Bhaluwa ja Ntai ja a Pauli ku

Bhakolinto

Shilongolelo

Bhaluwa ja ntai ja ku Bhakolinto pujijandikwe na bhantenga a Pauli shaka sha 55 Bhakabhelekweje a Kilishitu (1:1). Jeneji ni bhaluwa ja ntai munkumbi gwa bhaluwa ibhili itukwete, ibhajandishe a Pauli ku likanisha lya ku Kolinto. Pana jene bhaluwaji pubhajandishe bhalitama ku Epesho, bhakanabhe tumbilila kuowela ku Kolinto, ikabhe bhali mumpnda gwa kwenda ku Makedoniya (16:5-9).

Jene bhaluwaji ni nyangulo ya a Pauli bhakapilikaneje indu yangali ya mmbone ku likanisha lya ku Kolinto, ga gabhanyika kwa bhandunji na ga labhalabha.

Shilambo sha Kolinto shashinkushuma ga labhalabha, kwa nneyo nngabha shindu sha imonga kuti, likanisha lya kweneko lyatendaga laganajo jene nganijo. Nneila peila bhaluwa ja ntai ku Bhakolinto jikwete nnango, umanyika kaje ukungulushila ngani ja pingana (13).

Ipali Mwenemo.

1. A Pauli bhanakwalamushilanga Bhakolinto.

Kwaatendela eja a Nnungu ga bhene

Bhanganyabho (1:1-9).

2. Bhanakungulushila ga indu ibhaipilikene.

Yani ga gabhanyika kwa bhandu, kuli kanisha lya ku Kolinto.

3. Bhanakungulushila kabhili ga labhalabha na ga shitakiyana (5-6).

4. Bhakabheleketeje genego, gubhaalungushiyenje ga ngani ja shilombani, na ga shosheya mbepei yanamu, na ga juga Nnungu pamo, na ga shipaji shika Mbumu, na ga yuka (7-15).

5. Kungai bhanamalishiya ga itendi, itendi ya bhandu jumo jumo (16).

1

Kulamushila

1Nne a Pauli njemilwe kubha ntume jwa a Yeshu Kilishitu kwa pinga kwabho a Nnungu, na Bhakilishitu ajangu a Shoshiteneshi ngunakunnjandishilanga, 2mmanganya likanisha lya a Nnungu nninginji ku Kolinto. Nninginji bha ukonjelo nkulundana na a Kilishitu Yeshu, nshemilwenje mmanganje bhandu bha a Nnungu pamo na bhandu bhowe bhakwaajuganga Bhakulungwa bhetu a Yeshu Kilishitu bhali bhakulungwa bhabhonji na bhetu.

3Tunakumpinjilanga nema na ulele kopoka kwa Atati a Nnungu, na Bhakulungwa bhetu a Yeshu Kilishitu.

Mboka ya a Nnungu

4Ngunakwaatendela eja a Nnungu mobha gowe kwa ligongo lyenunji, pabha bhashikumpanganga nema jabho pitila a Yeshu Kilishitu. 5Pabha, kwa lundana na a Yeshu Kilishitu nshishulushilwanga kwa kila shindu. Nshikolanga shikono sha lumanyio lowe na kombola kubheleketa. 6Malinga ukong’ondelo gwa a Kilishitu shiushite malila mmitima jenunji, 7wala nkatubhilwanga shipaji shoshowe, nnilolelanga kubhonekana kwabho Bhakulungwa bhetu a Yeshu Kilishitu. 8Bhenebho shibhanshimilikanje mmanganya mpaka kumpelo, nnabhonekanje nshilebhanga lyubha lya kwiya Bhakulungwa bhetu a Yeshu Kilishitu lila. 9A Nnungu bha kulupalika, bhashinkunshemanga mmanganya mmanganje shindu shimo na bhana bhabho a Yeshu Kilishitu Bhakulungwa bhetu.

Kugabhanyika Nnikanisha

10Ashaalongo, ngunakunshondelesheyanga kwa lina lya Bhakulungwa bhetu a Yeshu Kilishitu kuti, gunkubheleketanga gabhe gamo, kunapagwe kugabhanyika munkumbi gwenunji, ikabhe nkolanje ng’aniyo imo na ndumbililo imo. 11Pabha ashaalongo ajangu, njilugulilwa ga ngani jenunji na bhandunji bha ulongo gwa a Koloe kuti, gushipagwa mpwai munkumbi gwenunji. 12Bhai, shingupinga bheleketa ni sheshino, kila mundu anabheleketa mwakwe. Juna akuti, “Nne jwa a Pauli,” na juna kuti, “Nne jwa a Apolo,” na juna kuti, “Nne jwa a Kepa”, na juna akuti, “Nne jwa a Kilishitu.” 13Bhuli, a Kilishitu bhashigabhanyika? Bhuli, a Pauli ni bhakomelwe munshalabha kwa ligongo lyenunji? Eu bhuli, mwashinkubhatishwanga kwa lina lya a Pauli?

14Ngunakwaatendela eja a Nnungu, pabha nangammatisha mundu jojowe munkumbi gwenunji ikabhe a Kilishipashi na a Gayo pe. 15Kwa nneyo jwakwa shaabhelekete kuti ashibhatishwa kwa lina lyangu. 16Elo, naabhatishenje a Shitepana na bha likaja lyabho, punda bhanganyabho, kwali monaga nammatishe mundu juna. 17A Kilishitu bhanganduma kubhatisha, ikabhe nunguye Ngani ja Mmbone. Na kwene lunguyako kunakulupalile lunda lwa shigundu, nkupinga kuwa kwa a Kilishitu munshalabha kunapetekuywe.

A Kilishitu ni Mashili na Lunda lwa a Nnungu.

18Pabha ntenga gwa kuwa kwa a Yeshu munshalabha kwa bhaobhanga ni ungumba, ikabheje kwetu uwe tuli muntapulo gwa gwene ntenga go, ni mashili ga a Nnungu. 19Pabha ishijandikwa,

“Shing’angabhanye lunda lwabhonji,

na lumanyio lwa bhaashomanga shinilukane.”

20Bhai, luli kwei lunda lwa bhakwetenje lunda? Bhalinginji kwei bhaajiganya bha shalia ja a Musha? Ali kwei jwa mitau jwa gene mobha gano? A Nnungu bhashikulutenda lunda lwa bhandu bha pashilambolyo ubhelu.

21Pabha kwa lunda lwa a Nnungu, bhandu bhakwetenje lunda bhakakombolanga kwaamanya a Nnungu. Pabha a Nnungu bhashinkupinga kwaatapulanga bhakwaakulupalilanga, kwa shene shibhakushibhonanga bhakwetenje lunda kuti ungumba, yani ntenga gutulunguya 22Pabha Bhayaudi bhanapinganga ilangulo na Bhagiliki bhanaloleyanga lunda. 23Ikabheje uwe tunakwaalunguya a Kilishitu bhapotekwe munshalabha. Ku Bhayaudi ndabhila na kubhandu bha ilambo ina ungumba, 24ikabheje kwa bhaagwilwenje na a Nnungu Bhayaudi na Bhagiliki, a Kilishitu ni mashili na lunda lwa a Nnungu. 25Pabha ubhonekana ungumba gwa a Nnungu ushikola lunda kupunda lwa bhandu, kubhoneka kunyegala kwa a Nnungu, kushikola mashili kupunda mashili ga bhandu.

26Ashaapwanga, nkumbushilanje mobha gumwashemilwenje na a Nnungu, bhakwetenje lunda bhakashulukenjeje nkali kwa lunda lwa shigundu, bhabhagwinji bhakamanyikenjeje na wala bhakakwetenjeje indu. 27Ikabheje a Nnungu bhashinkuiagula indu ya shibhelu, nkupinga bhaapetekuyanje bhakwetenje lunda, na bhashinkuiagula indu ya nyegaywa nkupinga kwaapetekuyanga bhandu bhakwetenje mashili. 28A Nnungu bhashinkuagula indu ya nyegala yangali mashili ya pashilambolyo, numbe indu ya nyegala yabhonekaga mbuti ikapaliji, nkupinga bhaipetekuye indu ibhoneka ya mmbone ku bhandunji. 29Bhai, jwakwa mundu shaipunile shoshowe kwa a Nnungu.

30A Nnungu bhayene bhashikunnundanyanga na a Kilishitu Yeshu. A Nnungu bhashikwaatenda a Kilishitu bhabhe lunda lwetu na aki jetu, na pitila bhenebho uwe tunalundana na a Nnungu kubha bhandu bhabho bha ukonjelo, na bhawetenje aki na bhagombolwenje. 31Bhai, malinga shiijandikwe,

“Apinga kwiipuna,

bhai, aipunile liengo lya Bhakulungwa.”

2

Ntenga gwa a Yeshu Bhakomelwe Munshalabha.

1Bhakilishitu ajangunji, nne punaishe kunngwenunji kukunnungushiyanga, nangannungushayanga ya nng’iyo ga ntenga gwa a Nnungu, kwa talashiya ukoto wala kwa lunda lwa shigundu. 2Punaliji kunngwenunji nashinkutumbilila ngunalunguye shindu shoshowe, ikabhe mwaamanyanje a Yeshu Kilishitu, bhakomelwe munshalabha. 3Punaliji kunngwenunji ngakweteje mashili, nguliungumila na lipamba lya kaje. 4Malobhe gangu na kulunguya kwangu kukaliji kwa lunda na tekeya, ikabhe kwa ilangulo na mashili gaka Mbumu jwa Ukonjelo. 5Nashinkutenda genego nkupinga ngulupai jenunji jinatamile ga lunda luka mundu, ikabhe mmashili ga a Nnungu.

Lunda lwa a Nnungu

6Nkali nneyo, tunabheleketa kwa lunda kwa bhene bhaishimilikenje nngulupai bhala, ikabheje lwene lundalo nngabha lwa pa shilambolyo pano, wala nngabha lwa bhakulunhwanji bha pa shilambolyo bhalinginji munkumbi gwa bhaobhanga. 7Lunda lutubheleketa lwa shinjubhi sha a Nnungu, ni lunda lwaishiwe, kuumila kupanganywa shilambolyo, kwa ligongo lya ukojelo gewtu. 8Lwene lundalo bhatagwala bha pashilambolyo bhakakulumanyanga, pabha kaliji bhakalumanyinji, ngubhakaakomelenjeje munshalabha, Bhakulungwa bha Ukonjelo. 9Ikabheje malinga shiijandikwe,2:9 Isa, 64:4

“Indu ikanabhe bhoneka na mundu

wala kwiipilikana,

indu ikanabhe ganishiywa na mundu,

genego a Nnungu ni gubhaabhishilenje bhandu bhakwaapinganga bhala.”

10Genego gubhatulangwiye a Nnungu kwa Mbumu jwabho. Pabha Mbumu analoleya indu yowe nkali indu ya injubhi ya a Nnungu. 11Gani akwiimanya indu ili mmbumu juka mundu ikabhe mbumu juka mundu nnyene? Nneyo peyo indu ya a Nnungu jwakwa akwiimanya ikabhe Mbumu jwa a Nnungu. 12Ikabheje uwe twangaposhela mbumu jwa pashilambolyo, ikabhe Mbumu akopoka kwa a Nnungu nkupinga atukomboye kugamanya gowe gubhatulagushiye a Nnungu.

13Bhai, uwe tunajiganya, nngabha kwa malobhe gutujigenywe na lunda lwa bhandunji, ikabhe kwa malobhe gutujigenywe naka Mbumu, tulijiganya indu ya muntima kwa bhakwetenje jwene Mbumujo. 14Mundu jwa lunda lwa shibhelekwe, akakwiiposhela indu ika Mbumu jwa a Nnungu. Kuka jwenejo inabhoneka mbuti ungumba wala akakwiimanya, pabha pugamanyika kwa jangutilwa naka Mbumu jwa Ukonjelo. 15Ikabheje mundu akwete jwene Mbumujo anakombola kuukumula gowe, na nnyene akaukumulwa naka mundu juna. 16Majandiko gakuti, “Gani akombola kulumanya lunda lwa Bhakulungwa? Gani shaabhelekete nabho?” Ikabheje uwe tushikola lunda lwa a Kilishitu.

3

Kugabhanyika Nnikanisha

1Bhakilishitu ajangunji, nne punaliji na mmanganya nangammeleketelanga mbuti bhandu bha mmbumu. Ikabheje mbuti bhandu bha pashilambolyo, malinga ashinambombe nndamo ja shi Kilishitu. 2Nashinkumpanganga mabhele, nngabha shalya shanonopa, pabha nkashilepelenje. Nkali nnaino nkashikombolanga. 3Numbe mmanganyanji launo nnakagulilanga indu ya pa shilambolyo. Pabha kungwenunji lushipagwa lupimililo na mpwai, bhuli mmanganya nngabha malinga bhandunji bha pa shilambolyo? Nnatamangana kwa kagulila nkubho gwa bhandunji bha pashilambolyo. 4Mundu jumo munkumbi gwenunji pabheleketa kuti nne jwa a Pauli na juna kuti nne jwa a Apolo, bhuli, yeneyo ikalangula kuti nnatamangana malinga bhandu bha pa shilambolyo?

5A Apolo ni agani? Na a Pauli ni agani? Uwe bhatumishipe twampeleshelenje mmanganya ngulupai. Kila mundu munkumbi gwetu anatenda malinga shapegwilwe na Bhakulungwa. 6Nne nashinkupanda mmbeju, a Apolo gubhajitilile mashi, ikabheje bhameshiye mmbeju a Nnungu. 7Kwa nneyo, jwa mmbone nngabha apandile mmbeju jula eu ajitilile mashi, ikabhe bha mmbone a Nnungu bhameshiye mmbeju. 8Apandile jula eu ajitilile mashi bhowe bhanalingananga, ikabheje kila mundu shaposhele upo yakwe kwa liengo lyatendile. 9Pabha uwe na mmanganyanji, tubhowe tubhakamula liengo lya a Nnungu pamo, na mmanganya ni malinga nngunda gwabho na nyumba jabho.

10Kwa jangutilwa na nema jimbegwilwe na a Nnungu, malinga nkushenga akwete lunda, aolile nshingi gwa nyumba na mundu juna gwaishe shenga pa ntundu jakwe. Ikabheje kila mundu alolesheye shakuti shenga panani jakwe. 11Jwakwa mundu juna shaolele maimbo ga shenga, paolelwe pala, yani a Yeshu Kilishitu. 12Ibhaga mundu shaashenje panani jakwe, kwa shaabhu eu maganga ga ela eu maganga ga bhei jikuklungwa, na juna shaashenjele nkali mikongo eu maamba eu manyai. 13Ikabheje, lyubha lya ukumu liengo lya kila mundu shilibhoneshe mobha gushibhaishe a Kilishitu. Pabha, lyene lyubhalyo a Nnungu shibhapime kushimilika kwa kila liengo. 14Monaga shashenjile mundu shibhonekaga kulonjeya, bhai shaposhele upo. 15Ikabheje shashenjile mundu shitinikaga, bhai, akapegwa upo, ikabheje nnyene shatapulwe mbuti akolobhweshe pa moto.

16Bhuli, nkakwimanyanga kuti mmanganya ni likanisha, na kuti Mbumu jwa a Nnungu anatama mmunda jenunji? 17Bhai, mundu aangabhanyaga likanisha lya a Nnungulyo, a Nnungu shibhanng’angabhanye jwene mundujo, pabha likanisha lya a Nnungu, ni lya Ukonjelo na lyene likanisha lya a Nnungulyo, ni mmanganyanji.

18Nnaitembanje! Mundu jojowe munkumbi gwenunji aiganishiyaga kuti ashikola lunda malinga lwa pa shilambolyo, mbaya aiputuye nkupinga akole lunda lwa kweli. 19Pabha lunda lwa pa shilambolyo pano ni ungumba kwa a Nnungu. Na Majandiko ga Ukonjelo gakuti, “A Nnungu bhanakwaakamulanga bhakwetenje lunda, nkupenya kwabhonji.” 20Kabhili Majandiko gakuti, “Bhakulungwa bhamumanyi ng’aniyo ya bhakwetenje lunda kuti ikapwaa.”

21Bhai mundu anaipunile bhandu. Pabha indu yowe yenunji. 22Ibhaga a Pauli, eu a Apolo, eu a Kepa, eu shilambolyo, eu gumi na kuwa, eu indu ipali, nnaino na ikwiya, yowe ni yenunji, 23ikabheje mmanganya ni bha a Kilishitu na bhalabho a Kilishitu ni bha a Nnungu.

4

Utumishi gwa Ashimitume

1Bhandunji bhatubhonanje uwe kuti bhatumishi bha a Kilishitu tukamwiywe injubhi ya a Nnungu. 2Shipingwa penepo ntumishi akamwiywe jula akulupalilwe. 3Kwangu nne kumaliya kwa malobhe gangu na mmwe eu na bhandu bhana nngabha shindu. Kwangu nne nngabha shindu kuukumulwa na mmanganya eu na maakama jojowe ja bhandunji, na wala namwene ngakwiukumula. 4Nntima gwangu ukakushibhona shindu shoshowe sha jangula, ikabheje shenesho shikandenda nne ngunakole sha gambwa, ikabhe bhamaliya malobhe gangu nne Bhakulungwa. 5Bhai, nnamaliyanje malobhe malanga gakwe gakanabhe ika, nnekanje mpaka pushibhaishe Bhakulungwa. Bhenebho bhapinga unukula indu yowe itendwa kwa shinjubhi, na languya ili mmitima ja bhandunji. Penepo kila mundu shalumbililwe na a Nnungu.

6Bhakilishitu ajangunji, gene gundashiyego njilandanya ga a Apolo na nne kwenu mmanganyanji, nkupinga mwiijiganyanje kugamanya malombolelo ga shibheleketo sha kuti, “Nnapundanje gajandikwego.” Anapagwe mundu akwiipunila mundu jumo na kunnyegaya juna. 7Gani ampele mmwe ukulungwa kupunda bhananji? Shindu shashi shinkwete, gwangali kupegwa na a Nnungu? Monaga nshipegwa shinkwiipuna nndi mbuti mwaangapegwa?

8Ayaga! Nkwetenje indu ya togolela! Igala nkwetenje shipato shikulungwa! Mpatilenje upalume gwangali uwe! Elo, mbaya nkalinginji bhapalume, nkupinga na uwe tutagwale pamo na mmanganyanji. 9Pungubhona a Nnungu bhashikutubhika uwe mitume tubhe tubhanndu bha kumpelo, pabha tushibhikwa tubhe mbuti bhandu bha bhulagwa pa lugwinjili, tulolwe na bhandu bha shilambolyo na ashimalaika. 10Uwe tubhangumba kwa ligongo lya a Kilishitu, ikabheje mmanganya nshikolanga lunda nkulundana na a Kilishitu! Uwe twangali mashili, mmanganya nshikolanga. Mmanganya nnaishimiwanga, ikabheje uwe tukaishimiwa. 11Mpaka agano malanga gano, uwe tushikola nnjota na shibhanga twangali nngubho, tunapotekwa na twangali ndamo. 12Tunaabhuka mmaengo twaashayene. Pututukanwa, tunakwajujilanga mboka, tupotekwaga tunakwiipililila, 13tulambililwaga, tunajangula kwa ishima. Mpaka nnaino putuli mbuti indu ya nunga na ya nyata pashilambolyo.

14Ngaajandika gegano nkupinga nintokomayanje, ikabhe kwa ligongo lya kunneyanga mbuti ashibhanangu bhungumpinganga. 15Pabha nkali nkwetenje bhaajiganya bhabhagwinji nndamo ja Shikilishitu, ikabheje ainabhenunji bhamope, pabha nne ninkwetenje nkulundana na a Kilishitu kwa lunguya Ngani ja Mmbone.

16Kwa nneyo, ngunakunshondelesheyanga nngagulanje nne shinguti tenda. 17Kwa nneyo njikwaatuma a Timosheyo kunngwenunji, bhanangu bhungwaapinga, bhaakulupalika nkulundana na Bhakulungwa. Shibhankumbushiyanje shingutama nne nkulundana na a Kilishitu, na majiganyo gangu mmakanisha gowe.

18Bhananji munkumbi gwenunji bhatandwibhenje kwiipunanga bhaliganishiyanga kuti ngaika kabhili kweneko. 19Ikabheje, Bhakulungwa bhapingaga shing’ishe kunngwenunji, penepo shinole namwene, nngabha kwa pilikanape malobhe gabhonji, ikabhe na kugamanya mashili gabhonji. 20Pabha upalume gwa a Nnungu nngabha ga malobhepe, ikabhe mashili. 21Nkupinganga nndi? Ng’ishe na imbo eu ng’ishe na ntima gwa pingana na kwiitimalika?

5

Ga ya Labhalabha Nnikanisha

1Jipali ngani jishumile kuti munkumbi gwenunji kushipagwa labhalabha, kabhili kwene labhalabhako kukanabhe pagwa nkali kubhandu bhakakwaamanyanga a Nnungu. Njilugulilwa kuti mundu ashikwaatola bhakongwe bha ainagwe! 2Na mmanganya nnakwiipunanga, mbaya nkainjikenje nikumminga munkumbi gwenunji atendile yeneyojo.

3Nkali nili kwataliya na mmanganya, ntima gwangu puguli pamo na mmanganya, mbuti namwene nili popo, bhai ninng’ukumwile kwa mashili ga lina a Yeshu atendile yangali ya mmbonejo. 4Malanga gunkuimananga pamo kwa lina lya Bhakulungwa a Yeshu, na ntima gwangu puukubha na mmanganyanji, bhai, kwa mashili ga Bhakulungwa bhetu a Yeshu, 5munshoyanje jwene mundujo na munkamuyanje kuka Lishetani, nkupinga shiilu shakwe sha ilebho shiangabhanywe na nnyene atapulwe lyubha lishibhaishe Bhakulungwa.

6Kwiipuna kwenunji kukapwaa! Bhuli, nkakwiimanyanga kuti ngedule jishoko jinaumuya lidonji lyowe lya utandi? Na yalakwe yambi pwikujenela nneyo peyo. 7Mwitakayanje, nkajaanje ngedule yani yambi ya bhukala ila, nkupinga mmanganje mwangalinginji yambi, pabha a Kilishitu bhali Pashaka jetu bhashishoywa kubha mbepei. 8Bhai, tulye Pashaka jetu jangali ngedule ja bhukala yani indu yangali ya mmbone na ya nyata, ikabhe kwa nkate gwangataga ngedule, yani kwa indu ya mmbone na ya kweli.

9Nannjandishilenje mmaluwa jangu kuti nnakundikananje na bhandunji bha labhalabha. 10Ngabheleketa kuti nnakundikananje na bha labhalabha na bha shienga na bha unami na bha kulupalilanga yanamu. Pabha nkupinga kwaabhutukanga bhowebho, nkapinjikwenje kushoka pa shilambolyo pano. 11Shinannjandishilenje ni kuti, nnakundikananje naka mundu akwiishema Nkilishitu, alabhalabha na akwete shienga, na akwiitindibhalila yanamu, na atukana bhandu, na akolelwa ukana na apokonyola indu. Na kupunda penepo, nnakundanje nkali kutama nilyanajo shalya mundu jwa nneyo.

12Bhai, nngabha gangu nne kumaliya malobhe ga bhandu bhalinginji nngabha Bhakilishitu. Pabha a Nnungu shibhamaliye. Numbe mmanganya nkapinjikwanga kumaliya malobhe ga bhalinginji munkumbi gwenunji? 13Ikabheje bhalinginji nngabha Bhakilishitubho a Nnungu shibhaukumule, mmanganya mumminganje munkumbi gwenunji, jwangali jwa mmbonejo!

6

Malobhe Munkumbi gwa Bhakilishitu

1Akombola bhuli mundu munkumbi gwenunji kunnugula Nkilishitu nnjakwe kubhaukumula bhakakwaamanyanga a Nnungu, nileka kwenda kubhandunji bha ukonjelo? 2Bhuli, nkakumumanyanga kuti bhandunj bha ukonjelo shibhaukumulanje malobhe pa shilambolyo? Bhai, ibhaga malobhe ga pa shilambolyo shigaukumulwe na mmanganya, pakuti nkaukumulanga nkali malobhe gamashoko? 3Bhuli, nkakumumanyanga kuti tupinga kwaukumulanga ashimalaika na nngabha ga ukumula malobhe ga pa shilambolyope? 4Punkupwatanga ga indu ya mobha gowe, bhuli, nnakwaashemanga bhandu bhakakwaamanyanga a Nnungu kubhammalishiyanje malobhe? 5Mmanganya nkolanje oni! Nkupinga lugulanga kuti jwakwa munkumbi gwenunji akwete lunda lwa maliya malobhe genunji? 6Ikabhe nnapelekananga mwaashayenenji, ku bhamaliya malobhe bhakakwaakulupalilanga a Nnungu.

7Kwa kweli kwene lugulanangako, kunalanguya kuti mmitima jenunji nnepelenje! Nngabha mbaya kwiipililila kutendelwa yangali ya mmbone? Nngabha mbaya kupokonyolwa indu yenunji yowe? 8Ikabheje mmanganya ni nkupokonyolanga, na mbena genego nigunkwaatendelanga nkali ashaalongo ajenunji! 9Eu bhuli, nkakumumanyanga kuti bhandu bhangalinginji bha mmbone bhakalishinji Upalume gwa a Nnungu? Nnaitembanje! Bhandu bhaalabhalabhanga na bhaatindibhalilanga yanamu na bhanabhalume mashoga na bhaagonana ashaayenenji kwa ashaayenenji, yani bhanabhalume kwa bhanabhalume, na bhanabhakongwe kwa bhanabhakongwe, 10bhagwii na bha shienga na bha kolelwanga na bha lung’wenyi na bha pokonyolanga indu, bhene bhowebho bhakajinjilanga mu Upalume gwa a Nnungu. 11Bhananji pumwalinginji nneyo peyo, ikabheje nnaino nshitakaywanga nikola aki kwa Nnungu, nkulundana na Bhakulungwa a Yeshu Kilishitu naka Mbumu jwa a Nnungu bhetu.

Iilu Yenunji Yaakuye a Nnungu

12Mundu munkumbi gwenunji shaabhelekete, “Kwangu nne indu yowe alali.” Elo, ikabheje nngabha yowe ipwaa. Indu yowe inapwaa ikabheje ngapinga shindu shoshowe shindagwale. 13Juna akuti, “Shalya kwa lipitiu na lipitiu kwa shalya.” Elo, ikabheje a Nnungu shibhaiangabhanye yowe inaabhili. Shiilu shika mundu nngabha sha tendela ya labhalabha, ikabhe sha kwaakamulila maengo Bhakulungwa, na Bhakulungwa ni bhayene shene shiilusho. 14Bhai, a Nnungu bhaayushiye Bhakulungwa bhakaweje, shibhatuyuye na uwe kwa mashili gabho.

15Bhuli, nkakumumanyanga kuti, iilu yenunji ni ibhalo ya shiilu sha a Kilishitu? Bhuli, punkuganishiyanga ngunakombola tola ibhalo ya shiilu sha a Kilishitu, nilundanya na shiilu shika lijajana? Ng’oo! 16Pabha, malinga shinkumumanyanga, kuti alundana naka lijajana anabha shiilu shimo naka jwenejo? Pabha ishijandikwa, “Bhowe bhanaabhili shibhabhanganje shiilu shimo.” 17Ikabheje alundene na Bhakulungwa anabha ntima gumo na bhenebho.

18Mwiepuyanje na labhalabha. Yambi ina yowe mundu anatenda palanga shiilu, ikabheje alabhalabha jula anatenda shambi nshiilu shakwe nnyene 19Bhuli, nkakwimanyanga kuti iilu yenunji liekalu lika Mbumu jwa Ukonjelo atama mmunda jenunji, jumpegwilwenje na a Nnungu? Bhai, iiluyo nngabha yenunji. 20Pabha nshiumwanga kwa bhei jikulungwa, kwa nneyo iilu yenunji yaakuye a Nnungu.

7

Ga Shilombani

1Bhai, nnaino kwa gene gunnyandishilenje gala, mbaya mundu anaganishiye ga gona na jwankongwe. 2Ikabheje kwa ligongo lya kwiepuya na labhalabha, bhai, kila jwannume akole nkagwe, na kila jwankongwe akole mmbujegwe. 3Jwannume antendele nkagwe malinga shiikupinjikwa, naka jwankongwe nneyo peyo, antendele mmbujegwe malinga shiikupinjikwa. 4Jwankongwe jwangali lilobhe kwa shiilu shakwe, ikabhe ambujegwe, nneyo peyo jwannume jwangali lilobhe kwa shiilu shakwe, ikabhe akagwe. 5Nnannjime nnjenu shili shakwe, ikabhe ntendanje nneyo kwa patana kwa malanga gashoko, nkupinga mpatanje malanga ga kwaajuga a Nnungu. Kungai nkatamangananje pamo kabhili, nkupinga Lishetani ananninganje kwa ligongo lya ungakola mashili gwenunji.

6Ngunabheleketa gegano nng’agulanje mwaashayene, nngabha amuli. 7Punapingaga bhandu bhowe bhabhanganje malinga nne, ikabheje kila mundu ashikola shapegwilwe kopoka kwa a Nnungu, juna ashi na juna ashila.

8Bhai, bhakanabhe lombanga bhala na bhashitenga, mbaya bhatamangananje gwangali kulomba malinga nne. 9Nkali nneyo, ibhaga mundu akakombole kwiipililila, bhai alombe, pabha mbaya lomba nngabha ga lokolila kwa punda.

10Bhalombilenje bhala ngunakwaapanganga amuli, ikabheje nngabha nne, ikabhe Bhakulungwa, jwankongwe analekane naka mbujegwe, 11ikabheje alekanaga, bhai, analombwe eu aelewane na ambujegwe. Na jwannume anampe talaka nkagwe.

12Kubhananji bhala, nne, nngabha Bhakulungwa, nguti nnei, ibhaga apali jwannume nkilishitu, akwete jwankongwe akanabhe kulupalila, na jwalakwe jwankongwejo akundile tama nabho, anaaleshe. 13Na jwankongwe Nkilishitu akwete jwannume akanabhe kulupalila, na jwannumejo akundile tama nabho, anaaleshe ambujegwe. 14Pabha jwannume jwangakulupalila jula anaposhelwa na a Nnungu kwa lundana kwakwe naka nkagwe, nneyo peyo kuka jwankongwe. Ikanabhe nneyo, ashibhana bhenunji bhakanatakaywanje, ikabheje nnaino paalinginji bha ukonjelo. 15Nkali nneyo, ibhaga akaakulupalila jula anapinga kunneka nnjakwe ali Nkilishitu, bhai anneshe. Penepo Nkilishitu jwannume eu jwankongwe akatabhwa. Pabha a Nnungu bhashikunshemanga mmanganya ntamangananje kwa ulele. 16Igala nkumumanya bhuli, mmwe mmandonya Mmakilishitu ibhaga shumwaatapule ambuje bhenu kwa punda kutama nabho? Eu mmwe mmashileu, nkumumanya bhuli, ibhaga shumwaatapule akongo bhenu kwa punda kutama nabho?

Kutama Malinga Shitushemilwe na a Nnungu

17Ikabheje kila mundu atame malinga shapanjilwe na Bhakulungwa na shashemilwe na a Nnungu. Ngunalajila gegano ku makanisha gowe. 18Ibhaga mundu ashemilwe ali ajalwishe, bhai, anaitembe kuti jwangajaluka, ibhaga ashemilwe jwangajaluka, bhai, anajalushe. 19Pabha, kujaluka na gwangajaluka nngabha shindu, ikabhe shili sha mmbone kukunda amuli ya a Nnungu.

20Bhai, kila mundu atame malinga shaaliji akanabhe shemwa na a Nnungu. 21Bhuli, mmwe pumwashemilwe nni bhatumwa? Elo, inampoteshe, ikabheje mpataga shikono sha pata ungwana, nnakane. 22Pabha jwene ashemilwe na Bhakulungwa ali ntumwa, jwenejo anabha nngwana ku Bhakulungwa. Nneyo peyo ashemilwe ali nngwana, anabha ntumwa jwa a Kilishitu. 23Mmowe nshiumwanga kwa bhei jikulungwa, kwa nneyo nnabhanganje bhatumwa bhaka mundu. 24Ashaalongo ajangu, kila mundu atame na a Nnungu malinga shaaliji malanga gashemilwe.

Ga Bhangalombwanga

25Ga bhanabhakongwe bhangalombwanga, nangali amuli ja kopoka ku Bhakulungwa, ikabheje nne shinjoye miungu kwa nema ja kulupalikwa jibhambele Bhakulungwa.

26Shingushibhona nne, kwa shilaje shitemi nnaino, mbaya mundu atame malinga shali. 27Ibhaga nnombile, bhai, nnapinje lekana na akongo bhenu. Ibhaga mwangalomba, bhai, nnapinje lomba. 28Ikabheje nnombaga nkatenda shambi, najwalakwe jwankongwe nneyo peyo, alombwaga akaatenda shambi. Bhalombene shibhapatanje shilaje pa shilambolyo pano, ikabheje nne pungupinga, mmanganyanji ganampatanje genego.

29Bhakilishitu ajangunji, shingupinga bheleketa ni kuti, mobha galepeshe gashokope. Kwa nneyo, kutandubhila nnaino bhalombilenje bhala, bhanaiibhushilanje ga ilombani yabhonji. 30Bhaagutanga bhala, bhabhanganje mbuti bhakagutanga, na bhaangalalanga bhala, bhabhanganje mbuti bhakaangalalanga, na bhaumanga bhala, bhabhanganje mbuti bhangalinginji shindu, 31na bhakwetenje indu ya tenda ya pashilambolyo bhala, bhabhanganje mbuti bhangalinginji sha tenda. Pabha shilambolyo shino, shinapita.

32Pungupinga mmanganyanji nnakolanje lipamba. Mundu jwangalomba anakamula liengo lya Bhakulungwa, nkwaanonyeya Bhakulungwa. 33Ikabheje alombile jula, anakamula liengo aliabhushila ya pashilambolyo, nkupinga abhanonyeye akagwe, 34jwalakwe anaabhushila indu ibhili. Jwankongwe nshitenga eu mwali, anakamula indu ya Bhakulungwa nkupinga abhe jwa ukonjelo. Ikabheje alombilwe jula, anaabhushila ya pashilambolyo nkupinga kwaanonyeya ambujegwe.

35Ngunabheleketa gegano gampwaanje mmanganyanji, wala nngabha kung’ibhililanga. Pungupinga ntamangananje ukoto, nkwaakamulila maengo Bhakulungwa, kwa ntima gumo na ng’aniyo imo.

36Ibhaga mundu jwa shileu abhonaga kuti akakuntendela ukoto muntemela mwine, na shilokoli shimpundaga, atende malinga shaapinga bhatolane, penepo akaatenda shambi. 37Ikabheje jwannume aengwaga muntima gwakwe nngalomba, na akombolaga kwiipililila ilokoli yakwe, bhai, akannombe mwalijo shammbonepe. 38Kwa nneyo akunnomba mwalijo anatenda ukoto, na jwalakwe akana lomba anapunda tenda ukoto.

39Jwankongwe alombilwe, ashitabhwa na shalia kwa mobha gowe ambujegwe bhali bhakoto. Ikabheje ambujegwe bhawaga, akatabhwa na shalia, apingaga kulombwa kabhili, alombwe naka jojowe jwakumpinga, ikabheje ibhe Shikilishitu. 40Ikabheje pungubhona nne, mbaya atame malinga shaaliji. Genego malobhe gangu, na nne punguganishiya kuti, ngwete Mbumu jwa a Nnungu.

8

Yalya Ishoshiywe Mbepei ku Yanamu

1Kwa nneyo, ga yalya ishoshiywe mbepei ku yanamu, tumumanyi kuti uwe tubhowe tushikola lumanyio, ikabheje lumanyio lunatenda bhandu bhaipunanje, ikabhe kupingana kunakwaataganga bhandu ntima. 2Aganishiya kuti anakushimanya shindu, kwa kweli akakushimanya shoshowe malinga shaapinjikwa kumanya. 3Ikabheje mundu akwaapinga a Nnungu, a Nnungu bhammanyi jwene mundujo.

4Kwa nneyo ga yalya ishoshiywe mbepei ku yanamu, tumumanyi kuti shanamu nngabha a Nnungu bha kweli, ikabheje a Nnungu bha kweli ni bhamope. 5Nkali monaga ipali ishemwa ashinnungu, pa shilambolyo eu kunnungu, na malinga shibhalinginji ashinnungu na bhakulungwanji bhabhagwinji, 6ikabheje kwetu uwe, bhapali a Nnungu bhamope, Atati, bhapengenye indu yowe na kwa mashili ga bhenebho uwe tunalama. Tunakulupalila kuti bhapali Bhakulungwa bhamope a Yeshu Kilishitu pitila bhenebho a nnungu gubhapengenye indu yowe, ni bhakutupa gumi.

7Ikabheje nngabha kila mundu anakwimanya yenei. Pabha bhapalinji bhananji bhayobhelelenje yanamu, mpaka nnaino pubhalyanganga yene yalyayo pubhaganishiyanga kuti ishishoywa mbepei ku yanamu. Pabha bhangashimilikanga mmitima jabhonji, pubhakwibhonanga bhanalebhanga. 8Ikabheje shalya shikakutubhika tome na a Nnungu. Tukalye shakwa shitutubhila, na tulyaga shakwa shitujenjeshewa.

9Ikabheje mwiteiganje, aki jenunji jinaatendanje bhangashimilikanga nngulupai bhatendanje yambi. 10Pabha, mundu akanabhe shimilika nngulupai, ammonaga mmwe nkwete lumanyio nnilya yene yalyayo nniekalu lya yanamu, bhuli, akatagwa ntima gwa lya indu ishoshiywe mbepei ku yanamu? 11Kwa nneyo, nnongo nnjenu jwangashimilika nngulupaijo jubhanng’wilile a Kilishitu, shaaobhe kwa ligongo lya lumanyio lwenu. 12Mwaalebhelangaga ashaalongo ajenunji nikwaulayanga mmitima jabhonji, penepo nnakwaalebhelanga a Kilishitu. 13Kwa nneyo, ibhaga shalya shinabha shiumilo sha kuntenda nnongo nnjangu atende shambi, bhai ngalya nnyama kabhili, nkupinga ngunannebhiye nnongo nnjangu.

9

Aki na liengo lika Ntume

1Bhuli, nne nngabha nanngwana? Bhuli, nne nngabha ntume? Bhuli, nne nangaabhona a Yeshu Bhakulungwa bhetu? Bhuli, mmanganya kulundana kwenunji na Bhakulungwa nngabha kwa ligongo lya liengo lyangu? 2Ibhaga nne nngabha ntume kubhandunji bhana, ikabheje kwenu mmanganya nne ntume. Mmanganya ni ukong’ondelo gwa utume gwangu nkulundana kwenunji na a Kilishitu.

3Kwa bhene bhannugulanga bhala shingwiibheleketela ni nnei. 4Bhuli, twangali aki ja pegwa shalya na ya papila kwa liengo lyetu? 5Bhuli, twangali aki ja longana naka jwankongwe Nkilishitu, malinga shibhatendanga mitume bhana, ashaalongo ajabhonji Bhakulungwa na nkali a Kepa? 6Eu bhuli, nne na a Bhanabha ni tupingwa kamula liengo nkwiilolesheya indu yetu? 7Bhuli, linjola gani akwiilipila nnyene nniengo lyakwe? Gani apanda mishabhibhu analye iepo yakwe? Gani ashunga likundi anapapile mabhele ga likundi lyakwe?

8Bhuli, ngunabheleketa genega shigundupe? Bhuli, najalakwe shalia jikalugula nneyo peyo? 9Ishijandikwa nshalia ja a Musha, “Nnantabhe kang’wa ng’ombe alikubhata yalya.” Bhuli, penepo a Nnungu gubhabheleketaga ga ng’ombe? 10Bhuli, a Nnungu bhakatuganishiyaga uwe pubhabhelekete nneyo? Elo, genega gashinkujandikwa kwa ligongo lyetu, pabha alima, na auna jula, bhowe bhakwetenje aki ja pata upambi gwa mauno. 11Monaga uwe tupandile mmbeju ja muntima munkumbi gwenunji, bhuli, ikabha sha mmbone uwe tupataga indu ya pashilambolyo kopoka kwenu mmanganyanji? 12Ibhaga ashimitume bhananji bhakwetenje aki ja jangutilwa na mmanganyanji, bhuli, uwe twangali aki kupunda bhanganyabho? Ikabheje uwe tushikujileka jene akijo, ikabhe twashinkwiipililila nkupinga tunajibhishile shigwegwe shoshowe Ngani ja Mmbone ja a Kilishitu.

13Mmanganya mmumanyinji kuti, bhaakamulanga liengo nniekalu bhanapatanga yalya nniekalu, na bhatendanga liengo lya bhishila mbepei pa shitala, bhanapatanga lipungu lya mbepeiyo. 14Nneyo peyo Bhakulungwa bhashiamulisha kuti, bhaalunguyanga Ngani ja Mmbone bhapatanje ya lamila Nngani ja Mmbonemo.

15Ikabheje, nne nangalonga yene akiyo wala jimo. Na wala ngajandika gegano nkupinga mbate yene akiyo, pabha kwangu nne, mbaya niiwile ikabheje nngabha mundu amone kuti ngunakwiiniya payoyo. 16Ibhaga ngulunguya Ngani ja Mmbone, lyenelyo nngabha lya kwiipunila, pabha njipegwa amuli. Numbe ole gwangu, monaga ngalunguye Ngani ja Mmbone! 17Ibhaga ngakamwile lyene liengoli kwa engwa kwangu, bhai ngalolele kulipwa, ikabheje ngaakamula kwa engwa kwangu, ikabhe ngunapinjikwa kukamula lyene liengoli. 18Bhai nshaala gwangu nndi? Nshaala gwangu ni nema ja lunguya Ngani ja Mmbone, gwangali kulonga aki yangu ya nkulunguya.

19Kwa nneyo, nkali nne nili nngabha nantumwa juka mundu jojowe, njikwiitenda nantumwa juka kila mundu, nkupinga naapatanje bhandu bhabhagwinji. 20Ku Bhayaudi nashinkutama mbuti Nanyaudi, nkupinga naapatanje Bhayaudi. Nguti, ku bhandu bha shalia, nashinkwiitenda mbuti mundu jwa shalia, nkali nili nngabha mundu jwa shalia, nkupinga naapatanje bhandu bha shalia. 21Kubhalinginji na shalia, nashinkutama mbuti nangali shalia, nkupinga naapatanje bhangalinginji na shalia. Nngabha kuti nangali shalia ja a Nnungu, ikabhe ngwete shalia ja a Kilishitu. 22Ku bhangalinginji mashili nngulupai, nashinkwiitenda mbuti nangali mashili, nkupinga naapatanje bhangalinginji mashilibho. Nashinkwiitenda kila shindu kubhowe, nkupinga kila mushiibhele, naatapulanje bhananji, munkumbi gwabhonji.

23Ngunatenda yowei ga ligongo lya Ngani ja Mmbone, nkupinga mbate mboka yakwe. 24Bhuli, nkakumumanyanga kuti pa lubhanja lwa ing’ando, bhowe bhanabhutukanga lubhilo, ikabheje apata upo jumope? Mmutukanje nneyo nkupinga mpatanje upo. 25Na kila abhutuka lubhilo, anakwiobhelesheya nileka yowe, bhanatendanga nneyo nkupinga bhapatanje shilemba shiangabhanika, ikabhe uwe tupate shilemba shangaangabhanika. 26Nneyo peyo numbe nne ngunabhutuka lubhilo, nkupinga ngombole, ngunakoma ubha nngabha mbuti akoma ubha pangali shindu. 27Ikabhe ngunakushiobhelesheya shiilu shangu ya ukomu, inabhe naalungushiyangaga bhananji, namwene nikanwa.

10

Kuleya ga Tindibhalila Yanamu

1Bhakilishitu ajangunji, ngunapinga mmumanyanje kuti, ashaambuje bhashinkuunishilwanga na liunde, bhowe gubhajombokenje bhaali Janashe jila mwamujumu. 2Bhowe gubhabhatishwenje bhabhanganje bha a Musha nniunde na mmashi mula 3Bhowenji gubhalilenje shalya sha mmbumu, 4nneyo peyo gubhang’welenje mashi gubhapegwilwenje na a Nnungu, kopoka nniganga likulu lyaakagwilenje lila, na lyene liganga likulu lila, ni a Kilishitu bhayene. 5Nkali nneyo, bhabhagwinji bhangaanonyeyanga a Nnungu, nigubhawilenje nng’anga mula.

6Bhai, gene gowego pugaliji mbuti shilanda kwetu uwe, nkutuleya tunalokolile ya nyata malinga shibhalokolilenje bhanganyabho. 7Nnaitindibhalilanje yanamu malinga shibhatendilenje bhananji, malinga shigalugula Majandiko, “Bhandunji gubhatemingenenje nkulya na ng’wa, kungai gubhajimingenenje niina.” 8Wala tunalabhalabhe malinga shibhatendilenje bhananjibho, gubhawilenje lyubha limo bhandunji elupu ishilini na itatu. 9Wala tunaalinje Kilishitu malinga shibhaalinjilenje bhananji, gubhabhulegwenje na majoka. 10Wala nnainginikanje malinga shibhatendilenje bhananji, gubhabhulegwenje naka malaika jwa shonanga!

11Bhai, gene gaakoposhelenje bhanganyabho ni shilanda ku bhananji, na yashinkujandikwa nkupinga kutuleya uwe tuli kumpelo gwa mobha. 12Kwa nneyo, akwiiganishiya kuti ashijima ukoto, aiteije anagwe. 13Yowe inkulingwanga ni ibhalingwangaga bhandu mobha gowe. A Nnungu ni bhaakulupalika, na bhalabho bhakannekanga nningwanje punda mashili genunji, ikabhe pamo na lingwako, shibhampanganje mashili ga kwipililila na nnango gwa koposhela.

14Kwa nneyo, ashaalongo ajangunji, mwiepuyanje na kutindibhalila yanamu. 15Ngunabheleketa na mmanganya, mmandunji nkwetenje lunda, nnolanje mwaashayene ingubheleketa ino. 16Bhuli, putukwaatendela eja a Nnungu ga shikombe sha mboka, tukalundanywa na minyai ja a Kilishitu? Na putugabhana nkate gula tukalundanywa na shiilu sha a Kilishitu? 17Pabha nkatego ni gumo, nkali uwe tushulwisheyo ni shiilu shimo, pabha tubhowe tunagabhana nkate gumo.

18Mwaaganishiyanje Bhaishilaeli bhaalyanganga pa shitala bhala, bhanalundana na a Nnungu kwa shitala shila. 19Bhai, melekete nndi? Kuti shalya shishoshiwe mbepei ku yanamu, ni shammbone kupunda shalya shina? Na yanamuyo bhuli, ni shindu shammbone? 20Ng’oo, ikabheje indu ibhashoyanga mbepei bhanakwishoyanga kwa maoka, nngabha kwa a Nnungu. Numbe nne ngapinga mmanganya nnkundikanywanje na mashetani. 21Nkang’welanga shikombe sha Bhakulungwa na popo pepo ning’wela shikombe sha maoka, na nkalyanganga shalya sha Bhakulungwa popo pepo nilya shalya sha maoka. 22Eu bhuli, tukakwaatenda Bhakulungwa bhabhe na lupimililo? Punkuganishiyanga tushikola mashili kwaapunda bhenebho?

Ntendanje Indu Yowe kwa Ukonjelo gwa a Nnungu

23Indu yowe alali, ikabheje nngabha yowe ya mmbone. Indu yowe alali, ikabheje nngabha yowe ipwaa. 24Mundu analoleye pwaida jakwe nnyene, ikabhe ja ashaajakwenji.

25Nnianganje yowe iushwa kumbwani gwangali bhuya, kwa ligongo lya ng’aniyo, 26pabha Majandiko gakuti, “Shilambolyo na yowe ipali, ni yabho a Nnungu.”

27Monaga anshemalangaga shalya mundu akaakulupalila na mmanganya nkundilenje kwenda, nnianganje indu yowe ishibhampanganje gwangali bhuya, kwa ligongo lya ng’aniyo. 28Ikabheje mundu annugulilangaga, “Shene shalyashi shishishoywa mbepei ku yanamu,” nnalyanganje, kwa ligongo lya bhene bhannugulilenje na kwa ligongo lya ng’aniyo. 29Ngunabheleketa ga ng’aniyo ya muntima, nngabha yenunji, ikabhe kwa ligongo lya bhannugulilenje bhala. Kwa nndi ng’aniyo yangu ya muntima iukumulwe kwa ng’aniyo ya muntima ika mundu juna?

30Ibhaga nne ngunalya shalyasho akuno nilikwaatendela eja a Nnungu, kwa nndi mundu ang’ambe kwa ligongo lya shalya shinaatendele eja a Nnungu?

31Bhai, shoshowe shinkulyanganga, eu kung’wa, eu shoshowe shinkutendanga, ntendanje kwa ukonjelo gwa a Nnungu. 32Nnaalebhyanje Bhayaudi eu Bhagiliki wala likanisha lya a Nnungu. 33Malinga nne shinguti kwaanonyeyanga bhandu bhowe nng’indu yowe, gwangali loleya pwaida jangu namwene, ikabhe nkupinga bhananji bhatapulwanje.

11

1Nngaguyanje, malinga shingwaakaguya nne a Kilishitu.

Namuna ja Kwaajuga a Nnungu

2Ngunakunng’iniyanga pabha nnangumbushilanga nng’indu yowe, na nnakamulanga majiganyo gunimpelenje gala. 3Ikabheje ngunapinga mmumanyanje kuti, a Kilishitu bhashikola mashili kwa kila jwannume, na jwannume ashikola mashili kuka jwankongwe, na a Nnungu bhashikola mashili kwa a Kilishitu 4Bhai, kila jwannume pa juga Nnungu, eu pa lunguya ntenga gwa a Nnungu, akuno aunishile ntwe gwakwe, anakwaanyegaya a Kilishitu.

5Ikabhe kila jwankongwe pa juga Nnungu eu pa lunguya ntenga gwa a Nnungu gwangali unishila ntwe gwakwe, anakwaanyegaya ambujegwe, anabha malinga jwankongwe amojile umbo yakwe. 6Jwankongwe akaunishile ntwe gwakwe, mbaya amoje umbo yakwe. Ikabheje oni kuka jwankongwe kumoga umbo yakwe, bhai, mbaya aunishile ntwe gwakwe.

7Ikapwaa jwannume kuunishila ntwe gwakwe pa juga Nnungu, pabha jwannume ashibha shilangulo na ukonjelo gwa a Nnungu, ikabheje jwankongwe ashibha shilangulo sha ukonjelo guka mmbujegwe. 8Pabha jwannume jwangapanganywa kopoka kuka jwankongwe, ikabhe jwankongwe apengenywe, kopoka kuka jwannume. 9Jwannume jwangapanganywa kwa ligongo lika jwankongwe, ikabhe jwankongwe ashipanganywa kwa ligongo lika jwannume. 10Kwa lyene ligongolyo jwankongwe anapinjikwa aunishile ntwe gwakwe, ibhe shilangulo sha mashili ga ambujegwe na ashimalaika.

11Nkali nneyo, kwa a Nnungu jwankongwe gwangali jwa shileu nngabha shindu, nneyo peyo jwannume gwangali jwankongwe nngabha shindu. 12Pabha malinga jwankongwe shapengenywe kopoka kuka jwannume shila, nneyo peyo jwannume anabhelekwa naka jwankongwe, ikabheje indu yowe kuikopoka kwa a Nnungu. 13Nng’ukumulanje mwaashayenenji. Bhuli, ilikonja jwankongwe kwaajuga a Nnungu gwangali unishila ntwe gwakwe? 14Bhuli shashite bhelekwa jwannume, ikalanguya kuti jwannume alangaga umbo anakwiitokomaya?. 15Ikabheje jwankongwe akolaga umbo yaigwinji inakumpa uknjelo. Pabha ashipegwa umbo yaigwinji inng’unishile. 16Ikabheje monaga apali mundu apinga kola mitau ga lyeneli, bhai amumanye kuti uwe twangali nkubho guna, wala makanisha ga a Nnungu gangali nkubho guna.

Shalya sha Bhakulungwa

(Matei 26:26-29; Maliko 14:22-25; Luka 22:14-20)

17Pungunnajilanga gene malajilo gano, ngakunnumbililanga wala kashoko, pabha maimano genunji gangali pwaida. 18Pabha ngunapilikana kuti punkuimananga nnikanisha ganapagwa malekano, numbe nne genego pungubhona pana ni ga kweli, 19pabha inapinjikwa gapagwe malekano munkumbi gwenunji, nkupinga bhamanyikanje bhalinginji bha a Nnungu. 20Kweli nnaimananga, ikabheje nngabha kwa ligongo lya shalya sha Bhakulungwa! 21Pabha punkulyanganga kila mundu anapinga alongolele kulya shalya shakwe, kwa nneyo juna ali na shibhanga, juna akolelwe. 22Bhuli, mwangalinginji nyumba yenunji ya lila na ng’wela? Eu nnakulinyegayanga likanisha lya a Nnungu na kwaatokomayanga bhangalinginji na shindubho? Ninnugulilanje nndi? Ninnumbililanje? Ng’oo! Ngannumbililanga kwa genego.

23Pabha nne nashinkuposhela kopoka ku Bhakulungwa malajilo gunammalanjilenje kuti, shilo shibhatendebhwishwe bhakulungwa a Yeshu, bhashinkutola nkate, 24bhakatendeje eja kwa a Nnungu gubhagabhile, nigubhashite, “Sheshino shiilu shangu shishoywa kwa ligongo lyenunji ntendanje nnei nkungumbushila nne.” 25Nneyo peyo bhakalyeje gubhatolile shikombe gubhashite, “Shene shikombe shino ni malagano ga ambi na a Nnungu gakong’ondelwa kwa minyai jangu, nntendanje nnei kila pushimpapilanje, nkungumbushila nne.”

26Pabha kila punkulyanganga gwene nkate guno, na ng’wa shene shikombe shino, nnalunguyanga kuwa kwa Bhakulungwa mpaka pushibhaishe. 27Kwa nneyo kila alya shalya eu papila shikombe sha Bhakulungwa mwiikaapinjikwa nikwaatokomaya, shaalebhe kwa ligongo lya shiilu na minyai ja Bhakulungwa. 28Ikabheje kila mundu atandubhe kwiibhuya nnyene, kungai alyeje nkate na apapile shikombesho. 29Pabha, alya na papila gwangali kugamanya malombolelo ga shiilu sha Bhakulungwa, anakwiukumula nnyene kwa lya na papila. 30Kwa lyene ligongolyo, bhabhagwinji munkumbi gwenunji bhakaang’andanga, na bhalwelenji, na bhana bhawilenje. 31Monaga tukaiganishiye twaashayene, tukanaukumulwe. 32Ikabhe putuukumulwa na Bhakulungwa, tunajiganywa kwiitimalika, nkupinga tunaukumulwe mboteko pamo na bhandu bha pa shilambolyo.

33Kwa nneyo, ashaalongo ajangu, punkuimananga nkupinga kulya shalya sha Bhakulungwa, nnindananje. 34Mundu akolaga shibhanga alye kunngwakwe, kuimana kwenunji kunaukumulwe. Gana galepeshego, shinyie kummalanjilanga pushing’ishe.

12

Kalama ika Mbumu jwa Ukonjelo

1Ashaalongo ajangu, ga kalama kopoka kuka Mbumu jwa Ukonjelo, ngunapinga mmumanyanje ukoto. 2Mmumanyinji kuti, nkanabhe tapulwanga mwashinkpuganywanga, nikwiikaguya yanamu ikabheleketa. 3Bhai ngunakummalanjilanga kuti, mundu jojowe alongoywa naka Mbumu jwa Ukonjelo akakombola bheleketa, “A Yeshu bhashiloshwa,” nkali bheleketa “A Yeshu ni Bhakulungwa,” ikabhe kwa Mmbumu jwa Ukonjelo.

4Bhai ishipagwa kalama ya namuna yaigwinji, ikabheje ashoya ni Mbumu jumope jula. 5Na kabhili gapali maengo gamagwinji ga tenda, ikabheje Bhakulungwa bhamope bhala. 6Numbe ishipagwa namuna yaigwinji ya kamula maengo, ikabheje a Nnungu ni bhamope, bhaatenda maengo gowe ku bhandu bhowe.

7Ikabheje kila mundu anapegwa nng’ibhulo naka Mbumu kwa pwaida ja bhowe. 8Pabha mundu jumo anapegwa lilobhe lya lunda, na juna lumanyio, malinga shaapinga Mbumujo. 9Mbumu jojo anakumpa juna ngulupai, na juna kalama ya lamya. 10Juna anapegwa mashili ga itendi ya ilapo, na juna kalama ja londola, na juna anakombola kuapulanya kalama ika Mbumu na ili nngabha ika Mbumu, na juna bheleketa ibheleketo ya ambi, na juna kulombola ibheleketo ya ambiyo. 11Gowego maengo gaka Mbumu jumo pejo, akumpa kila mundu kalama ilekanila malinga shaapinga nnyene.

Shiilu Shimo Ibhalo Yaigwinji

12Malinga pushili shiilu shimo shishikola ibhalo yaigwinji, nkali ibhalo ishulwisheyo shiilu ni shimo, nneyo peyo shibhali a Kilishitu. 13Pabha uwe tubhaga Bhayaudi eu Bhagiliki eu bhatumwa eu bhangwana, tubhowe tushibhatishwa naka Mbumu jumo pejo, nkupinga tubhe shiilu shimo, na tubhowe tushipegwa Mbumu jumo pejo.

14Bhai, shiilu shangali shibhalo shimo, ikabhe ibhalo yaigwinji. 15Monaga lukongono lubheleketaga, “Pabha nne nngabha nkono, bhai nne nngabha jwa shiilu,” Bhuli! Kwa lyene ligongolyo ngulukanabhe lwa shiilu? Ng’oo! 16Monaga likutu likabhelekete, “Pabha nne nngabha liyo, nne nngabha jwa shiilu,” bhuli, kwa bheleketa nneyo, ngulikanabhe lya shiilu? Ng’oo! 17Monaga shiilu showe shikaliji liyo, kukapali kupilikana? Monaga shiilu showe shikaliji likutu, tukanushiye shanabhuli? 18Ikabheje, a Nnungu bhashikwiibhika nshiilu ibhalo ya lekanila malinga shibhapinjile. 19Monaga yowe ikaliji shibhalo shimo, shiilu shikapali kwai? 20Bhai nnaino shiilu ni shimo, ikabheje ibhalo yaigwinji.

21Bhai, liyo likaulugulila nkono “Ngakuupinga ugwe,” wala ntwe ukakugalugulila makongono “Ngakumpinganga mmanganya.” 22Nkali nneyo, inabhoneka kuti, ibhalo ya shiilu iganishiywa yangali ya mmbone, mbena ni ya mmbone kaje. 23Na ibhalo ya shiilu ituganishiya yangali ishima ila, ni itukwigoya kwa kaje, ibhalo ya shiilu ikabhonekana kuti ya mmbone, inagoywa kwa kaje, 24pabha ibhalo yetu ina ili ya mmbone ikagoywa kwa kaje. A Nnungu bhayene, bhashikushilundanya shiilu ukoto na kushikuya shibhalo shangali sha mmbone shila, 25nkupinga ganapagwe malekano nshiilu, ikabhe ibhalo yowe ikulupalilane. 26Monaga shibhalo shimo shiulalaga, ibhalo yowe shiipotekwe. Shibhalo shimo shikuywaga ibhalo yowe shiangalale.

27Bhai, mmanganya mmowe shiilu shimo sha a Kilishitu, kila jumo jwenunji ni shibhalo sha shiilusho. 28A Nnungu bhashibhika nnikanisha, bhantai mitume, bhabhili, ashinkulondola bha a Nnungu, bhatatu, bhaajiganya na bhananji, bha tenda ilapo na bha bhalamyanga bhalwelenji na bhana bhajangutilanga, na bhana ashikalongolele na bhana bha bheleketanga shibheleketo shijeni. 29Bhuli bhowe ashimitume? Bhowe ashinkulondola bha a Nnungu? Bhowe bhaajiganya? Bhowe bhaatendanga ilapo? 30Bhuli bhowe bhaalamyanga? Bhuli, bhowe bhabheleketanga shibheleketo shijeni? Bhuli, bhowe bhalombolanga shibheleketo shijeni? 31Bhai nkolanje shilokoli sha kola kalama ya punda. Numbe nne shininnanguyanje mpanda gwa mmbone, kupunda jowe.

13

Kupingana

1Nkali meleketaga ibheleketo yowe ya bhandunji na ya ashimalaika, monaga nepelaga kupingana na bhandu, nne njibha mbuti lidebhe lyangali shindu eu kengele. 2Kabhili, ngolaga kalama ja londola na lunguya ntenga gwa a Nnungu, na kwiimanya indu ya nng’iyo na ya lunda na kola ngulupai ja malila, nkali kombola kuamiya itumbi, ikabheje nepelaga pingana na bhandunji, nne nngabha shindu. 3Ndolaga indu yangu yowe nikwaapanganga bhaalaga, nkali niishoyaga shiilu shangu shijokwe moto, nepelaga pingana na bhandu, shakwa sha mbwaila.

4Apingana na bhandu, anakwiipililila, na anakola uguja, na jwangali lupimililo, na akakwiipuna na wala jwangali miinjili. 5Apingana na bhandu, anakwiitimalika na akaloleya pwaida jakwe nnyene, wala akatumbala na akakwiibhika muntima yangali ya mmbone, 6akaangalila yangali ya mmbone, ikabhe anaangalila ili ya kweli. 7Apingana na bhandu akaatotoshela, akaaleka kulupalila na anakwiipililila yowe.

8Kupingana na bhandu, kwangali mpelo. Monaga kupagwaga kulunguya ntenga gwa a Nnnugu, shikupele, kupagwaga kubheleketa shibheleketo sha ambi, shikupele, nkali lupagwaga lumanyio, shikupite. 9Pabha indu itukwiimanya na londola ishokope. 10Ikabheje malanga gushigaishe gatimilile gala, gowe gangatimilila shigapele.

11Punaliji mwana jwanshoko nashinkubheleketa malinga mwana, nashinkumanya malinga mwana, natendaga ganishiya malinga mwana. Ikabheje ngakuleje, indu yowe ya shigwana njileka. 12Pabha itukwiibhona nnaino, ni mbuti shiwili nshioo tukawiibhona ukoto, ikabheje gene malangago shitwiibhone ukoto. Nnaino ingwiimanya ishokope, ikabheje kungai shiniimanye yowe ukoto, malinga a Nnungu shibhaamanya nne.

13Bhai nnaino ilonjeya itatu, ngulupai na kukulupalila na pingana, ikabheje shikulungwa kaje ni kupingana.

14

Iloi Ina ika Mbumu jwa Ukonjelo

1Ntumbililanje kwiipata iloi ya pingana, na nnokolilanje kwiipata iloi ika Mbumu, ikabheje shipundile, shiloi sha ukulondola gwa a Nnungu. 2Pabha mundu abheleketa shibheleketo shijeni, akabheleketa na bhandu, ikabhe anabheleketa na a Nnungu. Pabha anabheleketa indu ya nng’iyo, kwa mashili gaka Mbumu. 3Ikabheje akwete shiloi sha ukulondola gwa a Nnungu, anabheleketa na bhandu nkwaashimilikanga na nkwaataganga ntima na kwaatondobhyanga. 4Abheleketa shibheleketo shijeni, anakwiishimilika nnyene. Ikabheje alondola anashimilika likanisha.

5Bhai, ngunapinga mmanganya mmowe mmeleketanje shibheleketo shijeni, ikabheje shipundile kaje mmanganje ashinkulondola bha a Nnungu, pabha mundu alondola, anakumpunda abheleketa shibheleketo shijeni jula, ikabhe ataye malombolelo gakwe nkupinga alishimilishe likanisha. 6Ashaapwanga ng’ikaga kunngwenunji nibheleketa shibheleketo shijeni, shiimpwailanje indi? Gwangali kuntashiyanga nng’ibhulo gubhambele a Nnungu eu lumanyio, eu ntenga gwa a Nnungu, eu majiganyo?

7Nkali indu yangali gumi iona, malinga lipenga eu shingwaya, bhuli, mundu shaamumanye bhuli, shigombwa monaga ikaone kwa tindana? 8Pabha, lipenga ligombwaga gwangali manyika ukoto, gani shaajende kungondo? 9Na nneyo peyo na mmanganya, monaga mmeleketangaga malobhe gangamanyika, gani shagamanye gunkubheleketanga? Malobhe genunji shigaobhe payoyo. 10Ipali ibheleketi yaigwinji pashilambolyo, na shakwa shibheleketi shangali malombolelo. 11Ikabheje nne, ngagamanye malombolelo ga bheleketa mundu jwa shibheleketi shijeni, nne shimme nannjeni kuka jwenejo, na jwalakwe shaabhe nnjeni kwangu nne. 12Na mmanganya nneyo peyo, pabha nshikolanga lilaka lya kola iloi ika Mbumu, ntumbililanje kwiipata nkupinga nnishimilikanje likanisha.

13Kwa nneyo, jojowe akombola bheleketa shibheleketi shijeni, ajuje kukombola kugamanya malombolelo gakwe. 14Pabha nyugaga kwa shibheleketi shijeni, kujuga kwangu kunabha kwa mmunda, ikabheje lunda lwangu lukaaposhela shindu. 15Bhai, ndende bhuli? Shinyuje mmbumu na kwa lunda lwangu, kabhili shinyimbe kwa mmbumu na kwa lunda. 16Mwainiyaga a Nnungu sha mmbumupe, mundu ali munkumbi gwenu shajitishiye bhuli “Amina”, kwaatenda kwenu eja, monaga akashimanye shinkubheleketa? 17Pabha kutenda kwenu eja, kweli shikubhe kwa mmbone, ikabheje junajo ikampwaa.

18Nne ngunaatenda eja kwa a Nnungu pabha ngunakombola bheleketa shibheleketo shijeni, kupunda mmanganya mmowe. 19Ikabheje nnikanisha ngunapinga bheleketa malobhe nng’ano ga manyika, nkupinga naajiganyanje bhananji, kupunda malobhe elupu ga shibheleketo shijeni. 20Ashaapwanga nnakolanje na ng’aniyo ya shigwana, ikabheje kwa yangali ya mmbone mmanganje mbuti bhana, ikabhe nkuganishiya kwenunji nkulanje. 21Ishijandikwa nshalia ja a Musha,

“Bhakulungwa bhakuti.

‘Shimelekete na bhene bhandunjibha,

kupitila bhaabheleketanga shibheleketo shijeni,

na kwa kang’wa ya bhajeninji’ ”

nkali nneyo bhakambilikananga.

22Bhai kwa nneyo, kalama ja bheleketa shibheleketo shijeni ni shilangulo, nngabha kwa bhandu bhakwetenje ngulupai, ikabhe kwa bhangakulupalilanga bhala, ikabheje shiloi shja ukulondola gwa a Nnungu, ni kwa ligongo lya bhandu bhakulupalilenje, na nngabha kwa bhangakulupalilanga.

23Bhai, ibhaga likanisha lyowe bhaimanangaga pamo, na bhowe bhabheleketanje kwa shibheleketo shijeni, monaga bhaikanganaga bhandu bhakaelewanga eu bhakanabhe kulupalilanga, bhuli, bhakabhelekatanga kuti nshikolanga shalubha? 24Ikabheje, bhowe bhalondolangaga, na aikaga mundu akaelewa eu jwangakulupalila, yowe yashaipilikane shiinkong’ondele gwangali gwa mmbone gwakwe na shiinng’ukumule. 25Injubhi ya muntima gwakwe shiimanyishe, na jwalakwe shaabhatindibhalile a Nnungu alinkuti, “Kweli a Nnungu bhali na mmanganya.”

Namuna ja Juga Nnungu

26Bhai, ashaalongo ajangu, tubhelekete nndi? Bhai punkuimananga pamo, jumo ajimbe lwimbo, na juna ajiganye, na juna akole nng’ibhulo, na juna akwete kalama ja bheleketa shibheleketo shijeni, abhelekete, na juna atalashiye malombolelo gakwe. Nkupinga yowe itendeshe kwa ligongo lya kulishimilika likanisha. 27Bhapagwangaga bhandu bhakombolanga bheleketa kwa shibheleketo shijeni, bhabheleketanje bhandu bhabhili eu bhatatu, numbe jumojumo, na apagwe mundu shatalashiye malombolelo gakwe. 28Ikabheje akapagwe nkutalashiya malombolelo gakwe, bhai, abheleketa kwa shibheleketo shijenijo apumule nkanishamo, abhelekete sha muntima na a Nnungu bhakwe.

29Ga bhakwetenje kalama ja londola, bhabheleketanje bhabhili eu bhatatu, bhana bhatalashiyanje gabheleketwego. 30Ibhaga mundu munkumbi gwa bhatemingene bhala, apataga nng’ibhulo na a Nnungu, bhai abheleketaga jula apumule. 31Pabha mmowe nnakombolanga kulunguya nntenga gwa a Nnungu jumo jumo, nkupinga mwijiganyanje na tagwa ntima. 32Kalama ja londola, jijimililwe naka nkulondola. 33Pabha a Nnungu nngabha a Nnungu bha mpwai, ikabhe bha ulele malinga shiili kubhandunji bha ukonjelo. 34Malinga shiili nkubho, mmakanisha gowe ga bhandu bha a Nnungu, bhanabhakongwe bhanabheleketanje, ikabhe bhakundanje, malinga shijilugula Shalia ja a Musha. 35Ibhaga bhapingangaga kubhuya, bhakaabhuyanje ashaambuje bhabhonji kumui. Pabha anatokomala jwankongwe abheleketa nnikanisha.

36Bhuli, punkuganishiyanga lilobhe lya a Nnungu kulikopweshe kunngwenunji? Eu kuti linng’ishilenje mmanganyanjipe? 37Mundu aibhonaga kuti nkulondola jwa a Nnungu, eu ashikola shilo shika Mbumu, bhai amumanye kuti gene gungunnjandishilanga gano ni amuli ja Bhakulungwa. 38Ikabheje apagwaga mundu akaapinga pilikana, bhai, jwenejo nnampilikanilanje.

39Bhai, ashaalongo ajangu, nkolanje lilaka lya londola, ikabhe nnaibhililanje mundu kubheleketa shibheleketo shijeni. 40Ikabheje indu yowe itendeshe ukoto na kupanjilila.

15

Kuyuka kwa a Kilishitu

1Ashaalongo ajangunji, nnaino ngunapinga ninkumbushiyanje ga Ngani ja Mmbone jinannungushiyenje jila, na mmanganya gunnjiposhelenje nikwiishimilika najo. 2Kwa pitila jenejo nnatapulwanga, ibhaga nngabhikangaga mmitima guninnungushiyenje, na ibhaga kulupalila kwenunji kukabhe kwayoyo.

3Nne nashinkumpanganga ntenga gwa mana gunaposhele gula, kuti a Kilishitu bhashinkuwa kwa ligongo lya yambi yetu, malinga shigalugula Majandiko ga Ukonjelo. 4Na kabhili bhashinkushikwa, na lyubha lya tatu gubhayushiywe, malinga Majandiko ga Ukonjelo shigalugula. 5Na kabhili nammalanjilenje kuti, gubhaakoposhele a Kepa, na kungai likumi limo na bhabhili bhala. 6Gakapiteje genego gubhaakoposhelenje bhandu mmia nng’ano gwanakamo, mpaka pungujandika pano bhananji bhabhakotonji, ikabheje bhananji bhawilenje. 7Kungai gubhaakoposhele a Yakobho na ashimitume bhowe.

8Bhakaakoposhelanjeje bhowe, gubhangoposhele na nne, naliji malinga mwana abhelekwe mobha gakanabhe malila. 9Pabha nne najwakumpelo munkumbi gwa ashimitume, na wala ngapinjikwa kushemwa ntume, pabha nashinkulishima likanisha lya a Nnungu. 10Ikabheje kwa nema ja a Nnungu, njibha ntume malinga shini shino, nema jabho kwangu nne jangabha jayoyo. Nne njitenda liengo kupunda bhowe, nngabha nne, ikabhe nema ja a Nnungu jitenda liengo na nne. 11Ikabheje nkali nneyo, ibhe bhanganyabho, eu nne, jejino ni ngani jitulunguya na ni jinkukulupalilanga.

Kuyuka Kwetu

12Pabha, nnaino inalunguywa kuti a Kilishitu bhashiyuka bhakaweje, ashaajenunji bhana bhaakombolanga bhuli kubheleketa kuti bhawilenje bhakayukanga? 13Bhai, monaga bhawilenje bhakayukanga, nabhalabho a Kilishitu bhangayuka, 14na monaga a Kilishitu bhangayuka, bhai kulunguya kwetu kwayoyo na ngulupai jenunji jayoyo. 15Punda gowego, uwe tunabhoneka tubhakong’ondela bha unami kwa a Nnungu, pabha tushikong’ondela kuti, a Nnungu bhashinkwaayuya a Kilishitu, ibhaga kweli bhawilenje bhakayukanga, bhai bhangaayuya. 16Pabha ibhaga kweli bhawilenje bhakayukanga, bhai nabhalabho a Kilishitu bhangayuka. 17Monaga a Kilishitu bhangayuka, bhai ngulupai jenunji jayoyo, launo nninginji na yambi yenunji. 18Punda genego bhowe bhawilenje bhali bhalundenenje na a Kilishitu, bhaobhilenje. 19Ibhaga twaakulupalile a Kilishitu kwa jene ndamo jinope, bhai uwe tubhandu bha bhonelwa shiya, kupunda bhandu bhowe pa shilambolyo.

20Ikabheje ni kweli kuti, a Kilishitu bhayushile bhakaweje, ni bha ntai kuyuka kwa bhawilenje. 21Pabha, malinga shiwo shishiika pashilambolyo kupitila mundu, nneyo peyo na ga yuka bhawilenje, gashiika kupitila mundu juna. 22Malinga bhandu shibhawanganga nilundana na a Adamu, nneyo peyo bhowe shibhayuywanje nilundana na a Kilishitu. 23Ikabheje kila mundu shaayuywe namuna jakwe, bha ntai kuyuywa ni a Kilishitu, nikwiya bhowe bhalinginji bha a Kilishitu, mobha gushibhaishe.

24Penepo shiguishe mpelo, a Kilishitu pushibhaakamuye Atati a Nnungu upalume gwabho, bhapeyaga kila upalume na ukulungwa na kila mashili. 25Pabha a Kilishitu bhanapinjikwa bhatagwale, mpaka a Nnungu pushibhaabhikanje ashaamagongo ajabho pa makongono gabho. 26Mmagongo nnjabho shaapeywe kumpelo, shaabhe shiwo. 27Pabha Majandiko ganalugula, “A Nnungu bhashikwiibhika indu yowe pamakongono gabho.” Ikabheje Majandiko pugaalugula kuti, “Indu yowe shibhailibhatile nkwiitagwala,” penepo a Nnungu bhakwa muindumo, pabha bhenebho ni bhakwiibhika indu yowe pai jabho a Kilishitu. 28Ikabheje indu yowe ibhikwaga pai ja ukulungwa gwa a Kilishitu, penepo Mwana nnyene shaabhikwe pai ja ukulungwa gwa a Nnungu, nkupinga a Nnungu bhatagwale indu yowe.

29Bhai, ibhaga kuyuka kwakwa, bhuli, bhandunji bhaabhatishwanga kwa ligongo lya bhawilenje bhala, shibhatendanje nndi? Ibhaga bhawilenje bhakayukanga, kwa nndi kubhatishwa kwa ligongo lya bhawilenje? 30Uwe kwa nndi tunakwiibhika mwaajogoya mobha gowe? 31Ashaalongo ajangu, nne mobhaga nguti, ngunakwiibhika nshiwo! Shingwiipunila kwenu mmanganyanji, ni lundana kwenunji na a Kilishitu Yeshu Bhakulungwa bhetu, inandenda nunguye gegano. 32Ibhaga tumbilila kwangu kukaliji kwa shigundupe, bhai, kukomana kwangu na makoko ga munng’itu, yani bhandunji bha ku Epesho bhala, kumbwaile nndi? Monaga bhawilenje bhakayukanga, bhai, “Tulye na papila, pabha malabhi shituwe.”

33Nnatembwanje, mikungulu jangali ja mmbone jinakumpuganya mundu. 34Nkolanje lunda kabhili malinga shinkupinjikwanga, nnatendanje yambi. Pabha bhananji bhakakwaamanyanga a Nnungu ukoto. Ngunabheleketa gegano, nkolanje oni!

Shiilu sha Yuka

35Ikabheje mundu shaabhuye, “Bhaayukanga bhuli bhawilenje? Shibhayukanje na shiilu shashi?” 36Mmwe libhelu! Shinkupanda shikamela shikatandubhe kuwa. 37Inkupanda mmbeju, pana mmbeju ja mpunga, eu jina na nngabha litepo lyowe. 38A Nnungu bhanakuipa litepo, malinga shibhaapinga bhayene, kila mmbeju na litepo lyakwe.

39Iilu ikalingana. Bhandunji bhashikolanga iilu yabhonji, na bhannyama yabhonji, na ijuni nneyo peyo iilu yabhonji, na yamaki nneyo peyo. 40Ipali iilu ya kunnungu, na iilu ya pa shilambolyo, kukonja kwa iilu ya kunnungu ni kuna, na kukonja kwa iilu ya pa shilambolyo kuna. 41Kupali kukonja kwa lyubha, na kukonja kwa mwei, na kukonja kwa ndondwa, nkali ndondwa inalekanila kwa konja.

42Nneyo peyo, pushiibhe ga yuka bhawilenje, malinga mmbeju, shiilu shinashikwa pai niangabhanika, ikabheje shinayuywa nibha shiilu sha ngaangabhanika. 43Shiilu sha gundu pushishikwa shinanyegala, pushiyuywa shili na ukonjelo, na pushishikwa shangali mashili, ikabheje pushiyuywa shili na mashili. 44Pushishikwa ni shiilu sha shibhelekwe, ikabheje pushiyuywa ni shiilu sha mbumu. Shipali shiilu sha shibhelekwe, na nneila peila shipali shiilu sha mbumu.

45Pabha Majandiko ganataya, “Mundu jwa ntai a Adamu, apengenywe nipegwa gumi”, ikabheje Adamu jwa kumpelo, ni Mbumu akwaapanganga bhandu gumi. 46Ikabheje shilongolela nngabha shiilu sha Mbumu, ikabhe shiilu sha shibhelekwe, kungai nikwiya shiilu sha mbumu shila. 47Adamu jwa ntai papengenywe kwa lilongo, paaliji jwa pa litaka, Adamu jwa bhili kwakopweshe kunnungu. 48Bhandunji bha pa shilambolyo, bhanalandana na mundu apengenywe na lilongo jula, na bhalinginji bha kunnungu bhala, bhanalandana na akopweshe kunnungu jula. 49Malinga shitulendene naka jwene apengenywe na lilongo jula, nneyo peyo shitulandane naka jwene akopweshe kunnungu jula.

50Bhai, ashaalongo ajangunji, nne nguti nnei, iilu yetu ipengenywe kwa nnyama na minyai ikaulishi Upalume gwa a Nnungu, wala shiangabhanika, shikalishi shangaangabhanika.

51Mpilikananje, ngunakummalanjilanga shinjubhi, nngabha kuti tubhowe tupingawa, ikabhe tubhowe shitutindiganywe, 52shangupe, malanga ga mmbila ja kumpelo, mbuti kukapila kwa meyo. Pabha mbalapala shijione, bhawilenje shibhayukanje na bhanaangabhanyikanje kabhili, na uwe shitutindiganywe. 53Pabha inapinjikwa kila shiangabhanyika shinaangabhanyishe, yani shiilu shawa, shinawe.

54Bhai, shiilu sha angabhanyika shino shibhaga sha ngaangabhanyika, yani shiilu shawa shila, shibhaga nngabha shawa, penepo shigatimilile Majandiko ga Ukonjelo ga kuti, “Shiwo shilepele na shipeshiywe.”

55“Shiwo, mashili gako gali kwei?”

“Kupoteka kwako kuli kwei?”

56Shiwo shinakola mashili ga bhulaga, kwa ligongo lya yambi, na yambi inakola mashili kwa ligongo lya Shalia ja a Musha. 57Ikabheje tunatenda eja kwa a Nnungu bhakututenda tukombole, kupitila ku Bhakulungwa bhetu a Yeshu Kilishitu.

58Bhai, ashaalongo ajangunji nkupingwanga, nnjimangananje nninginji mwiishimilikenje ukoto. Mpundanje kamula liengo lya Bhakulungwa, nnikumumanyanga kuti, liengo lyenunji ku Bhakulungwa nngabha lya yoyo.

16

Mishango ku Bhandunji bha a Nnungu

1Nnaino, ga mishango ku bhandunji bha ukonjelo bha ku Yelushalemu, ntendanje malinga shinajiye ku makanisha ga Shilambo sha ku Galatia. 2Lyubha lya Jumapili kila mundu munkumbi gwenunji, agoye mmbiya malinga shapatile, nkupinga pushing’ishepo nnaishumbuyanje kushoya mishango kabhili. 3Mobha gushing’ishe kungwenunji, shinaatumanje bhushimwaagulanje munkumbi gwenunji bhala, bhapelekanje bhaluwa na mishango jenunji ku Yelushalemu. 4Ipingwaga na nne nyende, bhai shinyende na bhanganyabho.

Ga Mwanja gwa a Pauli

5Shing’ishe kungwenunji mbitilaga ku Shalambo sha Makedonia, pabha mbinga pitila kweneko. 6Pana shindame kunngwenunji kashoko, eu shindame na mmanganya mobha gowe ga shipwepwe, nkupinga nnyangutilanje mmwanja gwangu kokowe kushinyende. 7Ngapinga pita kungwenunji shangu, nipelenganya na mwanja. Pabha ngunaganishiya kulonjeya na mmanganya, Bhakulungwa bhapingaga.

8Ikabheje shindame ku Epesho mpaka lyubha lya shikukuu ja Pentekoshite. 9Pabha njipata lilanga lya kamula liengo lyangu, ikabhe bhandaukanga ni bhabhagwinji.

10Ibhaga a Timosheyo shibhaishe kunngwenunji, mwaaposhelanje ukoto, bhanakole lipamba mobha gushibhatame kungwenunji, pabha bhanaatenda liengo lya Bhakulungwa malinga nne. 11Kwa nneyo mundu jojowe anaanyegaye, ikabhe mwaajangutilanje bhajende mwanja gwabho kwa ulele, nkupinga bhakabhuje, pabha nne na Bhakilishitu ajangunji tunakwaalinda.

12Ga a Apolo apwetu, njikwaashondelesheya kaje, bhaishe kungwenunji na ashaapwetu, ikabheje bhakaapinga kuika nnaino, ikabhe shibhaishe pushibhapate malangapo.

Malobhe ga Kumpelo

13Nnaiibhukanje, nnjimangananje mwishimilikenje nngulupai na nkolanje makangala na mashili. 14Kila shindu shinkutendanga ntendanje kwa pingana.

15Ashaalongo ajangunji, mwaamanyinji ashaalongo ajabho a Shitepana kuti, bhanganyabho ni bhantai poshela ngulupai ja Shikilishitu ku Akaya, na bhashinkuengwanga kwaakamulilanga liengo bhandunji bha ukonjelo. Ngunakunshondelesheyanga ashaalongo ajangu, 16mwaakundanje na nkaguyanje ukulongoya gwa bhandunji malinga bhanganyabho, na kila akamula liengo na bhanganyabho.

17Numbe nne ngunaangalala ga ika kwabhonji a Shitepana na a Potonatushi na a Kaiko, pabha bhashimbanganga indu yatubhile kopoka kunngwenunji ila. 18Pabha bhashinkuangalayanga ntima gwangu na mitima jenunji. Kwa nneyo inapwaa kwaakumbushilanga bhandunji malinga bhanganyabha.

19Makanisha gowe ga ku Ashia ganakunnamushilanga. A Akula na a Pilishika pamo na bhandu bhowe bha a Nnungu bhalinginji nnyumba jabhonji, bhanakunnamushilanga nkulundana kwenunji na Bhakulungwa. 20Bhakilishitu ajetunji bhowe bhanakunnamushilanga. Na mmowe nnamushilananje nkupingana kwa ukonjelo.

21Nne a Pauli ngunakunnamushilanga, nilijandika kwa nkono gwangu namwene. 22Jojowe akakwaapinga Bhakulungwa aloshwe, Nnjiye Mmakulungwa!

23Nema ja Bhakulungwa a Yeshu jibhe na mmanganya. 24Kupinga kwangu nne kubhe na mmnganya nkulundana na a Kilishitu Yeshu.