilishika, bhashinkuiakangana mobha gogo kukopoka ku Italia, pabha a Kaishali Kilaudio bhashinkuamulisha Bhayaudi bhowe bhajabhulangane ku Lumi, a Pauli gubhapite kwaalolanga, 3pabha nabhalabhonji pubhalinginji mapundi bha totanga maema malinga bhalabho, a Pauli gubhatemi nabhonji nikamula liengo pamo. 4Kila Lyubha lya Pumulila bhatendaga tenda nkungulu nshinagogi, bhalilinga kwaajuganga Bhayaudi na Bhagiliki.
5A Shila na a Timoteo bhakaikanganeje kukopoka ku Makedonia, a Pauli gubhapundile kulunguya lilobhe lya a Nnungu, bhalikong’ondela ku Bhayaudi kuti a Yeshu ni a Kilishitu. 6Bhakaataukanjeje na kwaatukananga, gubhakung’winde nngubho yabho bhalinkuti, “Nng’obhangaga mwigambanje mwashaayene, nne nangali sha gambwa ga jene nganiji. Na kutandubhila nnaino shinyende kubhandunji bhangabha Bhayaudi.” 7Bhai, gubhajabhwile gubhapite tama pamui pakamumdu jumo Mgiliki abhajogopaga a Nnungu lina lyakwe Titushi Yushitushi, nyumba jakwe pujaliji mpika na shinagogi. 8Na a Kilishipashi pubhaaliji bhakulungwa bha shinagogi gubhaakulupalile a Nnungu bhenebho na bhandunji bhowe bha likaja lyabho. Bhakolinto bhabhagwinji bhakapilikananjeje gwene ntengago, gubhakulupalilenje na gubhabhatishwenje.
9Lyubha limo shilo, Bhakulungwa gubhaalugulile a Pauli nng’agamii. “Unajogope, upunde kulunguya unapumule, 10pabha nne namwene puni na ugwe. Jwakwa mundu shakupoteshe pabha pashilambo pano njikola bhandunji bhabhagwinji.” 11Bhai, a Pauli gubhatemi kweneko shaka shimo na myei shita bhalijiganya lilobhe lya a Nnungu.
12Ikabheje a Galio bhakabheje bhakulungwa bha shilambo sha Akaya, Bhayaudi gubhaakamwilenje a Pauli gubhaapelekenje kubhaukumula. 13Gubhashitenje, “Tunakunnugula aju munduju ligongo lya kwakwiyanga bhandu bhaatindibhalilanje a Nnungu shamunape kuleka Shalia jetu.” 14A Pauli bhakanabhe tandubha kubheleketa, a Galio gubhaalugulilenje Bhayaudi, “Mpilikananje Mmayaudi mmwe! Jene nganiji jikaaliji ja shilebho eu ja indu yangali ya mmbone ngampilikanishiyenje. 15Ibhaga ngani ja taukangana ga malobhe na mena na shalia jenunji, genego nnolanje mwaashayenenji. Nne ngapinga kubha nankuukumula jwa genego!” 16Bhai, gubhaabhinjilenje pa lukumbi pala. 17Na bhowenji gubhaakamwilenje a Shoshiteneshi bhaliji bhakulungwa bha shinagogi, gubhaakomilenje pa lukumbi lwa ukumulila pala. Ikabheje a Galio bhangaimuka genego wala kashoko.
A Pauli Bhanabhuja ku Antiokia
18A Pauli gubhatemi ku Kolinto na bhakilishitu bhala kwa mobha gamagwinji. Kungai gubhaalajilenje gubhakwelile meli kwenda ku Shilia gubhalongene na a Pilishika na a Akula. Ku Kenkelea, a Pauli gubhamojile umbo yabho pabha bhashinkutabha nalili. 19Gubhaikengenenje ku Epesho na penepo a Pauli gubhaaleshilenje penepo a Pilishika na a Akila, gubhapite nshinagogi, gubhakungulwishe na Bhayaudi. 20Bhayaudi gubhaajujilenje a Pauli bhatame mobha gamagwinji, ikabheje bhangakunda. 21Ikabhe gubhaalajilenje, bhalinkuti, “A Nnungu bhapingaga shinyiye kabhili.” Gubhakwelile meli kwenda ku Epesho.
22Meli jikajimeje ku Kaishalia, a Pauli gubhajomboshele ku Yelushalemu kukwaalamushilanga bhandunji bha a Nnungu, kungai gubhapite ku Antiokia. 23Gubhatemi kweneko mobha gashoko gubhajabhwile, gubhapitile pakati shilambo sha ku Galatia na ku Piligia bhalipita kwaashimilikanga bhakilishitu.
A Apolo Bhanalunguya ku Epesho na ku Kolinto
24Gene mobha pego ashinkupagwa Nnyaudi jumo lina lyakwe Apolo, jwa bhelekwa ku Alekishandilia, gwaishe ku Epesho. Paaliji mundu jwa manya kubheleketa na ashinkukola lunda lwa kugamanya Majandiko ga Ukonjelo. 25Ashinkujiganywa ga mpanda gwa Bhakulungwa na ashinkukola lilaka muntima gwakwe, gwatandwibhe kutalashiya na kujiganya ukoto ngani ja a Yeshu, akuno alikumumanya ga ubhatisho gwa a Yowanape. 26A Pilishika na a Akula bhakampilikananjeje alibheleketa gwangali bhoga nshinagogi, gubhantolilenje kunngwabhonji nigubhannjigenyenje ukoto ga mpanda gwa a Nnungu.
27Apolo akatumbilileje kwenda ku Akaya, bhakilishitu gubhantajilenje ntima kwa kwaajandishilanga bhakilishitu bha ku Akaya kula bhamposhelanje. Akaisheje kweneko, kwa mboka ja a Nungu gwakombwele kwaajangutilanga bhakulupalilenje bhala, 28pabha ashinkupunda kubheleketa kwa manyilila mpaka Bhayaudi nilepela kuntauka pa lugwinjili alikong’ondela kwa Majandiko ga Ukonjelo kuti a Yeshu ni a Kilishitu.
19A Pauli Bhanalunguya ku Epesho
1Apolo pubhaliji ku Kolinto, a Pauli gubhapite mwilambo ya kuntundu, gubhaishe ku Epesho gubhaaimenenje bhaajiganywa bhowepe. 2Gubhaabhushiyenje, “Nkakulupalilanjeje mwaposhelenje Mbumu jwa Ukonjelo?” Bhalabhonji gubhajangwilenje, “Ntape! Numbe tukanabhepilikana kuti apali Mbumu jwa Ukonjelo.” 3Kwa nneyo a Pauli gubhaabhushiyenje, “Igala mwabhatishwenje ubhatisho gwashi?” Gubhaajangwilenje, “Ubhatisho gwa a Yowana.” 4A Pauli gubhashite, “Ubhatisho gwa a Yowana pugwaaliji gwa langula kuti bhandunji bhaipetilenje. A Yowana bhatendaga kwaabhalanjilanga bhandunji kuti bhankulupalilanje akwiyajo, yani a Yeshu.”
5Bhakapilikananjeje genego, gubhabhatishwenje kwa lina lya Bhakulungwa a Yeshu. 6Bhai, a Pauli gubhaabhishilenje makono, Mbumu jwa Ukonjelo akwaatulushilangaga, gubhatandwibhenje kubheleketa luga inape na londola. 7Pubhalinginji bhandunji bhanabhalume kuishila likumi limo na bhabhili.
8Kwa myei jitatu a Pauli bhatendaga jinjila nshinagogi, bhalibheleketa gwangali bhoga, bhalibhuyana na bhandunji na bhalikwaakwiyanga ga Ukulungwa gwa a Nnungu. 9Ikabheje bhananji gubhataukenje, gubhakanilenje kukulupalila, gubhatandwibhenje kubheleketa yangali ya mmbone ga mpanda gwa Bhakulungwa pa lugwinjili. Penepo a Pauli gubhajabhwile nikwalekanga, gubhaatolilenje kunyenje bhaajiganywa bhabho gubhakungulwishe nabhonji na bhuyana na bhandunji kila lyubha nnyumba jimo ja shelemala jika mundu jumo, lina lyakwe Tilanushi. 10Gubhapundile kutenda nneyo kwa yaka ibhili mpaka bhashilambo bhowe bha ku Ashia na Bhayaudi na Bhagiliki, gubhapilikenenje lilobhe lya Bhakulungwa.
Bhana bha a Shekewa
11A Nnungu gubhatendile ilapo yapunda kupitila a Pauli. 12Bhandunji bhatendaga tolanga itambaa ya kwiungutila matukuta na nngubho ya a Pauli, nipeleka kubhalwelenji, nilamiywanga ilwele yabhonji na bhakwetenje maoka nipata kuleshelelwa. 13Bhayaudi bhananji bhatendaga pitangana ako na koko pita kwaashoyanga bhandunji maoka, gubhalinjilenje kulugula lina lya Bhakulungwa a Yeshu kubhandunji bha shikilwanga maoka, bhalinkutinji, “Ngunakunng’amulishanga kwa lina lya a Yeshu bhaalunguywa na a Pauli.” 14Bhashinkupagwanga bhana shabha bha a Shekewa bhakulungwa bha bhaabhishila bha Shiyaudi, mubhalinginji munkumbi gwa bhatendangaga nneyo.
15Ikabheje lioka jula gwabhajangwilenje, “A Yeshu naamanyi na a Pauli naamanyi, ikabheje mmanganyanji ashi gani?” 16Na mundu jwa shikilwa jula akwaaumbilangaga bhowe, gwabhapundilenje mashili. Na bhana bha a Shekewa bhala gubhakopokengene lubhilo pa nyumba pala bhauleywenje na bhalinginji makonope.
17Jene nganijo jikushumaga kubhandu bhowe bhatamanganaga ku Epesho, ku Bhayaudi na Bhagiliki. Bhowe gubhajogopenje. Nigubhalikushiyenje lina lya Bhakulungwa a Yeshu 18Bhakilishitu bhabhagwinji gubhaikopoyenje pa lugwinjili kukwipeta ga yangali ya mmbone ibhaitendangaga. 19Na bhananji bhatendangaga ya uabhi, gubhapelekenje itabhu yabhonji, guijoshilwe moto palugwinjili. Bhakabhalanganyanjeje galama ja itabhu ila, guiishile mamilioni ga mmbiya. 20Kwa nneyo lilobhe lya Bhakulungwa gulipundile kushuma na kukola mashili.
Nnjasha ku Epesho
21Gakapiteje genego, a Pauli gubhatumbilile muntima gwabho kwenda ku Yelushalemu kupitila ku Makedonia na ku Akaya. Gubhashite, “Nng’ikaga kweneko ngunapinga ngakubhone ku Loma.” 22Kwa nneyo, gubhaatumilenje bhaajanguta bhabho bhabhili, a Timoteo na a Elashito, bhaalongolelanje kwenda ku Makedonia, bhalabho gubhatemi kashoko ku Ashia.
23Gene malangago guikoposhele nnjasha jikulungwa ku Epesho kwa ligongo lya Mpanda gwa Bhakulungwa gula. 24Ashinkupagwa mundu jumo nshipala lina lyakwe Demetulushi, liengo lyakwe pulyaaliji kualaya kwa madini ga hela nyumba yaishoko ika nnungu jwankongwe ashemwaga Atemi. Lyene liengolyo lyatendaga kwapanganga pwaida bhatumishi bhakwe. 25Demetulushi gwabhashemilenje bhakamulangaga gene maengogo na bhandunji bhananji bhakamulangaga liengo lyolyo, gwabhalugulilenje, “Ashalume ajangu, mmumanyinji kuti mwenemu mutupatila mmbiya. 26Na nnaino nnipilikananga na kwiibhonela mwaashayene ibhatenda a Pauli, nngabha pa Epesho pepano, ikabhe ku Ashia kowe. Bhalabho bhanakwiya na kwaatendebhuyanga bhandunji bhabhagwinji bhakundanje kuti ialaywa kwa makono ga bhandunji nngabha ashinnungu. 27Kwa nneyo kujogoya kwakwe nngabha ga petekuywa liengo lyetupe, ikabhe nkali nyumba jika nnungu Atemi jipinga petekuywa. Kungai upalume gwa bhene bhaatindibhalilwa pa shilambo sha Ashia na shilambolyo shiupele.”
28Bhakapilikananjeje genego, guyaashimilenje, gubhatandwibhenje kujobhela bhalinkutinji. “Bhakulungwa ni Atemi bha ku Epesho!” 29Shilambo showe shikugumbalaga nnjasha. Gubhaakamulenje a Gayo na a Alishitako, bhashilambo bha ku Makedonia, bhalinginji mwanja gumo na a Pauli, gubhaapelekenje lubhilo mpaka ku lubhala lwa ing’ando. 30Na a Pauli bhapingaga jinjila pakati lugwinjili, ikabheje bhaajiganywa bhabho bhakwaalimbiyangaga. 31Ashikalongolele bhananji bha shene shilambo sha Ashia shila, bhalinginji ashaambwiga ajabho, gubhatumilnje ntenga gwa kwaashondelesheya bhanajende kwiilanguya kulubhala lwa ing’ando.
32Penepo bhananji bhalijobhelenga shana nnei na bhananji shana nneyo, mpaka lugwinjili lula lukupuganikaga. Bhabhagwinji bhangashimanyanga shiumilo shibhaimanilenje pepala. 33Bhandunji bhananji gubhaganishiyenje kuti shiumilo a Alekishanda, pabha Bhayaudi bhashinkwaatendanga bhajende mmujo. Bhai, a Alekishanda gubhajinwile nkono nkupinga bhandunji bhapumulanje bhalipinga bheleketa nkwiitapula pa lugwinjili lwa bhandu lula. 34Ikabheje bhakamumanyanjeje kuti bhalabho Bhayaudi, bhowenji gubhajobhelenje gwanakamo bhalinkutinji, “Atemi bha pa Epesho ni bhakulungwa!” Gubhajobhelenje nneyo kwa mashaa gabhili.
35Kungai bhaajandika bha shilambo gubhakombwele kwaapumuyanga, gubhaalugulilenje, “Mmashilambo bha pa Epesho, kila mundu amumanyi kuti shilambo sha Epesho shino ni nkugoya jwa nyumba jika nnungu Atemi na nkugoya jwa shindu shigwile kukopoka kunnungu. 36Jwakwapi mundu jwa tauka gegano. Kwa nneyo, mwitimalikanje, nnatendanje shindu shoshowe gwamba. 37Nshikwashemanga abha bhandunjibha apano nkali shakwa shibhajibhilenje nnyumba jika nnungu wala kuntukana nnungu jwetu jwankongwe.”
38“Bhai, ibhaga Demetulushi na bhatumishi ajakwe bhakwetenje shalugula sha bhene bhanganyanjibha, lupali lukumbi na bhanangulungwa bha shilambo bhapalinji, bhakalugulane kweneko. 39Na ibhaga nkuloleyanga gana, shigagumbwe pa lukumbi lwa manyika na bhashilambo. 40Pabha gakoposhele leloga yapinjikwe tulugulwe kwa kumbuya nnjasha. Ai nnjashai yangali shiumilo na shitulepele kutaya shiumilo shammbone sha yene nnjashai.” 41Bhakabheleketanjeje genego, gubhapwilingenye lukumbi.
20A Pauli Bhanakwenda ku Makedonia na ku Giliki
1Nnjasha ya ku Epesho ila ikapumuleje a Pauli gubhaashemilenje bhakilishitu, gubhaatajilenje ntima. Kungai gubhaalajilenje, gubhajabhwile kwenda ku Makedonia. 2Gubhapitile mmbali ya yene ilambo ila bhalikwaataganga ntima bhandunji kwa malobhe gamagwinji. Kungai gubhaishe ku Giliki, 3Kweneko gubhatemi myei jitatu. Bhalipanganika kwenda ku Shilia, gubhang’amwile kuti Bhayaudi bhatendaga kwaatamilanga itamo ya pinga kwaapoteka, kwa nneyo gubhabhujile kupitila ku Makedonia. 4Gubhalongene na a Shopato bha ku Bhelea, bhana bhabho a Pailashi na a Lishitilako na a Shekundo bhandunji bha ku Teshalonike na a Gayo bhandu bha ku Debhe na a Timoteo na a Tukiko na a Tolopimo bhandunji bha ku Ashia. 5Bhene bhanganyabho bhashinkutulongolelanga nikwenda kutulinda ku Toloa. 6Jikapiteje shikukuu ja mikate jangataga ngedule, gutukwelile meli kujabhula ku Pilipi na lyubha lya nng’ano gutwaishilenje ku Toloa kula. Kweneko gututemi juma jimo.
A Pauli Bhanakunnyuya Yutiko
7Lyubha lya ndandubho lya juma gutuimene nkupinga kugabhana nkate. Pabha a Pauli bhashinkutumbilila kujabhula pa malabhi gakwe, gubhapundile kwaalungushiyanga na kukunguluka mpaka pakati shilo. 8Yashinkupagwa kandili yaigwinji ilikolela mwene nkati golopa mutwaimene mula. 9Nshanda jumo lina lyakwe Yutikashi ashinkutama pa lidilisha akuno a Pauli bhalipunda lunguya, Yutiko gwatandwibhe kugweela kashoko na kungai lugono lukuntopelaga, gwagwile pai kukopoka golopa ja tatu. Gubhannokotenje ali awile. 10A Pauli gubhatulwishe pai, nikunnjapata gubhashite, “Nnakolanje lipamba pabha gumi gwakwe gwatangu.” 11Gubhakwelile kabhili kugolopa, gubhagabhile nkate, gubhalile. Gubhapundile kukunguluka nabhonji mpaka kumashelo, gubhajabhwile. 12Bhandunji bhala gubhampelekenje nshanda jula kumui ali jwankoto, guyaanonyelenje kwa kaje.
Mwanja gwa Kopoka ku Toloa Kwenda ku Mileto
13Gutukwelile meli gutulungolele kwenda ku Asho kweneko ni kutwatumbilile kwapashila a Pauli. Pabha bhashinkupinga kupitila kweneko kwa mpanda gwa pai. 14Bhai, gubhatuimene ku Asho, gutwaapashole mmeli, gutupite ku Mitulene. 15Tukajabhuleje penepo pa malabhi gakwe gutuishe ku Kio. Lyubha lya bhili gutujimishe meli ku Shamo na malabhi gakwe gutuishe ku Mileto. 16A Pauli bhashinkutumbilila kupelenganya na mwanja gwangali kupitila ku Epesho, nkupinga bhanakabhiye ku Ashiako. Pabha bhashinkukola shanguya sha ika ku Yelushalemu itendekaga bhakashiimane shikukuu sha Pentekoshite.
A Pauli Bhanakwalajilanga Bhanangulungwa bha ku Epesho
17A Pauli bhali ku Mileto, gubhatumile ntenga ku bhanangulungwa bha likanisha ku Epesho nkupinga bhaimane nabhonji. 18Bhakaikanganeje kunngwabho, gubhaabhalanjilenje, “Mmanganyanji mmumanyinji shinjite tama mobha gowe kutandubhila lyubha linaishe ku Ashia. 19Ngulikwaakamulila maengo Bhakulungwa kwa kwiitimalika kowe na kwa minyoi na malinjilo gambataga kwa itamo ya Bhayaudi ya pinga mboteka. 20Mmumanyinji kuti ngakweteje nnjishi kunnungushiyanga palugwinjili na nnyumba yenunji na kunnjiganyanga indu ya kunnjangutilanga. 21Natendaga kwaaleyanga bhowenji Bhayaudi na Bhagiliki bhaipetanje kwa a Nnungu na bhaakulupalilanje Bhakulungwa bhetu a Yeshu.”
22“Bhai, nnaino mpilikananje! Kwa kunkunda Mbumu jwa Ukonjelo, nne ngunakwenda ku Yelushalemu akuno ngakumumanya gapinga mbata kweneko. 23Ikabheje Mbumu jwa Ukonjelo anangong’ondela kuti mwilambo yowe itabho na mboteko inaninda. 24Ikabheje, gumi gwangu ngakuubhona kubha shindu sha mmbone, ikabhe maliye mwanja na liengo libhambele Bhakulungwa a Yeshu nilitende, yani kukong’ondela Ngani ja Mmbone ja ntuka gwa a Nnungu.
25“Na lelo, nnolanje, namwene nimumanyi kuti mmanganyanji mmowe ninnungushiyenje upalume gwa a Nnungu, ngulikwenda ako na koko, nkamonanga kabhili. 26Kwa nneyo, lyubha lya lelo lino ngunakunkong’ondelanga kuti, jojowe shaobhejo nne nangali shoshowe sha gambwa. 27Pabha nangaleka wala kashoko kunnungushiyanga yowe ibhatumbilile a Nnungu.”
28“Mwiteiganje mwashaayene, nnishunganje likundilyo Mbumu jwa Ukonjelo ashikummikanga mmanganyanji mmanganje mmalelanga. Nnishunganje likundi lya bhandunji bha a Nnungu libhaliumile kwa minyai jika mwana gwabho. 29Nimumanyi kuti nyabhulaga ashimaogo ga jogoya shibhannjiilanganilanje na bhakalibhonelanga shiya likundilyo. 30Nkali kukopoka munkumbi gwenunji shibhakoposhelanje bhandunji shibhajiye bheleketanga ya puganya nkupinga bhabhanganje bhaajiganywa na bhaakulupalilanje bhene bhanganyabho. 31Kwa nneyo ntamangananje shikupi lola nkumbushilanje kuti kwa yaka itatu, shilo na mui, ngatotoshelaga kunneya kila mundu kwa kunngutanjila.
32“Bhai, nnaino ngunakummikanga muulinda gwa a Nnungu na kwa lilobhe lya ntuka gwabho, ukunshimilikanga ngunakumpanganga mboka pamo na bhandunji bhabho bhakonjeleywenje. 33Nne nangalokolila mmbiya wala shaabhu, wala nngubho ika mundu jojowe. 34Mwaashayenenji mmumanyinji kuti njikamula maengo kwa makono gangu, nkupinga mbate indu ipinjikwa, yangu na yashaajangunji. 35Kwa indu yowe natendaga kunnangulanga kuti kwa kamula maengo nneyo tunaapinjikwa kwaajangutilanga bhakakwiikombolanga, akuno tulikumbushila malobhe ga Bhakulungwa a Yeshu bhayene shibhashite bheleketa, ‘Mbaya kulaguya, nngalingana na poshela.’ ”
36Bhakamaliyeje kubheleketa genego, gubhatindibhelenje gubhajujilenje Nnungu. 37Bhowenji bhatendaga gutanga, bhalikwaalajilanga na kwaajambatila a Pauli nnukoi. 38Bhashinkuinjikanga kwa kaje kwa lilobhe libhabhelekete a Pauli kuti bhakaabhonanga kabhili. Bhai, gubhaapelesheyenje mpaka kumeli.
21A Pauli Bhanakwenda ku Yelushalemu
1Tukaalajilanjeje, gutukwelile meli gutupite mpaka ku Koshi. Malabhi gakwe gutuishe ku Lode na gwajabhula penepo gutupite ku Patala. 2Kweneko gutujiimene meli jajendaga ku Poinike, gutukwelile, gutujabhwile. 3Tukaishileje pa kushibhona shilambo sha Kupulo, gutupitile kunkono nshinda gutuloshiye ku Shilia. Gutujimi kushilambo sha Tilo penepo mishigo ja mmeli mula jatendaga pinjikwa jituluywe. 4Gutwaimenenje bhaajiganywa bha a Yeshu kweneko, gututemi nabhonji kwa juma jimo. Bhalibheleketanga kwa mashili gaka Mbumu, gubhaalimbiyenje a Pauli bhanajende ku Yelushalemu. 5Ikabheje mobha getu gakamalileje gutujabhwile. Na bhandunji bhowe na ashakongo bhabhonji na ashibhana bhabhonji gubhatupelesheyenje mpaka palanga shilambo. Tukaisheje nnyenje bhaali, tubhowe gututindibhele kujuga Nnungu. 6Kungai gutulegene nabhonji, uwe gutukwelile meli, nabhalabhonji gubhabhujilenje kunngwabhonji.
7Gutupite na mwanja gwetu gwajabhula ku Tilo gutuishe ku Tolemaishi, kweneko gutwaalamushilenje ashaapwetu, gututemi nabhonji lyubha limo. 8Malabhi gakwe gutujabhwile gutuishe ku Kaishalia. Kweneko gutupite kunngwabho a Pilipi Bhaalunguya Ngani ja Mmbone. Bhenebho ni munkumbi gwa nng’ano na bhabhili bhaagwilwenje ku Yelushalemu kula. 9Bhashinkukola bhali nsheshe bhakanabhe lombwanga bhatendaga londolanga. 10Tukatameje kweneko mobha gowepe, gwaishe nkulondola jumo kukopoka ku Yudea lina lyakwe Agabhushi. 11Akatuishileje gwatolile nshipi gwa a Pauli, gwaitabhile makono na makongono, gwashite, “Mbumu jwa Ukonjelo akuti, ‘Nnyene gwene nshipi guno apinga tabhwa shana nneino na Bhayaudi ku Yelushalemuko na bhapinga kunkamuyanga kubhandunji bha ilambo ina.’ ”
12Bhai, tukapilikaneje genego uwe na bhandunji bhananji bha pepala gutwaashondelesheye a Pauli bhanajende ku Yelushalemu. 13Ikabheje a Pauli gubhajangwile, “Nkupinga tendanga nndi? Nnagutanga mmulaganje ntima? Nne ng’engwilwe nngabha ga tabhwape ku Yelushalemuko, ikabheje nkali kubhulagwa kwa ligongo lya a Yeshu.” 14Tukalepeleje kwaashondelesheya, bhai gutushite, “Libhapinga Bhakulungwa litendeshe!”
15Gakapiteje gene mobha gala, gututabhile mishigo jetu, gutujabhwile kwenda ku Yelushalemu. 16Bhaajiganywa bhananji kopoka ku Kaishalia gubhalongenenje na uwe, gubhatupelekenje ku nyumba ja a Mnashoni kutwajendaga ishila. A Mnashoni pubhaliji bhashilambo bha ku Kipulo na pubhaliji bhaajiganywa tandubhila bhukala.
A Pauli Bhanakwaowela a Yakobho
17Tukaisheje ku Yelushalemu, bhakilishitu ajetunji gubhatuposhelenje kwa kwinonyela. 18Malabhi gakwe a Pauli gubhapite na uwe na bhakulungwanji bhowe bha liekalu bhapalinji kukwaabhona a Yakobho. 19Bhakaalamushilanjeje, a Pauli gubhaatalashiyenje yowe ibhatendile a Nnungu kubhandunji bha ilambo ina nniengo lyabho.
20Bhakapilikananjeje genego gubhaakushiyenje a Nnungu. Kungai gubhaalugulilenje a Pauli, “Apwetu, nnilola kuti maelupu ga Bhayaudi nnaino bhashibhanganga bhakilishitu na bhowenji bhashitumbililanga kukamulila shalia ja a Musha. 21Bhabhalanjilwenje ngani jenu kuti nnakwajiganyanga Bhayaudi bhatamanga mwilambo ina kuti bhanakagulanje Malajilo ga a Musha wala bhanaataganje unyago ashibhana bhabhonji na bhanakaguyanje ikubho ya Shiyaudi. 22Igala, pushiibhe bhuli? Pabha shibhapilikananje kuti nng’ishe.”
23“Bhai, ntende malinga gutupinga kummalanjila gano. Bhashipagwanga apano bhanabhalume nsheshe bhashitabhanga nalili. 24Mwiilunde na bhene bhanganyabho, nkaikonjeleye nabhonji kwa a Nnungu. Nkaalipilanje, nkupinga bhamogwanje umbo yabhonji. Penepo bhandunji bhowe shibhamumanyanje kuti ngani jenu jibhapilikenenjejo nngabha ja kweli, ikabheje mmwe mmayene nnitama ukoto na nnikaguya Shalia ja a Musha. 25Ikabheje kwa ngani ja bhandunji bha ilambo ina bhalinginji bhakilishitu, twaajandishilanje bhaluwa kwatalashiyanga shitushite lajila, bhanalyanganje yalya ya mbepei ya ashinnungu bha yanamu na bhanataunanje nnyama yangainga na bhaiepuyanje na labhalabha.”
26Bhai, pa malabhi gakwe a Pauli gubhaatolilenje bhandunji bhatabhilenje nalili bhala gubhajujile nabhonji Nnungu nkwiikonjeleya. Kungai nigubhajinjile nliekalu, kuulugula ga mpelo gwa mobha ga kwiikonjeleya kwa a Nnungu na ga mbepei ipinga shoywa kwa kila mundu.
A Pauli Bhanakamulwa ku Liekalu
27Bhai, gene mobha nng’ano na gabhili gala gali tome na malila, Bhayaudi bhakopokengene ku Ashia gubhaabhweninji a Pauli nniekalu. Bhai, gubhakwiyenje nnjimwa likundi lyowe lya bhandunji, nigubhaakamwilenje. 28Gubhajobhelenje, bhalinkutinji, “Mmashileunji bha pa Ishilaeli, ntujangutanje! Jweneju ni mundu ajiganya bhandunji mmbali yowe indu ikapinjikwa na bhandunji bha shilambo sha Ishilaeli, ya kana Shalia ja a Musha na pa ukonjelo pano. Na kabhili anakwaajinjiyanga Bhagiliki nniekalu nikupanyatiya pa ukonjelo pano.” 29Bhashinkubheleketanga nneyo, ligongo lya kummona Tolopimo mundu jwa ku Epesho alongene na a Pauli kunnjini, gubhaganishiyenje kuti a Pauli bhashikunnjinjiya nniekalu.
30Shilambo showe gushijinjile nnjasha, gubhaikengenenje bhandunji kukopoka mmbali yowe, gubhaakamwilenje a Pauli, gubhaakwekwetenje kwakopoya nniekalu, shangupe milango ja liekalu jikuugalwaga. 31Bhalinginji nkuloleya mwa kwabhulajila, bhakulungwa bha bhakomana ngondo bha Loma, gubhapatile ntenga kuti ku Yelushalemu kowe kushinyata. 32Shangupe gubhaatolilenje ashimanjola na bhakulungwanji bha manjola, gubhapite lubhilo kulugwinjili lwa bhandunji kula. Na bhalabhonji bhakaabhonanjeje bhakulungwa bha bhakomana ngondo na ashimanjola bhala, gubhapumwilenje kwaakoma a Pauli.
33Bhakulungwa bha bhakomana ngondo bhala gubhapite kwaakamula a Pauli, gubhaamulishe bhatabhwe mindondolo jibhili. Gubhabhushiye, “Jweneju gani na atendile nndi?” 34Nnugwinjili mula bhandunji bhatendaga jobhelanga bhananji bhalinkutinji nnei na bhananji sha munape. Kwa ligongo lya yene njobhelayo, bhakulungwa bha bhakomana ngondo bhala bhangagamanya malombolelo ga jene ngani jila. Kwa nneyo gubhaamulishenje bhandu bhabho bhaapelekanje a Pauli nnugwani. 35A Pauli bhakaishejepe pa ngashi, penepo guipinjikwe ashimanjola bhaajigalanje a Pauli kwa ligongo lya nnjasha ya bhandunji. 36Pabha lugwinjili lwa bhandu lwatendaga kwaakagula bhalijobhelenga, bhalinkutinji, “Mwabhulaje!”
A Pauli Bhanakwiibheleketela
37Na bhalabho a Pauli bhalijinjiywa nnugwani, gubhaajujile bhakulungwa bha bhakomana ngondo bhala bhalinkuti, “Ngunajuga nimmalanjile shindu.” Bhakulungwa bhala gubhashite, “Bhuli ulikombola Shigiliki? 38Ugwe nngabha Mmishili agano mobha pegano apitinishe bhandu elupu nsheshe bhaashemwanga mabhulaga bhandu, alikwaalongoyanga kuanga?”
39A Pauli gubhajangwile, “Nne Nannyaudi, kumelekwe ku Tasho nshilambo sha Kilikiya, nne mundu jwa shilambo nngabha sha nyegala. Shonde nneshe melekete na bhashilambobha.”
40Bhakulungwa bhala gubhakundile. Kwa nneyo a Pauli gubhajimi pangashi, gubhaajinulilenje nkono bhandunji bhapumulanje, bhakapumulanjeje, a Pauli gubhatandwibhe kubheleketa nabhonji kwa Shiebhulania.
221“Ashaapwanga na asha awawa, nnaino mmbilikananje shinguti bheleketa nkwitapula!” 2Bhakapilikananjeje bhalibheleketa Shiebhulania gubhapundilenje kupumula. Na bhalabho a Pauli gubhapundile kubheleketa.
3“Nne Nanyaudi, kumelekwe ku Tasho shilambo sha Kilikiya. Ikabheje punelelwe pa Yelushalemu pepano na bhaajiganya bhangu a Gamalieli. Nashinkujiganywa ukoto Shalia ja ashinakulu bhetu. Nashinkwiishoya kwa ntima gwangu gowe kwa a Nnungu malinga lelo shinninginji mmanganyanjishi. 4Nashinkwaapotekanga mpaka kwaabhulaganga bhandunji bhakaagulanga a Yeshu. Natendaga kwaakamulanga bhanabhalume na bhanabhakongwe nikwaatabhanga, nikwaugalilanga nnigelesha. 5Bhakulungwa bha bhaabhishila na bhanangulungwa bhowe bha lukumbi shibhakong’ondelanje gegano. Gumboshele bhaluwa kukopoka kunngwabhonji jibhajandishilwenje ashaapwetu Bhayaudi bhalinginji ku Dameshiki. Gumbite ku Dameshiki nkupinga ngaakamulanje bhene bhandunjibho na kwiyanabhonji ku Yelushalemu bhali bhatabhilwenje nkupinga bhaukumulwanje.
A Pauli Bhanatalashiya Shibhashite Gombolwa
6“Bhai, punaaliji mumpanda malanga ga shaa shita ja mui tome naika ku Dameshiki, shangupe shikukoposhelaga shilangaya sha punda kukopoka ku nnungu gushinangashiye mmbali yowe. 7Penepo gung’wile pai, gumbilikene lilobhe lilimalanjila, ‘Shauli, Shauli! Kwa nndi unamboteka?’ 8Nne gumushiye, ‘Mmwe Mmakulungwa agani?’ Nabhalabho gubhamalanjile, ‘Nne a Yeshu bha ku Nashaleti bhunkwaapoteka.’ 9Ashaajangunji bhala bhashibhweninji shilangaya shila ikabheje bhangalipilikana lilobhe lika jwene abheleketaga na nne. 10Bhai, gumushiye, ‘Ndende bhuli Mmakulungwa?’ Bhakulungwa bhala gubhamalanjile, ‘Jima, ujende ku Dameshiki na kweneko shiubhalanjilwe yupinjikwa utende.’ 11Kwa ligongo lyapunda langaya shilangaya shila nangakombola kulola kwa nneyo gubhangamwilenje nkono ni nongoya mpaka ku Dameshiki.
12“Kweneko ashinkupagwa mundu jumo lina lyakwe a Anania, mundu abhajogopaga a Nnungu na kunda Shalia jetu na manyika na eshimika na Bhayaudi bhatamanganaga ku Dameshiki. 13Gubhaishe mmona, gubhajimi tome na nne, gubhashite, ‘Apwanga a Shauli! Nnole kabhili.’ Popo pepo gunnolile, gunaabhweni. 14Kungai Anania gubhashite, ‘Nnungu jwa ashainabhetu ashikunng’agula mmwe nkupinga mwiimanye ibhapinga na mwaamanye Bhakamula Maengo bhabho bhanguja na pilikana lilobhe likopoka nkang’wa jabho. 15Pabha shimwaakong’ondele kubhandu bhowe ga imwibhweni na imwipilikene. 16Bhai, igala nkulinda nndi? Nnjime, nkabhatishwe nneshelelwe ilebho yenu kwa tenda nneyo shinnisheme lina lya Bhakulungwa.’
A Pauli Bhanatumwa ku Bhandunji bha Ilambo Ina
17“Bhai, ngabhujeje ku Yelushelemu, nilinkujuga Nnungu nniekalu guniibhweni agamii. 18Gunaabhweni Bhakulungwa bhalimalanjila, ‘Shangu! Ujabhule pa Yelushalemupa pabha bhandunji bha pepano bhakakukundanga pushiungong’ondele nne.’ 19Gunaajangwile, ‘Mmakulungwa, bhalabhonji bhamumanyinji kuti nne natendaga pita mmashinagogi kwaakamulanga na kwaakomanga bhankulupalilangaga mmwe bhala. 20Na kabhili pubhabhulegwe bhaakong’ondela bhenu a Shitepano, nne namwene naapali popo nguliengwa na yatendekaga ila akuno nilingamwile nngubho yabhonji bhaabhulagangaga bhala.’ 21Na Bhakulungwa gubhamalanjile, ‘Jenda, shinikutume kwaatalika kubhandunji bha ilambo ina.’ ”
22Bhandunji bhala gubhaapilikenishiyenje a Pauli mpaka penepo, ikabheje bhakabheleketeje genego, gubhatandwibhenje kujobhela bhalinkutinji, “Mwabhulaje! Mundu jwa nnei kubhulagwape.” 23Gubhapundilenje kujobhela akuno bhalileshelanga kunani nngubho yabhonji na litutuli. 24Bhakulungwa bha bhakomana ngondo gubhaamulishe bhaapelekanje a Pauli nkati lugwani lwa manjola, gubhaabhalanjilenje bhaakomanje ibhoko nkupinga bhamumanye shiumilo shajamililwa nneila na Bhayaudi. 25Ikabheje bhakaatabhanjeje nkupinga bhaakomanje ibhoko, a Pauli gubhaabhushiye bhakulungwa bha manjola bhajimi tome, “Bhuli, mwa mmbone mmanganya kunkoma mundu jwa ku Loma akanabhe ukumulwa?”
26Bhakulungwa bha manjola bhala bhakapilikaneje nneyo, gubhaalugulile bhakulungwa bha bhakoma ngondo bhala bhalinkuti, “Nkupinga tenda nndi? Jwene munduju nshilambo jwa ku Loma!”
27Bhai, bhakulungwa bha bhakomana ngondo bhala gubhaajendele a Pauli gubhaabhushiye, “Mmalanjile, mmwe mmashilambo sha ku Loma?” A Pauli gubhaajangwile, “Elo.”
28Bhakulungwa bha bhakomana ngondo gubhashite, “Nne njipata ushilambo gwa ku Loma kwalipila mmbiyayaigwinji.” A Pauli gubhashite, “Ikabheje nne nanshilambo jwa ku Loma kwa bhelekwa.”
29Bhai, bhandunji bhapingangaga kwaabhuya a Pauli bhala shangupe gubhajabhulenje. Nkali bhakulungwa bha bhakomana ngondo bhala gubhajogwepe bhakamumanyeje kuti a Pauli pubhaliji bha shilambo sha Loma na pabha bhashinkwaatabha mindondolo.
A Pauli ku Lukumbi
30Malabhi gakwe, bhakulungwa bha manjola gubhapinjle bhamumanye kuti Bhayaudi bhakwaalugulanga bhuli a Pauli. Kwa nneyo gubhaagopwele mindondolo a Pauli, gubhaamulishenje bhakulungwanji bha bhaabhishila na bha lukumbi bhowe bhatamangane shitamo. Kungai gubhaajimishe a Pauli pakatipakati lukumbi.
231A Pauli gubhaakolondolesheyenje meyo bhalukumbi bhala, kungai gubhashite, “Ashaapwanga, mpaka lelo juno njikwakagula a Nnungu kwa tumbilila na ng’aniyo ya muntima.” 2Penepo Bhakulungwa bha Bhaabhishila a Anania gubhaamulishenje bhalinginji tome na a Pauli bhala bhaakomanje lipapa pakang’wa. 3Bhai, a Pauli gubhaabhalanjile, “Na mmwe a Nnungu shibhankome, mmwe nni mbuti langalanga likuju nkati mbamba jika! Mmwe ntemi nkung’ukumula nne kwa kaguya shalia akuno nkakagula malajilo kwa amulisha bhandunji bhangomanje?”
4Bhandunji bhajimingenenje tome na a Pauli bhala gubhaabhalanjilenje, “Bhuli, mmwe nnakwatukana Bhakulungwa Bhaabhishila bha a Nnungu!”
5A Pauli gubhajangwile, “Ashapwanga nangamumanya kuti bhenebho ni Bhakulungwa Bhaabhishilla, pabha ishijandikwa kuti, ‘Nnaabheleketele yangali ya mbone bhakulungwa bha bhandunji bhenu.’ ”
6A Pauli bhakamumanyeje kuti nkumbi gumo gwa bhalukumbi bhala pugwaaliji gwa ashi Mashadukayo na guna gwa a Shimapalishayo. Bhai, gubhautiye lilobhe lyabho pa lukumbi pala bhalinkuti, “Ashapwanga nne Nampalishayo, mwana juka Mpalishayo, ngunaukumulwa kwa ligongo lya ngulupai ja yuka bhawilenje.”
7Bhakabheleketeje genego, ashi Mapalishayo na ashi Mashadukayo gubhataukengenenje na shitamo gushigabhanishe ikundi ibhili. 8Pabha ashi Mashadukayo bhakutinji kwakwa kuyuka kwa bhandunji bhawilenje, wala bhakwapinji ashimalaika bha a Nnungu wala ashimaoka, ikabheje ashi Mapalishayo bhanakulupalilanga yoweyo. 9Nyenye guipundile na bhaajiganya bhananji bha Malajilo ga a Musha munkumbi gwa Mapalishayo, gubhajimingenenje kubheleketa kwa utiya bhalinkutinji, “Tukakushibhona shoshowe shibhalebhile abha bhandubha, pana mbumu eu malaika jwa a Nnungu ashikunguluka nabho.”
10Mpwai gukapundeje, bhakulungwa bha ashimanjola gubhajogwepe a Pauli bhanapopotolwa na bhandunji bhala, kwa nneyo gubhaamulishenje ashimanjola bhakaashoyanje a Pauli kwa mashili pa lugwinjili pala, nikwajinjiya nnugwani lwa ashimanjola.
11Pa shilo shakwe Bhakulungwa gubhaikopweye gubhajimi tome na a Pauli, gubhaabhalanjile, “Mwilume ntima pabha malinga shinshite ngong’ondela pa Yelushalemu pano, nneyo peyo nnapinjikwa kungong’ondela ku Lumiko.”
Ngani ja Pinga Kwaabhulaga a Pauli
12Kukasheje, Bhayaudi gubhatabhilenje shitabho kuti bhakalyanganga wala bhakapapilanga mpaka bhaaabhulaganje a Pauli. 13Bhene bhandunji bhatabhilenje shene shitabhosho, pubhalinginji kupunda makumi nsheshe. 14Bhai gubhapitengenenje kubhakulungwanji bha bhaabhishila na bhanangulungwa, gubhashitenje, “Uwe tushitabha shitabho kuti tunalye shoshowe mpaka twabhulaje a Pauli. 15Kwa nneyo bhai, mmanganyanji na bhalukumbi mwaabhalanjilanje bhakulungwa bha bhakomana ngondo bhampeleshelanje a Pauli kwitembanga kuti nnapinganga kujimanya ngani jabho ukoto. Na uwe shitwabhulaje bhakanabhe bhandishila.”
16Ikabheje mwipwagwabho a Pauli gwapilikene jene nganijo, gwapite jinjila nnugwani lwa ashimanjola mula gwabhalugulile a Pauli jene nganijo. 17Penepo a Pauli gubhaashemile bhakulungwa bhamo bha ashimanjola gubhaabhalanjile, “Muntole aju nshandaju mumpeleshe ku bhakulungwa bha bhakomana ngondo shipali shindu shapinga kwaalugulila.” 18Bhai, linjola jula ankutolaga nshanda jula gwampeleshe ku bhakulungwa bha bhaakomana ngondo, gwashite, “A Pauli bhatabhwilwe bhala bhashinkunnjema ninyuga nimpeleshe aju nshandaju kwenu mmwe pabha ashikola lilobhe lyapinga kunnugulila.”
19Bhakulungwa bha bhakomana ngondo bhala gubhankamwile nkono nshanda jula, gubhapite najo kujika, gubhammushiye, “Upinga malanjila nndi?”
20Jwalakwe gwashite, “Bhayaudi bhashilagana, malabhi bhannjuganje mmwe mwaapeleshe a Pauli ku lukumbi bhaitembanje kuti bhalukumbi bhanapinganga bhajimanyanje ukoto ngani jabho. 21Ikabheje mmwe nnakunde pabha bhandunji bha punda makumi nsheshe bhanakwajubhililanga. Bhashilumbilanga kuti bhakalyanganga wala papila mpaka bhaabhulaganje a Pauli. Na nnaino bhalinginji tayali pilikana nkubheleketa bhuli.”
22Bhakulungwa bha bhakomana ngondo gubhanneshile nshanda jula aijendele gubhannajile, anammalanjile mundu jojowe kuti ashikwaabhalanjila genego.
A Pauli Bhaanapelekwa ku Bhakulungwa a Pelikishi
23Bhai, bhakulungwa bha bhakomana ngondo bhala gubhaashemilenje bhakulungwanji bha manjola bhabhili gubhaabhalanjilenje, “Mwaabhikanje tayali ashimanjola mmia pabhili, bhaakwelanga palashi makumi shabha na ashimanjola mmia pabhili bha mapanga, bhajendangananje ku Kaishalia ikanabhe ishila shaa tatu ja shilo. 24Gubhaabhalanjilenje bhabhikanje bhannyama tayali bha kwakweya a Pauli na bhaapelekanje kwa ulele kwa a Pelikishi, bhakulungwa bha ku Yudea.” 25Bhakulungwa bha bhakomana ngondo bhala gubhajandishe bhaluwa nnei.
26“Mmakulungwa a Pelikishi, shalamu! Nne a Kilaudiashi Lishiashi ngunakunjandishila.
27“Bhayaudi bhashikunkamulanga jwene munduju na pubhalinginji tome na kummulaganga, ngapilikaneje kuti nshilambo jwa ku Loma gumbite na ashimanjola gunintapwile. 28Nikumpeleka kulukumbi lwabhonji nkupinga nishimanye shiumilo shibhakunnugulanga jweneju. 29Guniimanyi kuti ibhakunnugulanga ni ya mitau ja shalia jabhonji gubhapegwilwenje na a Musha, ikabheje nangashibhona shoshowe shakuntenda abhulagwe eu atabhwe. 30Ngabhalanjilweje kuti Bhayaudi bhashilagananga kummulaga jwene munduju, shangupe ngunakumpeleshela mmwe, njikwaalajilanga bhakunnugulangabho, bhannugulanje kwenu mmwe.”
31Bhai, ashimanjola gubhaatolilenje a Pauli malinga shibhalajilwenje, gubhaapelekenje shilo mpaka ku Antipatili. 32Malabhi gakwe ashimanjola mia pabhili bhakwendangana na makongono bhala, gubhabhujilenje nikwalekanga bhakwendangana na palashi bhajendangananje na a Pauli. 33Bhakaikanjeje ku Kaishalia, gubhaapelenje bhaluwa jila a Pelikishi bhakulungwa bha shilambo nikwabhika a Pauli mmakono gabho. 34Bhakashomeje bhaluwa jila, gubhaabhushiyenje a Pauli bhakopweshe shilambo gani. Bhakabhalanjilweje kuti kubhakoposhele ku Kilikiya, 35gubhashite, “Shinimpilikane pushibhaikanje bhannugwilenjebho.” Kungai gubhalajile a Pauli bhabhishwe muulinda nnyumba ja uliwali ja a Helode.
24Bhayaudi Bhanakwaalugulanga a Pauli ku Bhakulungwa a Pelikishi
1Gakapiteje mobha nng’ano, Bhakulungwa Bhaabhishila a Anania gubhaelelenje kukopoka ku Kaishalia na bhanangulungwa bhananji na nkubheleketa jumo lina lyakwe Tetulo. Gubhaajendelenje bhakulungwa bha shilambo bhala gubhaalugulenje ga a Pauli. 2A Pauli gubhashemilwe na bhakulungwa a Pelikishi, a Tetulo gubhatandwibhe kwaalugula bhalinkuti.
“Mmakulungwa a Pelikishi, kwa longoya kwenu ukoto, ulele unalonjeya na nnapanganya ya mmbone kubhandu bhetu. 3Bhai, tunakuliposhela lyene lilobheli kila mmbali na kwa mobha gowe kwa kwiinonyela akuno tulipunda kuntendela eja. 4Ikabheje, ngunantotoye kwa kubheleketeya, tunakunnjuga ntupilikanishiye kwa uguja gwenu malobhe getu. 5Tushing’amula kuti aju munduju jwa jogoya kwa kaje. Jwalakwe anakumbuya nnjasha munkumbi gwa Bhayaudi kila mmbali pa shilambolyo na kabhili ni kalongolele nkulu jwa shikundi sha dini sha Bhanashaleti. 6Na kabhili ashinkulinga kulitukana liekalu, gutunkamwile.” 7Ikabheje a Lushiani bhakulungwa bha manjola gubhaishe kutupokonyola kwa mashili ga punda mmakono getu. 8Kungai gubhaalajilenje bhakunnugulanga jwene munduju bhajiyangane kungwenu mmwe. Monaga mpingaga mummuye mmayene shimumanye kuti yowe itukunnugulai ya kweli. 9Na bhalabhonji Bhayaudi gubhatajilenje shionde kuti malobhe gowe ga kweli.
A Pauli Bhanakwibheleketela kwa a Pelikishi
10Bhai, bhakulungwa bha shilambo bhakaalanguleje nkono nkupinga bhabhelekete, a Pauli gubhashite, “Pabha nimumanyi kuti mmwe nshibha mmaukumula bha sheshino shilambo shino kwa yaka yaigwinji inanonyela melekete namwene nkwitapula. 11Mmayene mmumanyi kuti gakanabhepita mobha likumi na gabhili tandubhila punyombweshe ku Yelushalemu kukwatindibhalila a Nnungu. 12Abha bhandunjibha bhangamonanga nne nniekalu ngulitaukangana naka mundu jojowe. Bhangang’imananga niliikwiya bhandu kutenda nnjasha nniekalu, wala mmashinagogi, wala popowe pala nshilambomo. 13Na wala bhakaakombolanga kong’ondela ibhanugulangai. 14Ikabhe shingukunda kungwenu mmwe ashino. Nne ngunakwaatindibhalila a Nnungu bha ashinakulubhetu kwa kulupalila mpanda gubhakuushemanga bhanganyanjibha kuti shikundi sha dini ja unami. Ngunakulupalila yowe ijandikwe mwitabhu ya shalia ja a Musha na itabhu ya ashinkulondola bha a Nnungu. 15Nne ngunakwaakulupalila a Nnungu, na malinga bhanganyibha bhakwetenje ngulupai jojo, ja kuti bhanguja na bhalebhanga, shibhayukanje. 16Kwa nneyo mobha gowe ngunakwiobhelesheya kutenda kila shingukombola sha uguja kwa a Nnungu na kubhandunji.
17“Ngatameje kwataliya kwa yaka yaigwinji, gumbite ku Yelushalemu ngaajangutilanje bhashilambo ajangunji na ngashoye mbepei. 18Gubhang’imenenje nniekalu ngulitenda genego, nguli niikonjeleye kwa a Nnungu. Lukapaaliji lugwinjili lwa bhandu wala ya nnjasha. 19Ikabheje bhapalinji Bhayaudi bhananji bhakopokengene ku Ashia, bhanganyabho ni bhapinjikwangaga kubha apano bhanugulanje monaga shipali shoshowe sha nugula kwenu mmwe. 20Eu, ashaayene pebha bhalugulanje shinebhile nne shibhashibhweninji punajimi pa lukumbi lwabhonji, 21ikabhe ngajimeje pakati jabhonji ga bheleketa shindu shimo, ‘Nnang’ukumulanga lelo juno ga ligongo lya kulupalila kuti bhawilenje shibhayuywanje!’ ”
22Penepo a Pelikishi pabha bhajimanyi ukoto ngani ja gwene mpanda gula, gubhaunishile malobhe gala bhalinkuti, “Shimaliye malobhe genunji pushibhaishe bhakulungwa bha bhakomana ngondo a Lushiani.” 23Kungai gubhannajile nkulungwa jwa manjola abhabhishe a Pauli muulinda, ikabheje guna bhanaaibhilile kukopoka palanga na ashaabhwiga ajabhonji wala bhanalimbiywanje kwaapa ibhapinga.
A Pauli kwa a Pelikishi na a Dulushila
24Gakapiteje mobha gashoko, a Pelikishi gubhaishe na akongobhabho a Dulushila bhaaliji Bhayaudi. Gubhalajile a Pauli bhashemwe, gubhaapilikanishiye bhalibheleketa ngani ja kwaakulupalila a Yeshu Kilishitu. 25Ikabheje a Pauli bhakatandubheje kubheleketa ga uguja na gangakwebhela indu na kuti shilijiye ika lyubha lya ukumu, a Pelikishi gubhajogwepe, gubhashite, “Nnaino nnjende, mbataga malanga shininsheme.” 26Na kabhili pubhaganishiyaga kuti shibhapegwe ela na a Pauli. Kwa nneyo gubhapundile kwashemashema a Pauli kuukunguluka nabho.
27Ikapiteje yaka ibhili, a Poshiashi Peshito gubhatolile shitengu sha upalume gwa shilambo. Na nkupinga kuikonjeleya ku Bhayaudi, gubhaaleshile a Pauli bhali bhatabhilwepe.
25Malobhe ga a Pauli kwa a Kaishali
1Gakapiteje mobha gatatu ga uliwali gwabho, a Peshito gubhajabhwile ku Kaishalia gubhapite ku Yelushalemu. 2Bhakulungwanji bhaabhishila na ashikalongolele bha Bhayaudi gubhaabhalanjilenje a Peshito ngani ja a Pauli. Gubhaashondelesheyenje a Peshito 3na kwaajuga bhaatendelanje ntuka gwa kuti, bhaamulishe a Pauli bhapelekwe ku Yelushalemu, pabha bhashinkulagananga bhaajubhililanje mumpanda nkupinga bhaabhulaganje. 4Ikabheje a Peshito gubhajangwile, “A Pauli mubhali mmakono ga ulinda ku Kaishalia na namwene nguli tome na kwenda. 5Mwaalekanje ashikalongolele bhenunji bhaelelanje na nne bhakaalugulanje a Pauli monaga shipali shibhalebhile.”
6A Peshito bhakatameje na bhandunji bhala kwa mobha nane eu likumi limo, gubhabhujile ku Kaishalia. Pa malabhi gakwe gubhapite tama pa shitengu sha ukumu, gubhaamulishe bhaajiyenabhonji a Pauli. 7A Pauli bhakaisheje, Bhayaudi bhakopokengene ku Yelushalemu gubhaatimbililenje gubhatandubhenje kwaalugula ga indu yaikuluikulu yatenda nkali ashaayene nngakombola kong’ondela. 8A Pauli nkwiitapula gubhashite, “Nne shakwapi shinebhile kwa shalia ja Bhayaudi, wala kwa liekalu wala kwa a Kaishali.”
9Ikabheje a Peshito nkupinga kwiikonjeleya ku Bhayaudi gubhaabhushiye a Pauli, “Bhuli, nnipinga kwenda ku Yelushalemu nkaukumulwe kwa malobhe gubhakunnugulangaga na nne nili popo?”
10A Pauli gubhajangwile, “Punyimi pano pa lukumbi lwa a Kaishali, pepano ni pa ukumulwa nne. Malinga mmwe shimmumanyi ukoto, nne shakwapi shinaalebhilenje Bhayaudi. 11Bhai, monaga shipali shinebhile sha pinjikwa mulagwe, nne ngakana kuwa. Ikabheje monaga ibhanugulangai nngabha ya kweli, jwakwapi jwangamuya nne kubhanganyabha. Pungupinga malobhe ganguga gakamaliywe na a Kaishali.”
12Bhai, a Peshito bhakakungulusheje na bhandunji bhabho bha lukumbi, gubhaabhalanjile a Pauli, “Nshipinga malobhe genu gajende kwa a Kaishali! Bhai, shinnjende kwa a Kaishali.”
A Pauli kwa a Agilipa na a Bhenike
13Gakapiteje mobha gashoko, bhakulungwa bhana bhashemwaga Agilipa, bhaliji bhakulungwa bha shilambo shina nngabha ku Yudea na a Benike, gubhaikenje ku Kaishalia kukwalamushila a Peshito. 14Gubhatemingenenje kweneko mobha gamagwinji na a Peshito gubhaabhalanjile bhakulungwa Agilipa malobhe ga a Pauli, bhalinkuti. “Ashipagwa mundu jumo pepano jubhanneshile a Pelikishi ali atabhilwe. 15Ngajendeje ku Yelushalemu bhakulungwanji bha bhaabhishila na bhanangulungwa bha Bhayaudi gubhanugulilenje gaka jwene mundujo bhalinyuganga ninng’ukumule apotekwe. 16Ikabheje gunaajangwilenje kuti Bhaloma bhakakunshoyanga mundu akwete malobhe ga lugulwa, akanabhe bhonegana naka mundu annugwile jula, nkupinga najwalakwe abhelekete malobhe ga kwiitapula kwa gubhannugulenjego.”
17“Bhai, bhakaikanganeje nne nangakabhiya, ikabhe pa malabhi gakwe nne gumishile shitamo kulukumbi, gunajile mundujula bhannjiye nabhonji. 18Bhaalugulanga bhala bhakajimanganeje kubheleketa, shakwa shilebho shibhalugwilenje sha malinga shinalolelaga. 19Ikabhe bhatendaga taukangana ga dini jabhonji na gaka mundu jumo lina lyakwe Yeshu numbe amalile, ikabheje a Pauli bhakuti jwankoto. 20Nne nangashimanya shatenda kwa gene malobhego. Bhai, gunaabhushiye a Pauli monaga shibhapinje kwenda ku Yelushalemu bhakaukumulwe kwa gene malobhego. 21Ikabheje a Pauli gubhajujile malobhe gapeleshwe kubhakulungwa bha ku Loma, gubhataushile bhatame muulinda mpaka malobhe gabho gamaliywe na bhakulungwa bha ku Loma. Kwa nneyo gunajile bhatame muulinda mpaka pushinaapeleshe ku bhakulungwa bha ku Loma a Kaishali.”
22Bhai Agilipa gubhaabhalanjile a Peshito, “Nne namwene natendaga pinga nimpilikanishiye jwene mundujo,” A Peshito gubhashite, “Shumumpilikane malabhi.”
A Pauli kwa Agilipa
23Kwa nneyo, malabhi gakwe, bhakulungwa bhana Agilipa bhaliji bhakulungwa bha shilambo shina nngabha ku Yudea na a Bhenike gubhaikenje kulukumbi kwa angalila na bhakulungwanji bha bhakomana ngondo na ashikalongolele bha shilambo. A Peshito gubhalajile a Pauli bhakatolwe bhajinjiywe nnukumbi. 24A Peshito gubha shite, “Mmakulungwa Agilipa na mmowe nninginji na uwe apano! Nnikummonanga aju munduju, nkumbi gowe gwa Bhayaudi bha pepano na bha ku Yelushalemu bhashimbinganga nne naajangutilanje, bhalijobhelanga kuti akapinjikwa alame. 25Ikabheje nne nangashibhona shilebho shaatendile shaapinjikwa bhabhulagwe. Pabha a Pauli bhayene bhashipinga malobhe gabho gajende ku bhakulungwa bha ku Loma a Kaishali, gungundile kwaapeleka kwa bhenebho.”
26“Na nne kwa malobhe gabhoga nangali malobhe gammbone ga kwaajandishila bhakulungwa bha ku Loma a Kaishali. Kwa nneyo njikwashema apano kwenu mmanganyanji na mmakulungwa Agilipa, nkupinga mwabhuyanje, mbate shakwajandishila. 27Pabha ngunabhona ikakonja kumpeleka mundu atabhilwe gwangali taya malobhe galugwilwe jwene mundujo.”
26A Pauli Bhanakwiibheleketela kwa a Agilipa
1Bhai, Agilipa gubhaabhalanjile a Pauli, “Nnaino mmelekete malobhe genu.” Penepo a Pauli gubhajinwile nkono gwabho gubhatandwibhe kubheleketa nkwitapula bhalinkuti. 2“Mmakulungwa Agilipa, lelo ngunakwiibhona njikola shikono sha jima na mmwe nibheleketa malobhe ga kuitapula, kwa ngani ja malobhe gowe gubhanugwilenje Bhayaudi. 3Kwa nneyo mmwe mmayene muimanyi ukoto ikubho ya Bhayaudi na shibhakuti taukangana, bhai ngunakunnjuga mwiipililile kumbilikanishiya.”
4“Bhayaudi bhowe bhamanyinji nne shinjite tama kutandubhila gwana gwangu, shinjite tama pa shilambo shangu na ku Yelushalemuko. 5Gwaumila bhukala Bhayaudi bhamanyinji nne, numbe bhapingangaga kungong’ondela bhanaakombolanga, pabha kuumila bhukala munaaliji munkumbi gwa Ashimapalishayo, nilikagulila ukoto malajilo ga dini jetu. 6Na nnaino nyimi apano kuukumulwa ligongo lya kulupalila malajilo gubhapegwilwenje bhanangulungwa bhetu na a Nnungu. 7Gene malaganogo ni gaakulupalilwa na makabhila likumi limo na gabhili ga bhandunji bhetu, akuno bhalitumbilanga kwaatindibhalila a Nnungu shilo na mui. Mmakulungwa, gubhanugulanga nne Bhayaudi, ni ga jene ngulupaijo! 8Kwa nndi kwenu mmanganyanji nnakulibhonanga lilobhe lya a Nnungu lya kwaayuyanga bhawilenje linaganishiywa nngabha lya kulupalika?”
9“Nkali nne namwene naganishiyaga kuti ngunapinjikwa ndende itendi ya kulikana lina lya a Yeshu bha ku Nashaleti. 10Genego nigundendile ku Yelushalemuko. Punapegwilwe malajilo na bhakulungwa bha bhaabhishilanga, njinkwaatabhanga mmagelesha bhandunji bha ukonjelo. Na pubhabhulagwangaga nne natendaga kunda. 11Na papagwinji mmashinagogi gowe nashinkwaapotekanga nilikwashishilishiyanga bhajikananje ngulupai jabhonji. Nnjimwa yangu ishinkupunda mbuti akwete shalubha, gumbite kwaapotekanga nkali muilambo ya taliya.”
A Pauli Bhanaatalashiya Shibhashite Tapulwa
12“Bhai kwa ligongo lyolyo pelyo, gumbite ku Dameshiki nilimbegwilwe mashili na malajilo na bhakulungwanji bhaabhishila. 13Mmakulungwa, puyaliji mui nili mumpanda, gunishibhweni shilangaya shapunda shilangaya sha lyubha shilikopoka kunani kunnungu, nimulishila nne na ashaamwanja ajangunji. 14Gutugwile pai tubhowe, gumbilikene lilobhe lilimalanjila kwa Shiebhulania, ‘A Shauli, a Shauli! Pakuti nnaanjima? Nkakombola mmwe kulikoma lionga na lukongono.’ ”
15“Nne gumushiye, ‘Mmakulungwa mwe agani?’ Bhakulungwa gubhajangwile, ‘Nne a Yeshu, bhunkwapoteka. 16Ikabheje nnjinushe nnjime kwa makongono genu, pabha njikunkoposhela nkupinga nintende ntumishi jwangu na nkukong’ondela jwa indu imwibhweni na indu ishininanguye. 17Shinintapule kubhandunji bhenu Bhaishilaeli na kubhandunji bha ilambo ina bhunguntuma kwaajendelanga. 18Mwaunukulanje meyo gabhonji nkupinga bhashokangane nnubhindu bhajinjilangane nshilangaya, bhalekanje kuntumishila Lishetani bhaatendebhushilanje a Nnungu, nkupinga bhaleshelelwanje yambi yabhonji na bhabhanganje munkumbi gwa bhandunji bhaagulwenje na a Nnungu kwa ligongo lya ngulupalila nne.’
A Pauli Bhanakungulushila ga Liengo Lyabho
19“Kwa nneyo, mmwe a mpalume Agilipa, nne nangagakana gene gunigabhweni gakopweshe kunnungugo. 20Ikabhe gundandwibhe kulunguya kubhandunji bha ku Dameshiki na kubhandunji bha ku Yelushalemu na nshilambo showe sha ku Yudea na kubhandunji bha ilambo ina. Nilikwaakwiyanga bhaatendebhushilanje a Nnungu na bhalangulanje kwa itendi kuti bhaipetilenje. 21Kwa lyene ligongolyo Bhayaudi gubhangamwilenje nili nniekalu gubhalinjilenje kumulaga. 22Ikabheje a Nnungu gubhanyangutile, kwa nneyo mpaka lelo juno ngunaajima nilikong’ondela kubhandunji bhakulungwanji na bhashoko. Ingutaya nne nngabha ina, ikabhe ibhatashiyenje ashinkulondola bha a Nnungu na a Musha kuti shiikoposhele, 23kuti a Kilishitu bhashinkupinjikwa bhapotekwe na kubha bha ndandubho kuyuka kukopoka kubhawilenje, nkupinga bhalunguye kuti nnaino shilangaya shaagombolwa bhandunji, shinakwaalangashiyanga bhandu bhowe, Bhayaudi na bhandunji bha ilambo ina.”
24A Pauli bhakaishileje penepo nkuibheleketela, a Peshito gubhabhashite kwa utiya, “A Pauli! Nshikola shalubha! Kushoma kwenu kwa punda, kunakumpuganya lunda!” 25Ikabheje a Pauli gubhajangwile, “Mmakulungwa a Peshito nne nangali shalubha. Ingubheleketa ino ni ya kweli na ya lunda. 26Agano malobhe gano mwe mmakulungwa nngamanyi, kwa nneyo nangali bhoga kummalanjila. Pabha genega gamanyishe kwenu mmwe, gangali ng’iyo. 27Mmakulungwa Agilipa, bhuli nnikulupalila ga ashinkulondola bha a Nnungu bha bhukala? Nimumanyi kuti nnikwaakulupalilanga.”
28Agilipa gubhaajangwile a Pauli, “Punkuganishiya kashokope nnei shindende nne kubha Nkilishitu?” 29A Pauli gubhaajangwile, “Ngunakwaajuga a Nnungu kuti ibhe kwa malobhe gashokope eu gamagwinji, nngabha mmwe jikape, ikabhe na bhandunji bhowe bhaambilikananga nne lelo, ibhe nnaino eu pakaabhe, bhabhanganje malinga nne, ikabheje nngabha na mindondolo jino.”
30Penepo bhakulungwa Agilipa na liwali na a Bhenike na bhowenji bhatemingenenje pepala bhala, gubhajiminji. 31Bhakajabhulanganeje, gubhabhalanjilenenje, “Aju munduju shakwapi shatendile shaapinjikwa kubhulagwa wala kutabhwa.” 32Na bhalabho Agilipa gubhaabhalanjile a Peshito, “Aju munduju gwangali pinga malobhe gakwe gakamaliywe kwa a Kaishali, akagopwelwe.”
27A Pauli Bhanakwenda ku Loma
1Bhai ikaamulishweje kuti tujende ku Italia na meli, a Pauli na bhaatabhwanga bhananji gubhabhishilwenje muulinda gwa a Juliushi bhaaliji bhakulungwa bha bhaakomana ngondo bha shikundi shishemwa “Shikundi sha a Kaishali Augushito.” 2Gutukwelile meli ja ku Adilamito jaliji tayali kujabhula mwanja pitila mbwani ya shilambo sha ku Ashia, gututandwibhe mwanja. A Alishitako mundu jwa ku Makedonia kukopoka ku Teshalonike paliji na uwe. 3Pa malabhi gakwe gutuishe ku Shidoni na meli. A Juliashi gubhaatendele a Pauli mituka kwa kwaaleshelela bhajende kwa ashaambwiga ajabho bhakapegwe indu ibhapingaga. 4Kujabhula penepo gutupite na mwanja, pabha mbungo jatendaga puga koposhela mmujo jetu, gutubhambalile mmbali ja ku Shilia. 5Tukapiteje litanda likulu lya ku Kilikia na ku Pampilia, gutuishe ku Mila, shilambo sha Likia. 6Kweneko bhakulungwa bha bhakomana ngondo bhala gubhajiimene meli jimo ja ku Alekishandilia jilipinga jabhula kwenda ku Italia, kwa nneyo gubhatukweshiye mwenemo.
7Gutupite na mwanja gwetu mbolembole kwa mobha gamagwinji, kwa lajilila gutuishe tome na ku Nido. Pabha mbungo jatendaga kutuibhilila, gutupitile mmbali ja ku Kilete tome na ku Shalimone. 8Gutupitile nnyenje jakwe kwa lajilila gutuishe mmbali jimo jishemwa “Bhandali ja Mmbone”, tome na shilambo sha Lashea.
9Gakapiteje mobha gamagwinji, mpaka lyubha lya tabha gulipitile. Na mwanja gwa mmashi pugwaliji gwa jogoya. Bhai, a Pauli gubhaaleshiyenje bhalinkuti, 10“Mmashileunji, ngunakuubhona aguno mwanja guno, upingabha gwa atali na shonanga, nngabha kwa mishigo na melipe, ikabhe nkali na gumi gwetu.”
11Ikabheje bhakulungwa bha manjola bhala gubhapilikanishiye kaje malobhe ga bhaalongoya meli na bhayene meli nileka pilikanishiya malobhe ga a Pauli. 12Pabha jene bhandalijo jikatemiji pammbone pa tama mobha ga shipwepwe, bhandunji bhabhagwinji mmwanja mula gubhapinjilenje tujende na mwanja tukaishe ku Poenike monaga shiitendeshe, nitama kweneko mobha ga shipwepwe. Poenike ni bhandali ja ku Kilete jiloya kwibhanda kuliwila lyubha na kuntundu kuliwila lyubha.
Mbungo Jikulungwa Mmashi
13Bhai, mbungo jammbone ja kopoka nnyuma jetu jikupundaga kupuga, gubhaganishiyenje kuti gubhatumbililenje gala shigatendeshe, gubhashoshiyenje nanga, gubhapitengenenje na mbwani tome na mbwani ja ku Kilete. 14Ikabheje pangakabhika, mbungo japunda ja mbuti shimbunga jishemwa “Mbungo ja kashikashi,” kukopoka ku Kilete shilambo shitimbililwe na mashi. 15Mbungo jikukomaga mmeli na pabha jikakombweleje kutaukangana najo gutujileshile jinokolwe na mbungo jila.
16Gutupitile shangu shilambo shimo shitimbililwe na mashi shishemwa Kauda gutwikombolele kukweya ntumbwi, ikabheje kwa lajilila. 17Bhakakweyanjeje gubhajitabhilenje meli jila kwa pishiya nngoji pai jakwe. Bhatendaga jogopanga kutitimila munng’anji nnyenje bhaali kumbwani ja ku Shiliti. Kwa nneyo gubhatuluyenje indu yaigwinji na ligubho lya tejela mbungo nikujileka meli jinokolwe na mbungo. 18Shimbunga shikupundaga kupugakwa mashili na pa malabhi gakwe tukujailaga mmashi mishigo ja mmeli jila. 19Lyubha lya tatu, gubhajailenje indu yaigwinji na ya kamulila maengo ya mmeli mula kwa makono gabhonji ashaayene. 20Kwa mobha gamagwinji twangalibhona lyubha wala ndondwa, shimbunga gushipundile kupuga, mpaka gutuwile ntima ga tapulwa.
21Na bhakatamanjeje mobha gamagwinji gwangali kulya shalya, a Pauli gubhajimi pakati jabhonji, gubhashite, “Mmakulungwanji, kaliji nkambilikanishiyenje ninngajabhula ku Kilete kula. Tukanalaje nneino na tukanapate ashi shonangashi. 22Ikabheje nnaino ngunakunnjuganga, nkolanje ntima, pabha jakwa nkali mundu jumo munkumbi gwenunji shawe, ikabhe melipe shijiangabhanishe. 23Pabha shilo sha lelo malaika jwa a Nnungu, a Nnnungu bhandendile nne kubha najwabho na bhungwatindibhalila ashinkujima tome na nne, 24gwamalanjile. ‘Pauli unajogope! Unapinjikwa ujime kwa a Kaishali na kabhili a Nnungu kwa uguja gwabho bhashikupa bhandunji bhowe bhalongenenje na ugwe jwakwapi shawe.’ 25Kwa nneyo mmashileunji nng’angalanje! Pabha ngunakwaakulupalila a Nungu kuti ibhamalanjile ila shiibhe nneyo peyo. 26Ikabheje mbungo shijitunokole nnyenje shilambo shitimbililwe na mashi shino.”
27Shilo sha lyubha lya likumi limo na nsheshe jikapujeje mbungo, tulinokolelwa akuno na kukuno nnitanda likulu lya Adilia. Tome na pakati shilo bhatumishi bha mmeli mula gubhabhweninji mbuti tunabhandishila litaka. 28Kwa nneyo gubhatolilenje nngoji nitabhila shindu shatopa, nilinga mashi mugapelile, nibhona kutaliya kwa makono makumi nsheshe. Bhakajendangananjeje kashoko gubhalinjilenje kabhili gubhapatilenje shindu sha makono makumi gatatu. 29Kwa jogopa kutitimila mmaganga gamakulungwa, gubhatuluyenje nanga nsheshe ya kunyuma ja meli, gubhajujilenje kushe shangu. 30Bhatumishi bha mmeli mula gubhapinjilenje kutoloka, bhalituluyanga ntumbwi gwa kwitapulila mmashi, kwitembanga mbuti bhakwenda tuluyanga nanga ja mmujo. 31Ikabheje a Pauli gubhaabhalanjile bhakulungwa bha manjola na ashimanjola bhabho, “Bhanganyanjibha bhakatamanje nkati meli nkatapulwanga.” 32Bhai ashimanjola bhala gubhaikitenje migoji jatabhilwe muntumbwi jila, gubhauleshilenje utolwe na mashi. 33Tome na kumashelo, a Pauli gubhaashondelesheyenje bhowenji bhalyanganje shalya, bhalinkuti, “Lelo lyubha lya likumi limo na nsheshe nninginji nkulolela gwangali kulya shoshowe. 34Bhai, ngunakunshondelesheyanga nnianganje shalya shishintapulanje. Pabha nkali luumbo lwa mu ntwe ukamundu jojowe lukaobha.” 35A Pauli bhakamaliyeje kubheleketa genego gubhatolile nkate, gubhatendile eja kwa a Nnungu bhowe bhalikwaabhonanga, gubhagabhile gubhatandwibhe kulya. 36Penepo gubhatagwilwenje ntima na bhowenji gubhalilenje shalya ashaayene. 37Na mmeli mula putwaaliji tubhandu mmia pa bhili na makumi shabha na shita. 38Bhakalyanganjeje nijukuta, gubhapunguyenje nshigo gwa meli kwa jaa ngano mmashi.
Meli Jinatemeka
39Kukasheje, bhatumishi bha mmeli mula bhangashimanyanga shilambo shila, ikabhe gubhalibhweninji litingo limo nnyenje bhaali, gubhabhalanjilenenje bhajimikanje meli kweneko, monaga shiikomboleshe. 40Kwa nneyo gubhakutulenje nanga nikwiileka nnitanda likulu na kabhili gubhagopolenje migoji ja tabhila nkongo gwa longosheya meli, gubhatabhilenje ligubho lina lya tejela mbungo nkupinga meli jijende shammujo, gubhaloshiyenje kunyenje bhaali. 41Ikabheje gubhaikengenenje pugaimana mabhutuka gabhili ga bhaali, meli gujititimile. Mmujo ja meli mukutitimilaga nnitaka gujitemi gwangali kutenganyika. Kunyuma meli kukutandubhaga kutemeka ipande ligongo lya komwa na mabhimbili.
42Ashimanjola gubhapinjilenje kwaabhulaganga bhatabhwa bhowe, nkujogopa bhanajojelelanga mpaka kunyenje bhaali nitolokanga. 43Ikabheje bhakulungwa bha manjola bhala bhashinkutumbilila kwaatapula a Pauli, gubhaalimbiyenje bhanatendanje gubhatumbilenje gala. Gubhatumile bhaakombolanga kujojelela, bhatandubhanje kutumbushila mmashi bhajojelelanje mpaka kulitaka, 44bhananji bhakagulanje bhaikamulilanje mmbao eu mwipande ina ya meli. Shana nneyo tubhowe gutuishe kulitaka tubhabhakoto.
28Gaapatile a Pauli ku Melita
1Tukaisheje ulele kulitaka, gutumumanyi kuti shilambo shitimbililwe mashi shila pushashemwaga Melita. 2Bhashilambo bha kweneko gubhatutendelenje mituka ja kaje. Pabha ula jatendeganya na twashinkukola mmbepo, gubhakumbenyenje moto gubhatushemelenje tubhowe.
3A Pauli gubhalokwete neng’ene nshigo gumo gubhakwiile pamoto. Bhai, penepo kwa ligongo lya lyoto lya moto gula gwakopweshe lijoka jwa luma nneng’ene mula akwaanyembelaga a Pauli munkono. 4Bhashilambo bha pepala bhakabhonanjeje lijoka alikwaakwela a Pauli, gubhabhalanjilenenje, “Ipingaga aju munduju ashibhulaga mundu nkali alamile gwangali kuwa mmashi, nnungu jwetu jwankongwe ashemwa Aki akanneka alame!” 5Ikabheje a Pauli gubhampukunyishiye pamoto lijoka jwa luma jula na wala jwangaaluma nkali kashoko. 6Bhandunji bhala gubhalinginji nkulolela kuti nkono gula shiguimbe eu a Pauli shibhagwe niwa popo. Bhakalolelanjeje paakabha nibhona wala shakwapi shikwakoposhela a Pauli, gubhatindigenyenje ng’aniyo yabhonji gubhashitenje kuti, jweneju nnungu.
7Tome na pepala jashinkupagwa migunda ja bhakulungwa bha shene shilambo shatimbililwe na mashisho lina lyabho pubhashemwaga a Pabhuliashi. Gubhatushemile kunngwabho kwa ntima gwa umbwiga, gututemi ujeni mobha gatatu. 8Ainabhabho a Pabhuliashi bhashinkusheluka na guluma, bhali bhagonile pa shinanda. A Pauli gubhapite kwalola na gubhajujile Nnungu, gubhaabhishile makono gubhaalamiye. 9Gakatendesheje genego, bhalwelenji bhowe nnepeila pa shilambo pala gubhaaishilenje a Pauli na gubhalamiywenje. 10Nabhalabhonji gubhatujogopenje kwa kaje, tukapanganisheje kujabhula, gubhapashilenje indu yaigwinji itwaipinjile.
Mwanja gwa ku Loma
11Jikapiteje myei jitatu gututandwibhe mwanja gwetu na meli jimo ja ku Alekishandilia jishemwa, “Ashinnungu bha Mmba.” Pujaliji kweneko miongwe jowe ja shipwepwe. 12Gutuishe shilambo sha ku Shilakusha gututemi mobha gatatu. 13Tukajabhuleje penepo gututimbilile gutuishe ku Legio. Likapiteje lyubha limo, mbungo ja kushi jikutandubhaga kupuga na gakapiteje mobha gatatu gutuishe kubhandali ja Potioli. 14Kweneko gutwaimenenje bhakilishitu ajetunji gubhatujujilenje tutame nabhonji juma jimo. Gutuishe ku Loma shana nneyo. 15Bhakilishitu ajetunji bha ku Loma bhakapilikananjeje kuti tushiika, gubhaikengenenje kukutuposhela kumbwani ja Apio na Kunyumba Itatu ya Bhajeninji. A Pauli bhakaabhonanjeje gubhatendile eja kwa a Nnungu, gubhatagwilwe ntima.
A Pauli ku Loma
16Tukaisheje ku Loma a Pauli gubhaleshelelwe kutama kujika muulinda uka linjola jumo.
17Gakapiteje mobha gatatu a Pauli gubhaashemilenje ashikalongolele bha Shiyaudi bha shene shilambosho. Bhakaimananjeje gubhaabhalanjilenje, “Ashapwanga, shakwa shindendile na wala tauka ikubho ya ashinakulubhetu, nashinkukamulwa ku Yelushalemu kula na kamuywa mmakono ga Bhaloma. 18Bhakamuyanjeje nibhona kuti shakwa shinebhile, gubhapinjilenje kung’opola bhanekanje. 19Ikabheje Bhayaudi bhananji gubhakanilenje, gunyujile malobhe gangu gakamaliywe na bhakulungwa bha ku Loma a Kaishali, nkali ngakweteje malobhe gogowe ga kwaalugulanga bhashilambo ajangunji. 20Bhai, kwa ligongo lya genego, njikunshemanga kunnolanje na tukungulushe, pabha njitabhwa ajino mindololo jino ligongo lya malagano ga a Nnungu ku bha Ishilaeli gala.”
21Bhalabhonji gubhaalugulilenje, “Uwe tukanabhe poshela ntenga eu bhaluwa ja ngani jenu kopoka ku Yudea, wala jwakwa nkilishitu jojowe aishe apano kutubhalanjila lilobhe lyolyowe linnebhile mmwe. 22Ikabheje tunapinga tupilikane shinkuganishiya mmwe, pabha uwe tumumanyi kuti mmbali yowe gwene nkumbigo unalugulwa mwangali mwambone.”
23Bhakalagananjeje lyubha lya imana, gubhaikengenenje bhandunji bhabhagwinji nnyumba jibhatamaga. Tandubhila lyamba mpaka ligulo a Pauli gubhaatalashiyenje ga Ukulungwa gwa a Nnungu, bhalilinga kwaatendanga bhakundanje ngani ja a Yeshu kwa talashiya shalia ja a Musha na ashinkulondola bha a Nnungu. 24Bhananji gubhakundilenje malobhe gala, ikabheje bhananji bhangakulupalilanga. 25Bhai, gubhajabhulengene akuno bhali bhalekenenje ng’aniyo ga malobhe ga a Pauli ga kuti, mbena Mbumu jwa Ukonjelo abhelekete mwa mmbone na ashinakulubhenunji kwa kang’wa ja ankulondola bha a Nnungu a Ishaya, 26bhalinkuti,
“ ‘Jenda kubhandunjibha ukaabhalanjilanje.
Kupilikana shimpilkananje, ikabheje nkamumanyanga,
Kulola shinnolanje, ikabheje nkaibhonanga.
27Pabha mitima ja bhene bhandunjibha jishitopa,
bhashiibhanga makutu gabhonji
meyo gabhonji bhashikupilanga.
Gwangali nneyo, bhakalolilenje na meyo gabhonji,
bhakapilikenenje na makutu gabhonji.
Bhakaelewenje mmitima jabhonji,
bhakaandendebhushilenje, bhashite Bhakulungwa,
ngaalamiyenje.’ ”
28Kungai a Pauli gubhashite, “Bhai, mmumanyanje kuti ntenga gwa a Nnungu gwa ngani ja ntapulo upelekwe ku bhandu bha ilambo ina. Bhalabhonji shibhapilikanilanje!” 29Bhakabheleketeje genego, Bhayaudi gubhajabhulenje, bhalipita taukangana ashaayenenji.
30A Pauli gubhatemi ku Loma yaka ibhili nnyumba jibhapoleshe bhayene kwalipila mbiya, bhatendaga kwaposhelelanga bhowe bhaowelangaga. 31Bhatenda lunguya ga Ukulungwa gwa a Nnungu na jiganya ngani ja Bhakulungwa a Yeshu Kilishitu gwangali bhoga na jwakwa mundu abhalimbiyaga.