ROM
Waragɛ o Ayeedek Pɔl Ɔl o Joowo Kuture o Kazi Rom
11Aneeta Pɔl o keen gabaren o Yesu Kiristo nɛɛn ci kayeedekuŋ igeet waragɛ nico o. Ɛŋɛrawan Jooi aneet kizi toonnyai cin, ma itoonan ka kook kuuwak kaviyak ogin abon. 2Baale eterkedek Jooi ɔl kaviyak cigin abon noko, ma ayɛɛt nyakaŋanɛta oginɛ terkediin nico waragewe onin. 3Ma kaviyawa nicaga azɔɔz zɔɔz ci akati ŋɛɛrin Yesu Kiristo ween Manyi ona, baal aku aritai dolene o dɔl o alaan o kazi Devid e. Aritai waanice niini kiyo ɛɛti o deer o. 4Ma een bar niinilya Jook ɛlɛ nɛɛn. Zin ŋaazi oninɛ baal iŋaani daayiza e eyeliza gi o ɛɛnɛ niini ŋɛɛrti Joowo didi o anyak dɔyiz ɔrɔɔt. 5Mazin ŋaaten Yesu anyan Jooi aneet irkente onin dɛtɛn ci kɛɛnɛ toonnyai ci ka kuuwak kaviyak ogin abon ka ɔl ween modɛn dook kutuweec nɔɔnɔ, ma azooni zɔɔz onin. 6Zin igeet ɔl ci Rom noko ɛŋɛrawuŋ buk Jooi ŋaaten Yesu Kiristo iziti ɔl cigin.
7Kayeedekuŋ zin waragɛ nico igeet dook ɔl o Rom o areezuŋ Jooi, ma ɛŋɛrawuŋ igeet ka iziti ɔl cigin. Abon bai Jooi ween baatina ki Yesu Kiristo ween Manyi onai anyuŋ dɛtɛn kibeen ganɔn.
Anaat Pɔl Jook ole o Rom
8Rak ɔɔwa kanyi Jook zany zaare o Yesu Kiristo ŋaaten igeet dook giye o aziiŋni ɔl loocok dook tuwɛn unooŋ atuyu Yesu. 9Aga Jooi o kaliŋliŋonei naana nɔɔnɔ zinize onan dook ŋaati kuuwawɛkɛ ɔl kaviyak o ŋɛɛrin Yesu Kiristo abon, gi o gɔɔn kaadanuŋ igeet ŋaati kaŋaryinɛ iinya dook. 10Kajin gɔɔn naana Jook tup nɔkɔ karooŋ ka kɔkɔlayan gɔl ci kakɔ kacinuŋ igeet taman, matɛ arooŋnyan niini aneet kutugu nɔkɔ. 11Karooŋ naana kook kicinuŋ ɔrɔɔt ɛlɛ ka kazaaceyuŋ igeet demziin o aku Vɔŋize o Joowo ka odoyit niiga tuwente unooŋ atuyu Yesu. 12Ka zin naaga dook kidiziktɔ iitene codoi tuwente onai ŋaati acinu niiga tuwɛn onan, ma buk kacin naana tuwɛn unooŋ.
13Gɔtɔnɔga, karooŋnyuŋ agaac gi oma ce. Karooŋ gɔɔn kook kicinuŋ igeet ŋinaante lak ci meelik gɛr, bar anyak gi ci araŋraŋanan nɔkɔ been nɛɛn. Karooŋ gɔɔn gɔl ci kakɔ kaliŋliŋɛ juruŋ ŋaatunooŋ ka buk kivitak ɔl ogɛn ŋinaante Jook kiyo baale kaliŋliŋ modene ogɛn, ma avunak ɔl ci meel nɔɔnɔ e. 14Edezeyan zin Jooi aneet gi ci abon kuuwawɛkɛ naana kaviyak ogin abon modɛn dook poda o abaak aturwa, ki ɔl o abaak tiini, ki ɔl o aganek waragɛnya, been ɔl o alaŋ aganek waragɛnya. 15Karooŋ zin buk ɔrɔɔt kook kuuwayeyuŋ kaviyak o Joowo abon igeet ɔl ci abaaku kuture ci kazi Rom neke dook.
Dɔyiz o kaviyak o Joowo
16Alaŋ naana kanyei alyaan ŋaati kuuwawɛkɛ ɔl kaviyak o Joowo abon been nɛɛn, eeci kaviyawa nici gɔl o aliŋliŋi dɔyizi o Joowo nɛɛn ka karogozi niini ɔl o atu Yesu dook. Baale rak ɔɔwa arogoz kaviyawa oginɛ ɔl o Juz doon, bar zin inoko iiya arogoz buk ɔl o alaŋ eegin Juz. 17Eeci kaviyawa ci Joowo noko ayelza gɔl o anyekɛ Jooi ɔl o deer dook kobonta ŋume onin gole ci amɛnan niigi ŋaati atuwi Yesu doon. Azi waragɛ o Joowo ŋaaman nɛ, “Ɛɛti ci anyek Jooi nɔɔnɔ bonat tuwente onin, arogi niini.”
Anyak ɔl dook oŋɛ
18Mazin bornɛt nɔŋ o Joowo ayelzai, ma akunak looc tamma. Akunak niini ɔl dook o abaca oŋɛ Joowa, ma agɔɔn kaal ci gɛr ole o deer buk. Eeci ɔl nici golowe cigeecik gɛr noko alam gɔnɔgi koogi calaŋ aga zɔɔz o Joowo een didi. 19Apayek zin Jooi nɔɔgɔ gerzitin o, eeci eyelek niini nɔɔgɔ kaal o anyek ɔl kagaac nɔɔnɔ, ma agaac niigi kaal nicoko juruŋ, bar ŋaan amɛna niigi abaca oŋɛ nɔkɔ. 20Ɔkɔm zin bodo gɔl oma ci ka keelai niigi eleeti payiinte o Joowo. Mayo nuun alaŋ acin ɔl Jook keberene ugeec o, aga niigi nɔɔnɔ nɔkɔ kinatamma laadun e kaale ci baal ɛɛnyca niini o. Ma kaale nicoko kaga naaga anyak niini dɔyiz calaŋ aṯornɛkɛ been nɛɛn, ma een niini Jook dook nɛɛn. 21Eeci yo nuun aga niigi Jook abil tɔ nɔkɔ o, alaŋ arɔɔŋ niigi kidiŋdiŋanit nɔɔnɔ kizi Jook. Ma buk alaŋ atal niigi nɔɔnɔ kaale o agɔɔn. Ma bar abaaban niigi kaal calaŋ anyak keŋti. Zin giye nico uulaltɛ nɔɔgɔ ooti, ma ɔkɔma ŋaatineeŋ baabani been nɛɛn. 22Azi niigi nɛ, “Kagɛnya,” bar alaŋ aga tarbalɛ o. 23Otoŋit niigi ŋaati adiŋdiŋani Jook ween didi o arogi been nɛɛn, ma bar avɔ adiŋdiŋan kaal ci labak alaŋ arogi ci ɛɛnycai azɛɛnɛ, ma ayabzonek eet ci deer, karabɔŋ een kibaalic, karabɔŋ een kelegit, karabɔŋ een kowanya.
24Otoŋ zin Jooi nɔɔgɔ kutuguzɔ kaal ci gɛr arɔɔŋ niigi zinzeeti cigeec noko, ma agɔɔnɔ niigi maany kaal ci gɛr een alyaan ɔrɔɔt. 25Eeci otoweec niigi zɔɔz o Joowo een didi kizi vɔlɔŋ, ma bar adiŋdiŋan, ma aliŋliŋonek kaal o ɛɛnyca Jooi, ma bar otoŋit Jook ɛlɛ o ɛɛnyca kaal nicoko ŋaati adiŋdiŋani. Bar zin Jook nɛɛn o waan abon anaat ɔl nɔɔnɔ nɔkɔ been nɛɛn. Nɔɔnɔ nɛɛn.
26Zin giye nico otoŋ Jooi nɔɔgɔ kutuguzɔ kaal o gɛr een alyaan arɔɔŋ niigi zinzeetine ugeec. Yo nuun een ŋaai otoŋit niigi gɔl baal laadun arooŋek Jooi nɔɔgɔ e, ma bar aŋɛra gɔl cineeŋ doon ci ooginɛ ŋaa kibeen ŋaa maany. 27Ma buk ɔl ci mac o otoŋit gɔl baal laadun arooŋek Jooi nɔɔgɔ e, ma bar aŋɛra gɔl ci ooginɛ ɛɛti ci mac kibeen gɔn ci mac maany. Ma kaal ci agɔɔn niigi noko dook kaal ci gɛr anyaa alyaan ɔrɔɔt ɛlɛ. Ŋaan zin ajowa niigi piryakzɛt ci aganɔ ki kaal cigeec gɛr agɔɔn noko.
28Zin giye o alaŋ arɔɔŋi ɔl nicigi kagayi Jook, otoŋ Jooi nɔɔgɔ koneec baabanok ci akɔm keŋti. Ma agɔɔn niigi kaal calaŋ aganɔ waan ŋaati agɔɔni ɛɛti ci deer been nɛɛn. 29Ma kaal o gɛrzɛ dook ɛɛl zinzeetine ugeec kiyo zinzeeti appinzɛt, ki madkɛn, ki monyɛnɛt, ki daŋɔn ci adaŋɔn ki ɔl, ki labaan ci alaban ɔl, ki marnɔn ci amarnin ɔl, ki ŋomtiin ci aŋɔmti ɔl. 30Ma aduwak ɔl kaal ci gɛr, ma amarnin buk niigi Jook, ma adɔm ɔl, ma adɔŋ eleeti, ma abɔlɔl, ma abaaban gɔɔn niigi tup nɔkɔ gɔl ci ka kutuguzi kaal ci gɛr, ma alaŋ aŋole baatigeec ki yaatigeec. 31Alaŋ aga kaal ci abon, ma alaŋ agɔɔn kaal o aterkedek niigi ɔl oogi, ma alaŋ alal nɔɔgɔ zinzeeti gonogine ogɛn, ma alaŋ awucnek ɔl ogɛn nɔɔgɔ. 32Aga niigi zɔɔz o aduwa Jooi akati kaal nicoko nɔkɔ o azi nɛ, “Ma ɔl ci agɔɔn kaal ci gɛr noko aganɔ niigi kibeen daayiz.” Bar apɛz niigi zɔɔz nico kizi gi ci labak, ma amɛna agɔɔn kaal ci gɛr nɔkɔ. Ma atalnɛ ŋaati acini ɔl oogi agɔɔn kaal ci gɛr kiyo niigi o.
2Payiin o Joowo
1Gɔtɔna, mã apaye niina ɔl oogi gerzitin kaale ci gɛr agɔɔn niigi, akɔmnin buk ineet gɔl ci amiirnɛ payiinta been nɛɛn. Bar koca apaye niina gerzitin ɛlɛ unun maany ŋume o Joowo, eeci kaal ci gɛr agɔɔn niigi o buk niina agoon. 2Kaga naaga dook nɔkɔ alɛɛm Jooi giye o apayɛki ɔl o agɔɔn kaal ci gɛr kiyo nicigi noko gerzitin. 3Mã apayeku niiga ɔl gerzitin kaale ci gɛr agɔɔn, maje buk niigalya agoonu kaal nicoko, abon buk agayu akɔmnuŋ igeet gɔl ci ka katin ivirti payiinte o Joowo. 4Karabɔŋ bar apezu niiga Jook giye ci ŋaan alalni nɔɔnɔ ziniz ŋaatunooŋ, ma alaŋ arɔɔŋ kapayeyuŋ igeet gerzitin kataman o. Abon zin agayu niiga gi ci rak uuŋnuŋ niini igeet labak o, eeci arɔɔŋ ka kanyuŋ igeet waŋi ci abadu mony, ma uuŋnu oŋɛ ugooc. 5Bar zin mã alaŋ abadu mony, ma uuŋnu oŋɛ ugooc, azaacu bar bornɛt nɔŋ o Joowo kizi appe ɔrɔɔt giye o adɔŋni igeet zinzeeti kak. Ma iitene ci katin aṯornɛkɛ lɔɔci e, ayelza Jooi bornɛt nɔŋ onin, ma apak ɔl dook payiinte onin abil tɔp. 6Ma acacak gɔɔn eet co kaal ci atobɔ ki kaal ogin baal gɔɔn agɔɔn e. 7Anyak ɔl oogi ci agɔɔn kaal ci abon tup nɔkɔ, eeci arɔɔŋ niigi ka kanyek Jooi nɔɔgɔ titinyɔn, ki diŋdiŋɔn, been rogɛt o abil been nɛɛn. Anyek zin didi Jooi tiŋeere nɔɔgɔ rogɛt o abil been nɛɛn. 8Maje ɔl oogi appintɛ nɔɔgɔ zinzeeti, ma abor ŋaati aziiŋni zɔɔz ween didi, ma agɔɔn kaal ci gɛr. Apak zin tiŋeere Jooi nɔɔgɔ bornɛt nɔŋa. 9Ma ɔl o agɔɔn kaal o gɛr dook apirna katin niigi ɔrɔɔt ɛlɛ, ɔɔwa rak ɔl o Juz, ma vurta ɔl o alaŋ eegin Juz. 10Maje ɔl o agɔɔn kaal o abon, anyek katin Jooi nɔɔgɔ diŋdiŋɔn, ki titinyɔn, ma anyek nɔɔgɔ kabaayitɔ ganɔnta, ɔɔwa rak Juz, ma vurta modɛn o alaŋ eegin Juz. 11Eeci apak Jooi ɔl dook gole codoi ṯɔr nɔkɔ kotobtɔ.
12Mã abaca ɔl o alaŋ eegin Juz oŋɛ, yo nuun ŋaan baale kanyek Jooi nɔɔgɔ lotinok ogin e, apayek ni niini nɔɔgɔ daayiz nɔkɔ. Maje ɔl o Juz o aga niigi lotinok o Joowo, mã abaca oŋɛ, apayek Jooi nɔɔgɔ gerzitin lotinowe nicoko kadaayitɔ giye o alaŋ azooni niigi nɔɔgɔ. 13Eeci alaŋ anyek Jooi bonat ɔl o olla azii lotinok ogin iini doon, bar anyek bonat ɔl o azii lotinok ogin, ma azooni. 14Ma modɛna o alaŋ eegin Juz akɔm nɔɔgɔ lotinok o Joowo. Bar mã agɔɔn niigi kɛɛranene ugeec kaal ci abon atobɔ ki kaal ci abon aduwa lotinowa o Joowo, gole nico ayelza niigi gi o agawi kaal ci abon ki kaal ci gɛr. 15Ma kaal ci agɔɔn niigi noko ayelza gi o agawi buk niigi laadun kɛɛranene ugeec kaal o abon atobɔ ki kaal o aduwa lotinowa o Joowo nɔkɔ. Ma aga buk niigi zinzeetine ugeec gi ci abon ki gi ci gɛr, eeci gɔɔn buk iima atalnɛ niigi ŋaati agɔɔni gi ci abon, ma abor nɔŋ ŋaati agɔɔni gi ci gɛr. 16Ma zin katin iitene ci apayi Jooi ɔl e, apak niini nɔɔgɔ ŋaaten Yesu Kiristo kaale o gɛr ɛɛl zinzeetine ugeec kiyo gɔɔn laadun kuuwawekuŋ naana igeet kaviyawe o Joowo abon o.
Alaŋ ɔl o Juz azooni lotinok o Joowo
17Ma niiga ɔl o Juz o gɔɔn aziyu nɛ, “Keegina naaga Juz.” Ma anyeku lotinok kizi ruguzok cugooc, ma abololu aziyu nɛ, “Keegina dɔl ci Joowo.” 18Ma agayu kaal o atal Jooi, eeci edemeztu niiga lotinowe o Joowo gɔl o ka agayi gi ci abon. 19Ma abaabanu zɔɔz ci aziyu nɛ, “Keegina ɔl ci kademeza ɔl ween modɛn rubenik gole o Joowo. Ma keegina tokolec cineeŋ, eeci ŋaan abaak niigi muura.” 20Ma gɔɔn aziyu nɛ, “Kanimnya naaga kɛdɛmɛzta ɔl o alaŋ agam eleeti ugeecik kodoyit baciinowɛ, kibeen ɔl o ŋaan kagaac demziin o Joowo juruŋ,” eeci lotinowa o Joowo anyuŋ igeet gɛnyiz ki zɔɔz ween didi. 21Zin yo ademezu ɔl oogi o, ma rak eleeti cugoocok o maany alaŋ ademezu naa? Uuwayeku ɔl oogi zɔɔz ka calaŋ agɔrzɛ o, inoko niiga alya alaŋ agɔrzinu? 22Aneku gɔɔn niiga ɔl oogi nɛ, “Má adomanu zoocmazit o.” Inoko niigalya alaŋ zoocmazit adomanu? Abornu gɔɔn niiga joowanɛ o adilyai aziyu nɛ, “Gɛrzɛ.” Inoko niigalya utuŋtu ŋaati aliŋliŋnyu kaal o anyonek joowanɛ o adilyai? 23Abololu gɔɔn niiga, eeci agayu lotinok o Joowo. Anyaaku zin bodo zaar o Joowo alyaan giye calaŋ azoonu lotinok cigin o naa? 24Ayeedi waragewe o Joowo zɔɔz ci azi nɛ, “Igeet ɔl o Juz ɛlɛ nɛɛn ci anyeku modɛn oogi komomozit zaar o Joowo kaale cugooc gɛr agoonu noko.”
25Ateedu gɔɔn niiga Juza dɔl ugooc kuli ka keyelizai gi o eeginu ɔl o Joowo. Zin didi mã azuunu lotinok o Joowo juruŋ, teedinɛt cunooŋ noko anyak kɛŋ. Bar mazi alaŋ azuunu lotinok ogin juruŋ, akɔm teedinɛt nico kɛŋ kina. 26Mã alaŋ ɛɛti ateedi, ma bar azooni lotinok o Joowo, agama buk Jooi nɔɔnɔ kiyo ɛɛti o ateedi o labak. 27Ma modɛna o azooni lotinok o Joowo, mayo nuun alaŋ niigi ateedi o, anyaakuŋ niigi igeet o ateedinu alyaan giye o agayu niiga lotinok o ayeedi waragewe o Joowo, ma bar alaŋ azoonu. 28Ma teedinɛt ci alyo doon alaŋ anyek eet kizi eet ci Juz een didi. Ma bayen ween didi o ayelza eet kizi dole o Joowo alaŋ een gi ci katɛɛdi ɛlɛ. 29Eet zin ween Juz didi nɛɛn o otowo Jooi ziniz onin dɔyize o Vɔŋiz onin. Alaŋ een ŋaaten lotinok baal ayeedi waragewe o Joowo e. Zin ɛɛti nici ajowa niini naatinɛt Joowa, alaŋ een eete ci deer.
31Ma dim inoko didi ɔl ci Juz o titinyɛ niigi ɔrɔɔt kujukit modɛn dook? Inoko teedinɛt cineeŋ o atirit nɔɔgɔ niya? 2Ŋɛdɛt niigi titinyɛ golowe ci meelik gɛr. Giye baal ɔɔwa rak itoonakɛ Jooi kaviyak ogin nɔɔgɔ e. 3Bar zin waanice ɔl ogɛnɛ ŋaatineeŋ alaŋ atu zoozok o Joowo, ma ŋaan Jooi kotoŋ nɔɔgɔ nɔkɔ been nɛɛn. 4Ma ɔl ci deer o dook loota ŋina voloŋnyok, maje Jooi aduwa niini zɔɔz ween didi tup nɔkɔ, ma alaŋ avɔlɔŋ been nɛɛn. Ayeedi waragewe o Joowo zɔɔz ci azi nɛ, “Ma niina Jooi gɔɔn zɔɔz unune ayelzai kɛlɛɛmnyai. Ma anyei niina leemi tup ole o gɔɔn apayekin ineet gerzitin.”
5Karabɔŋ gɔɔn ɔl ogɛn azi nɛ, “Kaal ci gɛrzɛ kagɔɔn noko anyek ɔl oogi kicinit bonat o Joowo. Mã apayeket Jooi ageet gerzitin kaale nicoko abac koca niini.” 6Kanekuŋ zin nɛ, Akɔm kina! Alaŋ een nɛɛn! Mã da calaŋ apak Jooi kaal juruŋ, alaŋ buk koca niini apak ɔl o loocu juruŋ.
7Karabɔŋ bar ɔl ogɛn azi nɛ, “Mã kavɔlɔŋ, ma ayelzak vɔlɔŋ cinai o ɔl kagaac leeminɛt o Joowo, ma adiŋdiŋan niigi nɔɔnɔ, naa zin bodo apawoneket baciin o?”
8Karabɔŋ bar ɔl ogɛnɛ azi nɛ, “Kutuguz kaal ci gɛr labak ka bar keyelizyai bonati o Joowo giye o ooŋneket niini ageet kaal cigaac gɛr kagɔɔn o.” Akanan gɔɔn ɔl ogɛnɛ aneet vɔlɔŋa anɔ nɛ, Kaduwa gi nico naana Pɔl. Maje naana ŋaan kuduwa gi nico been nɛɛn. Apayek zin waanma Jooi nɔɔnɔ gi ci aganɔ ki nɔɔgɔ.
Akɔm eet ci abon ŋume o Joowo
9Zin naaga ɔl o Juz alaŋ kabona Joowa kujukit ɔl o alaŋ een Juz. Uyene rak keneyuŋ nɛ, “Naaga ɔl o Juz kibeen modɛn kaavtiz naaga dook oŋeca.” 10Eeci ayeedi waragewe o Joowo zɔɔz ci azi nɛ, “Akɔm eet ci abona ŋume o Joowo kina akɔ zɛɛ ma akɔm bac nuun codoi ṯɔr ɛlɛ. 11Akɔm eet ci aga keŋti ci kaal ween didi. Ma akɔm eet ci arɔɔŋ kono gɔl o Joowo. 12Bar ɔl dook otoborit gɔl o Joowo. Ma iziti niigi dook kaal ci labak. Akɔm ŋaatineeŋ eet codoi ṯɔr nɔkɔ ci agɔɔn gi ci abon. 13Alaba niigi ɔl zɔɔza, ma avɔyi zoozowa cigeec noko ɔl daayiza. Ma ɔl ci azii zoozok cigeecik noko adaai. Anyaa zoozowa cigeecik noko daayiz kiyo gɔɔn aŋɛdɛt eet kowat o. 14Abiz nɔɔgɔ toriin been zoozok ci gɛr utugeti ugeec tɔc. 15Ma arɛɛz niigi ŋaati aruyi ɔl oogi kadaayitɔ. 16Olla ŋinti avɔyi niigi o uulal, ma anyaak ɔl piryakzɛt ɔrɔɔt. 17Ma alaŋ niigi aganek baayiz ci abaai yaak been nɛɛn. 18Ma alaŋ buk aŋole Jook been nɛɛn.”
19Kaga zin naaga dook lotinowa akati ɔl o anyek Jooi nɔɔgɔ ka kuzuuti lotinok nicoko. Ka kɔkɔma bodo ŋaatineeŋ eet ci azi nɛ, “Alaŋ lotinowa nici akanan aneet.” Ma lotinowe nicoko apak katin Jooi ɔl ci abaak loota noko dook. 20Akɔm laadun eet ci anim kozooti lotinok o Joowo dook. Zin giye nico akɔm eet ci abon ŋume o Joowo gole ci azooni niini lotinok. Bar olla lotinowa ayeleket ageet baciinok ogaac.
Anyek Jooi eet kobona tuwɛnta
21Bar zin inoko eyeliza Jooi gɔl ceen didi ci ka kanyekɛ niini ɔl kobonta ŋume onin. Ma gɔl nici alaŋ een gɔl ci kazooni lotinok. Ma lotinowa baal anyek Jooi Mosis e, been zoozok baal aduwa nyakaŋanɛta e olla oovek niigi ɔl gɔl ci ka kobontai naaga inoko o. 22Zin gɔl ci anyekɛ Jooi ɔl kobonta ŋume onin o aku tuwɛnta ŋaaten Yesu Kiristo. Agoonek niini gi nico ɔl o atu nɔɔnɔ dook. Akɔm nɔɔnɔ tɛl ci aŋɛri ɔl o Juz ki ɔl o alaŋ eegin Juz. 23Eeci ɔl dook anyak baciinok, ma ɛdɛyai niigi dook titinyonte o Joowo. 24Bar zin Jooi irkente onin anyek niini ɔl kobonta ŋume onin labak nɔkɔ ŋaaten Yesu Kiristo o ɔɔga nɔɔgɔ oŋeca. 25Ayelza Jooi Yesu Kiristo ka kizi niini biyete ogin gɔl cin ka kaarai baciinok ole o atu nɔɔnɔ dook. Agɔɔn Jooi gi nico o ka keyeliza bonat onin. Baale maŋaan Yesu kiiya e alal Jook ziniz, ma alaŋ apak ɔl oŋene ugeec agɔɔn. 26Bar zin inoko alaŋaan bodo agɔɔn nɔkɔ, eeci anyewun niini ɔl gɔl ci ka kaaryai oŋɛ ugeec abaca, ma eyeliza bonat onin giye ci anyekɛ niini ɔl o atu Yesu kobonta o.
27Anyet zin inoko Jooi ageet gɔl ci aaryanɛ oŋɛ ogaac irkente onin doon. Kanyak zin inoko naaga gi ci ka kɔbɔlɔlti tɔ? Akɔm kina! Eeci alaŋ Jooi agoonet ageet kobonta giye ci kazooni lotinok, bar anyet kobonta giye o katuwi naaga Yesu Kiristo. 28Kagaac zin inoko naaga anyek Jooi eet kobona ŋume onin ŋaati atuwi Yesu doon, alaŋ een ŋaati kazooni lotinok. 29Ma dim inoko ŋaatunooŋ kizik arɛɛz Jooi ɔl o Juz doon? Akɔm kina! Alaŋ een nɛɛn. Arɛɛz buk niini modɛn dook. 30Eeci adoi laadun Jooi ṯɔr nɔkɔ. Anyek niini ɔl o Juz kobonta ŋaati atuwi Yesu. Ma buk anyek ɔl o alaŋ eegin Juz kobonta ŋaati atuwi Yesu. 31Mayo zin inoko abon kapɛz lotinok o Joowo kizi kaal ci labak, eeci anyet Jooi ageet kobonta tuwɛnta doon? Akɔm! Alaŋ een nɛɛn. Buk lotinowa ŋaan abon.
4Abona Ibrayim ŋume o Joowo tuwɛnta
1Kabaabanit di zɔɔz o Ibrayim ween jijitinai ageet ɔl o Juz dook. Ma da baale niini abona ŋume o Joowo naa? 2Mã da baale Ibrayim kobona ŋume o Joowo kaale baal agɔɔn e, abɔlɔl waan. Bar zin ŋaan niini kɔbɔlɔl ŋume o Joowo been nɛɛn. 3Ayeedi waragewe o Joowo gi ci azi nɛ, “Atu Ibrayim Jook, ma anyek Jooi nɔɔnɔ kobona, eeci atu niini nɔɔnɔ.” 4Gɔɔn mã aliŋliŋ ɛɛti, aruwek ɔl nɔɔnɔ guruc ci liŋliŋonto. Ma guruca ci agam niini noko alaŋ een guruc ci iirkek ɔl nɔɔnɔ labak, bar guruc ci liŋliŋɔn onin. 5Zin gɔl o Joowo alaŋ abil nɔkɔ. Ma ɛɛti ci arek ziniz Jook, ma aga ŋaan aara Jooi ŋaatin baciinok ogin giye o atuwi niini nɔɔnɔ, ma alaŋ bar atu niini liŋliŋɔn onin aliŋliŋonɛkɛ Jook, anyek Jooi nɔɔnɔ kizi eet ci abon ŋume onin. 6Ma gi nici atobɔ kibeen gi baal aduwa Devid akati ɔl baal atalnɛ giye o anyekɛ Jooi nɔɔgɔ kobonta ŋume onin tuwente uneeŋ, ma alaŋ een kaale ci abon agɔɔn niigi e. Baale azi Devid giye nico nɛ, 7“Ma ɔl o abaca oŋɛ, ma aara Jooi nɔɔgɔ oŋɛ ugeec, atalnɛ niigi ɔrɔɔt, eeci ubuŋ Jooi oŋɛ ugeec. 8Ma atalnɛ buk niigi, eeci alaŋaan aada Manyi oŋɛ ugeecik abaca been nɛɛn.”
9Mayo inoko talniin ci baal aduwa Devid noko akati ɔl o ateedi een Juz doon? Akɔm kina! Ajowa buk ɔl ween modɛn alaŋ ateedi talniin nico labak. Kuduktayuŋ rak uyene zoozok o ayeedi waragewe o Joowo azi nɛ, “Atu Ibrayim Jook, ma anyek Jooi nɔɔnɔ kobona o, eeci atu niini nɔɔnɔ.” 10Waanice anyek Jooi Ibrayim kobona ŋume onin e ma da Ibrayim ateedi? Akɔm kina! Waanice ŋaan Ibrayim kɛtɛɛdɛ. 11Anyek zin baale Jooi nɔɔnɔ kobona ŋume onin iŋaan kɛtɛɛdɛ e, eeci atu niini Jook. Ma vurta ɛtɛɛdɛ Ibrayim ka keyelizyai bayen o anyekɛ Jooi nɔɔnɔ kobona tuwente onin. Zin giye nico izi Ibrayim baati ɔl o atu Jook dook o anyek Jooi nɔɔgɔ kobonta ŋume onin tuwente uneeŋ, yo nuun alaŋ niigi ateedi. 12Ma buk niini een baati ɔl o Juz ateedi dook, alaŋ een zin teedinta, bar olla matɛ atu niigi Jook gole ween didi kiyo buk Ibrayim baale iŋaan kɛtɛɛdɛ e.
Kaal o atɛrkɛt Jooi dook ajoyai tuwɛnta
13Baale aterkedek Jooi Ibrayim been dɔl ci dɔl cigin gi ci ka kanyekɛ niini nɔɔgɔ looc dook. Alaŋ zin baale aterkedek Jooi Ibrayim gi nico o giye ci azooni niini lotinok, bar aterkedek niini nɔɔnɔ gi nico o, eeci atuwe. Anyek ni Jooi nɔɔnɔ kobona ŋume onin. 14Mã da waan keterkedek Jooi zɔɔz nico ɔl o azooni lotinok doon, izi koca zin tuwɛn gi ci labak, ma buk zɔɔz baal atɛrkɛt niini e izi koca gi ci labak. 15Eeci mã aga ɔl lotinok, ma alaŋ azooni juruŋ, abornek Jooi nɔɔgɔ nɔŋ giye calaŋ azooni niigi lotinok o. Mazi da kɔkɔma lotinok, abac zin koca ɔl naa?
16Zin baale aterkedek Jooi Ibrayim zɔɔz ci ka kamayuwi dɔl ci dɔl cigin e, eeci Ibrayim waanice atu Jook ɔrɔɔt. Agɔɔn Jooi nɔkɔ o ka kamayuk niini dɔl ci dɔl o Ibrayim irkente onin doon, alaŋ een kaale ci abon agɔɔn niigi. Ma giye nico agaac dɔl ci dɔl o Ibrayim dook ŋɛdɛt ŋaan anyek Jooi nɔɔgɔ gi o aterkedek. Dɔl zin ci dɔl o Ibrayim nɛɛn ɔl o aga lotinok kibeen buk ɔl o atu Jook gole ci abil kiyo baal Ibrayim e. Keegin zin naaga dook dɔl ci Ibrayim. 17Azi baale zɔɔz ci ayeedi waragewe o Joowo giye ci akati Ibrayim nɛ, “Ŋaan kanyin ineet izi baati modɛn ci meel.” Aterkedek zin Jooi zɔɔz nico Ibrayim niinilya. Ma gi ci atɛrkɛt Jooi akɔ zɛɛ agooni nuun, eeci anyak niini dɔyiz ci iŋaani bodo ɔl o adaayitɔ daayiza. Ma buk anyak niini dɔyiz ci ɛɛnycanɛ olla zɔɔza doon kaal ci laadun ŋaan keelit tɔ been nɛɛn.
18Waanice Ibrayim atu niini Jook, ma aga ŋaan anyek Jooi nɔɔnɔ kizi baati modɛn ci meelik ɔrɔɔt ɛlɛ, ma arɛ niini zɔɔz baal aterkedek Jooi nɔɔnɔ e zinize ci alal. Mayo nuun waanice ole ɔl ogɛn kizik bar zɔɔz nici alaŋ tiŋeere didi abil tɔ e, atuwe Ibrayim waanice labak. Tuwɛn zin onin nɛɛn o anyekɛ Jooi nɔɔnɔ kizi baati modɛn ci meelik. Kiyo baale ayeedi waragewe o Joowo azi nɛ, “Mɛɛlɛ tiŋeere dɔlya ci dɔl cugun gɛr.” 19Ma iinyaye niceke izi ajɔn ka kizi irkitowa o Ibrayim aritan eet tur. Ma aga niini izi matuwoc ɔrɔɔt, ma aga buk niini Sara ween ŋaa onin waanice awɔ koliin. Ma buk izi niini matuwoc ɔrɔɔt, ma alaŋ aganɔ ŋaati waan ka kitirai dɔl. Bar zin Ibrayim waanice ŋaan amɛna atu niini gi baal aterkedek Jooi nɔɔnɔ e ɔrɔɔt nɔkɔ. 20Ŋaan niini kotoŋ tuwɛn onin Joowa, ma alaŋ baraŋ ziniz been nɛɛn giye o aterkedek Jooi nɔɔnɔ. Bar adiŋdiŋan niini Jook, ma abil niini kɔdɔk kak tuwente onin. 21Ma atu niini ɔrɔɔt ɛlɛ gi o anyayi Jooi dɔyiz ci agɔɔni gi o ɛtɛrkɛt niini. 22Tuwɛn zin o Ibrayim nɛɛn o anyekɛ Jooi nɔɔnɔ kizi eet ci abon ŋume onin kiyo ayeedi waragewe o Joowo o. 23Alaŋ zin bar ayeedonek zɔɔz nici Ibrayim doon. 24Bar akanet zɔɔz nici ageet ɛlɛ, eeci kobonta buk naaga ŋume o Joowo giye o katuwi nɔɔnɔ baal aŋaani Manyi Yesu daayiza e. 25Adaai Yesu oŋene ogaac, ma iŋaani Jooi nɔɔnɔ daayiza ka kobonta naaga ŋume onin.
5Kizitɔ naaga laŋoten ki Jook ŋaaten Yesu Kiristo
1Inoko zin kiziti naaga ɔl ci kabon ŋume o Joowo giye o katuwi Yesu Kiristo, ma kanyayit naaga ganɔn ki Jook ŋaaten nɔɔnɔ. 2Ma Yesu Kiristo iiten baal kagaman naaga nɔɔnɔ e zɛɛ been inoko o anyet niini ageet kagaac dɛtɛn o aku Joowa. Katalnɛ zin naaga ɔrɔɔt ɛlɛ, eeci kaga tiŋeere kazɔl naaga kibeen nɔɔnɔ titinyɔn onin. 3Ma katalnɛ buk naaga matɛ gɔɔn kagide, eeci kaga gidɛn ademezet ageet gɔl ci ka gɔɔn kɛmɛzti piryakzɛt zinzeetine ci alal. 4Mazi kamɛz piryakzɛt zinzeetine ci alal, atalnɛ Jooi, ma kaga naaga nɔkɔ tiŋeere agooneket niini ageet kaal o aterkedeket dook. 5Zin naaga katu didi alaŋ niini alabanet ageet kaale nicoko, eeci ayeleket niini reezinɛt o areezet ageet ɔrɔɔt. Ma buk areket niini rɛɛzɔnɛt zinzeeti ogaac dɔyize o Vɔŋiz onin anyet ageet.
6Baale akɔ mazi ɔkɔmawet ageet gɔl ci ka kitiriti eleeti ogaac dɔyize cinai doon e, iiya Yesu Kiristo adaak ŋaaten ageet o oŋenu iitene o aŋɛrak Jooi nɔɔnɔ. 7Ma gi nici adɔi kak ɔrɔɔt eete ci deer ŋaati adaaŋni gone oman ci abon. Karabɔŋ koca gɔɔn tɛ ɛɛti oman agama daayiz ci ɛɛlanɛ eet ci abon kiyo ɛɛti nici o labak. 8Bar zin Jooi eyeleyet reezinɛt onin areezet ageet ɔrɔɔt giye o itoonanɛ Kiristo kiiya kadaak ŋaatinai iiten baal ŋaan kanyayi naaga oŋɛ ɔrɔɔt e. 9Inoko zin kobonta ŋume o Joowo giye o iiya adaayi Yesu Kiristo ŋaatinai. Ma inoko zin kaga naaga ŋaan aruguzet niini ageet payiinte o Joowo. 10Baale iŋaan Yesu kiiya kadaak baciinowe ogaac e, keegin naaga mirɔk ci kamarnɔ ki Jook. Mazi iiya adaak ŋɛɛrin Yesu e, abadayet niini ageet kiziti laŋoten ki nɔɔnɔ bodo. Ma giye o kizitɔi naaga laŋoten ki Jook kaga aruguzet tiŋeere Yesu ageet, eeci itiŋa niini daayiza, ma inoko o arogi. 11Alaŋ een zin bar gi dook nɛɛn nici. Bar buk kanyek naaga Jook zany ŋaaten Manyi ona Yesu Kiristo, eeci abadayet niini ageet kizitɔ laŋoten ki Jook.
Zɔɔz ci akati Adam been Kiristo
12Baale laadun anyaak oŋec looc ɛɛti codoi ṯɔr nɔkɔ. Ma oŋɛci nica anyaa daayiz. Makacin atawoza daayizi ɔl dook, eeci abaca ɔl dook oŋɛ. 13Baale maŋaan kitoonak Jooi Mosis lotinok ogin e, abaca ɔl oŋɛ nɔkɔ. Zin giye baal ŋaan akɔmni lotinok, akɔm eet ci ka kenek gɔn nɛ, “Abaca niina oŋɛ.” 14Mazin iinyaye ci baal Adam neke zɛɛ been iinya baal Mosis e, anyak daayizi dɔyiz ole o deer dook. Yo nuun alaŋ abaca ɔl oŋec gole ci atobɔ ki gɔl baal Adam baal alaŋ azooni niini zɔɔz baal aricanek Jooi nɔɔnɔ e, adaai waanice ɔl dook nɔkɔ.
Zin Adam kibeen Kiristo baal iiya abaak loota vurta e atobɔ golowe ogɛn. 15Bodo buk Adam ki Kiristo aŋɔrɔwɔ golowe ogɛn, eeci oŋɛci baal abaca Adam e alaŋ atobɔ kibeen dɛtɛn o anyet Yesu Kiristo ageet nɔkɔ kɔkɔm gi ci kanyek naaga nɔɔnɔ. Ma gole o oŋec o adoi ṯɔr baal abaca Adam e, adaayitɔ ɔl ci meelik gɛr. Bar zin dɛtɛni o Joowo been irkɛn o Yesu Kiristo anyak dɔyiz ci appe ɔrɔɔt kujuk oŋec o Adam. Eeci ŋaaten Yesu Kiristo amayuk Jooi ɔl dook, ma anyek nɔɔgɔ bonat labak nɔkɔ kɔkɔm gi ci aruwek niigi nɔɔnɔ. 16Ma dɛtɛni o anyaa Jooi bonate onin aŋɔrɔwɔ ki gerzitin o anyaa oŋɛci o Adam, eeci anyaa oŋɛci nica payiin o apayeket Jooi ageet daayiz. Maje dɛtɛni o anyaa Jooi irkente onin ŋaati Yesu Kiristo, yo nuun abaca ɔl oŋɛ ci meel, anyek niini ɔl kobonta ŋume o Joowo. 17Ma oŋɛci baal abaca Adam niini doon kɔdɔwɛ ṯɔr nɔkɔ e anyaak daayiz modɛn dook. Mazin buk gi baal iiya utugu Kiristo niini doon kɔdɔwɛ ṯɔr nɔkɔ e titiny ɔrɔɔt ɛlɛ. Eeci giye nice ɔl dook o agama dɛtɛn o Joowo adikir, ma obonta niigi ŋume onin, ajowa waanma niigi rogɛt o abil been nɛɛn ŋaati Yesu Kiristo. 18Baale apayewun Jooi ɔl dook daayiz oŋece baal agɔɔn Adam adoi ṯɔr nɔkɔ e. Mazin buk gole ci atobɔ ki nico ɔɔga Jooi ɔl dook oŋeca, ma anyek nɔɔgɔ dook bonat giye o abon adoi ṯɔr nɔkɔ agɔɔn Yesu Kiristo, ma anyek niini nɔɔgɔ rogɛt onin. 19Zin kiyo baale akunak ɔl dook oŋɛci eete codoi ṯɔr nɔkɔ giye o alaŋ azooni niini zɔɔz o Joowo e, buk gole ci atobɔ ki nico akunak ɔl dook bonati eete codoi ṯɔr nɔkɔ giye o azooni niini zɔɔz o Joowo. 20Baale anyek Jooi Mosis lotinok ka keyelek ɔl gi o baciinowa ugeecik izitɔi mɛɛlɛ. Mazi giye o meelini baciinowa ugeecik ɔrɔɔt, eyelizyai bonati o Joowo bar kizi appe ɔrɔɔt kujuk baciinok ugeec. 21Zin kiyo baale oŋɛci anyak dɔyiz ci anyaaki ɔl daayiz e, buk bonati o Joowo anyak dɔyiz ci anyekɛ ɔl kobonta ŋume onin, ma ajowa ɔl rogɛt o abil been nɛɛn ŋaaten Manyi onai Yesu Kiristo.
6Rogɛt ŋaaten Kiristo
1Mayo zin inoko abon ŋaati kanɛ nɛ, “Kɛmɛda kutuguz oŋɛ labak ka bonati o Joowo kizi appe ɔrɔɔt?” 2Akɔm, eeci kɔɔgjai naaga dɔyize o oŋecu, keelit naaga oŋeca kiyo ɔl o adaayitɔ o. Alaŋ zin bodo abon ŋaati kamɛnan kabacan oŋɛ. 3Kaga naaga ɔl o oonyi ka koromtozek Yesu Kiristo dook oromtozek buk niigi nɔɔnɔ daayize onin. 4Mazin iiten baal koonyɛnɛ naaga e abil kiyo koromtozek naaga dook Yesu Kiristo, ma kadaayitɔ kibeen nɔɔnɔ, ma kadaye kibeen nɔɔnɔ o. Ma gi nici agooni ka naaga rogete onai colai kabaayit baayiz ci colai. Ka zin kiyo buk baale iŋaani Jooi Yesu daayiza dɔyize onin e, ka buk naaga kanyayit rogɛt o colai ŋaaten Yesu Kiristo.
5Koromtozek naaga nɔɔnɔ daayize onin, ka katin buk kitiŋgaz naaga daayiza kibeen nɔɔnɔ. 6Inoko zin kagaac naaga zinzeeti ogaac gɛrzɛ baal kanyak e, oṯortɛi iitene baal adaaŋni Kiristo keete ween talakec e. Ka oŋɛ baal ɛɛl zinzeetinɛ e kidicai lai. Alaŋaan zin bodo acaboneket ageet oŋɛ. 7Eeci ma adaak ɛɛti ci deer didi, ɔɔgjai niini dɔyize o oŋecu. 8Ma giye o ɔɔgayet Kiristo ageet oŋene ogaac rɛɛn, kɛɛl naaga kiyo kadaayitɔ kibeen nɔɔnɔ o. Ma katu didi karomɛ tiŋeere naaga kibeen nɔɔnɔ rogete onin. 9Eeci kaga naaga itiŋawi Jooi nɔɔnɔ daayiza. Ma alaŋ bodo niini adaayi been nɛɛn, eeci alaŋaan daayizi anim nɔɔnɔ. 10Adaak baale niini lak codoi ṯɔr ka kɛɛya dɔyiz o oŋecu. Alaŋaan zin bodo niini adaai been nɛɛn. Ma inoko o arogi ka kanyek Jook talniin. 11Abon zin buk anyeku niiga eleeti keelit kiyo ɔl o adaayitɔ, ma ɔkɔma oŋec dɔyiz ŋaatineeŋ o. Anycek buk eleeti keelit kiyo iŋaanu daayiza, ma arugnu ka anyaaktak Jook talniin ŋaaten Yesu Kiristo o. 12Maŋaan bodo anyeku oŋec kabal eleeti cugooc o ka calaŋ ayootuŋ igeet utuguz kaal o gɛr arɔɔŋ eleeti ugooc. 13Má anyeku eleeti cugoocok o dook kabaca oŋɛ been nɛɛn. Bar anycek eleeti cugoocok o dook Jook ka kanyuŋ niini igeet utuguz kaal ci abon eleetine cugoocok o tup nɔkɔ, eeci eelnu niiga kiyo adaaktu, ma itiŋayuŋ Jooi igeet daayiza orogit bodo o. 14Alaŋaan zin bodo oŋɛ anyak dɔyiz ŋaatunooŋ, eeci alaŋaan eeginu niiga gabara ci ka uzuuti lotinok o rɛɛn, bar ɔɔgawuŋ Jooi igeet bonate onin abaayit yaak.
Abon kagɔɔn kaal ci abon tup
15Karabɔŋ bar ɛɛti oman azi nɛ, “Kabaca oŋɛ labak, eeci kaavtiyɔ naaga bonate o Joowo, alaŋaan kabaak lotinowɛ.” Bar zin naana kanɛ, Akɔm! Alaŋ een nɛɛn! 16Agayu niiga mã anyeku eleeti eet oma ka iziti gabara cigin ka iziiyit niiga zɔɔz cin, izitu niiga gabara cigin, ma aziiŋnu zɔɔz cin doon. Zin mã buk izitu gabara ci oŋecu, alaŋ bodo animnyu iziti gabara ci Joowo ma ɔl ween gabara o Loryento ano niigi gɔl o daayizo. Maje ɔl ween gabara o Joowo azii niigi Jook, ma agama Jooi nɔɔgɔ kobonta ŋume onin. 17Inoko zin naana kanaati Jook ɔrɔɔt, eeci baale niiga eeginu gabara ci oŋenu, ma bar inoko o uzuutu zinzeetine ugooc demziin o Joowo een didi baal aziiŋnu e juruŋ. 18Ɔɔgawuŋ zin Jooi igeet oŋeca, ma izitu gabara cigin ka utuguz kaal ci abon. 19Kazooz zɔɔz ci akati gabara kibeen alaat o ka kitirituŋ igeet iziiyit zɔɔz nico juruŋ, eeci zoozowa nici eete ci deer adɔi kak. Baale gɔɔn anyeku eleeti ugoocok dook Loryen, ma agoonu oŋɛ kibeen kaal ci gɛr tup nɔkɔ. Inoko zin buk gole ci atobɔ ki nice anycek eleeti ugooc dook Jook ka utuguz kaal ci abon ɔrɔɔt ka zin didi iziti niiga ɔl ci Joowo.
20Baale maŋaan eeginu gabara ci oŋecu e, ŋaan waanice iziti gabara ci Joowo. 21Ma kaale ci gɛr baal agoonu neke, akɔm gi ci abon ajowanu kina, bar anyaakuŋ inoko kaala nica igeet alyaan zinzeetine ugooc. Zin kaala ci gɛrzɛ neke anyak daayiz. 22Bar zin inoko ɔɔgawuŋ Jooi igeet oŋɛnɛ, ma izitu niiga gabara cigin. Zin gole nico otoonya Jooi oŋɛ ugooc, ma izitu ɔl cigin didi, ma anyuŋ niini igeet rogɛt o abil been nɛɛn. 23Mã abaca ɛɛti oŋɛ, ajowa niini daayiz. Maje bar dɛtɛn o anyek Jooi ɔl ogin kɔkɔm gi ci aruwek niigi, nɔɔnɔ nɛɛn rogɛti o abil been nɛɛn ŋaaten Manyi ona Yesu Kiristo.
7Ɔɔgjai ɔl o atuwe dɔyize o lotinowu
1Gɔtɔnɔga o tuwento, agayu ri niiga lotinowa anyak dɔyiz eete ci deer iŋaan arogi ɛɛti o doon. 2Abil zɔɔz nici kiyo gɔɔn azi kɛɛrita ogaac nɛ, Mã arik dole, abon aromɛ ki eet cino doon ŋinti ŋaan arogni ɛɛti cinɛ o dook. Bar mazi adaak ɛɛti cinɛ o, ɔɔgjai niini keere baal acabek nɔɔnɔ eet onin doon e. 3Mazi alɛɛmnɔ niini ki eet oma ŋaati ŋaan arogni ɛɛti cinɛ o, odoma niini zoocmaz. Mazi adaak ɛɛti oninɛ, ɔɔgjai niini keere nico ɔɔtɔ labak. Zin keere o Juz mã ariyi bodo ɛɛti oman ŋaa nico, alaŋ ŋaa nici adoma zoocmaz.
4Gɔtɔnɔga o tuwento, abil buk zɔɔz nici ŋaatunooŋ nɔkɔ. Alaŋ lotinowa bodo anyak ŋaatunooŋ dɔyiz ci ka kabaluŋ igeet, eeci baale iiten baal adaaŋni Yesu e, abil kiyo buk adaaktu niiga ki nɔɔnɔ o. Inoko zin niiga ɔɔgjanu lotinowɛ, ma oromtewu ki Kiristo baal aŋaani Jooi nɔɔnɔ daayiza e. Abon zin kaliŋliŋonek naaga Jook gole ci atalna niini. 5Baale gɔɔn maŋaan kutuweec Jook e, kagɔɔn naaga ootine ogaac doon kaal o arooŋeket zinzeeti ogaac ageet kutuguz. Maje lotinowa o azi nɛ, “Má agoonu kaal nicoko,” bar anyet ageet kutuguz kaal ci gɛr ɔrɔɔt. Mazin kaal ci baal kagɔɔn neke anyaaket ageet daayiz. 6Bar zin inoko kɔɔgjai naaga lotinowe nicoko kɔtɔɔzɔ labak, eeci keelit naaga kiyo kadaayitɔ been Kiristo o. Inoko zin alaŋaan bodo naaga kaliŋliŋonek Jook gole ci kazooni lotinok o Mosis, bar kiliŋliŋtozek naaga nɔɔnɔ gole o colai ŋaati kozooni gi o ayelzeket ageet Vɔŋizi oninɛ.
Ayelzeket lotinowa oŋɛci gitaz
7Yo zin inoko kiziti nɛ? Kiziti nɛ, “Adoye lotinowa been oŋɛ nɔkɔ?” Alaŋ een nɛɛn! Eeci een lotinok nɛɛn o anyan aneet ɛlɛ kaga oŋɛci gitaz. Mã da waan calaŋ azi lotinowa nɛ, “Má aŋuuwe ziniz kaal ci eet oma,” ŋaan waan naana kaga ma arɔɔŋ ziniz kaal culu o. 8Bar zin lotinte nico ojowa Loryen gɔl ci anyan aneet kuŋuuwɛkɛ ziniz kaal culu ɔrɔɔt. Mazi da kɔkɔma lotinok, alaŋ waan anyak oŋɛci dɔyiz ŋaatan. 9Baale laadun alaŋ kaga lotinok, ma waanice kabaaban naana bar kizik kaavɛ rogɛta. Bar akɔ mazi kaga kaal o arican lotinowa o Joowo calaŋ kagɔɔn, anyawun oŋɛci dɔyiz ŋaatan. 10Ma zin inoko kagawa kabil da baale kiyo ɛɛti o adaak o. Zin lotinowa baal ka waan kanyaaktayan aneet rogɛt e, anyaaktayan bar daayiz. 11Giye o lotinɛt nice ojowa Loryen gɔl ci alabanan aneet, ma anyan kabaca oŋec. Makacin anyayan oŋɛci nici aneet daayiz. 12Ayeleket zin zɔɔz nici gi o didi avuni lotinowa Joowa, ma buk kaal o arecaneket Jooi ageet lotinowe ogin dook kaal ci avu ŋaatin, ma een kaal ci ɛɛl tɔp.
13Karabɔŋ inoko azi ɛɛti oman nɛ, “Mazi da lotinowa ma didi abon, anyaak zin bodo ɔl daayiz ku?” Bar zin mã ajin niini gi nico, alaŋ abon, eeci lotinowa alaŋ anyaa daayiz, bar oŋec nɛɛn o anyaa daayiz. Anyaaket oŋɛci ageet daayiz giye o ayelzan niigi bonat ki gerzitin. Zin lotinowa o Joowo ayelzeket ageet olla gi ci gɛrzɛ agooni o oŋec nɛɛn. Ma ayeleket buk gɔl o gerzini oŋɛci ɔrɔɔt.
Anyak ɛɛti ci deer zinzeeti ram
14Kaga naaga lotinowa avu Joowa. Bar zin naana ɛɛti ci deer o akɔmnan dɔyiz, ma anyan Loryen kibil kiyo miroiti o agamanan niini o. 15Alaŋ kaga kaalyan ci kagoon o been nɛɛn. Kazi nɔkɔ o, eeci gɔɔn kaala ci kagoon o alaŋ een kaal ona laadun abon karooŋ kutugu e nɛɛn, bar bodo gɔɔn kagoon kaal o gɛr ona laadun alaŋ karooŋ kutugu e ɛlɛ. 16Zin kagawa didi lotinowa o Joowo abon ɔrɔɔt, eeci kaala ci gɛrzɛ gɔɔn kagoon o alaŋ een kaal o abon gɔɔn arɔɔŋ ziniz kutugu e nɛɛn. 17Zin giye nico alaŋ een didi aneet nɛɛn ci kagoon kaal ci gɛr noko, bar Loryen o aavi zinize onan nɛɛn ci anyan kabaca oŋɛ o. 18Kaga zin naana alaŋ kanim kutugu kaal ci abon, giye o kɛɛnɛ eet ci deer oŋenu. Karooŋ kutugu kaal ci abon, bar akɔmnan dɔyiz ci ka kutuguwi kaal ci abon kina. 19Alaŋ kanim kutugu kaal o abon ona laadun karooŋ kutugu e, bar gɔɔn kagoon kaal oogi doon ci gɛr ci ŋaan laadun kɔrɔɔŋ kutugu. 20Mazin gi ci gɔɔn kagɔɔnɛ naana kaal ci gɛr ŋaan kɔrɔɔŋ kutugu o, ayelza gi o didi alaŋ kabacanɛ oŋec naana maany, bar Loryen o aavi zinize onan nɛɛn ci anyan aneet kutugu kaal nicoko o.
21Ma gi nico kacin gɔɔn naana alye can o tup. Eeci gɔɔn ŋɛdɛt karooŋ kutugu kaal ci abon, bar alaŋ kanim kutugu been nɛɛn, eeci ziniz cane o arɔɔŋ kaal ci gɛr doon nɔkɔ. 22Ŋɛdɛt gɔɔn kaga oowe can o nɔkɔ lotinowa o Joowo abon. 23Bar ŋaato anyak bodo zinize onan zoozok oogi ci gɛr aŋɔrɔwɔ kibeen zoozok o Joowo abon. Nicini zin Loryen o aavi zinize onan nɛɛn. Arɔɔŋ niini kacabeyan aneet oŋec ka kizi miroi cin. 24Izi zin nɔŋa cigane wole. Kayo kɛɛlawan ŋɛnɛ zinize ci gɛr akoyan daayiza noko? 25Katal Jook ŋaaten Manyi onai Yesu Kiristo o iiya ɛɛlawan aneet.
Olla gɔɔn naana kabaaban lotinok o Joowo ɔɔwa doon, maje ziniz cane o abaaban kaal ci akati oŋec.
8Anyet Jooi rogɛt ci colai Vɔŋize onin
1Alaŋaan zin bodo Jooi ɔl o oromtɛ ki Yesu Kiristo apayek gerzitin. 2Eeci abalun nɔɔgɔ Vɔŋizi o Joowo doon o anyaak nɔɔgɔ rogɛt ŋaaten Yesu Kiristo, ma ɔɔga nɔɔgɔ oŋeca been daayiza. 3Ma lotinowa baal anyek Jooi Mosis e alaŋ aruguzet, eeci naaga ɔl ci deer o alaŋ kanim kuzuuti nɔɔgɔ. Bar zin Jooi utuguweyet ageet gi ci ŋaan lotinowa kutuguzeyet. Itoonak niini ŋɛɛrin looc alye ci abil kiyo ɛlɛ ci eet ci deer anyak oŋec o. Itoona Jooi nɔɔnɔ o ka kiiya kizi todoyoi ci aara dɔyiz o oŋenu ɔla dook. 4Agɔɔn Jooi gi nico o ka kutuguz naaga kaal o abon aduwa lotinowa dook, giye o naaga o kotoŋit kaal o gɛr baal gɔɔn arɔɔŋ zinzeeti kutuguz e, inoko kabaayit dɔyize o Vɔŋiz o Joowo. 5Ma ɔl o gɔɔn awɔyi dɔyiz o eleeti ugeec doon, abaaban niigi tup nɔkɔ kaal o gɛr arɔɔŋ zinzeeti ugeec doon. Maje ɔl o awɔyi dɔyiz o Vɔŋiz o Joowo doon, abaaban niigi kaal o arooŋek nɔɔgɔ Vɔŋizi o Joowo. 6Ma ɛɛti ci agɔɔn kaal o gɛr arɔɔŋ ziniz oninɛ doon, akɔ niini daayiza. Maje bar ɛɛti ci abaaban kaal o arooŋek nɔɔnɔ Vɔŋizi o Joowo doon, anyek Jooi nɔɔnɔ rogɛt been ganɔn. 7Ma ɛɛti ci abaaban kaal o gɛr arɔɔŋ ɛlɛ oninɛ doon, amarnɔ niini ki Jook giye o alaŋ aziiŋni niini lotinok o Joowo, ma alaŋ anim niini kozooti nɔɔgɔ. 8Didilɛ kaduwakuŋ igeet, ma ɔl o agɔɔn kaal o gɛr arɔɔŋ zinzeeti ugeec doon, alaŋ atalnɛ Jooi ŋaatineeŋ.
9Bar zin mã didi aavi Vɔŋizi o Joowo zinzeetine ugooc, alaŋ koca bodo niiga anuyu kaal o arɔɔŋ zinzeeti ugooc doon, bar anuyu koca kaal o aduwakuŋ igeet Vɔŋizi o Joowo. Mã ɛɛti calaŋ anyak Vɔŋizi o Joowo zinize onin, alaŋ niini een eet ci Kiristo. 10Bar zin mã abaak Kiristo zinzeetine ugooc, adaai tiŋeere eleeti doon giye ci oŋecu. Maje voŋizowa cugooc o arogi, eeci anyuŋ Kiristo igeet obonta Joowa. 11Mã abaak Vɔŋizi o Joowo baal adɔŋa Yesu daayiza e zinzeetine ugooc, ŋaan zin buk anyek Jooi eleeti cugooc o waan ci adaaŋnu rogɛt ŋaaten dɔyiz o Vɔŋiz onin abil ŋaatunooŋ.
12Gɔtɔnɔga o tuwento, alaŋ abon ŋaati kagɔɔni naaga kaal o gɛr arɔɔŋ zinzeeti ogaac doon, bar abon kagɔɔn gi o aduwaket ageet Vɔŋizi o Joowo. 13Mã agoonu kaal o gɛr arɔɔŋ zinzeeti ugooc doon, avoyu koca daayiza. Bar zin mã adayeyu niiga kaal o gɛr baal gɔɔn agoonu e dook look dɔyize o Vɔŋiz o Joowo, urugtu koca.
14Ma ɔl o arayin nɔɔgɔ Vɔŋizi o Joowo dook iziti niigi dɔl ci Joowo. 15Eeci Vɔŋizi o anyuŋ Jooi igeet, alaŋ anyuŋ ka iziti gabara bodo, ma alaŋ buk anyuŋ ɔtɔŋɔltɛ looc. Bar anyuŋ niini igeet iziti dɔl ci Joowo, ma anyet kotoweec Jook kizi baatinai. 16Ma Vɔŋizi o Joowo kibeen voŋizok ogaac aduwaket gi o kizitɔi naaga dɔl o Joowo. 17Zin giye o kizitɔi naaga dɔl ci Joowo, kajowa tiŋeere naaga kaal o abon itaŋeket niini ageet ɔl ogin. Ma buk giye o koromtozɛkɛ naaga Yesu Kiristo, kajowa tiŋeere naaga kaal o abon itaŋek Jooi nɔɔnɔ. Eeci mã kapirna naaga been Yesu, anyet buk koca tiŋeere Jooi ageet kozolit ki nɔɔnɔ titinyɔn onin.
Kajowa katin titinyɔn naaga dook ki Yesu
18Kaga naaga mã kayabiz titinyɔn o appe ka kanyet Jooi ageet katin kibeen piryakzɛt ci kapirnanɛ inoko noko, piryakzɛt nici gi ci labak. 19Ma kaal o ɛɛnyca Jooi dook inoko areyi talniinta, ma arɔɔŋ niigi iiten ci katin ayelzan Jooi dɔl ogin e kiiya kataman. 20Areyi niigi o, eeci iziti niigi dook kaal ci labak. Alaŋ een zin nɔɔgɔ maany nɛɛn ci anyek eleeti kizi kaal ci labak o, bar Jook nɛɛn o anyewun nɔɔgɔ kizi kaal ci labak. 21Bar zin ŋaan anyak iiten ci arek Jooi ka tiŋeere kɔɔgjai kaal oginɛ baal ɛɛnyca niini e dook kaale ci gɛr anyek nɔɔgɔ kiziti gɛrzɛtɛ noko. Ka zin kɔtɔɔzɔ niigi labak calaŋ aavtiz cabiinte o kaal o gɛr, ka buk kanyayit niigi titinyɔn kiyo dɔlya ci Joowo o.
22Kaga naaga kaal o ɛɛnyca Jooi dook ŋaan apirna, ma ŋaan niigi alu nɔkɔ zɛɛ been inoko o kiyo ŋaa o gɔɔn aam dole ka kotoyai o. 23Bar zin alaŋ een kaal ci ɛɛnyca Jooi oogi doon ci apirna, ma alu o. Akɔm! Bar buk naagalya o anyet Jooi Vɔŋiz onin ka keyeleyet kaal o abon ka kanyet niini ageet katin, ŋaan buk kapirna ki luwa nɔkɔ. Ŋaan zin karɛ naaga iiten o katin atalnanet Jooi ageet kiziti dɔl cigin baliinte onin, ma anyet niini ageet eleeti ci colai e. 24Orogozet zin Jooi ageet giye o karɛwi naaga tuwɛnta kaal o abon ka kanyet tiŋeere niini ageet. Inoko tɛ kojokta kaal ci ŋaan karɛ noko, alaŋ waan bodo kareyi. Eeci gɔɔn laadun mã ojowa ɛɛti gi ci da gɔɔn arɛ, alaŋ bodo areyi. 25Inoko zin mã karɛ naaga kaal ci ŋaan kicinit neke, abon karɛ zinzeetine ci alal zɛɛ ma alam tiŋeere kajowa.
26Ma buk Vɔŋizi o Joowo atiritet ageet, eeci keegin naaga roŋgɛnɛn tuwɛnta. Ma alaŋ kaga gɔl ci abon ka kijinti Jook. Zin giye nico Vɔŋizi o Joowo ilalek Jook ŋaaten ageet gole ci aŋɔrɔwɔ kibeen cinai ageet ɔl ci deer o. 27Aga zin Jooi kaal o kanyak naaga zinzeetine ogaac dook. Ma buk aga niini baabaninɛt o Vɔŋiz onin. Ma aŋaryonek Vɔŋizi o Joowo ɔl o atu Jook kaale o atal Jooi.
28Kaga naaga agɔɔn Jooi bonat kaale o akanai ole o arɛɛz nɔɔnɔ dook. Ma nici ɔl o ɛŋɛra niini kizi ɔl cigin eo arɔɔŋi niini. 29Zin giye o ɛŋɛrai niini ɔl nicoko kizi ɔl cigin baale kinatamma laadun e, arɔɔŋ buk niini kanyek nɔɔgɔ keelit kiyo ŋɛɛrin Yesu o. Agɔɔn niini gi nico o ka Yesu kizi abuu dolene ci Joowo meelik. 30Zin ɔl ci baal aŋɛra Jooi nɔɔgɔ noko iziti niigi ɔl cigin, ma anyewun niini nɔɔgɔ kobonta ŋume onin, ma azɔl niini been nɔɔgɔ titinyɔn onin.
Eyeleyet Jooi ageet reezinɛt onin areezet ŋaaten Kiristo
31Inoko zin kaale nicoko dook, mã koromtɛ naaga kibeen Jook didi, ŋɛnɛɛn zin bodo koca ci ka komoget ageet o? Akɔm kina! 32Ŋaan Jooi kujurai ŋɛɛrin ŋaati itoonakɛ looc, bar itoona niini nɔɔnɔ kiiya kadaak ŋaaten ageet. Zin yo mã anyet niini ageet ŋɛɛrin onin ɛlɛ o, bar zin tiŋeere alaŋ anyet niini ageet kaal o aterkedeket dook? 33Ŋɛnɛɛn zin bodo ci ka kɔkɔlak ɔl o ɛŋɛra Jooi rooni o? Akɔm kina! Eeci Jook ɛlɛ nɛɛn o anyet ageet kobonta ŋume onin. 34Ŋɛnɛɛn zin bodo ci ka kizi nɛ, Keegin naaga gɛrzɛ? Akɔm kina! Eeci Yesu Kiristo adaak ŋaatina, ma itiŋawi Jooi nɔɔnɔ daayiza, ma inoko aavi niini aziite o Joowo azo tammu tadena, ma ilalek niini Jook ŋaaten ageet. 35Gitaz ci ka kɛŋɛrawet ageet reezinte o Kiristo? Yo nuun iinaket kaal ci gɛrzɛ kiyo piryakzɛt, ki gidɛn, ki magizeeti, ki maatiz, been zɔɔz ci arɔɔŋ kuruktet ɔl ageet kadaayit, alaŋ aŋeranet ageet reezinte o Kiristo been nɛɛn. 36Abil kiyo ayeedi waragewe o Joowo azi nɛ, “Ajɔn gɔɔn daayizi ŋaaten ageeta ii tup nɔkɔ, eeci kanuyin naaga ineet. Agoonet gɔɔn ɔl ageeta kiyo ɛɛzana o avɔyi ɔl toŋdiin o.” 37Bar zin naaga kamɔk kaal ci gɛr apirnanet ageet noko dook lai ŋaaten dɔyiz o Yesu Kiristo o areezet ageet. 38Kaga zin naana ɔrɔɔt ɛlɛ akɔm gi ci ka kɛŋɛrawet ageet reezinte o Kiristo, yo nuun een daayiz, karabɔŋ een rogɛt, karabɔŋ een toonnyak o tammo, karabɔŋ een miniŋ, karabɔŋ een dɔyiz oma ci abil tammu tadena, karabɔŋ een kaal ci kacin loota noko, karabɔŋ een kaal ci ka keyelizai katin, 39karabɔŋ een kaal ci ɛɛl tammu kɛŋa, karabɔŋ een kaal ci ɛɛl tɔdɔ loota. Alaŋ kaalyana nicigi dook anim kɛŋɛrtawet ageet reezinte o Joowo kanyak naaga ŋaaten Manyi ona Yesu Kiristo.
9Jook kibeen ɔl ogin aŋɛra niini
1Zɔɔz ceen didi karooŋ kuduwayuŋ ce. Ma naana o koromozeya Kiristo alaŋ kaduwa gi ceen vɔlɔŋ, eeci ayelekan Vɔŋizi o Joowo aneet gi ceen didi. 2Kakati gɔɔn culum ɔrɔɔt ɛlɛ, ma acirit ziniz ɔrɔɔt giye ci akati ɔl ogan een Juz karitanɛ. 3Inoko tɛ kizi gi ci agama ɔl ogane Juz Jook gole ci kanyekɛ Jook kotoboran aneet, ma eeyan gɔl o Kiristo, kagoon koca nɔkɔ. 4Baale ɛŋɛra nɔɔgɔ Jooi ka kiziti ɔl cigin, ma eyelek nɔɔgɔ diŋdiŋɔn onin. Ma aterkedek nɔɔgɔ zɔɔz onin, ma anyek nɔɔgɔ lotinok ogin, ma ayelek nɔɔgɔ gɔl ci ka kidiŋdiŋanti niigi nɔɔnɔ, ma waanice agamta niigi terkediin baal aterkedek Jooi nɔɔgɔ e. 5Niigi dɔl ci dɔl o jijitigaac Ibrayim ki Aizak been Jakob. Zin Kiristo alya aritai buk bore nico. Bar zin Kiristo niini Jook o abal kaalyan dook nɛɛn. Abon naaga dook kanaat nɔɔnɔ nɔkɔ been nɛɛn. Nɔɔnɔ nɛɛn.
6Alaŋ zin bar kazi nɛ, Ereyek Jook zɔɔz baal aterkedek niini ɔl o Juz e, eeci alaŋ aterkedek niini zɔɔz nice nɔɔgɔ dook. 7Ma buk dɔlya ci dɔl o Ibrayim dook alaŋ eegin dɔl cigin didi. Bar zin baale anek Jooi Ibrayim nɛ, “Katin dɔl cugun een didi nɛɛn dɔlya ci ŋɛɛrun o kazi Aizak doon.” 8Ma kɛŋ ci zɔɔz nico akati gi calaŋ ɛɛnɛ dɔlya o Ibrayim arita niini gole ci eet o deer dɔl ci Joowo. Bar zin dɔl ci dɔl o Ibrayim een didi nɛɛn dɔlya o ŋɛɛrin o kazi Aizak baal aterkedek Jooi nɔɔnɔ e. 9Iitene nice aterkedek Jooi Ibrayim zɔɔz ci anek nɛ, “Anyak iima ŋaa cune kazi Sara noko logoz waanci kabadakuŋ igeet iitene ci kaŋera naana.”
10Ma zɔɔz nica ŋaan koṯorɛi nɔkɔ. Ma vurta itira Aizak lɔgɔz ceen codɛ ŋaati Rebeka ween ŋaa onin. 11-12Mazi ŋaan codɛna nicaga kitiryai maŋaan buk kagaac niigi gi ci abon been gi ci gɛr e, enek Jooi yaatineeŋ nɛ, “Tiŋeere codɛna cugune anyei noko aku ceen abuu o een gabaren ci gɔn ceen tutur o.” Agɔɔn Jooi gi nico o ka keyeliza gi o aŋɛran dole nico niini doon oowe onin. Alaŋ aŋɛra Jooi dole nico o, eeci anyak gi ci agɔɔn, bar aŋɛra olla baabaninte onin doon labak. 13Kiyo ayeedi waragewe o Joowo zɔɔz ci anɛ Jooi nɛ, “Kareez coden ween tutur kazi Jakob, ma kabur abuu onin kazi Esɔ.”
14Mayo kiziti nɛ? Kiziti nɛ, Anyak Jooi tɛl zooze nico? Akɔm! Alaŋ anyak niini tɛl been nɛɛn. 15Baale anek Jooi Mosis nɛ, “Awucnekan waanma ɔl o kaŋɛra naana.” 16Zin Jooi alaŋ aŋɛra eet giye ci arɔɔŋi ɛɛti kɛŋɛryai, karabɔŋ een liŋliŋonte ci abon agɔɔn ɔl. Bar aŋɛra niini eet giye ci awucnɛki ɛɛti nici nɔɔnɔ. 17Ayeedi waragewe o Joowo zɔɔz ci anɛkɛ Jooi alaan baal Masiru kazi Vɛɛro nɛ, “Kɛŋɛrawin ineet izi alaan ka keyelizak ɔl dɔyiz onan ŋaaten ineet, ka zin ɔl ci abaak loota noko dook katanaazɔ zaar ogan.” 18Awucnek zin Jook ɛɛti ci arɔɔŋ niini, ma anyek oma kɔdɔk ziniz ka kotobor nɔɔnɔ.
Abor Jooi nɔŋ, ma bodo awucnek ɔl nɔɔnɔ
19Karabɔŋ anyak ŋaatunooŋ eet ci ajine azi nɛ, “Ma da mã aŋɛra Jooi ɔl ci arɔɔŋ niini, ma anyek ɔl oogi kodoyit zinzeeti, zin bodo ɔl ci agɔɔn kaal ci anyek niini nɔɔgɔ kutuguzɔ o azi nɛ, Anyak oŋec o naa? Ŋɛnɛɛn ci ka kiciktɔ kibeen nɔɔnɔ giye ci arɔɔŋ niini?” 20Ma niina laŋo ci azooz koca nɔkɔ o, een niina ŋɛnɛɛn ci ka jin Jook zɔɔz nico o? Alaŋ iju ceen tɔdɔwac ajin ŋaa o ɛɛnyca nɔɔnɔ kenek nɛ, “Ma laadun ɛɛnycanan kibil nɔkɔ naa?” 21Ma ŋaa ci ɛɛnyɛt ijunya ɛɛnyɛt olla eo arɔɔŋ niini. Ma ɛɛnyca ijunya ram tɔdɔwace codoi o ɛlɛ. Ɛɛnyca atuny ci ka kowodɔi ɛɛti doon, ma ɛɛnyca bodo iju ci maamu ka kuwudɔi ɔl dook.
22Agɔɔn zin buk Jooi gi nico o. Arɔɔŋ ka keyelizak bornɛt nɔŋ kibeen dɔyiz onin ɔl o gɔɔn agɔɔn kaal o gɛr ŋume onin. Bar zin inoko ŋaan alal nɔɔnɔ ziniz ŋaaten nɔɔgɔ ci aganɔ ŋaati waan atarganyin noko. 23Ma buk bodo arɔɔŋ niini keyeleyet titinyɔn onin ageet o kuwucek nɔɔnɔ baal ɛŋɛrawet niini ageet laadun ka kozolit ki nɔɔnɔ titinyɔn onin e. 24Ageet zin nɛɛn o ɛŋɛrawet Jooi ka kiziti ɔl cigin. Alaŋ aŋɛra niini ɔl cigin ole o Juz doon, bar buk aŋɛra niini ɔl cigin ole o alaŋ eegin Juz. 25Ayeedi waragewe o nyakaŋan o kazi Ozeya zɔɔz ci anɛ Jooi nɛ, “Kawa tiŋeere modɛn baal gɔɔn alaŋ een ɔl cigan e, ma kaku kanei nɔɔgɔ nɛ, Inoko niiga izitu ɔl cigan. Ma buk giye baal gɔɔn alaŋ karɛɛzɛ naana nɔɔgɔ e, kaku kanei nɛ, Inoko kereezuŋ. 26Awanuŋ zin katin Jooi o arogi kodot igeet, ma aku anekuŋ nɛ, Izitu ɔl cigan, ŋaabaal gɔɔn baale anekuŋ ɔl nɛ, Alaŋ eeginu ɔl ci Joowo e ɛlɛ.”
27Ma buk baale uuwak Izaya zɔɔz ci akati Israyil azi nɛ, “Mayo nuun mɛɛlɛ ɔl o Israyil zɛɛ ma atobɔ ki kazac o liiltogu o, arogzɛ katin ŋaatineeŋ ci miliny tɛr. 28Eeci alaŋ bodo Manyi aavi ŋinti rɛɛn, bar aku tiŋeere niini kataman ka kiiya kapak looc nico dook.”
29Abil buk ŋaatinai kiyo baale azi Izaya nɛ, “Mã da calaŋ ooŋ Jooi dɔl ci dolenu oogi ŋaatinai, kidicai waan naaga dook lai oŋene ogaac kiyo baale uulal Jooi ɔl o kuturyok o kazi Sodom been Gomora oŋene ugeec e.”
Ala Pɔl Jook ka korogoz ɔl o Juz
30Mayo inoko zoozowa nicigi akati naa? Akati zoozowa nicigi gi ci modɛna baal gɔɔn alaŋ arɔɔŋ katamanit gɔl ci ka kobontai niigi ŋume o Joowo e, inoko o, obonta buk niigi ŋume onin tuwɛnta. 31Maje ɔl o Israyil baal laadun aŋɛra Jooi e arɔɔŋ baale niigi lotinok ci ka kobontai niigi ŋume o Joowo, bar ŋaan kojokta. 32Mazin da ŋaan kojokta niigi bonat o naa? Ŋaan kojokta o, eeci waanice ataman niigi gɔl ci ka kobontai ŋume o Joowo dɔyize ci eleeti ugeec kaale ci abon agɔɔn, alaŋ een tuwente ci atuwi niigi Yesu Kiristo. Ma ɛɛl niigi enice kiyo ɛɛti o adir bɛ o. 33Ayeedi waragewe o Joowo zɔɔz ci azi nɛ, “Icinit di! Kariya bɛ kutur onan kazi Jerusalɛm, ka bɛ nici kidir ɔl kuruyit looc. Bar zin ɔl o atu nɔɔnɔ dook alaŋ bodo niigi ajowa celbezitin tuwente uneeŋ.”
101Gɔtɔnɔga o tuwento, karooŋ zinize onan dook ɔl ogan Juz korogit. Kajin gɔɔn Jook ka korogoz nɔɔgɔ. 2Kacin ŋɛdɛt nɔɔgɔ aliŋliŋonok Jook ɔrɔɔt, bar zin alaŋ aliŋliŋonek niigi nɔɔnɔ gole ween didi. 3Ŋaan kagaac niigi gɔl o anyekɛ Jooi ɔl kobonta ŋume onin, ma bar ataman gɔl ci ka kanycekɛ eleeti kobontai ŋume o Joowo gole cineeŋ doon. Bar otoborit niigi ŋaati anowi gɔl o Joowo anyekɛ ɔl kobontai ŋume onin. 4Eeci akɔ mazi aku Yesu e, otoŋtɛ kaal baal gɔɔn agɔɔn ɔl lotinowɛ ka kobontai niigi ŋume o Joowo e, ka zin ɔl o atu Yesu dook kobonta ŋume o Joowo.
Arooŋek Jooi ɔl dook rogɛt
5Baale ɛtɛyɛɛt Mosis zɔɔz ci anyet Jooi kobonta ŋume onin ŋaati kazooni lotinok azi nɛ, “Mã azooni ɛɛti kaal o arican lotinowa o Joowo dook, ajowa niini rogɛt.” 6Bar zin buk ayeedi waragewe o Joowo zɔɔz ci abonan ɛɛti ŋume o Joowo tuwɛnta azi nɛ, “Má anyeku eet kabaaban ziniza gi ci azi nɛ, Ŋɛnɛɛn dim yo ci ka kook tammu tadena?” Anycaŋ zin kuduwayuŋ kɛŋ ci zɔɔz nico. Akati zɔɔz nici gi ci karɔɔŋi naaga eet ci akɔ tammu tadena ka kook kotowayet Yesu kiiyayet ageet loota ŋina. Bar zin akɔm eet ci ka kook tammu tadena ka kook kotowayet nɔɔnɔ kiiyayet ageet loota ŋina. 7Bodo buk ayeedi waragewe o Joowo zɔɔz ci azi nɛ, “Má anyeku eet kabaaban ziniza gi ci azi nɛ, Ŋɛnɛɛn dim ci ka kook tɔdɔ loota miniŋɛ?” Anycaŋ bodo di kuduwayuŋ kɛŋ ci zɔɔz nico. Akati zɔɔz nici gi ci karɔɔŋi eet ci ka kook kɔdɔŋa Yesu daayiza. Bar akɔm eet ci ka kook tɔdɔwai tɔ miniŋɛ ka kook kɔdɔŋayet Yesu daayiza kina. 8Azi zin waragɛ o Joowo nɛ, “Ajɔn zɔɔz o Joowo nɔkɔ zinzeetine ugooc kibeen utugetine ugooc.” Zin zɔɔz nici zɔɔz o gɔɔn kuuwaweyuŋ naaga igeet o nɛɛn. Azi zɔɔz nici nɛ, Abon niiga atuyu Yesu Kiristo. 9Mã aboranu niiga utugetine ugooc maany zɔɔz ci aniyu nɛ, “Yesu Manyi ona nɛɛn,” ma atuyu zinzeetine ugooc gi o itiŋawi Jooi nɔɔnɔ daayiza, orogoztewu koca niiga. 10Eeci mã katu naaga Yesu zinzeetine ogaac dook, anyet Jooi kobonta ŋume onin. Bodo buk mã kaduwa utugetine ogaac zɔɔz ci kazi nɛ, “Yesu Manyi ona nɛɛn,” korogoztɛ koca naaga. 11Ayeedi waragewe o Joowo gi ci azi nɛ, “Ɔl o atu nɔɔnɔ dook alaŋ bodo niigi ajowa celbezitin tuwente uneeŋ.” 12Ma gi nici akati ɔl dook. Akɔm bodo ŋɔrɔwɔnɛt ci aŋɔrɔwɔnɛ ɔl o Juz ki ɔl o alaŋ eegin Juz. Eeci Jooi niini Manyi ci ɔl dook, ma amayuk niini ɔl o gɔɔn awo nɔɔnɔ ŋaati arɔɔŋi tirtɛn. 13Kiyo azi waragɛwi o Joowo nɛ, “Ma ɛɛti ci awo zaar o Joowo giye ci ka kitiriti Jooi nɔɔnɔ, arogoz niini nɔɔnɔ.”
14Ka zin yo ɔl kijinit Yesu Kiristo ka kiiya kitirit nɔɔgɔ ku, mã ŋaan kutuwit niigi nɔɔnɔ? Ka zin yo buk ɔl kutuweec nɔɔnɔ ku, mã ŋaan kiziiyit niigi kaviyak ogin? Ka zin yo buk ɔl kiziiyit zɔɔz o Yesu ku, mã ŋaan akɔm eet ci uuwayek nɔɔgɔ? 15Ka zin yo buk ɔl kɔɔt kuduktak gɔnɔgi oogi kaviyak o Yesu ku, mã ŋaan akɔm eet ci itoon nɔɔgɔ? Kiyo azi waragɛ o Joowo nɛ, “Amadi ɔrɔɔt kuni ci ɔl o anyaa kaviyak o Joowo abon.” 16Bar zin ŋaan kagamta ɔl dook kaviyak o Joowo abon. Azi baale nyakaŋani o kazi Izaya waragewe o Joowo nɛ, “Manyi, inoko ŋɛnɛɛn ci utu kaviyak ugun baal kuuwaka e?” 17Aku zin tuwɛn ŋaati aziiŋni ɔl rak ɔɔwa kaviyak o Yesu. Alaŋ aga ɔl kaviyak o Kiristo dɔyize cineeŋ doon dooke coma uuwayek gɔnɔgja ogɛn nɔɔgɔ.
18Inoko zin kajinei, ma da didi ɔl o Israyil ŋaan kiziiyit kaviyak o Joowo abon? Ŋɛdɛt niigi iziiyit baale juruŋ kaviyak o Joowo abon. Kiyo ayeedi waragewe o Joowo zɔɔz ci azi nɛ, “Urumit kaviyawa o Joowo abon loocok dook. Makacin iziiyit ɔl zɔɔz onin zɛɛ been vitɛn ci akani tammu zɔɔ looc e buk.” 19Bodo kanyei jinɛn oma ce. Ma da ɔl o Israyil baale ŋaan kagaac kaviyak nicoko? Didi ɔl o Israyil agaac ŋɛdɛt kaviyak o abon. Baale aduwa Jooi ŋaaten Mosis zɔɔz ci azi nɛ, “Kanyuŋ tiŋeere igeet amadiyit ɔl o alaŋ eegin Juz, ma kanyuŋ otobortek nɔŋ modɛn o tarbal ŋaan kedemezɔ.” 20Ma buk aduwa bodo Jooi ŋaaten Izaya gi ci abiirni ɔl ooti azi nɛ, “Ojoktawan ɔl baal laadun ŋaan kɔrɔɔŋtan niigi aneet e, ma keyelizaya ɛlɛ onan ɔl o ŋaan laadun kijintan niigi aneet.” 21Maje bar ole o Israyil aduwa Jooi ŋaaten Izaya gi ci azi nɛ, “Kilalei gɔɔn ɔl ogan tup nɔkɔ ka kabadayan bodo niigi aneet, bar zin adɔi nɔɔgɔ zinzeeti kak, ma alaŋ arɔɔŋ kiziiktan.”
11Arogzɛ ɔl o Israyil ogɛn
1Anycaŋ zin di kijinuŋ zɔɔz oma ce. Mayo zoozowe nicoko otobor Jooi ɔl ogin Israyil? Akɔm kina! Naana Pɔl alya keen eet ci Israyil. Keen dole ci dɔl o Ibrayim. Ma een bor can nɛɛn ɔl o kazi Bɛnjimɛn. 2Ŋaan zin Jooi kotobor ɔl ogin baal ɛŋɛra niini laadun kinatamma e. Agayu niiga zɔɔz o ayeedi waragewe o Joowo akati nyakaŋan o kazi Ilija waan baal aduwakɛ Jook zɔɔz o akati kaal o agɔɔn ɔl o Israyil anek nɛ, 3“Manyi, uruyit ɔl nicigi nyakaŋanɛt ugun dook kadaayitɔ. Ma buk oyoyit niigi vitɛn ugun taabinto lai. Kizɛ zin inoko aneeta doon ci ŋaan katuyin ineet, ma arɔɔŋ niigi gɔl ci ka kuruktan aneet buk.” 4Anek yo waanice Jooi Ilija zooze nico nɛ? Anek nɛ, “Kanyei ɔl ceen eet amɔtɔ lak tur lak torgɛrɛm (7000) ole o Israyil calaŋ adiŋdiŋan niigi jook o adilyai kazi Bayil been nɛɛn.” 5Abil zin buk waanico kiyo iiteni nica baale e ɛlɛ. Anyak Jooi ɔl ci miliny aŋɛra, eeci awucnek niigi nɔɔnɔ. 6Aŋɛra niini nɔɔgɔ giye o awucnɛkɛ niigi nɔɔnɔ, alaŋ een zooze ci agɔɔni niigi kaal ci abon. Mã da waan kɛŋɛra niini nɔɔgɔ kaale ci abon agɔɔn niigi, alaŋ waan kazi nɛ, Awucnek niigi nɔɔnɔ didi.
7Mayo zin inoko zɔɔz nici ayeleket ageet naa? Ayeleket zɔɔz nici gi ci ɔl o Israyil dook ŋaan kojokta rogzɛn baal arɔɔŋ e. Ma bar ivita ojokta rogzɛn ɔl baal miliny aŋɛra Jooi ŋaatineeŋ e doon. Ma anyek bodo Jooi ɔl oogi ŋaatineeŋ kodoyit zinzeeti kak calaŋ azii zɔɔz onin. 8Kiyo ayeedi waragewe o Joowo zɔɔz ci azi nɛ, “Anyek Jooi nɔɔgɔ kizi garanyɛ zinzeeti ki ooti, ma alaŋ buk anim niigi kicintɔ karabɔŋ aziiŋnɛ zɛɛ been inoko o.” 9Buk baale Devid azi nɛ, “Abon bai ɔl nici ajowa nɔŋ ci gɛr kaale o abon anyek Jooi nɔɔgɔ dook. Abon bai ookconek kaal ugeec abon nɔɔgɔ ɛlɛ kidirtɛ kakati ooti looc, ma ajowa piryakzɛt Joowa. 10Abon bai atoozyai nɔɔgɔ kɛbɛrɛ kiziti rubenɛ. Abon bai ajowa niigi piryakzɛt ci akani culum tup nɔkɔ.”
11Inoko zin kajine kazi nɛ, Mayo inoko ɔl o Juz ma abacit niigi gɔl o Joowo o, alaŋaan Jooi agama nɔɔgɔ bodo? Akɔm! Giye o abacan niigi oŋɛ, otowa Jooi ɔl o alaŋ eegin Juz ka kivita kojokta rogɛt. Ma giye nico arɔɔŋ Jooi ka kanyek nɔɔgɔ kicinit ɔl o alaŋ eegin Juz orogoztɛ ka zin korooŋit buk niigi rogzɛn nico. 12Bar zin oŋɛ o abaca ɔl o Juz ɔkɔlak ɔl ween modɛn gɔl ci amayuwi Jooi nɔɔgɔ loocowe dook. Eeci bornete uneeŋ aborni niigi Jook, amayuk Jooi ɔl o alaŋ eegin Juz. Akɔ zin katin zɛɛ mazi agamta niigi Jook, amayuk Jooi nɔɔgɔ kibeen ɔl dook ɔrɔɔt.
Rogzɛn o ɔl o alaŋ eegin Juz
13Karooŋ di kozoozɔ been igeet ɔl o alaŋ eeginu Juz. Atoonanan Jooi aneet kizi toonnyai ci Yesu ŋaaten igeet o alaŋ eeginu Juz. Kaga zin naana liŋliŋɔnti ci anyan Jooi aneet noko liŋliŋɔn ci adiŋdiŋ ɔrɔɔt ɛlɛ. 14Karooŋ zin gɔl ci kanyekɛ ɔl cigan een Juz noko kiziti zinzeeti bɛk, ka coma avunak ogɛn ŋaatineeŋ Jook ka kivita korogoztɛ. 15Akɔ waanice mazi otobor Jooi ɔl o Israyil e, anyewun niini ɔl o loocok dook kiziti laŋotigin. Mazi yo tiŋeere ma agama Jooi nɔɔgɔ bodo kiziti ɔl cigin abil ku? Abil koca tiŋeere kiyo ɔl o da adaayitɔ, ma bodo iŋaaz daayiza o.
16Gɔɔn mã ataabi ɛɛti ḏokoc ŋintimiliny Jook keere o Juz, ḏokoc nici dook izi ci Joowo. Buk ma anyonek agɛrnati ci keetu Jook, kɛɛt nici dook izi ci Joowo. 17Ma laadun ɔl o Juz niigi bor o Joowo ricik nɛɛn. Maje ɔl o alaŋ eegin Juz niigi alaŋ eegin bor ci Joowo. Bar zin otobor Jooi ɔl oogi ole o Juz ŋaati ɛɛnɛ ɔl cigin. Ma agama ɔl oogi ole ween modɛn kiziti ɔl cigin. Zin ŋina niiga ɔl o alaŋ eeginu Juz oromtozeyu ɔl o Juz, ma iiya ozoltu niiga dook been nɔɔgɔ rogɛt been baayiz o abon abaai bor o Joowo. 18Bar zin má adoŋnyu eleeti, ma apezu ɔl o Juz. Abon agayu niiga mayuwɛnɛt o Joowo akunakuŋ igeet ŋaatineeŋ.
19Karabɔŋ bar adoŋnyu eleeti aziyu nɛ, “Ma alaŋaan ɔl o Juz atu Yesu o, kirigizit naaga nɔɔgɔ kiziti bor ci Joowo.” 20Ŋɛdɛt zin gi nici abil tɔ. Otobor Jooi nɔɔgɔ o, eeci alaŋ atu niigi Yesu. Bodo Jooi anyuŋ igeet iziti bor cigin o, eeci atuyu niiga Yesu. Alaŋ zin waan aganɔ ŋaati abololu, bar abon acɛlbɛzanu eleeti ŋume o Joowo. 21Baale abor Jooi ɔl o Juz baal een bor onin ɛlɛ e giye calaŋ atuwi niigi Yesu. Aniyu zin nɛ, Mã alaŋ buk niiga atuyu Yesu, alaŋ buk koca Jooi abornuŋ igeet nɔkɔ? 22Kaga zin naaga Jook vɔɔr ziniz, ma bodo avaraciz. Avaraciz niini ole o abor ŋaati atuwi nɔɔnɔ, ma vɔɔr ziniz ole o atu nɔɔnɔ. Zin mã alaŋ amɛnaku gɔl onin, aburnuŋ koca niini igeet buk. 23Mazi abada ɔl o Juz, ma avu atu Yesu, anyek koca Jooi nɔɔgɔ bodo kiziti bor cin, eeci anyak niini dɔyiz ci agɔɔni nɔkɔ labak. 24Kaga naaga gi nici een didi giye o anyaayuŋ Jooi igeet ɔl o alaŋ eeginu Juz dɔyize onin ivita iziti bor cin. Buk baale Jooi dɔyize nico anyek ɔl o Juz baal een bor onin e keelit kiyo modɛna o. Zin gole nico kaga naaga buk anyak niini dɔyiz ci ŋaan abadaan bodo nɔɔgɔ kiziti bor cin labak.
Awucnek katin Jook ɔl o Juz
25Gɔtɔnɔga o tuwento, karooŋnyuŋ agaac zɔɔz ci adiŋdiŋ ɔrɔɔt aku Joowa ce, ka calaŋ adoŋnyu eleeti. Alaŋ tiŋeere ɔl o Israyil amɛna abor zɔɔz o Joowo kodot. Olla anyek rak Jooi oogi ŋaatineeŋ kotoborit zɔɔz onin zɛɛ ma avunak ɔl o alaŋ eegin Juz aŋɛryai dook Jook, ma arogzɛ. 26Ka zin vurta kivita korogoztɛ ɔl o Israyil dook. Kiyo azi Jooi waragewe onin nɛ, “Aku tiŋeere ruguzoiti kuture o kazi Jerusalɛm ka kiiya kabadai dɔl ci dɔl o Jakob gole o oŋenu kivitak gɔl onan. 27Kaara waanma nɔɔgɔ oŋɛ ugeec kiyo katerkedi noko.”
28Ma giye o otoborti ɔl o Israyil kaviyak o Joowo abon, amartɔ niigi kibeen Jook. Agooni zin gi nici o ka ojokta niiga ɔl o alaŋ eeginu Juz waŋi ci ka orogti Joowa. Bar zin giye baal ɛŋɛrai Jooi ɔl o Juz kiziti bor cin, ŋaan arɛɛz niini nɔɔgɔ nɔkɔ zɛɛ been inoko o zooze baal aterkedek niini jijitigeec laadun e. 29Eeci Jooi laadun mã uduwa gi cin, alaŋ bodo abali been nɛɛn. Abil zin nɔkɔ ole o amayuwun niini, ma ɛŋɛra niini nɔɔgɔ kizi ɔl cigin. 30Baale rak ɔɔwa e niiga ɔl ween modɛn alaŋ azoonu zoozok o Joowo, ma bar inoko uwuceyu niiga Jook, eeci ɔl o Juz alaŋaan arɔɔŋ kagamta zɔɔz onin. 31Inoko zin giye o otoborti niigi Jook, uwuceyu niiga Jook. Awucnek zin buk bodo waanma niigi Jook nɔkɔ. 32Anyek Jooi ɔl dook keelit kiyo ɔl o acabje o giye o alaŋ animni niigi kuzuuti lotinok ogin, eeci arɔɔŋ niini ka keyelizak nɔɔgɔ gi o awucnɛkɛ niigi dook nɔɔnɔ.
Abon kanaat Jook
33Icinit di Jook ŋaati anyayi mayuwɛnɛt ci appe ɔrɔɔt. Ma buk agɛny niini ɔrɔɔt ɛlɛ, ma aga kaal dook. Akɔm eet ci aga baabaninok ci Joowo been kaal cigin agɔɔn nɔkɔ been nɛɛn. 34Kiyo ayeedi waragewe o Joowo gi ci azi nɛ, “Ŋɛnɛɛn ci anim kaga baabaninok ci Joowo? Akɔm kina! Ŋɛnɛɛn ci anim kitilo nɔɔnɔ? Akɔm kina! 35Ŋɛnɛɛn ci anim kanyek Jook gi ci anyek ka bodo iima kacaca Jooi kanyek buk nɔɔnɔ gi ci anyek? Akɔm kina?”
36Ɛɛnyca Jooi kaal dook, ma anyek nɔɔgɔ korogit, ma azooni nɔɔgɔ dook dɔyize onin kizi kaal cigin. Abon zin kadiŋdiŋan naaga dook nɔɔnɔ nɔkɔ kodot. Nɔɔnɔ nɛɛn.
12Baayiz o abon abaai ɛɛti ci ano Jook
1Gɔtɔnɔga o tuwento, inoko zin giye o kawucnɛkɛ naaga Jook, kilalekuŋ igeet ka anycek eleeti ugooc dook nɔɔnɔ. Abon eelnu kiyo todoyoiti o aŋɛryai ka tiŋeere kutuguwozek Jook o. Anycek eleeti ugooc dook Jook ka katalɔ niini ŋaatunooŋ. Nici gɔl zin o abon adiŋdiŋanu niiga Jook nɛɛn. 2Má abaaku baayiz ci abaayi ɔl ci loocu noko, bar anycek Jook kabali zinzeeti ki baabanok ugooc ka iziti ɔl ci colai ci aŋorowonu ki ɔl o loocu. Mã agoonu nɔkɔ, agayu koca kaalyan o arooŋek Jooi ɔl ogin kutuguzɔ. Ma kaala nica kaal ci abon azimnyai ɔrɔɔt, ma anyek Jook katalɔ.
3Zin giye o anyan Jooi aneet kizi toonnyai cin bonate onin, kanekuŋ igeet dook nɛ, Má adoŋnyu eleeti aniyu nɛ, Keegina titinyɛ. Bar abon gɔɔn ɛɛti ce aŋaamnek ɛlɛ onin maany gole ci abon. Abon gɔɔn ayabiz ɛɛti ce titinyɔn o ɛlɛ onin tuwente o anyek Jooi nɔɔnɔ, karabɔŋ anyek Jooi nɔɔnɔ tuwɛn ci appe, karabɔŋ een tuwɛn ci miliny. 4Agayu ri niiga ɛlɛ ci eet ci deer o adoye ṯɔr nɔkɔ, bar alye nico ɛlɛ anyak vitɛn ci meelik gɛr. Ma vitɛna nicigi dook anyak gɔn ce liŋliŋɔn cin doon. 5Kɛɛl buk zin naaga nɔkɔ. Ma naaga dook o koromtozek Kiristo, yo nuun keegin mɛɛlɛ o, koromtɛ naaga dook kodoye ṯɔr nɔkɔ ŋaaten Kiristo. Keelit naaga kiyo vitɛna o ɛlɛ codoi o. 6Olla zin aŋerek Jooi ɔl ogin dook dɔyiz kizi ilinya ka kutuguzi niigi liŋliŋɔn onin. Abon zin gɔɔn ɛɛti ceeni ŋaatina dook aliŋliŋonek Jook dɔyize o anyek Jooi nɔɔnɔ. Mã anyek Jooi eet dɔyiz ci ka kuuwayi zɔɔz onin, abon uuwak zɔɔz nico tuwente onin dook. 7Mã anyek Jooi eet dɔyiz ci ka kitiriti gɔnɔgi oogi, abon atirit niini nɔɔgɔ juruŋ. Mã anyek Jooi eet oma dɔyiz ci ka kɛdɛmɛzi gɔnɔgi, abon adɛmɛzɛ niini nɔɔgɔ juruŋ. 8Mã anyek Jooi eet dɔyiz ci gɔɔn ka kidiziyɛkɛ gɔnɔgi oogi zooze o Joowo, abon adizkek niini nɔɔgɔ juruŋ. Mã anyek Jooi eet dɔyiz ci irkɛnɛ, abon anyek niini ɔl kaal zinize onin dook. Mã anyek Jooi eet alaazɛt, abon abal niini ɔl juruŋ zinize onin dook. Mã anyek Jooi eet ziniz ci awucnɛkɛ nɔɔnɔ ɔl ci apirna, abon atirit niini nɔɔgɔ talniinta.
9Ɛrɛɛztɔ niiga zinzeetine ugooc rɛɛzɔnɛt ween didi. Otoborit kaal o gɛr dook. Agamit kaal o abon zinzeetine ugooc dook. 10Ɛrɛɛztɔ niiga dook ɔrɔɔt, eeci izitu niiga dook gɔtɔn tuwɛnta ŋaaten Kiristo. Abon gɔɔn ɛɛti ceeni atitiny gɔnɔgi oogi kujuk ɛlɛ onin. 11Iliŋliŋit ɔrɔɔt dɔyize unooŋ dook. Má anyeku kadaaktuŋ eleeti. Utuguz liŋliŋɔn o Joowo dɔyize o anyuŋ igeet Vɔŋizi oninɛ. 12Ma giye o areyu niina kaal baal aterkedekuŋ Jooi igeet e, abon atalninu. Anycek zinzeeti kalalit, matɛ gɔɔn apirnanuŋ kaal ci loocu. Ijinit Jook iinya dook. 13Mã anyak kaal ci anyaku, itiritit buk niiga gonogu o tuwento amaat. Atalta kɛɛrɔn korogjowe ugooc.
14Ijintek Jook ɔl o gɔɔn agiduŋ igeet ka kamayuk Jooi nɔɔgɔ. Má bar atoryu nɔɔgɔ, bar olla ijintek Jook ka kamayuk niini nɔɔgɔ. 15Mã atalnɛ ɔl, ataltɔ buk niiga been nɔɔgɔ. Mã alu ɔl, utuluz buk niiga been nɔɔgɔ. 16Oromtɛ niiga eleetine ugooc baayiza zinzeetine ci vɔɔrik. Má adoŋnyu eleeti, bar iliŋliŋit liŋliŋonok dook. Mayo nuun een liŋliŋɔn ci cɛlbɛz, iliŋliŋit labak. Má agoonu eleeti iziti ɔl ci agenyu agayu kaal dook.
17Mã agoonekuŋ ɛɛti oman igeet gi ci gɛr, má acacanu giye ci gɛr. Bar utuguz kaal ci abon ci aga ɔl dook didi kaal ci agoonu niiga o kaal ci abon. 18Atamanit dɔyize unooŋ dook gɔl ci abaaku been ɔl dook yaak. 19Laŋotigan o kareezuŋ, má acacanu kaal o gɛr agoonekuŋ ɔl been nɛɛn. Otoŋit labak. Ŋaan acin nɔɔgɔ Jooi doon bornɛt noŋe onin. Eeci ayeedi waragewe o Joowo zɔɔz ci anɛ Jooi nɛ, “Aneet nɛɛn o ŋaan kacaca kaal o gɛr agoonekuŋ ɔl igeet.” 20Azi buk waragɛwi o Joowo nɛ, “Mã adak eet ci amarninin magiz, anyek nɔɔnɔ dayiin labak. Buk mã aruk nɔɔnɔ kɔr, anyek maam kowodɛ labak. Eeci mã agoonei niina nɔɔnɔ kaal nicoko nɔkɔ, aam tedec nɔɔnɔ alyaani kaale o gɛr baal agoonekin niini ineet e.” 21Má anyeku ɔl o agɔɔn kaal o gɛr komoktuŋ igeet, bar omogit niiga nɔɔgɔ ŋaati agooneku nɔɔgɔ kaal ci abon.
13Abon ɔl dook azii zɔɔz ci alaat o abal looc
1Abon ɔl dook azii alaat o abal nɔɔgɔ, eeci akɔm eet ci anyek ɛlɛ alaazɛt niini doon mã alaŋ anyek nɔɔnɔ Jooi. Jook nɛɛn o anyek ɔl alaazɛt. 2Zin mã abor ɛɛti ŋaati aziiŋni zɔɔz ci ɔl o abal nɔɔnɔ, otobor koca niini buk zɔɔz o aricaneket Jooi. Ma ɔl ci apɛz alaat noko, apayek tiŋeere Jooi nɔɔgɔ gerzitin. 3Ma alaata ole o agɔɔn kaal o abon, alaŋ gɛrzɛ. Bar zin gɛrzɛ niigi ole o agɔɔn kaal o gɛr. Zin mã arooŋnyu abaayit kibeen alaat yaak, abon agoonu niiga kaal ci abon ka kataltɔ niigi ŋaatunooŋ. 4Ma ɔl ci abaluŋ igeet o niigi gabara ci Joowo. Ma aliŋliŋ niigi liŋliŋɔn ci ka kitirituŋ igeet. Zin matɛ gɔɔn abacanu kaal ci gɛr, abon aŋolinu nɔɔgɔ, eeci anyek Jooi nɔɔgɔ alaazɛt ci apayekuŋ igeet piryakzɛt labak. Niigi gabara ci Joowo, ma anyek Jooi nɔɔgɔ dɔyiz ci ka kɛgɛrɛnycɛkɛ ɔl o gɔɔn agɔɔn kaal o gɛr. 5Zin giye nico abon ɔl dook azii zɔɔz o alaat o abal nɔɔgɔ, eeci mã alaŋ aziiŋnu niiga nɔɔgɔ, abor koca Jooi nɔŋ, ma apayek gerzitin ɔl o alaŋ azii nɔɔnɔ. Alaŋ zin bar buk een gi nico doon, bar eeci agayu buk niiga zinzeetine ugooc maany nɔkɔ kaal o abon waan agoonu.
6Nici zin gi o gɔɔn abon aruku buk niiga meeri o nɛɛn, eeci alaata o akumawo dook gabara ci Joowo, mã aliŋliŋ niigi liŋliŋɔn cineeŋ anyek Jooi o juruŋ ŋaati aloti meeri. 7Abon zin aruweku nɔɔgɔ kaal o arɔɔŋ niigi ŋaatunooŋ. Mã arɔɔŋ niigi ŋaatunooŋ meeri, uruktek. Abon buk niiga aŋolinu ɔl o aganɔ ŋaati aŋolinu, ma abon adiŋdiŋanu ɔl o aganɔ ŋaati adiŋdiŋanu.
Abon ɔl o tuwento arɛɛzɔ
8Má adomanu ŋabolɛt ɔla been nɛɛn. Bar olla anyak gi codoi ṯɔr nɔkɔ ci abon agoonu, niiga iinya dook. Abon areezonu niiga dook. Eeci ɛɛti ci arɛɛz gɔnɔgi oogi, ozooti niini lotinok o Joowo dook. 9Lotinok zin baal aduwa Jooi e nɛɛn ce. Má adoma zoocmaz. Má amuny eet ci deer. Má agɔrzɛ. Má anyi ziniz kizi appe kaale culu. Iiya zin oromnyai lotinowa nicigi dook kɔdɔwɛ ṯɔr nɔkɔ lotinte o azi nɛ, “Rɛɛz ɔl dook kiyo areez ɛlɛ unun maany o.” 10Mã arɛɛz ɛɛti ɔl dook, alaŋ bodo agoonek niini nɔɔgɔ kaal ci gɛr. Zin mã arɛɛz ɛɛti ɔl, ozooti niini lotinok o Joowo dook.
11Abon zin ooryunɔŋ utuguz kaal nicoko dook taman. Iziti vililɛ ɔrɔɔt, eeci iiteni o ka kuruguzet Jooi ageet izi ajɔn ɔrɔɔt ɛlɛ kujuk iiten baal kagaman naaga Yesu ɔɔwa e. 12Inoko ŋaan kɛɛl naaga kiyo kaavtiz muura o. Bar zin tammu alizi o ka kanyaa vooritin izi ajɔn. Abon zin naaga kooŋ kaal o gɛr gɔɔn agɔɔn ɔl muura, eeci keegin naaga ɔl ci vooritino. Kabaayit zin baayiz ci abon dɔyize o Yesu Kiristo. 13Abon kabaak baayiz ci abon kiyo ɔl o aavtiz vooritine o waazinu o. Alaŋ abon ŋaati kavɔyi lotente ci kawodi nyaantanɛ ka kabaaktɛ. Ma alaŋ abon ŋaati kagɔɔni waaŋ, karabɔŋ een gi ci olla akati waaŋ. Ma alaŋ abon ŋaati kayɔwɔn kibeen ɔl, karabɔŋ appintɛ zinzeeti kaale culu. 14Bar abon areku niiga dɔyiz o Manyi onai Yesu Kiristo zinzeeti ugooc ka abaayit baayiz ci abon, ma abon ooŋnu kaal o gɛr gɔɔn abaabanu, ma arɔɔŋ eleeti ugooc.
14Má apayeku gonogu o tuwento gerzitin
1Ma anyak eet ci atu Yesu Kiristo mayo nuun ŋaan kidic tuwɛn cinɛ o, atalta nɔɔnɔ reezinta labak. Má adaŋonu ki nɔɔnɔ kaale ci abaaban niini. 2Ɛɛti oman atuwe ma olla adak kaal dook labak, maje bar ɛɛti ci kidic tuwɛn cinɛ anyak kaal oogi ci abor niini. 3Mazin ɛɛti ci atuwe, ma olla adak niini kaal dook o, alaŋ abon ŋaati apɛzi gɔn ci abor ŋaati adayi kaal oogi o. Ma buk ɛɛti ci abor kaal oogi o, alaŋ abon ŋaati apayɛki gerzitin gɔn ci adak kaal dook o, eeci alaŋ abor nɔɔnɔ Jooi. 4Ma niina ineet ŋɛnɛɛn ci ka payek gabaren ci eet oma gerzitin o? Zin bar alaan o gabaren nico doon o ka kapayek nɔɔnɔ gerzitin, karabɔŋ een bonat. Mazin gabarɛnti nici aruwek niini zɔɔ looc kutugu kaal ci abon tup dɔyize o anyek nɔɔnɔ Manyi Kiristo.
5Azi gɔɔn ɔl ogɛnɛ nɛ, “Adiŋdiŋ iinya ogɛn kujuk iinya dook.” Maje ɔl ogɛn azi nɛ, “Atobɔ iinya dook nɔkɔ.” Abon zin gɔɔn ɛɛti ceeni aruwek zɔɔ looc giye o atu niini. 6Ma ɛɛti ci anyek iiten codoi kidiŋdiŋ agɔɔn niini gi nico o ka kidiŋdiŋani Manyi. Ɛɛti ci adak kaal dook labak o adiŋdiŋan buk niini Manyi giye nico, eeci anyek niini Jook zany kaale o adak. Ma ɛɛti ci abor ŋaati adayi kaal oogi o adiŋdiŋan buk niini Manyi gole nico, ma anyek Jook zany kaale ci anyek Jooi nɔɔnɔ kadak o. 7Akɔm eet ci arogi giye ci ɛlɛ cin doon. Ma buk akɔm eet ci adaai giye ci ɛlɛ cin doon. 8Mã karogi, karognek naaga Kiristo. Matɛ kadaai, ŋaan ni buk kavɔ ŋaatin. Zin mayo nuun karogi, karabɔŋ kadaai, ŋaan ni keegin naaga ɔl cigin nɔkɔ. 9Eeci Kiristo iiya adaak, ma bodo itiŋa daayiza ka kizi niini Manyi ci ɔl o arogi been ɔl o adaai buk.
10Alaŋ abon ŋaati apayɛkɛ niina gotonu gerzitin, karabɔŋ apez nɔɔnɔ. Eeci naaga dook karɛ payiin o ka kook kapaket Jooi ageet katin. 11Ayeedi waragewe o Joowo zɔɔz ci anɛ Manyi nɛ, “Giye o karognɛ, agɔlakan katin ɔl dook aneeta, ma avu akani kozoŋti looc aneet ŋuma, ma adiŋdiŋanan niigi aneet kagayan keen didi Jook nɛɛn.” 12Kɛɛl zin katin iitene nice naaga dook ŋume o Joowo, ma kaduwak nɔɔnɔ kaal o abon kibeen kaal o gɛr baal gɔɔn kagɔɔn loota ŋina e dook.
Abon katirtɔ naaga maany tuwɛnta
13Ma ŋaan zin bodo apawonu niiga maany gerzitin. Má anyeku gonogu o tuwento kutuguzɔ kaal ci amiirɛnɛ nɔɔgɔ kivurut tuwente uneeŋ, makacin abaca oŋɛ. 14Ma naana o koromtewa ki Kiristo kaga ɔrɔɔt akɔm dayiinɛ dook ci gɛr ŋume o Joowo. Bar zin mã acin ɛɛti dayiin ci kizik ŋaatin gɛrzɛ ŋume o Joowo, abon ooŋ niini dayiin nicoko. 15Mã anyak dayiin ci abor gon oman, ma adaku ŋaati aavɛ niini tɔ, alaŋ koca didi areezu niiga nɔɔnɔ. Má adaku zin dayiin ci abor niini o ŋaati aavɛ niini tɔ gɛrzɛ ŋaan uulalu tuwɛn cin o, eeci Kiristo adaai buk eete nico. 16Mayo nuun gi nici abon ŋaatunooŋ, abon uuŋnu labak ka calaŋ azoozuŋ ɔl igeet gɛrzɛ. 17Eeci baliin o Joowo alaŋ akati dayiin, karabɔŋ een kaal ci kawot. Bar akati bonat ci kabonan ŋume o Joowo ki ganɔn been talniin o aku Vɔŋize o Joowo. 18Mã aliŋliŋonek ɛɛti Kiristo gole nico, atalnɛ koca Jooi ŋaatin, ma buk koca aga ɔl nɔɔnɔ agɔɔn niini gi ci abon.
19Abon zin gɔɔn tup nɔkɔ kagɔɔn naaga kaal ci abon ci anyet ageet kabaayit kibeen ɔl yaak. Ma buk anyek keteenyit tuwɛn ona kɔdɔk. 20Má uulalu tuwɛn o arekɛ Jooi gonogu oogi zinzeeti ugeec ŋaati adaku dayiin ci abor niigi. Ŋɛdɛt didi dayiin dook abon labak ŋume o Joowo, bar zin gɛrzɛ ŋaati adaku gi ci anyek ɔl oogi kokoloztɛ gole o Joowo. 21Gi ci zin abon agoonu ce. Mã anyak gon ci abor idiŋ, karabɔŋ een nyaan, karabɔŋ een dayiin oogi, otoŋit buk niiga labak. Má agoonu gi ci anyek nɔɔnɔ kimiire ki vurut tuwɛnta. 22Mã anyak gi ci agayu abon kaale nicoko, anycek kizi gi cunooŋ ki Jook doon. Amayuk Jooi eet ci agɔɔn gi ci aga niini gi nici abon ŋume o Joowo. 23Mã abaaban ɛɛti dayiin oogi kizik ŋaatin gɛrzɛ ŋume o Joowo ŋaati adayi, ma bar bodo vurta adak dayiin nicoko, odoma koca niini oŋec Joowa, eeci alaŋ adake niini tuwɛnta. Mã kagɔɔn gi ci kagɔɔn zinize calaŋ kanyayi tuwɛn, kabaca oŋec Joowa giye nico.
15Utuguz kaal ci atal gonogu o tuwento
1Ma naaga o kutuyɔ juruŋ abon buk katirit ɔl o ŋaan kidic tuwɛn uneeŋ. Alaŋ abon ŋaati kagɔɔni kaal ci katalnin naaga doon. 2Bar abon gɔɔn ɛɛti ceeni ŋaatinai agɔɔn kaal ci atalna gɔnɔgja o tuwento ka kitirit niigi nɔɔgɔ kanyek tuwɛn uneeŋ kɔdɔk. 3Eeci Kiristo alya ŋaan kutugu kaal ci atalnin niini alye onin doon. Kiyo ayeedi waragewe o Joowo zɔɔz ci akati Kiristo azi nɛ, “Dominɛt o adomnyin ɔl ineet Jook iiyayan bar aneet.”
4Ma kaala o ayeedi waragewe o Joowo dook ayeedi ka kedemeztet ageet zɔɔz ween didi, ka kereec naaga kaal o aterkedeket Jooi ageet zinzeetine ci alal ki tuwɛnta. 5Abon bai Jooi o anyet zinzeeti laliz been tuwɛn o adɔi, atirituŋ igeet buk ka kodoye zinzeeti ugooc kibeen baabani giye o anuyu niiga baayiz o Yesu Kiristo. 6Ka zin niiga dook anaatit Jook ween baati Manyi ona Yesu Kiristo zinzeetine ci adoye.
Kanaatit Jook naaga dook
7Abon atalnanu niiga dook gonogu o tuwento reezinta kiyo buk iiten baale atalnanuŋ Yesu Kiristo igeet e, ka katanaazɔ ɔl dook Jook. 8Aku baale laadun Kiristo e ka kiiya kizi gabaren ci atirit ɔl o Juz gole ci ayɛlɛkɛ nɔɔgɔ zɔɔz o Joowo baal aterkedek Jooi jijitigeec e ibil didi tɔ. 9Ma buk aku niini ka kanyek modɛn o alaŋ eegin Juz katanaazɔ Jook giye o awucnɛkɛ niigi nɔɔnɔ. Ayeedi waragewe o Joowo zɔɔz ci azi nɛ, “Ŋaan kanaati zaar ugun modene o alaŋ eegin Juz dook kɔrgɛna. Ma ŋaan buk kanaati zaar ugun beniinowɛ.”
10Bodo buk azi waragɛ o Joowo ŋaaman nɛ, “Niiga modɛna o alaŋ eeginu Juz, ataltɔ buk niiga kibeen ɔl o Juz aŋɛra Jooi.”
11Ma azi bodo buk waragɛ o Joowo nɛ, “Abon niiga modɛna o alaŋ eeginu Juz anaatu Jook. Anycek buk ɔl loocok dook katanaazɔ nɔɔnɔ.”
12Azi buk baale Izaya nɛ, “Aritai katin dole ci dɔl o Jesi. Ma aku ka kiiya kabal modɛn o alaŋ eegin Juz. Ma arɛ katin modɛna dook tuwɛnta rogzɛn o ka kiiya korogozi niini nɔɔgɔ.” 13Abon bai Jooi o anyet ageet dɔyiz o karɛwi kaal dook tuwɛnta, anyuŋ igeet anyayit talniin been ganɔn ci appe zinzeetine ugooc giye o utuyu niiga nɔɔnɔ. Ka zin tuwɛn unooŋ kazaacɛ kizi appe dɔyize o Vɔŋiz onin.
Aduwa Pɔl zɔɔz ci liŋliŋɔn onin anyek Jooi
14Gɔtɔnɔga o tuwento, kagayuŋ naana igeet abonanu golowe dook ɔrɔɔt giye o agayu zɔɔz o Joowo een didi juruŋ, ma animnyu ɛdɛmɛztɔ niiga maany. 15Bar zin waragewe nico anyak zoozok oogi ci kayeedekuŋ igeet moozɛta, ka calaŋ areyekuŋ kaala baal kuduwayuŋ rak e. 16Kagoon nɔkɔ o, eeci ɛŋɛrawan Jooi aneet ka kuuwayek zɔɔz o Yesu Kiristo modɛn o alaŋ eegin Juz. Ma liŋliŋɔnti ci kaliŋliŋ naana o abil kiyo o alaan o gɔɔn anyek Jook taabinɛt o. Zin naana kuuwai kaviyak o Joowo abon o ka ɔl ween modɛn keelit kiyo todoyoiti o abon kataabi Jook, ma atalna niini o. Agama zin Jooi nɔɔgɔ o, eeci iziti niigi ɔl cigin dɔyize o Vɔŋiz onin.
17Ma giye o koromozɛkɛ naana Yesu Kiristo, katalnɛ liŋliŋonte o kaliŋliŋonɛkɛ Jook ɔrɔɔt. 18Karooŋ zin kɛmɛda kinim kɔzɔɔz moozɛta kaal o agɔɔn Kiristo ŋaatan ka kanyaa ɔl o alaŋ eegin Juz kiiya kuzuuti zɔɔz o Joowo, ka kutuweec niigi Jook zooze o kaduwai naana nɔɔnɔ ki kaale o abon kagoon, 19ki dɔyize o kaal o atɛɛt ɔl biyɛ, kibeen dɔyize o Vɔŋiz o Joowo. Kɔzɔba ni baalyo loocok ŋaati kuuwayɛ kaviyak o Yesu dɔyize onan dook kakana Jerusalɛma zɛɛ been Ilirikum. 20Karooŋ gɔɔn laadun naana tup nɔkɔ gɔl ci kakɔ kuuwayɛ kaviyak o Yesu vitɛnane o ŋaan akɔm eet oma ci ook uuwayek ɔl kaviyak ogin. Alaŋ karooŋ kiliŋliŋ ŋaati iziikti ɔl zɔɔz onin laadun. 21Kiyo ayeedi waragewe o Joowo gi ci azi nɛ, “Tiŋeere ɔl o ŋaan kuduyak nɔɔgɔ zɔɔz o Yesu, ŋaan acin niigi nɔɔnɔ nuun. Ma buk ɔl o ŋaan kiziiyit kaviyak ogin laadun, ŋaan azii tiŋeere, ma aga nɔɔnɔ.”
Arɔɔŋ Pɔl kidiir Rom
22Gi ci zin gɔɔn laadun alamnyan aneet tup ŋaati karooŋ kiiyakuŋ igeet Roma o nɛɛn liŋliŋɔnti nici. 23Inoko zin kidica liŋliŋɔn ŋaato. Kɔrɔɔŋa zin ka kook kicinuŋ igeet ŋinaante ebaal laadun karɔɔŋɛ e. 24Inoko zin karooŋ kɛɛrɔn kook looce o kazi Ispen. Mazi tiŋeere kiŋaaz, kakɔ rak kadiiryuŋ igeet ka kook kazaawuŋ. Ma kamon rak ŋaatunooŋ ŋintimiliny ka kataltɔ naaga dook ŋaatodoi. Ka zin enice itiritaŋ icinteyaŋ gɔl ci ka kooyi looce ci kazi Ispen e.
25Maje rak inoko o kakɔ Jerusalɛma ka kook kitirit ɔl o Joowo ŋinaante. 26Kakɔ rak Jerusalɛma o, eeci ɔl o tuwento abaak Masidoniya been o abaak Gariz ŋaato uluta guruc ci ka kitiriti gɔnɔgi o tuwento amaat Jerusalɛma. 27Agɔɔn gi nico niigi zinzeetine ugeec doon. Ma didi gi nici gi ci aganɔ ki nɔɔgɔ ŋaati agɔɔni. Eeci ozolit buk niigi ween modɛn kibeen ɔl o Juz kaal baal aterkedek Jooi Juz doon e. Abon zin buk modɛna o alaŋ eegin Juz azɔl kaal ugeec anyak been ɔl o Juz. 28Inoko zin tiŋeere ma kuruma Jerusalɛm, kakɔ kanyi ɔl guruc ci baal alotak nɔɔgɔ ɔl ceen modɛn noko, ka zin enice kitiŋa kook kidiiryuŋ igeet iŋaan rak kidicek kook Ispeniya. 29Kaga zin buk tiŋeere ma kook kurumnyuŋ naana igeet ŋinaante, ŋaan amayuket Yesu Kiristo ageet dook ɔrɔɔt.
30Gɔtɔnɔga o tuwento, kilalekuŋ igeet zaare o Manyi ona Yesu Kiristo been reezonte o aku Vɔŋize onin ka aŋaruyozeyaŋ ɔrɔɔt. 31Ijinteyaŋ Jook ka kuzuutan ole o alaŋ atuwe abaak looce o Juz ŋinaante. Buk abon ajinu Jook ka kagamta ɔl o tuwento Jerusalɛma kaal o tirtento kanyowonei naana nɔɔgɔ talniinta. 32Ŋaan zin enice kakunakuŋ talniinta, matɛ arooŋnyan Jooi kook ŋaatunooŋ, ka kɔɔt kataltɔ naaga dook, ma kayubuz ŋaatunooŋ ŋinaante. 33Abon bai Jooi o anyet ganɔn aavi ŋaatunooŋ dook. Nɔɔnɔ nɛɛn.
16Azaa Pɔl ɔl o Rom
1Kaduwakuŋ ŋɔɔna ona kazi Vibi. Niini ŋaa ci abon ɔrɔɔt. Inoko zin aliŋliŋ niini kanisa kuture o kazi Senkiya. 2Ma akɔ arumnyuŋ niini igeet ŋinaante, atalta nɔɔnɔ juruŋ zaare o Manyi ona eo gɔɔn agɔɔni ɔl o Joowo laadun. Mã anyak gi ci arɔɔŋ ŋaatunooŋ, itiritit nɔɔnɔ, eeci gɔɔn niini atirit ɔl ci meelik gɛr kibeen buk aneeta ɛlɛ.
3Azaayeyaŋ zin Parsila been Akila ween laŋotigan baal kaliŋliŋnya ki nɔɔgɔ ŋaatodoi zɔɔz o Yesu Kiristo e. 4Arɔɔŋ baale niigi kadaayitɔ ŋaatan ka korok naana iitene baal kaavɛ noŋe o kol e. Alaŋ zin katalnɛ ŋaatineeŋ naana doon, bar atalnɛ buk ɔl o alaŋ eegin Juz atuwe dook ŋaatineeŋ. 5Azaayeyaŋ buk ɔl o tuwento gɔɔn avɔ alotɛ ki nɔɔgɔ korge uneeŋ.
Azaayeyaŋ buk Apanitas ween laŋo o kareez ɔrɔɔt baal laadun akana tuwɛn ci atuwi Kiristo ɔɔwa looce o kazi Asiya e. 6Azaayeyaŋ buk Meri o gɔɔn aliŋliŋ ɔrɔɔt arɔɔŋ kitirituŋ igeet. 7Azaayeyaŋ Andironikas been Juniyas ɔl ogan een Juz baal kacabina ki aneet e. Agayi niigi toonnyawe o Kiristo ɔrɔɔt ɛlɛ, ma buk baale arak niigi tuwɛn ɔɔwa ŋaatan.
8Azaayeyaŋ Ampiliyatos ween laŋo o kareez tuwɛnta zaare o Manyi. 9Azaayeyaŋ Urbanus o kaliŋliŋnya ki nɔɔnɔ liŋliŋɔn o Kiristo. Azaayeyaŋ bodo buk Istakis ween laŋo onan kareez. 10Azaayeyaŋ Apelis o agayi dɔyizi o tuwɛn onin ŋaati Kiristo. Azaayeyaŋ ɔl o ceez o Aristobulus. 11Azaayeyaŋ Erodiyon ween borit onan ɔl o Juz. Azaayeyaŋ buk atenok o Narcisus atuwe.
12Azaayeyaŋ ŋaa o kazi Tirivana ki ŋaa o kazi Tirivosa been ŋaa ween laŋo o kareez tuwɛnta kazi Persis o aliŋliŋonek niigi Manyi ona. 13Azaayeyaŋ buk eet o kazi Ruvas o agayi volkoconte onin aliŋliŋonɛkɛ Manyi ona, been yaatin baal gɔɔn atiritan juruŋ kiyo keen ŋɛɛrin o e. 14Azaayeyaŋ buk Asinkritas ki Velegon ki Ermas ki Patrobas ki Irmas been ɔl o tuwento aromɛ ki nɔɔgɔ dook. 15Azaayeyaŋ bodo buk Vilogos ki ŋaa o kazi Juliya ki Neriyas kibeen ŋɔɔni ki Olimpas been ɔl o atuwe aromɛ ki nɔɔgɔ dook.
16Azaayɔ zin buk gɔɔn niiga rɛɛzɔnta zinzeetine ugooc dook. Azaayuŋ buk ɔl o atuwe ŋaato igeet.
Ilot Pɔl ɔl o atuwe
17Gɔtɔnɔga o tuwento, kilalekuŋ igeet ka egenyit ole o gɔɔn anyaa ŋɛrɔn, ma abaci ɔl gɔl o tuwento. Ademzek niigi ɔl kaal ci aŋɔrɔwɔ kibeen gɔl ween didi baal agamtawu niiga laadun e. Ɛdɛyai zin niiga ole nicoko. 18Eeci ɔl ci agɔɔn nɔkɔ alaŋ niigi aliŋliŋonek Manyi ona Yesu Kiristo, bar aliŋliŋonek niigi eleeti ugeec doon. Azɔɔz gɔɔn niigi zoozok ci amadi ka kalabtai ɔl o alaŋ abaaban kaal ci gɛr. 19Iziiktuŋ zin igeet ɔl dook giye o azuunu didi niiga zɔɔz o Joowo. Zin giye nico katalnɛ naana ŋaatunooŋ ɔrɔɔt. Karooŋnyuŋ zin naana igeet agaac kaal o abon calaŋ bar agayu kaal o gɛr. 20Zin Jooi o anyet baayiz o kabaai yaak ŋaan amɔk Loryen kataman ka orocek niiga nɔɔnɔ looc.
Abon bai amayukuŋ Jooi igeet ŋaaten Manyi ona Yesu Kiristo.
21Azaayuŋ buk Timozi o kaliŋliŋnya kibeen nɔɔnɔ ŋaato. Azaayuŋ buk ɔl ogane een Juz kazi Luciyas ki Jeson been Sosopatar.
22Bodo buk naana Tertiyas ci kayeedei Pɔl waragɛ cin noko kazaayuŋ igeet zaare o Manyi ona.
23Azaayuŋ buk Gayus o katikɛnɛ kɔrɔk onin, ma buk ɔl o tuwento dook ŋaato gɔɔn arumɔ ole cin o. Azaayuŋ buk ɛɛti o kazi Erastus o gɔɔn agam guruc o kuturo. Ma buk azaayuŋ gɔtɔna onai kazi Kartos. 24Abon bai Manyi ona Yesu Kiristo amayukuŋ igeet dook.
Anaat Pɔl Jook ŋaryiinta
25Abon zin kanyek Jook zany, eeci anyak niini dɔyiz ci anyekɛ zinzeeti ugooc kodoyit tuwente unooŋ, giye baal kakɔ kuuwawekuŋ igeet kaviyak o Yesu kibeen zɔɔz ween didi baal aroodi, maŋaan kagawɛ kina tamma laadun e. 26Inoko zin eyelizyai zɔɔz nici waragenyaye baal ayɛɛt nyakaŋanɛta e. Arican zin Jooi o arogi kodot gi ci abon aziiŋni ɔl loocok dook zoozok nicoko, ka kutuweec niigi kaviyak ci abon noko, ma azooni.
27Katanaaz Jook o adoi ṯɔr nɔkɔ o anyak gɛnyiz dook niini doon. Abon kadiŋdiŋan naaga dook nɔɔnɔ nɔkɔ zɛɛ been nɛɛn ŋaaten Yesu Kiristo. Nɔɔnɔ nɛɛn.