MATIYU
Kaviyak o Colai Ayɛɛt Matiyu
1Akunak ŋɛɛrti Joowo looc alye ci eet ci deer
1Zaar ci ɔl ween jijitigi Yesu ween Kiristo ween dole ci dɔl o Devid ween ŋɛɛrti Ibrayim o karɛ naaga ɔl o Juz nɔɔnɔ ka kiiya nɛɛn ce. 2Ibrayim baale baati Aizak. Aizak baati Jakob. Jakob baati Juda ki ŋɛɛrigin oogi. 3Juda baati Paraz kibeen Zera ween yaatineeŋ nɛɛn Tamar. Paraz baati Ezron. Ezron baati Raam. 4Raam baati Aminadab. Aminadab baati Nacon. Nacon baati Salmon. 5Salmon baati Bowaz baal kazi yaatin nɛ Reyab. Bowaz baati Obɛd baal kazi yaatin zaar nɛ Ruz. Obɛd baati Jesi. 6Jesi baati alaan o kazi Devid.
Devid baati Solomon. Yaatinɛ baale rak ŋaa ci eet o kazi Oraya. 7Solomon baati Riyoboyam. Riyoboyam baati Abija. Abija baati Asa. 8Asa baati Jeyozivat. Jeyozivat baati Joram. Joram baati Uziiya. 9Uziiya baati Jotam. Jotam baati Eyaz. Eyaz baati Izakiya. 10Izakiya baati Manasa. Manasa baati Amoon. Amoon baati Josiya. 11Josiya baati Jikoniya ki gɔtɔnɔgi baal aritai waan baal agamin ɔl o Israyil, ma avɔyi ɔl nɔɔgɔ looce o kazi Babilan e.
12Zin vurta mazi akɔ agamnyi ɔl o Israyil, ma avɔyi ɔl nɔɔgɔ Babilana, Jikoniya ook izi baati Sɛlitil. Sɛlitil baati Zarubabel. 13Zarubabel baati Abiyud. Abiyud baati Iliyakim. Iliyakim baati Azɔr. 14Azɔr baati Zadok. Zadok baati Acim. Acim baati Eliyud. 15Eliyud baati Eliyezar. Eliyezar baati Maatan. Maatan baati Jakob. 16Jakob baati Josev ween eet o Meri ween yaati Yesu ween Kiristo.
17Izi zin bulowa ci ɔɔtɔ dook amɔtɔ wec akanai ŋaati Ibrayim zɛɛ been Devid. Bodo akanai ŋaati Devid zɛɛ been iiten baal agamin ɔl, ma avɔyi ɔl nɔɔnɔ Babilana e bulok amɔtɔ wec. Bodo akanai iinyaye baal agamin ɔl e zɛɛ been iiten baal aritan Kiristo e bulok amɔtɔ wec.
Tiryan o Yesu
18Zin Yesu Kiristo aritai gole ci abil kete. Baale yaatin Meri agam ɛɛti ci kazi Josev ka kiriyi. Mazi ŋaan kitivica niini nɔɔnɔ, bar ajowa Meri ɛlɛ anyake dolece ci anyononek Vɔŋize o Joowo. 19Maje Josev baale niini eet ci abon, ma alaŋ arɔɔŋ kɔbɔrak ɔl nyayiin ci Meri o, bar abaaban olla arɔɔŋ kotoŋ nɔɔnɔ nɔkɔ yɔɔt calaŋ akɔlak alyaan. 20Mazi ŋaan abaaban niini gi nico, iiyak nɔɔnɔ toonnyaiti ci Joowo wunozyai, ma aku anek nɛ, “Josev, borit o tatok o Devid, má abur Meri ŋaati avicanɛ kizi ŋaa cun gaga, eeci dole ci anyak niini kɛŋa noko anyek nɔɔnɔ Vɔŋizi o Joowo. 21Arita tiŋeere logoz, ma akanei zaar ci kazi Yesu, eeci aku niini ka kiiya kɛɛla ɔl ogin baciinowɛ.”
22Akatai ni didi kaal nicigi kɛzɛdjai dook kɛlɛɛmtɛ ebaal aduwakɛ Jooi nyakaŋan zooze o anɛ nɛ, 23“Anyake katin kabarzɛci oman gole ci abiirni ɔl ooti, ma arita logoz, ma akanonek katin nɔɔnɔ zaara ci kazi Imanawil.” Kɛŋ ci zaar nicoko kazi nɛ Aavi Jooi Ŋaatinai.
24Mazi akɔ aŋaaz Josev ooŋnyai, iiya didi ook itivica Meri eona aduwaki toonnyaiti o Joowo nɔɔnɔ e. 25Mazin iinya ci baal anyayin Meri neke dook ŋaan koromtɛ Josev ki nɔɔnɔ kizi ŋaa ki eet zɛɛ ma akɔ ookcai. Mazi ookcai dole, akatek Josev nɔɔnɔ zaar ci kazi Yesu.
2Adiŋdiŋan ɔl ci agɛny Yesu
1Aritai zin waanice Yesu kuture o kazi Bɛzilɛm looce o kazi Judiya irkite o ɛɛnɛ Erod alaan. Ŋintimiliny nɔkɔ ivita ɔl ogɛnɛ ole o gɔɔn iiyez kaal monyonyɛ libire ci jenu o ivitak Jerusalɛm. 2Ma avu ajine azi nɛ, “Aavi logoti o aritai ka kizi alaan unooŋ Juz ŋaaḏaŋ? Ayelzai monyatot oninɛ kicinta libire ci jenu kabaaka naaga e. Zin kanowana ka kiiya kidiŋdiŋanta nɔɔnɔ.”
3Mazi akɔ azii Erod ween alaan kibeen ɔl dook Jerusalɛma zɔɔz nico, ivirit nɔɔgɔ zinzeeti ɔrɔɔt ɛlɛ. 4Ma awa Erod alaat o ceez o Joowo been alaat o demziinto ŋaatodoi, ma ajin nɔɔgɔ gɛnyiza anek nɛ, “Kiristo aritai dim katin ŋaaḏaŋ?”
5Ma abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Aritai katin niini kuture o kazi Bɛzilɛm looce o kazi Judiya. Anyak baale nyakaŋan ci ayɛɛt zɔɔz ci anɛ Jooi nɛ, 6Ineeta kutur o kazi Bɛzilɛm o abil Judiya adiŋdiŋ niina ɔrɔɔt, eeci aritai katin ŋaatun alaani ci ka kiiya kabal ɔl ogan Israyil.”
7Otowa ni Erod ɔl o avu libire o jenu e ka kɔɔt kozoozɔ ki nɔɔgɔ ŋaatineeŋ doon, ma aku ajin niini nɔɔgɔ iiten ci da acini niigi monyatot ci tiryan ci dole ci ka kizi alaan ci Juz o. Ma aduwak niigi nɔɔnɔ iiten ci baal acini niigi monyatot o. 8Ma anek Erod nɔɔgɔ gɛnyiza nɛ, “Ɔɔtɔ zin orooŋit dole nico Bɛzilɛma juruŋ zɛɛ mazi ajowanu, ivita buk uduktayaŋ aneeta ka kook kidiŋdiŋan buk naana nɔɔnɔ.”
9Mazi adotiz zooze ci ona aduwak alaani nɔɔgɔ o, ɔtɔɔzɔ. Ma gɔla icinit niigi bodo monyatot baal rak acin e ɛlɛ. 10Ma atalnɛ niigi ɔrɔɔt ɛlɛ. Ma oontanɛ monyatot nici nɔɔgɔ ŋuma nɔkɔ zɛɛ ma akɔ abil ŋaati ona aavɛ dole o ɛlɛ. 11Ŋinaante mazi avɔ niigi ceeza eecitɔ, acin dole ki yaatin Meri, ma akani niigi kozoŋti looc adiŋdiŋan nɔɔnɔ. Okolit ni kaboot ugeec anyak e, ma anyek niigi nɔɔnɔ kaal ci titiny, warki ki karacɛnɛn been karkarɛt.
12Uduwak ni Jooi nɔɔgɔ wunozyai gi calaŋ amiirɔnɛkɛ Erod. Ma ŋeere imiirte didi niigi gole oman ɔɔt looce uneeŋ calaŋ adiir Erod.
Aviri Josev ki Meri dole avɔyi Masirɛ
13Ma vurte o imiirtɔi ɔl nica, iiyak toonnyaiti ci Joowo Josev wunozyai, ma aricanek gi ci anek nɛ, “Tiŋa je! Dɔkɔnyi dole ki yaatin biti Masirɛ. Bitɔ aavu ŋinaante zɛɛ ma kanekin nɛ, Bada bodo, eeci tiŋeere Erod arɔɔŋ dole ka kuruk kadaak.” 14Itiŋa ni Josev ecodoi nɔkɔ iyiit dole ki yaatin baaline nico ɛlɛ ooyi Masirɛ. 15Ma akɔ abaak ŋinaante zɛɛ ma adaai Erod. Zin gi nici agooni o ka kɛlɛɛmɛ zɔɔz baal azi Jooi nyakaŋane onin nɛ, “Kotowa ŋɛɛran Masirɛ ka kimiirozek looc baal aritan e.”
Arɔɔŋ Erod kuruk Yesu
16Mazi akɔ aga Erod ɔl baal avu libire o jenu e alaba da bar nɔɔnɔ, otobor nɔŋ ɔrɔɔt ɛlɛ. Ma aricanek takirnya kɔɔt kuruyit dɔl o miliny macik anyak irkitok ram been o miliny tɛr ŋaan aritai Bɛzilɛma been vitɛnane o ajɔŋzɔ dook. Agɔɔn Erod nɔkɔ o, eeci aduwak ɔl baal avu libire o jenu e nɔɔnɔ zɔɔz ci anek nɛ, “Izi irkitowa ci ɔɔtɔ iiten baal kacina monyatot e zɛɛ been inoko o ram.” Gi ci zin aruyi Erod dɔl ci miliny anyak irkitok ram been o ŋaan kurumit irkitok nicoko o nɛɛn.
17Zin giye o aruwɛn dɔlya kadaayitɔ Bɛzilɛma ɛlɛɛmnyai zɔɔz baal aduwa nyakaŋani o kazi Jirimaya e didi. 18Azi baale niini nɛ, “Iziiyɛ mɔlɔyi ci aluwɛki Recal dɔl ogin kuture o kazi Rama nunun. Aboobi niini nɔkɔ zɛɛ ma alaŋ ajaki been nɛɛn, eeci dɔlya oginɛ dook adaayitɔ.”
Abadaak Josev ki Meri been Yesu Nazarɛt
19Mazi akɔ adaai Erod, iiyak toonnyaiti ci Joowo Josev wunozyai Masirɛ. 20Ma aku anek nɔɔnɔ nɛ, “Tiŋa je. Miirɔi dole kibeen yaatin biti looce o Israyil. Eeci ɔl baal arɔɔŋ kuruyit dole kadaak e adaayitɔ.”
21Itiŋa ni Josev iyit dole ki yaatin abadakɛ looc o Israyil. 22Bar mazi akɔ azii bodo niini Arkiloz irigiz alaazɛt o baatin Erod abalun Judiya, ɔtɔŋɔlɛ niini ŋaati akɔ abaai ŋinaante. Zin buk itilo Jooi nɔɔnɔ gɔla wunozyai laadun ka calaŋ akɔ Judiya. Ook ni niini abaak looce o kazi Galili. 23Aruwek niini kɔrɔk looc kuture onin kazi Nazarɛt. Itiroyai ni Yesu ŋinaante zɛɛ ma adikir, ka kɛlɛɛmɛ gi baal aduwa nyakaŋani azi nɛ, “Katin aga ɔl dook niini eet ci Nazarɛt.”
3Uuwak Jɔn o oonyi baliin o Joowo
1Ma vurta irkitowe ogɛn iiya ɛɛti ci kazi Jɔn o oonyi, ma akana niini uuwayi balala looce o kazi Judiya. 2Agɛrɛny niini iinya dook anek ɔl nɛ, “Otoŋit baciinok ugooc gɛr agoonu, eeci baliin o Joowo izi ajɔn.”
3Jɔn zin nɛɛn baal aduwa nyakaŋani o kazi Izaya e. Azi baale niini nɛ, “Agɛrɛny ɛɛti oman balala azi nɛ, Idimdimantek Manyi gɔl onin. Amadek nɔɔnɔ golok ogin keelit tɔp.”
4Ma Jɔn nici waanice aborcek niini rumanɛ ci agɔɔnnyai imane ci nyakaletu. Ma anyak kavali ceen ruceen barkɔnya, ma adak niini giroc ki lɛtɛ kizi dayiin cigin nɛɛn.
5Ma avunak ɔl dook nɔɔnɔ Jerusalɛma ki Judiya buk kibeen vitɛne o ajɔŋɔz liil o kazi Jordan dook. 6Ma avu abad niigi mony baciinowe ugeec, ma oony niini nɔɔgɔ liile nico.
7Mazi acin Jɔn ɔl o kazi Parici kibeen ɔl o kazi Sajuzi avunak nɔɔnɔ ka kivita kicinit kaal ci agɔɔn niini o, enewun nɔɔgɔ nɛ, “Igeet dɔl ci kokonyawu coko! Ŋɛnɛɛn ci ilotuŋ ka odokonyit bornɛt noŋe o Joowo ka kiiya tiŋeere neke o? 8Abon zin agoonu kaal ci abon ci ayelza gi ci utuŋtu niiga kaal o gɛr didi. 9Má bar anonu nɛ, Keegina dɔl ci dɔl o Ibrayim. Didilɛ kaduwakuŋ igeet, Jooi anyak dɔyiz ci ookci biyɛn nico kiziti dɔl ci Ibrayim labak. 10Eelnu niiga kiyo kɛɛna. Olla zin inoko mɛlɛyi o payiin o Joowo ɛrɛwɔ ka kɛɛcawuŋ loota kiyo kɛɛca kɛɛt o. Gɔɔn zin laadun kɛɛt calaŋ arek kɛbɛrɛ ci abon, atɛɛdjak looc, ma akanonek goo.
11Kuunyuŋ zin inoko naana igeet maami doon ka keyelizyai badi mony o baciinok ugooc. Bar anyak eet oma ci ŋaan aku ka kiiya kotoony ɔl oogi ŋaatunooŋ Vɔŋize o Joowo, ma apayek oogi goo. Adikir niini ɔrɔɔt kujukan aneet. Ma alaŋ kaganona kanyayek naana nɔɔnɔ caava ogin zoonu. 12Anyaa niini luli ci arekɛ labi ŋɔɔt ka kɛŋɛr labi ki jululu. Ma arek labi kɛbɛrɛ karat, maje jululu avaat gooye o alaŋ adiiti been nɛɛn.”
13Ma iitene nice iiya Yesu looce o kazi Galili. Aku akɔ ŋaati Jɔn ka kook kotoony Jɔn nɔɔnɔ liile o kazi Jordan. 14Maje Jɔn arɔɔŋ kujura ŋaati oonyi nɔɔnɔ, eeci aga niini anyak Yesu dɔyiz ci appe kujuk nɔɔnɔ. Ma anek Jɔn nɔɔnɔ nɛ, “Alaŋ aganɔ ŋaati kuunyin naana ineet, bar karooŋnyin ineet toonyan aneet.”
15Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Anyek kibil kiyo kaduwakin noko. Abon kagɔɔn naaga nɔkɔ rak ka koolyai gi o arooŋekan Jooi aneet kutugu.” Agama ni Jɔn zɔɔz nico, ma oony nɔɔnɔ. 16Mazi akɔ adotiz toonyɛnta, ɔyɔyai Yesu maami, ma akole tammu kɛŋ, ma acin niini Vɔŋiz o Joowo ŋaati akunakɛ looc kiyo yɛɛlac o, ma aku abil ŋaatin. 17Ma azi mɔlɔyi ci aku Joowa tammu tadena nɛ, “Ŋɛɛran onan kareez nɛɛn nici. Katalnɛ naana ŋaatin ɔrɔɔt ɛlɛ.”
4Arɔɔŋ Loryen kuulal liŋliŋɔn o Yesu
1Iyit ni Vɔŋizi o Joowo Yesu ooyi balala ka kook kicina Loryenti nɔɔnɔ. 2Mazi akɔ aavi niini ŋinaante kɔkɔm dayiin iinya eet ram been baalinok eet ram, aburek nɔɔnɔ magiz ɔrɔɔt ɛlɛ. 3Iiyak ni Loryen nɔɔnɔ, ma aku anek nɛ, “Mã een didi ŋɛɛrti Joowo, towo di biyɛn nicoko kizi dayiin.”
4Abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Akɔm! Azi waragɛwi o Joowo nɛ, Alaŋ ɛɛti ci deer arogni dayiin doon, bar buk arogni niini zoozok o aduŋna otoge o Joowo.”
5Itiŋawi ni bodo Loryen Yesu ŋinaante ooyi Jerusalɛma, ma akɔ atɔɔdi ceez o Joowo taden. 6Ma anek nɔɔnɔ nɛ, “Mã een ŋɛɛrti Joowo didi, kul di ŋinaanto taak tɔdɔ, eeci azi waragɛwi o Joowo nɛ, Ŋaan itoona Jooi toonnyak ogin ka kivita katabuŋtawin niigi ineet calaŋ iinai looc kuruktin biyɛn zɔɔ.”
7Abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Akɔm! Azi buk waragɛwi o Joowo nɛ, Má acina Jook ween Manyi unun.”
8Itiŋawi ni Loryen Yesu ŋinaante bodo ooyi biye ci wun kal, ma akɔ ayelek nɔɔnɔ diŋdiŋɔn o baliin o loocu dook. 9Ma anek niini Yesu nɛ, “Mã akanɛ kozoŋti looc, ma adiŋdiŋanan aneet, kanyin koca kaal ci acin noko dook kizi cugun.”
10Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Ineet Loryen, nyɛyɛ ŋaatan! Azi waragɛ o Joowo nɛ, Idiŋdiŋanit Jook ween Manyi unooŋ. Iliŋliŋtozek nɔɔnɔ doon.”
11Ɔɔtɔ ni didi Loryen ŋaatin, ma avu toonnyawa o Joowo, ma avu atirit Yesu.
12-13Ma iitene oman mazi akɔ azii Yesu acabit ɔl Jɔn, itiŋa niini imiirozek kutur o kazi Nazarɛt abil Galiliya, ma ŋaan buk kook komon ŋinaante ŋinti wun, bar idicek ook abaak kuture o kazi Kapernam abil liil o Galili otoga ŋaati ajɔŋɔzɔ ki loocok o kazi Zebulon been Navtali.
14Ma akɔ uuwak niini ŋinaante ka kɛlɛɛmɛ gi baal aduwa nyakaŋani o kazi Izaya baal anɛ nɛ, 15“Loocok o kazi Zebulon kibeen Navtali noko ɛɛl liil o Jordan baagita looce o kazi Galili abaayi ɔl o Juz kibeen buk modɛn oogi. 16Ma ɔl o abaak muure o anyak daayiz ŋinaante acin iima vooritin ci appe ɔrɔɔt.”
17Ma iitene nice akata Yesu uuwayi onin anek ɔl nɛ, “Otoŋit baciinok ugooc, eeci baliin o Joowo izi ajɔn.”
18Ma iinyaye niceke mazi akɔ awɔ Yesu liil o Galili otoga, icin niini ɔl ceen ram adete cabaya, Saiman o kazi Pitɔr kibeen Andoru ween gɔtɔni. 19Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Ivita korkorit ki aneet. Ŋaan kakɔ kademezuŋ igeet ka edetit ɔl ci deer ka gɔɔn anyaaktak nɔɔgɔ Jook.” 20Enico ɛlɛ otoŋtek niigi cabayɛt ugeec e looc, oneec nɔɔnɔ.
21Mazi ŋaan awɔ niigi ŋintimiliny nɔkɔ, acin Yesu bodo ɔl oogi ceen gɔtɔn een ram, Jemis ki Jɔn. Aromɛ niigi kibeen baatineeŋ ci kazi Zebedi kavoola. Acap cabayɛt juruŋ ka kedetit. Ma awa Yesu nɔɔgɔ. 22Enico ɛlɛ otoŋtek niigi kavool kibeen baatineeŋ looc, ma ɔrkɔr kibeen Yesu.
Uuwak Yesu kaviyak o Joowa, ma arogoz ɔl moorizowɛ
23Ma azɔp Yesu Galili dook adɛmɛz ɔl ceezine o ɔl o Juz lotento, ma uuwak kaviyak o abon akati baliin o Joowo, ma arogoz niini ɔl ci olla ajowa moorizowe ci meelik keŋti gɛr. 24Ma avɔ kaviyawa ciginɛ o kɔɔt kiziiktɛ looce o kazi Siriya rɛɛna many. Ma anyaak ɔl nɔɔnɔ ŋinaante ɔl ci anyak moorizok kɛbɛrɛ dook ka kiiya korogoz niini nɔɔgɔ. Ma arogoz didi niini ɔl nicoko dook, mayo nuun een ɔl o anyak miniŋ ci Loryento ki ɔl ci abice ki ɔl ci rɛbrɛbik arogoz buk. 25Ma ano nɔɔnɔ ɔl ci meel Galiliya ki Dekapolisa ki Jerusalɛma ki Judiya been ɔl o abaak liil o Jordan baagita.
5Baayiz o arɔɔŋ Jooi
1Mazi akɔ acin Yesu kɔlɛ ci meel avunak nɔɔnɔ nɔkɔ, ɔtɔɔt bɛ, ma akɔ aavi loota bɛ ɔɔwa. Ma avu aliya nuyawa oginɛ nɔɔnɔ kau. 2Ma akana niini demziin ci adɛmzi nɔɔgɔ azi nɛ,
3“Amayuwi ɔl o arɔɔŋ gɔl o Joowo, eeci baliin o Joowo izi cineeŋ. 4Amayuwi ɔl o abad mony zinzeetinɛ kaale ugeec agɔɔn, eeci tiŋeere azoozek Jooi nɔɔgɔ. 5Amayuwi ɔl o acɛlbɛzan eleeti, eeci tiŋeere ajowa niigi kaal o aterkedek Jooi nɔɔgɔ.
6Amayuwi ɔl o arɔɔŋ kuzuuti zɔɔz o Joowo doon kujuk kaal dook loota, eeci ŋaan atirit Jooi nɔɔgɔ kutuguzɔ kaal ci abon. 7Amayuwi ɔl o awucnek gɔnɔgja ogɛn, ma alaŋ acaca kaal o gɛr agoonek ɔl nɔɔgɔ, eeci buk tiŋeere awucnek niigi Jook. 8Amayuwi ɔl o iimi zinzeeti ŋaaten Jook, eeci tiŋeere acin niigi Jook. 9Amayuwi ɔl o aliŋliŋ ganɔn ɔla, eeci tiŋeere anyek Jooi nɔɔgɔ kizi dɔl cigin een didi. 10Amayuwi ɔl o agide giye o agɔɔni kaal o aricanek Jooi nɔɔgɔ kutuguzɔ, eeci baliin o Joowo izi cineeŋ.
11Amayuwenu niiga, eeci gɔɔn amezu dominɛt ki gidɛn o akanuŋ ɔl igeet vɔlɔŋa giye o anuyaŋ niiga aneet. 12Amayuwenu niiga ɔrɔɔt ɛlɛ, eeci azoonekuŋ Jooi vɔyit ci appe ɔrɔɔt tammu tadena. Agaac zin buk baale nyakaŋanɛta o Joowo amɛz gidɛn kiyo niiga noko.
Aduwa Yesu yabziin ci akati mɛlɛ
13Eelnu niiga kiyo mɛlɛ o ɔla dook loota ŋina. Bar zin gɔɔn mã idicai mɛlɛ mokcarɔnti, akɔm bodo gɔl oma ci ka kanycekɛ komokcar been nɛɛn. Izi gɛrzɛ nɔkɔ zɛɛ ma ajukonek tuu kizi gi ci labak, ma arɔc ɔl zɔɔnɛ.
Aduwa Yesu yabziin ci akati vooritin
14Eelnu niiga kiyo vooritin o modɛni dook loota ŋina. Gɔɔn kuturi ci ɛɛnycai bɛ ɔɔwa, alaŋ aroodi ŋaati acini ɔl been nɛɛn. 15Akɔm eet ci atokol lamba muura, ma abuŋ ija. Bar atokol, ma anyek kataraan ceez kɛŋ dook. 16Abon zin buk niiga ataranu ɔl dook loota ŋina kaale ugooc abon agoonu ka kanycek niigi baatinai o aavi tammu tadena zany bonate unooŋ.
Agamit zɔɔz o Joowo gole ci abon
17Má abaabanu aziyu nɛ, Kakun ka kiiya kuulal waragɛ o Joowo. Akɔm! Alaŋ kakun ka kiiya kutugu nɔkɔ, bar kakun ka kɛlɛɛmnyai keŋti ci zoozok o ayeedi waragewe o Joowo keelit tɔp. 18Didilɛ kaduwakuŋ igeet, akɔ zɛɛ ma aṯornɛkɛ tammu taden ki tɔdɔ, akɔm lotinowe nicoko ŋintimiliny tɛr aaryai been nɛɛn zɛɛ ma iina kaal o aduwa Jooi waragewe onin dook. 19Ma ɛɛti ci acɛlbɛzan lotinɛt ci miliny lotinowe o Joowo, ma bar anyek kizi gi ci miliny labak, ma adɛmɛz gɔnɔgi oogi kutuguzɔ kiyo niini o, acɛlbɛzɛni buk katin niini baliinte o Joowo kizi gi ci labak. Maje ɛɛti ci azooni lotinok nicoko, ma adɛmɛz gɔnɔgi oogi kuzuuti kiyo buk niini o, adiŋdiŋani buk katin niini baliinte o Joowo nɔkɔ. 20Kaduwakuŋ zin naana igeet, mã alaŋ abonanu ɔrɔɔt zinzeetine ugooc ujukit bonat ci ɔl o Parici kibeen alaat o ademzek ɔl lotinok, alaŋ avoyu baliinte o Joowo been nɛɛn.
Demziin ci akati bornɛt nɔŋ
21Aziiŋnu baale gɔɔn azi kɛɛrita ogaac nɛ, Má amuny eet ci deer. Mã alam eet ci amony eet ci deer, abon anyaayak rooni. 22Bar zin naana kanekuŋ nɛ, Mã alam eet ci olla abornek gɔn nɔŋ, apawonek nɔɔnɔ gerzitin. Mã anek ɛɛti gɔn nɛ, Olla niina arogi gaga, akɔm gi ci ka doma, abon apawonek buk nɔɔnɔ gerzitin. Maje ɛɛti ci anek gɔn nɛ, Een niina aliyai ci ḏɔmḏɔm, ajukonek niini goo o Loryento.
23-24Zin gɔɔn mã anyak gi ci arooŋ ka taabi Jook ŋaao taabinto, ma anyak da eet oma ci abornekin nɔŋ, toŋek rak gi ci ona anyaai Jook noko looc ŋina, iyiik rak ɔɔtɔ idica ki gotonu gi ci abornekin niini ineet nɔŋ o zɛɛ abada ni ka ija taap Jook.
25Mã anyak eet ci arɔɔŋ kooyin ineet rooni, abon aminyu niina ki nɔɔnɔ idica gi nico taman gɔla ŋina ɛlɛ ŋaati ŋaan urumti rooni. Mã alaŋ agoon nɔkɔ, akoyin koca niini ineet alaane o roonnyo, ma ŋinaante anyek alaani nici takirnya kɔɔt kacaptin ineet. 26Didilɛ kaduwakin ineet, mã ŋaan ruk karama, alaŋ koca oogjai been nɛɛn.
Demziin ci akati zoocmaz
27Aziiŋnu baale gɔɔn azi kɛɛrita ugooc nɛ, Má adoma zoocmaz. 28Bar zin inoko kaduwakuŋ naana ineet kanekuŋ nɛ, Mã anyak eet ci olla acin ŋaa culu alina, ma arɔɔŋ ziniza kɛlɛɛmtɔ ki nɔɔnɔ, utuguzɔ bar niini zoocmaz ki nɔɔnɔ odota ŋume o Joowo. 29Zin mã abacakin kɛbɛrɛci cune azo o gi ci gɛr, kata bitaala kodowiwin kɛbɛrɛci. Abon bar ŋaati adowinin kɛbɛrɛci kujuk ŋaati anyayɛ kɛbɛrɛ dook, ma ajukonek ɛlɛ dook goo o Loryento eecitɔ. 30Mã anyin aziiti cune azo o baca baciinok, tɛɛdak bitaalin jukek tuu. Abon bar ŋaati adowinin aziiti kujuk ŋaati anyayɛ azɛɛn dook, ma ajukonek ɛlɛ dook goo o Loryento.
Demziin ci ŋaa ci aaryai
31Aziiŋnyu baale gɔɔn azi kɛɛrita ugooc nɛ, Mã atɔɔk ɛɛti ŋaa cin, abon ayɛɛdak niini nɔɔnɔ waragɛ ci aryanto. 32Bar zin inoko naana kanekuŋ nɛ, Mã atɔɔk ɛɛti ŋaa cin gaga nɔkɔ ŋaati alaŋ agami zoocmaza, ma akɔ ariyi ŋaa nico bodo ɛɛti oman, anyek niini ŋaa nico kodoma zoocmaz. Buk ɛɛti ci ariyi nɔɔnɔ o odoma zoocmaz.
Demziin ci akati gi ci kitooni Jook gaga
33Aziiŋnu baale gɔɔn zɔɔz ci azi nɛ, Má itoonu zaar o Joowo gaga. Bar mã itoontu Jook, abon didi agoonu gi nico. 34Bar zin inoko naana kanekuŋ nɛ, Má itoonu Jook been nɛɛn. Buk má itoonu tammu taden, eeci tammu tadena ŋino abaai Jooi alya nɛɛn. 35Buk má itoonu tɔdɔ, eeci tɔdɔwa een ŋino ataadek Jooi zɔɔ nɛɛn. Buk má itoonu Jerusalɛm, eeci een kutur o alaan o adikir nɛɛn. 36Má bar buk itoonu eleeti ugooc maany, eeci alaŋ niiga aganeku otoweec imitat codoi ṯɔr ootine cugooc o kizi vɔɔr, karabɔŋ kizi koli. 37Olla gɔɔn iziti nɛ, Yɔŋ, karabɔŋ aziyu nɛ, Akɔm! Eeci zoozowa ogɛn ci arooŋnyu udukta neke avu Loryenta.
Demziin ci akati cacinɛt
38Iziiktu buk baale azi ɔl nɛ, Mã akana ɛɛti gɔn keberec, akata buk nɔɔnɔ keberec. Mã aliba ɛɛti gɔn nyigitat, ilibta buk nɔɔnɔ nyigitat. 39Bar zin naana inoko kanekuŋ nɛ, Mã agoonekin ɛɛti gi ci gɛr, má acaca been nɛɛn. Mã arookin ɛɛti voret ci azo o, towek bodo ci kaŋeto o. 40Mã akoyin ɛɛti oman rooni arɔɔŋ kaamawin rum unun zinzeetinu, anyek buk nɔɔnɔ rum unun malkinto. 41Mã arooŋnyin takirɛnti oman nyayek nɔɔnɔ ijo cigin dɔyiza ŋintimiliny, nyayek nɔɔnɔ ŋinti wun kal. 42Mã anyak eet ci alayin gi ci alayin, ma anyei niina gi nico, anyek nɔɔnɔ labak. Buk mã arɔɔŋ ɛɛti gi ci akɔ aliŋliŋi zɛɛ ŋaan abadakin tiŋeere, anyek nɔɔnɔ labak.
Ereezit ɔl o amarninuŋ
43Aziiŋnyu baale gɔɔn azi kɛɛrita ugooc nɛ, Ereezit laŋotugooc doon! Otoborit ɔl o amarninuŋ igeet! 44Bar zin inoko naana kanekuŋ nɛ, Ereezit buk ɔl o amarninuŋ igeet. Ijintek buk Jook ɔl o agiduŋ. 45Mã agoonu nɔkɔ, izitu koca niiga didi dɔl o baatunooŋ o aavi tammu tadena. Eeci anyek niini ii kuduna, ma ataran ɔl o abon kibeen ɔl o gɛr buk. Ma anyek buk niini tammu taden kitiilak maam ɔl o abon ki ɔl o gɛr dook. 46Mã areezu ɔl o areezuŋ igeet doon, alaŋ koca atitinyuŋ Jooi igeet, eeci ɔl o gɛrzɛ agɔɔn gɔɔn buk niigi nɔkɔ. 47Mã azaayu laŋotugoocok doon, anyak gi ci utuguzu abon kujuk kaal o agɔɔn ɔl o alaŋ atuwe tɔ? Mayo nuun een ɔl o alaŋ atuwe gɔɔn buk agɔɔn niigi nɔkɔ. 48Abon zin niiga areezu ɔl dook ɔrɔɔt kiyo buk baatunooŋ o aavi tammu tadena o.
6Demziin ci akati irkɛn ween didi ole ci amaat
1Egenyit! Má aliŋliŋnyu liŋliŋɔn o Joowo ɔl kɔrgɛna ka olla bar kicinit niigi kaal ci agoonu o. Mã agoonu kaal ci ɛɛl nɔkɔ ɔl kɔrgɛna, alaŋ ajowanu vɔyit ŋaati baatunooŋ o aavi tammu tadena been nɛɛn.
2Zin gɔɔn mã arooŋnyu itiritit eet ci amaat, má abɔraku ɔl dook kiyo gɔɔn agɔɔn ɔl o ayelza eleeti o. Agɔɔn gɔɔn niigi kaal ci abon ceezine o lotento kibeen golowɛ ka katanaazɔ ɔl nɔɔgɔ kaale nicoko. Zin giye nico abon agayu niiga uruktozek nɔɔgɔ vɔyita ugeec dook loota ŋina odota. 3Bar zin gɔɔn niiga mã atiritu eet ci amaat, itiritit nɔɔnɔ gole ci laŋotugooc o orkoryu alya alaŋ aga been nɛɛn. 4Anycek gi nico kizi gi ci agaya niiga doon. Ŋaan aruwekuŋ igeet vɔyit o agoonu nɔkɔ baatunooŋ o acin kaal nicoko roodinta.
Demziin ci akati ŋaryiin zinize ci abon
5Gɔɔn ma ajinu Jook, má eelnu kiyo ɔl o gɔɔn arɔɔŋ ka keyelizta eleeti ɔla o. Arɛɛz gɔɔn niigi ŋaati ɛɛlni jena ɔl kɔrgɛna ceezine o lotento been golowɛ, ma ajin Jook ka kicinit ɔl nɔɔgɔ. Abon zin agayu niiga uruktozek nɔɔgɔ vɔyita ugeec loota ŋina odota. 6Bar zin niiga mã gɔɔn arooŋnyu ijinit Jook, ɔɔtɔ ceezine ugooc eecitɔ, onyoogit karogi. Ijintu ni baatunooŋ o aga kaal dook. Ŋaan anyuŋ niini igeet kaal o arooŋnyu ŋaaten nɔɔnɔ o acin kaal o agoonu niiga roodinta dook.
7Gɔɔn mã ajinu Jook, má aduwanu zoozok ci wuntik akɔm keŋti kiyo ɔl o alaŋ atuwe gɔɔn abaaban niigi anɔ nɛ, Coma azii Jooi ŋaryiin cineeŋ wun o. 8Má zin eelnu kiyo niigi o been nɛɛn. Eeci baatunooŋ aga kaal o arooŋnyu niiga rogete unooŋ laadun iŋaan buk ijinit niiga nɔɔnɔ. 9Zin gɔɔn ma aŋaryinu, aŋaruyɔ gole ci atobɔ kibeen co. Baatinaaŋ o aavɛ tamma, anyek ɔl kidiŋdiŋanit zaar ugun. 10Anyek baliin unun kiiya. Anyek rooŋinɛt unun kutuguwe loocowɛ kiyo tamma o. 11Nyet dayiin onaaŋ iiten codoi waanico. 12Toŋ baciinok ogaacak kiyo kuuŋna kaal o abaca ɔl ŋaatinaaŋ o. 13Nyet dɔyiz ka calaŋ acinanet kaala o gɛrzɛ.
14Mã ooŋneku niiga ɔl oogi kaal o abaca ŋaatunooŋ, ooŋnekuŋ buk baatunooŋ o aavi tammu tadena igeet kaal ugooc abacanu. 15Mazi alaŋ ooŋneku niiga ɔl oogi kaal o gɛr agoonekuŋ niigi igeet, alaŋ buk koca baatunooŋ o aavi tammu tadena ooŋnekuŋ igeet kaal o abacanu been nɛɛn.
Demziin ci kooŋni dayiin zinzeetine ci abon
16Gɔɔn mã uuŋnu dayiin ka idiŋdiŋanit Jook, má anyoranu ŋumti kiyo ɔl o gɔɔn arɔɔŋ keyelizta eleeti ɔla o. Gɔɔn niigi ma ooŋ dayiin, alɔŋa eleeti, ma azɔp looc, ka kagaac ɔl nɔɔgɔ ooŋ dayiin ka kidiŋdiŋanit Jook. Abon zin agayu niiga uruktozek nɔɔgɔ vɔyita cigeec loota ŋina odota. 17-18Gɔɔn zin ma ooŋnu niiga dayiin ka idiŋdiŋanit Jook, otoonyit ŋumti, ma avilanu ooti juruŋ, ka calaŋ aga ɔl ogɛn uuŋnu niiga dayiin. Ŋaan agayuŋ igeet baatunooŋ o aga kaal dook. Ŋaan aruwekuŋ niini igeet vɔyit kaale o abon agoonu roodinta dook.
Demziin ci akati arɔkzɛt o itaŋnyi tammu tadena
19Má itaŋeku eleeti arɔkzɛt loota ŋina, eeci arɔkzɛt ci loocu adak tɔdɔwa ki zizaac, ma agɔrɔz agoryawa. 20Abon zin iyaŋeku eleeti arɔkzɛt tammu tadena, eeci ŋinaante alaŋ adak zizaaca ki tɔdɔ, ma akɔm agoryak ci ka kogorozit. 21Eeci ŋino iyaŋin arɔkzɛt unooŋ, ŋino buk aavtiyɛ zinzeeti ugooc nɛɛn.
Tokolec o alyo
22Ma kɛbɛrɛ tokolec ci alyo gi. Mã abon kɛbɛrɛ cugune o, aavi buk ɛlɛ cune o dook vooritina. 23Bar mazi gɛrzɛ kɛbɛrɛ cugune o, aavi buk ɛlɛ cune o dook muura, ma muuri nici gɛrzɛ ɔrɔɔt ɛlɛ.
Demziin ci akati inoni ci kiinoni kaal
24Akɔm laadun eet ci aliŋliŋonek alaat ram. Mã agɔɔn niini nɔkɔ, arɛɛz koca codoi ŋaatineeŋ ɔrɔɔt, ma amarnin codoi. Karabɔŋ aŋole codoi, ma apɛz codoi. Zin gole nico alaŋ abon ŋaati kaliŋliŋonɛkɛ Jook, ma bodo kaliŋliŋ guruc.
25Inoko zin kanekuŋ nɛ, Má iinonu maam ki dayiin o arooŋnyu ka orogti, karabɔŋ een rumanɛ ci ka uburucek eleeti. Eeci rogɛti titiny ɔrɔɔt kujuk dayiin, maje ɛlɛ titiny ɔrɔɔt kujuk rumanɛ. 26Icinit di kibaali o too ŋaati akuli tammu kɛŋa labak. Alaŋ niigi aḏowɛ, ma akɔm nɔɔgɔ labi ci ateedek piimanɛ. Zin baatunooŋ o aavi tammu tadena nɛɛn o anyek nɔɔgɔ dayiin. Bar zin niiga adiŋdiŋnyu ɔrɔɔt ujukit nɔɔgɔ. 27Ŋɛnɛɛn inoko ŋaatunooŋ ci azaac rogɛt cin kizi wun iitene codoi ṯɔr nɔkɔ inoninta?
28Iinonu zin rumanɛ gaga naa? Icinit di! Koroboli aduŋna ku? Alaŋ niigi aliŋliŋ, ma alaŋ alolak eleeti rumanɛ. 29Kaduwakuŋ zin igeet kanekuŋ nɛ, Mayo nuun een Solomon baal een aroi ɔrɔɔt e alaŋ anyak rumanɛ ci alina kiyo gɔɔn koroboli o. 30Mazi alinatan Jooi koroboli o gɔɔn alina waanico, ma bodo tiŋeere araaba kɔr o, alaŋ agayu Jooi anyuŋ buk igeet rumanɛ? Anyaku didi tɛ niiga tuwɛn ci miliny ɔrɔɔt giye ci iinonu kaal noko. 31Má iinonu zin gi ci aniyu nɛ, Kayo kojokta dayiin ŋaaḏaŋ? Karabɔŋ aniyu nɛ, Kayo kojokta kaal ci kawot ŋaaḏaŋ? Karabɔŋ aniyu nɛ, Kayo kojokta rumanɛ ci kanyak ŋaaḏaŋ? 32Eeci kaal nicoko abaaban gɔɔn ɔl o loocu tup nɔkɔ. Bar zin baatunooŋ o aavi tammu tadena aga nɔkɔ arooŋnyu niiga kaal nicoko dook o. 33Bar zin rak ɔɔwa ooritnɔŋ orooŋit baliin o Joowo. Utuguz kaal o abon arooŋekuŋ niini igeet utuguz ŋaan vurta anyuŋ niini igeet kaal nicoko dook. 34Má iinonu kaal ci tiŋeertinu, eeci Jooi ŋaan aga niini niceke. Olla utuguz kaal ci tɛ agoonu waanico o doon.
7Má apayeku ɔl gerzitin
1Má apayeku ɔl oogi gerzitin ka calaŋ buk apayekuŋ Jooi igeet gerzitin. 2Eeci mã apayeku ɔl oogi gerzitin, apayekuŋ buk Jooi igeet gerzitin nɔkɔ. 3Naa zin rican gi ci abil keberece ci gonon o, ma bar alaŋ abaaban rak gi ci appe abil keberece cuno o? 4Ku anei gon oma nɛ, Jai kaarawin gi ci anyei kebereca o, ma gi ci appe abil keberece cun o alaŋ rak aara naa? 5Zin niina ci adiŋdiŋan ɛlɛ vɔlɔŋa o aara rak gi ci appe abil keberece cun o ɔɔwa zɛɛ mazi icinɔ juruŋ, bitɔ zin aara gi ci abil keberece ci gotonon e.
Demziin ci akati momoz
6Má anyeku kaal o abon titiny orze, eeci alaŋ agayu karabɔŋ iiten oma ookconekuŋ igeet ɛlɛ, ma adakuŋ. Má ajukeku ziira ugooc alina kɔcɔcɔbanɛn kɔrgɛn, eeci arocek koca tɔdɔ zɔɔnɛ.
Emeda aŋaruyɔ
7Ijintɔ, ŋaan anyononekuŋ. Ɔrɔɔŋtɔ, ŋaan ajowanu. Ɛtɛrɛnit karogi, ŋaan akolonekuŋ. 8Eeci ɛɛti ci ajine, anyononek nɔɔnɔ gi o ajin Joowa. Ɛɛti ci arooŋnyi, ajowa gi o arɔɔŋ Joowa. Maje ɛɛti ci atɛrɛn karogi, akolonek nɔɔnɔ karogi o Joowo. 9Inoko ŋaatunooŋ ŋɛnɛɛn ci gɔɔn mã ajin ŋɛɛrin ḏokoc, anyek bar niini nɔɔnɔ bɛ? 10Karabɔŋ mã ajin niini nɔɔnɔ kulugit, anyek bar kowat? 11Mayo nuun eeginu gɛrzɛ noko, agayu kaal ci abon anyeku dɔl ugooc nɔkɔ. Zin bar baatunooŋ o aavi tammu tadena anyek ɔl o ajin nɔɔnɔ kaal ci abon ɔrɔɔt kujukuŋ igeet.
12Utuguzek ɔl oogi buk kaal o arooŋnyu niiga nɔɔgɔ kutuguzeyuŋ igeet. Nici kɛŋ o lotinok o Mosis been zoozok o nyakaŋanetu nɛɛn.
Demziin ci akati gɔl o akɔyet tammu tadena
13Oneec zin gɔl o lodoci akɔ araane o lodoci. Ma gɔl nici gɔl o akɔ tammu tadena nɛɛn. Ano zin gɔl nico ɔl ci miliny tɛr, eeci adɔi ɔrɔɔt. 14Maje gɔl o akɔ gooye o Loryento alɔɔlɔ niini ɔrɔɔt. Ma ano gɔl nico ɔl ci meelik gɛr, eeci aboke ɔrɔɔt.
Yabziin ci keetu ki kɛbɛrɛ ogin
15Egenyit nyakaŋanete o voloŋo. Gɔɔn ma kacin nɔɔgɔ eci bitaalu gononɛ kiyo ɛɛzana ween aza o. Maje bar zinzeeti ugeec eecitɔ ɛɛl kiyo guzule o. 16Ŋaan zin agayu nɔɔgɔ kaale o agɔɔn. Kaga zin gɔɔn laadun kɛɛna ceen tirɔ alaŋ abiirna kɛbɛrɛ ci kiŋirowu. Buk larbɔɔ alaŋ abiirna kɛbɛrɛ ci gemenyowu. 17Ma kɛɛt ci abon abiirna buk kɛbɛrɛ ci abon. Maje kɛɛt ci gɛrzɛ abiirna kɛbɛrɛ ci gɛr amadowez. 18Ma kɛɛt ci abon alaŋ abiirna kɛbɛrɛ ci gɛr. Maje buk kɛɛt ci gɛrzɛ alaŋ abiirna kɛbɛrɛ ci abon. 19Ma kɛɛn o alaŋ anyak kɛbɛrɛ ci abon keene o gɔɔn aḏok ɔl atɛɛdjak looc, ma ajukonek goo. 20Ŋaan zin agayu nyakaŋanɛt o voloŋo kaale ugeec agɔɔn.
Yabziin ci akati nuyak o alaŋ een didi
21Alaŋ ɔl dook o awuyan aneet azi nɛ, Manyi, Manyi, aridonek katin baliin o Joowo. Avɔ ŋinaante ɔl o gɔɔn agɔɔn kaal o arooŋek baaba o aavi tammu tadena nɔɔgɔ kutuguzɔ doon. 22Mazi iitene ci aku katin e ɔl ci meel avu anekan nɛ, Manyi, Manyi, baale gɔɔn kaduwaka ɔl kaviyak o Joowo zaare ugun. Buk baale gɔɔn kaarana miniŋ o Loryento ɔla zaare ugun. Ma kagoona kaal ci meel atɛɛt ɔl biye zaare ugun.” 23Kanei zin katin naana nɔɔgɔ nɛ, Alaŋ kagayuŋ igeet been nɛɛn. Ɛnyɛktɛ ŋaatan ŋina lorye ci oŋenu coko.
Yabziin ci akati eet ci tarbal kibeen eet ci agɛny ŋaati ɛɛnyci ceezi
24Ma ɛɛti ci azii zoozok cigan noko, ma azooni zinize onin dook, atobɔ niini kibeen eet ci agɛny ɛɛnyɛt ceez cin kutur ɔɔwa. 25Mazi atiil tammu ɔrɔɔt, ma ariya tawani, ma ivaan ŋɔɔti ɔrɔɔt, alaŋ ceez nici aruk looc been nɛɛn, eeci ɛɛnyci kutur ɔɔwa.
26Maje ɛɛti ci azii zoozok cigan noko, ma alaŋ azooni, abil niini kiyo ɛɛti ci tarbal ɛɛnyɛt ceez nyarata o. 27Mazi atiil tammu ɔrɔɔt, ma ariya tawani, ma ivaan ŋɔɔti ɔrɔɔt, aruk ceez nici looc kɔɔyɔyɛ lai, eeci ɛɛnyci nyarat kɛŋa.”
Abiir ɔl ooti gɛnyize o Yesu
28Mazi akɔ adica Yesu demziin nico, ibiirit ɔl dook ooti tɛt gole cin ademzin noko. 29Eeci alaŋ demziin cinɛ o atobɔ ki demziin o alaat ugeec gɔɔn ademzek nɔɔgɔ lotinok, bar adɛmzɛ niini kizi eet o didi anyak alaazɛt.
8Arogoz Yesu ɔl ci meelik moorizowɛ
1Mazi alocai Yesu bɛ tadena, unuya nɔɔnɔ ɔl ci meel gɛr. 2Ma akunak ɛɛti ci anyak mɔɔriz o gidaŋ nɔɔnɔ, ma aku akani kozoŋti looc nɔɔnɔ ŋuma, ma azi nɛ, “Manyi, mã arooŋ rogozan kizi maya, rogozan.”
3Ma anek Yesu nɔɔnɔ nɛ, “Karooŋ kuruguzin.” Ma itoon Yesu aziit, ma uum nɔɔnɔ azi nɛ, “Izi zin maya.” Enico ɛlɛ izi mɔɔrizi oninɛ e ḏim. Orok didi niini kobona kigirgir ɛlɛ kiyo da alaŋ amɔɔr o. 4Ma anek Yesu nɔɔnɔ nɛ, “Ziiyan di. Má akɔ aduwai zɔɔz nico eet oma, bar bitɔ yelek ɛlɛ alaan o ceez o Joowo ka kook kicinin niini ineet. Buk bitɔ taap Jook ebaal aduwan lotinowa o Mosis, ka kagayin ɔl dook didi urugu niina mɔɔrize baal amɔɔrni e.
5Mazi akunak Yesu kutur o kazi Kapernam, iiya urumtɔ ki alaan ci takirnya o Rom. Ma ilalek alaani nici Yesu arɔɔŋ tirtɛn. 6Azi nɛ, “Manyi, amɔɔr gabarɛnti cane ɔlɔ ɔrɔɔt ɛlɛ. Ɔɔŋ niini onyite codoi ṯɔr nɔkɔ, ma alaŋ anim kitiŋa jena. Apirnanɛ nɔɔnɔ balcɔnti ci amɔɔrni noko ɔrɔɔt ɛlɛ.”
7Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Ŋaan kakɔ kanyi nɔɔnɔ kizi maya.”
8Ma anek alaani nici Yesu nɛ, “Akɔm Manyi. Alaŋ aganɔ ŋaati akunakɛ niina kɔrɔk can o. Kaga nɔkɔ olla mɔlɔyi ci aduwa niina ŋina arogoz tedec gabaren can noko. 9Kanyei buk naana alaat oogi ci adikir ŋaatan alaazɛta, ma kazii naana zoozok cigeec. Ma bodo buk naana keen alaan ci adikir takirnyai, ma aziiŋnan niigi aneet. Mã kanei co nɛ, Bitɔ kete, akɔ. Mã kanei ce nɛ, Ija, aku. Buk mã kanei gabara ogan nɛ, Utuguz gi co, agɔɔn.”
10Mazi azii Yesu gi nico, ibiir nɔɔnɔ ɔɔ ɔrɔɔt ɛlɛ, ma anek ɔl ona ano nɔɔnɔ e nɛ, “Didilɛ kaduwakuŋ igeet, ŋaan baal rɛɛn ŋaan kicin ole o Israyil dook eet ci atuyan ɔrɔɔt kiyo ɛɛti nici noko! 11Abon aadanu gi ce. Avu katin ɔl ci meel atuyan aneet libire ci jenu o, ma avu ogɛnɛ libire ci nyagjo o. Ma avu aavtiz niigi dook loota kibeen Ibrayim ki Aizak been Jakob baliinte o Joowo. 12Maje bar ɔl o Israyil ogɛn o waan aganɔ ŋaati avɔyi baliinte o Joowo, ma bar alaŋ arɔɔŋ kutuyan aneet, atoowonek katin niigi muur bitaala rɛɛna many, ma alu niigi ŋinaante zɛɛ ma adak nyigit kirkic kirkic balcɔnta kibeen badi mony.”
13Enek ni Yesu alaan nico nɛ, “Bitɔ ɔlɔ. Ma gi o atu niina ŋaan agoononekin ineet.” Ma ziite ci azɔɔzɔnɛ niigi neke ɛlɛ urugun gabarɛnti o alaano nico.
14Mazi akɔ Yesu ole o Pitɔr, amɔda inyik o Pitɔr amɔɔr. Anyak tadiwɔn ci ɔɔŋɛ onyite codoi nɔkɔ. 15Mazi uum Yesu nɔɔnɔ aziit, izi maya enico ɛlɛ, ma iŋaaz, ma akɔ agoonek nɔɔnɔ dayiin.
16Ma yomana anyaaktak ɔl Yesu ɔl ci meel gɛr ci anyak miniŋ o Loryento eleetinɛ. Mazi aduwa Yesu olla zɔɔz ci aduwa, aduŋna miniŋa ci Loryento noko ŋaatineeŋ ecodoi nɔkɔ. Ma arogoz niini ɔl ci amɔɔr noko dook.
17Zin giye o agɔɔni niini gi nico, ɛlɛɛmɛ zɔɔz baal aduwa nyakaŋani o kazi Izaya zooze o anɛ nɛ, “Nɔɔnɔ nɛɛn o aarawet ageet moorizok ogaac.”
Alaŋ aboke ŋaati kanowi Yesu
18Mazi acin Yesu kɔlɛ ci meel aliya nɔɔnɔ noko, enewun nuyak ogin nɛ, “Kabaayizit liil kɔɔtɔ baagita.” 19Ma akunak alaani ci gɔɔn ademzek ɔl lotinok o Juz nɔɔnɔ, ma anek nɛ, “Gayoi, inoko kɔrɔɔŋa naana kunuwin ineet. Olla ŋinti akɔyɛ o kɔrkɔr.”
20Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Anyak kireerwana looknya, ma anyak kibaali ceezi, maje bar naana Ŋɛɛrti Eeto alaŋ kanyei ŋinti ka kaavɛ loota ka kuyubuzi.”
21Bodo azi ɛɛti oman ole o gɔɔn ano nɔɔnɔ nɛ, “Gayoi, karooŋ kunuwin ineet. Nyan zin rak kimiirozek kɔrɔk ka kook kiyaŋ baaba iitene ci adaaŋni.”
22Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Akɔm! Nowawan aneet inoko o. Anyek ɔl o alaŋ atuwi kiyaŋit gɔnɔgi o adaai.”
Ativan Yesu ŋɔɔt
23Ma vurta otoodit Yesu ki nuyak ogin kavool o liilu. 24Ŋintimiliny nɔkɔ ɔmɔdak nɔɔgɔ ŋɔɔti ci appe ɔrɔɔt liil kɛŋ. Ma ayɛlyɛlanak ŋɔɔti nici maam kavool ɔrɔɔt ɛlɛ. Maje Yesu ɔɔŋ daa. 25Ma iiŋka nuyawa oginɛ nɔɔnɔ anek nɛ, “Manyi, Manyi, Tiŋa je! Ɛɛlawet! Kizita toronyɛ ka kadaakta.”
26Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Naa? Abarinu naa? Anyaku dim tuwɛn ci miliny tɛr nɔkɔn?” Itiŋa ni niini jena, ma agernyek ŋɔɔt ki maam kajaŋantɛ. Ma ajaŋani didi tiv enico ɛlɛ.
27Ma abiir nɔɔgɔ dook ooti tɛt, ma anɔ nɛ, “Ma laadun eet ci abil ku nici? Ma nuun een ŋɔɔt kibeen maam azii nɔɔnɔ!”
Arogoz Yesu ɔl ceen ram anyak miniŋ ci gɛr
28Mazi abaawonek Yesu looc o ɔl o kazi Gadariin liil baagita, ɔɔt urumtɔ niini kibeen ɔl ceen ram ci avu bɔɔtwane o gɔɔn iyaŋi ɔl gɔnɔgi o adaai. Ɔl nicigi anyak miniŋ ci gɛr ɔrɔɔt ootinɛ. Aam nɔɔgɔ maŋɔnnya kiziti kɛlɛk o too ɛlɛ, ma akɔm eet ci anim kono gɔl ci aavtiyɛ niigi o. 29Ma agɛrɛny niigi enico ɛlɛ azi nɛ, “Ŋɛɛrti Joowo, arooŋ ŋaatinaaŋ naa? Akun ka ija uulalet ageeta iŋaan iiteni o payiinto ɔɔwa?”
30Maje ŋinaante anyak kɔcɔcɔbanɛn ci agɛ vorora liil otoga. 31Ma ilalek miniŋa ci ɔl nicoko o Yesu anek nɛ, “Inoko zin mã arɔɔŋ aarawet ageeta bitaala, nyet koota kɔcɔcɔbanene niceke.” 32Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Udunta zin. Ɔɔtɔ.” Ma aduŋna niigi ole ceen ram noko, ma avɔ kɔcɔcɔbanɛnɛ. Enico ɛlɛ ɔdɔkɔnyca kɔcɔcɔbanɛna vorora, ma iinak liil kutudude niigi dook lai.
33Odokonyit ni ɔl o oowa kɔcɔcɔbanɛn e odokonyit ɔɔtɔ korogjowɛ, ma avɔ aduwak ɔl zoozok nicoko kutur kɛŋa dook. 34Ma avu ɔl dook kutura ka kivita kicinit Yesu. Mazi avu acin nɔɔnɔ, ilaltek niigi nɔɔnɔ kɔtɔɔ looce cineeŋ o.”
9Arogoz Yesu eet ci rɛbrɛbi
1Ma atɔɔt Yesu kavool, ma abaayiz liil amiironek kutur onin kazi Kapernam. 2Ma ŋinaante ɔdɔŋtak ɔl ogɛn nɔɔnɔ eet ci rɛbrɛbi ɔɔŋ kuwena nɔkɔ. Mazi acin Yesu tuwɛn cineeŋ o, enek eet ci rɛbrɛbi noko nɛ, “Ŋɛɛran, talɔ! Aaryai baciinowa ugune.”
3Enico abaabanit alaata o ademzek ɔl lotinok zinzeetine ci aborni nɔŋ zɔɔz ci azi nɛ, “Ma dim ɛɛti nici anyek ɛlɛ kizi Jook?”
4Maje Yesu aga kaal ci abaaban niigi o nɔkɔ, ma anek nɔɔgɔ nɛ, “Abaabanu dim kaal ci gɛr zinzeetinɛ naa? 5Mayo aboke jaŋ? Kizi nɛ, Aaryai baciinowa ugune, yo da kizi nɛ, Tiŋa jena, tɔ? 6Inoko zin karooŋ keyeleyuŋ igeet naana Ŋɛɛrti Eeto kanyei dɔyiz ci kaaranɛ baciinok ɔla.” Enico enek niini eet ci rɛbrɛbi noko nɛ, “Tiŋa je! Doma kuwen cun o. Tɔ, bitɔ ɔlɔ.”
7Ma iŋaaz didi ɛɛti nici, ma awɔ akɔ ɔlɔ. 8Mazi acin ɔl gi nico, anyayit ŋoliin ɔrɔɔt ɛlɛ, ma anaat Jook giye ci anyekɛ eet ci deer alaazɛt ci abil kiyo ci anyek eet nico noko.
Awa Yesu Matiyu
9Ma vurta otoŋ Yesu ŋinito ɔɔtɔ. Mazi ŋaan awɔ gɔla nɔkɔ, icin Matiyu o gɔɔn alota guruc ole o ataalinɛ kaal mɛlɛgɛnyai aavi loota maktabe onin. Ma anek Yesu nɔɔnɔ nɛ, “Nowawan.” Enico ɛlɛ itiŋa Matiyu, ma ano nɔɔnɔ.
10Mazi akɔ adake Yesu ole o Matiyu, anyak buk ɔl ci meelik ŋinaante ole o gɔɔn alota guruc kibeen ɔl oogi ole o gɔɔn alaŋ azooni lotinok o Juz. Ma avu azɔlɔ niigi kibeen Yesu ki nuyak ogin ŋaatodoi. 11Mazi acin ɔl ogɛn ole o kazi Parici gi nico, enektek nuyak o Yesu nɛ, “Ma dim alaani cunooŋ o azɔlɔ ki ɔl ci gɔɔn alot guruc ki ɔl ci gɛr o naa?”
12Mazi azii Yesu gi nico, ɛbɛdɛkɛ niini nɔɔgɔ enek nɛ, “Gɔɔn ɔl calaŋ amɔɔr alaŋ arɔɔŋ niigi akim. Bar arɔɔŋ akim ɔl ci amɔɔr doon. 13Ɔɔtɔ ojokta kɛŋ ci zɔɔz o aduyai waragewe o Joowo azi nɛ, Alaŋ karooŋ kɛlɛk ceen todoyok o doon, bar karooŋ zinzeeti bonat ka kagama todoyok cugoocok o. Mazin naana alaŋ kakun ka kiiya kotowo ɔl o agɔɔn kaal o abon, bar kakun ka kiiya kotowo ɔl o agɔɔn kaal o gɛr.”
Adɛmɛz Yesu ɔl yabziinta
14Ivitak ni ivitak Yesu nuyawa o Jɔn o oonyi, ma avu ajin niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Gɔɔn naaga kibeen ɔl o Parici kuuŋna dayiin iiten oma ka kidiŋdiŋanta Jook. Ma bar nuyawa cugune o adake niigi iinya dook labak o naa?”
15Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Ma ŋaan karomena naana kibeen nuyak cigan o alaŋ rak niigi akat culum. Mazi tiŋeere iiya iiteni o ka kaaryai naana ŋaatineeŋ, ŋaan zin akat niigi culum, ma abor dayiin.
16Akɔm laadun eet ci abutanek rum ci rɛɛn gɔn ci colai, eeci mã agɔɔn nɔkɔ, arɛɛcai koca kujuk we.
17Akɔm buk eet ci arek iira buru ci rɛɛn. Mã agɔɔn niini nɔkɔ, adɛ koca iirana, ma alip buru. Abon zin arek niini iira buru ci colai ka calaŋ alibe.
Arogoz Yesu ŋaa ci amɔɔr ki dole ci adaai
18Mazi ŋaan aduwak Yesu nɔɔgɔ gi nico nɔkɔ, iiyak nɔɔnɔ alaani codoi alaate o ceez o Juz lotento, ma aku akani kozoŋti looc Yesu ŋuma, ma ilalek nɔɔnɔ anek nɛ, “Adaak bɛɛnyan! Bar zin kaga mã akun, ma ataadei nɔɔnɔ aziit, arogi koca.” 19Itiŋgazɔ ni Yesu kibeen nuyak ogin dook oneec eet nico.
20Mazi ŋaan awɔ niigi gɔla nɔkɔ, iiya ŋaa ci anyak mɔɔriz ci maam o ŋaanu irkitok amɔtɔ ram calaŋ gɔɔn rak ɛɛl. Ma aku uum niini Yesu rum eci bawuco. 21Eeci anek niini ɛlɛ maany nɛ, “Mã olla inoko kuum rum cin malkinto noko karugi koca.”
22Mazi abuudi Yesu, acin ŋaa nico, ma anek nɔɔnɔ nɛ, “Bɛɛnyan, má anyei ŋoliin gaga. Uruguzin ineet tuwɛn unune.” Enico ɛlɛ urugun didi ŋaa nici.
23Idicek ni niigi ɔɔtɔ korge o alaano e, Mazi avɔ arum kɔrɔk, ajowa dole ona amɔɔr e adaawa. Maje ɔl alu ŋinaante. 24Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Udunit ɔɔtɔ bitaala. Alaŋ dole adaai, olla ɔɔŋ labak.” Mazi azii ɔl gi nico, atararti niigi nɔɔnɔ. 25Mazi avɔ aduŋna ɔl dook, ook niini ceeza, ma akɔ agam dole aziit, ma iŋaaz dole enico ɛlɛ. 26Ma adiica awaŋi ci gi ci agɔɔn niini noko looc nice dook.
Arogoz Yesu ɔl ci rubenik een ram
27Mazi akɔ iŋaaz Yesu ŋinaante, iziiyit ɔl ceen ram ruben Yesu aku adiir ŋintineeŋ o. Mazi aku Yesu, oneec niigi nɔɔnɔ. Ma agɛrɛny azi nɛ, “Ŋɛɛrti Devid, anyek da kuwuceyin rubenzɛt cinaaŋ noko. Kolet da kɛbɛrɛ kicintowa.”
28Mazi akɔ arum Yesu kɔrɔk oma, ivitak ɔl ci ruben noko nɔɔnɔ, ma ajin niini nɔɔgɔ anek nɛ, “Inoko atuyu kizik tedec naana karuguzuŋ igeet didi?”
Ma abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Ii, kagaya anyei niina dɔyiz ci aruguzet ageeta.”
29Itiŋa ni Yesu, ma uum nɔɔgɔ kɛbɛrɛ azi nɛ, “Anyek zin kibil eci ona atuyu niiga o.” 30Enico ɛlɛ izi kɛbɛrɛ ugeec wak icintɔ. Ma aricanek Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Má avɔ aduwaku eet oma gi nico.”
31Bar mazi awɔ niigi, ɔɔt uduktak ɔl kutura dook zɔɔz ci ona agɔɔn Yesu o.
Arogoz Yesu eet ci adiiti alemeti
32Mazi ka kɔtɔɔzɔ Yesu ki nuyak ogin, anyaaktak bodo ɔl nɔɔnɔ eet ci adiiti alemeti, eeci anyak miniŋit. 33Mazi aara Yesu miniŋit eete nico, ozoozun niini enico ɛlɛ kibiirit ɔl dook ooti tɛt. Ma anɔ niigi nɛ, “Ŋaan baal rɛɛn laadun ŋaan kicinit Israyila ŋina gi ci abil nɔkɔ been nɛɛn.
34Maje bar ɔl o Parici anɔ nɛ, “Anyek nɔɔnɔ dɔyiz ci aaranɛ miniŋ ɔla noko alaani o miniŋu.”
Awucnek Yesu ɔl
35Ma azɔp Yesu kuturyok o looc nice dook adɛmɛz ɔl ceezine o Juz lotento, ma uuwak kaviyak o baliin o Joowo abon. Ma arogoz ɔl moorizok keŋti dook. 36Mazi acin niini ɔl ci meel avunak nɔɔnɔ noko, icirit nɔɔnɔ ziniz ɔrɔɔt ɛlɛ. Eeci avir nɔɔgɔ zinzeeti, ma anyak ŋoliin kaale o gɛr avunak nɔɔgɔ kiyo ɛɛzana o akɔm tuwayoi o. 37Ma anek Yesu nuyak ogin yabziinta nɛ, “Icinit di! Anyak mana labi ci meel gɛr, maje bar naaga ci ka keteedit mana o, keegin kidicɛ tɛr. 38Kijinit zin eet o mano ka kitoonayet ɔl oogi bodo kiiya kitirititet ageet teedinta.”
10Itoon Yesu nuyak ween amɔtɔ ram
1Ma awa Yesu nuyak ogin een amɔtɔ ram dook ŋaatodoi, ma anyek nɔɔgɔ dook dɔyiz ci ka kaartai miniŋ ɔla, ma arogzi ɔl moorizok keŋti dook. 2Zaar zin o nuyak ween amɔtɔ ram nɛɛn ce. Saiman o kazi zaar oogi nɛ Pitɔr, ki gɔtɔni o kazi Andoru, ki Jemis, ki gɔtɔni o kazi Jɔn o eegin lɔgɔz o eet o kazi Zebedi, 3ki Pilip, ki Bartalamu, ki Tomaz, ki Matiyu baal gɔɔn alot guruc o meeryo e, ki Jemis ween ŋɛɛrti Alvayoz, ki Tadeyos, 4ki Saiman baal gɔɔn oorinɛ looc onin Israyil e, been Judaz Iskariyot baal ka kataalɔi Yesu e.
5Mazi ka kitoon Yesu nuyak ceen amɔtɔ ram nicoko, itilo nɔɔgɔ rak anek nɛ, “Má avoyu loocowe o ɔl o alaŋ eegin Juz, karabɔŋ een kuturyowe ci ɔl o Samariya been nɛɛn. 6Bar ɔɔtɔ korogjowe ci ɔl o Israyil atobɔ ki ɛɛza ci akoloni. 7Ɔɔtɔ uuwayit iziti nɛ, Izi baliin o Joowo ajɔn. 8Orogozit zin ɔl o amɔɔr, ɔdɔŋta ɔl o adaai daayiza, orogozit ɔl o anyak mɔɔriz o gidaŋ, aarta miniŋ ɔla. Kiyo anyuŋ Jooi igeet dɔyiz nico kɔkɔm gi ci aruweku nɔɔnɔ o, ɔɔtɔ buk niiga utuguz kaal nicoko nɔkɔ kɔkɔm gi ci aruwekuŋ ɔl igeet. 9Má ayiitu guruc been nɛɛn. 10Má buk ayiitu kaboot ci eeronu. Olla iyiitit rumanɛ ki caava ci anyaku eleetine o doon kibeen kɛɛn ci omtinto. Eeci eet ci aliŋliŋ ŋaan anyononek nɔɔnɔ kaal o arɔɔŋ dook ka kɛɛrɔni.
11Mã avoyu kuture ci avoyu, orooŋit eet ci abon atalnanuŋ ka itiktɔi. Aavtiyu ni ole nico zɛɛ ma alam awoyu ŋina. 12Mã avoyu ole ci avoyu, enektek rak ɔl ɔɔwa nɛ, Abonanu ɔl ci kɔrɔk nico? Ganɔn ŋaatunooŋ. 13Mazi atalnanuŋ ɔl ci kɔrɔk nico igeet, amayuwit nɔɔgɔ. Mã alaŋ atalnanuŋ niigi ageet, abadai mayuwɛnɛt cunooŋ o. 14Mã alam kɔrɔk, karabɔŋ een kutur calaŋ atalnanuŋ ɔl, karabɔŋ alaŋ aziiŋnuŋ niigi igeet, otoŋit ŋinito. Utuduŋta zin tɔdɔ zɔɔnɛ ka kizi tɛɛdzooc calaŋ abadaku ŋinite been nɛɛn. 15Abon aadanu gi ce. Katin iitene ci payiinto e apayek Jooi ɔl ci kutur calaŋ atalnanuŋ neke gerzitin ci appe ɔrɔɔt kujuk ci ɔl baal abaak loocowe o kazi Sodom been ɔl o Gomora e.
Ilot Yesu nuyak ogin
16Iziiktɔ di! Olla kitoonuŋ naana igeet ɔɔtɔ ɔtɔɔz kiyo aza o gononik awɔ guzule kɔrgɛna o. Abon zin agenyu kiyo kireerwana o, ma abon anyaku ɛɛzɛt kiyo yɛɛla o. 17Ebeyit zin eleeti juruŋ! Anyak tiŋeere gɔɔn ɔl ci avɔ agamnyuŋ igeet, ma avoyuŋ rooni, ma avɔ arukuŋ ceezine ugeec lotento. 18Anyaakuŋ gɔɔn tiŋeere niigi igeet rooni, eeci anuyaŋ niiga aneet. Ma ŋinaante ŋaan aduwaku niiga alaat o roonnyo ki ɔl o alaŋ een Juz zoozok ogan. 19Mazi anyaanuŋ gɔɔn tiŋeere niigi igeet rooni, má abarinu aniyu nɛ, Kayo kɔɔt kudukta naa?, karabɔŋ bar aniyu nɛ, Kayo kɔɔt kozoozɔ ki nɔɔgɔ ku?, eeci iitene ci avoyuŋ niigi igeet rooni e ŋaan anyononekuŋ igeet zoozowa ci ka udukta. 20Ma zoozowa ci ka udukta o alaŋ een zoozok cugooc, bar zoozok ci avu Vɔŋize o Jook ween baatunooŋ o azɔɔz ŋaaten igeet.
21Iitene nice akɔyi gɔɔn katin ɛɛti dole o yaatin ɛlɛ daayiza kook kadaak didi. Maje buk baatizɛt ki yaatizɛt avɔyi dɔl ugeec ɛlɛ daayiza nɔkɔ. Dɔlya buk katin ookconek baatigeec ki yaatigeec, ma avɔyi nɔɔgɔ daayiza. 22Amarninuŋ katin ɔl dook igeet, eeci anuyaŋ niiga aneet. Zin ɛɛti ci amɛz kaal nicoko dook zɛɛ ma aṯornɛkɛ niigi dook, arogzɛ waanma niini. 23Mã agiduŋ ɔl kuture oman, ɔɔtɔ bodo kuture ce. Didilɛ kaduwakuŋ igeet, alaŋ azobju kuturyok ci ɔl ci Israyil noko dook zɛɛ ma adicanu ŋaati uuwayeku nɔɔgɔ zɔɔz o Joowo, maŋaan naana Ŋɛɛrti Eeto kiiya.
24Akɔm eet ci adɛmzɛ ci adiŋdiŋ kujuk eet o adɛmɛz nɔɔnɔ. Ma buk akɔm gabaren ci adiŋdiŋ kujuk manyi onin. 25Abon zin buk ɛɛti ci adɛmzɛ azɔl ki eet o adɛmɛz nɔɔnɔ piryakzɛt. Buk gabarɛnti abon azɔl ki manyi onin piryakzɛt. Gɔɔn mã awo ɔl eet ci korgu zaar ceen mazwa kizi Loryen, bar tiŋeere ɔl ci kɔrɔk cino akanek ɔl nɔɔgɔ mazwa ci gɛr ɔrɔɔt.
26Zin má aŋolinu niiga nɔɔgɔ, bar uuwayit moozɛta. Eeci gi ci aroodi inoko tiŋeere ayelzai. Buk kaala o aŋɔmtɛ inoko katin abɔryai. 27Ma zoozok ci kaduwakuŋ naana igeet ceeza tɔ noko, abon avɔ aduwaku niigi ɔl bitaala vitɛnanɛ dook. Buk zoozok o aziiŋnu niiga aŋɔmɔt ɔl, abon abɔraku ɔl dook kiziiyit.
28Má aŋolinu ɔl o aruk eleeti doon kadaayitɔ, ma bar alaŋ anim kuruyit voŋizok ugooc. Bar zin abon aŋolinu niiga Jook o anim niini kuruk eleeti ki voŋizok buk, ma ajukek nɔɔgɔ dook goo. 29Inoko anim ɛɛti oman ŋaatunooŋ kataala zoot ceen ram giricoca labak, ma bar akɔm zin zoote nicoko ŋaatineeŋ ci adaai calaŋ baatunooŋ tamma aga. 30-31Má anyak zin ŋoliin gaga, eeci adiŋdiŋnyu niiga Joowa ɔrɔɔt ujukit zoot ci meel gɛr. Agayuŋ Jooi igeet, ma azoonuŋ ɔrɔɔt ɛlɛ, mayo nuun een im cugooc ootinu noko ɛlɛ aga dook lai.
32Mã abɔra ɛɛti ɔl dook kebereca gi ci azi nɛ, Katu naana Yesu, kabɔrai buk katin naana tuwɛn onin ŋume o baaba tammu tadena nɔkɔ. 33Mã adaŋnyan ɛɛti aneet ɔl dook kebereca, kadaŋ buk katin naana nɔɔnɔ ŋume o baaba tammu tadena nɔkɔ.
34Má abaabanu gi ci aniyu nɛ, Kuni cane o anyaak looc ganɔn. Akɔm! Bar tiŋeere anyaa marnɔn. 35Kuni cane o anyek tiŋeere lɔgɔz kamartɔi baatigeec. Maje dɔlya o ŋaaye amarnin yaatigeec. Alawanɛta amarnin inyigɔ. 36Maje eet ci atuyan aneet amarnin tiŋeere nɔɔnɔ ɔl o tatok onin ɔrɔɔt ɛlɛ.
37Ma ɛɛti ci arɛɛz baatin ki yaatin ɔrɔɔt kujukan aneet alaŋ aganɔ ŋaati ɛɛnɛ niini nuyai can kodot. Buk ɛɛti ci arɛɛz ŋɛɛrin karabɔŋ een bɛɛnyin ɔrɔɔt kujukan aneet alaŋ aganɔ ŋaati ɛɛnɛ niini nuyai can kodot. 38Maje ɛɛti calaŋ adoma kɛɛt onin een talakec, ma ataadek inyaa, ma anuyan aneet, niini alaŋ een nuyai can. 39Ma ɛɛti ci arɔɔŋ korogoz ɛlɛ onin, bar akoloz. Maje ɛɛti ci akoloz ɛlɛ onin ŋaaten aneet, bar ajowa niini rogɛt o abil been nɛɛn.
40Mazin ɛɛti ci atalnanuŋ igeet ole cin, atalnanan bar niini aneet, ma atalna buk niini eet o itoonanan aneet. 41Ma ɛɛti ci atalna nyakaŋan ci Joowo giye o ɛɛnɛ niini nyakaŋan ci Joowo, aruwek katin buk Jooi nɔɔnɔ vɔyit kiyo nyakaŋani nici noko. Ma ɛɛti ci atalna eet ci abon atu Jook, eeci een niini eet ci abon Joowo, aruwek katin buk Jooi nɔɔnɔ vɔyit kiyo ɛɛti nici noko. 42Abon zin agayu gi ce. Ma ɛɛti ci olla anyek nuyawe cigan noko codoi ŋaatineeŋ maam ci alal kowot giye o ɛɛnɛ niini nuyai can, didilɛ, aruwek katin buk Jooi nɔɔnɔ vɔyit cigin.
11Itoonek Jɔn nuyak ogin Yesu
1Mazi akɔ odotiz Yesu ŋaati aduwakɛ nuyak ogin een amɔtɔ ram lotinok nicoko, otoŋ niini ŋinite ɔɔtɔ ook ɛdɛmɛz ɔl kuturyowe o ajɔŋzɔ ki ŋinite. 2-3Maje Jɔn o oonyi waanice acabje. Mazi azii niini sijina ŋinaante kaal o agɔɔn Yesu, itoonek nuyak ogin oogi ka kɔɔt kijinit nɔɔnɔ kenektek nɛ, “Ma dim yo niina een Kiristo baal azi Jɔn nɛ, ka katin kiiya e nɛɛn, yo kereya da eet oma ci ŋaan aku?”
4Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Imiirte ɔɔtɔ uduktak Jɔn kaal ci acinu kibeen kaal ci aziiŋnu noko. 5Enektek nɔɔnɔ nɛ, Ɔl o ruben icintɔ. Ɔl o ŋɔɔlik ɔtɔɔzɔ tɔp. Ɔl o anyak moorizok o gidaŋ orogoztɛ. Ɔl o adiiti iina iziiktɔ. Ɔl o adaai itiŋgazɔ daayiza korogit bodo. Maje kaviyawa o Joowo abon uuwawonek ɔl o amaat. 6Amayuk zin Jooi eet calaŋ bakbai ziniz ŋaatan.”
7Mazi amiiri nuyawa ci Jɔn o, uduwak Yesu ɔl o avu azii nɔɔnɔ e zɔɔz ci akati Jɔn. Anek nɛ, “Baale avoyu ŋaati Jɔn balala e, arooŋnyu da ɔɔt icinit naa? Arooŋnyu ɔɔtɔ icinit artɛ ci amɔɔni ŋɔɔti? 8Yo da arooŋnyu ɔɔtɔ icinit eet ci aborcek rumanɛ ci alina? Bar kanɛ alaŋ een nɛɛn, eeci ɔl ci anyak rumanɛ ci alina abaak gɔɔn niigi ceezine o adikir alaatu. 9Yo da arooŋnyu ɔɔtɔ icinit nyakaŋan? Kanekuŋ zin nɛ, Icintu zin da didi niiga eet ci adiŋdiŋ kujuk bar nyakaŋan. 10Eeci Jɔn nica nyakaŋan baal azɔɔz Jooi waragewe onin e nɛɛn, baal azi nɛ, Kitoona katin toonnyai onan karayai ŋaatun, ka kiiya kidimdimaneyin gɔl unun. 11Abon zin agayu gi ce. Ma Jɔn nica adiŋdiŋ niini ɔrɔɔt kujuk ɔl o abaak loota baale e zɛɛ been inoko o buk. Mazin ɛɛti ci cɛlbɛz baliinte o Joowo, mayo nuun cɛlbɛz niini ɔrɔɔt, bar adiŋdiŋ niini kujuk Jɔn. 12Ma iiten baal akanan Jɔn uuwayi o kaviyak o Joowo e zɛɛ been waanico o, ɔl ci meel amartɔi baliin o Joowo ɔrɔɔt ɛlɛ, ma arɔɔŋ kɛɛlti ɔl o gɛrzɛ nɔɔnɔ dɔyiza. 13Maje nyakaŋanɛta dook kibeen buk Mosis azɔɔz waanice niigi zɔɔz ci akati baliin o Joowo. Mazi aku Jɔn e, iiya buk uduwa zɔɔz nico. 14Mã didi utuyu da waanice niiga kaviyak ugeec, agayu koca didi Jɔn nica Ilija baal aduwa nyakaŋanɛta kuni onin e nɛɛn. 15Mã anyaku iin ci aziiknenu, iziiktɔ juruŋ.
16Kayo kotobozek ɔl ci ɔɔ nico alaŋ atuwi noko naa? Atobɔ niigi ki dɔl o gɔɔn amici kɔrɔk bawuca, ma agernyek ogɛnɛ gɔnɔgi anek nɛ, 17Karuwekuŋ kidorɛt, bar niiga alaŋ arooŋnyu orogomit. Kabena beniin o daayizo, bar niiga alaŋ arooŋnyu utuluz. 18Iziiyit di kɛŋ ci yabziin nico. Baale ma aku Jɔn e, alaŋ adak dayiin ci adak ɔl dook o, ma alaŋ awot nyaan. Ma bar azi ɔl nɛ, Anyak niini miniŋit ɔɔwa. 19Mazi kakun Naana Ŋɛɛrti Eeto e, kadake, ma kawodɛ. Ma azi ɔl dook nɛ, Icinit di eet nico. Anyak alɛm, ma abaaki, ma eeginɔ laŋoten ki ɔl o gɔɔn alot guruc ki ɔl o alaŋ azooni lotinok o Juz dook. Zin bonati o gɛnyiz o Joowo ayelzai kɛlɛɛmɛ kaale o abon agooni.”
Abornek Yesu nɔŋ ɔl o kuturyok o alaŋ atuwe
20Akata ni Yesu ɔzɔɔz zɔɔz ci abornɛki nɔŋ kuturyok baal gɔɔn agɔɔni niini kaal o atɛɛt ɔl biye e, eeci ɔl o kuturyok niceke alaŋ arɔɔŋ kabadit mony baciinowe ugeec. 21Ma azi Yesu nɛ, “Izi nɔŋa cugoocok wole ɔl o kutur o kazi Korazin. Izi buk nɔŋa cugoocok wole ɔl o kutur o kazi Bezediya. Mã da kaal baal atɛɛt ɔl biye agooni ŋaatunooŋ e kutuguze kuturyowe o kazi Tayor ki Sidon baal uulali e, abadit waan ɔl ugeec mony baal rɛɛna many iŋaan kuulaltɛ e, ma uburuca waan niigi awac eleetinɛ ugeec, ma aborcek rumanɛ ci zɔrzɔr, ma anyak waan buk niigi ciiroc ka keyeleza gi o abadi niigi mony baciinowe ugeec. 22Abon zin agayu gi ce. Katin iitene ci payiinto e apayekuŋ Jooi igeet gerzitin ɔrɔɔt kujuk ɔl ci kuturyok ci kazi Tayor been Sidon noko. 23Buk niiga ɔl o kutur o kazi Kapernam arooŋnyu odoŋit eleeti? Ajukoneku zin buk katin niiga goo o Loryento ɔɔtɔ many. Eeci kaal baal atɛɛt ɔl biye baal agooni ŋaatunooŋ e waan da kutuguze kuture o kazi Sodom, ŋaan waan Sodom kuulalɛ zɛɛ been inoko. 24Abon zin agayu gi ce. Katin iitene ci payiinto e awucnek Jook ɔl o kutur o kazi Sodom bar kujukuŋ igeet.”
Azi Yesu nɛ, Ivitayaŋ aneet
25Ma anyek Yesu Jook zany anek nɛ, “Baaba, Manyi o tammu tadenu ki tɔdɔ, katalnɛ naana ɔrɔɔt ŋaatun, eeci arɔɔdɛ zɔɔz unun een didi ɔl o gɔɔn abaaban niigi kizik bar agɛny, ma iiya eyeleyu ɔl o cɛlbɛz. 26Nɔɔnɔ zin nɛɛn baaba. Agoon gi nico gole o arooŋ niina.”
27Mazi aṯornɛkɛ Yesu zooze nico, enek ɔl nɛ, “Anyan baaba onane kaal dook aneet. Akɔm zin eet oma ci agayan aneet ŋɛɛrin, bar agayan aneet baaba doon. Akɔm buk eet oma ci aga baaba, bar kaga nɔɔnɔ naana ŋɛɛrin doon, kibeen ɔl o karooŋ ka keyelizak baaba nɔɔgɔ.
28Ivitayaŋ zin aneet niiga dook o apirnanu kaale o loocu, ka kiiya kanyuŋ igeet uyubuzit. 29Agamta demziin onan zinzeetine ugooc dook. Ivita ɛdɛmɛztɔ ŋaatan, eeci aneet alalnan ziniz, ma kacɛlbɛzan ɛlɛ. Ka zin ivita ajokta niiga yubzɛn eleetine ugooc kizi zinzeeti tiv. 30Eeci demziin ci ka kanyuŋ naana igeet o alaŋ adɔi.”
12Abornek ɔl o Parici Yesu nɔŋ
1Ma iinyaye ogɛn iitene o gɔɔn yubzento ɔtɔɔzɔ Yesu ki nuyak ogin, ma avɔ abatak manɛɛn culu labinu. Maje nuyak adak magizeeti, ma acarkiz labi nicoko, ma adak. 2Mazi acin ɔl o Parici gi ci agɔɔn nuyawa noko, enektek niigi Yesu nɛ, “Cin di! Apɛz nuyawa cugune noko lotinok ogaac giye ci agɔɔni niigi gi ci waan alaŋ aganɔ ŋaati agɔɔni iitene ci yubzento o.”
3Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Ŋaan ekeebit gi baal agɔɔn alaani o kazi Devid waan baal adayi magiz nɔɔnɔ kibeen ɔl ogin e? 4Akɔ waanice niini ceeze o Joowo, ma akɔ anyek alaani o ceez nice nɔɔnɔ ki ɔl o ɔrkɔr ḏɔkɛn o gɔɔn ataabi ɔl Jook. Ma avu adak niini ki ɔl cigin noko. Yo nuun abac niigi waanice lotinok baal gɔɔn azi nɛ, Abon adak ḏɔkɛn niceke alaata o ceez o Joowo doon e, adayit waanice niigi labak. 5Buk ŋaan agaac niiga kɛɛranene ugooc zɔɔz o gɔɔn aliŋliŋi ɔl o ataap Jook ceeze o Joowo iitene o yubzento tup nɔkɔ, ma akɔm gi ci gɛr ŋaatineeŋ? 6Kanekuŋ zin nɛ, Bar naana kadiŋdiŋ ɔrɔɔt kujuk ceez o Joowo. 7Azi waragɛwi o Joowo nɛ, Alaŋ karooŋ kɛlɛk ceen todoyok o doon, bar karooŋ buk zinzeeti bonat ɔla. Inoko tɛ didi agaac kɛŋ ci zɔɔz nico, alaŋ koca apayeku ɔl ci abon noko gerzitin. 8Eeci naana Ŋɛɛrti Eeto keen Manyi o iiten o yubzento nɛɛn.”
Arogoz Yesu eet ci dɔkɔm aziiti
9Enico otoŋ Yesu ŋinito ɔtɔɔ ook ceeze o lotento. 10Maje ŋinaante anyak eet ci dɔkɔm aziiti. Ma anyak buk ŋinaante ɔl ci Parici ci arɔɔŋ kedetit Yesu giye ci gɛr agɔɔn. Ma ajin niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Mayo dim lotinowa ogaac aziiŋnekin ineet rogoz ɔl iitene ci yubzento noko labak?”
11Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Ŋɛnɛɛn inoko ŋaatunooŋ ci iinak ɛɛz cinɛ look iitene ci yubzento noko ma alaŋ ɛɛla? 12Mazin bar ɛɛti ci deer adiŋdiŋ ɔrɔɔt kujuk ɛɛz! Ma aziiŋneket buk lotinowa ogaac kitiritit ɔl iitene ci yubzento o labak.”
13Zin enico ɛlɛ enek Yesu eet ci dɔkɔm aziiti noko nɛ, “Zɔlan aziit cun dɔkɔm noko.” Mazi azɔlan ɛɛti aziit, obona didi kotobtɔ ki gɔn ci ona abon o nɔkɔ. 14Mazi acin ɔl ci Parici o gi nico, otoborit niigi nɔŋ ɔrɔɔt ɛlɛ. Ɔtɔɔzɔ ni ŋina ɔɔt abaabanit gɔl ci ka kurukti Yesu kadaak.
Aŋɛryai Yesu laadun kizi gabaren ci Joowo
15Maje Yesu aga gi nico nɔkɔ, otoŋ ni niini ŋinite ɔtɔɔ, ma ano ɔl ci meel gɛr nɔɔnɔ. Ma arogoz niini ɔl o amɔɔr dook. 16Ma aricanek niini ɔl ci ona arogoz mɔɔrizɔi noko calaŋ avɔ aduwak ɔl oogi.
17Zin agooni gi nici o ka keyelizai bonati o Yesu baal aduwa Jooi nyakaŋane o kazi Izaya. 18Azi baale niini nɛ, “Icinit di gabaren onan kaŋɛra naana. Kareez naana nɔɔnɔ ɔrɔɔt ɛlɛ, ma katalnɛ ŋaatin. Karekɛ tiŋeere nɔɔnɔ Vɔŋiz onan, ma aduwak katin niini ɔl dook zɔɔz o payiin onan abil tɔp. 19Alaŋ tiŋeere niini adaŋɔ kibeen ɔl, ma alaŋ agɛrɛny, ma akɔm eet ci azii nɔɔnɔ molok ci abololi gɔla. 20Atirit gɔɔn tiŋeere niini ɔl o apirna, mã niigi arɔɔŋ tirtɛn ŋaatin. Ma iitene ci abadaan niini e, anyaa katin bonat, ma adica kaal ci gɛr ɛɛl loota ŋina noko dook. 21Ma atu katin modɛna ci loocok noko dook nɔɔnɔ.”
Aara Yesu miniŋ o Loryento dɔyize o Vɔŋiz o Joowo
22Anyaaktak ni ɔl ogɛn Yesu eet ci ruben, ma alaŋ azɔɔz, eeci anyak miniŋit alya. Ma arogoz niini eet nico, kicinɔ ma azɔɔz labak. 23Ma abiir ɔl dook ooti giye nico, ma ajinɔ niigi maany anɔ nɛ, “Mayo nici ŋɛɛrti Devid didi?”
24Mazi avɔ azii ɔl o Parici zɔɔz nico, izitɔ nɛ, “Aara niini miniŋ ɔla o, eeci anyek nɔɔnɔ dɔyiz Loryenti ween alaan o miniŋu kazi Baalzibol.”
25Maje Yesu aga gi ci abaaban niigi o nɔkɔ, ma anek nɔɔgɔ nɛ, “Gɔɔn mã aŋɛrɔ ɔl ci looc codoi, ma ɔɔrɔ niigi maany, lɔɔci nici uulali, ma alaŋ abil kɔdɔk ŋinti rɛɛn. Buk mã aŋɛrɔ ɔl ci kɔrɔk codoi, ma ayɔwɔ niigi maany, alaŋ kɔrɔgi nici abil kɔdɔwɛ ŋinti rɛɛn. 26Zin buk koca mã aŋɛr Loryenti baliin cin o, ma ɔɔrɔ niigi maany, adicai koca baliin cinɛ o taman. 27Aniyu inoko niiga nɛ, Anyan Loryenti aneet dɔyiz ci kaaranɛ miniŋ ɔla. Zin mã abil nɔkɔ, ŋɛnɛɛn koca ci anyek ɔl o anuyuŋ igeet dɔyiz ci aaranɛ miniŋ o? Inoko zin ɔl ugooc anuyu igeet apakteyuŋ vɔlɔŋ. 28Bar zin kaara naana miniŋ ɔla Vɔŋize o Jook o ayelzakuŋ gi o iiyakuŋ igeet baliin o Joowo. 29Akɔm laadun eet ci anim kook kɔgɔrɔz kaal ceeze ci eet ci mooti adɔi dooke coma rak acap nɔɔnɔ ɔɔwa, ma adɔɔn zɛɛ ook ni adoma kaal ogin dook ceeza.
30Ma ɛɛti calaŋ korkorya been aneet, amarninan niini aneet. Maje ɛɛti calaŋ atiritan kolotak ɔl baliin o Joowo, atooyek niini ɔl tuu ŋaatan. 31Zin giye nico kanekuŋ nɛ, “Aara Jooi ɔl baciinok ugeec gɔɔn agɔɔn, kibeen zoozok ugeec gɛr gɔɔn aduwa dook labak. Maje bar eet ci aduwak zɔɔz ci gɛr Vɔŋiz o Joowo, alaŋ ŋaatin oŋɛci nici aariyai nɔkɔ been nɛɛn. 32Ma ɛɛti ci aduwakan zɔɔz ci gɛr aneeta Ŋɛɛrti Eeto, aara Jooi nɔɔnɔ oŋec nico labak. Maje eete ci aduwak zɔɔz ci gɛr Vɔŋiz o Joowo alaŋ ŋaatin oŋɛci nici aaryai nɔkɔ been nɛɛn.
33Gɔɔn kɛɛn ci abon abiirna buk kɛbɛrɛ ci abon. Maje kɛɛn ci gɛrzɛ, abiirna buk kɛbɛrɛ ci gɛr. Má anyeku zin kɛɛt o abon kizi gɛrzɛ. 34Igeet dɔl ci kokonyawu coko! Kayo udukta kaal ci abon ku mã gɛrzɛ zinzeeti o? Ma gɔɔn laadun ɔtɔgi aduwa kaal o anyak ziniz eecitɔ. 35Ma ɛɛti ci abon ziniz aduwa zoozok o abon ɛɛl zinize onin. Maje ɛɛti ci gɛrzɛ ziniz aduwa niini zoozok o gɛr ɛɛl zinize onin.
36Didilɛ kaduwakuŋ igeet, katin iitene ci payiinto e ajin Jooi ɔl dook zoozok ugeec gɛr baal gɔɔn aduwa loota ŋina e dook. 37Apakuŋ katin igeet zoozowa ugoocok maany, karabɔŋ apayekuŋ gerzitin, karabɔŋ een bonat.
Arɔɔŋ ɔl Yesu kutugu gi ci atɛɛt nɔɔgɔ biye
38Ma vurta ivitak ɔl o Parici ogɛn ki ɔl o gɔɔn ademzek ɔl lotinok o Joowo Yesu, ma avu anek nɛ, “Gayoi, tuguweyet di gi ci ateedek biye.”
39Ma azi Yesu nɛ, “Mayo ɔl ci ɔɔ nico noko akɔm tuwɛn, ma gɛrzɛtɛ ɔrɔɔt nɔkɔn? Ajinaŋ niiga aneet kutugu gi ci ateeduŋ biye. Akɔm zin kina! Olla gi o atɛɛt ɔl biye baal agoononek nyakaŋan o kazi Jɔna e doon ci ka buk kutuguwozeyuŋ igeet. 40Zin kiyo baale aavɛ niini kulugit kɛŋa waazinok iiyu ki baalinok iiyu e, buk tiŋeere naana Ŋɛɛrti Eeto ŋaan kaavɛ tɔdɔwai eecitɔ waazinok iiyu ki baalinok iiyu. 41Mazin katin iitene ci payiinto e ɔl baal kutur o kazi Ninava e iŋaaz jena, ma abɔrak Jook kaal ugooc gɛr agoonu, eeci baale niigi otoŋit baciinok ugeec iinya baal aziiŋni zɔɔz o Jɔna e. Mazin bar demziin cane o adiŋdiŋ ɔrɔɔt kujuk zɔɔz baal Jɔna e. 42Buk katin iitene ci payiinto e iŋaaz ŋaa ween alaan baal abal looc o kazi Ciba, ma abɔrak Jook kaal ugooc gɛr agoonu, eeci baale ɛɛrɔn niini ook looce o rɛɛn many arɔɔŋ ka kook kiziik demziin ci gɛnyiz baal alaan o kazi Solomon e. Zin bar naana kadiŋdiŋ ɔrɔɔt kujuk Solomon.
43Zin gɔɔn ma aduŋna miniŋit ci Loryento eete oman, awɔ akɔ balala ŋaati adɔyi akɔm maam ka kook kɔrɔɔŋ ŋinti ayubzi ŋinaante. 44Mazi alaŋ ajowa ŋinti ayubzi ŋinaante, anek ɛlɛ maany nɛ, Nyan kimiire kook eete baal kooŋnei looc e. Mazi abada, aku ajowa eet nico abil kiyo ceez o aviilyai kitiliza, ma akɔm ririny kɛŋa o. 45Ma adun bodo niini akɔ bitaala, ma akɔ anyaa miniŋ ci Loryento oogi ceen torgɛrɛm ci gɛr ɔrɔɔt bar kujukit nɔɔnɔ, ma avu abaak eete nico. Ma uulali ɛɛti nici kizi gɛrzɛ ɔrɔɔt kujuk baale. Iinak zin buk katin ɔl ci ɔɔ nico gɛr noko gerzitin nici nɔkɔ.
Yaati Yesu ki gɔtɔnɔgi Yesu
46Mazi ŋaan azɔɔzɔ Yesu ki ɔl nicoko nɔkɔ, ivita yaatinɛ ki gɔtɔnɔgi. Ma avu ɛɛl bitaala arɔɔŋ ka kozoozɔ ki nɔɔnɔ. 47Ma anek ɛɛti oman Yesu nɛ, “Yaatun ki gotonogu nɔɔgɔ ci ɛɛl bitaala neke arooŋnyin niigi ozoozɔ ki ineet.”
48Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Yaai ŋɛnɛ? Gɔtɔnɔga ɔl jaŋ?” 49Ma oov Yesu nuyak ogin, ma anek eet nico nɛ, “Cin di! Nicigi yaai, ma een gɔtɔnɔga. 50Ma ɛɛti ci agɔɔn kaal o arooŋek baaba o aavi tammu tadena nɔɔnɔ kutugu, niini gɔtɔna, ma een ŋɔɔna, ma een yaai.”
13Aduwa Yesu yabziin ci eet ci aḏowe
1Ma iitene nice ɛlɛ itiŋa Yesu ɔlɔ ook liil otoga, ma akɔ aavi loota ŋinaante. 2Ma ŋinaante ivitak nɔɔnɔ ɔl ci meel gɛr zɛɛ makacin ook niini kavoola liil kɛŋa. Maje ɔl dook aavtiz liil otoga dɔwɔna. 3Ma oobek niini nɔɔgɔ kaal ci meel gɛr yabziinta. Anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Anyak baale eet ci akɔ ḏowɛn mana. 4Mazi akɔ aḏowɛ, iitazak ḏowo ogɛn gɔl kɛŋ, ma avu avɛra kibaali, ma adak dook lai. 5Maje ḏowo ogɛn iinak vitɛn ceen biyɛn, ma aduŋna ḏowo nici kataman. 6Mazi aranɛ kɔr, araabjai bodo kataman, eeci akɔm tɔdɔ ci abon ka kuruktɛkɛ agɛrɔ looc juruŋ. 7Maje ḏowo ogɛn iinak bila kɔrgɛn, ma aduŋna bila zɛɛ makacin eedit nɔɔgɔ calaŋ abiir. 8Bar ḏowo ogɛn iinak tɔdɔ ci abon, ma abiir juruŋ, ma anyaa gɔɔn vokonti codoi kɛbɛrɛ ci miliny. Ma anyaa ogɛn kɛbɛrɛ ci meel kidicilim. Maje ogɛn anyaa kɛbɛrɛ ci meelik ɔrɔɔt.”
9Mazi aṯornɛkɛ Yesu yabziinte nico, enek nɔɔgɔ nɛ, “Mã anyaku iin ci aziiknenu, iziiktɔ juruŋ.”
Aduwa Yesu gi o azɔɔzi kaal yabziinta
10Ivitak ni Yesu nuyawa oginɛ, ma avu anek nɛ, “Ma dim gɔɔn niina aduwai ɔl kaal yabziinta o naa?”
11Abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Inoko anyozozeyuŋ igeet gɛnyizi ci ka agayi zoozok o baliin o Joowo aroodi. Maje nɔɔgɔ ŋaan kanyozozek gɛnyizi nici. 12Ma ɛɛti ci agɛny laadun azaaconek bodo nɔɔnɔ bar kɛgɛny ɔrɔɔt. Maje bar ɛɛti ci akɔm nɔɔnɔ gɛnyiz laadun, mayo nuun anyak da niini ci miliny tɛr, aamnyai bar ŋaatin nici kaavu nɔkɔ. 13Zin kaduwai nɔɔgɔ zoozok yabziinta o, eeci niigi mã agɛlɛm kaal, alaŋ acin juruŋ. Mã azii, alaŋ aga keŋti cigeec juruŋ. 14Ɛlɛɛmnyai zin zɔɔz baal aduwa nyakaŋani o kazi Izaya. Azi baale niini nɛ, “Aziizar gɔɔn niigi kaal been tɛr, bar alaŋ aga keŋti cigeec. Agɛlɛm gɔɔn niigi kaal been tɛr, bar alaŋ acin juruŋ. 15Eeci ɔl ci ɔɔ nico noko akɔm nɔɔgɔ baabani. Ma adiit iin ugeec, eeci alaŋ arɔɔŋ kiziiktɔ, ma amot kɛbɛrɛ, eeci alaŋ arɔɔŋ kicintɔ. Matɛ calaŋ agɔɔn niigi nɔkɔ, acinɛ waan kɛbɛrɛn labak, ma aziiknɛ iini ugeec. Matɛ waan buk kabadayan niigi aneet, akoli koca nɔɔgɔ ooti kagaac kaal juruŋ, ma waan kuruguz naana nɔɔgɔ.”
16Bar zin niiga amayuwenu ɔrɔɔt, eeci kɛbɛrɛ cugooc o acinɛ juruŋ, ma buk iina cugooc o aziiŋnɛ. 17Didilɛ kaduwakuŋ igeet, baale nyakaŋanɛta ci meel kibeen ɔl ci meel ole o Joowo arɔɔŋ kicinit kaal ci acinu niiga noko ɔrɔɔt ɛlɛ, ma bar ŋaan niigi kicinit nɔkɔ been nɛɛn. Ma buk arɔɔŋ niigi kiziiyit kaal ci aziiŋnu niiga noko, bar ŋaan kiziiyit.
Aduwa Yesu kɛŋ ci yabziin o eet o aḏowe
18Iziirartɔ zin juruŋ ka agaac kɛŋ ci yabziin ci eet ci aḏowɛ o. 19Ma ɔl o azii kaviyak o akati baliin o Joowo, ma bar alaŋ aga kɛŋ cin, atobɔ niigi ki gɔl kɛŋ o iinak ḏowo. Ma aku Loryen, ma avɛra zɔɔz o aḏowɛ zinzeetine ugeec. 20Ma vitɛna ceen biyɛn iinak ḏowo o atobɔ niigi ki ɔl o gɔɔn olla azii zɔɔz o Joowo talniinta, ma agama kataman talniinta. 21Bar alaŋ akɔ zɔɔz nici zinzeetinɛ juruŋ, ma atuwe ŋintimiliny tɛr, mazi akunak nɔɔgɔ piryakzɛt giye o tuwɛn uneeŋ, amiiri bodo niigi ki vurut. 22Ma tɔdɔwa ci ɛɛl bila kɔrgɛna, ma iinak ḏowo o, atobɔ niigi ki ɔl o gɔɔn azii zɔɔz o Joowo, maje bar baabani ci kaal o loocu ki baabani ci arokzetu ɛɛt zɔɔz o Joowo kamaduk ŋaatineeŋ. 23Mazin tɔdɔwa ci abon, ma iinak ḏowo o, atobɔ niigi ki ɔl o gɔɔn azii zɔɔz o Joowo juruŋ, ma azooni zinzeetine ugeec didi. Ma amɛna niigi gole o Joowo juruŋ, ma atobɔ niigi baayize uneeŋ ki labi ci abiirna kɛbɛrɛ ci miliny, maje ogɛn abiirna kɛbɛrɛ ci meel kidicilim, maje ogɛn abiirna kɛbɛrɛ ci meelik ɔrɔɔt.”
Aduwa Yesu yabziin ci labinu kibeen imac
24Ma bodo aduwak Yesu ɔl yabziin oma anek nɛ, “Ma baliin o Joowo atobɔ ki mana ci aḏok ɛɛti. 25Ma iitene oman baalin kɛŋa ŋaati ataŋguzi ɔl dook iiya ɛɛti ceen miroi, ma aku aḏok imac kacantɔ ki labi mana eecitɔ zɛɛ ɔɔtɔ ni niini. 26Mazi akɔ arɛc labina, eyeliztai imac nicigi buk. 27Ma avu gabara ci eet o mana nico, ma anek nɔɔnɔ nɛ, “Manyi, iiten baale kizik aḏui ḏowo ci abon ɔrɔɔt. Mazin yo imac nici avu ŋaaḏaŋ?”
28Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔgɔ anek nɛ, “Anyak miroi ci iiya oḏok nɔɔgɔ.”
Ma ajin niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Mayo zin inoko arooŋnyet ageeta koota keteedawa imac nicoko?”
29Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔgɔ anek nɛ, “Akɔm! Alaŋ karooŋ, eeci kabaaban karabɔŋ koca ateedanu labi buk. 30Anycek rak labi kibeen imac buk kɔɔt niigi dook zɛɛ ma iitene ci teedinto e, ŋaan kaduwai ɔl o teedinto ka kɔɔt keteeda rak imac ɔɔwa, ma acap zɛɛ ka kujuktek goo. Maje labi ka keteeda zɛɛ ka karyekan piim onan.”
Aduwa Yesu yabziin ci keberec ci keetu
31Ma bodo aduwak Yesu nɔɔgɔ yabziin oma anek nɛ, “Ma baliin o Joowo atobɔ ki keberec o motoŋtoco aduŋna mana o. 32Bar mazi akɔ aduŋna, iroktai zɛɛ makacin izi kɛɛt ci adikir ɔrɔɔt. Ma ɛɛnyɛt kibaali ceezi kɛɛt nico otonɛ.”
Aduwa Yesu yabziin ci nyigit ci telawu
33Ma bodo aduwak Yesu nɔɔgɔ yabziin oma anek nɛ, “Ma baliin o Joowo atobɔ ki nyigit o telawu gɔɔn adɔŋca ŋaa jayitota, ma arurek tela zɛɛ makacin ɛtɛdɛwi tela we dook komokcar o.”
Aduwak Yesu ɔl zoozok yabziinta
34Aduwak Yesu ɔl kaal dook yabziinta zɛɛ ma akɔm gi codoi ṯɔr nɔkɔ calaŋ aduwak niini nɔɔgɔ yabziinta. 35Agooni kaala nici o ka kɛlɛɛmɛ zɔɔz baal aduwa nyakaŋani. Baale azi niini nɛ, “Katin gɔɔn mã kazoozona kibeen nɔɔgɔ, kaduwai zoozok yabziinta. Kaduwai katin nɔɔgɔ kaal ci baale kinatamma laadun e ŋaan kagaac.”
Aduwa Yesu kɛŋ ci yabziin ci labinu ki imac
36Otoŋek ni Yesu kɔlɛ looc ɔɔtɔ ook ceeza. Ma avunak nuyawa oginɛ nɔɔnɔ, ma avu anek nɛ, “Duwayet di kɛŋ ci yabziin ci labinu kibeen imac o.”
37Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔgɔ anek nɛ, “Ma ɛɛti ci aḏok ḏowo ci abon o aneeta Ŋɛɛrti Eeto nɛɛn. 38Maje mana looc nɛɛn. Ma labina ci abon o ɔl o avunak baliin o Joowo nɛɛn. Maje imac ɔl o avɔ niigi ki Loryen. 39Ma miroiti ci aku aḏok imac o Loryen nɛɛn. Ma ɔl ci aliŋliŋ atɛɛt labi o toonnyak o Joowo. 40Zin kiyo buk alotai imac, ma ajukonek goo o, abil buk tiŋeere iitene ci aṯornɛkɛ lɔɔci e nɔkɔ. 41Waanci kagamɛ baliin onan loota ŋina kitoon tiŋeere naana Ŋɛɛrti Eeto toonnyak ogan kɔɔt kuluta ɔl dook o gɔɔn ademzek gɔnɔgi oogi gɔl ci ka kabacai baciinok, kibeen ɔl o gɔɔn agɔɔn kaal o gɛr dook. 42Ma avu ajukek nɔɔgɔ goo, ma alu niigi ŋinaante zɛɛ ma adak nyigit. 43Maje dɔlya o Joowo anyak katin niigi vooritin ci vɔɔr pɛr kataraanet kiyo ii o baliinte o baatineeŋ tammu tadena. Zin mã anyaku iin, iziiktɔ juruŋ.
Aduwa Yesu yabziin ci akati warki ci aroodi mana
44Ma baliin o Joowo abil kiyo warkina o arɔɔt da ɛɛti oman mana kɛŋa o. Mazi awɔ aku ɛɛti oman bodo mana nico, ma ajowa warki nicoko, ma alaŋ arɔɔŋ rak kadawa. Bar atalnɛ ɔrɔɔt, ma abuŋ, ma akɔ ataalinɛ kaal ogin anyak dook zɛɛ iiya ni ataala mana nico ɛlɛ dook kizi cin.
Aduwa Yesu yabziin oma ci akati baliin o Joowo
45Buk baliin o Joowo abil kiyo ɛɛti ween tajɛr arɔɔŋ kataala kalbɛ ceen ziira o. 46Mazi akɔ ajowa niini codoi ŋaatineeŋ ci adoŋnyi ɔrɔɔt ɛlɛ, amiironek kɔrɔk, ma akɔ ataalinɛ kaal ogin anyak dook zɛɛ iiya ni ataala ziira nicoko.
Aduwa Yesu yabziin ci akati cabak
47Bodo buk baliin o Joowo abil kiyo cabai o ajukonek liil, ma agama kuluk kɛbɛrɛ dook o. 48Mazi akɔ abiz cabai nici, agurak ɔl dɔwɔn, ma aku aavtiz loota, ma atakal kuluk. Adoma kuluk ci abon adikir o arek tori, maje ci miliny gɛr o ajukek tuu. 49Mazin buk katin iitene ci adican lɔɔci e abil nɔkɔ. Avɔ katin toonnyawa o Joowo, ma avɔ alota ɔl o gɛr dook, ma aŋɛra nɔɔgɔ doon ole o abon dook lai. 50Ma avu ajukek nɔɔgɔ goo o Loryento. Ma alu niigi ŋinaante zɛɛ ma adak nyigit kirkic kirkic.”
Demziin o rɛɛn been o colai
51Ma ajin Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Inoko kaal ci kaduwakuŋ noko dook aziiŋnu juruŋ?”
Ma abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Ii, kaziiŋna.”
52Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Ma ɔl o aga waragɛ o Joowo rɛɛn, ma ademzek gɔnɔgi oogi, ma inoko ivita iziti nuyak cigan, atobɔ niigi kibeen eet ci korgu anyak ceeze cin kaal o abon rɛɛn been buk o colai o.”
Abor ɔl Yesu kuture onin kazi Nazarɛt
53Mazi adica Yesu yabziinok nicoko, ɔtɔɔ ŋinaante imiirozek kutur onin. 54Ma akɔ adɛmɛz ɔl ceeze o lotento. Ma abiir ɔl o azii nɔɔnɔ ŋinaante ooti tɛt, ma anɔ niigi nɛ, “Ma dim logoti nici ajowa gɛnyiz kibeen dɔyiz ci agɔɔni kaal ci atɛɛt ɔl biye noko ŋaaḏaŋ? 55Mayo niini alaŋ een ŋɛɛrti eet o gɔɔn abaac kɛɛn ŋina o nɛɛn? Alaŋ een yaatin nɛɛn Meri? Alaŋ een gɔtɔnɔgi nɛɛn awoyi Jemis ki Josev ki Saiman been Judaz? 56Alaŋ een ŋɔɔnɔgi dook nɛɛn o abaak ŋina o? Ajowa zin niini kaal nicoko dook ŋaaḏaŋ?” 57Zin enico otoborit niigi nɔɔnɔ.
Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Gɔɔn laadun nyakaŋan atitiny nɔɔnɔ ɔl ci kuturyok oogi, maje bar ɔl o kutur onin kibeen ɔl o tatok onin ɛlɛ alaŋ atitiny nɔɔnɔ.” 58Ma akɔm waanice Yesu kaal ci meelik atɛɛt ɔl biye agɔɔn ŋinaante, eeci alaŋ anyak niigi tuwɛn.
14Abaaban Erod zɔɔz ci akati Yesu
1Ma iinyaye niceke iziik alaani o kazi Erod baal abal looc o kazi Galili e kaal ci agɔɔn Yesu o. 2Ma anek niini alaat o miliny aliŋliŋ ki nɔɔnɔ nɛ, “Inoko nicini Jɔn o oony ɔl nɛɛn abada bodo daayiza. Gi zin inoko ci agɔɔni niini kaal ci atɛɛt ɔl biye noko nɛɛn.”
Daayiz o Jɔn o oonyi
3Azi Erod nɔkɔ o, eeci baale agam niini Jɔn, ma acap sijina giye ci akati Erodiyas ween ŋaa o gɔtɔni o kazi Pilip. 4Eeci baale anek Jɔn Erod nɛ, “Alaŋ abon ŋaati bodo ariyɛ ŋaa ci gotonon o niina maany.” 5Waanice arɔɔŋ Erod kuruk Jɔn kadaak, bar olla waanice aŋole niini ɔl o Juz, eeci waanice Jɔn ŋaatineeŋ abil kiyo nyakaŋani o. 6Mazi akɔ aada Erod iiten onin baal aritan e, otowa ɔl ci meelik ka kivita kimicit ole cin o. Orogom ni tinati Erodiyas ɔl ŋuma zɛɛ makacin ɛtɛɛdɛ Erod ziniz ɔrɔɔt ɛlɛ. 7Ma aterkedek dole gi ci anek nɛ, “Mã anyak gi ci olla arooŋ, duwayan ka kanyin.”
8Imiire ni dole ook ijin yaatin gi ci abon ka kanyek Erod nɔɔnɔ. Mazi abada, iiya enek Erod nɛ, “Karooŋ ɔɔ o Jɔn. Nyaayan kodooca inoko ɛlɛ ŋina.”
9Ma awuci Erod ziniz ɔrɔɔt ɛlɛ zooze nico. Bar giye o ɛtɛrkɛdi niini dole zɔɔz ɔl dook ŋuma, ɔkɔma bodo gɔl ci ka kabadai zɔɔz nico. 10Ma aduwak ɔl kɔɔt keteeda Jɔn ɔɔ sijina. 11Ma anyaak ɔl dole ɔɔ kodooca, ma akɔ anyek niini yaatin. 12Mazi azii nuyawa o Jɔn daayiz onin, ivita adomta nɔɔnɔ, ma avɔ ada zɛɛ iiya ni ɔɔt uduktak Yesu daayiz.
Adayiz Yesu ɔl ci meelik gɛr (5000)
13Mazi azii Yesu zɔɔz nico, ɔtɔɔzɔ niini ki nuyak ogin ŋinaante oneec liil kavoola ɔɔtɔ ŋaatineeŋ doon tuuwa. Mazi avɔ aziiknek ɔl Yesu ŋinite, ɔɔtɔ buk niigi odotek korogjok looc oneec Yesu zɔɔnɛ liil otoga. 14Ŋinaante mazi atɔɔdak Yesu dɔwɔn, icinun ɔl ci meelik anowa nɔɔnɔ noko. Ma uwucnek nɔɔnɔ kɔlɛ nici, ma arogoz o amɔɔr ŋaatineeŋ dook moorizowɛ.
15Ma iitene nice ɛlɛ yoman, ivitak Yesu nuyawa oginɛ, ma avu anek nɛ, “Izi lɔɔci yoman, ma buk een ŋina lɔɔci balal. Anyek ɔl kɔɔtɔ kuturyowe ci miliny neke ka kɔɔt kataalta kaal ci adak.”
16Bar abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Alaŋ aganɔ ŋaati awɔyi. Ŋaan anyeku nɔɔgɔ kaal ci adak niiga alya.”
17Ma abɛdɛkɛ nuyawa nɔɔnɔ anek nɛ, “Akɔm dayiin ci kanyaka meel kina. Kanyaka ŋina ḏɔkɛn tur ki kuluk ram nɔkɔ.”
18Enek ni Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Anyaaktayaŋ di kaal nicoko ŋaato.” 19Ma aduwak ɔl kaavtiyɔ loota artɛnɛ. Ma adoma ḏɔkɛn ceen tur noko ki kuluk ceen ram noko, ma agɛlɛm tammu taden, ma anyek Jook zany. Ɛtɛɛt ni ḏɔkɛn, ma anyek ḏɔkɛn nicoko kibeen kuluk nuyak ogin ka keŋeryek ɔl. 20Ma adake ɔl dook zɛɛ makacin ipiiyantɛ. Ma alota nuyawa dayiin ci anyigjai o zɛɛ ma abitiz gilanya amɔtɔ ram. 21Ma ɔl ci baal adake neke een maczɛt doon lak tur lak eet ram kamɔtɔ (5000) calaŋ akɛɛp ɔl ŋaai ki dɔl.
Awɔ Yesu maam tadena
22Mazi avɔ adotiz ɔl dayiinta, anyek Yesu nuyak ogin kɔtɔɔzɔ enico ɛlɛ kabaaktɛ kavoola karaktɛ kɔɔt liil baagita. Maje niini aavi rak ka kazaan ɔl kɔɔt korogjowɛ. 23Mazi avɔ azaani ɔl, ɔtɔɔ niini doon ook ɔtɔɔt bɛ taden ka kook kijin Jook. Ma akɔ aavi ŋinaante niini doon zɛɛ ma yoman. 24Maje kavooli o avɔyi nuyawa e ŋaan awɔ liil kɛŋa nɔkɔ, eeci atirginyɔ ki ŋɔɔt ɔrɔɔt ɛlɛ. 25Mazi akɔ amaman tammu, iiyak Yesu nuyak ŋaati awoyanɛ maam tadena. 26Mazi acin nuyawa nɔɔnɔ awɔ maam tadena nɔkɔ, otoŋole looc ɔrɔɔt ɛlɛ. Abaaban bar azi nɛ, Coma een miniŋit. Makacin egerenyit niigi ŋoliinta.
27Ma azoozek Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Aneeta gi! Má aŋolinu looc gaga. Anycek zinzeeti kodoyit.
28Ma abɛdɛkɛ Pitɔr Yesu anek nɛ, “Manyi, mã een didi nicini ineet nɛɛn, nyan buk aneet kɔtɔɔ maam tadena kook ŋaatun.”
29Ma anek Yesu nɔɔnɔ nɛ, “Ija.” Ma aduŋna Pitɔr kavoola, ma awɔ maam tadena akɔ ŋaati Yesu. 30Bar bodo mazi acin ŋɔɔt ivaan ɔrɔɔt nɔkɔ, anyawun ŋoliin, ma arɔɔŋ akɔ maami tɔ ka waan kotododɛ. Makacin ɛgɛrɛny izi nɛ, “Manyi, Manyi, ɛɛlawan.”
31Ma itoonek Yesu nɔɔnɔ aziit, ma ɛɛla nɔɔnɔ enico ɛlɛ. Ma anek Yesu nɔɔnɔ nɛ, “Anyei niina tuwɛn ci miliny tɛr. Bodo anyi ziniz kizi ḏakḏak naa?”
32Ma avɔ niigi dook kavoola, ma azi ŋɔɔti tiv. 33Ma adiŋdiŋan nuyawa dook Yesu azi nɛ, “Een didi tɛ niina Ŋɛɛrti Joowo.”
Arogoz Yesu ɔl ci amɔɔr kuture ci kazi Genezaret
34Abaayizit ni niigi liil, ma avunak looc o kazi Genezaret. 35Mazi avɔ acin ɔl Yesu ŋinaante, iiyezit niigi nɔɔnɔ, ma itoonek niigi utugeti ɔl dook kutura ka kulutak ɔl Yesu ɔl o amɔɔr. 36Ma ilalek niigi nɔɔnɔ ka kanyek ɔl ci amɔɔr noko olla nuun kuumit rum cin o. Mazi olla uum ɔl o amɔɔr rum cin o, orogit didi niigi moorizowe ugeec.
15Demziin ci akati kɛɛr ci ɔl o Parici
1Ivitak ni Yesu ɔl o Parici ki ɔl oogi ole o gɔɔn ademzek ɔl lotinok Jerusalɛma, ma avu anek nɔɔnɔ nɛ, 2“Ma dim nuyawa cugune o alaŋ azooni lotinok o jijitigaac rɛɛn o naa? Alaŋ rak gɔɔn niigi oony azɛɛn juruŋ iŋaan kadaktɔ eo aduwan kɛɛranɛ ogaac naa?”
3Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Ma niiga buk alaŋ azoonu lotinok o Joowo, ma bar anuyu demziinok cugooc doon o naa? 4Azi gɔɔn Jooi nɛ, Tɔŋɔlɛ baatun ki yaatun. Mã alam eet ci aduwak yaatin ki baatin gi ci gɛr, abon aruwe niini kadaak. 5Maje bar niiga ademzonu anonu nɛ, Mã anyewun ɛɛti kaal ogin anyak dook Jook, alaŋ bodo niini aganɔ ŋaati atiriti baatin karabɔŋ een yaatin. 6Gole nico ɛɛti nici alaŋ aŋole baatin ki yaatin. Buk gole nico epeztu niiga zɔɔz o Joowo, ma bar unuyu zoozok cugooc doon. 7Igeet ɔl ci abuuku eleeti o! Alɛɛma didi Jooi zɔɔz o akanuŋ igeet baal aduwa nyakaŋane o kazi Izaya anɛ nɛ, 8Gɔɔn ɔl nicigi adiŋdiŋanan aneet utugetinɛ doon, maje bar zinzeeti cigeec o adɛyai ŋaatan many. 9Alaŋ zin niigi aganɔ ŋaati adiŋdiŋanan aneet, eeci arican niigi demziin ci kɛɛranɛ ugeecik ɔrɔɔt kujuk demziin ci zɔɔz onan.”
Kaal o anyek eet kizi ririny
10Otowa ni Yesu kɔlɛ dook, ma aku anek nɛ, “Iziiktɔ di! Aryek kɛŋ ci zɔɔz co zinzeeti juruŋ. 11Akɔm gi ci adak ɛɛti otoga ci anyek eet kizi ririny ŋume o Joowo, bar zin kaal o gɔɔn aduwa ɛɛti otoge onin nɛɛn o anyek nɔɔnɔ kizi ririny.”
12Ma vurta ivitak Yesu nuyawa oginɛ, ma avu anek nɛ, “Zoozok ona aduwa e anyigit ɔl o Parici ɔrɔɔt ɛlɛ.”
13Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Mã anyak gi ci ŋaan laadun baaba tammu tadena koḏok, ma bar aduŋna niini doon, adaacak koca bitaalin. 14Má areku zin niiga nɔɔgɔ zinzeeti gaga. Niigi olla alaat ci ruben. Gɔɔn laadun mã ayit ɛɛti ci ruben gɔn ci buk ruben, iinak koca niigi dook look.”
15Ma ajin Pitɔr Yesu anek nɛ, “Duwayet di kɛŋ ci yabziin nico.”
16Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Ma een buk igeet nuyak ogan ɛlɛ, ŋaan aleekuŋ kɛŋ ci zɔɔz nico nɔkɔ? 17Alaŋ agayu dayiin ci adak ɛɛti ci deer otoga avɔ kɛŋa, ma bodo avɔ aduŋna o? 18Bar zin kaal o anyek eet ci deer kizi ririny ŋume o Joowo nɛɛn o aduŋna zinize onin. 19Eeci ziniz anyaa baabaninok ci meel gɛr kiyo monyɛnɛt ci kamonyi ɔl ci deer, ki zoocmazit, ki rɛɛcanzɛt, ki gorziin, ki vɔlɔŋ, been ŋomtiin. 20Avu kaal nicigi dook eet ziniza, ma anyek nɔɔnɔ kizi ririny ŋume o Joowo. Maje bar gi ci kadayin iŋaan kotoonyit azɛɛn o alaŋ anyek eet kizi ririny ŋume o Joowo.”
Ŋaa ci atuwɛ
21Ɔtɔɔ ni Yesu looce ci kazi Genezaret noko ook looce ci ajɔŋzɔ ki looc o kazi Tayor been Sidon. 22Maje ŋinaante anyak ŋaa ceen borit ci ɔl o kazi Kanan abaak ŋinaante, ma akunak niini Yesu, ma agɛrɛny ŋaati aluwi ɔrɔɔt ɛlɛ, ma ilalek nɔɔnɔ anek nɛ, “Manyi ween ŋɛɛrti Devid, ɛɛlawan da! Tiritan! Kanyei bɛɛnyan ɔlɔ ci anyak miniŋit ci Loryento alya, ma apirnanɛ nɔɔnɔ ɔrɔɔt ɛlɛ.” 23Maje Yesu ajaki niini labak. Akɔm gi ci aduwak nɔɔnɔ kina. Ivitak ni Yesu nuyawa oginɛ, ma avu anek nɔɔnɔ nɛ, “Anyek ŋaa nico kɔtɔɔ, eeci anuyet, ma awudeket luwanta.”
24Ma abɛdɛkɛ Yesu, azi nɛ, “Kitoonnyai laadun o ka kiiya kɛɛla ɔl o Juz doon, eeci niigi atobɔ ki ɛɛza ci akoloni.”
25Mazi azii ŋaa nici zɔɔz nico, iiya, ma aku akani kozoŋti looc Yesu ŋuma, ma alu azi nɛ, “Manyi, tiritan!”
26Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Alaŋ abon ŋaati kaamanɛ dɔl dayiin, ma kanyek orze.”
27Ma ilalek niini Yesu anek nɛ, “Manyi, alɛɛma didi zɔɔz nico. Zin mayo nuun een orze o ɛlɛ avɛr zurzuryak o gɔɔn iinanɛ ɔl dayiinta o labak.”
28Ɛbɛdɛkɛ ni Yesu nɔɔnɔ enek nɛ, “Een ŋaa ci anyei tuwɛn ci appe ɔrɔɔt. Ŋaan zin agoononekin ineet gi ci ona arooŋ o.” Enico ɛlɛ orok didi dole oninɛ.
Arogoz Yesu ɔl ci meel gɛr
29Ɔtɔɔ ni Yesu ŋinaante, ma akɔ ano liil o kazi Galili otok. Ma bodo ooŋ liil otok, ma atɔɔt akɔ taden, ma akɔ aavi loota biyɛnɛ ŋinaante. 30Ma avunak ɔl ci meel gɛr nɔɔnɔ ŋinaante. Anyaak niigi nɔɔnɔ ɔl ci ŋɔɔlik, ki ɔl ci ruben, ki ɔl ci dɔkɔm azɛɛna, ki ɔl ci adiiti iina ki alemeti, been ɔl oogi ci amɔɔr meelik gɛr. Ma avu arekɛ niigi Yesu looc, ma arogoz niini ɔl nicoko dook lai. 31Mazi avɔ acin kɔlɛ dook ŋinaante, ɔl o adiiti iina ki alemeti e iziiktɔ ma azɔɔz labak, ki ɔl o dɔkɔm azɛɛna e ɔzɔlantɛ azɛɛna ugeec, ki ɔl o ŋɔɔlik e ɔtɔɔzɔ bɛrbɛr, ki ɔl o rubenik icintɔ, ibiirit nɔɔgɔ ooti giye nico, ma adiŋdiŋan niigi Jook ɔrɔɔt ɛlɛ.
Adayiz Yesu ɔl ci meelik (4000)
32Otowa ni Yesu nuyak ogin, ma aku anek nɛ, “Awucnekan ɔl nici ɔrɔɔt ɛlɛ, eeci karomena ki nɔɔgɔ iinya ceen iiyu noko dook, ma ɔkɔm niigi gi ci adak. Alaŋ zin karooŋ kanyek nɔɔgɔ kazaantɛ kɔtɔɔzɔ nɔkɔ kɔkɔm gi ci adak, gɛrzɛ ŋaan avɔ aval magizeeti gɔla.”
33Ma abɛdɛkɛ nuyawa nɔɔnɔ anek nɛ, “Ka zin yo kojokta balale nico dayiin ci alɛɛnɔ ki kɔlɛ nicoko dook ŋaaḏaŋ?”
34Ma ajin Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Anyaku inoko ḏɔkɛn izɔk?”
Ma anek niigi nɔɔnɔ nɛ, “Kanyaka ḏɔkɛn torgɛrɛm ki kuluk ci miliny tɛr.”
35Uduwak ni Yesu ɔl dook kaavtiyɔ loota. 36Ma adoma ḏɔkɛn ceen torgɛrɛm noko ki kuluk nicoko, ma anyek Jook zany, ma atɛɛt ḏɔkɛn nicoko, ma anyek nuyak keŋeryek ɔl. 37Ma adake ɔl oke dook zɛɛ been paŋ. Ma alota nuyawa ḏɔkɛn ci anyigjai o zɛɛ ma abitiz gilanya torgɛrɛm. 38Maje ɔl ci baal adake neke een maczɛt doon eet tur lak eet ram (4000) calaŋ kakeebek ŋaai ki dɔl.
39Mazi adotiz ɔl dayiinta, anyek Yesu ɔl kɔtɔɔzɔ. Ma atɔɔt niini kavool, ma abaayiz liil akɔ looce o ajɔŋzɔ ki kutur o kazi Magadan.
16Abor Yesu ŋaati agɔɔni gi ci atɛɛt ɔl biye
1Ma avunak ɔl o Parici ki ɔl o Sajuzi Yesu. Arɔɔŋ kicinta nɔɔnɔ, ma avu anek nɛ, “Tuguweyet di gi ci ateedet biye ci aku tammu tadena.”
2Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Gɔɔn mã akɔla ŋɔɔti ci jenu o, anonu nɛ, Uluz tiŋeere tammu alaŋaan bodo atiil. 3Mã acinu anewek tɔ ŋeere ririwɔna, anonu nɛ, Atiil tedec tammu. Anyaku gɔɔn niiga arizɛt ci agayu kaal o ka kivita looc tiŋeere ŋɔɔta. Bar zin alaŋ eeginu arinya ci kaal o agooni inoko o arooŋekuŋ Jooi igeet ka agaac. 4Mazin ɔl ci arɔɔŋ kicinit gi ci atɛɛt ɔl biye kiyo niiga noko gɛrzɛ ɔrɔɔt, ma akɔm nɔɔgɔ Jook. Alaŋ zin bodo kagoonekuŋ naana igeet gi oma ci ateeduŋ biye. Olla gi baal agoononek Jɔna e doon ci ka buk keyelozeyuŋ igeet.”
Enico odotek Yesu nɔɔgɔ looc, ɔtɔɔ.
Alaŋ aga nuyawa kɛŋ ci zɔɔz ci aduwa Yesu o
5Mazi abaaki nuyawa kibeen Yesu avɔ liil baagita, erektek nuyak ḏɔkɛna ŋaati anyaani. 6Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Egenyit ɔrɔɔt! Ebeyit eleeti ole o Parici been ɔl o Sajuzi. Edeya eleeti nyigite ugeec gɔɔn arek ḏɔkɛn ka ketedeec o.”
7Ma aŋɔmtɔ nuyawa anɔ nɛ, “Aduwa bɔŋ gi nico o, eeci ŋaan kanyaakta ḏɔkɛn.”
8Maje Yesu aga gi ci azɔɔz niigi o nɔkɔ, ma ajin nɔɔgɔ anek nɛ, “Naa akɔ ma azoozu gi ci akɔmnuŋ ḏɔkɛn o? Anyaku niiga tuwɛn ci miliny ɔrɔɔt. 9Ŋaan dim iziiktɔ nɔkɔ? Alaŋ aadanu iiten baal kaŋɛrɛkɛ ɔl ween 5000 ḏɔkɛn ween tur nɔkɔ e? Waanice alotanu dayiin o anyigjai zɛɛ ma abitiz kodoocɛ izɔk? 10Inoko buk alaŋ aadanu iiten baal kaŋɛrɛkɛ ɔl ween 4000 ḏɔkɛn ween torgɛrɛm nɔkɔ e? Waanice alotanu dayiin o anyigjai zɛɛ ma abitiz kodoocɛ izɔk? 11Alaŋ zin aziiŋnenu naa? Alaŋ kazooz naana zɔɔz ci akati ḏɔkɛn ci ka ketedeec o. Bar kilotuŋ egenyit ole o Parici been ɔl o Sajuzi. Edeya eleeti demziinte uneeŋ gɛr atobɔ ki nyigit o gɔɔn arek ɔl ḏɔkɛn.”
12Enico agaac nuyawa alaŋ arɔɔŋ Yesu nɔɔgɔ kedeya eleeti nyigite o gɔɔn arek ɔl ḏɔkɛn ka ketedeec. Bar arɔɔŋ nɔɔgɔ kedeya eleeti demziinte o ɔl o Parici ki ɔl o Sajuzi.
Acuba Pitɔr jinɛn o Yesu
13Mazi akunak Yesu looc ci ajɔŋzɔ ki kutur o kazi Sisiriya Vilipiya, ŋinaante ijin niini nuyak ogin anek nɛ, “Mayo dim gɔɔn azi ɔl nɛ, Naana Ŋɛɛrti Eeto keen ŋɛnɛɛn?”
14Ma abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Azi ɔl ogɛn nɛ, Een Jɔn o oony ɔl. Azi ɔl ogɛn nɛ, Een Ilija. Azi ogɛn nɛ, Een Jirimaya. Azi ɔl ogɛn nɛ, Een nyakaŋan oma nyakaŋanete o Joowo baal adaayitɔ e.”
15Ma anek niini nuyak nɛ, “Ma niiga aziyu nɛ, Keen naana ŋɛnɛɛn?”
16Ma abɛdɛkɛ Saiman Pitɔr nɔɔnɔ anek nɛ, “Een niina Kiristo ween ŋɛɛrti Jook o arogi been nɛɛn.”
17Ma anek Yesu nɔɔnɔ nɛ, “Amayuwin Jooi ineet Saiman ŋɛɛrti Jɔna. Eeci alaŋ aduwakin zɔɔz nico ɛɛti ci deer, bar baaba o aavi tammu tadenu nɛɛn o ayelzakin ineet zɔɔz nico. 18Inoko zin kakateyin ineet zaar ci kazi Pitɔr, ma kɛŋ ci zaar nicoko kazi nɛ bɛ, eeci adoi niina kiyo bɛ o. Mazin biye nico ŋaan keenyeti ceez onan een ɔl o atuyan aneet, ma alaŋ anim daayizi kuulal nɔɔgɔ. 19Kanyin tiŋeere alaazɛt o baliin o Joowo. Zin gi o abur niina loota ŋina, abornɛ buk tammu tadena. Maje gi o agama niina loota ŋina, agamnyai buk tammu tadena.”
20Ma bodo aricanek Yesu nuyak ka calaŋ aduwak ɔl oogi gi o ɛɛnɛ niini Kiristo.
Aduwa Yesu zɔɔz ci akati daayiz onin
21Ma iitene nice ɛlɛ akata Yesu gi ci abɔraki nuyak ogin labak nɔkɔ zɔɔz ci anek nɛ, “Abon kakɔ Jerusalɛma ka kɔɔt kigidan alaata o ceez o Joowo been ɔl o ademzek ɔl lotinok. Arukan tiŋeere niigi aneet kadaak. Mazi kadica iinya iiyu, ŋaan kaŋaaz bodo daayiza.”
22Ma alakada Pitɔr Yesu doon kidicilim, ma anek nɛ, “Uloi, Manyi! Lam gi nico calaŋ akunakin ineet been nɛɛn. Abon bai ŋaati alaŋ akunakin gi nici nɔkɔ been nɛɛn.”
23Enico ɛlɛ ookci Yesu, ma anek Pitɔr nɛ, “Nyɛyɛ ŋaatan Loryen co. Inoko arooŋ niina ka nyook gɔl o liŋliŋɔn onan, eeci baabani cune o alaŋ aku Joowa, bar baabani ci eet ci deer.”
24Enek ni Yesu nuyak ogin dook nɛ, “Mã arɔɔŋ ɛɛti konowan aneet, abon areyek nɔɔnɔ ɛlɛ oninɛ, ma abon agama gidɛn ki piryakzɛt ŋaati anuyan niini aneet. 25Eeci ɛɛti ci arɔɔŋ korogoz ɛlɛ onin, bar akoloz. Maje ɛɛti ci akoloz ɛlɛ onin ŋaatan, bar arogoz. 26Mayo zin inoko mã anyak ɛɛti kaal o loocu dook, ma bar akoloz rogɛt ci ɛlɛ onin, bonat inoo? Mã adaak ɛɛti, akɔm bodo gi ci ka kabadakɛ nɔɔnɔ rogɛt onin. 27Kakun zin tiŋeere naana Ŋɛɛrti Eeto ŋaati kɔrkɔrana ki toonnyak o Joowo diŋdiŋonte o baaba. Ma kaku kacacai gɔɔn eet co kaal ogin abon baal gɔɔn agɔɔn e. 28Abon zin agayu gi ce. Anyak ŋaatunooŋ ŋina ɔl oogi calaŋ adaai zɛɛ ma acinan aneeta Ŋɛɛrti Eeto waanci kakunɛ baliinte onan.”
17Owo Yesu ɛlɛ
1Mazi adicai iinya ceen tɔrkɔnɔm, iyit Yesu Pitɔr ki Jemis been gɔtɔni Jemis o kazi Jɔn, ma avɔ atɔɔt bɛ ci wun, ma aavtiz niigi doon biya ŋinaante. 2Mazi ŋaan aavtiz nɔkɔ, bar acin niigi Yesu otowɛ nɔɔgɔ kɛbɛrɛn nɔkɔ. Otowɛ ŋum oninɛ kizi vɔɔr pɛr kataraanet kiyo ii o. Ma ookci rumanɛ oginɛ aborcek e buk kizi vɔɔrɛ pɛr ɔrɔɔt. 3Ma ŋintimiliny icinit niigi Mosis ki Ilija azɔɔzɔ ki Yesu.
4Enek ni Pitɔr Yesu nɛ, “Manyi, kavu tɛ ŋina juruŋ. Inoko matɛ arooŋ, nyet kɛtɛɛnycawa kaal ceen ceezi kabili kɔr iiyu ka codoi kizi cun, codoi ci Mosis, codoi ci Ilija.”
5Mazi ŋaan azɔɔz niini nɔkɔ, acin diizoc ci vɔɔr pɛr aku, ma aduulɛkɛ nɔɔgɔ diiz. Ma azii niigi molok ci azɔɔz diizoce nico eecitɔ azi nɛ, “Nicini ŋɛɛran onan een didi o kareez ɔrɔɔt. Katalnɛ naana ŋaatin ɔrɔɔt. Abon zin niiga dook aziiŋnu nɔɔnɔ.”
6Mazi azii nuyawa molok nico, iiyak nɔɔgɔ kulurkulur ɔrɔɔt ɛlɛ zɛɛ makacin iitazɔ ŋoliinta kakati ŋumti looc. 7Iiya ni Yesu, ma uum nɔɔgɔ anek nɛ, “Itiŋgaz jena. Má aŋolinu looc gaga.” 8Mazi aara niigi kɛbɛrɛ, ɔkɔma eet oma ci acin kina. Izi Yesu doon.
9Mazi alocai niigi bɛ tadena, iricanek Yesu nɔɔgɔ enek nɛ, “Má avɔ rak aduwaku gi ci ona acinu noko ɔl oogi zɛɛ been iiten ci katin kaŋaanɛ naana Ŋɛɛrti Eeto daayiza e.”
10Ijinit ni nuyawa nɔɔnɔ enektek nɛ, “Dim gɔɔn alaata o ademzek ɔl lotinok azi nɛ, Arayai katin Ilija rak ɔɔwa ŋaatun o naa?”
11Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Ii, alɛɛm didi. Ŋɛdɛt Ilija arayai ɔɔwa rak ŋaatan ka kiiya kidimdimaneyan aneet kaal dook keelit juruŋ. 12Inoko zin kanekuŋ nɛ, Iiya Ilija iiten baale, ma akɔm eet ci aga nɔɔnɔ. Ma bar agoonek niigi nɔɔnɔ kaal ci gɛr eo arɔɔŋi niigi. Zin kiyo waanice agit niigi nɔɔnɔ e, agidan buk tiŋeere niigi aneeta Ŋɛɛrti Eeto nɔkɔ.”
13Enico agaac nuyawa zɔɔz ci aduwak Yesu nɔɔgɔ o akati Jɔn o oony ɔl.
Arogoz Yesu logo ci anyak miniŋit ci Loryento
14Mazi alocai niigi bɛ tadena, ivita amada ɔl ci mɛɛlɛ bɛ loota. Ma akunak ɛɛti oman Yesu, ma aku akani kozoŋti looc nɔɔnɔ ŋuma. 15Ma anek nɛ, “Manyi, ɛɛlawan da! Tirit ŋɛɛran ci anyak mɔɔriz ci avalni ce. Gɔɔn ma agam nɔɔnɔ mɔɔrizi nici, iinak goo karabɔŋ een maam. 16Kanyaai uyene nɔɔnɔ nuyak cugun noko, bar akɔm ŋaatineeŋ ci anim kitirit nɔɔnɔ been nɛɛn.”
17Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Igeet ɔl ci akɔmnuŋ tuwɛn coko. Kayo koromtɛ naana kibeen igeet zɛɛ been inin ka utuyɔ? Ka kɛmɛz zɔɔz cunooŋ zɛɛ been inin? Anyaaktayaŋ zin di logo nico ŋaato.” 18Ma agerenyek Yesu miniŋit ci Loryento noko kuduna. Ma arogi logoti enico ɛlɛ.
19Ivitak ni Yesu nuyawa oginɛ ŋaati aavɛ niini doon, ma avu ajin nɔɔnɔ anek nɛ, “Matɛ uyene ageeta akɔmneket miniŋit nici ŋaati kaarana naa?”
20-21Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Alaŋ niiga animnyu aarta moorizok ki miniŋ ɔla o, eeci alaŋ anyaku tuwɛn. Didilɛ kaduwakuŋ igeet, inoko tɛ nuun anyayit olla tuwɛn ci miliny tɛr ceen ki keberec ci laŋiracoco, koca ma aneku bɛ nico nɛ, Piya ɛlɛ ŋina! Bitɔ bil bodo ŋaate! Aziiŋnuŋ koca, ma apiya ɛlɛ ŋina, ma akɔ ŋaati ona aduwaku niiga nɔɔnɔ o. Ma akɔm waan gi ci akɔmnekuŋ igeet been nɛɛn.”
Aduwa Yesu bodo zɔɔz ci akati daayiz onin
22Mazi avu alotɛ Yesu ki nuyak ogin iitene oman looce o kazi Galili, enek niini nɔɔgɔ nɛ, “Inoko izi ajɔn ŋinti ka kuruktan ɔl aneeta Ŋɛɛrti Eeto kadaak. 23Ma iinyaye ceen iiyu ŋaan kiŋaaz bodo daayiza.” Mazi azii vuyawa zɔɔz nico, akatit culum ɔrɔɔt ɛlɛ.
Aruk Yesu guruc o ceez o Joowo
24Mazi avunak Yesu ki nuyak ogin Kapernam, ivitak ɔl o gɔɔn alot guruc o ceez o Joowo Pitɔr, ma ajin nɔɔnɔ anek nɛ, “Mayo dim gɔɔn alaani cunooŋ noko buk aruk guruc o ceez o Joowo?”
25Ma abɛdɛkɛ Pitɔr nɔɔgɔ anek nɛ, “Ii ri. Aruk gɔɔn buk.”
Maje Yesu aga gi nico nɔkɔ. Mazi akɔ Pitɔr ŋaatin ceeza, enek Yesu nɔɔnɔ nɛ, “Saiman, mayo inoko niina azi nɛ zooze nico? Inoko gɔɔn aruwek alaat o loocu guruc ɔl jaŋ? Ɔl o tatok onin ɛlɛ, yo da aruwek nɔɔgɔ guruc ɔl o bitaalu?”
26Ma anek Pitɔr nɔɔnɔ nɛ, “Aruwek nɔɔgɔ guruc ɔl o bitaalu.”
Ma azi Yesu nɛ, “Abon! Mazi abil nɔkɔ, alaŋ waan aganɔ ŋaati karuyi naaga guruc ci ceez ci Joowo o. 27Bar zin alaŋ karɔɔŋ naaga kanycek nɔɔgɔ kotoborteyet nɔŋ kiziti nɛ, Coma alaŋ karɛɛz naaga ceez o Joowo. Inoko zin bitɔ liila. Yiitɔ abic ka bitɔ dɛtɔi. Zin tedec kulugiti ci akɔ agama oowa neke ajowa anyak otoga guruc ci kalɛɛnɔ ki ageet dook ka kuruktek ɔl nicoko. Doma zin, tedec anyek nɔɔgɔ.”
18Ŋɛnɛɛn dim ci adikir baliinte o Joowo?
1Ma iitene nice ɛlɛ ivitak Yesu nuyawa oginɛ, ma ajin nɔɔnɔ anek nɛ, “Ŋɛnɛɛn dim inoko ci adikir ŋaatinaaŋ baliinte o Joowo?”
2Ma awa Yesu dole ci miliny, ma aku anyek kibil nɔɔgɔ ŋuma. 3Ma azi nɛ, “Didilɛ kaduwakuŋ igeet, mã alaŋ abadanu eleeti eelit kiyo dɔlya o miliny o, alaŋ avoyu baliinte o Joowo been nɛɛn. 4Ma ɛɛti ci anyek ɛlɛ kizi cɛlbɛz kiyo dole ci miliny abil igeet ŋuma noko, eet o adiŋdiŋ baliinte o Joowo nɛɛn. 5Ma ɛɛti ci atalna dole ci miliny kiyo dole nici noko zaare ogan atalnanan niini aneet.
Baciinok o anyek ɔl kɔɔt gooya
6Bar mazi anyak eet ci anyek dɔl ci miliny noko codoi ŋaatineeŋ kimiire kivurut calaŋ atuyan aneet, aganɔ koca niini ŋaati acabonɛkɛ golu nɔɔnɔ inyaa, ma ajukonek liil kotododɛ kook many. 7Izi nɔŋa wole zin ole o anyek ɔl kabaca oŋɛ. Ŋɛdɛt kaal ci gɛrzɛ acinanuŋ igeet noko avunak looc nico tup. Bar zin izi nɔŋa wole eete ci laadun anyaa kaal nicoko o. 8Mã anyin aziiti karabɔŋ een zɔɔci baca baciinok, abon atɛɛda, ma ajukei tuu. Abon bar akɔ rogete o abil been nɛɛn ŋaati ɛɛnɛ ŋɔɔl karabɔŋ adowinin aziiti kujuk ŋaati ajukonɛkɛ goo o Loryento abil been nɛɛn ŋaati anyayɛ zɔɔ ki azɛɛn dook. 9Mã anyin kɛbɛrɛci baca baciinok, abon akana, ma ajukei tuu. Abon ŋaati akɔyɛ rogɛta keberece codoi kujuk ŋaati ajukonɛkɛ goo Loryento abil been nɛɛn ŋaati anyayɛ kɛbɛrɛ dook.
10-11Egenyit zin juruŋ ka calaŋ apezu dolene ci miliny noko codoi ŋaatineeŋ. Didilɛ kaduwakuŋ igeet, ma toonnyawa ugeec abɛk nɔɔgɔ gɔɔn avɔ Joowa tup, ma aduwak nɔɔnɔ kaal o agooneku niiga dɔl ci miliny noko.”
Aduwa Yesu yabziin ci ɛɛz ci akoloni
12Ma ajin Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Inoko mã anyak ɛɛti ɛɛza ceen eet tur, ma akoloni codoi ŋaatineeŋ, abaabanu agɔɔn koca niini naa? Bar kanɛ ooŋnek rak koca ɛɛza ceen eet wec kamɔtɔ ki tiin tɔrkɔc o looc, ma akɔ arɔɔŋ ɛɛz codoi ona akoloni o zɛɛ ma ajowa. 13Didilɛ kaduwakuŋ igeet, akɔ zɛɛ mazi ajowa niini ɛɛz nico, atalnɛ ŋaatin ɔrɔɔt ɛlɛ kujuk talniin o anyak ɛɛzaye o ŋaan kukuluze e. 14Mazin buk gole nico baatunooŋ o aavi tammu tadena alaŋ arɔɔŋ dole codoi dolene ci miliny noko kokolozɛ.
Gotonu ci abaca zɔɔz ŋaatun
15Mã agoonekin gotonu gi ci gɛr, bitɔ ŋaatin ka bitɔ bɔrak nɔɔnɔ gi nico. Abon zin aminyu niiga doon. Mã aziiŋnin niini ineet, idicai gi nici, izi niini gotonu bodo. 16Bar mã alaŋ aziiŋnin niini ineet, biti eet codoi karabɔŋ een ɔl ram orkorit ki ineet, ka kɔɔt kiziiyit zoozok ci abornekin niini ineet o eo aduwan waragɛ o Joowo. 17Bar mã alaŋ buk azii niini nɔɔgɔ, bitɔ duwak ɔl o ceez o Joowo zɔɔz nico. Mazi alaŋ azii niini ɔl o Joowo buk, abon adɛyanu niiga dook ŋaatin.
Anyek Yesu nuyak dɔyiz
18Didilɛ kaduwakuŋ igeet dook, ma gi ci azoozu, ma abornu niiga loota ŋina, abornɛ buk tammu tadena. Maje gi ci azoozu, ma agamanu niiga loota ŋina, agamnyai buk tammu tadena.
Ŋaryiin ŋaatodoi
19Mã arom ɔl raman ŋaatunooŋ eleeti, ma ajin Jook gi ci arɔɔŋ niigi nɔɔnɔ kutuguwek, agoonek koca baaba tammu tadena nɔɔgɔ gi nico. 20Eeci mã alotɛ ɔl raman karabɔŋ een iiyon zaare ogan, karomɛna buk naana ki nɔɔgɔ.”
Yabziin ci eet calaŋ ooŋnek gɔnɔgi ŋabolo
21Iiyak ni Pitɔr Yesu, ma aku ajin nɔɔnɔ anek nɛ, “Manyi, inoko mã agoonekan gɔtɔna gi ci gɛr, kotoŋ nɔɔnɔ lak izɔk? Kotoŋ lak torgɛrɛm?”
22Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Akɔm! Alaŋ een lak torgɛrɛm nɔkɔ, bar toŋ nɔɔnɔ lak eet iiyu kamɔtɔ lak torgɛrɛm. 23Eeci baliin o Joowo abil kete. Anyak baale alaan ci arɔɔŋ kɛkɛɛp ŋabolɛt baal gɔɔn da anyek niini ɔl ogin aliŋliŋonek nɔɔnɔ e iziti izɔk. 24Mazi akana ka kɛkɛɛp, anyaaktak ɔl nɔɔnɔ eet ci anyak ŋabolo ci guruc ci meel gɛr ci atobɔ ki guruc ci kataalanɛ tiin eet tur lak amɔtɔ. 25Maje ɛɛti nici alaŋ anyak guruc ci meel ka kurui ŋabolo nico. Ma aricanek alaani ɔl ka kɔɔt kataalɔi nɔɔnɔ ki ŋaa onin ki dɔl ogin ki kaal ogin anyak dook ka kurui ŋabolo nico. 26Mazi akɔ azii ɛɛti nici zɔɔz nico, iiya akati kozoŋti looc alaan onin ŋuma, ma azi nɛ, “Anyek da kalalin ziniz ŋaatan zɛɛ ma karuwekin kaal cugun o dook kidicilim labak.”
27Uwucek ni alaan zɔɔz nici, makacin otoŋek didi niini nɔɔnɔ ŋabolo nico, ma anyek nɔɔnɔ kɔɔtɔ.
28Mazi adun ɛɛti nici, ook urumtɔ ki gɔn oma ci anyayek nɔɔnɔ ŋabolo ci miliny tɛr. Ma agam nɔɔnɔ, ma adaal alɛm anek nɛ, “Nyan guruc ogan baal anyei e.”
29Ma akani ɛɛti nici kozoŋti looc nɔɔnɔ ŋuma, ma anek nɛ, “Anyek da kalalin ziniz ŋaatan zɛɛ ma karuwekin guruc cugun o labak.” 30Bar niini alaŋ arɔɔŋ kiziik zɔɔz nico been nɛɛn. Ma bar anyek nɔɔnɔ kook sijina ka kook kacabɛ zɛɛ ma aruk ŋabolo nico.
31Mazi akɔ acin ɔl ogɛnɛ ci aliŋliŋ ki nɔɔnɔ ŋaatodoi gi nico, otoborit niigi nɔŋ ɔrɔɔt, ma avɔ aduwak alaan gi ci agɔɔn niini noko. 32Ma awa alaani nɔɔnɔ ma aku anek nɛ, “Een eet ci gɛr ɔrɔɔt. Iiten baale kuuŋnekin naana ineet ŋabolo baal appe e, eeci arooŋnyan aneet kutuŋeyin. 33Abon waan zin buk awunekin gotonu nici kiyo baale awucnekan niina aneet e.” 34Enico otobor alaani nɔŋ arɔɔt, ma itoonek nɔɔnɔ sijin ka kook kipirtai ɔl nɔɔnɔ sijina zɛɛ ma aruk guruc baalke dook.”
35Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Mã alaŋ ooŋneku gotonogu kaal o abaca niigi ŋaatunooŋ zinzeetine ugooc dook, koca buk baaba o aavi tammu tadena alaŋ ooŋnekuŋ igeet kaal o abacanu.”
19Ŋɛrɔn ci ŋaao kibeen eet
1Mazi adica Yesu zoozok nicoko, itiŋa Galiliya ook abaawozek looc o kazi Judiya liil o kazi Jordan baagita. 2Ma ano ɔl ci meel gɛr nɔɔnɔ, ma akɔ arogoz niini nɔɔgɔ moorizowɛ ŋinaante. 3Ma avunak ɔl o Parici nɔɔnɔ arɔɔŋ kicinta nɔɔnɔ ŋaati ajini aneki nɛ, “Mayo gɔɔn lotinowa ogaac aziiŋnek eet kɔtɔɔk ŋaa cin giye ci ɔɔ cin doon labak?
4Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Ŋaan da niiga ekeebit waragɛ o Joowo rɛɛn o azi nɛ, Baale kinatamma laadun e ɛɛnyca Jooi eet ci mac ki ŋaa. 5Ma azi Jooi nɛ, Gi o zin gɔɔn ooŋni ɛɛti baatin ki yaatin, ma akɔ aromɛn niini ki ŋaa cin o nɛɛn nici ka kiziti niigi dook ramantiya ɛlɛ codoi. 6Alaŋaan zin bodo niigi eegin ram, bar iziti ɛlɛ codoi. Akɔm zin bodo eet ci ka kɛŋɛr gi ci orom Jooi o.”
7Ma ajin ɔl o Parici nɔɔnɔ anek nɛ, “Mazin da baale Mosis azi nɛ, Mã arɔɔŋ kɔtɔɔk ɛɛti ŋaa cin, abon labak, olla anycek kɛtɛyɛɛdak niini nɔɔnɔ waragɛ ci ŋeronto o naa?”
8Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Anyuŋ lotinowa o Mosis gɔl ci atooku ŋaai labak o, eeci igeet adɔi zinzeeti kak. Maje baale laadun kinatamma e laadun alaŋ abil nɔkɔ. 9Inoko zin kanekuŋ nɛ, Mã ɛɛti ci atɔɔk ŋaa cin ŋaati alaŋ agami zoocmaza, ma akɔ arɔca niini ŋaa oma bodo, odoma niini zoocmaz.”
10Ma vurta ivitak nuyawa Yesu, ma avu anek nɛ, “Mã een gɔl ci akati ŋaa kibeen eet nɛɛn nici, maya bar alaŋ karɔcɛ dook.”
11Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Ma gɔl calaŋ karocin o alaŋ akati ɔl dook, bar akati ɔl o anyek Jooi nɔɔgɔ dɔyiz ci aavtiyɛ calaŋ arocin doon. 12Eeci anyak kaal oogi ci anyek ɔl calaŋ arɔcɛ. Ɔl ogɛn alaŋ arɔcɛ o, eeci aritai gole nico nɔkɔ laadun. Ɔl ogɛn alaŋ arɔcɛ o, eeci anyek ɔl ogɛnɛ nɔɔgɔ calaŋ arɔcɛ. Ɔl ogɛn alaŋ arɔcɛ, eeci arɔɔŋ kiliŋliŋit gɔl ci akati baliin o Joowo. Ma ɛɛti ci agama gɔl calaŋ karocin o, anycek nɔɔnɔ kagama didi.”
Amayuk Yesu dɔl ci miliny
13Ma anyaak ɔl oginɛ Yesu dɔl ci miliny ka kiiya kataadek niini nɔɔgɔ azɛɛn kamayuk ma ajinek nɔɔgɔ Jook. Maje bar nuyawa oginɛ agernyek ɔl nicoko ka calaŋ anyaak dɔl Yesu.
14Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Anycek dɔl kivitayan aneet. Má alamnyu nɔɔgɔ, eeci baliin o Joowo abilnek ɔl o anyek eleeti keelit kiyo dɔlya ci miliny noko.” 15Amayuk ni niini nɔɔgɔ zɛɛ ɔtɔɔ ni niini.
Abon ano ɔl Yesu zinzeetinɛ dook
16Ma akunak ɛɛti ci ŋaan een mɔldɔŋ Yesu, ma aku ajin nɔɔnɔ anek nɛ, “Alaan o demziinto, mayo gitaz ci abon kagoon ka kojowa rogɛt o abil been nɛɛn?”
17Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Akɔ ma ajinan gi ci abon ka tugu o naa? Akɔm zin gi oma ci abon, bar abon Jooi doon. Mazi arooŋ rogɛt o abil been nɛɛn, zooti lotinok.”
18Ma abɛdɛkɛ ɛɛti nici Yesu anek nɛ, “Lotinok jaŋ?”
Abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Má amuny eet ci deer. Má adoma zoocmaz. Má agɔrzɛ. Má avoloŋ. 19Tɔŋɔlɛ baatun ki yaatun. Zin ricik ɔrɔɔt rɛɛz ɔl o abaawonu kiyo areez ɛlɛ unun o.”
20Ma abɛdɛkɛ ɛɛti nici Yesu anek nɛ, “Lotinok nicoko dook kazoonɛ baale laadun. Gi jaŋ zin inoko ci arooŋnyan bodo kutugu?”
21Ma anek Yesu nɔɔnɔ nɛ, “Mã arooŋ ka bona ŋume o Joowo, bitɔ taalɔi kaal ugun dook zɛɛ ŋerek guruc ɔl o amaat. Mazi odot, ija niina alya nowan aneet. Ŋaan akɔ ajowa arɔkzɛt tammu tadena.”
22Mazi azii ɛɛti nici zɔɔz nico, alaca ɛlɛ, ma awɔ bornɛt nɔŋa, eeci een niini aroi ɔrɔɔt.
23Enek ni Yesu nuyak ogin nɛ, “Didilɛ kaduwakuŋ igeet, adɔi ɔrɔɔt ɛlɛ eete ceen aroi ŋaati akɔyi baliinte o Joowo. 24Inoko bodo kabɛdɛkɛ zɔɔz nico kanekuŋ nɛ, “Adɔi ɔrɔɔt ɛlɛ eete ceen aroi ŋaati akɔyi baliinte o Joowo kiyo alaŋ ayizonek nyakale nyibira ŋino vɔlɔŋ o.”
25Mazi azii nuyawa zɔɔz nico, ibiirit nɔɔgɔ dook ooti tɛt giye nico, ma anɔ nɛ, “Ka dim zin katin korogozɛ ŋɛnɛ?”
26Ɛgɛlɛm ni Yesu nɔɔgɔ, ma anek nɛ, “Ma zɔɔz nici adɔi eete ci deer doon, maje Joowa akɔm gi ci adɔi.”
27Ma abɛdɛkɛ Pitɔr nɔɔnɔ anek nɛ, “Inoko kotoŋteya naaga kaal ogaacak dook looc, ma kivita kunuyin ineet o, mayo katin kajowana naa?”
28Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Didilɛ kaduwakuŋ igeet, katin waanci kagamɛ naana Ŋɛɛrti Eeto alaazɛt onan tammu tadena, niiga ci anuyaŋ aneet eeginu amɔtɔ ram noko avɔ buk niiga aavtiyu lecerene cugooc een amɔtɔ ram ka apayit boryok o Israyil een amɔtɔ ram. 29Ma ɛɛti ci ooŋ kɔrɔk onin, ki gɔtɔnɔgi, ki ŋɔɔnɔgi, karabɔŋ een yaatin, ki baatin, ki dɔl cigin, ki mana cin ŋaaten aneet, azaaconek bodo katin nɔɔnɔ kaal ci meel, ma ajowa buk niini rogɛt o abil been nɛɛn. 30Zin ɔl ci meel ole o inoko abaaban bar kizik oontanɛ niigi gole o Joowo, katin eegin vurut. Maje ɔl ci meel ole o inoko abaaban kizik niigi eegin vurut gole o Joowo bar, katin oontanɛ niigi.”
20Yabziin ci akati ɔl ci liŋliŋonto
1Ma anek Yesu bodo nɔɔgɔ nɛ, “Ma baliin o tammu tadenu abil kete. Anyak baale eet ci mano alɔk ririwɔna ka kook kataala ɔl ci avu atɛɛt mana. 2Mazi akɔ ajowa nɔɔgɔ, ɔzɔɔztɔ ki nɔɔgɔ zɛɛ ma agama ka kanyek niini nɔɔgɔ eet codoi gɔɔn ŋaatineeŋ gurucoc codoi liŋliŋone ci iiten dook. Itoonek ni niini nɔɔgɔ mana kɔɔt kiliŋliŋit. 3Ma ziiye ween tɔrkɔc ɔtɔɔ bodo ook ɔrɔɔŋ ɔl oogi mɛlɛgɛnyai. Ma akɔ ajowa ŋinaante ɔl ci olla ɛɛl aŋaam, akɔm gi ci aliŋliŋ kina. 4Enek ni niini nɔɔgɔ nɛ, “Karooŋnyuŋ ɔtɔɔ iliŋliŋteyaŋ mana. Ŋaan tedec karuwekuŋ igeet dook guruc ci aganɔ ki liŋliŋɔn.” 5Agamta ni niigi gi nico, ma avɔ mana, ma waaz ziiye ween amɔtɔ ram been ziik ween iiyu yomana ook anyaa niini ɔl oogi ka kivita kiliŋliŋit mana. 6Ma ziiye ween tur yomana ook mɛlɛgɛnya bodo, ma akɔ ajowa ɔl oogi ɛɛl ŋinaante olla aŋaam, akɔm gi ci aliŋliŋ kina. Ma anek nɔɔgɔ nɛ, “Ma dim aavtiyu ŋina adicanu iiten dook o agoonu naa?”
7Ma abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Kaavtiya ŋina o, eeci akɔm eet ci aku akɔyet ka koota kiliŋliŋtozeya.”
Enek ni niini nɔɔgɔ nɛ, “Ivita ɔɔtɔ iliŋliŋit mane onan.”
8Ma yomana enek ɛɛti o mano eet o gɔɔn abɛk ɔl keevinta nɛ, “Izi yoman. Odot liŋliŋɔni. Towa ɔl ka kivita kagamit guruc. Kata ole ona akana liŋliŋɔn vurta e zɛɛ been tir ole ona arayai e.”
9Ivita ni ɔl ona akana liŋliŋɔn ziiye ween tur yomana e, ma anyek ɔl nɔɔgɔ dook eet codoi gɔɔn ŋaatineeŋ gurucoc codoi. 10Mazi avu ɔl ona akana liŋliŋɔn ɔɔwa e ka kagamit guruc, anycek buk ɔl nɔɔgɔ gɔɔn eet codoi ŋaatineeŋ gurucoc codoi. Maje bar uyen niigi abaaban kizik tedec anyonek nɔɔgɔ guruca ci meel kujuk ɔl ona avu liŋliŋɔn vurta e. 11Ma vurta mazi agamit guruc odot, ɔɔt oyoyit eet o mano e. 12Anek niigi nɔɔnɔ nɛ, “Ɔl ci ona avu akana liŋliŋɔn vurta o aliŋliŋ niigi ziit codoi ṯɔr nɔkɔ. Maje naaga kaliŋliŋnya uyene iiten dook kore ci abur pɛr. Alaŋ abon zin ŋaati waan katobona naaga kibeen nɔɔgɔ guruci.” 13Ma abarzek ɛɛti ci mano noko eet codoi ŋaatineeŋ anek nɛ, “Ziik di, gɔtɔn. Alaŋ kadakuŋ looc nɔkɔ been nɛɛn. Uyene agamtawu liŋliŋɔn ka iliŋliŋit gurucoc codoi iiten dook. 14Inoko odomta guruc cugooc o, ɔɔtɔ ɔlɔ. Ma naana kanyi ɔl ci ona avunak liŋliŋɔn vurta o guruc ci atobɔ ki ci ona kanyuŋ igeet o labak. 15Mã anyak gi ci karooŋ kutugu guruce cigan o, kagoon labak. Yo da amadiku ɔl ci ona avu vurta o, eeci kiirkei nɔɔgɔ guruc?”
16Izi ni Yesu nɛ, “Tiŋeere ɔl o inoko een vurut, oontanɛ niigi ɔɔwa. Maje bar ɔl o inoko een ɔɔ, amiiri kizi vurut.”
Aduwak bodo Yesu nuyak daayiz onin
17Mazi avɔ Yesu ki nuyak ogin Jerusalɛma, ook uduwak niini nɔɔgɔ doon gɔla gi ci anek nɛ, 18“Inoko kavɔ Jerusalɛma ŋaao ka kook kanyozozɛkɛ naana Ŋɛɛrti Eeto alaat o ceez o Joowo kibeen ɔl o demziinto. Ma avɔ apayekan tiŋeere niigi aneet daayiz. 19Avoyan zin tiŋeere niigi alaate o Rom ka kɔɔt komomoztan niigi aneet, ma arukan, ma avɔ adodoyan keete ween talakec. Zin iinyaye ceen iiyu, kiŋaaz bodo daayiza.”
Ajin ŋaa ci eet ci kazi Zebedi Yesu
20Iiyak ni ŋaa ci eet ci kazi Zebedi kibeen lɔgɔz cigin een ram kazi zaar cigeec nɛ Jemis ki Jɔn Yesu, ma aku akani kozoŋti looc Yesu ŋuma, ma anek nɛ, “Anyak da gi ci karooŋ tuguweyan.”
21Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Arooŋ gitaz?”
Ma anek niini Yesu nɛ, “Karooŋ katin waanci ɛɛnɛ alaan, anyek lɔgɔz cigan noko keŋerteyin ineet kɔrgɛn kiziti buk niigi alaat.”
22Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Alaŋ niiga gi ci ajinaŋu noko agayu juruŋ. Inoko tiŋeere piryakzɛt ci kakɔ kapirnanɛ neke niiga animnyu?”
Ma agama niigi dook azi nɛ, “Ii, kanimnya labak.”
23Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Ŋɛdɛt didi tiŋeere apirnanu kiyo naana o. Bar zin inoko o akɔmnan aneet alaazɛt ci ka kanyuŋ igeet eŋerteyaŋ katin gɔɔn kɔrgɛn. Aŋɛra ɔl ci ka kaavtiyɔ vitɛnane nicoko o baaba doon.”
24Mazi avɔ azii nuyawa ween amɔtɔ e gi nico, otobortek niigi lɔgɔz ceen gɔtɔn een ram noko nɔŋ. 25Ma awa Yesu nɔɔgɔ dook ŋaatodoi, ma aku anek nɛ, “Agayu niiga gɔɔn alaata o loocu ŋina anyak dɔyiz ole ugeec ci abali nɔɔgɔ. 26Bar zin niiga alaŋ abon ŋaati eelnu kiyo niigi o. Mã anyak ŋaatunooŋ eet ci arɔɔŋ dikirzɛt, abon rak bar aliŋliŋonek niini gɔnɔgi kiyo gabarɛnti o. 27Buk mã arɔɔŋ ɛɛti ŋaatunooŋ kootonai kizi ɔɔ, abon rak anyek ɛlɛ kizi gabarɛn. 28Utuguz niiga kiyo buk naana Ŋɛɛrti Eeto o. Alaŋ kakun ka kiiya kiliŋliŋtozeyan ɔl aneet, bar kakun ka kiiya kiliŋliŋozek naana ɔl, ma kadaai ka korogoz ɔl ci meel.”
Arogoz Yesu ɔl ci ruben een ram
29Mazi iŋaaz Yesu kibeen nuyak ogin Jerikowa, oneec nɔɔgɔ kɔlɛ ci meelik gɛr. 30Maje ɔl ci ruben een ram aavtiz gɔla, iziiyit Yesu aku anowa gɔl nico. Egerenyit ni niigi dook ramantiya azi nɛ, “Ŋɛɛrti Devid, tiritet da!”
31Maje ɔl ceen kɔlɛ ɔrkɔr ki Yesu noko agernyek nɔɔgɔ kajaktɔ. Bar enico egerenyit niigi ɔrɔɔt ɛlɛ kujuk we azi nɛ, “Ŋɛɛrti Devid, tiritet da!”
32Enico ibil Yesu, ma awa nɔɔgɔ, ma aku anek nɛ, “Arooŋnyaŋ kutuguweyuŋ naa?”
33Ma abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Manyi, karooŋnyin kolet kɛbɛrɛ kicintowa.” 34Uwucek ni Yesu gi nici, ma uum nɔɔgɔ kɛbɛrɛ. Enico ɛlɛ ɔkɔltɛ kɛbɛrɛ ugeec icintɔ labak, ma ano Yesu.
21Akunak Yesu Jerusalɛm
1Mazi avunak niigi ŋino kazi Bezpeja ajɔŋzɔ ki Jerusalɛm biye o kazi Kiŋiroc, ŋinaante itoonun Yesu nuyawe ogin ram karaktɛ. 2Anek nɔɔgɔ nɛ, “Ɔɔtɔ korogjowe ci ɛɛl igeet ɔɔwa neke. Avɔ tedec ajowanu zigir ci acabje kibeen jɔrɔn ŋinaante. Ɔɔkta zin nɔɔgɔ dook ramantiya ka anyaaktayaŋ ŋina. 3Mã anyak eet ci ajinuŋ, enektek nɛ, Arɔɔŋ Manyi nɔɔgɔ. Anyuŋ tedec niini igeet anyaakta labak.”
4Agooni gi nici nɔkɔ o ka kɛlɛɛmnyai zɔɔz baal aduwa nyakaŋani azi nɛ, 5“Enektek ɔl o Jerusalɛm nɛ, Icinit di, iiyayuŋ alaani unooŋ. Acɛlbɛzɛn niini ɛlɛ, ma awɔ joronte ci zigiro.”
6Ɔɔt ni nuyawa ceen ram noko, ma avɔ agɔɔn eona aduwakɛ Yesu e ɛlɛ. 7Anyaakta zigir been jɔrɔn, ma avu ataadek niigi rumanɛ ugeec zigir bawuc, ma anyek Yesu kɔtɔɔt. 8Maje kɔlɛ ci meelik gɛr avetek rumane gɔl kɛŋ. Maje ogɛn acarkiza bɔlɔk, ci keenu, ma avu avetek gɔl buk. 9Maje kɔlɛ ci araki Yesu ɔɔwa o kibeen ci awɔ nɔɔnɔ vurta o agɛrɛny azi nɛ, “Kidiŋdiŋanit Ŋɛɛrti Devid! Amayuk Jooi nɔɔnɔ o aku zaare o Jook ona! Abil diŋdiŋɔnti ŋaaten Jook!”
10Mazi akɔ arum Yesu Jerusalɛm, adɔŋnyai ɔl dook kutura dɔŋ. Ma ajinɔ anɔ nɛ, “Eet jaŋ tɛ nici?”
11Ma anek kɔlɛ ci ano Yesu o nɔɔgɔ nɛ, “Nicini Yesu ween nyakaŋan o aku kuture o kazi Nazarɛt abil Galiliya.”
Akɔ Yesu ceeze o Joowo
12Ook ni Yesu kaluwawe o ceeze o Joowo eecitɔ, ma akɔ atɔɔwa ɔl o gɔɔn ataalinɛ kaal been ɔl o ataali dook bitaala lai. Ma uup tarabɛzɛt ci ɔl o abali guruc ŋinaante kibeen lɛcɛrɛ ci ɔl o ataalinɛ yɛɛla. 13Ma anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Ayeedi waragewe o Joowo zɔɔz ci anɛ Jooi nɛ, Ceez cane o ceez ci ŋaryiinto. Maje bar niiga avu anyeku kizi ŋinti aroodinɛ agoryawa.”
14Ma ŋinaante ivitak nɔɔnɔ ɔl ci ŋɔɔlik ki ci ruben, ma arogoz niini nɔɔgɔ dook lai.
15Mazi akɔ acin alaata o ceez o Joowo kibeen ɔl o gɔɔn ademzek ɔl lotinok kaal ci atɛɛt ɔl biye agɔɔn Yesu noko, otoborit niigi nɔŋ ɔrɔɔt. Ma abor buk niigi nɔŋ, eeci dɔl o miliny aavtiz ceeze o Joowo agɛrɛny atal Yesu azi nɛ, “Kidiŋdiŋanit ŋɛɛrti Devid.”
16Ma anek ɔl ci abor nɔŋ noko Yesu nɛ, “Inoko azii gi ci aduwa niigi o?”
Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Ii, kazii. Ma niiga ŋaan ekeebit zɔɔz nico waragɛwa? Azi waragɛ o Joowo nɛ, Niina Jooi ademez gɔɔn dɔl o miliny ka katanaazin ineet juruŋ.”
17Enico ɔtɔɔ Yesu otoŋek nɔɔgɔ looc ook kuture o kazi Bezani, ma akɔ ɔɔŋ baalin codoi ŋinaante.
Atɔr Yesu kɛɛt ceen moneec
18Ma ŋeere ririwɔna iitene ci ano gɔn o ɔlɔwa Yesu Bezaniya ŋaabaal ɔɔŋɛ e abadaak Jerusalɛm. Ma gɔla adawun nɔɔnɔ magiz. 19Ma acin kɛɛt ceen moneec gɔl kabanyca, ma anyaaŋonek azi nɛ, Coma abiir. Mazi akɔ acin, bar akɔm kɛbɛrɛ kina, olla anyak bɔlɔk doon. Enek ni niini kɛɛt nico nɛ, “Alaŋ bai bodo katin niina abiir nɔkɔ been nɛɛn.” Enico ɛlɛ araabjai kɛɛt nici kɔdɔk kak.
20Mazi acin nuyawa gi nico, ibiirit nɔɔgɔ ooti, ma anɔ nɛ, “Araabjai yo kɛɛt nici taman nɔkɔ ku?”
21Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ enek nɛ, “Didilɛ kaduwakuŋ igeet, mã atuwenu niiga kɔkɔm gi oma ci abakbayanuŋ zinzeeti, animnyu koca buk utuguz gi ci abil kiyo ci kagoonei naana kɛɛt nico noko. Alaŋ zin buk bar een gi nico doon, bar animnyu buk koca enektek bɛ nico nɛ, Piya ɛlɛ ŋina. Bitɔ jukozek liil, ma aziiŋnu koca niini igeet. 22Mã atuwenu, anyuŋ koca gɔɔn Jooi kaal o ajinu ŋaatin dook.”
Ajin ɔl Yesu zɔɔz ci akati alaazɛt cin o
23Abadaak ni Yesu ceez o Joowo, ma aku adɛmɛz ɔl. Mazi ŋaan adɛmzɛ nɔkɔ, ivitak nɔɔnɔ alaata o ceez o Joowo ki ɔl o Juz adikir, ma avu ajin niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Ma dim alaazɛt ci agɔɔnɛ kaal nicoko o anyin ineet ŋɛnɛ?”
24Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Karooŋ buk kijinuŋ naana igeet gi codoi ṯɔr nɔkɔ ce. Mã aduwakaŋ, kaduwakuŋ buk koca naana igeet alaazɛt can kagɔɔnɛ kaal nicoko o. 25Baale Jɔn o oony ɔl ajowa alaazɛt baal oonyi ɔl e ɔla yo Joowa da?”
Mazi ajin Yesu nɔɔgɔ nɔkɔ, adaŋtɔ niigi maany izitɔ nɛ, “Kayo kenektek nɛ? Mã inoko kanek nɛ, Ajowa Joowa, aneket koca nɛ, Alaŋ zin da baale atuyu Jɔn naa? 26Bar mã kanek nɛ, Ajowa eete ci deer, aborneket koca ɔl nici dook nɔŋ, eeci baale atu niigi Jɔn anyek kizi nyakaŋan.”
27Ɛbɛdɛkɛ ni niigi Yesu enektek nɛ, “Alaŋ kagaya.”
Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Alaŋ zin buk kaduwakuŋ igeet eet ci anyan alaazɛt ci kagɔɔnɛ kaal nicoko o.”
Yabziin ci lɔgɔz ceen ram
28Abaabanit di gi ce. Anyak baale eet ci anyak lɔgɔz ram. Ook ni ɛɛti logote cin een abuu o, ma akɔ anek nɛ, “Bitɔ liŋliŋ mana waanico.”
29Abɛdɛkɛ niini baatin anek nɛ, “Kajura,” bar bodo ŋintimiliny nɔkɔ itiŋa ook mana eona aduwaki baatinɛ nɔɔnɔ e.
30Ook ni bodo baatinɛ logote ween tutur, ma akɔ anek buk nɔɔnɔ nɛ, “Bitɔ liŋliŋ waanico mana.”
Ma agama azi nɛ, “Yɔŋ, ŋaan kakɔ,” bar vurta aavu alaŋaan akɔ mana been nɛɛn.”
31Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Inoko logoze ceen ram noko jaŋ ci iziik gi o aduwak baatinɛ nɔɔnɔ?”
Ma abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Iziik baatin logoti ween abuu e.”
Enek ni Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Didilɛ kaduwakuŋ igeet, avɔ tiŋeere ɔl o gɔɔn alot meeri kibeen ŋaai ween waaŋnyak baliinte o Joowo, maje bar niiga alaŋ avoyu. 32Eeci baale iiyayuŋ Jɔn o oonyi igeet ka kiiya keyeleyuŋ gɔl o abon ka waan oneec, ma bar alaŋ aziiŋnu niiga nɔɔnɔ. Maje bar waanice ɔl o gɔɔn alot meeri ki ŋaai ween waaŋnyak iziiyit niigi zɔɔz onin. Mayo nuun icintu niiga gi nice e, alaŋ arooŋnyu otoweec ooti ugooc ka utuweec nɔɔnɔ been nɛɛn.”
Yabziin ci ɔl ci aliŋliŋ mana
33Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Iziiyit di bodo yabziin oma ce. Anyak baale eet oma ci aḏok mana ci keenu, ma alok juruŋ, ma agɔɔna ŋinti ka gɔɔn kocoortek ɔl nyaantanɛ, ma ɛɛnyca vaaco ci beyiinto. Mazi akɔ adotiz, ook anyaa ɔl ci ka gɔɔn kiliŋliŋit mana. Ɔtɔɔ ni niini. 34Mazi akɔ ajɔn iiteni o teedinto, itoona niini gabara ogin kɔɔt ole o aliŋliŋ mana ka kɔɔt kanyaaktak nɔɔnɔ kɛɛn kɛbɛrɛ cigin. 35Mazi avɔ arum gabara nici ɔl o aliŋliŋ mana, agamit niigi gabara nicoko, ma arɔɔk codoi, ma aruk codoi kadaak, ma avac codoi biyɛnɛ. 36Ma iitene oman itoona bodo ɛɛti ci mano o gabara oogi ci meel kujuk baal oowu e. Mazi avɔ arum niigi mana, utuguzek bodo ɔl ci aliŋliŋ mana o nɔɔgɔ gi baal rak agoonek gabara baal oowu e ɛlɛ. 37Ma vurta itoonek niini nɔɔgɔ ŋɛɛrin onin ɛlɛ azi nɛ, “Kaga naana aŋole tiŋeere niigi ŋɛɛran.” 38Mazi bar avɔ acin ɔl ci aliŋliŋ mana noko ŋɛɛrti eet ci mano o, izitɔ nɛ, “Ŋɛɛrti eet o mano nɛɛn nici. Ivita kuruyit kadaak ka kula kaalyan cigin o dook kizi cigaac.” 39Agamit ni niigi nɔɔnɔ ooti mana bawuca, ma avɔ aruk kadaak.”
40Ijin ni Yesu ɔl o aziirar nɔɔnɔ e enek nɛ, “Mazi yo inoko ma akɔ aku ɛɛti ci mano o, agoonek ɔl nicoko naa?”
41Ma abɛdɛkɛ niigi Yesu anek nɛ, “Aku koca aruk ɔl ci gɛr noko kadaayitɔ, ma anyek mana ɔl ci abon kiliŋliŋit ka gɔɔn keŋerit ki nɔɔnɔ kaal ci abiirna mana o juruŋ.”
42Ma ajin Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Ŋaan ekeebit zɔɔz o waragɛ o Joowo azi nɛ, Ma bɛ o abor ɔl o gɔɔn ɛɛnyɛt ceezi biyɛnɛ, ma apɛz kizi gi ci labak, bar bɛ o titiny ɔrɔɔt kujuk biyɛn o enyciinto dook nɛɛn. Ma gi nico agɔɔn Jooi niini alya kizi titiny ɔrɔɔt ɛlɛ.
43Zin kaduwakuŋ igeet, abuluzu katin niiga baliin o Joowo, ma bar akɔ anyonek ɔl oogi ci atuwe, ma aliŋliŋ juruŋ eeci abornaŋ niiga aneet. 44Ma ɛɛti ci adir bɛ nici, aduuli yivyiv. Ma ɛɛti ci iinak bɛ nici nɔɔnɔ, uurti kututut.”
45Mazi azii alaata o ceez o Joowo kibeen ɔl o Parici zoozok ci aduwa Yesu yabziinta noko, agaac niigi ariik niini nɔɔgɔ. 46Orooŋit ni niigi gɔl ci ka kagamti nɔɔnɔ, bar olla bodo otoŋole kɔlɛ ci aromɛ kibeen Yesu o, eeci anyek niigi Yesu kizi nyakaŋan.
22Zɔɔz ci ayabzonek tiŋkawiin
1Ma uduwak Yesu ɔl zoozok yabziinta bodo anek nɛ, 2“Abil baliin o Joowo kete. Anyak baale alaan ci agɔɔn dayiin ci ka kiiya kadayit ɔl iitene ci arocin ŋɛɛrin. 3Ma iitene nice itoon gabara ogin kɔɔt kutuya ɔl baal aduwak ka kivitak tiŋkawiin e. Mazi avɔ aduwak gabara nɔɔgɔ molok, bar ujurta niigi, alaŋaan arɔɔŋ kivita. 4Bodo aku itoon gabara oogi anek nɛ, “Ɔɔtɔ utuya ɔl baal kawai tiŋkawiin e enektek nɛ, Odotit kaal dook. Kɔtɔdɔŋɔ, ma aaktɛ kaal dook odota. Ivitak zin tiŋkawiin.” 5Bar ɔl nica alaŋ arek zinzeeti zɔɔz nico. Bar codoi ŋaatineeŋ akɔ keevin mane cin. Maje oman akɔ ataalinɛ kaal cigin mɛlɛgɛnyai. 6Maje ogɛn agam gabara ci ona itoonnyai o, ma aruk kadaayitɔ. 7Otobor ni alaani nɔŋ giye nico ɔrɔɔt ɛlɛ. Ma itoon takirnya ogin kɔɔt kuruyit ɔl ci ona aruk gabara nicoko o kadaayitɔ, ma atooz kutur dook lai.
8Ma vurta otowa gabara ogin bodo, ma aku anek nɛ, “Inoko kaal o tiŋkawiinto dook odotita, bar zin ɔl baal kawa e alaŋaan aganɔ ka kivita ka kadaktɔ. 9Inoko zin ɔɔtɔ utuya ɔl ci olla ajowanu awɔ golowɛ kivita kadaktɔ.” 10Itiŋgazɔ ni gabara ɔɔtɔ uluta ɔl o gɛr kibeen ɔl o abon buk zɛɛ ma abitiz ceez tɔc.
11Mazi aku alaani ka kiiya kicin kernok, bar acin eet codoi ŋaatineeŋ calaŋ anyak rumanɛ ci tiŋkawiinto. 12Ma ajin niini nɔɔnɔ anek nɛ, “Laŋo, mã alaŋ anyei rumanɛ o tiŋkawiinto o, akun zin tɛ ŋina ku?” Bar akɔm ɛɛti nici gi ci abarzek nɔɔnɔ kina. 13Enek ni alaani gabara ogin nɛ, “Agamit eet nico acabit zɔɔ ki azɛɛn ɔɔtɔ ujuktek bitaalin. Alu tedec ŋinaante zɛɛ ma adak nyigit.”
14Izi ni Yesu nɛ, “Abil zin buk baliin o Joowo nɔkɔ. Inoko otoyai ɔl ci meel gɛr, bar zin avu ŋaatineeŋ ci miliny tɛr.”
Acina ɔl o Parici Yesu zooze ci akati meeri
15Ɔtɔɔzɔ ni ɔl o Parici, ma avɔ abaabanit gɔl ci ka kicintai Yesu jinɛnta. 16Ma avɔ itoonak niigi nɔɔnɔ nuyak ugeec kibeen ɔl o alaan o kazi Erod. Ivita ni ijinit niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Alaan o demziinto, kagaya aduwa gɔɔn niina zoozok ceen didi. Ma ademzei ɔl zɔɔz ween didi o arɔɔŋ Jooi eet ci deer kutugu juruŋ kɔkɔm gi ci aŋole niina ɔla. 17Duwayet zin di. Inoko ŋaatun aganɔ ŋaati karuwɛkɛ meeri alaan o Rom, yo akɔm da?”
18Maje Yesu aga kɛŋ ci jinɛn cineeŋ gɛr o nɔkɔ, ma anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Igeet labjok coko! Arooŋnyu icintawaŋ naa? 19Eyeleyaŋ di gurucoc ci ka ɔɔt urukti meeri o.”
Anyaaktak ni niigi gurucoc. 20Ma ajin niini nɔɔgɔ anek nɛ, “Ma zaara ci ayeedi gurucoca ce ki riritɔn co ci ŋɛnɛ?”
21Ma abɛdɛkɛ niigi Yesu anek nɛ, “Ŋum o alaan o kazi Sizar ki zaar ogin.”
Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Uruktek zin Sizar kaal o akati nɔɔnɔ, maje Jook uruktek kaal ogin.”
22Mazi azii niigi gi ci aduwa Yesu noko, olla apaŋantɛ paŋ, ma ooŋnek nɔɔnɔ looc, ma awɔ.
Acina ɔl o Sajuzi Yesu zooze ci akati ŋaazi daayiza
23Ma iitene nice ɛlɛ ivitak ɔl o kazi Sajuzi Yesu. Maje gɔɔn niigi alaŋ agama zɔɔz o bodo katin iŋaani ɔl daayiza. 24Ivita ni enektek niigi Yesu nɛ, “Alaan o demziinto, azi baale Mosis nɛ, Mã adaai ɛɛti iŋaan kitira dɔl ŋaawe cin, abon arigiz gɔtɔnnya ŋaa ka kitirak nɔɔnɔ dɔl. 25Anyak zin baale lɔgɔz ceen gɔtɔn een torgɛrɛm abaak ŋina. Ɔrɔcɔ ni logoti ceen abuu o, ma adaai iŋaan kanyak ŋaa dɔl. Iiya ni gɔtɔnnya o anowa nɔɔnɔ anyawun ŋaa. 26Ma bodo ŋintimiliny nɔkɔ adaawun buk logoti nici iŋaan kitirak ŋaa nico dɔl. Ma azɔbɔn niigi ŋaa nɔkɔ zɛɛ makacin adaayitɔ niigi dook iŋaan kitirtak ŋaa dɔl. 27Ma vurta adaak buk ŋaa. 28Inoko zin tiŋeere mã iŋaaz ɔl daayiza, ŋaa nicini akati ŋɛnɛɛn giye baal anyakti niigi dook ŋaa nico?”
29Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Abacu niiga zɔɔz nico ɔrɔɔt, eeci alaŋ areku niiga zinzeeti waragɛ o Joowo ki dɔyiz onin. 30Katin ma iŋaaz ɔl daayiza, ɛɛl niigi kiyo toonnyawa o Joowo o. Ma alaŋ bodo eeta ki ŋaai arɔcɔ. 31Mazin giye ci akati ŋaazi daayiza, ŋaan niiga ekeebit zɔɔz baal aduwakuŋ Jooi e? 32Azi baale niini nɛ, Keen Jook o Ibrayim ki Aizak been Jakob. Ma zɔɔz nici ayelza gi o inoko arogni Ibrayim ki Aizak been Jakob. Zin Jooi niini Jook ci ɔl ci arogi, alaŋ een Jook ci ɔl ci adaai.”
33Mazi azii kɔlɛ gi nico, ibiirit nɔɔgɔ ooti ɔrɔɔt ɛlɛ.
Lotinɛt o titiny
34Mazi avɔ azii ɔl o Parici ɛtɛza Yesu ɔl o Sajuzi, ivitak niigi dook nɔɔnɔ. 35Icina ni ɛɛti codoi ole o gɔɔn ademzek ɔl lotinok Yesu jinɛnta. 36Ma aku ajin niini Yesu anek nɛ, “Alaan o demziinto, mayo lotinɛt jaŋ ci titiny ɔrɔɔt kujuk gɔnɔgi dook.”
37Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Lotinɛt o azi nɛ, Abon areez Jook ween Manyi unun zinize unun dook, ki rogete unun dook, been baabaninte unun dook. 38Lotinɛt zin ci titiny ɔrɔɔt nɛɛn nici. 39Bodo lotinɛt oma ci titiny nɛɛn o azi nɛ, Reez ɔl o abaawonu kiyo areez ɛlɛ unun maany o. 40Ma lotinowa o Mosis been demziin o nyakaŋanetu ano niigi dook lotinok ceen ram noko doon.”
Ajin Yesu ɔl o Parici zooz ci akati Kiristo
41Mazi ŋaan alotɛ ɔl o Parici nɔkɔ, ijin Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, 42“Abaabanu dim inoko niiga aziyu nɛ, Kiristo ŋɛnɛ? Niini ŋɛɛrti ŋɛnɛ?”
Ma abɛdɛkɛ niigi Yesu anek nɛ, “Kiristo niini dole ci dɔl o Devid.”
43Ma anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Mazi een Kiristo dole ci dɔl ci Devid, anyek zin baale Vɔŋizi o Joowo Devid kotowo nɔɔnɔ kizi Manyi cin naa? 44Azi baale Devid nɛ, Anek Jooi Manyi onan Kiristo nɛ, Aavu libire can azo o zɛɛ ma kanyin rocek modo ugun amarninin ineet looc zɔɔnɛ.
45Mazi awo Devid Kiristo kizi Manyi o, alaŋ aganɔ ŋaati ɛɛnɛ dole ci dɔl ci Devid doon, bar aku niini Joowa.”
46Mazi azi Yesu nɔkɔ, ajaktɔ niigi dook tiv, kɔkɔm gi ci abariz. Zin iitene nice ɔkɔma bodo eet ci anim kijin nɔɔnɔ been nɛɛn.
23Ilot Yesu ɔl ka calaŋ adɔŋ eleeti
1Enek ni Yesu kɔlɛ ki nuyak ogin nɛ, 2“Ɔl o demziinto kibeen ɔl o Parici irigizit niigi zɔɔ o Mosis ka koobtek ɔl lotinok. 3Abon zin aziiŋnu niiga nɔɔgɔ, ma anuyu kaal o aduwakuŋ niigi igeet dook. Bar zin má agoonu kaal ci agɔɔn niigi o, eeci kaal ci agɔɔn niigi o aŋɔrɔwɔ kibeen kaal o ademzek niigi ɔl. 4Adaŋekuŋ gɔɔn niigi igeet utuguz kaal ci adɔi kak, maje bar niigi alya alaŋ buk ataman kuzuuti.
5Agɔɔn niigi kaal dook gole ci ka keyeliztai eleeti ɔla. Aborcek gɔɔn niigi kaal ci ayeedonek zoozowa o Joowo ŋumti kibeen azɛɛn ka kicinit ɔl. Ma buk aborcek rumanɛ ci wuntik alina ka kiziti ɔl nɛ, Niigi ɔl ci Joowo. 6Arɛɛz gɔɔn niigi aavuzit ci aavtiye lecerene ci abon ŋaati alotɛn ɔl. Ma arɛɛz buk lɛcɛrɛ o abon ceezine o lotento. 7Arɛɛz niigi buk ŋaati azaawi ɔl nɔɔgɔ diŋdiŋaninta ɔl kɔrgɛna. Ma arɔɔŋ niigi kotoweec ɔl nɔɔgɔ kiziti alaat ci demziinto.
8Alaŋ zin aganɔ ŋaati awuyuŋ ɔl igeet iziti alaat ci demziinto, eeci niiga dook eeginu gɔtɔn. Ma anyaku niiga dook alaan unooŋ demziinto adɔi ṯɔr nɔkɔ. 9Alaŋ zin buk abon ŋaati awoyu niiga eet ci deer loota ŋina kizi baatunooŋ, eeci anyaku niiga dook baatunooŋ o adoi ṯɔr nɔkɔ tammu tadena. 10Má anyeku buk kutuyuŋ ɔl igeet iziti alaat, eeci alaan unooŋ igeet dook nɛɛn Kiristo doon. 11Ma ɛɛti ci titiny ŋaatunooŋ abon aliŋliŋonekuŋ niini igeet kizi gabaren. 12Ma ɛɛti ci gɔɔn adɔŋ ɛlɛ, tiŋeere acɛlbɛzɛni. Maje ɛɛti ci acɛlbɛzɛn ɛlɛ, adoŋnyi katin niini kidiŋdiŋ.”
Apayek Yesu ɔl o Parici gerzitin
13-14Ma anek Yesu ɔl o Parici nɛ, “Izi nɔŋa wole ŋaatunooŋ igeet alaat o demziinto kibeen ɔl o Parici! Abuuku gɔɔn niiga eleeti. Unyuuktu niiga gɔl o baliin o Joowo ɔl ŋuma. Ma alaŋ anyeku ɔl o arɔɔŋ kɔɔt baliinte o Joowo kɔɔt eecitɔ. Zin buk tiŋeere niiga alya alaŋ avoyu baliinte o Joowo eecitɔ been nɛɛn.
15Izi nɔŋa wole ŋaatunooŋ igeet alaat o demziinto kibeen ɔl o Parici! Abuuku gɔɔn niiga eleeti! Abaayizu gɔɔn liilok, ma azobju loocok ka ɔɔtɔ anycek eet codoi ṯɔr nɔkɔ kono lotinok ugooc. Ma vurta bar bodo uwuyu eet nico ɛlɛ kagantɔ ki goo o Loryento kiyo buk niiga o.
16Izi nɔŋa wole ŋaatunooŋ igeet alaat ci ruben noko! Ademezu gɔɔn niiga ɔl aneku nɛ, Mã itoon ɛɛti zaar o ceez o Joowo, zɔɔz cinɛ o gi ci labak. Mazi bar itoon niini zaar o warki o ɛɛl ceeze o Joowo, zɔɔz cinɛ o een didi. 17Igeet aliyak ci ruben coko! Adiŋdiŋ yo ɔrɔɔt gi jaŋ? Warkina yo ceez da o Joowo o anyek warki nicoko kililec? 18Ademezu buk gɔɔn niiga ɔl aneku nɛ, Mã itoon ɛɛti zaar ci ŋino taabinto, alaŋ zɔɔz cinɛ o een didi. Bar mazi itoon ɛɛti zaar ci kaal o ataabi ɔl Jook, anyeku zɔɔz cino kizi didi. 19Eeginu zin niiga rubenɛ ɔrɔɔt! Mayo adiŋdiŋ ɔrɔɔt gi jaŋ? Adiŋdiŋ kaal o kataabi Jook, yo da ŋino taabinto o anyek kaal nico kililec? 20Zin mã itoon ɛɛti ŋino taabinto, itoon niini nɔɔnɔ ki kaal o taabinto ɛɛl ŋinaante dook. 21Mã itoon ɛɛti ceez o Joowo, itoon niini nɔɔnɔ ki Jook o abaak ŋinaante buk. 22Mã itoon ɛɛti tammu tadena, itoon niini lɛcɛr o Joowo kibeen Jook ɛlɛ o aavɛ lecere nico.
23Izi nɔŋa wole ŋaatunooŋ alaat o demziinto kibeen ɔl o Parici! Abuuku gɔɔn niiga eleeti! Anyeku gɔɔn niiga Jook lɛlɛn codoi lelene ween amɔtɔ, mayo nuun een tambu karabɔŋ een barabarac. Ma bar aburnu ŋaati azuunu lotinok o titiny kiyo payiin ci waan apaku zoozok keelit tɔp, ki ziniz bonat ɔla, been ziniz laliz. Abon waan zin niiga aliŋliŋnyu kaal ci titiny noko dook kibeen buk kaal oogi. 24Igeet alaat ci ruben coko! Aaranu gɔɔn niiga kiroŋit iiranɛ, maje bar nyakale akuuyu labak.
25Izi nɔŋa wole ŋaatunooŋ igeet alaat o demziinto kibeen ɔl o Parici! Abuuku gɔɔn niiga eleeti! Aricanu gɔɔn niiga gi ci uunyu kodoocɛ ugooc bawuci juruŋ. Maje bar keŋti eecitɔ abiz kaala o aamanu ɔl dɔyiza been zinzeeti appinzete unooŋ areezu eleeti. 26Igeet ɔl ci Parici rubenik coko! Otoonyca rak ririny ci ɛɛl kodooc kɛŋa o dook lai, ka zin buk kitiliza kodooc bawuc.
27Izi nɔŋa wole ŋaatunooŋ igeet alaat o demziinto ki ɔl o Parici! Abuuku gɔɔn niiga eleeti! Eelnu niiga kiyo looknya o adawi ɔl miniŋ gɔɔn alina eci bitaalu doon, maje bar eecitɔ abiz amɛ ci ame tɔc o. 28Zin buk gole nico niiga abuuku eleeti. Alinanu bitaala doon, maje zinzeetinɛ eecitɔ arooŋnyu utuguz kaal ci gɛr.
29Izi nɔŋa wole ŋaatunooŋ igeet alaat o demziinto ki ɔl o Parici! Abuuku gɔɔn niiga eleeti! Agoonu gɔɔn niiga looknya baal adawin nyakaŋanɛta e kitiliza, eeci atitinyu nɔɔgɔ. Ma adimanu buk looknya o adawin ɔl baal abaak baayiz o abon e kitiliza. 30Ma aniyu niiga vɔlɔŋa nɛ, Mã da kaavtiya naaga tɔ oowe baal jijitigaacak e, alaŋ waan karuka nyakaŋanɛt kadaayitɔ kiyo baale niigi e. 31Zin giye nico agayu gi o eeginu niiga didi dɔl ci dɔl ci ɔl baal amony nyakaŋanɛt e. 32Inoko zin ɔɔtɔ uruktaŋ kadaak gole ci baal akata jijitugooc laadun o.
33Igeet dɔl ci kokonyawu coko! Ka dim yo tiŋeere orogit gooye o abil been nɛɛn ku? 34Inoko tiŋeere kitoonakuŋ naana igeet nyakaŋanɛt, ki ɔl ci gɛnyizo, been alaat ci demziinto. Bar zin tiŋeere aruku niiga oogi ŋaatineeŋ kadaayitɔ. Ma adodoyu oogi keete ween talakec. Ma arooku oogi ceezine o lotento. Ma atooku oogi kuturyowe dook. 35Zin giye nico iinakuŋ tiŋeere igeet biyeta ci ɔl abon baal amony ɔl gaga nɔkɔ e dook igeet. Akanai biyete o Abel zɛɛ been biye o Zakeriya ween ŋɛɛrti Biraca baal amonyu ŋaao aŋɛrɔn ceez o Joowo been ŋino taabinto e. 36Didilɛ kaduwakuŋ igeet, payiin ci kaal ci baal gɛr agooni neke dook iinakuŋ katin igeet, eeci buk niiga agoonu kaal niceke ɛlɛ.”
Awucnek Yesu Jerusalɛm
37Ma azi Yesu nɛ, “Jerusalɛm, Jerusalɛm, uruwu niina nyakaŋanɛt kadaayitɔ, ma avacu buk ɔl o itoonakin Jooi ineet biyɛnɛ kadaayitɔ. Lak ci mɛɛlɛ gɛr ci karɔɔŋɛ gɔɔn kanyabotai ɔl ugun kiyo gɔɔn alotek toloci jɔrɔ ogin kɛŋ o, bar zin niina ŋaan nyan kutugu nɔkɔ. 38Inoko zin tiŋeere ceez cune noko ooŋnonek looc kizi lik. 39Inoko zin kaduwakuŋ igeet, akatai waanico alaŋ bai bodo acinaŋ aneet zɛɛ been iiten ci kabadanɛ e. Enice ŋaan aziyu nɛ, Amayuk Jooi nɔɔnɔ o aku zaare ogin.”
24Aduwa Yesu libɛn o ceez o Joowo
1Mazi aduŋna Yesu ceeze o Joowo, ivitak nɔɔnɔ nuyawa oginɛ arɔɔŋ ka keyeltek nɔɔnɔ linat o ceez o Joowo. 2Ma anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Acinu yo kaal nicoko dook juruŋ? Kaduwakuŋ didilɛ, akɔm tiŋeere tegereme ci ceez nico noko codoi ataadonek gɔɔn taden. Alibi tiŋeere niigi dook lai.”
Aduwa Yesu piryakzɛt o ka kiiya
3Mazi akɔ aavi Yesu loota biye o kazi Kiŋiroc, ivitak nuyawa nɔɔnɔ doon ŋinaante. Ma avu ajin anek nɛ, “Duwayet di. Ma kaala nici dook akanai tiŋa? Tiŋeere ma ka ija, akanai gitaz ci ka kagaya badaan unun kibeen dican o loocu?” 4Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Egenyit juruŋ ka kɔkɔm eet ci alabanuŋ. 5Eeci tiŋeere avu ɔl ci meelik zaare ogan, ma avu azi nɛ, Aneeta Kiristo nɛɛn. Ma alaba tiŋeere niigi ɔl ci meelik. 6Aziiŋnu tiŋeere oroonok ci ajɔn, ma aziiŋnu kaviyak ci oroonok ci rɛɛn. Bar zin má rak anyeku zinzeeti kotoŋole looc kaale nicoko, eeci kaal nicigi ŋɛdɛt iina. Alaŋ zin bar ayelza iiten ci aṯornɛkɛ e ɛlɛ. 7Katin gɔɔn lɔɔci ce ɔɔrɔ ki looc co. Ma anyak katin tarjo ki looc mɔɔtiz vitɛnane ci meelik gɛr. 8Ma kaal nicigi dook olla ɛɛl kiyo wucezi o gɔɔn rak aami ŋaa dole o.
9Zin tiŋeere iinyaye niceke acabjuŋ ɔl igeet, ma agiduŋ, ma apayekuŋ daayiz. Ma amarninuŋ tiŋeere ɔl dook igeet, eeci atuyaŋ niiga aneet. 10Tiŋeere iinyaye niceke ɔl ci meelik amiiri ki vurut tuwente uneeŋ. Akat tiŋeere ɔl ci amiiri ki vurut o gɔnɔgi o ŋaan atuwe vɔlɔŋa, ma amarnin niigi nɔɔgɔ. 11Zin tiŋeere iinyaye niceke avu nyakaŋanɛta ci voloŋo meelik, ma avu alaba ɔl ci meel. 12Ma giye o tiŋeere appeni gerzitin ɔrɔɔt, alaŋ tiŋeere ɔl ci meel arɛɛzɔ. 13Bar zin ɛɛti ci amɛna amɛz kaal nicoko dook zɛɛ ma aṯornɛkɛ, arogzɛ tiŋeere niini.
14Maje zin tiŋeere kaviyawa o abon akati baliin o Joowo uuwawonek rak loocok dook zɛɛ ma azii modɛna dook. Mazi odot, kiiya ni.
15Acinu katin gi o gɛr ɔrɔɔt baal aduwa nyakaŋani o kazi Danyel e. Acinu tiŋeere nɔɔnɔ abil ŋaao Joowo taabinto. (Abon zin aziiŋnu gi nico juruŋ.) 16Zin ɔl o abaak Judiya iinya niceke abon avir avɔ biyɛnɛ. 17Mã aavi ɛɛti raa, abon avir enice. Akɔm bodo nɔɔnɔ waŋi ci ka kooyi ceeza tɔ ka kook kaara kaal ogin. 18Mã aavi ɛɛti mana, abon avir enice. Akɔm bodo waŋi ci ka kimiirozɛkɛ niini kɔrɔk ka kook kodoma rum onin. 19Nɔŋ ci kol tiŋeere ŋaane o anyake kibeen o arɔkti. 20Ijinit zin Jook ka calaŋ aviryu lɔɔlɔ, karabɔŋ een iitene o yubzento. 21Eeci kinatamma laadun e zɛɛ been waanico noko akɔm piryakzɛt ci atobɔ kibeen ci katin aku neke. Ma akɔm bodo ci atobɔ ki nice katin been nɛɛn. 22Bar zin anyewun Jooi iinya niceke kizi kidicɛ. Ma da calaŋ agɔɔn nɔkɔ, akɔm koca eet ci arogi been nɛɛn. Anyek zin niini iinya niceke kizi kidicɛ giye ci akati ɔl o ɛŋɛra niini.
23Zin iinyaye niceke mã anyak eet ci anekuŋ nɛ, Icinit di Kiristo ceeni ŋaato, karabɔŋ azi nɛ, Kiristo caana ŋaate, má aziiŋnu nɔɔnɔ. 24Eeci avu tiŋeere ɔl ci azi nɛ, Keegina Kiristo, kibeen nyakaŋanɛt ci voloŋo meelik. Agɔɔn katin niigi kaal ci atɛɛt ɔl biye, ka katamanti gɔl ci alaban ɔl o ɛŋɛra Jooi. 25Iziiktɔ zin! Inoko kuduwayuŋ naana igeet gi nico iŋaan kaal nici kakatai o.
26Mã anekuŋ katin ɔl nɛ, Aavi Kiristo baza, má avoyu ŋinaante been nɛɛn. Mã azi nɛ, Aroodi Kiristo ŋaato, má aziiŋnu nɔɔgɔ. 27Eeci naana Ŋɛɛrti Eeto kakun tiŋeere keyelizai kiyo bɔrɔyɛ o gɔɔn abadi tammu kɛŋa kicinit ɔl dook eci jenu been eci nyagjo o.
28Zin gɔɔn laadun mã alotɛ kuduvaana ŋaaman, anyak gi ci adaai tɔ ŋinaante.
Aduwa Yesu badaan onin
29Bodo ŋintimiliny nɔkɔ mazi odotit kaal ci gɛrzɛ iina noko, ookci ii kizi koli, maje nyɛlɔyi alaŋ bodo ataran looc, maje monyonya iina tammu tadena. Buk kaala o ɛɛl tammu bɔbɔra amɔɔt, ma ookci. 30Zin enice ŋaan ayelzai kuni onane aneet Ŋɛɛrti Eeto tammu tadena. Ma aboobi tiŋeere modɛna dook loota ŋina, ma acinan aneeta Ŋɛɛrti Eeto kawoya diizwani dɔyize ci appe been diŋdiŋɔnta. 31Abɛɛ tiŋeere toromba ci agɛrɛny, ma kitoonai naana Ŋɛɛrti Eeto toonnyak ogan looc, ka kivita kuluta ɔl o aŋɛryai loocowe dook.”
Zɔɔz ci ayabzonek kɛɛt ceen moneec
32Ma azi Yesu bodo nɛ, “Agaac zɔɔz nico keete ween moneec. Gɔɔn mã acinu itilizit oto artek bɔlɔk, agayu nɔkɔ izi lɔlɔŋumi ajɔn. 33Zin buk gole ci atobɔ ki nico, mã icintu kaal nicoko dook, agaac izi iiten o ka kiiyai ajɔn. 34Didilɛ kaduwakuŋ igeet, ma ɔl o gɔɔn amɛz piryakzɛt acin tiŋeere niigi kaal nicoko dook. 35Katin tammu taden ki tɔdɔ aṯornɛkɛ. Maje bar zɔɔz onane abil nɔkɔ kodot.”
Akɔm eet ci agawa iiten nice
36Ma azi Yesu bodo nɛ, “Akɔm eet ci agawa iiten ci kakunɛ naana e kina. Alaŋ toonnyawa o tammo aga, ma alaŋ buk naana alya Ŋɛɛrti Eeto kaga, bar aga baaba doon. 37Katin kuni onane aneet Ŋɛɛrti Eeto akanai kibiirit ɔl ooti kiyo gi baal iina irkite o jijitinai o kazi Nowa e. 38Waanice iŋaan kiiya tawani e, adake ɔl, ma awodɛ, ma aroce ɔl labak zɛɛ been iiten baal akɔyi Nowa kavoola e. 39Alaŋ waanice aga niigi nɔŋ ci kɔl ka baale kiiyak nɔɔgɔ neke zɛɛ makacin iiya otodot tawani nɔɔgɔ dook lai. Zin iiteni ci kakunɛ naana Ŋɛɛrti Eeto e abil nɔkɔ ɛlɛ.
40Iitene nice mã eevyi ɔl ceen ram mana, aŋɛryai codoi, ma ooŋnonek codoi looc. 41Mã areke ŋaai ceen ram golwa, aŋɛryai codoi, ma ooŋnonek codoi looc. 42Egenyit zin! Otomta eleeti juruŋ, eeci alaŋ agawanu iiten ci kakunɛ naana Manyi. 43Abon agayu gi ce. Inoko gɔɔn kizi gi ci agawa ɛɛti iiten ci ka kiiyakɛ agoryaiti ceez onin, acinɛ koca calaŋ ɔɔŋ ka calaŋ anyek agoryai waŋi ci aku agorzin. 44Abon zin buk niiga eelnu nɔkɔ. Iziti vililɛ tup, eeci kakun naana tiŋeere Ŋɛɛrti Eeto iitene calaŋ agawanu.”
Zɔɔz ci ayabzonek gabaren ci abon
45Ma azi Yesu bodo nɛ, “Gabaren jaŋ yo ci abon aliŋliŋonek alaan onin juruŋ? Gabaren ci abon nɛɛn o anyek alaani oninɛ nɔɔnɔ kabal gabara o miliny dook ka gɔɔn keŋerek niini nɔɔgɔ dayiin ugeec juruŋ. 46Ajowa zin tiŋeere gabarɛnti nici vɔyit ci liŋliŋɔn onin iitene ci abadaan alaani oninɛ, ma ajowa nɔɔnɔ agɔɔn liŋliŋɔn juruŋ kibil ebaal aduwakɛ niini nɔɔnɔ e. 47Didilɛ kaduwakuŋ igeet, mã agɔɔn nɔkɔ, anyek koca alaani nici kaal ogin dook kagam gabarɛnti nici. 48Bar mazi een gabarɛnti nici eet ci gɛr, anek koca ɛlɛ maany nɛ, Alaŋ tiŋeere alaani cane o abada kataman. 49Ma arɔɔk gɔnɔgi ci miliny o, ma adake niini labak, ma awot nyaantanɛ kibeen ɔl o abaaki. 50Mazi abada tiŋeere alaani ci gabaren nico o iitene calaŋ niini agawan. 51Aku aruk niini gabaren nico ɔrɔɔt ɛlɛ, ma apayek nɔɔnɔ gerzitin, eeci alaŋ agɔɔn liŋliŋɔn o anyonek nɔɔnɔ juruŋ. Akɔ zin tiŋeere niini ŋaati akɔ aluwi zɛɛ ma adak nyigit.”
25Zɔɔz ci ayabzonek dɔl ceen amɔtɔ
1Ma azi Yesu bodo nɛ, “Abil baliin o Joowa kete. Anyak baale dɔl ceen amɔtɔ adoma lambɛt cigeec, ma aduŋna avɔ bitaala ka kɔɔt kurumtek eet ci rociinto gɔl. 2Ma dolene nicoko ceen tur ŋaatineeŋ tarbalɛ, maje bodo ceen tur agɛny ɔrɔɔt. 3Adoma dɔlya ceen tur tarbalik o avɔyi lambɛt kɔkɔm maal oma ci anyayek. 4Maje dɔlya ci agɛny o avɔyi lambɛt ugeec kibeen bodo maaltanɛ oogi burwɛtɛ. 5Bar ɛɛti ci rociinto o alaŋaan aku taman, ma arɛ dɔlya nɔɔnɔ ŋinti rɛɛn zɛɛ makacin ataŋguzɔ.
6Ma baalin kɛŋa ɛgɛrɛny ɛɛti oman azi nɛ, “Eet o rociinto e ce. Ivita urumtek gɔl.” 7Ma iŋaaz dɔlya dook amɔta, ma apɛrpɛran lambɛt ugeecik e juruŋ. 8Ma anek dɔlya ci tarbal o gɔnɔgi ci agɛny o nɛ, “Anycetu da maaltanɛ ci miliny. Idicai maaltanɛ lambete cigaacak o.”
9Ma abɛdɛkɛ dɔlya ci agɛny o nɔɔgɔ anek nɛ, “Izi buk maaltanɛ ci kanyaka o kidicɛ tɛr. Alaŋ kalɛɛnɔ ki ageet dook. Odokonyit ɔɔtɔ ataalta mɛlɛgɛnyai kataman.”
10Odokonyit ni didi dɔlya ci ona tarbal noko ka kɔɔt kataala maaltanɛ. Mazi avɔ niigi mɛlɛgɛnyai, urum ɛɛti o rociinto e looc. Iiya ni orkorit niini kibeen dɔl ween tur agɛny e ɔɔtɔ ceeze o tiŋkawiinto, ma anyook karogi.
11Ma vurta ivita dɔlya o tarbal e. Ma avu aruk karogi azi nɛ, “Manyi, manyi, koleyet da ceez koota eecitɔ.”
12Bar abɛdɛkɛ ɛɛti ci rociinto o nɔɔgɔ anek nɛ, “Aavtiz bitaala ŋinaante. Alaŋ kagayuŋ naana igeet.”
13Izi ni Yesu nɛ, “Egenyit zin, eeci alaŋ agayu iiten karabɔŋ een ziit ci kakunɛ.”
Zɔɔz ci ayabzonek gabara ceen iiyu
14Ma azi Yesu bodo nɛ, “Ma baliin o Joowo abil kete. Anyak baale eet ci arɔɔŋ kɛɛrɔn. Mazi ka kɔɔtɔ, otowa gabara ogin, ma aku aduwak nɔɔgɔ kuzuuti kaal ogin dook juruŋ. 15Ma anyek gɔɔn co ŋaatineeŋ liŋliŋɔn ci aganɔ ki nɔɔnɔ. Anyek eet co guruc ceen 5000. Ma anyek bodo eet co guruc ceen 2000. Ma anyek bodo eet co guruc ceen 1000. Ɔtɔɔ ni niini. 16Odoma gabarɛnti o anyonek nɔɔnɔ guruca ween 5000 e, ook iliŋliŋi guruc nicoko zɛɛ makacin bodo anyaa guruc ceen 5000 oogi bodo. 17Bodo buk gabarɛnti o anyonek nɔɔnɔ guruca ween 2000 e, ook iliŋliŋi guruc nicoko zɛɛ makacin bodo anyaa guruc ceen 2000 oogi. 18Maje gabarɛnti o anyonek nɔɔnɔ guruca ween 1000 e, ook adawek guruc nicoko looc itaŋa.
19Ma irkitowe ogɛn abada alaani uneeŋ ka kiiya kigiilit ki nɔɔgɔ guruc ogin baal anyek nɔɔgɔ e. 20Mazi avɔ agiil guruc, anyaak gabarɛnti baal anyonek guruca ween 5000 e alaan guruc oogi ceen bodo ni 5000, ma aku anek nɔɔnɔ nɛ, “Anyan baale guruc ceen 5000. Inoko zin kiliŋliŋa guruc oogi ceen 5000 bodo.”
21Ma anek alaani nɔɔnɔ nɛ, “Abon ɔrɔɔt ɛlɛ. Een niina gabaren ci abonanin ziniz. Aliŋliŋ juruŋ. Zin giye o aliŋliŋɛ guruc baal miliny e juruŋ, ŋaan kanyin ineet guruc ci meel bodo ka liŋliŋi. Inoko ija ka kozolit ki ineet talniin can o.”
22Ma aku bodo gabarɛnti baal anyonek nɔɔnɔ guruca ween 2000 e, ma aku anek alaan nɛ, “Anyan baale guruc ceen 2000. Inoko zin guruc oogi ceen 2000 kiliŋliŋa ce.”
23Ma anek alaani nɔɔnɔ nɛ, “Abon ɔrɔɔt ɛlɛ. Een gabaren ci abonanin ziniz. Aliŋliŋ juruŋ. Zin giye o aliŋliŋɛ guruc baal miliny e juruŋ, ŋaan kanyin ineet guruc ci meel bodo ka liŋliŋi. Inoko ija ka kozolit kibeen ineet talniin can o.”
24Iiya ni bodo gabarɛnti baal anyonek guruca ween 1000 e. Ma aku anek alaan nɛ, “Manygɔn, Kagayin naana ineet een eet ci gɔɔn adoknin aziiti, ma ateedi niina kaal ci ɛɛva ɔl ogɛn. 25Kotoŋolewin zin, ma kakɔ karoodi guruc baal anyan e kadawei looc. Orɛ zin nɔɔgɔ ce.”
26-27Ma abɛdɛkɛ alaani nɔɔnɔ anek nɛ, “Een niina gabaren ci gɛr ɔrɔɔt, ma adaaŋnin buk ɛlɛ ɔrɔɔt. Mã da agayan niina aneet kateedi gɔɔn kaal ci ɛɛva ɔl ogɛn, abon waan zin aliŋliŋɛ guruc cigan o labak ka kojowa bodo azaace.”
28Ma anek alaani gabara ogin nɛ, “Aamta guruc nicoko ŋaatin, ɔɔtɔ anycek gabaren ona anyak guruc ween 5000 e. 29Eeci mã anyak ɛɛti kaal ci meel gɛr, anyonek bar bodo nɔɔnɔ ci meelik ɔrɔɔt. Maje ɛɛti ci anyak kaal ci miliny tɛr, aamnyai bar ŋaatin nici kavɔ nɔkɔ dook. 30Inoko zin gabaren ci gɛr noko ujuktek nɔɔnɔ bitaalin muur ŋinaante, ka kook kutulu ŋinaante zɛɛ ma adak nyigit.”
Aduwa Yesu payiin o aṯornɛkɛ
31Ma azi Yesu bodo nɛ, “Iiten ci kabadanɛ naana Ŋɛɛrti Eeto ki toonnyak ogan titinyonte onan, kaku kaavi lecere onan alaazetu. 32Ma alotakan katin ɔl o loocu dook aneeta. Ma kaku kaŋer nɔɔgɔ dook lɛlɛn ram kiyo gɔɔn aŋɛra ɛɛti o ɛɛzawu aza bawɔnɛ o. 33Kari zin tiŋeere ɔl o atuyan aneet libir onan azo. Ma kari ɔl o alaŋ atuyan aneet kaŋeta. 34Ma tiŋeere kanei naana alaani ɔl ci ona aavtiz aneet libire ci azo o nɛ, “Ivitak niiga o amayukuŋ baaba baliin onin baal agɔɔnakuŋ niini igeet laadun kinatamma e. 35Baale adakan magiz, ma anyaŋ dayiin. Baale arukan kɔr, ma anyaŋ maam kowodɛ. Baale keen kernoi, ma atalnanaŋ korogjowe ugooc. 36Baale kawɔ ŋaḏinyiny, ma anyaŋ rumanɛ. Baale kamoor, ma atiritaŋ. Baale kacabje, ma avu gɔɔn acinaŋ.”
37Zin katin ɔl ci ona abon noko abɛdɛkan niigi aneet azi nɛ, “Manyi, ma da kacinin adakin magiz, ma kanyin dayiin waŋa? Ma da kacinin arukin kɔr, ma kanyin maam waŋa? 38Ma da kacinin eeron, ma katalnanin korogjowɛ waŋa? Ma da kacinin awɔ ŋaḏinyiny, ma kanyin rumanɛ waŋa? 39Ma da buk kacinin amoor karabɔŋ acabje, ma kavɔ kacinin waŋa?”
40Kabɛdɛkɛ zin tiŋeere naana alaani nɔɔgɔ kanei nɛ, “Didilɛ kaduwakuŋ igeet, ma kaal o gɔɔn abon agooneku niiga gɔtɔnɔga cigan cɛlbɛz noko, bar agoonekaŋ niiga aneeta.”
41Kookconei zin katin naana alaani ɔl o ɛɛl aneeta kaŋeta e, ma kanei nɛ, “Ɛnyɛktɛ ɔtɔɔz ŋaatan ŋina niiga ci apayekuŋ Jooi gerzitin o. Ɔɔtɔ gooye o abil been nɛɛn baal agɔɔnnyak Loryen kibeen toonnyak ogin e. 42Baale adakan magiz, ma alaŋ anyaŋ dayiin. Baale arukan kɔr, ma alaŋ anyaŋ maam kowodɛ. 43Baale keen kernoi, ma bar alaŋ atalnanaŋ korogjowe ugooc. Baale kawɔ ŋaḏinyiny, ma alaŋ anyaŋ rumanɛ. Baale kamoor, ma kacabje, ma alaŋ avu atiritaŋ.”
44Abɛdɛkan zin tiŋeere niigi aneet azi nɛ, “Manyi, ma da kacinin adakin magiz, karabɔŋ arukin kɔr, karabɔŋ een kernoi, karabɔŋ awɔ ŋaḏinyiny, karabɔŋ amoor, karabɔŋ acabje sijina, ma alaŋ katiritin waŋa?”
45Kabɛdɛkɛ zin tiŋeere naana alaani nɔɔgɔ kanei nɛ, “Didilɛ kaduwakuŋ igeet, ma ɛɛti o gɔɔn alaŋ atirit eet codoi ole ci cɛlbɛz noko, alaŋ atiritan niini aneet.”
46Zin tiŋeere ɔl nicoko apawonek nɔɔgɔ goo o abil been nɛɛn. Maje ɔl o abon avɔ niigi rogete o abil been nɛɛn.”
26Abaaban alaata gɔl ci ka kurukti Yesu gɛnyiza
1Mazi adica Yesu demziin ci kaal nicoko dook, enek nuyak ogin nɛ, 2“Agayu niiga tiŋeere ece iiten o Juz gɔɔn aadanɛ vardaŋinɛt. Zin iitene nice naana Ŋɛɛrti Eeto kakɔ kanyononei ɔl o ka kɔɔt kotodoyan aneet keete ween talakec.”
3Ivitak ni alaata o ceez o Joowo kibeen alaat o Juz kɔrɔk o Kayavas ween alaan o adikir ceeze o Joowo. 4Ma avu abaaban niigi gɔl ci ka kagamti Yesu gɛnyiza, kɔkɔm eet ci aga, ka kɔɔt kuruyit nɔɔnɔ kadaak. 5Ma anɔ nɛ, “Alaŋ abon ŋaati kagɔɔni gi nico iinyaye ci vardaŋinto o, gɛrzɛ ŋaan ayoket ɔl ageet.”
Avuut ŋaa oman Yesu Bezaniya
6Ma iitene oman aavi Yesu ole o eet o kazi Saiman baal amɔɔr mɔɔriz o gidaŋ e Bezaniya. 7Mazi ŋaan adake nɔkɔ, iiyak nɔɔnɔ ŋaa ci anyaa ketezewoc ci abiz karacoc ci ataala guruce ci meelik ɔrɔɔt. Ma aku atitiny niini Yesu ŋaati aḏuutɛkɛ nɔɔnɔ karacoc nico nɔɔnɔ ɔɔ. 8Mazi acin nuyawa gi ci agɔɔn ŋaa nici noko, otoborit niigi nɔŋ. Ma aŋɔmtɔ anɔ nɛ, “Ma laadun ŋaa nici aminaŋi karacoc nico gaga naa? 9Alaŋ abon waan bar ataalanɛ karacoc nico guruc ci meelik ka kanyozek guruca ɔl o amaat?”
10Maje Yesu aga gi ci azɔɔz niigi noko nɔkɔ, ma anek nɔɔgɔ nɛ, “Aŋomotu dim ŋaa nico naa? Ma gi ci agoonekan niini aneet noko gi ci abon ɔrɔɔt ɛlɛ ŋaatan. 11Ma ɔl ci amaat o ŋaan aromenu tiŋeere niiga ki nɔɔgɔ ŋina iinya dook. Maje naana alaŋ bodo karomɛ ki igeet tiŋeere tup. 12Aḏuutekan niini karacoc o adimanan niini aneet ka kɛrɛwa dawiin. 13Inoko zin anycaŋ kuduwayuŋ gi ce. Tiŋeere gɔɔn ma akɔ uuwaki kaviyawa o Joowo loocowɛ dook, aadjai buk gi ci ona agɔɔn ŋaa nicini noko.”
Agama Judaz zɔɔz ci ka kataalɔi Yesu
14Ɔɔtɔ ni Judaz Iskariyot ween nuyai codoi nuyawe ween amɔtɔ ram ook alaate o ceez o Joowo. 15Ma akɔ anek nɔɔgɔ nɛ, “Mã kayelekuŋ gɔl ci agamnyu Yesu, anyaŋ koca naa?” Anycek ni niigi nɔɔnɔ guruc ceen eetom kamɔtɔ. 16Akata ni Judaz iinyaye niceke orooŋun gɔl ci ka kɛyɛlɛkɛ nɔɔgɔ Yesu.
Adak Yesu ki nuyak dayiin o vardaŋinto
17Ma iitene o akanan lotɛn o vardaŋinto gɔɔn adayi ɔl ḏɔkɛn o alaŋ amokcar, ivitak nuyawa Yesu, ma avu anek nɛ, “Mayo arooŋnyet koota kutuguzeyin dayiin ci vardaŋinto ŋaaḏaŋ?”
18Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔgɔ anek nɛ, “Anyak eet oma kutura ŋinaante. Ɔɔtɔ enektek nɔɔnɔ nɛ, Azi alaani o demziinto nɛ, Izi iiten ci ka kadakta naana ki nuyak ogan dayiin o vardaŋinto ole cun e.”
19Ɔɔtɔ ni didi nuyawa utuguzɔ kiyo ona aduwak Yesu nɔɔgɔ o, ma avɔ agɔɔn dayiin o vardaŋinto ŋinaante.
20Ma yomana ivita Yesu ki nuyak ogin een amɔtɔ ram, ma aavtiz loota ka kadaktɔ. 21Ma dayiinɛ ŋina enek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Didilɛ kaduwakuŋ igeet, ataalinan tiŋeere ɛɛti codoi ŋaatunooŋ aneet.”
22Mazi azii nuyawa gi nico, ivirit nɔɔgɔ dook zinzeeti. Ma ajin ceeni gɔɔn ŋaatineeŋ Yesu anek nɛ, “Aneeta gi? Manyi, aneeta gi?”
23Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Akɔ tiŋeere ataalinan ɛɛti ci kazola ki nɔɔnɔ dayiin ŋina noko ɛlɛ. 24Zin naana Ŋɛɛrti Eeto ŋaan kadaai ebaal aduwan waragɛ o Joowo laadun e. Bar zin nɔŋ ci kol eete ci akɔ ataalinan aneet o. Abon da bar niini alaŋ aritai dook.”
25Buk Judaz o ka kook kataalɔi Yesu e ijin buk nɔɔnɔ anek nɛ, “Manyi, aneet gi?”
Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Nɛɛn ci aduwa o.”
26Mazi ŋaan adake niigi nɔkɔ, odoma Yesu ḏokoc, ma anyek Jook zany, ma atɛɛt ḏokoc nico, ma aŋerek nuyak, ma azi nɛ, “Adayit. Nicini ɛlɛ onan nɛɛn.”
27Bodo adoma diic ci nyaanu, ma anyek Jook zany, ma anyek nɔɔgɔ anek nɛ, “Owodit niiga dook. 28Nicigi biye ogan ayelza terkediin o Joowo aḏuutonek looc ka kutuyɔ ɔl ci meel, ma aaryai baciinowa ugeec. 29Didilɛ kaduwakuŋ igeet, alaŋ bodo naana kawodɛ ŋaatodoi ki igeet zɛɛ ma kavɔ kawudɛ baliinte o baaba.”
30Artek ni niigi beniin codoi, ma iŋaaz avɔ biye o kazi Kiŋiroc.
Aduwa Yesu daŋiin o Pitɔr
31Enek ni Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Adotekaŋ tija looc, ma aviryu niiga dook, eeci azi waragɛwi o Joowo nɛ, Karui tiŋeere eet o towawiinto kazaantɛ ɛɛzana. 32Zin tiŋeere ma kitiŋa naana daayiza, karake ŋaatunooŋ kakɔ Galiliya.”
33Enico itiŋa Pitɔr, ma anek Yesu nɛ, “Alaŋ bai naana kooŋnekin looc been nɛɛn! Yo nuun avir nuyawa dook, alaŋ naana kavir.”
34Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Didilɛ kaduwakin ineet, adaŋnyan tija lak iiyu zɛɛ ma arɔk toloci o oowu.”
35Ma abɛdɛkɛ Pitɔr nɔɔnɔ anek nɛ, “Alaŋ bai naana kadaŋnyin been nɛɛn, mayo nuun mã ka kadaayit ki ineet.”
Ma buk aduwa nuyawa dook gi ci aduwa Pitɔr o.
Aŋaryɛ Yesu Gezemaniya.
36Ivita ni Yesu ki nuyak ogin. Mazi avu arum ŋinti kazi Gezemani biye o kazi Kiŋiroc, enek niini nɔɔgɔ nɛ, “Aavtiz ŋina rak ŋinti ŋaan kakɔ kaŋaryinɛ o.” 37Ma akɔyi niini Pitɔr ki lɔgɔz o Zebedi kazi Jemis been Jɔn. Maje nɔɔnɔ avir ziniz ɔrɔɔt ɛlɛ. 38Ma anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Kanyei naana ziniza inoni ci appe ɔrɔɔt ci ajonini daayizi. Aavtiz zin niiga ŋina ebeyit eleeti ŋaryiinta.”
39Ma akɔ niini ŋintimiliny, ma akani ŋum looc, ma aŋaryɛ azi nɛ, “Baaba, mã anyak gɔl oma, aara piryakzɛt ci ka kiiyayan noko ŋaatan. Alaŋ een zin bar eo karɔɔŋɛ naana, bar tugu eo arɔɔŋɛ niina.”
40Mazi abadaak nuyak ween iiyu e, amada nɔɔgɔ ataŋguzɔ. Ma anek niini Pitɔr nɛ, “Ma niiga dook iyontiya alaŋ atamanu kicintɛ ki aneet ziit codoi ṯɔr o naa? 41Iziti vililɛ. Aŋaruyɔ ka calaŋ acinanuŋ Loryen zinzeeti zɛɛ ma agoonu oŋɛ. Eeci zinzeeti ugooc arɔɔŋ kutuguzɔ kaal ci abon, maje bar eleeti cugooc o alaŋ anyak dɔyiz.”
42Bodo ŋintimiliny nɔkɔ imiirozek Yesu ŋaryiin. Ma akɔ ajin Jook anek nɛ, “Baaba, mã alaŋ piryakzɛt ci ka kiiyayan noko aaryai, tugu eo arooŋ niina labak.”
43Mazi abada ŋaryiinta, amada bodo nuyak ataŋguzɔ, eeci adoŋ niigi ɔrɔɔt ɛlɛ.
44Bodo amiiri niini, ma akɔ aŋaryɛ aduwa zɔɔz we ɛlɛ. 45Ma abadaak nuyak, ma aku anek nɛ, “Ŋaan dim ooginu nɔkɔ? Izi zin ziiti o ka kanyozekɛ naana Ŋɛɛrti Eeto ɔl o oŋenu ajɔn. 46Itiŋgaz, kɔtɔɔz. Icinit di, iiya ɛɛti o ka kook kataaloyan.”
Agam ɔl Yesu
47Mazi ŋaan azɔɔz Yesu nɔkɔ, urum Judaz looc ɔrkɔra kibeen ɔl ci meel gɛr ci itoona alaata o ceez o Joowo been ɔl o Juz baayizo. Awoya niigi dilanyai ki kɛɛni. 48Maje uyen Judaz enek nɔɔgɔ nɛ, “Tedec mã acinu eet ci kacoco ŋalyamoc o, nɔɔnɔ nɛɛn agamit.”
49Mazi aku arum Judaz looc, ook ŋaati Yesu ecodoi nɔkɔ, ma anek nɔɔnɔ nɛ, “Abona, alaan o demziinto.” Ma acoco nɔɔnɔ ŋalyamoc.
50Enek ni Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Laŋo, tugu gi ci arooŋ tugu o labak.”
Ivita ni ɔl, ma agam Yesu. 51Ma avoca nuyaiti codoi nuyawe o aromɛ ki Yesu o kabaz tibila, ma atɛɛda gabarɛn ci alaan o ceez o Joowo itat por. 52Ma anek Yesu nɔɔnɔ nɛ, “Bil di! Arek kabaz cun noko tibil. Eeci ɔl o gɔɔn akat ɔl dilanyai dook adaai buk katin niigi dilanyai. 53Alaŋ agayu mã inoko kawo baaba, itoonakan toonnyaye ogin ci meelik enico ɛlɛ kiiya kitiritan o? 54Mazi koca avu atiritan toonnyawa aneet, ka zin zɔɔz o waragɛ o Joowo kɛlɛɛmnyai ku?”
55Enek ni Yesu kɔlɛ dook nɛ, “Naa avunakaŋ kɛɛni ki dilanyai ka ivita agamtaŋ kiyo keen agoryai o naa? Karomɛ gɔɔn naana ki igeet tup kadɛmzɛ ceeze o Joowo, ma ŋaan agamtaŋ. 56Bar zin kaala nicigi dook iina o ka kɛlɛɛmnyai zoozowa baal ayɛɛt nyakaŋanɛta e.”
Enico odokonyit nuyawa dook ŋina lai, otoŋtek Yesu doon looc.
Aavi Yesu roonnya
57Ooti ni ɔl ci ona agam Yesu o nɔɔnɔ ole o alaan o ceez o Joowo kazi Kayavas ŋaa ona alotɛn alaata o gɔɔn ademzek ɔl lotinok kibeen ɔl o Juz baayizo e. 58Mazi avɔyi niigi Yesu, unuwun Pitɔr nɔɔgɔ vurta rɛɛna zɛɛ ma avɔ arum kɔrɔk ci Kayavas ona avɔyi ɔl Yesu o. Ook ni aavu niini loota oromtɛ ki ɔl o abɛk ceez o alaano kɔrɔk kɛŋa ka kicin gi ci arɔɔŋ kutuguzek ɔl Yesu o.
59Maje alaata o ceez o Joowo ki ɔl o roonnyo dook arɔɔŋ gɔl ci ajowan gi ci gɛr abaca Yesu ka kɔɔt kuruyit nɔɔnɔ kadaak. 60Bar zin ɔkɔm gi ci gɛr ajowa niigi ŋaatin kina, yo nuun akat ɔl ci meelik gɛr nɔɔnɔ vɔlɔŋa o. Ma vurta itiŋgazɔ ɔl raman jena. 61Ma anek ɔl o roonnyo vɔlɔŋa nɛ, “Kaziiŋna iiten baale azi ɛɛti nici nɛ, Kanim naana kɔɔyɔk ceez ci Joowo noko, ma bodo kenyeeti iinyaye ceen iiyu.”
62Mazi azii Kayavas zɔɔz nico, itiŋa jena, ma anek Yesu nɛ, “Anyei gi ci arooŋ bariz zoozowe ci aduwa ɔl nici noko tɔ?”
63Maje Yesu ajaki niini labak cin. Ma bodo anek alaani Yesu nɛ, “Inoko didi zaare o Jook o arogi duwayet mã een niina Kiristo ween ŋɛɛrti Joowo ɛlɛ nɛɛn.”
64Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Nɛɛn ci aduwa niina o. Inoko zin kaduwakuŋ igeet ci aavtiyu ŋina noko dook, acinaŋ tiŋeere niiga aneeta Ŋɛɛrti Eeto ŋaati kaavɛ aziite o Joowo azo, ma kabada tiŋeere ŋaati kawoyanɛ diizwani tamma.”
65Mazi azii alaani zɔɔz nico, otobor nɔŋ, ma arɛɛc rumanɛ ogin maany, ma azi nɛ, “Ɛɛti nici amomoz Jook giye ci anyekɛ ɛlɛ kizi Jook noko. Inoko iziiktu niiga dook zɔɔz ci aduwa niini noko. Alaŋ bodo karɔɔŋ cudanɛ oogi. 66Inoko zin arooŋnyu niiga apaktek nɔɔnɔ naa zooze nico?”
Ma azi niigi dook nɛ, “Abac niini gi nico ɔrɔɔt. Abon adaai.”
67Otortek ni niigi nɔɔnɔ amot, ma arɔɔk. 68Ma adoma ɔl ci ona aruk nɔɔnɔ voret noko, ajin nɔɔnɔ anek nɛ, “Kiristo, aga ri niina kaal dook. Ŋɛnɛɛn ci arookin o?”
Adaŋ Pitɔr Yesu
69Maje Pitɔr aavi bitaala kɔrɔk kɛŋa. Ma aku dole ceen gabaren ci alaan o ceez o Joowo, ma anek Pitɔr nɛ, “Orkoryu ri buk gɔɔn niina kibeen Yesu ci Galili noko.”
70Ma bar adaŋnyi Pitɔr ɔl dook kɔrgɛna ŋina anek dole nico nɛ, “Alaŋ kaga gi ci aduwa o been nɛɛn.”
71Ma iŋaaz niini ŋina, ma akɔ araan otoga. Bodo icin dole ceen gabarɛn oman nɔɔnɔ, ma anek ɔl nɛ, “Ɔrkɔr gɔɔn buk ɛɛti nici ki Yesu o Nazarɛt.”
72Bodo ni adaŋnyi Pitɔr azi nɛ, “Didilɛ kateedona zɔɔ, alaŋ kaga eet ci aduwa o been nɛɛn.”
73Bodo ŋintimiliny nɔkɔ ivitak ɔl o ɛɛl ŋinaante e Pitɔr, ma avu anek nɛ, “Niina alya een eet codoi ole o Yesu, eeci azooz kiyo niigi o.”
74Ma abarzek bodo Pitɔr nɔɔgɔ anek nɛ, “Didilɛ mã kaduwa vɔlɔŋ, adaakan koca tammu. Alaŋ kaga eet nico.”
Enico ɛlɛ ɔrɔk toloci. 75Ma aada Pitɔr gi baal anek Yesu nɛ, “Adaŋnyan tiŋeere lak iiyu zɛɛ ma arɔk toloci e.” Udun ni niini ook bitaala, ma akɔ alu ɔrɔɔt ɛlɛ.
27Avɔyi ɔl Yesu ŋaati Pailat
1Ma ŋeere ririwɔna ivita alaata o ceezi o Joowo dook kibeen alaat o Juz abaabanit gɔl ci ka kurukti Yesu kadaak. 2Acabit ni niigi nɔɔnɔ azɛɛn, ma avɔyi alaane ween Romen kazi Pailat.
Daayiz o Judaz
3Mazi akɔ acin Judaz apaktek ɔl Yesu daayiz, uwucek nɔɔnɔ gi nici ɔrɔɔt, ma abad mony. Ma amiironɛkɛ alaat guruc baal een eetom kamɔtɔ anyek niigi nɔɔnɔ ka kɛyɛlɛkɛ nɔɔgɔ Yesu e. 4Ma anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Kabaca oŋec giye ci kanyuŋ eet ci abon noko, eeci inoko arooŋnyu uruyit nɔɔnɔ kadaak.”
Ma ɛbɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Akɔm ageeta zɔɔz cinaaŋ. Nicini zɔɔz cun doon.”
5Ujukek ni Judaz guruc ceez o Joowo kɛŋ. Ma adun, ma akɔ acabek alɛm kɛɛt.
6Ɛvɛrta ni alaata o ceez o Joowo guruc ci ona ajukek Judaz ceez kɛŋ noko, ma anɔ nɛ, “Nicigi guruc ci biyetu. Alaŋ zin abon keere ona ŋaati karomi ki guruc o ceez o Joowo.” 7Ma agama niigi dook ka kataalai guruc nicoko mana ci eet o gɔɔn ɛɛnyɛt ijunya ka kizi ŋinti gɔɔn adawi niigi ɔl ceen modo, matɛ gɔɔn adaai niigi Jerusalɛma. 8Gi zin ci awɛ ɔl mana nice kizi Mana ci Biyetu zɛɛ been inoko o nɛɛn.
9Zin gi baal aduwa nyakaŋani o kazi Jirimaya e ɛlɛɛmnyai didi. Azi baale niini nɛ, “Ooti ɔl o Israyil guruc baal een eetom kamɔtɔ baal arɔɔŋ niigi ka kataalai nɔɔnɔ e, 10ma avɔ ataalanɛ mana ci eet ci ɛɛnyɛt ijunya kiyo baale aduwakan Jooi e.”
Ajin Pailat Yesu
11Iiya ni ijin Pailat Yesu enek nɛ, “Ineet alaan o Juz nɛɛn?”
Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Nɛɛn ci aduwa niina o.” 12Maje giye o akɔlaki alaata o ceez o Joowo kibeen ɔl o Juz mayan nɔɔnɔ rooni vɔlɔŋa akɔm niini gi ci abariz kina.
13Ma anek Pailat nɔɔnɔ nɛ, “Alaŋ kaal ci akanin ɔl ineet noko azii?”
14Bar Yesu akɔm gi ci abariz kina. Ma giye nico ibiir alaan ɔɔ ɔrɔɔt.
Apawonek Yesu daayizi
15Maje gɔɔn baale laadun ma aku iiteni o aadanɛ ɔl o Juz vardaŋinɛt, ɔɔga alaani eet codoi ole o acabje ci tɛ olla arɔɔŋ ɔl nɔɔnɔ kɔɔgjai. 16Zin iitene nice anyak eet ci gɛr acabji giye ci amonyi niini ɔl, ma aga ɔl dook nɔɔnɔ kazi zaar cigin nɛ Barabas. 17Mazi avɔ alotai kɔlɛ dook, ijin Pailat nɔɔgɔ enek nɛ, “Arooŋnyaŋ kɔɔgayuŋ Barabas yo kɔɔgayuŋ da Yesu o kazi Kiristo?” 18Maje Pailat aga nɔkɔ anyaak alaata ci Juz nɔɔnɔ Yesu o, eeci amadik niigi nɔɔnɔ gaga nɔkɔ, kɔkɔm gi ci gɛr agɔɔn.
19Mazi ŋaan aavi Pailat roonnya nɔkɔ, itoonak ŋaa oninɛ ɔlɔ nɔɔnɔ otok ci azi nɛ, “Má agoonei eet nico gi ci gɛr been nɛɛn, eeci kapirna bilija avunakan wunozya ci akati nɔɔnɔ, ma awucnekan niini ɔrɔɔt ɛlɛ.”
20Maje alaata o ceez o Joowo kibeen ɔl o Juz baayizo ayɔɔta ɔl ceen kɔlɛ o ka kuduktak Pailat kɔɔga Barabas. Maje Yesu abon apawonek nɔɔnɔ daayizi. 21Ma ajin Pailat kɔlɛ anek nɛ, “Mayo ole ceen ram noko arooŋnyaŋ kɔɔgayuŋ jaŋ?”
Abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Karooŋnyin ɔɔgayet Barabas.”
22Ma bodo ajin Pailat nɔɔgɔ anek nɛ, “Ma Yesu ci kazi Kiristo o kutuguwek naa?”
Ma abɛdɛkɛ niigi dook Pailat anek nɛ, “Tɔdɔ nɔɔnɔ talakeca kadaak.”
23Abɛdɛkɛ bodo Pailat nɔɔgɔ anek nɛ, “Abaca niini gitaz?”
Bar enico egerenyit niigi ɔrɔɔt ɛlɛ azi nɛ, “Tɔdɔ nɔɔnɔ.”
24Mazi akɔ acin Pailat ɔkɔma gɔl ci ɔɔganɛ Yesu, ma otoborit ɔl dook nɔŋ nɔkɔ, abaaban izi nɛ, karabɔŋ tedec agɔɔn ɔl gi ci gɛr, odoma ni maam otoony azɛɛn nɔɔgɔ ŋuma, ma anek nɔɔgɔ nɛ, “Akɔmnan aneet gi can daayize ci eet nico o. Gi cunooŋ doon nici. Alaŋ naana kawoyɛ tɔ.”
25Mazi aduwa Pailat gi nico, egerenyit niigi dook aziti nɛ, “Anyek biye cigin o kivitayet ageeta ki dɔl ci dɔl cigaacak labak.”
26Ɔɔgak ni Pailat nɔɔgɔ Barabas. Ma aduwak ɔl rak korooyit Yesu zɛɛ anyek ni nɔɔnɔ kɔɔt kotodeec niigi nɔɔnɔ keete ween talakec.
Amomoz takirnya Yesu
27Ooti ni takirnya Yesu ole o alaano, ma avɔ aliya niigi dook nɔɔnɔ. 28Ma aburuca nɔɔnɔ rumanɛ ogin, ma aborcɛkɛ rum ci meeri. 29Ma agɔɔna nyigirgir ceen bila, ma avu aborcɛkɛ nɔɔnɔ ɔɔ. Ma anyek kɛɛt kanyak aziite ci azo o kiyo kɛɛt o gɔɔn anyak ɛɛti ween alaan o. Ma avu amomoz niigi nɔɔnɔ akanek kozoŋtin kiyo alaani o. Ma azi nɛ, “Rok bai nɔkɔ kodot, alaan o Juz.” 30Ma oortek niigi nɔɔnɔ amot, ma aama kɛɛt we bodo, ma arooi nɔɔnɔ ɔɔ. 31Mazi ijezit kaal ci ona amomozi niigi nɔɔnɔ noko dook, uburuca rum ci meeri noko, ma arikɛ nɔɔnɔ rum onin laadun e. Ooti ni niigi nɔɔnɔ kutur bitaala ka kɔɔt kotodeec kadaak talakeca.
Dodinɛt o Yesu
32Mazi aduŋni niigi nɔɔnɔ, urumtɔ gɔla kibeen eet ci kazi Saiman ci looc ci kazi Sariin. Adaŋtek ni niigi nɔɔnɔ kitik kɛɛt ci Yesu een talakec o. 33Ma avunak niigi ŋinti kazi Golgoza. Ma kɛŋ ci zaar ci kazi Golgoza noko kazi nɛ amɛn ci oowu. 34Ma ŋinaante anycek niigi Yesu nyaan ci acanɔ ki agɛrɔ ci akaka. Mazi atar niini, otobor alaŋaan awot.
35Otodooc ni niigi nɔɔnɔ ŋinaante. Ma aŋerek rumanɛ ogin eleeti ŋaati agɔɔni maadico. 36Mazi akɔ odotiz, aavtiyɔ niigi ŋinaante ebeyit nɔɔnɔ. 37Maje keete ci ona adodinɛ Yesu noko tadena ayeedi niigi gi ci ona aruyi ɔl nɔɔnɔ o azi nɛ, “Nicini Yesu ween alaan o Juz.”
38Ma anyaa buk bodo niigi ɔl ceen agoryak een ram, ma avu adɔdɔ codoi nɔɔnɔ eci azo o, maje codoi adɔdɔ eci kaŋeto o.
39Maje ɔl ci olla awɔ gɔla ararni Yesu zɛɛ ma arurut ooti, ma amomoz nɔɔnɔ anek nɛ, 40“Ma baale azi nɛ, Ka ɔyɔk ceez o Joowo, ma bodo ɛɛnyca iinyaye ceen iiyu. Rogoz zin di ɛlɛ. Mã een ŋɛɛrti Joowo didi, duna di keete ci adodinɛ noko looc.”
41Maje buk alaata o ceez o Joowo, ki alaat o ademzek ɔl lotinok, been ɔl o Juz baayizo amomoz buk niigi nɔɔnɔ nɔkɔ. 42Ma anɔ nɛ, “Arogoz niini ɔl oogi doon, ma bar alaŋ anim korogoz ɛlɛ cin o maany. Alaŋ een niini alaan o Israyil nɛɛn? Mã aduŋnak looc keete ceen talakec adodinɛ noko, katu koca naaga dook nɔɔnɔ. 43Atu niini Jook, ma atarkat gi ci azi nɛ, Een niini ŋɛɛrti Joowo. Kicinit zin di mã ɛɛla Jooi inoko nɔɔnɔ.”
44Mayo nuun een ɔl ween agoryak adɔdɔ ɔl ki nɔɔnɔ e amomoz buk nɔɔnɔ.
Daayiz o Yesu
45Mazi akɔ abil ii boloca, izi lɔɔci dook dildil kizi muur ziik iiyu. 46Ma ziiye ween iiyu yomana ɛgɛrɛny Yesu molowe ci appe azi nɛ, “Eli, Eli, Lema Sabaktani?” Ma kɛŋ ci zɔɔz nico azi nɛ, Jook onan, Jook onan. Ooŋnan naa?
47Mazi azii ɔl ogɛn ole ci ɛɛl ŋinaante gi nico, izitɔ nɛ, “Awo bɔŋ niini Ilija.” 48Ma adɔkɔny ɛɛti codoi ŋaatineeŋ, ma akɔ adoma kaviyoi, ma ajukek nyaan, ma akat moroka, ma itoonek nɔɔnɔ ka kococo.
49Maje bar ɔl ogɛnɛ azi nɛ, “Bil rak di, kicinit karabɔŋ aku arogoz Ilija nɔɔnɔ.”
50Ɛgɛrɛny ni Yesu bodo molowe ci appe, ma atɛɛt enico ɛlɛ.
51Ma areeci rum o gɔɔn aŋerin ceez o Joowo kɔrgɛna enico ɛlɛ, akanai tadena been tir loota. Maje lɔɔci amɔɔt kirakirak, ma alibe biyɛn taza. 52Ma akoli looknya o gabara o Joowo titiny baal gɔɔn adaai e. Ma aŋaaz ci meelik ŋaatineeŋ daayiza korogit. 53Ma aduŋna niigi looknyai. Mazi iŋaaz Yesu daayiza, ɔtɔɔzɔ niigi ɔɔt Jerusalɛma, ma avɔ acin ɔl ci meel gɛr nɔɔgɔ.
54Mazi acin alaani o takirnyawu kibeen takirnya ogin abɛk Yesu e looc mɔɔtiz kibeen kaal nicoko dook, otoŋole niigi looc ɔrɔɔt ɛlɛ, ma anɔ nɛ, “Didilɛ ɛɛti nici tɛ ŋɛɛrti Joowo gi.”
55Maje ŋinaante anyak ŋaai ci meel gɛr baal anowa Yesu Galiliya, ma atirit nɔɔnɔ e. Agɛlɛm niigi Yesu rɛɛna. 56Ma ŋaai nici awɔyi Meri o kutur o kazi Magdala, ki bodo Meri ween yaati Jemis been Josev, kibeen yaati Jemis ki Jɔn.
Dawiin o Yesu
57Ma yomana iiya ɛɛti ceen aroi kazi zaar nɛ Josev ci aluuga baale Arimatiya. Niini buk nuyai ci Yesu. 58Ma akɔ ajin Pailat ka kanyek nɔɔnɔ Yesu kook kada. Ma aricanek Pailat ɔl ka kanycek Yesu Josev. 59Odoma ni Josev ɛlɛ o Yesu atakucek rum ci vɔɔr colai. 60Ma akɔ arek bɔɔt onin baal agoonak niini ɛlɛ maany biya e, zɛɛ anyaa ni bɛ ci appe ɔrɔɔt ɛlɛ, ma aku anyoogi bɔɔt otok. Zɛɛ ɔɔtɔ ni niini. 61Maje Meri o Magdala ki Meri oma bodo aavtiz ŋinaante agɛlɛm bɔɔt rɛɛna.
Abɛk takirnya bɔɔt o Yesu
62Ma ŋeertine co ɔɔtɔ alaata o ceez o Joowo ki ɔl o Parici ŋaati Pailat. 63Ma avɔ anek nɔɔnɔ nɛ, “Manygɔn, azi baale voloŋoiti nici iinyaye baal ŋaan arogni e nɛ, Kiŋaaz bodo iima daayiza iinyaye ceen iiyu. 64Inoko zin karooŋnyin anyek takirnya kɔɔt kebeyit bɔɔt juruŋ zɛɛ ma adicai iinya ceen iiyu baal aduwa niini o, ka calaŋ avɔ agɔrɔz nuyawa oginɛ, ma avɔ anek ɔl nɛ, Itiŋa niini daayiza. Mã agɔɔn niigi nɔkɔ, izi koca vɔlɔŋ cineeŋ o appe ɔrɔɔt bar kujuk baal aduwa niini e, ma uulalet.”
65Ma anek Pailat nɔɔgɔ nɛ, “Anycek zin takirnya kɔɔt kebeyit bɔɔt juruŋ.”
66Ɔtɔɔzɔ ni niigi ɔɔt boote o adawin Yesu e, ma avɔ agiir bɔɔt otok dook lai juruŋ ka kɔkɔm eet ci akɔl, ma ooŋnek takirnya ŋinite kebeyit.
28Ŋaazi o Yesu daayiza
1Ma iitene o yubzento ŋeere ririwɔna ook Meri o Magdala been bodo Meri oma ka kɔɔt kicinit bɔɔt. 2Ŋintimiliny nɔkɔ ɔtɔɔmɔ lɔɔci dook kirakirak. Ma akunak toonnyaiti ci Joowo looc tamma, ma aku aara bɛ baal anyoogi ɔl bɔɔt otok e, ma aavɛ. 3Maje ŋum ci toonnyai nico o alanyit kiyo abadi bɔrɔyɛ o, ma vɔɔrɛ rumanɛ ciginɛ o pɛr. 4Ma aruk takirnya o abɛk bɔɔt e kulurkuluri, kabaritit, ma iina kataŋguzɔ kiyo ɔl o adaai o.
5Ma azoozek toonnyaiti ŋaai anek nɛ, “Má aŋolinu looc gaga. Kaga nɔkɔ avu arooŋnyu Yesu baal adɔdi talakeca e. 6Azee zin niini tɔ ŋina. Itiŋa daayiza ebaal aduwan niini e ɛlɛ. Ivita di icinit ŋinbaal ɔɔŋɛ e ce. 7Iyiiyit zin inoko taman ɔɔtɔ uduktak nuyak ogin enektek nɛ, Itiŋa niini daayiza. Ma inoko arayɛ ŋaatunooŋ ook Galiliya. Avɔ tedec acinu niiga nɔɔnɔ ŋinaante. Inoko zin gi ci kaduwakuŋ dook nɛɛn nici.”
8Iyiit ni ŋaai nici ɔtɔɔzɔ bɔɔta ŋina ŋoliinta, maje ŋaato atalnɛ. Ma adɔkɔny ka kɔɔt kuduktak nuyak. 9Ŋintimiliny nɔkɔ ɔbɔryak Yesu nɔɔgɔ boyoŋyoŋ, ma anek nɛ, “Abonanu. Abil ganɔn ŋaatunooŋ.” Ma avunak niigi nɔɔnɔ, ma avu atorkot zɔɔ, ma adiŋdiŋan. 10Enek ni Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Má aŋolinu looc gaga. Ɔɔtɔ uduktak nuyak kivita kɔɔt Galiliya. Ŋaan avɔ acinan niigi aneet ŋinaante.”
Aduwa takirnya o abɛk bɔɔt vɔlɔŋ
11Mazi ŋaan awɔ ŋaai gɔla nɔkɔ, odokonyit takirnya ogɛn takirnyaye ona abɛk bɔɔt e ɔɔtɔ Jerusalɛma, ma avɔ aduwak alaat o ceez o Joowo kaal ona acin niigi agooni e dook. 12Mazi azii alaata gi nico, ulute niigi dook ki alaat o Juz ŋaatodoi, ma abaabana zɔɔz codoi. Ivita ni otoloyit takirnya anycek guruc ci meelik gɛr. 13Ma anek nɔɔgɔ nɛ, “Mã ajinuŋ ɔl, enektek nɛ, Ivita nuyawa o Yesu ogorozit nɔɔnɔ bɔɔta baal ŋaati koogina. 14Mã arum alaan zɔɔz nici, ŋaan kavɔ kazoozona ki ageeta. Má anyaku ŋoliin gaga zooze nico.”
15Agamta ni takirnya guruc nicoko, ma avɔ aduwa vɔlɔŋ eona aduwakɛ alaata e. Zin vɔlɔŋ cineeŋ noko uteec ɔl o Juz zɛɛ been waanico o.
Ayelzak Yesu ɛlɛ nuyak ogin
16Ma avɔ nuyawa ween amɔtɔ codoi biye o abil Galiliya ŋaabaal aduwak Yesu nɔɔgɔ ka kooti e. 17Mazi avɔ acin niigi Yesu, ŋinaante idiŋdiŋanit nɔɔnɔ. Maje ɔl ogɛn ŋaatineeŋ ŋaan bakbayɛ nɔkɔ. 18Ma icayak Yesu nɔɔgɔ ajonun, ma anek nɛ, “Anyozozeyan alaazɛt dook tammu tadena been loota aneet. 19Ɔɔtɔ zin ole o loocok dook ka anycek nɔɔgɔ kiziti nuyak cigan. Otoonyit nɔɔgɔ zaare o baaba ki zaare ogan aneet ŋɛɛrin been zaare o Vɔŋiz o Joowo. 20Ɔɔtɔ edemezit nɔɔgɔ ka kuzuuti kaal ci karicanekuŋ naana igeet noko dook. Abon zin niiga agayu karomɛ tiŋeere naana ki igeet tup nɔkɔ zɛɛ ma aṯornɛkɛ lɔɔci.”