MARKO
Kaviyak o Joowo o Ayɛɛt Marko
1Uuwayi o Jɔn o oony
1Nici kanaan ci kaviyak o colai akati Yesu Kiristo ween ŋɛɛrti Joowo. 2Akanai zin ebaal ayɛɛdi nyakaŋani o kazi Izaya zɔɔz o aduwa Jooi waanbaal anɛ nɛ, “Ŋaan tiŋeere kitoon gabaren can rak karayɛ ineet ɔɔwa ka kook kidimdimɛn gɔl. 3Ma aku agɛrɛny ɛɛti nici balala azi nɛ, Idimdimantek eleeti gɔl o Manyi. Amadek nɔɔnɔ golok ogin keelit tɔp.”
4Zin mazi aku Jɔn e, iiya abaak niini balala, ma uuwak gi ci ka kabadai ɔl oŋɛnɛ ka kotoonycɛ niigi ka kaara Jooi oŋɛ ugeec. 5Zin enice ivitak ɔl dook Jɔn looce o kazi Judiya ki kuture o kazi Jerusalɛm ka kiziiyit nɔɔnɔ, ma avu abɔra niigi oŋɛ ugeec, ma oony Jɔn nɔɔgɔ liile o kazi Jordan.
6Maje Jɔn waanice amalik rum ci agɔɔnnyai imane ci nyakalo been kavali ceen ruceen barkɔnya. Ma adak niini giroc been lɛtɛ ci ajowa tuuwa.
7Ma uuwak niini waanice zɔɔz ci azi nɛ, “Vurte can anyak tiŋeere eet ci aku ci adiŋdiŋ kujukan aneet. Ma alaŋ kaganona naana ŋaati kaborcanɛ nɔɔnɔ caava ogin zoonu, eeci adiŋdiŋ niini ɔrɔɔt ŋaatan. 8Inoko kuunyuŋ naana igeet maami doon, aje bar niini ŋaan aku uunyuŋ igeet Vɔŋize o Joowo.”
Onyɛn o Yesu been cinan onin
9Ma iinyaye niceke iiya Yesu kuture o kazi Nazarɛt abil looce o Galili, ma akɔ oony Jɔn nɔɔnɔ liile o kazi Jordan. 10Mazi akɔ aduŋna Yesu maami, enico ɛlɛ ɔkɔlɛ tammu kɛŋ, ma acin niini Vɔŋiz o Joowo akunak nɔɔnɔ kiyo yɛɛlac o. 11Ma azi mɔlɔyi ci aku tamma nɛ, “Een niina ŋɛɛran o kareezin nɛɛn. Katalnɛ naana ŋaatun ɔrɔɔt.”
12Enico ɛlɛ itoonek Vɔŋizi o Joowo Yesu balal. 13Ma akɔ aavi niini balala ŋinaante iinya eet ram, ma acina Loryenti nɔɔnɔ. Maje ŋinaante anyak kɛlɛk ci too, bar zin ivita itiritit toonnyawa o Joowo nɔɔnɔ.
Akana Yesu liŋliŋɔn onin
14Mazi akɔ acap ɔl Jɔn, itiŋa Yesu ook Galiliya, ma akɔ uuwak kaviyak o Joowo ŋinaante. 15Ma anek niini ɔl nɛ, “Inoko iiya iiteni, ma izi buk baliin o Joowo ajɔn. Otoŋit zin oŋɛ ugoocok agoonu, bar ivita utuweec kaviyak o Joowo abon.”
Awa Yesu ɔl ci detiinto een wec
16Mazi akɔ awɔ Yesu liile o kazi Galili otoga, icinun niini ɔl ceen ram, Saiman kibeen gɔtɔni ci kazi Andoru. Adɛt niigi kuluk cabaya. 17Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Unuyawaŋ. Ŋaan kakɔ kademzekuŋ naana igeet gɔl ci ka edetakɛ ɔl Jook.” 18Enico ɛlɛ otoŋit niigi cabayɛt ugeec, ma ano nɔɔnɔ.
19Mazi iicak niigi ŋintimiliny, icin bodo Yesu Jemis ween ŋɛɛrti Zebedi ki gɔtɔni o kazi Jɔn. Aavtiz niigi kavoole abutan cabayɛt ugeec. 20Mazi acin Yesu nɔɔgɔ, otowa enico ɛlɛ. Ma ooŋnek niigi baatineeŋ Zebedi kavool ki ɔl o liŋliŋonto, ma ano niigi Yesu.
Eet ci anyak miniŋ ci Loryento alya
21Ma avunak Yesu ki nuyak nicoko kutur o kazi Kapernam. Ma iitene o yubzento kazi Sabit, ook Yesu ceeze o lotento, ma akɔ adɛmɛz niini ɔl ŋinaante. 22Ma abiir ɔl o azii nɔɔnɔ ooti gole ci adɛmzi niini nɔɔgɔ o, eeci demziin cinɛ o alaŋ atobɔ ki demziin ci alaat o ademzek ɔl lotinok, bar adɛmzɛ niini kizi eet o didi anyak dɔyiz.
23Ma ŋintimiliny nɔkɔ, iiya ɛɛti ci anyak miniŋ ci Loryento ceez o lotento, ma agɛrɛny miniŋa nici eete nico molowe ci appe azi nɛ, 24“Yesu o kutur o Nazarɛt, arooŋ ŋaatinaaŋ naa? Akun o ka ija uulalet? Kagayin naaga ineeta nɔkɔ akun niina Joowa.”
25Ma agernyek Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Ajaktɔ. Udunta bitaala eete nico.”
26Ma amɔɔni miniŋa nici eet nico kabarit kɛdɛkɛdɛk, ma agɛrɛny niini molowe ci appe, ma aduŋna miniŋa nici ŋaatin.
27Ma abiir ɔl ooti tɛt, ma ajinɔ niigi maany anɔ nɛ, “Mayo gitaz nici? Demziin ci colai? Ɛɛti nici anyak dɔyiz ci agɛrnyɛkɛ miniŋ o Loryento, ma azii niigi nɔɔnɔ.” 28Taman nɔkɔ iziiyit ɔl gi ci agɔɔn Yesu noko looce o Galili dook.
Atirit Yesu ɔl ci meelik
29Mazi aduŋna Yesu ki nuyak ceeze o lotento, ɔɔtɔ niigi ole o Saiman ki Andoru. Ma ɔrkɔr buk niigi ki Jemis been Jɔn. 30Maje inyik o Saiman amɔɔr anyak tadiwɔn ci ɔɔŋɛ kuwena nɔkɔ. Taman nɔkɔ mazi arum Yesu ŋinite, uduktak ɔl nɔɔnɔ mɔɔriz cin o. 31Ook ni Yesu ŋaatin, ma akɔ agam nɔɔnɔ aziit, ma adɔŋa kaavu jena. Enico ɛlɛ izi maya, ma agoonek niini nɔɔgɔ dayiin.
32Mazi akɔ ii loota yomana, anyaaktak ɔl Yesu ɔl ci meelik amɔɔr kibeen buk ɔl ci anyak miniŋ ci Loryento. 33Ma avu ɔl dook kuture nice, ma alotonek ceez ci ona aavɛ Yesu o reerun. 34Ma arogoz niini ɔl ci meelik anyak moorizok keŋti dook. Ma atɔɔk niini miniŋ ci Loryento ole ci meelik. Ma alaŋ anyek niini miniŋ o Loryento kozoozit, eeci aga niigi nɔɔnɔ niini ŋɛnɛɛn.
Uuwak Yesu Galiliya
35Ma ŋeere ririwɔna icinɛ Yesu, ma adun akɔ ŋaati akɔm ɔl, ma akɔ aŋaryɛ niini doon ŋinaante. 36Ma vurta itiŋgazɔ Saiman kibeen gɔnɔgi oogi, ma avɔ arɔɔŋ nɔɔnɔ. 37Mazi avɔ ajowa niigi nɔɔnɔ enektek nɛ, “Ajal ɔl dook arooŋnyin ineeta.”
38Bar abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Abon rak kavɔ naaga kuturyowe ogɛn ajonun ŋaato ka kook buk kuuwak ŋinaante, eeci nici gi o kakunai naana laadun nɛɛn.”
39Ɔɔtɔ ni niini, ma akɔ ɔzɔp looc o Galili dook. Uuwak ceezine o lotento, ma atɔɔk miniŋ o Loryento ole ci meelik ŋinaante.
Arogoz Yesu eet ci anyak mɔɔriz o gidaŋ
40Ma akunak ɛɛti ci anyak mɔɔriz ci gidaŋ Yesu, ma aku aavek nɔɔnɔ loota kɔpɔkpɔk, ma ilalek anek nɛ, “Manyi, mã arooŋ rogozan kizi maya, rogozan.”
41Ma awucnek Yesu zɔɔz nici, ma ataadek nɔɔnɔ aziit, ma anek nɛ, “Nyan kitiritin. Inoko ɔkɔma mɔɔriz nico ŋaatun.”
42Taman nɔkɔ izi didi ɛɛti nici maya mɔɔriza kigirgir ɛlɛ oninɛ.
43-44Ma aricanek Yesu eet nico anek nɛ, “Má akɔ aduwai eet oma gɔla gi nico. Bar dicek bitɔ yelek ɛlɛ alaan o ceez o Joowo ka kagayin ɔl dook didi inoko izɛ niina maya. Buk bitɔ taap Jook eo aduwan lotinowa o Mosis.” Anyek ni Yesu nɔɔnɔ kɔtɔɔ.
45Bar mazi akɔ niini ɔlɔ, ook enek ɔl ci meelik nɛ, “Yesu nɛɛn o anyan aneet kizi maya.” Ma giye nico alaŋaan Yesu ayelzak ɔl ɛlɛ kuturyowɛ. Bar aavu niini balala ka kɔɔt ɔl o avu kuturyowɛ dook ŋaatin ŋinaante.
2Arogoz Yesu eet ci rɛbrɛbi
1Mazi amiironek Yesu Kapernam iinyaye ogɛn, iziiyit ɔl nɔɔnɔ iiyak kɔrɔk. 2Ma alotai ɔl ci meelik ŋinaante, ma abitiz ceez eecitɔ kibeen bitaala buk kɔkɔm ŋinti karek zooc kina. Uuwayek ni Yesu nɔɔgɔ zɔɔz o Joowo. 3Ma avu ɔl ceen wec anyaak Yesu eet ci rɛbrɛbi. 4Mazi avɔ acin niigi mɛɛlɛ ɔl, ma akɔm gɔl ci ka kurumti eet nico Yesu, otoodi niigi nɔɔnɔ ceez taden, ma avɔ akɔl ceez ɔɔ, ma abɔranɛ nɔɔnɔ ceez ɔɔ kuwena kolocak Yesu ŋaati ona aavɛ o.
5Mazi acin Yesu nɔɔgɔ atuwe ɔrɔɔt nɔkɔ, enek eet ci rɛbrɛbi noko nɛ, “Ŋɛɛran, aaryai oŋɛ ugune.”
6Maje ŋinaante anyak ɔl o gɔɔn ademzek gɔnɔgi lotinok, ma abaaban niigi zinzeetinɛ gi ci anɔ nɛ, 7“Azɔɔz ɛɛti nici nɔkɔ naa? Amomoz niini Jook. Ŋɛnɛɛn ci anim kaara oŋɛ? Alaŋ een Jook doon?”
8Maje Yesu aga baabani cineeŋ o nɔkɔ, ma anek nɔɔgɔ nɛ, “Akɔ ma abaabanu gi nico nɔkɔ o naa? 9Yo aboke ŋaatunooŋ ŋaati kanɛkɛ eet ci rɛbrɛbi noko nɛ, Aaryai oŋɛ ugune, yo da aboke ŋaati kanɛkɛ nɔɔnɔ nɛ, Tiŋa jena. Doma kuwen cun o, tɔ. 10Karooŋ zin inoko keyeleyuŋ igeet ka agaac niiga keen naana Ŋɛɛrti Eeto, ma kanyei dɔyiz loota ŋina ci kaaranɛ oŋɛ ɔla been ci karogozɛ ɔl mɔɔrizɔi.”
11Enico enek niini eet ci rɛbrɛbi noko nɛ, “Tiŋa jena. Doma kuwen cun o. Bitɔ ɔlɔ.”
12Ma iŋaaz didi niini jena ɔl kɛbɛrɛn nɔkɔ, ma adoma kuwen onin, ma awɔ. Mazi acin ɔl eet o rɛbrɛbi e awɔ didi, ibiirit nɔɔgɔ ooti, ma anaat Jook, ma anɔ nɛ, “Ŋaanbaal rɛɛn laadun ŋaan kicinit gi ci abil nɔkɔ been nɛɛn.”
Awa Yesu Livai
13Zin imiirozek Yesu bodo liil o Galili. Ma avunak ɔl ci meelik nɔɔnɔ, ma adɛmɛz niini nɔɔgɔ ŋinaante. 14Mazi odotiz niini demziinta, iicak bodo kidicilim, ma gɔla icin niini Livai ween ŋɛɛrti Alvayoz aavi ŋaao meeryo, eeci gɔɔn laadun niini eet ci alot meeri. Ma anek Yesu nɔɔnɔ nɛ, “Ija, nowawan aneet.” Ma iŋaaz Livai, ma ano nɔɔnɔ. 15Ŋintimiliny ɔtɔɔzɔ Yesu kibeen nuyak ogin ɔɔtɔ ole o Livai ka kɔɔtɔ kadayit dayiin o baalinu ŋinaante. Ma avu buk ɔl ci meelik ole o gɔɔn alot meeri kibeen ɔl o oŋenu oogi, ma ano Yesu kibeen nuyak ogin, ma avɔ azɔlɔ kibeen nɔɔgɔ ŋinaante. 16Mazi avɔ acin alaata o Parici demziinto Yesu azɔlɔ kibeen ɔl o meeryo been ɔl o oŋenu oogi, ijinit niigi nuyak ogin enektek nɛ, “Azɔlɔ Yesu ki ɔl nicoko naa?”
17Mazi azii Yesu zɔɔz nico, enek nɔɔgɔ nɛ, “Gɔɔn ɔl calaŋ amɔɔr alaŋ arɔɔŋ niigi akim. Maje ɔl o amɔɔr arɔɔŋ niigi akim. Alaŋ zin laadun kakun naana ka kiiya kotowa ɔl o agɔɔn kaal o abon, bar kakun ka kiiya kotowa ɔl o oŋenu.”
Demziin o Yesu
18Ma iitene oman otoŋit nuyawa o Jɔn kibeen ɔl o Parici dayiin ka kidiŋdiŋanit Jook. Ivita ni ɔl ogɛn, ma avu ajin Yesu anek nɛ, “Ma dim gɔɔn nuyawa o Jɔn kibeen ɔl o Parici ooŋ dayiin, maje bar nuyawa cugune o alaŋ ooŋ buk niigi dayiin o naa?”
19Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Inoko gɔɔn ma iiŋkayi ɔl, anyek niigi bacok kaavtiyɔ magizɛt? Bar kanɛ, Akɔm! Ŋinti ŋaan rak aromɛn niigi kibeen eet ci rociinto o dook, alaŋ rak niigi aavtiz magizɛt. 20Bar zin ŋaan aku iiteni ci ka kaaryai ɛɛti ci rociinto o ŋaatineeŋ. Mazi aku iiteni nica, ŋaan zin aavtiz niigi magizɛt.”
21Ma bodo anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Akɔm eet ci abutanek rum ci rɛɛn gɔn ci colai. Mã koca agɔɔn niini nɔkɔ, arɛɛcai koca rum ci rɛɛn o gone ci colai o kizi vɔlɔŋ ɔrɔɔt bar kujuk reecinɛt baal oowu e.”
22Ma anek Yesu bodo nɔɔgɔ nɛ, “Akɔm buk eet ci arek iira buru ci rɛɛn. Mã koca agɔɔn niini nɔkɔ, adɛ koca iirana, ma alip buru. Ma aḏuuti iirana, ma alibe burwɛ buk. Bar abon arek ɛɛti iira buru ci colai.”
(Aduwak Yesu nɔɔgɔ zoozok nicoko o ka keyelizak niini nɔɔgɔ zɔɔz calaŋ abon ŋaati aromi niigi zoozok o Joowo colai kibeen kɛɛranɛ ugeec rɛɛn.)
Adɛmɛz Yesu ɔl zɔɔz ci akati iitene o yubzento
23Ma iitene o kazi Sabit yubzento awɔ Yesu kibeen nuyak ogin, ma avɔ abatak manɛɛn ci labinu. Ma aduula nuyawa oginɛ labi ci miliny, ma arom. 24Ma anek ɔl ci Parici Yesu nɛ, “Cin di nuyak cugun o! Abacit niigi lotinɛt o azi nɛ, Má aliŋliŋnyu iitene o yubzento.”
25Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Ŋaan ekeebit niiga zɔɔz baal agɔɔn Devid iitene baal adayi nɔɔgɔ magiz e? 26Waanice adak magiz nɔɔnɔ kibeen ɔl ogin ɔrkɔr. Ɔɔtɔ ni ceeze o Joowo, ma avɔ adak ḏɔkɛn baal gɔɔn ataabi ɔl Jook e. Ma gi nici agooni waanbaal ɛɛnɛ ɛɛti o kazi Abazar alaan ci adikir ceeze o Joowo. Ma kɛɛrite ogaac alaŋ ḏɔkɛn ci taabinto noko ɔl ci gaga adak, bar adak alaata o ceez o Joowo doon. Adak zin waanice Devid ḏɔkɛn niceke labak, ma buk anyek niini oogi ɔl ogin ɔrkɔr.”
27Ma anek Yesu ɔl o Parici nɛ, “Agɔɔna zin laadun Jooi iiten ci yubzento o ka kitirit ɔl ci deer. Alaŋ bar agɔɔna Jooi ɔl ci deer ka kuzuuti iiten ci yubzento o. 28Zin naana Ŋɛɛrti Eeto keen Manyi ci kaal dook kurum buk iiten ci yubzento o.”
3Atirit Yesu eet ci dɔkɔm aziiti
1Ma iitene oman mazi akɔ Yesu ceeze o lotento, anyak buk eet ci dɔkɔm aziiti ŋinaante. 2Maje ɔl ci Parici ogɛn aavtiz ŋinaante arɔɔŋ niigi gɔl ci ka kɔkɔltakɛ Yesu rooni mã anyak niini gi ci abac. Ivita ni ataŋaamtek niigi nɔɔnɔ ɔrɔɔt ɛlɛ ka kicinit mã didi atirit niini eet nico iitene ci yubzento o. 3Enek ni Yesu eet ci dɔkɔm aziiti noko nɛ, “Ija. Bil ɔl ŋuma ŋaato.”
4Ma ajin Yesu ɔl anek nɛ, “Mayo gɔɔn lotinowa ogaac aziineket kutuguz gitaz iitene ci yubzento o? Kitiritit ɔl yo kɛgɛrɛzanit da? Korogozit ɔl yo kuulalit da?” Mazi azii niigi zɔɔz nico, olla azi paŋ, kɔkɔm gi ci abariz.
5Ma agɛlɛm Yesu nɔɔgɔ bornɛt nɔŋa. Bar bodo iinon ziniza nɔɔgɔ, eeci adɔi nɔɔgɔ zinzeeti kak. Ma anek niini eet ci dɔkɔm aziiti noko nɛ, “Zɔlan aziit cun o.” Mazi ɔzɔlan ɛɛti nici aziit, obona aziiti oninɛ labak. 6Enico ɛlɛ udunitɔ ɔl o Parici ceeze o lotento, ma avɔ abaaban niigi kibeen ɔl o alaan o kazi Erod gɔl ci arui Yesu kadaak.
Ano kɔlɛ ci appe Yesu
7-8Ma avɔ Yesu kibeen nuyak ogin liile o kazi Galili. Ma ano kɔlɛ ci appe nɔɔnɔ. Maje ɔl nicigi avu looce o kazi Galili ki Judiya ki Jerusalɛm ki Idumiya ki Tayor ki Sidon kibeen baagite o liil o kazi Jordan. Avunak niigi dook Yesu o, eeci azii niigi kaal o agɔɔn niini. 9Mazi acin Yesu kɔlɛ appe ɔrɔɔt, ma ɛɛt nɔɔnɔ nɔkɔ, uduwak niini nuyak ogin kanyaakta nɔɔnɔ kavool o liilu kizi ajɔn, ka mã ayɔɔt ɔl nɔɔnɔ ɔrɔɔt, ka kɛɛlai ɛlɛ. 10Agɔɔn nɔkɔ o, eeci uyene atirit niini ɔl ci meelik amɔɔr, ma giye nico ivita ɔl o amɔɔr dook, ma ayɔɔtɔ ɔrɔɔt ɛlɛ, eeci arɔɔŋ kuumit niigi nɔɔnɔ. 11Mazi olla acin ɔl o anyak miniŋ ci Loryento nɔɔnɔ, iina niigi nɔɔnɔ kɛŋa, ma agɛrɛny azi nɛ, “Een niina ŋɛɛrti Joowo nɛɛn.” 12Ma aricanek Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Má ayelzanaŋ aneeta ŋaati awuyaŋ kizi ŋɛɛrti Joowo.”
Aŋɛra Yesu toonnyak amɔtɔ ram
13Ma vurta otoodozek Yesu biyɛn, ma ŋinaante otowa ɔl ci arɔɔŋ niini. Ma avunak niigi nɔɔnɔ. 14Ma aŋɛra ŋaatineeŋ ɔl ceen amɔtɔ ram kizi toonnyak cigin ka gɔɔn korkorit ki nɔɔnɔ, ka buk gɔɔn kitoon kɔɔt kuuwayit zɔɔz o Joowo. 15Ma anyek niigi nɔɔgɔ dɔyiz ci ka kɔtɔɔkti miniŋ o Loryento ɔla.
16Zaar zin ci toonnyak ceen amɔtɔ ram baal aŋɛra niini o nɛɛn ce. Saiman o kazi zaar oogi nɛ Pitɔr, 17ki Jemis ki gɔtɔni o kazi Jɔn o eegin lɔgɔz o Zebedi (Akanek Yesu nɔɔgɔ dook ramantiya zaar ci kazi nɛ Ɔl o Aŋozonek Zɔɔz), 18ki Andoru, ki Pilip, ki Bartalamu, ki Matiyu, ki Tomaz, ki Jemis ween ŋɛɛrti Alvayoz, ki Tadiyaz, ki Saiman o gɔɔn ɔɔrinɛ looc onin ole o Rom, 19been Judaz Iskariyot baal ka kiiya kataalɔi Yesu e.
Adɛmɛz Yesu kaal ci akati Loryen
20Ma vurte nice ook Yesu ɔlɔ. Ma bodo alotak ɔl ci meelik nɔɔnɔ ki nuyak ogin zɛɛ makacin ɔkɔma nɔɔgɔ waŋi ci adayin. 21Mazi azii atenowa oginɛ kaal nicoko, ɔɔtɔ niigi ŋaatin ka kɔɔt kanyaaktak nɔɔnɔ kɔrɔk, eeci anɔ ɔl ogɛn nɛ, “Anyawun niini maŋɔn.”
22Mazi buk avu alaata o gɔɔn ademzek ɔl lotinok Jerusalɛma, izitɔ nɛ, “Anyak niini alya Loryen. Anyewun nɔɔnɔ alaani o miniŋu kazi Baalzibol dɔyiz ci ka kɔtɔɔyi niini miniŋ o Loryento ɔla.”
23Otowa ni Yesu ɔl, ma aduwak nɔɔgɔ yabziinta gi ci anek nɛ, “Alaŋ Loryenti atɔɔk gɔn oma ci buk een Loryen kiyo niini o. 24Gɔɔn mã aŋɛrɔ ɔl ci looc codoi, ma ɔɔrɔ niigi maany, alibe lɔɔci nici lai. 25Buk mã aŋɛrɔ ɔl ci kɔrɔk codoi, ma ayɔwɔ niigi maany, kɔrɔgi nici alibe. 26Zin buk mã aŋɛr Loryenti miniŋ ogin, ma ayɔwɔ niigi maany, adicai koca dɔyizi cinɛ o.
27Akɔm laadun eet ci akɔ agɔrzɛ ceeze ci eet ci mooti adɔi, dooke coma koca rak adɔɔn niini nɔɔnɔ zɛɛ ka zin vurta kiiya kooyi niini kaal ci eet ci mooti adɔi noko.
28Didilɛ kaduwakuŋ igeet, anim Jooi kotoŋ oŋɛ o abaca ɔl ŋaatin dook kibeen buk zoozok ugeec gɛr gɔɔn amomozɛnɛ. 29Maje eete ci amomoz Vɔŋiz o Joowo, alaŋ Jooi ooŋ oŋec nico ŋaatin been nɛɛn, eeci abaca niini oŋec ci gɛr ɔrɔɔt ɛlɛ, ma ibil nɔkɔ izi nɛɛn.” 30Aduwa Yesu zɔɔz nico o, eeci azi ɔl ogɛnɛ nɛ, “Anyak niini miniŋit ci Loryento alya.”
Gɔtɔnɔgi Yesu kibeen yaatin
31Zin ivita gɔtɔnɔgi Yesu kibeen yaatin, ma avu ɛɛl bitaala, ma itoon niigi eet oma kutuwak nɔɔgɔ Yesu. 32Maje kɔlɛ ci appe aavtiz loota aliya Yesu, ma aku anek ɛɛti nici Yesu nɛ, “Yaatun kibeen gotonogu ci areyin bitaala neke. Arooŋnyin niigi ineet.”
33Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Yaai ŋɛnɛ? Ɔl cigaŋ ci een gɔtɔnɔga o?” 34Ma acin niini ɔl ci aavtiz loota alya nɔɔnɔ o, ma azi nɛ, “Nicigi gɔtɔnɔga kibeen yaatigan. 35Ma ɔl o gɔɔn agɔɔn kaal o arɔɔŋ Jooi, eegin niigi yaatigan ki dɔl ci yaai.”
4Yabziin ci eet ci ḏowento
1Ma iitene oman adɛmzɛ Yesu liil o Galili otoga. Ma avu ɔl ci meelik gɛr alotak nɔɔnɔ. Makacin ook niini kavoola liila tɔ, ma akɔ aavi loota ŋinaante. Maje ɔl dook aavtiz dɔwɔna. 2Ma adɛmɛz niini nɔɔgɔ ŋaati ayabzi zoozok yabziinowe ci meelik. Ma anek nɔɔgɔ nɛ,
3“Iziiktɔ di! Anyak baale eet ci akɔ ḏowɛn. 4Mazi akɔ aḏowɛ, iitazak ḏowo ogɛnɛ ŋinten gɔl, ma avu kibaali, ma avɛra ḏowɛn nicoko dook lai. 5Maje ḏowo ogɛnɛ iinak tɔdɔ ŋinten biyɛn, ma aduŋna kataman nɔkɔ, eeci akɔm tɔdɔ ci meel. 6Mazi aaranɛ kɔr, araabjai lai, eeci akɔm tɔdɔ ci ka kuruktɛkɛ agɛrɔ looc juruŋ. 7Bodo ḏowo ogɛnɛ iinak bila, bar mazi aduŋna, eedit bila nɔɔgɔ, makacin alaŋaan anyak kɛbɛrɛ. 8Maje ḏowo ogɛnɛ iinak tɔdɔ ci abon, ma aduŋna juruŋ, ma adikir, ma abiirna kɛbɛrɛ. Ceegi anyaa kɛbɛrɛ ci miliny. Ceegi anyaa kɛbɛrɛ ci meelik kidicilim. Maje ogɛn anyaa kɛbɛrɛ ci meelik ɔrɔɔt.”
9Zin enek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Mã anyaku iin, abon aziiŋnu zoozok nicoko juruŋ.”
10Mazi azaani ɔl, aavu Yesu niini doon. Ma avunak nuyawa oginɛ kibeen buk ɔl oogi nɔɔnɔ, ma avu ajin niigi nɔɔnɔ keŋti ci zoozok nicoko.
11Ma anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Anyozozeyuŋ igeet gɛnyizi ci ka agayi baliin o Joowo. Maje ɔl ogɛn azii gɔɔn niigi zoozok yabziinta. 12Bar alaŋ aga niigi zoozok nicoko keŋti cigeec juruŋ. Waan tɛ kagaac, atu waan niigi Jook, ma aara Jooi oŋeeti ugeec.”
Aduwa Yesu kɛŋ ci yabziin nico
13Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Alaŋ agayu kɛŋ ci yabziin nico? Mã alaŋ agayu kɛŋ ci yabziin nico, ka zin tiŋeere agaac yabziinok o ŋaan kuduwayuŋ dook ku? 14Kɛŋ zin ci yabziin nico nɛɛn ce. Ma ḏowo ci aḏok ɛɛti o zɔɔz o Joowo nɛɛn. 15Ma ɔl ogɛnɛ atobɔ niigi ki gɔl kɛŋ o iinak ḏowo e. Eeci ma azii niigi zɔɔz o Joowo, taman nɔkɔ aku Loryen, ma aara zɔɔz o Joowo zinzeetine ugeec. 16Ma ɔl ogɛnɛ atobɔ ki tɔdɔ ween biyɛn e. Eeci ma azii niigi zɔɔz o Joowo, agama niigi labak talniinta. 17Bar alaŋ akɔ zɔɔz nici zinzeetine ugeec eecitɔ juruŋ, ma alaŋ atuwe ŋinti wun. Mazi avunak piryakzɛt nɔɔgɔ tuwente uneeŋ, ooŋ niigi tuwɛn enico ɛlɛ. 18Ma ɔl ogɛnɛ atobɔ ki tɔdɔ o anyak bila e, eeci nicigi azii zɔɔz o Joowo, 19Maje bar ŋaato iinon bodo niigi kaal o loocu, ma arɔɔŋ niigi kaal o arokzetu dook, ma kaal nicigi dook avɔ zinzeetine ugeec, ma adaal zɔɔz o Joowo zɛɛ makacin ɔkɔma nɔɔgɔ tuwɛn. 20Ma ɔl ogɛnɛ atobɔ ki tɔdɔ o abon e, eeci azii niigi zɔɔz o Joowo, ma atuwe juruŋ. Ma anyek tuwɛn cineeŋ noko nɔɔgɔ kiziti ɔl ci abon kiyo labina o anyaa kɛbɛrɛ o miliny, ki kɛbɛrɛ o meelik kidicilim, kibeen kɛbɛrɛ o meelik ɔrɔɔt e.”
Yabziin ci Lambo
21Ma anek Yesu ɔl bodo yabziinte oman nɛ, “Gɔɔn mã avaat ɛɛti lamba, alaŋ abuŋ ija, karabɔŋ buk alaŋ arek kɛrca loota. Bar arek niini lamba tarabeza taden. 22Zin gi o aroodi inoko, katin abɔryai. Buk gi o abuŋe inoko, katin ayelzai. 23Zin mã anyaku iin, iziiyit zoozok nicoko juruŋ.”
24Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Aryek zinzeeti zoozok ci ona aziiknu noko juruŋ. Acaca tiŋeere Jooi kaal o gɔɔn agooneku niiga ɔl oogi gole ci atobɔ kibeen kaal o agooneku niiga nɔɔgɔ. Ma bar acaca niini ŋaatunooŋ ɔrɔɔt ɛlɛ kujuk niceke. 25Eeci ɛɛti ci anyak gi ci anyak anyonek bodo nɔɔnɔ ci appe. Maje ɛɛti ci akɔm gi ci anyak, mayo nuun anyak niini ci miliny, aamnyai koca bar nici ŋaatin.”
Yabziin ci ḏowoc ci aduŋna
26Ma bodo anek Yesu nɔɔgɔ yabziinte oman nɛ, “Ma baliin o Joowo atobɔ kibeen eet ci aḏowɛ mane cin. 27Mazi adica ḏowɛn, ook niini aavu ɔlɔ labak. Ma aduŋna labina niigi doon, ma iŋaaz, bar alaŋ niini aga iŋaaz labina ku. 28Ma tɔdɔwa alya anyek labi kudunta, ma abiir. Rak ɔɔwa anyek nɔɔgɔ kanyayit kaŋaya. Ma bodo anyek kobolbolanit, ma vurta aduŋna ooti, ma abiir kanyayit kɛbɛrɛ. 29Mazi avɔ adɔi, atɛɛda niini nɔɔgɔ ecodoi nɔkɔ, eeci izi iiten ci teedinto.”
Yabziin ci keberec ci motoŋtoco
30Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Kayo kayabiztek baliin o Joowo gitaz? Atobɔ yo niini kibeen naa? 31Atobɔ zin baliin o Joowo kibeen keberec o motoŋtoco miliny tɛr gɔɔn aduŋna mana o. 32Mazi akɔ aduŋna, iŋaaz ma adikir ɔrɔɔt kujuk kɛɛn dook, ma akanek oto ci appintik, ma ɛɛnyci kibaali ceezi.”
33Ma aduwak Yesu ɔl zoozok yabziinowe ogɛn bodo. Aduwak niini nɔɔgɔ zoozok waakcaye ci meel ka kiziiyit juruŋ. 34Aduwak niini nɔɔgɔ zoozok dook yabziinta, bar mazi aromɛ niini kibeen nuyak ogin doon, oobek nɔɔgɔ zoozok keŋti labak.
Alam Yesu ŋɔɔt
35Ma iitene nice ɛlɛ yomana enek Yesu nuyak ogin nɛ, “Abon di kavɔ liil baagita.” 36Ma adotek nuyawa kɔlɛ looc, ma atɔɔt kavool. Maje uyene Yesu arayɛ ook kavoola laadun. Ɔtɔɔzɔ ni niigi dook kibeen nɔɔnɔ. Buk anyak kavoolɛt oogi ci ɔrkɔr ki nɔɔgɔ. 37Ŋintimiliny nɔkɔ iiya ŋɔɔti ci appe ɔrɔɔt ɛlɛ, ma ayɛlyɛlanek maam kavool zɛɛ ma arɔɔŋ abiz kavooli. 38Maje Yesu ɔɔŋ kavool vurta aruk ɔɔ ruma. Ma iiŋka niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Gayoi, alaŋ abaaban zɔɔz ci ka kadaakti naaga o?”
39Ma iŋaaz Yesu, ma agernyek ŋɔɔt anek nɛ, “Bil.” Bodo anek liil nɛ, “Tivanɛ.” Makacin didi ibil ŋɔɔti, ma azi maama jaŋ. 40Ma anek Yesu nuyak nɛ, “Aŋolinu naa? Ŋaan dim akɔmnuŋ igeet tuwɛn nɔkɔ?”
41Bar enico anyayit niigi ŋoliin ci appe ɔrɔɔt. Ma anɔ nɛ, “Mayo ɛɛti nici abil ku? Akɔ zɛɛ ma een nuun ŋɔɔt kibeen liil azii buk zɔɔz cin!”
5Atirit Yesu eet ci anyak miniŋ o Loryento
1Abaayizit ni Yesu kibeen nuyak ogin liil o kazi Galili, ma avɔ baagite o looc o ɔl o kazi Garazin. 2Mazi aduŋna Yesu kavoola, taman nɔkɔ iiyak nɔɔnɔ ɛɛti ci anyak miniŋit ci Loryento. 3Anyak ɛɛti nici miniŋit nico alya, ma akɔ gɔɔn abaak niini bɔɔtwane o ɔl o adaai. Ma akɔm ɔl ci ka koolit nɔɔnɔ cabiinta been nɛɛn. 4Acap gɔɔn ɔl nɔɔnɔ azɛɛn kibeen zɔɔ ziiyi lak ci meel gɛr, bar enicoko dook aŋaak niini ziik nicoko. 5Tup nɔkɔ agɛrɛny niini waazinok ki baalinok bɔɔtwani ki biyɛnɛ. Ma atatac ɛlɛ biyɛnɛ.
6Mazi acina niini Yesu rɛɛna, adokonyonek nɔɔnɔ, ma akɔ akani kozoŋti looc nɔɔnɔ kɛŋa. 7-8Ma anek Yesu miniŋit ci Loryento o nɛ, “Duna eete nico.”
Ma agɛrɛny miniŋit molowe ci appe azi nɛ, “Yesu ŋɛɛrti Jook o adikir, arooŋ ŋaatan gitaz? Kalayin ineet zaare o Joowo ka calaŋ uulalan.”
9Ma ajin Yesu miniŋit nico anek nɛ, “Kazi zaar cugun nɛ?”
Abɛdɛkɛ niini nɔɔnɔ anek nɛ, “Kazi zaar cigan nɛ Kɔlɛ, eeci keegina naaga mɛɛlɛ.” 10Ma ilalek miniŋa Yesu ɔrɔɔt ka calaŋ atooyek niini nɔɔgɔ looc oma.
11Maje ŋinaante anyak kɔcɔcɔbanɛn ci meelik gɛr agɛ biya. 12Ma ilalek miniŋa ci Loryento noko Yesu anek nɛ, “Nyet koota kɔcɔcɔbanene niceke ka kɔɔt kabaakta eleetine ŋaatineeŋ.” 13Anyek ni didi Yesu nɔɔgɔ kudunta eete nico kɔɔtɔ kɔcɔcɔbanɛnɛ, ma avɔ didi niigi ŋaatineeŋ. Ma avira kɔcɔcɔbanɛna voroora, ma iinak liil kutudude dook lai. Maje kɔcɔcɔbanɛna nicigi dook een eet tur lak eetom (2000).
14Odokonyit ni ɔl ona oowa kɔcɔcɔbanɛn e, ma avɔ aduwak ɔl o eevyi manɛɛni kibeen ɔl dook kutura zɔɔz nico. Ma avu ɔl dook ka kivita kicinit gi ci akanai o. 15Mazi avunak ɔl Yesu, bar amada niigi eet baal gɔɔn anyak miniŋ o Loryento meelik e aavi loota ŋinaante. Anyawun niini rum alya, ma buk obona nɔɔnɔ ɔɔ oninɛ labak. Anyayit ni niigi dook ŋoliin ɔrɔɔt ɛlɛ. 16Maje ɔl ona icinit gi o agoononek eet nico kibeen kɔcɔcɔbanɛn ɔɔwa e, uduktak buk niigi gɔnɔgi gi nico. 17Ilalek ni niigi Yesu kɔtɔɔ looce cineeŋ o.
18Mazi atɔɔt Yesu kavool, ilalek ɛɛti ci ona anyak miniŋ ci Loryento noko Yesu ka korkorit kibeen nɔɔnɔ. 19Bar ujura Yesu ŋaati ɔrkɔri ki nɔɔnɔ, ma anek nɛ, “Bitɔ ɔlɔ atenowe ugun ka bitɔ duwak nɔɔgɔ gi ci abon atiritin Manyi ineet noko.”
20Ɔtɔɔ ni ɛɛti nici, ma akɔ azɔp kuturyok ween amɔtɔ aduwak ɔl gi ona agoonek Yesu nɔɔnɔ e. Ma abiir ɔl dook ooti zooze nico.
Dole ci Jairas kibeen ŋaa ci amɔɔr uum Yesu rum
21Mazi amiironek Yesu baagit, ivitak kɔlɛ ci appe nɔɔnɔ liiltoga. 22Ma ŋinaante iiya alaani ci ceez o lotento. Kazi alaan nico zaar nɛ Jairas. Mazi acin niini Yesu, iiya aavek nɔɔnɔ loota kɔpɔkpɔk. 23Ma ilalek nɔɔnɔ ɔrɔɔt ɛlɛ anek nɛ, “Bɛɛnyan o miliny amɔɔr ɔrɔɔt, ma arɔɔŋ kadaak. Ija da taadek nɔɔnɔ aziit ka korok.” 24Orkorit ni Yesu ki nɔɔnɔ.
Maje kɔlɛ ci appe ɔrɔɔt ano buk nɔɔnɔ, ma iiciwɔ ɔl nɔɔnɔ kabanyɔi zɛɛ makacin oyootit nɔɔnɔ. 25Maje ŋinaante anyak ŋaa ci amɔɔr maam o ŋaanu irkitok amɔtɔ ram. 26Amɔɔr niini ɔrɔɔt, ma azɔp akimanɛ ci meel gɛr irkitok dook, ma ŋaan kizi maya nɔkɔ, bar azaaci mɔɔrizi ɔrɔɔt. 27Mazi azii niini zɔɔz o arogzi Yesu ɔl o amɔɔr, iiya buk niini, ma akɔ kɔla eecitɔ, ma icaya zɛɛ ma apadan Yesu eci bawuco, ma uum nɔɔnɔ rum. 28Agɔɔn nɔkɔ o, eeci abaaban niini azi nɛ, “Mã nuun inoko kuum rum cin o ɛlɛ doon, keen koca maya.”
29Mazi didi uum niini Yesu rum, eelit maama enico ɛlɛ, alaŋaan aduŋna. Makacin agawun niini ɛlɛ onin izi didi maya. 30Maje Yesu aga nɔkɔ uduna ŋaatin dɔyizi ci miliny, ma ookconek kɔlɛ enico ɛlɛ, ma azi nɛ, “Ŋɛnɛɛn ci uum rum can o?”
31Ma anek nuyawa nɔɔnɔ nɛ, “Aga niina iiciwonun ineet ɔl ci meelik gɛr noko. Ajinei zin ku azi nɛ, Ŋɛnɛɛn ci uum rum can o?”
32Maje Yesu agɛlɛm nɔɔgɔ dook arɔɔŋ kicin ŋɛnɛɛn ci uum nɔɔnɔ o. 33Maje ŋaa nicini aga gi o agooni alye onin. Iiya ni niini ŋoliinta kabarit kɛdɛkɛdɛk, ma aku aavek Yesu loota kɔpɔkpɔk, ma aduwak nɔɔnɔ gi ci ona agɔɔn niini o. 34Enek ni Yesu nɔɔnɔ nɛ, “Bɛɛnyan, anyin tuwɛn unun ineet izi maya inoko. Zin tɔ talniinta. Alaŋ mɔɔrizi nici abadakin bodo.”
35Mazi ŋaan azɔɔzɔ Yesu kibeen ŋaa nico nɔkɔ, ivita ɔl ogɛnɛ ole o Jairas, ma avu anek nɔɔnɔ nɛ, “Adaak dole unune. Má ŋaan amila gayoi gaga.”
36Mazi azii Yesu zɔɔz ci aduwa ɔl nicigi o, enek niini Jairas nɛ, “Má anyei ŋoliin gaga. Tuwɔ labak.” 37Mazi ka kook niini ole o Jairas, alamun ɔl o ano nɔɔnɔ e dook, ma ɔrkɔr niini ki Pitɔr ki Jemis kibeen Jɔn ween gɔtɔni Jemis doon. 38Mazi avɔ ajɔŋɔz niigi kɔrɔk o Jairas, azii niini ɔl luwa. Iboobi niigi ɔrɔɔt ɛlɛ. 39Ma akɔ niini kɔrga eecitɔ, ma anek nɔɔgɔ nɛ, “Naa? Aluyu naa? Dole alaŋ adaai, bar olla ɔɔŋ niini labak.” 40Bar apɛz ɔl zɔɔz cin o. Otooyek ni niini nɔɔgɔ dook bitaalin. Ma akɔyi baati doleco been yaatin kibeen nuyak ogin een iiyu, ma avɔ ceeze ci ɔɔŋɛ dole o. 41Ma agam niini dole aziit, ma anek otoge uneeŋ nɛ, “Talita koom.” Ma kɛŋ ci zɔɔz nico kazi nɛ, Bɛɛnyan, tiŋa jena.
42Enico ɛlɛ itiŋa didi dole jena, ma awɔ. Maje irkitowa ci doleco tiryanto een amɔtɔ ram. Ma abiir ɔl ona ɔrkɔr ki nɔɔnɔ e dook ooti ɔrɔɔt. 43Ma aricanek niini nɔɔgɔ ɔrɔɔt ka calaŋ aduwak ɔl oogi gi nico. Ma anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Anycek dole gi ci adak.”
6Abor ɔl Yesu Nazarakti
1Ma vurta ɔtɔɔ Yesu imiirozek kutur onin kazi Nazarɛt. Ɔrkɔr kibeen nuyak ogin. 2Ma iitene o yubzento kazi Sabit ook ɛdɛmɛz niini ɔl ceeze o lotento. Mazi azii ɔl ci meel demziin cin o, ibiirit nɔɔgɔ ooti tɛt. Ma ajinɔ anɔ nɛ, “Ma ɛɛti nicini ajowa kaal nicoko ŋaa? Gɛnyiz taz ci anyonek nɔɔnɔ o? Ma liŋliŋɔn ci atɛɛt ɔl biye noko ajowa niini ku? 3Alaŋ een eet o gɔɔn abaac kɛɛn o nɛɛn? Alaŋ een niini ŋɛɛrti Meri? Alaŋ een niini gɔtɔni Jemis ki Josev ki Judaz been Saiman? Alaŋ een ŋɔɔnɔgi nɛɛn o gɔɔn karomɛ ŋina o?” Zin giye o agawi niigi nɔɔnɔ, otoborit niigi demziin cin.
4Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Gɔɔn laadun nyakaŋan atitiny ɔl nɔɔnɔ loocowe dook, maje bar ɔl o kutur onin been atenok ogin ɛlɛ alaŋ atitiny nɔɔnɔ been nɛɛn.”
5Zin giye nico alaŋaan Yesu anim kutugu kaal ci atɛɛt ɔl biye ŋinaante, bar olla ataadek niini azɛɛn ɔl ci miliny amɔɔr, ma arogoz nɔɔgɔ. 6Ma abiir Yesu ɔɔ ɔrɔɔt, giye ci ɔl o kutur onin ɛlɛ alaŋ atuwi zɔɔz onin o.
Itoonek Yesu nuyak ogin loocok
Ma azɔp Yesu korogjok adɛmɛz ɔl vitɛnane niceke. 7Ma awa niini nuyak ween amɔtɔ ram, ma itoon nɔɔgɔ korkorit gɔɔn raman, raman. Ma anyek nɔɔgɔ dɔyiz ci atɔɔi miniŋ o Loryento ɔla. 8Ma aricanek niini nɔɔgɔ gi ci anek nɛ, “Má avoyu dayiin ki guruc been kaboot ci anyaku kaal. Bar olla anyayit kɛɛn ci omtinto doon. 9Ooti caava kibeen rumanɛ ci anyaku eleetinɛ o doon kɔkɔm bodo oogi. 10Mã atalnanuŋ ɔl ŋaaman, aavtiz ole nico zɛɛ ma awoyu looce nico. 11Mã anyak ŋinti alaŋ atalnanuŋ ɔl igeet, ma alaŋ azii niigi zɔɔz cunooŋ o, otoŋit ŋinito. Utuduŋta tɔdɔ zɔɔnɛ ka keyeliza gi nici gi o aborni niigi zɔɔz onan.”
12Mazi akɔ aṯornɛkɛ Yesu zɔɔza, ɔtɔɔzɔ ki nuyak, ma avɔ uuwayek ɔl gi ci anek nɛ, “Eteedɔi oŋɛ ugooc.” 13Ma atɔɔk niigi miniŋ o Loryento ole ci meelik, ma avuut ɔl ci meelik amɔɔr ooti maala, ma arogoz nɔɔgɔ.
Daayiz o Jɔn o oonyi
14Ma adala awaŋi ci kaal o agɔɔn Yesu ɔl dook, makacin iziik buk alaani o kazi Erod kaal nicoko dook, eeci azi ɔl ogɛnɛ nɛ, “Bar bɔŋ nicini Jɔn o oonyi nɛɛn urugun bodo daayiza. Gi ci inoko agooninɛ kaala ci atɛɛt ɔl biye noko nɛɛn.” 15Ma bodo azi ɔl ogɛnɛ nɛ, “Bar bɔŋ Ilija gi.” Maje ɔl ogɛnɛ azi nɛ, “Coma een nyakaŋan ci Joowo atobɔ kibeen nyakaŋanɛt o rɛɛn.”
16Mazi azii Erod gi nico, izi nɛ, “Inoko ɛɛti nici Jɔn baal oony ɔl baal kanyi takiren kɛtɛɛda ɔɔ e nɛɛn. Urugun inoko bodo niini daayiza.” 17Azi Erod nɔkɔ o, eeci baale anyek niini takirnya kagamit Jɔn, ma arek sijin. Agɔɔn niini gi nico o, eeci waanice aama niini Pilip ween gɔtɔni ŋaa onin kazi Erodiyas. 18Iiya ni Jɔn o oonyi, ma anek Erod nɛ, “Gɛrzɛ gi ci aamanɛ gotonu ŋaa cin noko.” 19Otoborek ni Erodiyas Jɔn nɔŋ, ma arɔɔŋ kuruk nɔɔnɔ kadaak, bar akɔm gɔl ci aruyi, eeci Erod alaŋ agama gi nico. 20Aŋole niini Jɔn giye o ɛɛnɛ Jɔn eet ci Joowo abon. Ebewun ni Erod nɔɔnɔ, ma arɛɛz ŋaati aziikni kaal ci uuwak Jɔn, mayo nuun gɔɔn iima amadik niini nɔɔnɔ o.
21Ma vurta ojowa Erodiyas gɔl ci ka kurui Jɔn, eeci iitene oman awa Erod alaat o akumawo, ki alaat o takirnyawu, been ɔl o Galili een arɔk ka kivita kadayit kɔnyit ci aadanɛ niini iiten onin baal aritan e. 22Iiya ni tinati Erodiyas, ma aku arogom ɔl kɔrgɛna zɛɛ makacin ataltɔ Erod kibeen kernok ogin ɔrɔɔt ɛlɛ. Ma anek niini dole nɛ, “Mã anyak gi ci arooŋ, duwayan ka kanyin.” 23Ma aterkedek niini nɔɔnɔ bodo gi ci anek nɛ, “Olla gi ci ajinan aneet, kanyin. Yo nuun arooŋ keŋereyin alaazɛt can o kɔrgɛna, kanyin labak.”
24Udun ni dole ook bitaala, ma akɔ ajin yaatin anek nɛ, “Kijin baaba naa?”
Ma abɛdɛkɛ Erodiyas nɔɔnɔ anek nɛ, “Jin baatun kɛtɛɛdayin ɔɔ o Jɔn o oonyi.”
25Abada ni dole enico ɛlɛ, ma aku anek Erod nɛ, “Karooŋ ɔɔ o Jɔn o oonyi. Nyaayan kodooca ŋina inoko ɛlɛ.”
26Mazi azii Erod zɔɔz nico, iinon zɔɔz nico, ma avir ziniz ɔrɔɔt, bar akɔm gi ci ka kɛɛla, eeci uyen eterkedek niini dole zɔɔz ci adɔi kak kernok kɔrgɛna. 27Kataman nɔkɔ itoon niini takiren ka kook kɛtɛɛda Jɔn ɔɔ ka kanyaa. Ook ni takirɛnti sijina, ma akɔ atɛɛda Jɔn ɔɔ didi. 28Ma anyaa ɔɔ kodooca, ma aku anyek dole. Ook ni dole anyek yaatin. 29Mazi azii nuyawa o Jɔn gi nico, ivita ooti niigi nɔɔnɔ ɔɔt adaaca.
Adayiz Yesu ɔl ci meel
30Mazi abada nuyawa keronnya, ivita uduktak niigi Yesu kaal o avɔ agɔɔn niigi dook kibeen kaal o adɛmɛz. 31Maje iitene nice anyak ɔl ci meelik avunak Yesu zɛɛ ma alaŋ ajowa niini been nuyak ogin waŋi ci ka kadaktɔi. Enewun ni Yesu nuyak ogin nɛ, “Kɔtɔɔz kɔɔtɔ ŋaati akɔm ɔl ka ɔɔtɔ uyubuzit ŋintimiliny ŋinaante.” 32Ɔtɔɔzɔ ni niigi kavoola ka kɔɔtɔ ŋaati akɔm ɔl.
33Mazi awɔ, icinit ɔl ci meelik nɔɔgɔ. Ma giye o agayi niigi Yesu kibeen nuyak ogin, ivirtozek niigi kuturyowɛ dook ŋinti avɔyi niigi o, ma avir niigi baagitok dook zɛɛ ma avɔ arak ŋinite iŋaan niigi kurumit. 34Mazi aduŋna Yesu kavoola, acin niini kɔlɛ ci appe ɔrɔɔt, ma awuci nɔɔnɔ ziniz ŋaatineeŋ ɔrɔɔt, eeci acin nɔɔgɔ ɛɛl kiyo ɛɛzana o akɔm tuwayoi o. Ma ademzek niini nɔɔgɔ kaal ci meel gɛr.
35Ma yomana ivitak nuyawa oginɛ nɔɔnɔ, ma avu anek nɛ, “Izi lɔɔci baalin, ma buk een ŋiniti balal. 36Anyek ɔl kazaantɛ kɔɔt korogjowe ci kajɔŋzɔ noko ka kɔɔt kataala kaal ci adak.”
37Ma bar abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Anycek nɔɔgɔ dayiin niiga alya.”
Ma anek niigi Yesu nɛ, “Alaŋ kanyaka guruc ci alɛɛnɔ ki dayiin cigeec dook.”
38Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Anyaku inoko dayiin ceen ku? Ɔɔtɔ di icinit.”
Mazi avɔ acin, ivita enektek niigi nɔɔnɔ nɛ, “Kanyaka ḏɔkɛn ceen tur kibeen kuluk ram nɔkɔ.”
39Ma anek Yesu nuyak nɛ, “Ɔɔtɔ eŋerit ɔl kiziti kotorɛ. Anycek nɔɔgɔ kaavtiyɔ loota artene ci colai noko.” 40Mazi aavtiz niigi loota, een gɔɔn kotoritin ceeni eet ram kamɔtɔ (50), maje ceegi een eet tur (100). 41Odoma ni Yesu ḏɔkɛn ceen tur o kibeen kuluk ceen ram o, ma acin tammu taden, ma anyek Jook zany. Ɛtɛɛt ni ḏɔkɛn, ma anyek nuyak ka keŋertek ɔl. Ma buk aŋerek kuluk nuyak ka keŋertek ɔl. 42Ma adake kɔlɛ oke dook zɛɛ ma apiiyani. 43Ma abitiz nuyawa gilanya ceen amɔnki ram tɔc dayiine ci anyigzai kulugɛ kibeen ḏɔkɛni. 44Ma ɔl ci adak dayiin noko o een ɔl ci mac doon eet tur lak eet ram kamɔtɔ (5000).
Awɔ Yesu maam tadena
45Kataman nɔkɔ enek Yesu nuyak ogin nɛ, “Ɔtɔɔz kavoola araktɛ ɔɔtɔ kuture o kazi Bezediya liil baagita.” Aavu ni Yesu niini doon ka rak kazaan kɔlɛ. 46Mazi azaani kɔlɛ, ɔtɔɔ ni niini ook biya ka kook kaŋarowɔ. 47Mazi akɔ arara lɔɔci yomana, urum kavoolɛ liil kɛŋ. Maje Yesu ŋaan aavi dɔwɔna niini doon. 48Ma acin niini nɔɔgɔ apirna ɔrɔɔt ɛlɛ wolinta, eeci atirginyɔ ŋɔɔt. Mazi agɔr tammu, iiyak Yesu nɔɔgɔ ŋaati awoyanɛ maam tadena. Arɔɔŋ niini ka kiiya kidicek. 49Mazi acin niigi nɔɔnɔ awɔ maam tadena nɔkɔ, abaabanit izitɔ nɛ, “Coma bar een miniŋit.” 50Ma acin niigi dook nɔɔnɔ ŋoliinta, ma agɛrɛny ɔrɔɔt ɛlɛ. Kataman nɔkɔ ozoozek Yesu nɔɔgɔ enek nɛ, “Agamit zinzeeti kodoyit. Aneeta Yesu gi. Má aŋolinu looc gaga.” 51Iiya ni niini ɔtɔɔt kavool ki nɔɔgɔ. Taman nɔkɔ itivanɛ ŋɔɔti. Ma abiir nɔɔgɔ dook ooti ɔrɔɔt ɛlɛ, eeci ŋaan bakbayɛ nɔɔgɔ zinzeeti nɔkɔ. 52Mayo nuun icinit niigi gi baal anyekɛ niigi dayiin o miliny kizi mɛɛlɛ e, ŋaan kagaac niigi dɔyiz o Yesu nɔkɔ.
Arogoz Yesu ɔl ci amɔɔr
53Mazi avɔ arum baagit o looc o kazi Genezaret, acabit kavool gɔgɔla ŋinaante. 54Mazi aduŋna kavoola, kataman nɔkɔ agaac ɔl Yesu. 55Ma avironek ɔl korogjok ugeec. Ma avɔ adɔŋak niigi ɔl o amɔɔr kuwanɛ ŋinti aavɛ Yesu o. 56Ma ŋinti olla akɔyi Yesu kuturyowe o miliny, karabɔŋ een kuturyowe o adikir, anyaa ɔl gɔnɔgi o amɔɔr, ma avu arek looc mɛlɛgɛnyai. Ma ilalek ɔl ci amɔɔr o Yesu ka olla nuun kuumit niigi nɔɔnɔ rum. Zin didi ɔl o uumit rum onin orogit moorizoye ugeec.
7Kɛɛranɛ o ɔl o Parici
1Ma alotak ɔl o Parici kibeen ɔl o demziinto avu Jerusalɛma Yesu. 2Ma acin niigi nuyak o Yesu adake iŋaan kotoonyit azɛɛn keere uneeŋ. 3Eeci gɔɔn ɔl o Parici kibeen ɔl o Juz oogi alaŋ adake iŋaan kotoonyit azɛɛn giye o agami niigi kɛɛranɛ o jijitigeec. 4Gɔɔn ma anyaa dayiin mɛlɛgɛnyai, alaŋ adak iŋaan rak kotoonyit. Ma azooni buk niigi kɛɛranɛ ci meelik oogi kiyo onyɛn ci diicitu ki ijunya been alawɛt e.
5Ivita ni ijinit ɔl o Parici kibeen ɔl o demziinto Yesu enektek nɛ, “Dim nuyawa cugune o gɔɔn alaŋ azooni kɛɛranɛ o jijitigaac o naa? Adake gɔɔn niigi calaŋ oony azɛɛn o naa?”
6Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Igeet ɔl ci abuuku eleeti coko, aduwa da baale nyakaŋani o kazi Izaya zɔɔz ceen didi giye ci akanuŋ igeet. Ayɛɛt baale niini zɔɔz ci aduwa Jooi azi nɛ, Gɔɔn ɔl nicigi adiŋdiŋanan aneet utugetinɛ doon. Maje zinzeeti cigeec o adɛyai ŋaatan many. 7Alaŋ zin niigi aganɔ ŋaati adiŋdiŋanan aneet, eeci arican niigi demziin ci kɛɛranɛ ugeecik ɔrɔɔt kujuk demziin ci zɔɔz onan.”
8Ma anek Yesu bodo nɔɔgɔ nɛ, “Alɛɛm zin da Izaya didi. Alaŋ niiga azoonu lotinok o Joowo, bar azoonu kɛɛranɛ ci ɔl ci deer. 9Abaabanu niiga kiziik bar agenyu giye ci aburnu lotinok o Joowo, ma bar azoonu kɛɛranɛ cugooc o.
10Ayɛɛt Mosis baale zɔɔz baal aricanek Jooi nɔɔnɔ azi nɛ, Tɔŋɔlɛ baatun ki yaatun. Mã adɔm ɛɛti baatin ki yaatin, abon aruk ɔl nɔɔnɔ kadaak. 11Maje bar niiga ademzonu anonu nɛ, Ma alam gi ci ka kitirti ɛɛti baatin karabɔŋ een yaatin, abon anek nɔɔgɔ nɛ, Alaŋ katirituŋ igeet, eeci kanyeya gi nico Jook. 12Zin gole nico imilmilantu niiga nɔɔnɔ calaŋ atirit baatin ki yaatin. 13Ma buk gole nico epeztu niiga zɔɔz o Joowo kizi gi ci labak kaale cugooc ademzeku ɔl noko. Ma anyak buk kaal oogi ci meel gɛr atobɔ kibeen nicoko gɔɔn agoonu niiga.”
Kaal o anyek eet kizi gɛrzɛ ŋume o Joowo
14Zin bodo otowa Yesu ɔl, ma aku anek nɛ, “Iziiktɔ di niiga dook ka agaac zɔɔz ci ka karooŋ kuduwayuŋ ce. 15Akɔm laadun gi ci adak ɛɛti ci deer otoga, ma anyek eet kizi gɛrzɛ ŋume o Joowo kina. Bar zin gi o gɛr gɔɔn aduŋna zinize ci eet ci deer nɛɛn o agɛrɛzan nɔɔnɔ. 16Mã anyaku iin, iziiyit zɔɔz nico juruŋ.”
17Ma vurta ook Yesu ceeza otoŋek kɔlɛ looc, ma avunak nuyawa nɔɔnɔ, ma avu ajin kɛŋ ci demziin nico. 18Ma anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Alaŋ agayu kɛŋ ci demziin nico niiga buk? Abon waan agayu niiga dayiin o avɔ eet ci deer kɛŋa alaŋ anyek eet kizi gɛrzɛ ŋume o Joowo. 19Eeci dayiin alaŋ avɔ ziniza, bar avɔ kɛŋa ma aduŋnak bitaalin.” Aduwa Yesu gi nico o arɔɔŋ ka keyelek ɔl gi o abonan dayiin dook ŋaati kadayi.
20Ma anek bodo Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Bar zin gi o gɔɔn aduŋna eet ziniza nɛɛn o anyek nɔɔnɔ kizi gɛrzɛ ŋume o Joowo. 21-22Eeci zinize ci eet ci deer o aduŋnan baabani ci gɛrzɛ, ma anyek nɔɔnɔ kutugu kaal ci gɛr kiyo waaŋ, ki agɔr, ki monyɛnɛt, ki zoocmazit, ki ziniz appinzɛt, ki labaan, ki madkɛn, ki ŋomtiin, ki eleeti doŋi, kibeen tarbalzɛt. 23Aduŋna kaal nici dook zinize ci eet ci deer, ma anyek nɔɔnɔ kizi gɛrzɛ ŋume o Joowo.”
Ŋaa ci atuwe
24Zin itiŋa Yesu ook looce ci ajɔŋɔz kutur o kazi Tayor. Mazi akɔ arum ŋinite, ook ceeze oman eecitɔ, ma akɔ aavi ŋinaante, eeci alaŋ arɔɔŋ niini keyelizak ɔl ɛlɛ, bar zin ojokta niigi nɔɔnɔ. 25Ma ŋinaante iziiwun buk nɔɔnɔ ŋaa oman ci anyak bɛɛnyin miniŋit ci Loryento. Iiyak ni niini nɔɔnɔ, ma aku aavek loota kɔpɔkpɔk. 26Maje ŋaa nici niini dole ci modo o kazi Garik, ma aritai niini kuture o kazi Venosiya o abil looce o kazi Siriya. Ilalek ni niini Yesu ka kɔtɔɔk miniŋit o Loryento dolece cin o. 27Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Nyan rak aneet kitirit ɔl ogan, eeci alaŋ abon ŋaati kajukɛkɛ dayiin ci dolenu o orze.”
28Ma abɛdɛkɛ ŋaa nɔɔnɔ anek nɛ, “Didi Manyi, ŋɛdɛt aleem zɔɔz nico, bar zin gɔɔn buk orze avɛr zurzuryak ci iina ŋaati adayin dɔlya labak.”
29Enek ni Yesu nɔɔnɔ nɛ, “Giye o uduwayɛ zɔɔz ci aleem, ɔtɔɔyɛ miniŋit o Loryento dolece unun. Bitɔ ɔlɔ labak.” 30Mazi akɔ ŋaa ɔlɔ, amada dole ɔɔŋ kɛrca. Akɔma didi miniŋit o Loryento ŋaatin.
Atirit Yesu eet ci adiiti iina ki alemeti
31Ma iŋaaz Yesu kuture o kazi Tayor, ma akɔ adiir kutur o kazi Sidon been kuturyok ween amɔtɔ, ma akɔ alocak liil o kazi Galili. 32Ma ŋinaante anyaaktak ɔl nɔɔnɔ eet ci adiiti iina, ma alagonyi aati calaŋ azɔɔz. Ma ilalek niigi nɔɔnɔ ka kataadek eet nico aziit ka kitirit kizi maya. 33Alakada ni Yesu eet nico doon ɔla. Ma akɔ azuwek azɛɛn iin ci eet nico o, ma oortek amot aziit, ma uum aat. 34Ma acin tammu tadena, ma akɔla ziniz, ma anek nɔɔnɔ otoge uneeŋ nɛ, “Avta.” Ma kɛŋ ci zɔɔz nico azi nɛ ziiwɔ.
35Makacin didi ɔkɔltɛ eet nico iina oginɛ, ma buk oogji aati kɔzɔɔz labak enico ɛlɛ. 36Ma aricanek Yesu ɔl dook anek nɛ, “Má aboranu zɔɔz nico.” Bar ma aricanek niini nɔɔgɔ calaŋ abɔra zɔɔz ci abil nɔkɔ, bar avɔ aduwa niigi gi nico ɔrɔɔt. 37Ma ɔl o azii zɔɔz nico abiir nɔɔgɔ ooti ɔrɔɔt, ma anɔ nɛ, “Kaala ci agɔɔn Yesu noko dook abon ɔrɔɔt ɛlɛ. Ma een nuun ɔl ci adiiti iina anyek niini nɔɔgɔ kiziiktɔ. Buk ɔl o adiiti alemeti anyek nɔɔgɔ kozoozit labak.”
8Anyek Yesu ɔl dayiin ci mɛɛlɛ
1Ma ŋintimiliny iinyaye ogɛn olotak bodo kɔlɛ ci appe Yesu. Mazi akɔ adicai dayiin ugeec, otowa Yesu nuyak ogin, ma anek nɛ, 2“Inoko awuci ziniz ole nicoko, eeci karomena ki nɔɔgɔ iinya iiyu, makacin idicai dayiin ugeec anyak. 3Mã kitoonei nɔɔgɔ korogjok magizɛt nɔkɔ, avɔ koca aval gɔla, eeci ɔl ogɛn ŋaatineeŋ avu rɛɛna.”
4Ma anek nuyawa nɔɔnɔ nɛ, “Mazin yo balale nico ka kojokta dayiin ci alɛɛnɔ ki ɔl nicoko ŋaaḏaŋ?”
5Ma ajin Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Inoko anyaku ḏɔkɛn ceen izɔk?”
Ma abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Kanyaka ḏɔkɛn ceen torgɛrɛm.” 6Uduwak ni niini kɔlɛ kaavtiyɔ loota. Ma adoma ḏɔkɛn ceen torgɛrɛm noko, ma anyek Jook zany, ma atɛɛt ḏɔkɛn, ma anyek nuyak ka keŋeryek ɔl. Ma aŋerek niigi ɔl. 7Anyak buk niigi kuluk ci miliny. Ma anyek bodo Yesu Jook zany kuluge nicoko, Ma anyek nuyak ka keŋertek ɔl buk. 8Ma adake ɔl nicigi dook zɛɛ makacin ipiiyantɛ. Ma alota nuyawa zurzuryak ci anyigzai o, ma abitiz gilanya torgɛrɛm. 9Maje ɔl ci ona adak dayiin noko o een eet tur lak eet ram (4000). Azaanun ni Yesu nɔɔgɔ kɔɔt korginɛ. 10Ma ŋintimiliny nɔkɔ otoodit niini ki nuyak ogin kavool, ma abaayiz liil avɔ looce o kazi Dalmanuta.
Acina ɔl o Parici dɔyiz o Yesu
11Zin ivitak ɔl ci Parici ogɛn Yesu, ma avu adaŋɔ ki nɔɔnɔ. Arɔɔŋ niigi kicinta Yesu, ma ajin nɔɔnɔ ka kutugu nɔɔgɔ liŋliŋɔn ci atɛɛt biye ci aku Joowa. 12Ma akɔla Yesu ziniz, ma azi nɛ, “Akɔ ma arooŋnyu icinit liŋliŋɔn ci ateeduŋ biye o naa? Didilɛ kaduwakuŋ igeet, alaŋ kayelekuŋ igeet liŋliŋɔn ci ateeduŋ biye been nɛɛn.” 13Ma ooŋnek niini nɔɔgɔ looc, ma atɔɔt kavool, ma akɔ liil baagita.
Ilot Yesu nuyak ogin kegenyit ole o Parici
14Mazi awɔ niigi, erektek nuyak dayiin ŋinaante, ma bar ajowa ḏokoc codoi ṯɔr nɔkɔ kavoola. 15Ma anek Yesu nuyak nɛ, “Egenyit gerzitine o ɔl o Parici kibeen gerzitin o Erod o atobɔ ki nyigit o gɔɔn adɛni ḏɔkɛna o.”
16Bar nuyawa alaŋ aga kɛŋ ci zɔɔz ci aduwak niini nɔɔgɔ o, ma aŋɔmtɔ anɔ nɛ, “Aduwa bɔŋ Yesu gi nico o, eeci akɔmnet ḏɔkɛn.”
17Maje Yesu aga ŋomtiin cineeŋ o nɔkɔ, ma ajin nɔɔgɔ anek nɛ, “Aŋomotu zɔɔz ci akɔmnuŋ ḏɔkɛn o naa? Ŋaan dim niiga agayaŋ aneet nɔkɔ? Ŋaan bakbayɛ igeet zinzeeti nɔkɔ? 18Anyaku kɛbɛrɛ, ma alaŋ acinenu. Anyaku iin, ma alaŋ aziiŋnenu. 19Alaŋ aadanu ḏɔkɛn baal kanyi ɔl ween eet tur lak eet ram kamɔtɔ (5000) e? Mazi baale ipiiyantɛ niigi e, alotanu waanice gilanya izɔk dayiine o anyigzai?”
Ma anek niigi nɔɔnɔ nɛ, “Kalotana gilanya amɔtɔ ram.”
20Ma bodo anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Abon buk aadanu ḏɔkɛn baal kanyi ɔl ween eet tur lak eet ram (4000) e. Mazi baale ipiiyantɛ niigi e, alotanu gilanya izɔk dayiine o anyigzai?”
Ma anek niigi nɔɔnɔ nɛ, “Kalotana gilanya torgɛrɛm.”
21Ma anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Ŋaan zin agayaŋ nɔkɔ o naa?”
Atirit Yesu eet ci ruben
22Mazi avunak Yesu kibeen nuyak ogin kutur o kazi Bezediya, anyaaktak ɔl nɔɔnɔ eet ci ruben, ma ilalek niigi nɔɔnɔ ka kuum eet nico ka kɔkɔl nɔɔnɔ kɛbɛrɛ. 23Ma agam niini eet ci ruben noko aziit, ma aduŋni akɔyi kutur bitaala. Ma ŋinaante otorek amot nɔɔnɔ kɛbɛrɛ, ma ataadek nɔɔnɔ azɛɛn, ma ajin anek nɛ, “Inoko anyak gi ci acin?”
24Ma adɔŋ ɛɛti ci ruben noko ɔɔ, ma anek nɔɔnɔ nɛ, “Ii, kacin ɔl awɔ, bar olla ɛɛl kiyo kɛɛna o.”
25Ma bodo ataadek Yesu azɛɛn nɔɔnɔ kɛbɛrɛ. Enico ɛgɛlɛm bodo ɛɛti looc, ma acin kaal dook juruŋ, eeci ɔkɔltɛ nɔɔnɔ kɛbɛrɛ wak. 26Ma anek Yesu nɔɔnɔ nɛ, “Inoko bitɔ ɔlɔ. Má amiironei kutur.”
Acuba Pitɔr jinɛn o Yesu
27Zin ɔtɔɔzɔ Yesu kibeen nuyak ogin ɔɔtɔ korogjowe o ajɔŋɔz looc o kazi Sisiriya Vilipai. Mazi ŋaan awɔ gɔla nɔkɔ, ijin Yesu nɔɔgɔ enek nɛ, “Gɔɔn dim yo azi ɔl nɛ, Keen naana ŋɛnɛɛn?”
28Ma abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Azi gɔɔn ɔl nɛ, Een Jɔn o oony ɔl. Maje ɔl ogɛnɛ azi nɛ, Een Ilija. Ma bar ogɛnɛ azi nɛ, Een nyakaŋan codoi nyakaŋanete o Joowo.”
29Ma ajin niini nɔɔgɔ anek nɛ, “Ma niiga gɔɔn aniyu nɛ, Keen ŋɛnɛɛn?”
Ma abɛdɛkɛ Pitɔr nɔɔnɔ anek nɛ, “Een niina Kiristo.”
30Iricanek ni Yesu nɔɔgɔ ka calaŋ aduwak ɔl oogi zɔɔz nico.
Aduwa Yesu daayiz onin
31Ma adɛmɛz Yesu nuyak ogin anek nɛ, “Iiten oma naana Ŋɛɛrti Eeto kapirna ɔrɔɔt ɛlɛ kaale ci meelik. Ma abornan tiŋeere aneet alaata o miliny ki alaat o adikir ceeze o Joowo been ɔl o demziinto buk. Arukan tiŋeere niigi aneet kadaak. Bar zin iinyaye ceen iiyu kiŋaaz bodo daayiza.”
32Oobek ni niini nuyak dook zɔɔz nico kagaac niigi dook juruŋ. Mazi azii Pitɔr zɔɔz nico, akata Yesu doon, ma akɔ aricanek nɔɔnɔ gi ci anek nɛ, “Má azi nɔkɔ.”
33Bar ookci Yesu, ma agɛlɛm nuyak, ma agernyek Pitɔr anek nɛ, “Nyɛ ŋaatan Loryen co, eeci baabani cune o alaŋ aku Joowa, bar baabani ci eet ci deer.”
34Otowa ni Yesu kɔlɛ kibeen nuyak, ma aku anek nɛ, “Mã arɔɔŋ ɛɛti konowan aneet, abon areyek nɔɔnɔ ɛlɛ oninɛ, ma abon agama gidɛn ki piryakzɛt ŋaati anuyan niini aneet. 35Eeci ɛɛti ci arɔɔŋ korogoz ɛlɛ onin, bar akoloz. Maje ɛɛti ci akoloz ɛlɛ onin ŋaatan kibeen kaviyawe o Joowo, bar arogoz. 36Mayo zin inoko mã anyak ɛɛti kaal o loocu dook, ma bar akoloz rogɛt ci ɛlɛ onin, bonat inoo? 37Mã adaak ɛɛti, akɔm bodo gi ci ka kabadakɛ nɔɔnɔ rogɛt onin. 38Zin ma anyak ɛɛti alyaan ŋaatan ki zooze onan ole ci loocu gɛr noko, katin buk naana Ŋɛɛrti Eeto kanyei alyaan ŋaatin iitene ci kabadana naana been toonnyak o Joowo titinyonte o Joowo e.”
91Ma anek bodo Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Didilɛ kaduwakuŋ igeet, anyak ɔl oogi ŋaatunooŋ ŋina ci katin alaŋ adaai iŋaan kicinit niigi dɔyiz o baliin o Joowo.”
Owo Yesu ɛlɛ
2Ma vurta iinyaye ceen tɔrkɔnɔm ooyi Yesu Pitɔr ki Jemis been Jɔn bɛ tadena, ma avɔ aavtiz niigi doon ŋinaante. Mazi ŋaan aavtiz nɔkɔ, otowo Yesu ɛlɛ nɔɔgɔ kɛbɛrɛn nɔkɔ. 3Makacin rumanɛ oginɛ iziti vɔɔrɛ pɛr kizi kiyir kiyir kujuk rum ci vɔɔr loota ŋina. 4Ma acin nuyawa Ilija ki Mosis baal adaayitɔ baale e azɔɔzɔ ki nɔɔnɔ. 5Ma anek Pitɔr Yesu nɛ, “Manyi, kavu tɛ ŋina juruŋ. Nyet kɛtɛɛnycawa kaal ceen ceezi kabili kɔr een iiyu, ka codoi kizi cun, codoi ci Mosis, codoi ci Ilija.” 6Aduwa Pitɔr gi nico calaŋ aga, eeci niigi dook anyak ŋoliin ɔrɔɔt.
7Ma aku diizoc, ma aku abil nɔɔgɔ tadena, ma azi mɔlɔyi ci Joowo diizoce nico nɛ, “Nicini ŋɛɛran o kareez nɛɛn. Iziiyit nɔɔnɔ.” 8Taman nɔkɔ icinit nuyawa izi nɔɔnɔ Yesu doon, ɔkɔma Ilija ki Mosis.
9Mazi aduŋna niigi bɛ tadena, iricanek Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Má avɔ aduwaku ɔl gi ci ona acinu noko zɛɛ ma kakɔ kiŋaaz naana Ŋɛɛrti Eeto daayiza.” 10Oroodit ni didi nuyawa gi nico zinzeetinɛ, maje ŋaato ajinɔ niigi maany anɔ nɛ, “Ŋaazi daayiza akati kɛŋ cinɛ gitaz?”
11Ma ajin niigi Yesu anek nɛ, “Ma dim gɔɔn ɔl o demziinto azi nɛ, Arayai katin rak ɔɔwa Ilija ŋaati Kiristo o, naa?”
12Ma anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Didi ŋɛdɛt arayai rak Ilija ka kiiya kidimdiman gɔl o Kiristo. Azi waragɛ o Joowo nɛ, Katin Ŋɛɛrti Eeto abor ɔl nɔɔnɔ, ma apirna niini ɔrɔɔt. 13Bar zin kaduwakuŋ igeet, Ilija iiya odota, ma utuguzek ɔl nɔɔnɔ kaal ci gɛr eo arɔɔŋi niigi kiyo ayeedi waragewe o Joowo o.”
Atirit Yesu logo ci anyak miniŋit ci Loryento
14Mazi avɔ arum Yesu ki nuyak ceen iiyu o nuyak ogin oogi, acin kɔlɛ ci aliya nɔɔgɔ, ma adaŋɔ ɔl ci demziinto kibeen nɔɔgɔ. 15Mazi acin ɔl nicigi dook Yesu, ibiirit nɔɔgɔ ooti ɔrɔɔt ɛlɛ, ma adokonyonek niigi nɔɔnɔ, ma avɔ azaa.
16Ma ajin Yesu nuyak anek nɛ, “Ma dim adaŋonu kibeen ɔl nicoko naa?”
17Ma azɔɔz ɛɛti codoi ole ceen kɔlɛ noko anek Yesu nɛ, “Manyi, kanyaakin ŋɛɛran ci anyak miniŋit ci Loryento, ma adiiti ɔtɔgi calaŋ azɔɔz. 18Gɔɔn ma agam nɔɔnɔ miniŋit nici, arui looc, ma aduŋna kavucaci otoga, ma adak nyigit, ma aciizɛn ɛlɛ. Kajin uyene nuyak cugun noko ka kotooyit miniŋit nico ŋaatin, bar alaŋ anim niigi kotooyit.”
19Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Igeet ɔl ci akɔmnuŋ tuwɛn coko. Kayo koromtɛ naana kibeen igeet zɛɛ been inin ka utuyɔ? Ka kɛmɛz zɔɔz cunooŋ zɛɛ been inin? Anyaaktayaŋ zin di logo nico ŋaato.”
20Ma anyaak niigi nɔɔnɔ logo nico. Mazi acin miniŋit ci Loryento noko Yesu, taman nɔkɔ avic logoz, ma arui looc kɔbɔrbɔr kuduv ɔtɔgi. 21Ma ajin Yesu baatin anek nɛ, “Akanan gi nici baal waŋa?”
Ma anek baati logoto nɔɔnɔ nɛ, “Anyaa gi nico kidiczɛta nɔkɔ laadun. 22Lak ci meelik gɛr ci gɔɔn ajukɛkɛ miniŋit nici nɔɔnɔ goo karabɔŋ een liil arɔɔŋ ka kuruk kadaak. Inoko kilalekin anyek ziniz kobona ŋaatinaaŋ. Tiritet miniŋte nico mã anim.”
23Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Naa akɔba azi nɛ, Mã anim o? Ɛɛti ci atu Jook anim kutugu kaal dook.”
24Taman nɔkɔ enek baati logoto Yesu nɛ, “Ŋɛdɛt naana katuwe. Tiritan zin tuwente can miliny noko ka kutuwɔ juruŋ.”
25Mazi acin Yesu kɔlɛ alotak nɔɔnɔ nɔkɔ, egerenyek miniŋit ci Loryento noko anek nɛ, “Niina miniŋit o adiiti logo nico otok, duna ŋaatin. Má abadai bodo nɔɔnɔ been nɛɛn.”
26Ma agɛrɛny miniŋit nici, ma avic logoz kataval ɔrɔɔt ɛlɛ, makacin uduna. Ma ɔɔŋ logoti kazacanɛ kiyo ɛɛti o adaak o. Ma anɔ ɔl ci meelik nɛ, “Adaak ri logoti.” 27Maje bar Yesu agam logoz aziit, ma adɔŋa kaavu jena.
28Mazi akɔ Yesu ɔlɔ, ɔɔt ijinit nuyawa oginɛ nɔɔnɔ ŋaati ɛɛnɛ nɔɔgɔ doon anek nɛ, “Matɛ uyene akɔmneket ageeta ŋaati katooka miniŋit nico naa?”
29Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Miniŋit nici alaŋ aaryai gaga. Ool nɔɔnɔ ŋaryiin doon.”
Aduwa Yesu daayiz onin bodo
30Ma iŋaaz Yesu ki nuyak ogin ŋinaante, ma avɔ adiir looc o kazi Galili. Maje Yesu alaŋ arɔɔŋ kagaac ɔl ogɛnɛ nɔɔnɔ ŋinti aavɛ. 31Eeci arɔɔŋ niini waŋi ci ka kɛdɛmɛzi nuyak. Ma anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Iiten oma agamnyan ɔl aneet Ŋɛɛrti Eeto, ma avɔ arukan kadaak. Bar iinyaye ceen iiyu kiŋaaz bodo daayiza.” 32Maje bar nuyawa alaŋ aga kɛŋ ci demziin ci aduwak Yesu nɔɔgɔ o. Bodo ŋaato aŋole ŋaati ajini niigi nɔɔnɔ kɛŋ ci demziin nico.
Ŋɛnɛɛn ci titiny?
33Mazi avu arum niigi Kapernam, ɔɔtɔ korge oman. Ŋinaante ijin Yesu nuyak enek nɛ, “Gitaz ona adaŋonu gɔla e?” 34Ma ajaki niigi jaŋ, eeci uyene ŋɛdɛt adaŋɔ gɔla arɔɔŋ kagaac ŋɛnɛɛn ci titiny ŋaatineeŋ. 35Aavu ni Yesu loota, ma awa nɔɔgɔ dook amɔtɔ ramana, ma anek nɛ, “Mã arɔɔŋ ɛɛti kizi titiny, abon anyek niini ɛlɛ onin kizi cɛlbɛz ɔla dook, ma een gabaren ci ɔl dook.” 36Enico odoma Yesu dole ci miliny, ma aku anyek kibil nɔɔgɔ ŋuma ŋaati ataadekɛ niini nɔɔnɔ azɛɛn, ma anek nuyak nɛ, 37“Ma ɛɛti ci atalna dole ci miliny kiyo nici noko zaare ogan, atalnanan buk niini aneet. Ma ɛɛti ci atalnanan aneet, alaŋ bar atalnanan aneeta doon, bar buk atalna niini Jook o itoonanan aneet.”
38Ma anek Jɔn nɔɔnɔ nɛ, “Gayoi, iiten baale anyak eet ci kacina atɔɔk miniŋ o Loryento zaare ugun, ma kalamnya naaga nɔɔnɔ, eeci alaŋ een niini nuyai kiyo naaga o.”
39Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Má alamnyu nɔɔnɔ gaga, eeci ɛɛti ci agɔɔn kaal ci adɔi kiyo nici o zaare ogan, alaŋ amarninan niini aneeta. 40Ma ɛɛti calaŋ amarninet ageet, niini laŋotinai. 41Didilɛ kaduwakuŋ igeet, ma ɛɛti ci anyuŋ maam owodit giye o eeginu niiga nuyak cigan, ajowa katin buk niini gi ci abon Joowa.”
Demziin ci akati cinaan oŋeca
42Ma azi Yesu bodo nɛ, “Mã anyek ɛɛti dole ci miliny kiyo nici noko kabaca oŋec, aganɔ koca ɛɛti nici ŋaati acabonɛkɛ nɔɔnɔ golu alɛm, ma ajukonek liil kotododɛ kook many.
43-44Zin mã abacakin aziiti oŋec, tɛɛda. Mayɛ bar ŋaati akɔyɛ rogɛta aziite codoi kujuk ŋaati anyayɛ azɛɛn dook, ma ajukonei goo o abil been nɛɛn. 45-46Mã abacakin zɔɔci oŋec, tɛɛda. Mayɛ bar ŋaati akɔyɛ rogɛta zooce codoi kujuk ŋaati koca ajukonɛkɛ goo o abil been nɛɛn. 47Mã abacakin kɛbɛrɛci oŋec, kata bitaalin. Mayɛ bar ŋaati akɔyɛ baliinte o Joowo keberece codoi kujuk ŋaati koca ajukonɛkɛ goo o abil been nɛɛn. 48Ma ŋin o gooyo anyak kuluut ci adak ɔl, ma alaŋ adaai nɔkɔ been nɛɛn. Buk goo ci avaat nɔɔgɔ o alaŋ adiiti nɔkɔ been nɛɛn. 49Avaadi katin ɔl dook gooya zɛɛ ma amokcar kiyo mɛlɛ o. 50Ma mɛlɛ abona, bar mã idicai mokcarɔni, akɔm bodo gɔl ci kanyekɛ komokcar. Anyayit zin bonat o atobɔ kibeen mɛlɛ. Abaayit niiga dook laŋotizɛta been ganɔnta.”
10Demziin ci akati ŋɛrɔn ci eeto kibeen ŋaa
1Ma vurta itiŋa Yesu ook looce o kazi Judiya, ma akɔ abaayiz liil o kazi Jordan. Ma ŋinaante alotak kɔlɛ nɔɔnɔ bodo, ma adɛmɛz niini nɔɔgɔ eo gɔɔn adɛmzi ɔl laadun.
2Ma avunak nɔɔnɔ ɔl ogɛn ole o Parici arɔɔŋ ka kicinta nɔɔnɔ. Ma ajin niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Mayo gɔɔn lotinowa ogaac aziiknek eet kɔtɔɔk ŋaa cin labak?”
3Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Ma da baale Mosis zooze nico anekuŋ nɛ?”
4Ma azi niigi nɛ, “Aneket Mosis nɛ, Mã arɔɔŋ ɛɛti kɔtɔɔk ŋaa cin, abon labak, olla zin abon ayɛɛdak niini nɔɔnɔ waragɛ ci ŋeronto.”
5Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Ayeedekuŋ Mosis zɔɔz nico o, eeci adoknuŋ igeet zinzeeti kak, ma alaŋ arooŋnyu iziiktɔ. 6Maje laadun waanbaal ɛɛnycanɛ Jooi looc e, ɛɛnyca niini eet ci mac ki ŋaa. 7Zin nici gi o gɔɔn ooŋni ɛɛti yaatin ki baatin, ma akɔ aromɛn ki ŋaa onin o nɛɛn. 8Ma gole nico alaŋaan bodo niigi eegin ram, bar iziti ɛlɛ codoi ṯɔr nɔkɔ. 9Zin giye o oromi Jooi ɔl nicoko kodoye, akɔm bodo eet ci deer ci ka kɛŋɛr nɔɔgɔ.”
10Mazi avɔ aavtiz nuyawa ki Yesu niigi doon ceeza, ijinit niigi nɔɔnɔ kɛŋ ci zɔɔz nico. 11Ma anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Mã atɔɔk ɛɛti ŋaa cin, ma arɔca bodo ŋaa oma, adoma niini zoocmaz. 12Buk mã aaryai ŋaa eete cin, ma akɔ arik bodo eete oman, adoma niini zoocmaz.”
Amayuk Yesu dɔl ci miliny
13Ŋinaanto anyaaktak ɔl ogɛnɛ Yesu dɔl ci miliny ka kamayuk niini nɔɔgɔ. Maje nuyawa bar agernyek ɔl nicoko kɛdɛyai. 14Mazi acin Yesu gi nico, otobor nɔŋ, ma anek nuyak nɛ, “Anycek dɔl kivitayan aneet. Má alamnyu nɔɔgɔ, eeci baliin o Joowo abilnek ɔl ci anyek eleeti kiyo dɔlya ci miliny noko. 15Didilɛ kaduwakuŋ igeet, ma ɛɛti calaŋ agama baliin o Joowo zinize onin kiyo dole o miliny o, alaŋ akɔ niini baliinte nico been nɛɛn.” 16Ma alotek Yesu dɔl kɛŋ, ma ataadek nɔɔgɔ azɛɛn, ma amayuk.
Akunak ɛɛti ceen aroi Yesu
17Mazi iŋaaz Yesu keronnye onin, ivirak ɛɛti oman nɔɔnɔ, ma aku akani kozoŋti looc nɔɔnɔ kɛŋa. Ma ajin anek nɛ, “Gayoi o abona, mayo kutugu naa ka kojowa rogɛt o abil been nɛɛn?”
18Ma ajin Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Akɔ ma awuyan kizi eet ci kabona o naa? Akɔm eet ci abon. Jook doon ci abon. 19Aga niina lotinok o Joowo azi nɛ, Má amony eet ci deer. Má adoma zoocmaz. Má agɔrzɛ. Má avoloŋ. Má adayɛ ɔl looc. Tɔŋɔlɛ baatun ki yaatun.”
20Ma anek ɛɛti nici Yesu nɛ, “Gayoi, lotinok nicoko dook kazoonɛ baale kidiczɛta e laadun.”
21Ma agɛlɛm Yesu nɔɔnɔ talniinta, ma anek nɛ, “Anyak zin gi codoi ṯɔr nɔkɔ ci abon agoon. Bitɔ taalɔi kaal ugun anyei dook ka ŋerek guruc ɔl o amaat, ka ija nowawan niina aneet. Ŋaan akɔ katin jowa niina arɔkzɛt tamma.”
22Mazi azii ɛɛti nici zɔɔz nico, alaca ɛlɛ, ma awɔ ŋaati inoni ziniza gi nico ɔrɔɔt ɛlɛ, eeci anyak niini kaal ci meelik.
23Ma agɛlɛm Yesu nuyak ogin, ma anek nɛ, “Ɔl ceen arɔk adɔi kak ŋaati avɔyi niigi baliinte o Joowo.”
24Ma abiir nuyak ooti zooze nico. Bodo anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Dɔl ogan, adɔi kak ŋaati akɔyi ɛɛti baliinte o Joowo. 25Ɔl ceen arɔk adɔi ɔrɔɔt ŋaati avɔyi baliinte o Joowo kiyo alaŋ nyakale adunyonek nyibira ŋino vɔlɔŋ o.”
26Enico mazi azii nuyawa gi nico, ibiirit nɔɔgɔ ooti ɔrɔɔt ɛlɛ, ma ajinɔ niigi maany anɔ nɛ, “Mazi yo ŋɛnɛɛn ci ka kɛɛlyai korok?”
27Ma agɛlɛm Yesu nɔɔgɔ, ma anek nɛ, “Ma ɛɛti ci deer alaŋ anim korogoz ɛlɛ dɔyize cin doon, bar Jook nɛɛn o arogoz nɔɔnɔ, eeci kaala dook Joowa alaŋ adɔi.”
28Itiŋa ni Pitɔr, ma anek Yesu nɛ, “Mazin yo naaga ci kotoŋteya kaal ogaacak dook looc, ma kivita kunuyin ineet, kakana inin?”
29-30Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Didilɛ kaduwakuŋ igeet, ma ɛɛti ci ooŋ kɔrɔk cin, karabɔŋ een gɔtɔnɔgi ki ŋɔɔnɔgi, karabɔŋ een baatin ki yaatin, karabɔŋ een dɔl cigin, kibeen mana cin giye ci atuyan niini aneet, ki giye ci akati kaviyak o Joowo, ajowa niini loota ŋina kaal ci meelik kujuk kaal ci ooŋ niini o lak eet tur. Ajowa niini gɔtɔnɔgi, ŋɔɔnɔgi, yaatigin, dɔl been manɛɛn. Ma buk ajowa niini piryakzɛt liŋliŋonte nico, bar zin katin ŋaan ajowa niini rogɛt o abil been nɛɛn. 31Ma ɔl o titiny inoko, eegin niigi katin kaal ci labak. Maje ɔl o cɛlbɛz inoko, katin niigi titinyɛ.”
Adɛmɛz Yesu bodo zɔɔz ci akati daayiz onin
32Ma awɔ Yesu kibeen nuyak avɔ Jerusalɛma. Arayin niini nuyak ɔɔwa, maje nuyak baraŋɛ nɔɔgɔ zinzeeti nɔkɔ. Buk ɔl ci ano nɔɔnɔ o anyak ŋoliin. Ma awa bodo Yesu nuyak ogin amɔtɔ ramana ka kuduwak nɔɔgɔ doon kaal o ka kivitak nɔɔnɔ. 33Ma anek nɔɔgɔ nɛ, “Iziiktɔ di! Inoko kavɔ naaga Jerusalɛma. Zin tiŋeere ŋinaante kakɔ kanyonei naana Ŋɛɛrti Eeto alaat o ceez o Joowo kibeen ɔl o demziinto. Ma avɔ apayekan niigi aneeta daayiz. Ma avoyan ole ween modɛn. 34Ma avɔ ararnan ɔl nica aneet, ma oortekan amot, ma arukan nyaboyɛn, ma vurta ɔɔt ni uruktan kadaak. Bar zin iinyaye ceen iiyu, ŋaan kiŋaaz bodo daayiza.”
Jinɛn o Jemis kibeen Jɔn
35Ma avunak Jemis ki Jɔn ween lɔgɔz o Zebedi Yesu, ma avu ajin nɔɔnɔ anek nɛ, “Gayoi, karooŋnyin da tuguweyet gi ci karooŋnya ce.”
36Ma ajin Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Arooŋnyaŋ kutuguweyuŋ naa?”
37Ma anek niigi nɔɔnɔ nɛ, “Katin waanci aavɛ niina lecere unun alaazetu baliinte o Joowo titiny tammu tadena, karooŋnya koromtɛ naaga kibeen ineet ŋaati anyekɛ gɔɔn eet codoi ŋaatinaaŋ kaavu ineet aza, maje codoi aavi ineet kaŋeta.”
38Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Alaŋ agayu niiga gi ci ajinaŋ o. Animnyu kini niiga ipirta kiyo tiŋeere kakɔ kapirna naana o? Ma buk kini animnyu daayiz kiyo tiŋeere kakɔ kadaai naana o?”
39Ma anek niigi nɔɔnɔ nɛ, “Ii, kanimnya labak.”
Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Ŋɛdɛt zin avɔ apirnanu kiyo tiŋeere kapirna naana o, ma avɔ adaaŋnu kiyo kakɔ kadaai naana o. 40Bar zin gi ci ka kaavɛ ŋaatunooŋ ɛɛti codoi aneet aza, maje codoi aavi kaŋeta o, alaŋ een gi can ka kanyuŋ. Eeci ɛŋɛra Jooi ɔl ci ka kaavtiyɔ vitɛnane nicoko laadun.”
41Mazi azii nuyawa ween amɔtɔ gi nico, otobortek niigi Jemis ki Jɔn nɔŋ. 42Otowa ni Yesu nɔɔgɔ dook ŋaatodoi, ma anek nɛ, “Agayu niiga alaata o ɔl o alaŋ atu Jook, abal niigi ɔl ugeec dɔyiza. 43Ma zin gi nici alaŋ ŋaatunooŋ abil nɔkɔ. Mã ɛɛti ci arɔɔŋ kizi titiny ŋaatunooŋ, abon niini een gabaren ci gonoginu. 44Mã ɛɛti ci arɔɔŋ karayɛ ɔɔwa, abon niini een gabaren ci ɔl dook. 45Eeci yo nuun een aneet ɛlɛ Ŋɛɛrti Eeto, alaŋ kakun ka kiiya kiliŋliŋtozeyan ɔl aneet, bar kakun ka kiliŋliŋozek nɔɔgɔ, ma kadaai ka korogoz ɔl ci meel.”
Atirit Yesu eet ci ruben kazi Bartimeyas
46Ma bodo avunak niigi kutur o kazi Jeriko. Mazi awɔ Yesu kibeen nuyak ki kɔlɛ kuture nico, anyak eet ci ruben aavi gɔl kabanyca ŋinaante alaye. Kazi eet nico zaar nɛ Bartimeyas. Niini ŋɛɛrti eet ci kazi Timayos. 47Mazi azii niini nici Yesu ween eet o Nazarɛt, ɛgɛrɛny izi nɛ, “Yesu ween ŋɛɛrti Devid, tiritan da!”
48Ma agernyek ɔl ci meelik nɔɔnɔ ka kajawɔ. Bar enico agɛrɛny niini ɔrɔɔt ɛlɛ kujuk we azi nɛ, “Ŋɛɛrti Devid, tiritan da!”
49Ibil ni Yesu, ma anek ɔl nɛ, “Utuyayaŋ di nɔɔnɔ kiiya.”
Ma avɔ awa niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Talɔ! Tiŋa je. Awoyin Yesu.” 50Ma ajukek niini rum onin malkinto looc, ma iŋaaz jena taman, ma akunak Yesu.
51Ma ajin Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Arooŋ kutuguweyin naa?”
Ma abɛdɛkɛ niini noko nɔɔnɔ anek nɛ, “Gayoi, karooŋ kɔlan kɛbɛrɛ kicinɔ bodo.”
52Ma anek Yesu nɔɔnɔ nɛ, “Bitɔ zin. Anyin tuwɛn unune ineet cinɔ.” Kataman nɔkɔ ɔkɔltɛ nɔɔnɔ kɛbɛrɛ oginɛ, ma ano niini Yesu gɔla.
11Akɔ Yesu Jerusalɛma zigira
1-2Mazi avɔ ajɔŋɔz niigi Jerusalɛm, ɔɔtɔ niigi rak biye o kazi Kiŋiroc ajɔŋɔz kuturyok o kazi Bezpeja ki Bezani. Ma itoon Yesu nuyak ram anek nɛ, “Ɔɔtɔ kuture ci kazi Bezpeja abil igeet ɔɔwa neke. Mazi avɔ arumnyu, ajowanu tedec jɔrɔn ci zigiro ci ŋaan laadun kotoodit ɔl acabje ŋinaante. Ɔɔkta ka anyaaktayaŋ ŋina. 3Mã anyak eet ci ajinuŋ anekuŋ nɛ, Ɔɔganu naa? Enektek nɛ, Arɔɔŋ Manyi. Ŋintimiliny ŋaan abadakuŋ.”
4Mazi avɔ niigi ŋinaante, amada didi jɔrɔn ci zigiro acabje ɔlɔ araan otoga gɔl kabanyca. 5Mazi ɔɔga niigi zigir, enektek ɔl ogɛn ole ci ɛɛl ŋinaante nɔɔgɔ nɛ, “Gitaz ci agoonu noko? Ɔɔganu jɔrɔn ci zigiro noko naa?”
6Ma aduwak niigi nɔɔgɔ zɔɔz ona aduwa Yesu e. Otoŋit ni ɔl nici nɔɔgɔ kooti zigir. 7Ma anyaak niigi Yesu zigir. Ma avu ataadek nuyawa rumanɛ ugeec malkinto zigir bawuc, ma aavɛ Yesu tadena. 8Maje ɔl ci meelik ogɛn avetek rumanɛ ugeec malkinto gɔl. Maje ogɛnɛ atɛɛda bɔlɔk ci anyarnyar ḏorta, ma avu avetek gɔl kɛŋ. 9Maje ɔl o arayin Yesu ɔɔwa o kibeen ɔl ci anowa nɔɔnɔ vurta o agɛrɛny anɔ nɛ, “Katanaaz Jook! Abon bai amayuk Jooi nɔɔnɔ o aku zaare o Joowo. 10Abon bai amayuk Jooi nɔɔnɔ o ka kiiya kabal looc kiyo baale jijitinai Devid e.”
11Ook ni Yesu Jerusalɛma, ma akɔ ceeze o Joowo, ma akɔ agɛlɛm niini kaal dook. Ma yomana imiirye niini ki nuyak ogin een amɔtɔ ram ɔɔt kuture o kazi Bezani.
Atɔr Yesu kɛɛt ceen moneec
12Mazi abada niigi Bezaniya ŋeere, adawun Yesu magiz. 13Ma acin niini rɛɛna kɛɛt ceen moneec anyak bɔlɔk ci meel ɔrɔɔt. Ma akɔ niini ka kook kicin karabɔŋ abiir. Mazi akɔ arum, bar acin een bɔlɔk doon, eeci alaŋ een iinya o gɔɔn abiirni monɛna nɛɛn. 14Enek Yesu moneec nico nɛ, “Alaŋ bodo niina abiir kadak ɛɛti oman kɛbɛrɛ cugun nɔkɔ been nɛɛn.” Maje nuyawa azii zɔɔz nico nɔkɔ.
Atɔɔk Yesu ɔl ceeze o Joowo
15Mazi avɔ arum niigi Jerusalɛm, ook Yesu kaluwawe o ceez o Joowo eecitɔ, ma akɔ atɔɔwa ɔl o gɔɔn ataalinɛ kaal kaluwawa eecitɔ kibeen ɔl o ataali. Ma uup tarabɛzɛt ci ɔl o gɔɔn abali guruc. Ma ajuk lɛcɛrɛ ci ɔl o gɔɔn ataalinɛ yɛɛla. 16Ma alaŋ anyek bodo niini eet oma kiiya kabatak kaluwa o ceez o Joowo ŋaati iloli kaal cigin. 17Ɛdɛmɛz ni niini ɔl enek nɛ, “Azi Jooi waragewe onin nɛ, Awɛ ceez cane o kizi ceez ci ŋaryiinto modɛni dook, bar niiga anyceyu kizi ŋinti avu aroodinɛ agoryawa.”
18Mazi azii alaata o adikir ceeze o Joowo kibeen ɔl o demziinto zɔɔz nico, orooŋit niigi gɔl ci ka kurukti Yesu kadaak. Amadik niigi nɔɔnɔ o, eeci abiir ɔl dook ooti demziinte onin. 19Ma yomana itiŋgazɔ Yesu kibeen nuyak otoŋit Jerusalɛm.
Araabjai monɛɛci
20Ma iitene co ŋeere mazi avu awɔ gɔla, icinit niigi moneec baale araabjai dook agɛrɔi buk. 21Ma aada Pitɔr gi baal agɔɔn Yesu e, ma anek nɔɔnɔ nɛ, “Gayoi, cin di moneec baal ator e araabjai lai.”
22Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Abon anyaku tuwɛn Joowa. 23Didilɛ kaduwakuŋ igeet, mã anyak ɛɛti tuwɛn Joowa, ma anek niini bɛ nico nɛ, Piyai! Jukozek liil! Ma alaŋ anyak niini ziniza baabanok ram, gi nici agooni koca nɔkɔ. 24Zin giye nico kaduwakuŋ igeet, mã anyak gi ci ajinu Jook ŋaryiinta, agaac nɔkɔ gi nici ŋaan anyonekuŋ igeet. Zin ŋaan anyuŋ Jooi didi gi nico. 25-26Ma aŋaryinu, abon uuŋnu kaal o gɛr anyayeku ɔl oogi zinzeetinɛ ka buk Jooi ween baatunooŋ o aavi tammu tadena kotoŋ oŋeeti ugooc.”
Jinɛn ci akati dɔyiz o Yesu
27Mazi abadaak niigi bodo Jerusalɛm, ook Yesu kaluwawe o ceez o Joowo, ma avunak nɔɔnɔ alaata o ceez o Joowo ki ɔl o demziinto kibeen ɔl o adikir baayizo. 28Ma avu ajin nɔɔnɔ anek nɛ, “Ma dim ŋɛnɛɛn ci anyin ineet alaazɛt ci atɔɔyɛ ɔl balawaz ceeze o Joowo o?”
29Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Buk naana kajinuŋ igeet zɔɔz codoi ce. Mã abarzekaŋ jinɛn can o gole ci alɛɛmanu, kaduwakuŋ buk koca naana igeet alaazɛt can o aku ŋaaḏaŋ. 30Uduktayaŋ di, baale ŋɛnɛɛn baal anyek Jɔn dɔyiz ci aku oonyi ɔl e? Anyek Jooi yo ɛɛti ci deer da?”
31Ma adaŋɔ niigi maany anɔ nɛ, “Inoko mã kazi nɛ, Anyek baale Jɔn dɔyiz baal oonyɛnɛ Jooi, azi koca Yesu nɛ, Ma da alaŋ zin atuwenu naa? 32Buk mã kazi nɛ, Anyek Jɔn dɔyiz nice ɔl ci deer, aborneket koca ɔl ageet nɔŋ.” Aŋole niigi o, eeci ɔl ci meel aga niigi Jɔn baale nyakaŋan didi.
33Ɛbɛdɛkɛ ni niigi Yesu enektek nɛ, “Alaŋ kagaya eet ci da anyek Jɔn dɔyiz o.”
Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Alaŋ zin buk kaduwakuŋ naana igeet dɔyiz ci kagɔɔnɛ naana kaal nicoko o.”
12Yabziin ci ɔl ci gɛr aliŋliŋ mana
1Ma anek Yesu nɔɔgɔ yabziinta nɛ, “Anyak baale eet ci aḏok kɛɛn ci gɔɔn agɔɔnanɛ ɔl nyaantanɛ mana. Olok ni mana juruŋ. Ma adawa look ci ka gɔɔn kamacoyek ɔl kɛbɛrɛ ci keenu o. Ma ɛɛnyca vaaco ci appe ka kɛbɛkti ɔl mana. Anyek ni niini mana ɔl ci ka keevit ka mã abiir kɛɛna, ka keŋerit ki nɔɔgɔ. Ɛɛrɔn ni niini ook looce oman. 2Mazi awɔ abiir kɛɛna, itoonek niini gabaren cin ɔl o aliŋliŋ mana ka kiiya kiyiitek nɔɔnɔ kɛɛn kɛbɛrɛ cigin. 3Mazi aku arum gabarɛnti nici ɔl ci aliŋliŋ mana o, agamit niigi nɔɔnɔ, ma aruk, ma anyek kimiire nɔkɔ kɔkɔm kaal ci akɔyi kina. 4Bodo itoona ɛɛti o mano gabaren oma, ma avu aruk ɔl o aliŋliŋ mana gabaren nico ɔrɔɔt ɛlɛ kanyak tuben ɔɔwa, ma amomoz nɔɔnɔ. 5Bodo itoona niini gabaren oma. Enico uruyit niigi gabaren nico kadaak. Ma agoonek niigi kaal nicoko gabara ci mɛɛlɛ, oogi aruk korogit, oogi aruk kadaayitɔ. 6Maje ɛɛti ci mano noko anyak ŋɛɛrin codoi ṯɔr nɔkɔ ci arɛɛz ɔrɔɔt. Ma azi niini nɛ, “Atitiny tiŋeere niigi ŋɛɛran.” Itoonek ni niini nɔɔgɔ ŋɛɛrin. 7Mazi avɔ acin ɔl ci liŋliŋonto noko nɔɔnɔ, izitɔ nɛ, “Nicini ŋɛɛrti eet o mano nɛɛn. Ivita kuruyit nɔɔnɔ kadaak ka kuula kaal dook kizi cigaac.” 8Agamit ni niigi nɔɔnɔ, ma aruk kadaak, ma avɔ ajukek tuu mana bawuca.”
9Ma ajin Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Mazi yo inoko ma akɔ abada ɛɛti ci mano o agoonek ɔl nicoko naa? Bar kanɛ aku koca niini ma aruk ɔl ci baal aliŋliŋ mana noko dook kadaayitɔ. Ma anyaa ɔl oogi ka kivita kiliŋliŋit mana. 10Kaga nɔkɔ ekeebtu niiga waragewe o Joowo zɔɔz o azi nɛ, Ma bɛ o abor ɔl o gɔɔn ɛɛnyɛt ceezi biyɛnɛ, ma apɛz kizi gi ci labak, bar bɛ o titiny ɔrɔɔt kujuk biyɛn o enyciinto dook nɛɛn. 11Jook zin nɛɛn o agɔɔn gi nico, ma gi nici gi ci panypany keteedet biye ɔrɔɔt ɛlɛ.”
12Mazi azii alaata o Juz yabziin nico, orooŋit kagamit Yesu, eeci aga niigi ariik niini nɔɔgɔ yabziinte nico. Bar bodo aŋole niigi kɔlɛ. Ɔtɔɔzɔ ni niigi otoŋit nɔɔnɔ.
Meeri o aruwonek alaan o kazi Sizar
13Ma itoonek alaata o Juz Yesu ɔl oogi ole o Parici kibeen ole o Erod ka kɔɔt kijinit nɔɔnɔ zoozok ci ajin ka mã abarzek niini nɔɔgɔ gɛrzɛ, ka kagamit nɔɔnɔ. 14Ma avunak niigi nɔɔnɔ, ma avu anek nɛ, “Gayoi, kagayin naaga ineet gɔɔn azooz zoozok ci alɛɛma. Ma alaŋ aŋole baabani ci ɔl oogi, ma alaŋ buk ari niina ziniz titinyɔn ci eet ci deer. Duwayet di, mayo abon ŋaati karuweka meeri alaan o kazi Sizar, yo gɛrzɛ da?”
15Maje Yesu aga cinaan cineeŋ o nɔkɔ, ma anek nɔɔgɔ nɛ, “Arooŋnyu icintawaŋ naa? Anyaakta di zin gurucoc ceen ziit anycaŋ kicin.”
16Ma anyek didi ɔl nɔɔnɔ gurucoc, ma ajin Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Ma ŋum ceeni kibeen zaar ci ayeedonek gurucoc nico ci ŋɛnɛ?”
Ma abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Ŋum o alaan o kazi Sizar kibeen zaar ogin.”
17Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Anycek zin Sizar gi o akati nɔɔnɔ. Maje gi o akati Jook, anycek Jook” Mazi azii niigi Yesu azi nɔkɔ, olla apaŋantɛ paŋ.
Demziin ci akati ŋaazi daayiza
18Ma bodo avunak Yesu ɔl ogɛn ole o kazi Sajuzi gɔɔn abaaban niigi azi nɛ, Ɔl o adaai alaŋ bodo iŋaaz daayiza. Ma avu ajin niigi Yesu anek nɛ, 19“Gayoi, baale ayeedeket Mosis lotinok ci azi nɛ, Mã adaai ɛɛti, ma ooŋna ŋaa cin iŋaan kanyak dɔl, abon arigiz gɔtɔnnya ci arogi o ŋaa ka kitirak dɔl ka kavada nɔɔnɔ. 20Zin baale anyak gɔtɔn ceen torgɛrɛm. Ma arɔcɛ abuuwi, ma adaai iŋaan kitirak ŋaa dɔl. 21Irigizun ni gɔtɔnnya ci anowa nɔɔnɔ o ŋaa. Bodo buk adaak niini iŋaan kitirak ŋaa dɔl. Ma arigiz bodo gɔtɔnnya o anowa nɔɔnɔ ŋaa, ma adaai buk iŋaan akɔm ŋaa dɔl. 22Ma azɔp daayizi nici kibeen ŋaa nico lɔgɔz ceen gɔtɔn noko zɛɛ makacin idicai niigi dook torgɛrɛma kɔkɔma dɔl ci arita. Ma vurta adaawun buk ŋaa. 23Duwayet zin di, katin ma iŋaaz ɔl daayiza, ŋaa nici akati ŋaatineeŋ ŋɛnɛɛn? Ŋaabaal ɔzɔbtɔi niigi dook ŋaa nico.”
24Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Abacu niiga gi nico ɔrɔɔt, eeci alaŋ agayu waragɛnya o Joowo kibeen dɔyiz onin. 25Katin ma iŋaaz ɔl daayiza, alaŋ bodo arɔcɛ, bar eelit niigi kiyo toonnyawa o Joowo o. 26Zin giye ci akati ŋaazi daayiza, baale uduwak Jooi Mosis iitene baal abilni Mosis lugurgoce o alanyit e gi ci anek nɛ, Keen naana Jook o Ibrayim ki Aizak been Jakob. 27Alaŋ een zin niini Jook ci ɔl o adaai, bar Jook ci ɔl o arogi. Zin Ibrayim ki Aizak been Jakob yo nuun adaayitɔ o, ŋaan niigi arogi nɔkɔ. Abacu niiga zɔɔz nico.”
Lotinɛt o titiny
28Ma aku ɛɛti codoi ole o demziinto, ma aku azii ɔl ŋaati adaŋɔn kibeen Yesu. Mazi acin niini Yesu alɛɛma kaal o ajin ɔl nɔɔnɔ dook nɔkɔ, ijin buk niini nɔɔnɔ enek nɛ, “Mayo lotinowɛ dook lotinɛt jaŋ ci titiny ɔrɔɔt?”
29Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Lotinɛt ci titiny ɔrɔɔt nɛɛn o azi nɛ, Iziiktɔ ɔl o Israyil, Manyi onai nɛɛn Jooi doon, ma adoyi niini ṯɔr nɔkɔ. 30Ereezit zin Jook ween Manyi unooŋ zinzeetine ugooc dook, ki rogete unooŋ dook, ki baabaninte unooŋ dook, kibeen dɔyize unooŋ dook. 31Bodo lotinɛt ci titiny ano gɔɔn nico nɛɛn o azi nɛ, Ereezit ɔl o abaawonu kiyo areezu eleeti ugooc o. Akɔm zin bodo lotinɛt ci titiny ɔrɔɔt kujuk lotinok ceen ram noko.”
32Ma anek ɛɛti ci demziinto noko Yesu nɛ, “Gayoi, aleem didi niina gi ci azi nɛ, Adoyi Jooi ween Manyi ṯɔr nɔkɔ, ma akɔm bodo Jook oma o. 33Abon didi karɛɛz naaga Jook zinzeetine ogaac dook, kibeen baabaninowe ogaac dook, kibeen doyizowe ogaac dook. Abon buk karɛɛz ɔl o kabaawɔ kiyo karɛɛz naaga eleeti ogaac o. Lotinowa nicigi dook titinyɛ kujuk todoyok o kavaat gooya kibeen taabinɛt oogi o kagoonek Jook.”
34Mazi acin Yesu eet nico abarzek nɔɔnɔ zɔɔz aritun nɔkɔ, enek nɛ, “Alaŋ adɛyai niina baliinte o Joowo.” Enico akɔma eet ci anim bodo kijin Yesu. Otoŋole niigi nɔɔnɔ ŋaati ajini, eeci atɛɛza niini nɔɔgɔ.
Demziin ci akati Kiristo
35Ma vurta mazi adɛmzɛ Yesu ceeze o Joowo, enek niini niini ɔl nɛ, “Abac alaata o demziinto zɔɔz o azi nɛ, Kiristo niini Ŋɛɛrti Devid. 36Eeci baale anyek Vɔŋizi o Joowo Devid kizi nɛ, Anek Jooi Manyi onan nɛ, Aavu niina libire can azo o zɛɛ ma kanyin rocek modo ugun amarninin ineet looc zɔɔnɛ. 37Mazi awo Devid alya Kiristo kizi Manyi cin. Zin bodo Kiristo een ŋɛɛrti Devid ku?”
Ilot Yesu ɔl kegenyit ole o demziinto
Ma atalnɛ ɔl ci meelik ɔrɔɔt ŋaati aziiŋni demziin o Yesu. 38Ma adɛmɛz niini nɔɔgɔ anek nɛ, “Egenyit ole o demziinto gɔɔn awɔ rumanene ci wuntik alina, ma arɛɛz zaawanɛt ci atitinyi ɔl nɔɔgɔ mɛlɛgɛnyai. 39Ma arɛɛz niigi ŋaati aavtiyɛ lecerene ci titiny ceezine o lotento. Ma arɛɛz vitɛn ci titiny aavtiyɛ ŋaati gɔɔn alotɛn ɔl azɔli dayiin. 40Adak gɔɔn niigi kaal ci ŋaai o bɔi, ma ayelza eleeti ŋaati aŋaryin ŋinti wun. Zin ɔl nicigi katin ajowa niigi Joowa payiin ci gɛr ɔrɔɔt.”
Muci ci ŋaa o bɔi
41Mazi aku aavi Yesu loota ŋaao ajɔŋɔz loidoŋ o gɔɔn arek ɔl muci o ceez o Joowo, icinun niini ɔl ŋaati aaranɛ guruc. Ma acin niini ɔl ci meelik ole ween arɔk aara guruc ci meelik. 42Iiya ni ŋaa ci bɔyɛ amaat, ma aku aruk milinyɛt ceen ram. 43Otowa ni Yesu nuyak ogin, ma anek nɛ, “Didilɛ kaduwakuŋ igeet, ma ŋaa ci bɔyɛ amaat noko uruk niini guruc ci meelik kujuk ɔl dook. 44Eeci ɔl ogɛn aruk niigi guruc ci aŋɛra guruce ugeec meelik, maje ŋaa nici aara niini guruc ogin dayiino dook.”
13Aduwa Yesu oyoyinɛt o ceez o Joowo
1Mazi aduŋna Yesu ceeze o Joowo, enek nuyaiti codoi nuyawe ogin nɛ, “Gayoi, cin di ceez ci Joowo noko kibeen biyɛn ci eenycinɛ noko alina ɔrɔɔt ɛlɛ.”
2Ma anek Yesu nɔɔnɔ nɛ, “Acin ceez ci Joowo appe noko. Oyoki katin kazaantozek biyɛn nici dook looc, kɔkɔm codoi ataadonek gɔn.”
Yelzan o aṯornɛkɛ lɔɔci
3Mazi akɔ aavi Yesu biye o kazi Kiŋiroc ŋaati acini ceez o Joowo, ivitak nɔɔnɔ Pitɔr ki Jemis ki Jɔn kibeen Andoru, ma avu ajin nɔɔnɔ ŋaati aavɛ doon. 4Anek nɛ, “Duwayet di ma kaala nici agooni tiŋa. Duwayet buk, tiŋeere ma ka kakatai kaala nici, kaga ku izi iiteni cineeŋ ajɔn o?”
5Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Egenyit! Má anyeku eet oma kalabawuŋ. 6Anyak katin ɔl ci meelik azɔɔz zaare cigan avu katin azi nɛ, Aneeta Kiristo nɛɛn. Alabek zin katin niigi ɔl tuu. 7Mazi katin aziiŋnu oroonok ci ajɔn kibeen awaŋ ci oroonok ci rɛɛn, má anyeku zinzeeti kivirit, eeci kaal nici ŋɛdɛt katin agooni, bar zin ŋaan rak koṯorɛi lɔɔci. 8Katin ɔl ci looc oma ɔɔr ɔl ci looc oma. Ma amɔɔt tɔdɔwa kirakirak loocowe ogɛn, ma anyak loocowa tarjo. Zin nicigi kanaan ci looc libento, ma abil olla kiyo wucezi o gɔɔn aami ŋaa dole o.
9Egenyit zin niiga alya. Agamnyuŋ katin ɔl igeet, ma avoyuŋ ceezine o roonnyo. Ma adookuŋ ceezine o lotento. Ma avoyuŋ alaate o abal ɔl. Zin giye o atuyaŋ niiga aneet, animnyu katin niiga uduktak nɔɔgɔ zɔɔz onan een didi. 10Zin rak ɔɔwa ma ŋaan koṯorɛi lɔɔci, uuwawonek rak kaviyawa o Joowo modɛn dook. 11Zin ma agamnyuŋ ɔl igeet, ma avoyuŋ roonnyi giye o atuyaŋ niiga aneet, má anyeku zinzeeti kivirit giye ci ka udukta. Ma iiya iiteni nica olla udukta zɔɔz ci anyuŋ Jooi igeet, eeci alaŋ azoozu niiga dɔyize cunooŋ doon, bar Vɔŋiz o Joowo nɛɛn o ŋaan anyuŋ igeet ozoozit. 12Buk katin gɔɔn ɛɛti ce akɔyi gɔtɔni daayiza. Maje ɛɛti ce akɔyi ŋɛɛrin daayiza. Maje buk dɔlya amarnin baatigeec ki yaatigeec, ma avɔyi nɔɔgɔ daayiza. 13Ɔl dook katin amarninuŋ igeet, eeci atuyaŋ niiga aneet. Zin ɛɛti ci agam ɛlɛ zɛɛ ma aṯornɛkɛ lɔɔci arogoz Jooi nɔɔnɔ. 14Abon agayu kɛŋ ci zɔɔz oma ce juruŋ. Ma acinu katin ceeze o Joowo manyilibe o gɛr ɔrɔɔt, abon ɔl o Judiya avironek biyɛn. 15Mã aavi ɛɛti ceez tadena, abon aduŋna, ma adɔkɔny enice calaŋ akɔ ceeza tɔ ka kook kodoma kaal ogin. 16Mã aavi ɛɛti mana, abon avir enice calaŋ abadaak kɔrɔk ka kodoma rum cin malkinto. 17Nɔŋ ci gɛr katin ŋaane o anyake iinyaye niceke, kibeen ŋaane o arɔkti. 18Ijinit Jook ŋaryiinta ka calaŋ iina kaal nica lɔɔla. 19Eeci iinyaye niceke anyak lɔɔci libɛn ci ŋaan laadun kiita ŋaan baal ɛɛnycanɛ Jooi looc e zɛɛ been inoko o. Ma alaŋ buk katin bodo iina gi ci abil nɔkɔ. 20Mã da calaŋ atɛɛt Jooi iinya niceke kizi kidicɛ, akɔm koca eet ci arogi. Bar zin giye o ka korogti ɔl oginɛ aŋɛra, anyewun niini iinya niceke kizi kidicɛ.
21Zin iitene nice mã anyak eet ci anekuŋ nɛ, Icinit di Kiristo ceeni, karabɔŋ anekuŋ nɛ, Nɔɔnɔ nɛɛn caana, má aziiŋnu nɔɔnɔ. 22Eeci katin anyak ɔl ci anyek eleeti kizi Kiristo kibeen ɔl ci anyek eleeti kizi nyakaŋanɛt. Ɔl nicigi katin agɔɔn kaal ci atɛɛt ɔl biye ka kalabtai ɔl o aŋɛra Jooi. 23Egenyit zin, eeci kuduwayuŋ kaal nicoko dook maŋaan kakati o.
Kuni o Ŋɛɛrti Eeto
24Bar zin iinyaye ci ano looc libɛn nice ookci ii kizi koli, ma alaŋ nyɛlɔyi alanyit. 25Maje monyonya iina tammu tadena, maje kaala o ɛɛl tammu bɔbɔra amɔɔt, ma ookci. 26Zin iitene nice ŋaan acinan katin ɔl aneeta Ŋɛɛrti Eeto ŋaati kakunɛ diizwani dɔyize ci appe kibeen titinyɔnta. 27Ma kitoon katin toonnyak o Joowo kɔɔt kuluta ɔl o ɛŋɛra Jooi looc libirɔ dook.”
Demziin ci akati moneec
28Ma azi Yesu bodo nɛ, “Ojokta niiga zɔɔz nico keete ween moneec. Gɔɔn mã uvurutit oto oginɛ, ma aryek bɔlɔk ci colai, kaga izi ŋinti ka kiiyai lɔɔlɔ. 29Zin buk mã acinu libɛn nico, agaac niiga kizɛ naana ajɔn ɔrɔɔt ɛlɛ ka kiiya. 30Didilɛ kaduwakuŋ igeet, ɔl ogɛnɛ katin ole ci arogi inoko o alaŋ adaai zɛɛ ma acin libɛn nico ŋaati iinanɛ. 31Tammu taden kibeen tɔdɔ katin adicai, maje zɔɔz onane abil kɛlɛɛmnyai nɔkɔ been nɛɛn.
Akɔm eet ci aga iiten ci aṯornɛkɛ lɔɔci
32Akɔm eet ci aga iiten ci katin iinanɛ kaala nici o. Buk toonnyawa o Joowo alaŋ aga. Naana alya Ŋɛɛrti Joowo alaŋ buk kaga. Bar aga baaba doon. 33Ebeyit zin eleeti eeci alaŋ agayu iiten nice aku tiŋa. 34Atobɔ zɔɔz nici kibeen zɔɔz o eet o ɛɛrɔn o. Mazi ka kɛɛrɔn, aricanek niini gabara ogin zɔɔz ci ka kuzuuti kɔrɔk. Ma anyek gɔɔn gabaren co liŋliŋɔn cin doon. Ma aricanek buk niini eet o abɛk araan ka kɛbɛk araan juruŋ. 35Egenyit zin! Iziti vililɛ, eeci alaŋ agayaŋ niiga aneet kakun tiŋa. Karabɔŋ kakun yomana, karabɔŋ een baalin kɛŋa, karabɔŋ een ŋaati amamani tammu, karabɔŋ een ŋeere. 36Zin mã kakunakuŋ boyoŋyoŋ, abon kajowanuŋ eeginu vililɛ calaŋ ooginu. 37Ma gi ci kaduwakuŋ igeet noko, kaduwai buk ɔl dook. Kiziti vililɛ.”
14Arɔɔŋ alaata kuruyit Yesu
1Inoko eelit iinya raman ci ka kulutɔi ɔl ka kadakti dayiin o aadanɛ vardaŋinɛt. Buk iiteni nici iiten o gɔɔn adayi niigi ḏɔkɛn calaŋ amokcar. Orooŋit ni alaata o ceez o Joowo kibeen ɔl o demziinto gɔl ci ka kagamti Yesu ka kuruyit nɔɔnɔ kadaak kɔkɔm eet ci aga. 2Ma anɔ nɛ, “Alaŋ abon ŋaati kagɔɔni nɔkɔ iitene ci aadanɛ ɔl vardaŋinɛt o, eeci koca ayoket ɔl.”
Aḏuutek ŋaa oman Yesu karacoc ɔɔ Bezaniya
3Maje Yesu aavi kuture o kazi Bezani adake ole o Saiman baal anyak mɔɔriz o gidaŋ e. Mazi ŋaan adake nɔkɔ, iiyak nɔɔnɔ ŋaa oman anyaa ketezewoc ci anyak karacoc o kazi narat ci ataalyai guruce ci meelik ɔrɔɔt. Ma alip ŋaa nici ketezewoc inyaa, ma aḏuutɛkɛ niini Yesu karacoc nico ɔɔ. 4Bar ŋinaante otoborit ɔl ogɛn nɔŋ, ma anɔ nɛ, “Mayo aminaŋi laadun karacoc gaga naa? 5Abon waan ataalinɛ karacoc nico ka kojowa guruc ci meelik ka kanyek ɔl ci amaat.” Ozoozit ni niigi ŋaa nico ɔrɔɔt, ma arɔɔŋ kanyaaktak nɔɔnɔ alyaan.
6Ma bar anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Amilanu ŋaa nico zɔɔza gaga naa? Otoŋit nɔɔnɔ. Agoonekan niini aneet gi ci abon. 7Aromenu niiga kibeen ɔl ci amaat o ŋina. Mã arooŋnyu itiritit nɔɔgɔ, ŋaan atiritu, maje naana alaŋaan bodo kaavɛ ŋaatunooŋ been nɛɛn. 8Ma ŋaa nici agɔɔn gi ci anim niini kutugu. Aḏuutekan niini aneet karacoc o ka kidimdiman dawiin onan ma ŋaan kadaak o. 9Didilɛ kaduwakuŋ igeet, tiŋeere loocowe o uuwayi ɔl kaviyak o Joowo dook, aduwa buk ɔl gi ci abon agɔɔn ŋaa nicini noko, ma aada ɔl nɔɔnɔ giye nico.”
Ayelek Judaz Yesu Alaat
10Ɔtɔɔ ni Judaz Iskariyot ween nuyai codoi nuyawe ween amɔtɔ ram ook alaate o adikir ceeze o Joowo ka kook kuduwak nɔɔgɔ gɔl ci agami niigi Yesu. 11Mazi avɔ azii niigi gi nico, ataltɔ ɔrɔɔt ɛlɛ, ma anek niigi nɔɔnɔ nɛ, “Mã aduwaket gɔl ci kagamnya Yesu, kanyin koca guruc.” Orooŋun ni Judaz gɔl ci ka kɛyɛlɛkɛ nɔɔgɔ Yesu.
Adake Yesu ki nuyak ogin
12Ma iitene o oowu iinyaye o gɔɔn adayi ɔl o Juz ḏɔkɛn o alaŋ amokcar, otodoŋit niigi nyɔɔ ci ka kaadai vardaŋinɛt. Ma ajin nuyawa Yesu anek nɛ, “Koota yo ŋaaḏaŋ ka koota kidimdimanta dayiin ci kaadanɛ vardaŋinɛt?”
13Otowa ni Yesu nuyak ram, ma anek nɔɔgɔ nɛ, “Ɔɔtɔ Jerusalɛma. Avɔ arumonu tedec ŋinaante kibeen eet ci anyak maam ija. Oneec zin nɔɔnɔ. 14Mazi akɔ arum ɛɛti ci anuyu noko kɔrɔk, enektek eet ci korgu o nɛ, Anekin gayoiti nɛ, Abil ceez ci ka koota kadakta ki nuyak ogan dayiin o kaadanɛ vardaŋinɛt ŋaaḏaŋ? 15Ŋinaante ŋaan ayelekuŋ niini ceez ci ɛɛnyci gɔn tadena ci anyak kaal dook o karɔɔŋ naaga kadakti dayiin. Ɔɔtɔ zin utuguz dayiin cigaac ŋinaante.”
16Ma iŋaaz nuyawa avɔ Jerusalɛma, ma avɔ didi ajowa kaal dook e ona aduwakɛ Yesu nɔɔgɔ e. Ma adimdiman niigi dayiin o aadanɛ vardaŋinɛt.
17Ma yomana ivita Yesu kibeen nuyak ween amɔtɔ ram ɔɔtɔ ŋaa ona agooninɛ dayiin e. 18Mazi avɔ adake, enek niini nɔɔgɔ nɛ, “Didilɛ kaduwakuŋ igeet, ataalinan tiŋeere ɛɛti codoi ŋaatunooŋ igeet ɛlɛ ci kazɔlɔ noko.”
19Ma abaaban nuyawa gi nico zinzeetinɛ ɔrɔɔt ɛlɛ, ma anek gɔɔn ceeni Yesu nɛ, “Ci aduwa o aneeta gi? Aneeta gi?”
20Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Ɛɛti codoi ŋaatunooŋ igeet ci eeginu amɔtɔ ram kazɔlɔ kodooce codoi noko akɔ tiŋeere ataalinan aneet. 21Mazin naana Ŋɛɛrti Eeto ŋaan kadaai eo aduwan waragɛ o Joowo laadun. Bar zin nɔŋ ci kol eete ci ataalinan aneeta Ŋɛɛrti Eeto alaatɛ o. Maya da bar niini ŋaati alaŋ aritan been nɛɛn.”
22Mazi ŋaan adake niigi nɔkɔ, odoma Yesu ḏokoc, ma anyek Jook zany, ma atɛɛt ḏokoc nico, ma aŋerek nɔɔgɔ anek nɛ, “Adayit. Nicini ɛlɛ onan nɛɛn.”
23Bodo adoma diic ci anyak nyaan, ma anyek Jook zany, ma anyek nɔɔgɔ kowodit. 24Ma anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Nicigi biye ogan aḏuuti ka kojokta ɔl ci meel bonat. Ma biyeta nici idica terkediin baal aterkedek Jooi ɔl ogin aŋɛra niini e. 25Didilɛ kaduwakuŋ igeet, alaŋ bodo kawudi nyaan nico nɔkɔ zɛɛ ma kakɔ kawudi nyaan ci colai baliinte o Joowo.”
26Ebenit ni niigi enico beniin ci Joowo, ma awɔ avɔ biye o kazi Kiŋiroc.
Aduwa Yesu daŋiin o Pitɔr
27Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Niiga dook aviryu tedec otoŋteyaŋ looc. Eeci azi Jooi waragewe onin nɛ, Karui tiŋeere eet o towawiinto kazaantɛ ɛɛzana. 28Zin tiŋeere mã kitiŋa naana daayiza, kakɔ Galiliya ɔɔwa ŋaatunooŋ. Ŋaan zin kavɔ karumɔ ki igeet ŋinaante.”
29Ma anek Pitɔr nɔɔnɔ nɛ, “Mayo nuun avir ɔl dook, alaŋ naana kavir ŋaatun kotoŋeyin looc been nɛɛn.”
30Ma anek Yesu Pitɔr nɛ, “Didilɛ kaduwakin ineet, adaŋnye tija zɛɛ been lak iiyu iŋaan kɔrɔk toloci lak ram.”
31Maje bar Pitɔr aduv ɔrɔɔt azi nɛ, “Mayo nuun ka kadaayit ki ineet, alaŋ bai kadaŋnye nɔkɔ been nɛɛn.” Ma aduwa buk nuyawa dook zɔɔz nico.
Aŋaryɛ Yesu Gezemaniya
32Mazi avunak niigi ŋino kazi Gezemani, enek Yesu nuyak nɛ, “Aavtiz ŋina. Kakɔ rak naana kaŋaryɛ ŋaate.” 33Ma akɔyi niini Pitɔr ki Jemis ki Jɔn. Ma akunak nɔɔnɔ inoni ci appe ɔrɔɔt. 34Ma anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Kanyei naana ziniza inoni ci appe ɔrɔɔt ci ajonini daayizi. Aavtiz zin niiga ŋina ebeyit eleeti ŋaryiinta.”
35Ma iicak niini kidicilim, ma abayek ɛlɛ looc, ma ajin Jook ka kozooti nɔɔnɔ calaŋ apirna daayiza. 36Ma ajin Jook azi nɛ, “Baaba, aboke kaala dook ŋaatun. Nyɛyi zin piryakzɛt ci ka kiiyayan noko ŋaatan. Bar zin tugu eo arɔɔŋɛ niina, alaŋ een eo karɔɔŋɛ naana.”
37Mazi abada ŋaryiinta, amada nuyak ween iiyu e oogin. Ma anek niini Pitɔr nɛ, “Saiman, ooginu naa? Akɔmnekuŋ ŋaati abeyinu ŋaryiinta ziit codoi ṯɔr nɔkɔ? 38Iziti vililɛ. Aŋaruyɔ ka calaŋ acinanuŋ Loryen zinzeeti zɛɛ ma agoonu oŋɛ. Eeci zinzeeti ugooc arɔɔŋ kutuguzɔ kaal ci abon, maje bar eleeti cugooc o alaŋ anyak dɔyiz.”
39Bodo amiiri niini, ma akɔ aŋaryɛ aduwa zɔɔz we ɛlɛ. 40Mazi abadaak nuyak, amada nɔɔgɔ oogin bodo, eeci adoŋ niigi ɔrɔɔt. Mazi iiŋka niini nɔɔgɔ, alaŋ aga niigi gi ci ka kuduktak nɔɔnɔ.
41Ma akɔ bodo ŋaryiin zɛɛ mazi abada ŋaryiinta eceen lak iiyu o, amada nuyak bodo oogin. Ma anek nɔɔgɔ nɛ, “Ŋaan dim ooginu ayubuzu nɔkɔ? Odot zin. Iiya ziiti o ka kipirai. Inoko kanyozozeya naana Ŋɛɛrti Eeto ɔl o oŋenu. 42Itiŋgaz! Kɔtɔɔz! Icinit di, eet o ka kataaloyan nica izi ajɔn.”
Agam ɔl Yesu
43Mazi ŋaan azɔɔz Yesu nɔkɔ, urum Judaz Iskariyot looc. Ɔrkɔra niini ki kɔlɛ ci anyak kabazwa ci wuntik kibeen kɛɛn ceen ŋolonɛt. Ma ɔl nicoko itoona alaata o adikir ceeze o Joowo ki ɔl o demziinto kibeen ɔl o baayizo titiny. 44Maje Judaz uyene uduwak ɔl nicoko gi ci anek nɛ, “Ɛɛti ci kakɔ ŋaatin, ma kacoco nɔɔnɔ ŋalyamoc zaawinta o, eet ci arooŋnyu o nɛɛn. Agamit nɔɔnɔ, ma abeku juruŋ ka calaŋ avir ŋaatunooŋ.”
45Iiya ni Judaz, ma akɔ ŋaati Yesu, ma azaa niini Yesu azi nɛ, “Gayoi.” Ma acoco nɔɔnɔ ŋalyamoc. 46Ma avu ɔl ci ona ɔrkɔra ki nɔɔnɔ o, ma agam Yesu. 47Ovoca ni ɛɛti codoi ole o aavtiz ŋinaante kabaz tibila, ma aruk gabaren ci alaan o adikir ceeze o Joowo kɛtɛɛda itat, por.
48Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Akɔ ma avunakaŋ kabazwani ki ŋolonɛtɛ kiyo avunaku eet ceen agoryai o naa? 49Tup nɔkɔ gɔɔn karomɛ ki igeet ceeze o Joowo adikir ŋaati kadɛmzinɛ, ma ŋaan agamtaŋ niiga aneet. Bar zin inoko gi o aduwa waragɛ o Joowo baale didi ibil tɔ.”
50Zin ivirit nuyawa dook otoŋtek Yesu doon looc.
51Ma ano logoti codoi Yesu. Maje logoti nici amalik rum codoi ṯɔr nɔkɔ. Mazi arɔɔŋ kagamit ɔl nɔɔnɔ, 52bar ibica niini nɔɔgɔ kodotek rum cin malkinto o looc, ma adɔkɔny ŋaḏinyiny nɔkɔ.
Aavi Yesu roonnya
53Ma avɔyi ɔl Yesu korge o alaan o adikir ceeze o Joowo. Ma alotai alaata o ceez o Joowo kibeen ɔl o demziinto ki ɔl o baayizo titiny. 54Maje Pitɔr ano Yesu rɛɛna, ma akɔ kaluwawe o kɔrɔk o alaan o adikir. Ma akɔ aavɛ goo aromɛ niini kibeen ɔl o abɛk kɔrɔk o alaano. 55-56Ma ŋinaante odomta alaata o adikir ceeze o Joowo kibeen ɔl o roonnyo dook orooŋit bacok ci aduwa zɔɔz ci gɛr akati Yesu ka kapaktɛkɛ nɔɔnɔ daayiz. Bar akɔm bacok ci ajowa niigi aduwa gi ci alɛɛma ci akati Yesu, eeci ɔl ci meelik aduwa vɔlɔŋ ci akani niini nɔɔnɔ, bar molokwana cigeec o alaŋ atobɔ.
57-58Gɔɔn iŋaaz ɔl ogɛnɛ jena, ma aduwa vɔlɔŋ ci akatni Yesu azi nɛ, “Kaziikna iiten baale nɔɔnɔ azi nɛ, Kooyoi iiten oma ceez ci Joowo baal ɛɛnyca ɔl ci deer noko. Ma bodo kɛɛnyca naana oma iinyaye ceen iiyu nɔkɔ calaŋ ɛɛti ci deer anim kɛtɛɛnya.” 59Buk bodo molokwana ci ɔl nicoko o alaŋ atobɔ.
60Itiŋa ni alaani o adikir ceeze o Joowo, ma ajin Yesu anek nɛ, “Akɔm dim niina gi ci abariz kaale ci aduwa ɔl nicigi noko?”
61Maje Yesu ajaki, kɔkɔm gi ci abariz. Bodo ajin alaani nɔɔnɔ anek nɛ, “Een niina Kiristo ween Ŋɛɛrti Joowo nɛɛn?”
62Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Aneet nɛɛn. Iiten oma acinaŋ aneet Ŋɛɛrti Eeto kaavɛ libire o azo o Jook o Adɔi, ma ŋaan acinaŋ katin niiga aneet ŋaati kakunɛ diizwani tammu tadena.”
63Enico ɛrɛɛc alaani nici rum onin maany bornɛt nɔŋa, ma azi nɛ, “Alaŋaan bodo karɔɔŋ bacok ci ka kuduktayet gi ci gɛr agɔɔn ɛɛti nici. 64Inoko iziiktu niiga momoz cin amomozi niini Jook o. Mayo zin inoko apayeku niiga nɔɔnɔ naa?”
Ma azi niigi dook nɛ, “Aganɔ niini kibeen daayiz.”
65Ma oortek ɔl ogɛn ŋaatineeŋ nɔɔnɔ amot, maje ɔl ogɛnɛ abuŋ nɔɔnɔ kɛbɛrɛ ruma, ma aruk, ma bodo ajin anek nɛ, “Ɔl cigaŋ ci arukin o?” Ma anyek niigi nɔɔnɔ ɔl o beyiinto, ma aruk niigi buk nɔɔnɔ.
Daŋiin o Pitɔr
66Maje Pitɔr ŋaan aavi kaluwawa nɔkɔ. Iiya ni dole ci aliŋliŋonek alaan o adikir. 67Mazi acin Pitɔr ŋaati aavɛ goo noko, ɛgɛlɛm niini nɔɔnɔ ɔrɔɔt, ma anek nɛ, “Orkoryu ri buk gɔɔn niina kibeen Yesu ci Nazarɛt noko.”
68Bar adaŋnyi niini azi nɛ, “Alaŋ kazii zɔɔz ci aduwa o.” Ma adun niini akɔ abil araan tatoga. Taman nɔkɔ ɔrɔk toloci.
69Mazi acin dole bodo Pitɔr, uduwak ɔl ci aavtiz ŋinaante enek nɛ, “Ɛɛti nici nuyai ci Yesu.” 70Bar Pitɔr adaŋnyi bodo.
Ŋintimiliny enektek ɔl ci aavtiz ŋinaante o Pitɔr nɛ, “Ŋɛdɛt niina een nuyai ci Yesu, eeci een buk niina eet ci Galili.”
71Enico uduwa Pitɔr ŋaati itooni Jook gi ci azi nɛ, “Kaduwa naana gi ci kaleem. Alaŋ kaga eet ci aduwanu o. Mã kalabanuŋ, adakan koca Jooi.”
72Taman nɔkɔ ɔrɔk toloci bodo, ma aada Pitɔr zɔɔz baal aduwak Yesu nɔɔnɔ baal anek nɛ, “Adaŋnyan tiŋeere niina aneet lak iiyu iŋaan kɔrɔk toloci lak ram e.” Mazi aada niini zɔɔz nico, utulu ɔrɔɔt ɛlɛ.
15Ajin Pailat Yesu
1Ma ŋeere olotai alaata o adikir ceeze o Joowo taman kibeen ɔl o demziinto kibeen ɔl o baayizo titiny, ma avu abaaban niigi dook gi ci ka kutuguzek Yesu. Acabit ni niigi nɔɔnɔ azɛɛn, ma avɔyi alaane o kazi Pailat. Niini eet ci ɔl o Rom, ma abal Judiya. 2Ma ajin Pailat Yesu anek nɛ, “Ineet alaan o ɔl o Juz nɛɛn?”
Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Nɛɛn ci aduwa niina o.”
3Bodo alaata o ceez o Joowo aduwa kaal ci gɛr meelik akati Yesu.
4Ma ajin Pailat bodo Yesu anek nɛ, “Akɔm dim gi ci abariz? Alaŋ azii kaal ci gɛr akanin ineet aduwa ɔl noko dook?”
5Buk enico ɔkɔm Yesu gi ci abariz. Makacin abaraŋɛ Pailat ɔɔ ɔrɔɔt.
Apayek Pailat Yesu daayiz
6Maje waanice gɔɔn ma een iiten o adayi ɔl o Juz dayiin o aadanɛ vardaŋinɛt, aboroc Pailat eet codoi ole o acabje ci tɛ arɔɔŋ ɔl nɔɔnɔ koborocai. 7Ma enice anyak eet ci kazi Barabas ci acabje kibeen gɔnɔgi oogi giye ci aborni niigi akuma, ma ayɔwɔ ki takirnya zɛɛ makacin uruyit niigi ɔl koogi kadaayitɔ. 8Olotai ni kɔlɛ, ma avu ajin Pailat ka koborcak niini nɔɔgɔ eet oma eonin gɔɔn agɔɔni laadun iinyaye o gɔɔn aadanɛ ɔl vardaŋinɛt.
9Ma ajin niini nɔɔgɔ anek nɛ, “Arooŋnyaŋ kɔɔgayuŋ alaan o Juz?” 10Maje Pailat aga niini alaata o ceez o Joowo anyaa Yesu giye ci olla amadiyi niigi nɔɔnɔ gaga nɔkɔ.
11Bar alaata o ceez o Joowo otoŋomtek kɔlɛ dook ka kijinit Pailat kotoŋ Yesu, ka koborocak nɔɔgɔ Barabas.
12Ma ajin bodo Pailat nɔɔgɔ anek nɛ, “Ma eet ci awuyu kizi alaan ci ɔl o Juz o arooŋnyaŋ kutuguwek nɔɔnɔ naa?”
13Ma ɛgɛrɛny niigi bodo anɔ nɛ, “Tɔdɔ nɔɔnɔ kadaak keete ween talakec.”
14Ma ajin Pailat nɔɔgɔ anek nɛ, “Naa? Agɔɔn niini gi ci gɛr jaŋ?”
Bar enico agɛrɛny niigi ɔrɔɔt kujuk we azi nɛ, “Tɔdɔ nɔɔnɔ kadaak keete ween talakec.”
15Mazin giye o arɔɔŋi Pailat kɔlɛ kataltɔi, ɔɔgak niini nɔɔgɔ Barabas. Ma anyek Yesu kuruyit takirnya nyaboyɛn zɛɛ ma vurta anyek nɔɔnɔ takirnya kɔɔt kotodeec kadaak keete ween talakec.
Ararni takirnya Yesu
16Ma ayit takirnya Yesu avɔyi ŋaa uneeŋ abaayi kaluwawe o kɔrɔk o Pailat. Ma alotai niigi dook. 17Ma avu aborcɛkɛ Yesu rum ci meeri, ma agɔɔna nyagirgir ceen bila, ma arekɛ nɔɔnɔ ɔɔ. 18Ma azaa niigi nɔɔnɔ momozɛnta anek nɛ, “Abona alaan o ɔl o Juz. Rok bai nɔkɔ kodot.” 19Ma anyɔnɛ niigi nɔɔnɔ ŋaati aruyi ɔɔ keete ci miliny, ma oortek amot, ma bodo akani kozoŋti looc adiŋdiŋan nɔɔnɔ momozɛnta. 20Mazi odotiz niigi momozente nico, uburuca ŋaatin rum ona arikɛ nɔɔnɔ e, ma aborcɛkɛ rumanɛ ogin laadun. Ma avɔyi nɔɔnɔ kutur bitaala ka kɔɔt kotodeec keete ween talakec.
Adɔdɔ takirnya o Rom Yesu keete ween talakec
21Ma gɔla urumtɔ niigi kibeen eet ci kazi Saiman ci looc o kazi Sariin. Niini baati Alikzandar ki Ruvas. Mazi anowa niini gɔl akunak Jerusalɛm, agamit takirnya nɔɔnɔ, ma adaŋek kitik kɛɛt ween talakec o ka kɔɔt kotodoyi niigi Yesu. 22Ma anyaak niigi Yesu ŋinti kazi Golgoza o akati kɛŋ cinɛ amɛn ci oowu. 23Ma anyek niigi nɔɔnɔ nyaan ci acanɔ kibeen agɛrɔ o kazi mir, ma abor Yesu ŋaati awudi. 24Otodooc ni niigi nɔɔnɔ keete ween talakec. Ma aar niigi maadico ci ka kiitazakɛ gɔɔn eet co rum cinɛ rumanene o Yesu. 25Adɔdɔ niigi nɔɔnɔ ziiye ween tɔrkɔc ŋeere. 26Ma ayɛɛt niigi zɔɔz o apayek niigi Yesu azi nɛ, “Nici alaan o ɔl o Juz.” Ma amadanek zɔɔz nico waragɛwa talakec ci adodinɛ Yesu o tadena. 27-28Ma buk adɔdɔ niigi agoryak ceen aamnyok een ram keene ween talakɛn. Arek codoi Yesu aza, maje codoi arek kaŋeta.
29Mazi acin ɔl ci olla awɔ gɔla Yesu, ararni niigi nɔɔnɔ zɛɛ ma arurut ooti, ma amomoz anek nɛ, “Aa. Een ri eet baal azi nɛ ka ɔyɔk ceez o Joowo, ma bodo ɛɛnyca iinyaye ceen iiyu e nɛɛn. 30Rogoz zin di ɛlɛ. Duna keete nico.”
31Ma ararni buk alaata o ceez o Joowo kibeen ɔl o demziinto Yesu anɔ nɛ, “Arogoz niini ɔl oogi doon, bar alaŋ anim korogoz ɛlɛ onin maany.” 32Ma anek niigi Yesu nɛ, “Mã een didi niina Kiristo ween alaan o Israyil nɛɛn, duna keete nico. Mã agoon nɔkɔ, katuyin koca naaga ineet.”
Bodo agoryawa o adɔdi ki nɔɔnɔ keene ween talakɛn e amomoz buk niigi Yesu.
Daayiz o Yesu
33Mazi akɔ abil ii boloca, otoozyai lɔɔci dook kizi muur zɛɛ been ziik iiyu yomana. 34Mazi akɔ een ziik iiyu, ɛgɛrɛny Yesu molowe ci appe otoge uneeŋ azi nɛ, “Eloi, eloi. Lama Sabaktani.” Ma kɛŋ ci zɔɔz nico azi nɛ, Jook onan, Jook onan, ooŋnan naa?
35Mazi azii ɔl ogɛn ole o aavtiz ŋinaante zɔɔz nico, izitɔ nɛ, “Iziiyit di! Awo niini Ilija.” 36Ma adɔkɔny ɛɛti codoi ŋaatineeŋ, ma ajukek tovot nyaan ci amokcar, ma akat moroka, ma itoonek Yesu ka kococo. Ma anek ɛɛti oman gɔnɔgi nɛ, “Kereec di ka kicinit karabɔŋ aku Ilija ka kaarak nɔɔnɔ looc.” 37Enico ɛgɛrɛny Yesu bodo molowe ci appe, ma atɛɛt.
38Ma areeci rum o gɔɔn abilɛnɛ ɔl ceez o Joowo, akani reecinɛt tadena zɛɛ been tir loota.
39Maje alaani ci takirnyawu abil ajɔŋɔz ŋinti ona adodinɛ Yesu o. Mazi acin niini gɔl o adaakni Yesu been gernyi onin, izi nɛ, “Didilɛ ɛɛti nici tɛ Ŋɛɛrti Joowo gi.”
40Buk ŋinaante anyak ŋaai ci agɛlɛm Yesu rɛɛna. Ma ŋaane nicoko aavtiz tɔ Meri o looc o kazi Magdala, ki Salomi, kibeen Meri ween yaati Josev ki Jemis o miliny. 41Ma ŋaai nici baale gɔɔn ano niigi Yesu Galiliya, ma atirit nɔɔnɔ. Ma buk anyak ŋaai ci meel oogi ci baal ɔrkɔra ki Yesu avunak Jerusalɛm.
Ada Josev o Arimatiya Yesu
42-43Ma iiteni nica iiten o gɔɔn aṯornɛkɛ ɔl o Juz liŋliŋɔnta, ma apɛrpɛrani niigi eleeti, eeci tiŋeere een iiten o yubzento kazi Sabit. Mazi ka kizi lɔɔci yoman, iiya ɛɛti ci kazi Josev ci looc o kazi Arimatiya. Niini alya eet ci abon gɔɔn atitiny ɔl nɔɔnɔ ole o roonnyo, ma buk niini arɛ kuni o baliin o Joowo. Ook ni niini ŋaati Pailat moozɛta, ma akɔ ajin nɔɔnɔ ka kook kaara ɛlɛ o Yesu talakeca ka kook kada. 44Ma abiir Pailat ɔɔ giye ci adaayi Yesu kataman o, ma awa alaan o takirnyawu, ma ajin nɔɔnɔ ka kuduwak mã adaak Yesu. 45Mazi akɔ azii Pailat adaak Yesu didi, anyewun Josev kook kaara ɛlɛ o Yesu talakeca. 46Ma ataala Josev rum ci abon, ma akɔ aara niini ɛlɛ o Yesu keete ween talakec, ma aku atuuzek rum nico. Ma akɔ arek bɔɔt ci adayai biya, ma abɔrbɔrana bɛ ci appe, ma anyoogi bɔɔt otok. 47Maje Meri o looc o kazi Magdala kibeen Meri yaati Josev agɛlɛm ŋinti aronek ɛlɛ ci Yesu o nɔkɔ.
16Urugun Yesu bodo daayiza
1Mazi akɔ aṯornɛkɛ iiteni o yubzento kazi Sabit, ɔɔtɔ Meri o looc o Magdala ki Salomi kibeen Meri ween yaati Jemis, ma avɔ ataala karkar ci aŋɔl madiz ka kɔɔt kuḏuutek ɛlɛ o Yesu bɔɔta. 2Ma iitene o yubzento ŋeere ririwɔna ɔtɔɔzɔ ɔɔta bɔɔta. 3Mazi ŋaan awɔ gɔla nɔkɔ, izitɔ nɛ, “Mayo tedec apiyaket bɛ o appe o bɔɔt otoga ŋɛnɛ?” 4Bar mazi avɔ agɛlɛm bɔɔt, acin bɛ ipiyai kizi vɔlɔŋ bɔɔt ɔtɔgi nɔkɔ. 5Mazi avɔ niigi bɔɔta eecitɔ, acin eet ci ŋaan een logoz ci aavi bɔɔt libire ci azo o anyak niini rum ci vɔɔr. Ma abiir nɔɔgɔ ooti ɔrɔɔt.
6Ma anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Má anyeku kibiirtuŋ ooti gaga. Kagayuŋ nɔkɔ arooŋnyu Yesu o Nazarɛt baal adɔdi keete ween talakec e. Urugun zin niini bodo daayiza. Aziitɔ ŋina. Icinit di ŋin baal arek ɔl nɔɔnɔ e nici. 7Bar ɔɔtɔ ka ɔɔt uduktak nuyak ogin kibeen Pitɔr buk. Ɔɔtɔ enektek nɔɔgɔ nɛ, Arayɛ Yesu ŋaatunooŋ ook Galiliya. Ŋaan avɔ acinu tedec niiga nɔɔnɔ ŋinaante kiyo baale aduwakuŋ niini igeet e.”
8Udunta ni niigi bɔɔta, ma adɔkɔny, eeci abiir nɔɔgɔ ooti, ma aŋole looc ɔrɔɔt. Ma ŋaan buk kuduktak niigi ɔl oogi zɔɔz nico, eeci anyak niigi ŋoliin ɔrɔɔt.
Ayelzek Yesu ɛlɛ Meri o Magdala
9Mazi akɔ iŋaaz Yesu daayiza iitene o yubzento ŋeere, eyelizak niini ɛlɛ rak ɔɔwa Meri o looc o Magdala baal atɔɔk Yesu ŋaatin miniŋ o Loryento een torgɛrɛm e. 10Ook ni niini uduwak nuyak o Yesu ŋaati aavtiyɛ aluwi daayiz onin. 11Bar mazi akɔ azii niigi zɔɔz o orogi Yesu bodo, ma ayelzakɛ ɛlɛ ŋaa nico ŋaan niigi kutuweec zɔɔz nico nɔkɔ.
Ayelzak Yesu ɛlɛ nuyak ram
12Ma bodo vurta eyeliza Yesu ɛlɛ alye ci awɔ doon ole ceen nuyak een ram ci avu Jerusalɛma. 13Ma amiiri ɔl nicigi, ma avɔ aduwak gɔnɔgi, bar ni buk ɔl nici alaŋ atu zɔɔz nico.
14Ma vurta eyelizak ni niini ɛlɛ nuyak ween amɔtɔ codoi ŋaati adayin. Ma agernyek niini nɔɔgɔ giye ci bakbayini zinzeeti, ma akɔmni tuwɛn o, eeci alaŋ atu niigi zɔɔz ci ɔl o icinit nɔɔnɔ ŋaao orogi niini daayiza.
15Enek ni niini nɔɔgɔ nɛ, “Ɔɔtɔ ozobit loocok dook uuwaktek kaviyak o Joowo modɛn dook. 16Mã ɛɛti ci atuwe, ma oonyi, arogi niini waanma. Maje ɛɛti calaŋ atuwe apawonek waanma nɔɔnɔ gerzitin. 17Ma ɔl o atuwe kanyi waanma naana nɔɔgɔ dɔyiz ci atɔɔyi miniŋ o Loryento ɔla zaare ogan. Ma kanyi buk nɔɔgɔ dɔyiz ci azɔɔzi utugetine ci ŋaan laadun niigi kagaac. 18Mã adɔŋa niigi kowanya azɛɛnɛ, alaŋ adak kowanya nɔɔgɔ. Mã awot agɛrɔ o aruk ɔl kadaayitɔ, alaŋ adaai. Mã ataadek azɛɛn ɔl ci amɔɔr, arogi ɔl nici mɔɔrizɔi.”
Odoŋek Jooi Yesu tammu taden
19Mazi akɔ odotiz Manyi Yesu zɔɔza, odoŋek Jooi nɔɔnɔ tammu tadena, ma akɔ aavi niini libire o Joowo azo.
20Itiŋgazɔ ni nuyawa, ma avɔ uuwak loocowe dook. Ma atirit Manyi nɔɔgɔ, ma ayelzai uuwayi uneeŋ kizi didi kaale o atɛɛt ɔl biye agɔɔn niigi.