LUKA

Kaviyak o Colai Ayɛɛt Luka

1

1Tipoliz o kareezin, eteyeedit baale ɔl ci meelik kaal baal agooni ŋaatinai ŋina e. 2Eteyeedit niigi kaal baal aduwaket ageet ɔl baal icinit niigi alya keberene ugeec kaal nicoko ŋaati agooninɛ e. Arak kaal nicoko cinɛnta niigi, makacin waanice uuwayit niigi zɔɔz nico. 3Nyakaraŋatoi o adikir, kiiya zin buk naana kɛdɛmɛza kaal nicoko dook juruŋ ŋinti wun ɔrɔɔt. Inoko zin kayeedekin naana ineet waragɛ ci kazeden kaal nicoko. 4Kagoon zin nɔkɔ o, ka ga niina gi ween didi baal edemezu laadun e juruŋ.

Aduyai tiryan o Jɔn

5Baale irkitowe baal ɛɛnɛ Erod alaan o looc o kazi Judiya e, anyak eet ci kazi Zakeriya ceen alaan ci miliny ceeze o Joowo. Niini borit ci ɔl o kazi Abija o gɔɔn aliŋliŋ ceeze o Joowo. Zakeriya anyak ŋaa ci kazi Ilizibɛz ceen buk niini borit ci ɔl o aliŋliŋ ceeze o Joowo. 6Ma waanice abaak Zakeriya kibeen Ilizibɛz baayiz ci abon ŋume o Joowo, ma azooni niigi dook lotinok o Joowo. 7Maje nɔɔgɔ akɔm dɔl cigeec, eeci waanice Ilizibɛz awɔ koliin zɛɛ makacin iziti niigi dook matuwo.

8Ma iitene oman izi waŋi ci Zakeriya ka kook kiliŋliŋi ceeze o Joowo eo gɔɔn anyɔnɛ niigi liŋliŋɔn laadun. 9Aŋɛra ɔl nɔɔnɔ keere uneeŋ gɔɔn agɔɔni maadico ka kook kutururek karkar goo ŋaao taabinto. Ook ni niini ceeze o Joowo eecitɔ. 10Maje ɔl dook aŋaryɛ ceez bitaala ŋinti ona akɔ arurɛkɛ niini karkar goo o.

11Mazi ŋaan akɔ arurek Zakeriya karkar goo nɔkɔ, iiyak toonnyaiti ci Joowo nɔɔnɔ, ma aku abil ŋino taabinto libire ci azo o. 12Mazi acin Zakeriya nɔɔnɔ nɔkɔ, ɔtɔŋɔlɛ ɔrɔɔt ɛlɛ.

13Bar anek toonnyaiti nici nɔɔnɔ nɛ, “Zakeriya, má aŋolinan gaga, eeci kanyaakin kaviyak Joowa. Iziiwun Jooi ŋaryiin unun. Aritakin tiŋeere ŋaa cune kazi Ilizibɛz noko logoz. Zin mazi aritai, katek zaar ci kazi nɛ Jɔn. 14Atalnɛ katin niina tiryante cin o, ma buk atalnɛ ɔl ci meel. 15Eeci niini tiŋeere titiny ɔrɔɔt ŋume o Joowo. Ma alaŋ awot nyaan been nɛɛn. Akunak tiŋeere nɔɔnɔ Vɔŋizi o Joowo iŋaan aavi yaatin kɛŋa nɔkɔ. 16Alama katin niini ɔl ci meel ole o Israyil ka kivita kiziiyit Manyi ween Jook uneeŋ. 17Arayai katin niini ɔɔwa ŋaati Manyi, ma anyak dɔyiz ci abil kiyo baal anyak nyakaŋani o kazi Ilija e. Arom bodo katin niini dɔl ki baatigeec ŋaatodoi. Abadaan tiŋeere niini ɔl o alaŋ azooni zɔɔz o Joowo kivita kabaabanit baabaninok ci ɔl o abon. Aku tiŋeere atom niini ɔl ka kidimdimanit eleeti kereec kuni o Manyi.”

18Ma abɛdɛkɛ Zakeriya toonnyai nico anek nɛ, “Ka zin yo naana kaga zɔɔz nico een didi o ku? Inoko naana ki ŋaa onan kidikirta naaga dook kizita matuwo.”

19Ma abɛdɛkɛ toonnyaiti nɔɔnɔ anek nɛ, “Aneeta Gabriyal o gɔɔn kabil ŋume o Joowo nɛɛn nici. Nɔɔnɔ nɛɛn o itoonanan aneet ka kiiya kuduwayin ineet zɔɔz ci abon noko. 20Zɔɔz nici katin didi abil tɔ iitene o arek Jooi, bar zin giye o alaŋ atuwɛ zɔɔz ci kaduwakin o, alagunyin rak Jooi inoko ineet aat calaŋ azooz zɛɛ been iiten ci abilni zɔɔz nici tɔ.”

21Agooni gi nici ceeza eecitɔ, maje ɔl ona ɛɛl bitaala e ŋaan arɛ Zakeriya nɔkɔ. Bar alaŋ aga niigi gi ci alam nɔɔnɔ ŋinti rɛɛn ceeza eecitɔ o. 22Mazi akɔ aduŋnak niini bitaalin, alaŋaan azoozek nɔɔgɔ, eeci alagonyɛ aati. Enico ɛlɛ agaac niigi icinun Zakeriya ceeza eecitɔ gi ci itoona Jooi. Ma azoozek niini nɔɔgɔ azɛɛnɛ doon.

23Mazi akɔ aṯornɛkɛ iinya ci liŋliŋɔn onin ceeze o Joowo, imiire ook ɔlɔ. 24Ma iinyaye ci miliny nɔkɔ obona ŋaa oninɛ Ilizibɛz anyawɔ, ma aavi ceeza nɔkɔ nyɛlɔwɛ tur calaŋ aduŋnak bitaalin.

25Ma aduwa Ilizibɛz gi ci azi nɛ, “Nicini dɛtɛn ci anyan Jooi. Aarawan niini aneet alyaan baal kawɔyɛ koliin e.”

Aduyai tiryan o Yesu

26Mazi akɔ een Ilizibɛz nyɛlɔwɛ ci anyayin tɔrkɔnɔm, itoona Jooi bodo toonnyai o kazi Gabriyal kiiyak kutur o kazi Nazarɛt abil looce o kazi Galili. 27Anyaak niini molok ci Joowo dole ci kazi Meri ci agam nɔɔnɔ ɛɛti ci kazi Josev ka kiriyi kizi ŋaa cin. Ma ɛɛti ci kazi Josev noko dole ci dɔl ci alaan o kazi Devid. 28Ma akunak toonnyaiti Meri, ma aku azaa anek nɛ, “Abona? Amayuwin Jooi ineet.”

29Mazi azii Meri zɔɔz nico, anyawun ŋoliin ɔrɔɔt. Ma abiir ɔɔ zooze ci azaawi toonnyaiti nɔɔnɔ o.

30Ma anek toonnyaiti nɔɔnɔ nɛ, “Meri. Má anyei ŋoliin gaga, eeci iiyayin dɛtɛni o Joowo ineet. 31Anyake tiŋeere, ma ookca logoz. Katek zin tiŋeere nɔɔnɔ zaar ci kazi Yesu. 32Tiŋeere niini titiny ɔrɔɔt. Ma awɛ kizi ŋɛɛrti Jook o adikir. Anyek tiŋeere Jooi nɔɔnɔ kizi alaan ci adikir kiyo baale jijitinɛ Devid e. 33Ma een tiŋeere niini alaan ci ɔl o Israyil nɔkɔ kodot, ma alaŋ alaazɛt cinɛ o aṯornɛkɛ nɔkɔ been nɛɛn.”

34Ma anek Meri toonnyai nɛ, “Inoko naana ŋaan keen dole ci ŋaai. Ka zin yo kanyak dole ku?”

35Ma abɛdɛkɛ toonnyaiti nɔɔnɔ anek nɛ, “Ŋaan akunakin Vɔŋize o Joowo. Buk dɔyizi o Joowo ŋaan aavi ŋaatun. Zin giye nico awɛ tiŋeere dole nici kizi ŋɛɛrti Joowo. 36Cin di atenoi unun kazi Ilizibɛz baal azi ɔl nɛ, Alaŋaan bodo tiŋeere niini arit e. Inoko anyawun niini nyɛlɔwɛ tɔrkɔnɔm ci anyayin kizi matuwoc nɔkɔ 37Eeci akɔm gi ci akɔmnek Jook ŋaati agɔɔni.”

38Ɛbɛdɛkɛ ni Meri nɔɔnɔ enek nɛ, “Keen naana gabaren ci Joowo. Anyek kutuguwozeyan gi nici kiyo ona aduwakan o labak.” Enico ɔtɔɔ toonnyaiti ci Joowo noko ḏim.

Eerononek Meri Ilizibɛz

39Ma iinya ci miliny nɔkɔ itiŋa Meri, ma ayiik akɔ kuture o abil biyɛnɛ looce o kazi Judiya. 40Mazi akɔ arum kɔrɔk o Zakeriya, azaawun Ilizibɛz. 41Mazi azii Ilizibɛz zaawinɛt ci azaawi Meri nɔɔnɔ o, ɔtɔɔmɔ dole kɛŋa. Ma akunak Ilizibɛz Vɔŋizi o Joowo. 42Ma agɛrɛny molowe ci appe azi nɛ, “Amayukin Jooi ineet kujuk ŋaai dook, ma buk amayuk Jooi dole ci anyei kɛŋa noko. 43Ma naana keen ŋɛnɛɛn ci akɔ ma akunakan niina yaati Manyi onan aneet ceeze can o? 44Uyene akɔ mazi olla kazii zaawinɛt unun e, ɔtɔɔmɔ dole kɛŋa talniinta enico ɛlɛ. 45Amayuwin zin Jooi ineet, eeci atu niina zɔɔz baal aduwakin niini ineet e abil didi tiŋeere tɔ.”

Beniin o Meri anaati Jook

46Ma abɛn Meri beniin ci azi nɛ, “Kanaati Jook zinize onan dook. 47Atalnɛ ziniz cane o ŋaaten Jook ween ruguzoi onan, 48eeci aadawan niini aneet gabaren onin o keen cɛlbɛz labak. Inoko zin waanico zɛɛ been iinyaye ci avu e utuyan bulowa ci ŋaan avu e dook aneet kizi ŋaa ci amayukan Jooi, 49eeci agoonekan Jooi o anyak dɔyiz dook aneet kaal ci adiŋdiŋ ɔrɔɔt. Nɔɔnɔ nɛɛn o awɔ doon. 50Ayelza niini gi o awucnɛkɛ ɔl o aŋole nɔɔnɔ bulok ki bulok. 51Eyeliza niini dɔyiz ci ibaati ogin, ma azaan ɔl o adɔŋ eleeti baabaninowe ugeec. 52Ma iinanɛ alaat o loocu dak, ma adɔŋ ɔl o cɛlbɛzik kɔɔt ki taden. 53Anyɛrizan niini ɔl o adak magizeeti kaale ci abon, ma anyek ɔl ween arɔk kɔɔt katamaatit. 54Atirit niini ɔl o Israyil een gabara ogin kiyo baale aterkedek niini jijitigaac e. 55Baale enek Jooi nɔɔgɔ nɛ, Awucnekan katin Ibrayim kibeen dɔl ci dɔl ogin dook nɔkɔ kodot.”

56Ma aromɛ Meri ki Ilizibɛz ŋinaante nyɛlɔwɛ iiyu. Itiŋa ni imiire ook ɔlɔ.

Tiryan o Jɔn

57Mazi avɔ aṯornɛkɛ iinya o Ilizibɛz nyayiinto, otowa niini logoz. 58Mazi azii atenowa kibeen ɔl o abaawɔ ki nɔɔgɔ tirtɛn o anyek Jooi nɔɔnɔ, ataltɔ buk niigi dook kibeen Ilizibɛz ɔrɔɔt ɛlɛ.

59Mazi akɔ een dole iinya turge, ivita niigi ka kivita keteedit nɔɔnɔ kul keere uneeŋ Juz. Ma arɔɔŋ kakatek atenowa dole zaar o baatin kazi Zakeriya. 60Bar azi yaatinɛ nɛ, “Akɔm, kazi zaar cigin nɛ Jɔn.”

61Ma anek ɔl nɔɔnɔ nɛ, “Atenowe ugooc dook akɔm eet ci anyak zaar nicoko.” 62Ijinit ni niigi baati doleco azɛɛnɛ doon ka kɛtɛyɛɛdak nɔɔgɔ zaar ci arɔɔŋ kakatek dole.

63Ma ajin Zakeriya ɔl kanycek nɔɔnɔ waragɛ ci ka kɛtɛyɛɛdi dole zaar, ma aku ayɛɛt azi nɛ “Kazi zaar cigin nɛ Jɔn.” Ma abiir nɔɔgɔ dook ooti ɔrɔɔt ɛlɛ. 64Enico ɛlɛ ɔɔgɛ Zakeriya aati kɔzɔɔz labak, ma anaat Jook. 65Ma anyaak zɔɔz nici ɔl o abaawɔ ki nɔɔnɔ dook ŋoliin, ma adala kaviyawa nicaga looc o Judiya abil biyɛnɛ dook. 66Ma ɔl dook baal iziiyit kaviyak nicoko e, abaaban niigi zinzeetinɛ ɔrɔɔt, ma ajinɔ anɔ nɛ, “Ma dim tiŋeere dole nicini abil ku?” Azi nɔkɔ o, eeci aga niigi dɔyizi o Joowo didi aavi ŋaatin.

Beniin o Zakeriya

67Iiyak ni Vɔŋizi o Joowo Zakeriya ceen baati Jɔn o, ma adiŋdiŋɛn niini Jook beniinta azi nɛ, 68“Abon kanaat Manyi ween Jook o Israyil. Iiyak niini ɔl ogin, ma ɔɔga nɔɔgɔ kabaayitɔ yaak. 69Anyaayet niini ageet ruguzoi ci adikir ceen dole ci dɔl o Devid ween gabaren onin. 70Uduwa niini zɔɔz nico baale laadun nyakaŋanete ogin azi nɛ, 71ka kiiya korogozet niini ageet modɛni, kibeen dɔyize o ɔl o amarninet ageet dook. 72Zin giye nico eyeliza niini gi o awucnɛkɛ jijitigaac nɔɔnɔ, ma buk aada niini gi baal aterkedek niini nɔɔgɔ e. 73-74Baale eterkedek niini jijitinai Ibrayim zɔɔz ci ka kɛɛlayet modɛni, ma anyet niini ageet kiliŋliŋtozek nɔɔnɔ kɔkɔm ŋoliin. 75Ma buk anyet ageet kobonta ŋume onin ŋinti ŋaan rak karogni noko dook. 76Maje niina Jɔn dole onane awɛ katin izi nyakaŋan ci Jook o anyak diŋdiŋɔn dook. Eeci arayinɛ rak katin niina Manyi ɔɔwa ka dimdimanek nɔɔnɔ gɔl onin 77Aduwai tiŋeere niina ɔl ogin zɔɔz o ka korogozi Jooi nɔɔgɔ gole o ka kaarai niini nɔɔgɔ baciinok ugeec. 78Agɔɔn Jooi onai nɔkɔ o, eeci areezet niini ageet, ma iina nɔɔnɔ ziniz. Itoona tiŋeere niini ŋɛɛrin kiiya kuduna kiyo gɔɔn aduŋna ii ririwɔna o 79Ma anyaak tiŋeere niini vooritin ɔl dook o aavtiz muura daayiza. Ma amadet tiŋeere niini ageet kɔtɔɔz tɔp gole ci ganonto.”

80Maje dole iroktai juruŋ kɔdɔk kak Vɔŋize o Joowo. Mazi akɔ adikir, itiŋa ook balala, ma akɔ abaak ŋinaante zɛɛ been iiten baal aku akanan liŋliŋɔn onin ole o Israyil e.

2

Tiryan o Yesu

1Ma iinyaye niceke itoon alaani o Rom adikir kazi Agostos molok kook ole o loocok ogin dook ka keteyeede ɔl o abaak loocowe o abal niini dook zaara. 2Akanai yeedinɛt ci zaaru noko iinyaye o ɛɛnɛ Kiriniyas alaan o abal looc o kazi Siriya. 3Imiirtozek ni ɔl dook kuturyok ugeec ka gɔɔn ɛɛti kook kɛtɛyɛɛt zaar kuture onin ɛlɛ.

4Itiŋa ni Josev kuture o kazi Nazarɛt abil looce o kazi Galili, ook kuture o kazi Bɛzilɛm looce o kazi Judiya ŋaabaal aritan alaani o kazi Devid e. Akɔ niini ŋinaante o, eeci een niini borit ci tatok o Devid. 5Orkorit ni niini kibeen Meri o agam ka kiriyi. Maje Meri anyake. Avɔ niigi dook ka kɔɔt keteyeedit zaar ŋinaante. 6Mazi avɔ arum Bɛzilɛm, amun Meri dole. 7Otowa ni niini logo onin een abuu, ma abuŋ rumanɛn, ma abayek looc luwawa giye ceen taava gɔɔn ɛɛlni artɛ ci maalawu, eeci akɔm ŋinti ka kɔɔt kataŋguzɛ ḏoorya.

Avu acin ɔl o tuwawinto Yesu

8Ma iitene nice anyak ɔl ci tuwawinto ci gɔɔn abɛk ɛɛza baal looce nice tuuwa. 9Ma akunak toonnyaiti ci Joowo nɔɔgɔ. Ma ayelzak Jooi nɔɔgɔ diŋdiŋɔn onin ŋaati atarani nɔɔgɔ baal, makacin ɔtɔŋɔltɛ niigi looc ɔrɔɔt ɛlɛ.

10Bar anek toonnyaiti ci Joowo noko nɔɔgɔ nɛ, “Má aŋolinu looc gaga. Eeci kakunakuŋ ka kiiya kuduwayuŋ igeet zɔɔz ci abon ci ka katalɔi ɔl dook ɔrɔɔt. 11Itiryai waanico kuture o Devid ruguzoiti cunooŋ. Niini Kiristo ween Manyi onai. 12Gɔl zin ci ka agayi zɔɔz nico een didi nɛɛn ce. Ɔɔtɔ zɛɛ mazi ajowanu dole o abuŋe rumanɛn, ma abawonek taava o, nɔɔnɔ nɛɛn.”

13Taman nɔkɔ anai toonnyawa ci Joowo meelik boyoŋyoŋ, ma aromonek toonnyai ona oowu e. Ma abene niigi dook anaat Jook azi nɛ, 14“Kanaatit Jook o aavi tammu tadena. Abil ganɔn loota ole o arɛɛz niini.”

15Mazi avɔ amiiri toonnyawa avɔ tammu tadena, izitɔ ɔl ci tuwawinto o nɛ, “Kɔɔtɔ di Bɛzilɛma ka kɔɔt kicinit gi ci agooni aduwaket Jooi o.”

16Iyiiyit ni niigi ɔɔt Bɛzilɛma, ma avɔ ajowa Meri kibeen Josev. Maje dole abawonek looc taava. 17Mazi avɔ acin ɔl ci tuwawinto noko dole, uduktak niigi Meri kibeen Josev zoozok ona aduwak nɔɔgɔ toonnyaiti o Joowo akati dole e dook. 18Maje ɔl dook o azii kaal ci aduwa ɔl ci tuwawinto noko, abiir nɔɔgɔ ooti kaale nicoko ɔrɔɔt ɛlɛ. 19Maje bar Meri abaaban kaal nicoko dook, ma azooni ziniza. 20Ma amiiri ɔl o tuwawinto ŋaati abɛni beniinok ci anaati Jook kaale o azii kibeen kaale o acin niigi, eeci didi eelit tɔ ebaal aduwaki nɔɔgɔ toonnyaiti e.

21Mazi adica dole iinya turge, eteedit ɔl nɔɔnɔ kul keere uneeŋ Juz. Ma akanek nɔɔnɔ zaar ci kazi Yesu ebaal aduwaki toonnyaiti o Joowo nɔɔgɔ iŋaan buk Meri kanyawɔ e.

Anyaayak Yesu ceez o Joowo

22-24Mazi izi iiten o gɔɔn avɔ ataabi ɔl Jook ŋaati aritan dole eo aduwan lotinowa o Mosis, ɔɔt Josev been Meri ceeze o Joowo ka kɔɔt kataabit Jook yɛɛlaye ceen ram karabɔŋ een joroye ceen ram ci yɛɛla o korgu. Ma buk avɔyi niigi dole ka kɔɔt kanycek nɔɔnɔ Jook eo ayeedinɛ lotinowe o Joowo azi nɛ, “Anycek lɔgɔz ween abuunya Jook ka kiziti niigi dɔl cigin aliŋliŋonek nɔɔnɔ.”

25-26Maje waanice iinyaye niceke anyak eet ci kazi zaar nɛ Simiyan ci abaak Jerusalɛma. Niini eet ci abon, ma adiŋdiŋan Jook ɔrɔɔt. Ma aavi Vɔŋizi o Joowo ŋaatin, ma anek nɔɔnɔ nɛ, “Alaŋ niina adaai rak iŋaan cin Kiristo ween ruguzoi o ka kitoona Jooi.” Ma giye nico areyi waanice niini ka kicin ruguzoi o ka kiiya korogoz ɔl o Israyil. 27Ma iitene nice ooyi Vɔŋizi o Joowo nɔɔnɔ ceeze o Joowo. Ma akɔ arumɔ niini ki Josev been Meri avɔyi niigi dole ceeze o Joowo ka kɔɔt kutuguzek nɔɔnɔ kaal o aduwa lotinowa o Joowo. 28Ɔdɔŋ ni Simiyan dole azɛɛnɛ, ma anyek Jook zany azi nɛ, 29“Manyi, Inoko nyan kadaak labak. Katalnɛ ɔrɔɔt, eeci utugu gi baal aterkedekan e. 30Kicina naana keberene ogan ɛlɛ ruguzoi o itoona niina ka kiiya korogoz ɔl loota. 31Utugu niina gi nico kicinit modɛna dook. 32Ma ruguzoiti nici vooritin ci ka keyelek modɛn o alaŋ een Juz gɔl unun, ma anyaak ɔl o Israyil titinyɔn.”

33Ma abiir Meri kibeen Josev ooti kaale ci aduwak Simiyan dole noko. 34Ma amayuk Simiyan nɔɔgɔ, ma anek niini Meri nɛ, “Aŋɛra Jooi dole nico o ka kɔdɔŋ ɔl o agama nɔɔnɔ, ma iinanɛ ɔl o abor nɔɔnɔ ole o Juz. Ayelza tiŋeere niini Jook, ma bar abor nɔɔnɔ ɔl ci meel tiŋeere. 35Zin giye nico abɔryai tiŋeere baabani o gɛrzɛ aroodi zinzeetine ci ɔl ci meel. Maje niina Meri giye nico katin akati culum ɔrɔɔt ɛlɛ kiyo anyei tuben ziniza o.”

36Buk ŋinaante anyak ŋaa ceen matuwoc ceen nyakaŋan ci kazi zaar nɛ Ana. Niini tinati eet ci kazi Vanuwel ceen borit ci ɔl o kazi Acar. Ariyi ɔl nɔɔnɔ, ma anyak kibeen eet irkitok torgɛrɛm nɔkɔ adaak ɛɛti. 37Ma aavi niini kizi bɔyɛ nɔkɔ irkitok eet wec ki tiin wec (84). Ma ŋaan kotoŋ niini ceez o Joowo been nɛɛn. Adiŋdiŋan gɔɔn niini Jook baalinok ki waazinok ŋaryiinta ŋaati alaŋ adayin. 38Ma iitene ci baal anyaakɛ Josev ki Meri dole ceez o Joowo neke, iiya buk Ana oromozek nɔɔgɔ ŋinaante, ma anaat niini Jook Ma azɔɔz kaal ci akati dole. Aduwak niini kaal nicoko ɔl dook o arɛ Jook ka korogoz ɔl o Israyil.

Amiironek Josev ki Meri been Yesu Nazarɛt

39Mazi avɔ adica Josev kibeen Meri kaal o aduwa lotinowa o Joowo dook, imiiriye niigi ɔɔt kuture uneeŋ kazi Nazarɛt abil looce o kazi Galili. 40Maje dole iroktai juruŋ kɔdɔk ma agɛny ɔrɔɔt, ma aavi mayuwɛnɛt o Joowo ŋaatin.

Aavi Yesu ceeze o Joowo

41Gɔɔn irkitok dook avɔ Josev kibeen Meri Jerusalɛma iitene o gɔɔn alotɛn ɔl o Juz ka kaadai niigi iiten baal avardaŋi toonnyaiti o Joowo ceezi ugeec e. 42Mazi akɔ een Yesu irkitowa amɔtɔ ram, ooti Josev kibeen Meri nɔɔnɔ Jerusalɛma bodo eo gɔɔn avɔyi niigi laadun. 43Mazi akɔ adicai iinya ci lotento noko, itiŋgaza niigi abada kɔrɔk. Maje bar tɛ Yesu otoŋozek looc Jerusalɛma calaŋ baatinɛ ki yaatin aga ŋaan aavi niini Jerusalɛma o. 44Bar abaaban niigi anɔ nɛ, “Coma aavitɔ ole baal ɔrkɔra ki nɔɔgɔ noko.” Ma adica niigi iiten codoi calaŋ arumɔnɛ ki Yesu nɔkɔ zɛɛ makacin orooŋit niigi nɔɔnɔ ole ugeec een atenok kibeen ole ween laŋotigeec. 45Ma ŋaan kojokta niigi nɔɔnɔ, ma vurta imiirtozek niigi Jerusalɛm ka kɔɔt korooŋit nɔɔnɔ ŋinaante. 46Mazi avɔ adica niigi iinya iiyu rooŋinta, ivita ojokta nɔɔnɔ aromɛ kibeen ɔl o gɔɔn ademzek ɔl lotinok ceeze o Joowo. Aziirar niini nɔɔgɔ, ma buk ajin niini nɔɔgɔ zoozok. 47Maje ɔl dook ci azii zoozok ci abarzek niini nɔɔgɔ gɛnyiza noko, abiir ooti ŋaatin ɔrɔɔt. 48Mazi acin baatinɛ ki yaatin nɔɔnɔ aromɛ kibeen ɔl nicoko nɔkɔ, ibiirit buk nɔɔgɔ ooti ɔrɔɔt. Ma anek yaatinɛ nɔɔnɔ nɛ, “Dole onan, agooneket gi nico naa? Cin di, aneeta kibeen baatun aviryet zinzeeti ŋaatun ɔrɔɔt, ma kagenygenya karooŋnyin.”

49Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Kodi! Naa tɛ akɔ zɛɛ ma agenygenyu arooŋnyaŋ o? Alaŋ agawu kaavɛ naana ceeze o baaba ŋina o?” 50Bar niigi alaŋ aga kɛŋ ci zɔɔz ci aduwa niini noko akati inin.

51Enico uduna Yesu iiya orkorit ki nɔɔgɔ ɔɔt Nazarɛta. Ma azii niini nɔɔgɔ kaale o aduwak niigi nɔɔnɔ kutugu dook. Maje yaatinɛ azooni kaal nicoko dook ziniza. 52Ma aroktai Yesu juruŋ, ma buk agɛny ɔrɔɔt. Ma atalnɛ Jooi kibeen ɔl buk ŋaatin.

3

Uuwayi o Jɔn o oonyi

1-2Ma iinyaye niceke anyek Jooi Jɔn ween ŋɛɛrti Zakeriya kook kuduwak ɔl zɔɔz onin balala. Maje waanice irkitowa ci abali alaani o Rom kazi Tibiriyas looc nice dook izi amɔnki tur. Buk enice ɛlɛ Pantas Pailat alaan ci looc o kazi Judiya. Maje Erod alaan ci looc o kazi Galili. Maje gɔtɔnnya o kazi Pilip alaan ci ŋino kazi Itoriya kibeen ŋino kazi Tirakonitis. Maje Lisanas alaan ci abal ŋino kazi Ebilin. Maje Anas kibeen Kayavas niigi alaat ci adikir ceeze o Joowo Jerusalɛma. 3Ma azɔp Jɔn waanice loocok o ajɔŋzɔ ki liil o kazi Jordan dook. Uuwawek niini ɔl zɔɔz ci azi nɛ, “Otoŋit oŋɛ ugooc. Abadaak gɔl o Joowo. Ivita abadit mony ka otoonycɛ, ka kaara Jooi oŋɛ ugooc.”

4Ma uuwayi o Jɔn aku kibil ebaal ayɛɛdi nyakaŋani o kazi Izaya e, azi baale niini nɛ, “Anyak katin eet ci agɛrɛny balala azi nɛ, Idimdimantek Manyi gɔl onin. Amadek nɔɔnɔ golok ogin keelit tɔp. 5Golowa o lukudik dook abon aronek tɔdɔwa kiziti kiltoŋɛ kataadjai. Maje biyɛn dook abon alibe kiziti rabrabɛ. Maje golowa o ŋɔlŋɔlik abon agooni keelit tɔp. Maje golowa ween coorom abon agooni kigirgirit. 6Ka zin kicinit tiŋeere ɔl dook rogzɛn o Joowo.”

7Mazi waanice uuwak Jɔn nɔkɔ, ivitak ɔl ci meel nɔɔnɔ ka kiiya kotoony niini nɔɔgɔ. Ma anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Igeet dɔl ci kokonyawu coko! Ŋɛnɛɛn ci ilotuŋ igeet ka odokonyit bornɛt noŋe ci Joowo ka kiiya tiŋeere neke o? 8Abon zin agoonu kaal ci abon ci ayelza gi ci utuŋtu niiga kaal o gɛr didi. Má bar anonu nɛ, Keegina dɔl ci dɔl o Ibrayim. Didilɛ kaduwakuŋ igeet, Jooi anyak dɔyiz ci ookci biyɛn nicoko kiziti dɔl ci Ibrayim labak. 9Eelnu niiga kiyo kɛɛna o. Olla zin inoko mɛlɛyi o payiin o Joowo ɛrɛwɔ ka kɛɛcawuŋ loota kiyo kɛɛca kɛɛt o. Gɔɔn zin laadun kɛɛt calaŋ arek kɛbɛrɛ ci abon, atɛɛdjak looc, ma akanonek goo.”

10Mazi azii ɔl zɔɔz nico, ijinit niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Abon zin yo inoko kagoona naa?”

11Ma abɛdɛkɛ Jɔn nɔɔgɔ anek nɛ, “Ma anyak ɛɛti rumanɛ ram, abon anyek codoi gɔn ci amaat rum. Ma anyak ɛɛti dayiin, abon buk aada gɔnɔgi.”

12Ma avunak Jɔn ɔl o gɔɔn alot meeri ka kivita kotoonycɛ. Ma ajin niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Alaan o demziinto, duwayet di buk gi ci abon ka kutuguza naaga.”

13Ma abɛdɛkɛ Jɔn nɔɔgɔ anek nɛ, “Má alotanu ɔla meeri ci appe kujuk o aduwakuŋ alaata o akumawo.”

14Ma buk ajin takirnya ogɛn nɔɔnɔ anek nɛ, “Mayo buk naaga kutuguza naa? Duwayet di buk gi ci ka kutuguza naaga.”

Ma abɛdɛkɛ Jɔn nɔɔgɔ anek nɛ, “Má aamanu ɔl guruc olezɛta. Buk má aŋanyu ɔl oogi gaga nɔkɔ vɔlɔŋa. Anycek zinzeeti kɛlɛɛntɔ ki guruc ci liŋliŋɔn cunooŋ o.”

15Mazin giye baal waanice arɛwi ɔl kuni o Kiristo, akɔ mazi uuwak Jɔn kaal nicoko, abaabanit niigi zinzeetinɛ anɔ nɛ, “Bar bɔŋ nici Kiristo o karɛ naaga ɔl o Israyil nɛɛn.”

16Enek ni Jɔn nɔɔgɔ nɛ, “Inoko kuunyuŋ naana igeet maami doon, bar zin iima ŋaan aku ɛɛti ci adikir ɔrɔɔt kujukan aneet yo nuun een caava ogin zoonu alaŋ kaganona ki aneet ŋaati koborcanɛ. Oony zin tiŋeere niini ɔl oogi ŋaatunooŋ Vɔŋize o Joowo, maje oogi apayek goo. 17Kɛɛl naaga ŋaatin kiyo labina o. Anyak zin niini aziita kɛɛt ci uurtanɛ labi, ma arek ŋɔɔt, ma arek labi kɛbɛrɛ piim. Ma avaat tinyonyu gooye calaŋ aditi been nɛɛn.” 18Ma uuwayek Jɔn ɔl kaviyak o Joowo golowe ci meelik gɛr.

19-20Ma iinyaye niceke aama alaani o kazi Erod gɔtɔni ŋaa cin kazi Erodiyas. Ma buk waanice agɔɔn niini kaal ci gɛr meel. Ɔbɔrak ni Jɔn Erod kaal o gɛr agɔɔn niini dook kibeen buk gi ci aamanɛ niini gɔtɔni ŋaa o. Enico acabun Erod Jɔn, ma azaac bodo niini gerzitin onin giye ci acabi nɔɔnɔ o.

Tonyɛnɛt o Yesu

21-22Mazi akɔ oony Jɔn ɔl dook, iiya buk Yesu. Ma buk oony Jɔn nɔɔnɔ. Mazi ŋaan aŋaryɛ nɔkɔ, ɔkɔlɛ tammu taden, ma akunak Vɔŋizi o Joowo nɔɔnɔ kiyo yɛɛlac o. Ma aku tammu tadena mɔlɔyi ci azi nɛ, “Een niina ŋɛɛran onan kareezin nɛɛn. Katalnɛ naana ŋaatun ɔrɔɔt ɛlɛ.”

Jijitigi Yesu

23Mazi akɔ een Yesu irkitowa eetoma kamɔtɔ, akata niini liŋliŋɔn onin. Ma anyek ɔl nɔɔnɔ kizi ŋɛɛrti Josev ween ŋɛɛrti Eli, 24-38Eli ween ŋɛɛrti Mazat, Mazat ween ŋɛɛrti Livai, Livai ween ŋɛɛrti Mɛlci, Mɛlci ween ŋɛɛrti Janai, Janai ween ŋɛɛrti Josev, Josev ween ŋɛɛrti Mataziyas, Mataziyas ween ŋɛɛrti Amos, Amos ween ŋɛɛrti Nayum, Nayum ween ŋɛɛrti Isili, Isili ween ŋɛɛrti Nagai, Nagai ween ŋɛɛrti Maaz, Maaz ween ŋɛɛrti Mataziyas, Mataziyas ween ŋɛɛrti Simin, Simin ween ŋɛɛrti Josɛc, Josɛc ween ŋɛɛrti Joda, Joda ween ŋɛɛrti Joonana, Joonana ween ŋɛɛrti Rɛsa, Rɛsa ween ŋɛɛrti Zarubabel, Zarubabel ween ŋɛɛrti Sɛlitil, Sɛlitil ween ŋɛɛrti Nɛri, Nɛri ween ŋɛɛrti Mɛlci, Mɛlci ween ŋɛɛrti Adi, Adi ween ŋɛɛrti Kosam, Kosam ween ŋɛɛrti Elmadam, Elmadam ween ŋɛɛrti Eer, Eer ween ŋɛɛrti Jasuwa, Jasuwa ween ŋɛɛrti Eliyesar, Eliyesar ween ŋɛɛrti Jorim, Jorim ween ŋɛɛrti Mazat, Mazat ween ŋɛɛrti Livai, Livai ween ŋɛɛrti Simiyan, Simiyan ween ŋɛɛrti Juda, Juda ween ŋɛɛrti Josev, Josev ween ŋɛɛrti Jonam, Jonam ween ŋɛɛrti Iliyakim, Iliyakim ween ŋɛɛrti Melɛya, Melɛya ween ŋɛɛrti Mena, Mena ween ŋɛɛrti Mataza, Mataza ween ŋɛɛrti Nazan, Nazan ween ŋɛɛrti Devid, Devid ween ŋɛɛrti Jesi, Jesi ween ŋɛɛrti Obɛd, Obɛd ween ŋɛɛrti Bowaz, Bowaz ween ŋɛɛrti Salmon, Salmon ween ŋɛɛrti Nacon, Nacon ween ŋɛɛrti Aminadab, Aminadab ween ŋɛɛrti Adimin, Adimin ween ŋɛɛrti Arini, Arini ween ŋɛɛrti Ezron, Ezron ween ŋɛɛrti Periz, Periz ween ŋɛɛrti Juda, Juda ween ŋɛɛrti Jakob, Jakob ween ŋɛɛrti Aizak, Aizak ween ŋɛɛrti Ibrayim Ibrayim ween ŋɛɛrti Tera, Tera ween ŋɛɛrti Nayor, Nayor ween ŋɛɛrti Seruk, Seruk ween ŋɛɛrti Reyu, Reyu ween ŋɛɛrti Pɛlɛk, Pɛlɛk ween ŋɛɛrti Eber, Eber ween ŋɛɛrti Cela, Cela ween ŋɛɛrti Kenan, Kenan ween ŋɛɛrti Aravazad, Aravazad ween ŋɛɛrti Cɛm, Cɛm ween ŋɛɛrti Nowa, Nowa ween ŋɛɛrti Lamɛk, Lamɛk ween ŋɛɛrti Matasela, Matasela ween ŋɛɛrti Inok, Inok ween ŋɛɛrti Jaret, Jaret ween ŋɛɛrti Maayalil, Maayalil ween ŋɛɛrti Kanan, Kanan ween ŋɛɛrti Inos, Inos ween ŋɛɛrti Sez, Sez ween ŋɛɛrti Adam, Adam ween ŋɛɛrti Joowo.

4

Acinnyai Yesu

1Ma abada Yesu liile o Jordan ŋaati abizni tɔc ki Vɔŋizi o Joowo, ma akɔyi Vɔŋizi nɔɔnɔ balala. 2Ma akɔ anyak niini ŋinaante iinya eet ram ci acinan Loryen nɔɔnɔ. Iinyaye niceke dook akɔm niini gi ci adak been nɛɛn. Mazi akɔ adica niini iinya nicoko, adawun magiz.

3Iiyak ni Loryen nɔɔnɔ, ma aku anek nɛ, “Mã di een ŋɛɛrti Joowo didi, towo di bɛ nico kizi ḏokoc.”

4Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Azi waragɛwi o Joowo nɛ, Alaŋ ɛɛti ci deer arogni ḏokoc doon.”

5Bodo akɔyi Loryen nɔɔnɔ bɛ tadena, ma akɔ ayelek nɔɔnɔ lak codoi ṯɔr nɔkɔ looc kibeen modɛn ci loocu noko dook. 6Ma anek Loryen nɔɔnɔ nɛ, “Cin di. Ŋaan kanyin alaazɛt ci abalɛ modɛn ci loocu nico noko dook, eeci kaala nicigi dook anycozeyan aneet. Olla tɛ mã karooŋ kanyek eet oma, kanyi labak. 7Inoko zin mã adiŋdiŋanan aneet, kanyin koca ineet bal kaal nicoko dook kizi cugun.”

8Abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Azi waragɛwi o Joowo nɛ, Idiŋdiŋanit Manyi ween Jook unooŋ, ma buk abon aliŋliŋoneku nɔɔnɔ doon.”

9Enico ooyi Loryen Yesu Jerusalɛma, ma akɔ atɔɔdi ceez o Joowo, ma akɔyi zɛɛ been ŋinti aṯornɛkɛ e, ma akɔ anek nɛ, “Mã een ŋɛɛrti Joowo didi, kul di ŋina taak tɔdɔ. 10-11Eeci azi waragɛwi o Joowo nɛ, Ŋaan itoona Jooi toonnyak ogin ka kivita katabuŋtawin niigi ineet calaŋ iinai looc kurukin biyɛn zɔɔ.”

12Abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Azi waragɛwi o Joowo nɛ, Má acina Jook ween Manyi unun.”

13Mazi akɔ odotiz Loryenti cinanowe ci acinan Yesu noko, otoŋek niini nɔɔnɔ looc ɔtɔɔ, ook bodo ɛrɛ gɔl oma ci ka kabadakɛ Yesu.

Akana Yesu liŋliŋɔn onin Galiliya

14Abadaak ni Yesu Galili dɔyize o Vɔŋiz o Joowo. Ma aziiknɛ kaviyawa oginɛ looc nice dook. 15Ma adɛmɛz niini ɔl ceezine o Juz lotento, ma atitiny ɔl dook nɔɔnɔ.

Abor ɔl o Nazarɛt Yesu

16Zin iiyak Yesu Nazarɛt ŋinbaal aroktan niini. Ma aku akɔ ceeze o lotento iitene o yubzento kazi Sabit eonin gɔɔn akɔyi laadun. Ŋinaante itiŋa jena ka kekeebek ɔl waragɛ o Joowo. 17Ma anyek ɔl nɔɔnɔ waragɛ o nyakaŋan o kazi Izaya. Mazi akɔl waragɛ, ajowa ŋino ayeedi azi nɛ, 18-19“Aavi Vɔŋizi o Joowo ŋaatan, eeci ɛŋɛrawan niini aneet ka kuduwak ɔl o amaat zɔɔz o abon. Itoonanan niini aneet ka kiiya kuduwak ɔl o acabje gɔl o ka kɔɔgjai niigi, ka buk kɔkɔl ɔl o ruben kɛbɛrɛ, ka kiiya koboroc ɔl o agide kɔtɔɔzɔ labak, ka kiiya kuduwak ɔl irkit o ka korogozi Jooi ɔl ogin.”

20Onyook ni Yesu waragɛ, ma anyek eet o aliŋliŋ ceeze o lotento, ma aavi niini loota. Maje ɔl ci aavtiz ceeza o agɛlɛm niigi dook nɔɔnɔ. 21Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Eelit didi zoozowa ci aduwa waragɛwi ci Joowo noko waanico tɔ, kiyo aziiŋnu noko.”

22Ma anaat niigi dook nɔɔnɔ, ma abiir nɔɔgɔ; ooti zoozowe ci amadi aduwa niini noko. Ma ajinɔ niigi maany anɔ nɛ, “Mayo niini alaŋ een ŋɛɛrti Josev gi?”

23Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Kaga ŋɛdɛt arooŋnyu uduktayaŋ olit unooŋ gɔɔn aziyu nɛ, Mã een akim, rogoz niina ɛlɛ unun maany. Ma buk arooŋnyu enekteyaŋ nɛ, Tugu buk kaal baal kaziiŋna agoon Kapernama e kuture cina o ŋina. 24Didilɛ kaduwakuŋ igeet, akɔm laadun nyakaŋan ci adiŋdiŋan ɔl kuture onin ɛlɛ.

25Iziiktaŋ di juruŋ! Baale irkite o nyakaŋan o kazi Ilija anyak ŋaai ci bɔi een Israyil meel gɛr. Ma waan o ɛɛnɛ lɔɔci kɔr irkitok iiyu kibeen nyɛlɔwɛ tɔrkɔnɔm e, adak ɔl tarjo ci appe looce nice dook. 26Bar Jooi ŋaan kitoon Ilija kook ŋaawe codoi ŋaane nicoko, ma bar itoon niini nɔɔnɔ kook ŋaawe ci bɔi oman ci abaak kuture o kazi Zarɛpaz looce o kazi Sidon. 27Buk baale irkite o nyakaŋan o kazi Ilica, anyak ɔl ci meel gɛr een Israyil amɔɔr dɔbanɛ. Ma ŋaan korogoz Jooi codoi ŋaatineeŋ, ma bar waanice akɔ arogoz niini eet o kazi Naaman baal abaak looce o kazi Siriya e doon.”

28Mazi azii ɔl ci aavtiz ceeze ci lotento noko zoozok nicoko, otoborit nɔŋ. 29Enico itiŋgazɔ niigi jena, ma aduŋnan Yesu ceeza ŋina, ma avɔyi nɔɔnɔ zɛɛ been kutur uneeŋ abil bɛ tadena ka kɔɔt kujuktek nɔɔnɔ ŋolol ŋinaante. 30Bar Yesu aara ɛlɛ nɔɔgɔ kɔrgɛna nɔkɔ, ɔtɔɔ.

Aara Yesu miniŋit ci Loryento eete oman

31Ook ni Yesu kuture o aavi Galiliya kazi Kapernam, ma akɔ adɛmɛz ɔl ceeze o lotento ŋinaante iitene o yubzento kazi Sabit. 32Ma abiir ɔl ooti demziinte cin o, eeci demziin cinɛ o anyak dɔyiz. 33-34Maje ceeze ci lotento noko anyak eet ci anyak miniŋit ci Loryento. Ma agɛrɛny miniŋit nici eete nico azi nɛ, “Yesu o Nazarɛt, arooŋ ŋaatinaaŋ naa? Akun ka ija uulalet? Kagayin naana ineet nɔkɔ akun Joowa.”

35Ma agernyek Yesu miniŋit ci Loryento noko anek nɛ, “Jawɔ tiv! Duna bitaala eete nico!” Uruyi ni miniŋit nici eet nico looc ɔl kɔrgɛna ŋina, ma aduŋnak bitaalin kɔkɔm gi ci gɛr agoonek eet nico.

36Mazi akɔ acin ɔl gi nico, ibiirit nɔɔgɔ ooti ɔrɔɔt ɛlɛ, ma anɔ nɛ, “Mayo dim zɔɔz taz nici ci azɔɔzɛkɛ niini miniŋ ci Loryento dɔyiza, ma aduŋnan o?” 37Ma aziiknɛ kaviyawa o akati Yesu looc nice dook.

Arogoz Yesu ɔl ci meel amɔɔr

38Enice udun Yesu ceeze o lotento ook ole o Saiman. Maje inyik o Saiman anyak ɛlɛ baritɔn ɔrɔɔt. Uduktak ni ɔl Yesu mɔɔriz ci inyigo noko. 39Ŋinaanto ook Yesu, ma abil kuwen ci ɔɔŋɛ ŋaa noko libira, ma azoozek mɔɔriz nico kudunak bitaalin. Enico ɛlɛ uduna didi mɔɔrizi nici bitaala, ma iŋaaz inyik ci Saiman noko jena, ma aliŋliŋek nɔɔgɔ dayiin.

40Ma yomana mazi akɔ ii loota, anyaaktak ɔl Yesu ɔl dook o amɔɔr moorizok keŋti dook. Ma aku ataadek niini azɛɛn nɔɔgɔ dook, ma arogi niigi dook moorizowe ugeec pocok. 41Ma buk aara niini miniŋ ci Loryento ole ci meel, ma agɛrɛny miniŋa azi nɛ, “Een niina ŋɛɛrti Joowo didi.” Maje Yesu agernyek nɔɔgɔ kajaktɔ, ma didi ajaki niigi, eeci aga niigi nɔɔnɔ een Kiristo o arɛ ɔl o Juz nɛɛn.

42Ma ŋeere ririwɔna itiŋa Yesu ook tuuwa niini doon. Ma arɔɔŋ ɔl nɔɔnɔ zɛɛ mazi avɔ ajowa nɔkɔ, orooŋit kalamit nɔɔnɔ kaavu calaŋ awɔ ŋaatineeŋ o. 43Bar anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Abon kakɔ kuuwai kaviyak o abon akati baliin o Joowo kuturyowe ogɛn buk, eeci nici gi baal laadun itoonakan Jooi aneet e nɛɛn.”

44Ook ni uuwak niini ceezine o lotento looce o kazi Judiya dook.

5

Awa Yesu nuyak o oowu

1Ma iitene oman abil Yesu liil o kazi Genezaret otoga. Ma avunak nɔɔnɔ ɔl ci meel zɛɛ ma ajukɔ, eeci arɔɔŋ niigi kiziiyit zɔɔz o Joowo. 2Ma acin Yesu kavoolɛt ceen ram ɛɛl dɔwɔna. Maje ɔl ci detiinto o udunta ɔɔt otoonyit cabayɛt. 3Ma akɔ Yesu atɔɔt kavoolete nicoko o Saiman. Ma anek Yesu nɔɔnɔ nɛ, “Toyooteyan di liil kɛdɛyai dɔwɔna kidicilim.” Aavu ni niini kavoola ŋinaante, ma adɛmɛz ɔl.

4Mazi akɔ adotiz niini demziinta, enek Saiman nɛ, “Tɔyɔɔt kavool kook boloca ka ɔɔt ujuktek cabayɛt cugooc o liil ŋinaante ka agamit kuluk.”

5Ma abɛdɛkɛ Saiman nɔɔnɔ anek nɛ, “Manyi, ŋaan ona kadetina baalin dook e, akɔm gi ci kagamana kina. Bar zin giye o aduwaket niina, ŋaan kacinana bodo.” 6Mazi avɔ ajuk niigi cabayɛt didi, agamit kuluk ci meel ɔrɔɔt kook zɛɛ ma arɔɔŋ atɛɛt cabayɛt. 7Makacin alakada niigi gɔnɔgi o aavtiz kavoole o abil dɔwɔna e ka kivita kitiritit nɔɔgɔ. Ma avu abitiz niigi kavoolɛt dook ramantiya tɔc ci arɔɔŋ adodɛ. 8Mazi acin Saiman gi nico, iiya akati kozoŋti looc Yesu ŋuma, ma anek nɔɔnɔ nɛ, “Manyi, dɛyai ŋaatan, eeci keen naana eet ci gɛr oŋenu.”

9Ma abiir Saiman kibeen gɔnɔgi ci ɔrkɔr ki nɔɔnɔ o ooti tɛt kuluge ci meelik agama niigi noko. 10Buk Jemis kibeen Jɔn ween lɔgɔz o Zebedi o gɔɔn adete kibeen Saiman abiir ooti giye nico.

Ma anek Yesu Saiman nɛ, “Má anyei ŋoliin. Inoko alaŋaan bodo adeti niina kuluk, bar akatai waanico ka detek ɔl Jook.”

11Utugurtak ni niigi kavoolɛt dɔwɔn, ma ŋinaante otoŋtek kaal ugeec dook looc, oneec Yesu.

Arogoz Yesu eet ci anyak mɔɔriz o gidaŋ

12Mazi akunak Yesu kutur oma, iiya ɛɛti ci amɔɔr mɔɔriz o gidaŋ ɔrɔɔt. Mazi acin niini Yesu, aavu loota kɔpɔkpɔk, ma ilalek nɔɔnɔ anek nɛ, “Manyi, Mã arooŋ rogozan kizi maya, rogozan.”

13Ma adɔŋa Yesu aziit, ma uum nɔɔnɔ, ma anek nɛ, “Karooŋnyin rok. Inoko zin rogɔ.” Enico ɛlɛ urugun didi niini mɔɔrize onin.

14Iricanek ni Yesu nɔɔnɔ enek nɛ, “Má akɔ aduwai eet oma gi nico, bar iyiik kataman bitɔ yelek ɛlɛ alaan o gɔɔn anyek Jook kaal o ataabi ɔl ka kagawin niini ineet obona. Biti zin buk taabinɛt o gɔɔn orogi ɛɛti mɔɔriza kiyo aduwa lotinowa o Mosis o, ka kagayin ɔl urugu didi.”

15Bar enico adala kaviyawa o Yesu ŋinite dook ɔrɔɔt, ma avunak ɔl ci meel nɔɔnɔ ka kivita kiziiyit zoozok ogin, ka buk korogoztɛ niigi moorizowe ugeec. 16Maje Yesu akɔ gɔɔn balala lak ci meelik gɛr, ka kook kaŋarowɔ ŋinaante niini doon.

Arogoz Yesu eet ci ŋanyŋany

17Ma iitene oman adɛmɛz Yesu ɔl. Maje ɔl o kazi Parici kibeen ɔl o gɔɔn ademzek ɔl lotinok aavtiz buk niigi tɔ ŋinaante. Avu niigi kuturyowe o Galili dook ki kuturyowe o Judiya dook been Jerusalɛma. Maje Yesu arogoz ɔl o amɔɔr dɔyize o Vɔŋiz o Joowo. 18Ivitak ni nɔɔnɔ ɔl ci adɔŋa eet ci ŋanyŋany kuwena. Arɔɔŋ niigi kooti nɔɔnɔ ŋaati Yesu ceeza eecitɔ, maje ɔl ceeza eecitɔ mɛɛlɛ gɛr. 19Mazi acin niigi gɔl kaŋkaŋ nɔkɔ giye o meelini ɔl ceeza, otoodi eet ci amɔɔr noko ceez taden, ma avɔ abɔr ceez kuwet, ma abɔranɛ nɔɔnɔ ceez tadena kolocak looc ɔl kɔrgɛna ŋaati ona aavɛ Yesu o. 20Mazi acin Yesu tuwɛn cineeŋ o, enek niini eet ci ŋanyŋany noko nɛ, “Laŋo, aaryai baciinowa ugune.”

21Mazi azii ɔl o Parici e kibeen ɔl o demziinto zɔɔz nico, abaabanit niigi izitɔ nɛ, “Ma dim niini ŋɛnɛɛn ci aduwa zɔɔz ci ayayizi Jook noko? Ŋɛnɛɛn ci anim kaara baciinok? Aara ri baciinok Jooi doon. Amomoz ri ɛɛti nici Jook.”

22Maje Yesu aga baabani cineeŋ o nɔkɔ, ma anek nɔɔgɔ nɛ, “Akɔ ma abaabanu kaal nicoko nɔkɔ o naa? 23Mayo aboke jaŋ kenek nɛ, Aaryai baciinok ugune, yo da kenek nɛ, Tiŋa jena, tɔ? 24Inoko zin abon kayelekuŋ naana Ŋɛɛrti Eeto kanyei dɔyiz ci kaaranɛ baciinok loota ŋina.”

Enek ni niini eet ci ŋanyŋany noko nɛ, “Kanekin nɛ, Tiŋa jena. Doma kuwen cun o. Bitɔ ɔlɔ.”

25Enico ɛlɛ itiŋa ɛɛti o ŋanyŋany e jena nɔɔgɔ kɛbɛrɛn ŋina. Odoma kuwen onin ona ɔɔŋɛ e, ɔtɔɔ ŋaati anaati Jook, ook ɔlɔ. 26Mazi acin niigi gi nico, ibiirit nɔɔgɔ dook ooti. Ma anaat Jook ŋoliinta, ma anɔ nɛ, “Kicinit zin kaal ci ateedet biye waanico.”

Awa Yesu eet ci kazi Livai

27Ma vurta udun Yesu ceeza ook bitaala. Ma acin eet ci kazi Livai ci gɔɔn alot meeri aavi ŋaa onin gɔɔn aliŋliŋi. Ma anek Yesu nɔɔnɔ nɛ, “Nowawan.” 28Ma iŋaaz Livai kodotek kaal ogin dook ki liŋliŋɔn onin buk looc, ma ano Yesu. 29Ma akɔ agoonek Livai Yesu dayiin ci meelik ole onin, ma awa buk niini gɔnɔgi oogi ci meelik ole o meeryo been buk ɔl oogi. Ma avɔ azɔlɔ niigi dook ki Yesu. 30Maje bar ɔl ogɛnɛ ole o Parici kibeen gɔnɔgi o gɔɔn ademzek ɔl lotinok o Mosis anyori giye nico, ma ajin niigi nuyak o Yesu anek nɛ, “Ma dim niiga azolonu ki ɔl ci alot meeri o been ɔl ci oŋenu o naa?”

31Mazi azii Yesu gi nico, ɛbɛdɛkɛ niini nɔɔgɔ enek nɛ, “Gɔɔn ɔl ci akɔm mɔɔriz ŋaatineeŋ alaŋ arɔɔŋ akim. Bar zin gɔɔn arɔɔŋ akim ɔl o amɔɔr doon. 32Alaŋ zin naana kakun o ka kiiya kotowa ɔl ci abon, bar kakunai ɔl o anyak baciinok ka keteedɔi niigi baciinok ugeec.”

Ajin ɔl Yesu gi ci akati zɔɔz o gɔɔn ooŋni ɔl dayiin

33Ma anek ɔl ogɛn Yesu nɛ, “Gɔɔn nuyawa o Jɔn ooŋ dayiin, ma aŋaryɛ ka kidiŋdiŋanit Jook. Buk nuyawa o Parici agɔɔn nɔkɔ. Maje bar nuyawa cugune o alaŋ agɔɔn nɔkɔ. Adake gɔɔn niigi, ma awodɛ iinya dook labak o naa?”

34Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Mã ŋaan ɛɛti o rociinto aavitɔ o, alaŋ rak bacowa ooŋ dayiin. 35Bar zin tiŋeere ma iiya iiteni o aaryanɛ niini ŋaatineeŋ, enice ŋaan ooŋ niigi dayiin kibeen wodɛn.”

36Ma aduwak Yesu nɔɔgɔ yabziin oma anek nɛ, “Akɔm laadun eet ci arɛɛc rum ci colai ka kubutani gɔn ci rɛɛn. Mã agɔɔn niini nɔkɔ, uulali koca niini rum ci colai o gaga nɔkɔ, eeci rum ci colai o kibeen gɔn ci rɛɛn o alaŋ aganɔ. 37Akɔm buk eet ci arek iira buru ci rɛɛn. Mã agɔɔn niini nɔkɔ, adɛ koca iirana, ma alip buru kuḏuute iirana, ma akoloz niini iira kibeen buru buk. 38Abon zin aronek iirana buru ci colai. 39Inoko zin bar ɔl ogɛn arɛɛz demziin uneeŋ rɛɛn doon, ma alaŋ arɔɔŋ niigi demziin ci colai o. Anɔ niigi nɛ, Abon demziin onaaŋ rɛɛn.”

6

Zɔɔz ci akati iiten kazi Sabit

1Ma iitene o yubzento kazi Sabit ɔtɔɔ Yesu, ma akɔ abatak manɛɛn ci labinu. Ma aduula nuyawa oginɛ labi, ma aŋinya azɛɛnɛn, ma adak. 2Mazi acin ɔl o Parici nɔɔgɔ agɔɔn nɔkɔ, ijinit enektek nɛ, “Agoonu gi calaŋ aziikneket lotinowa kutuguz iitene nico o naa?”

3Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Ŋaan da niiga ekeebit waragewe o Joowo zɔɔz baal agɔɔn alaani o kazi Devid kibeen ɔl ogin ɔrkɔr waanbaal adayi nɔɔgɔ magiz e? 4Iitene nice akɔ niini ceeze o Joowo, ma akɔ adoma ḏɔkɛn o gɔɔn ataabi ɔl Jook, ma adak, ma anyek buk oogi ɔl ogin ɔrkɔr. Agayu niiga waanice ḏɔkɛn niceke alaŋ ɛɛti ci gaga adak, bar adak alaata o agam ceez nice doon. 5Mazin naana Ŋɛɛrti Eeto keen Manyi ci iiten o yubzento nɛɛn.”

6Bodo iitene ceen Sabit oman ook Yesu ceeze ci lotento, ma akɔ adɛmɛz ɔl ŋinaante. Maje ɛɛti ci dɔkɔm aziiti ci azo o aavi buk ŋinaante. 7Ma adɛt ɔl o Parici kibeen alaat o gɔɔn ademzek ɔl lotinok o Mosis Yesu ka kicinit karabɔŋ arogoz niini ɔl iitene ceen Sabit o, eeci arɔɔŋ niigi gɔl ci ka kagamti nɔɔnɔ. 8Maje Yesu aga baabanok cigeecik o nɔkɔ, ma anek niini eet ci dɔkɔm aziiti noko nɛ, “Tiŋa jena. Ija. Bil ɔl kɔrgɛna ŋaato.” Itiŋawa ni ɛɛti, ma aku abil ɔl kɔrgɛna.

9Enek ni Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Kajinuŋ di igeet. Ma lotinowa ogaac aziikneket kutuguz naa iitene ceen Sabit o? Kutuguz kaal ci abon, yo da kutuguz kaal ci gɛr? Korogozit eet, yo kuruyit da kadaak?” 10Ma agɛlɛm niini nɔɔgɔ dook. Ma anek eet ci dɔkɔm aziiti o nɛ, “Zɔlan aziit cun o.” Mazi azɔlan niini aziit, obona aziiti oninɛ labak. 11Bar enico otoborit niigi nɔŋ ɔrɔɔt, ma abaaban niigi dook gi ci ka kutuguzek Yesu.

Aŋɛra Yesu toonnyak ween amɔtɔ ram

12Ma iitene oman ook Yesu bɛ tadena ka kook kaŋarowɔ. Ma akɔ adica baalin dook ŋaryiinta ŋinaante. 13Mazi akɔ aaliz tammu, otowa niini nuyak ogin, ma aŋɛra ŋaatineeŋ ɔl ceen amɔtɔ ram, ma akanek nɔɔgɔ zaar ci kazi toonnyak. 14-16Ma zin ɔl ci baal aŋɛra niini noko Saiman o akanek niini zaar o kazi Pitɔr, ki gɔtɔni Saiman Pitɔr o kazi Andoru, ki Jemis, ki Jɔn ween gɔtɔni Jemis, ki Pilip, ki Bartalamu, ki Matiyu, ki Tomaz, ki Jemis ween ŋɛɛrti Alvayoz, ki Saiman baal gɔɔn oorinɛ looc onin akumawe o Rom e, ki Judaz ween ŋɛɛrti Jemis, ki Judaz Iskariat baal ka kiiya kataalɔi Yesu e.

Adɛmzɛ Yesu, ma arogoz ɔl moorizowɛ

17Mazi abada Yesu kibeen nuyak ogin bɛ tadena, iiya ibil niini ŋaaten raco. Ma avunak nɔɔnɔ nuyawa ci meel nuyawe ogin. Maje buk ŋinaante anyak ɔl ci meel avunak nɔɔnɔ looce o kazi Judiya, kibeen Jerusalɛma, kibeen kuture o kazi Tayor been Sidon o abil liiltoga. 18Avunak niigi Yesu ka kiiya kiziiyit zɔɔz onin. Ma buk arɔɔŋ ka korogoztɛ niigi moorizowe ugeec. Buk ɔl o agit voŋizowa o Loryento avunak nɔɔnɔ, ma arogoz niini nɔɔgɔ. 19Ma arawɔnɛ ɔl dook nɔɔnɔ ŋaati uumi, eeci anyak dɔyiz ci aduŋna alye cin o ci arogni ɔl dook.

Aduwa Yesu mayuwɛnɛt been nɔŋ ci kol

20Ma agɛlɛm Yesu nuyak ogin, ma anek nɛ, “Amayuktewu niiga o amaanu, eeci baliin o Joowo izi cunooŋ. 21Amayuktewu niiga o adakuŋ magizeeti inoko, eeci katin anyernu. Amayuktewu niiga o aluyu inoko, eeci katin ararnu. 22Amayuktewu niiga ŋaati amarninuŋ ɔl igeet, ma atookuŋ, ma adomnyuŋ, ma anekuŋ nɛ, Eeginu gɛrzɛtɛ giye o atuyaŋ niiga aneet Ŋɛɛrti Eeto. 23Ataltɔ zin ma avunakuŋ kaal ci ɛɛl nɔkɔ. Iitene nice orogomit talniinta, eeci itaŋonekuŋ igeet vɔyita ci appe ɔrɔɔt tamma. Eeci buk baale jijitigeec agoonek nyakaŋanɛt kaal nicoko. 24Bar zin izi nɔŋa wole ŋaatunooŋ igeet ɔl o eeginu botoro inoko, eeci uulawu niiga arɔkzɛt unooŋ loota ŋina. 25Izi nɔŋa wole ŋaatunooŋ igeet o anyernu inoko, eeci katin adakuŋ magizeeti. Izi nɔŋa wole ŋaatunooŋ igeet o ararnu inoko, eeci katin aluyu tildik tildik. 26Izi nɔŋa wole ŋaatunooŋ igeeta o gɔɔn adiŋdiŋanuŋ ɔl dook inoko, eeci baale buk jijitigeec adiŋdiŋan nyakaŋanɛt o voloŋo nɔkɔ.”

Ereezit ɔl o amarninuŋ

27Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Inoko zin kanekuŋ nɛ, Ereezit ɔl o amarninuŋ igeet. Utuguzek niiga nɔɔgɔ kaal ci abon. 28Abaricek niiga ɔl o gɔɔn atoryuŋ utugeti ci amadi. Buk ijintek Jook ɔl o gɔɔn agoonekuŋ kaal ci gɛr. 29Mã arukin ɛɛti voret co, towek bodo voret co. Mã akɔyi ɛɛti rum cun malkinto, má abornei nɔŋ, bar anyek bodo rum oma labak. 30Anyek ɔl dook kaal ci olla ala niigi ŋaatun. Mã akɔyi ɛɛti gi cun, má bodo ajin ka kabadakin. 31Utuguz ɔl juruŋ kiyo buk arooŋnyu niiga nɔɔgɔ kutuguzuŋ igeet juruŋ o.

32Mã areezu niiga ɔl o gɔɔn areezuŋ igeet doon, utuguzu koca niiga gitaz ci abon o? Akɔm kina! Eeci ɔl o oŋenu arɛɛz buk niigi ɔl o gɔɔn arɛɛz nɔɔgɔ. 33Mã agooneku kaal ci abon ɔl o gɔɔn agoonekuŋ igeet kaal ci abon doon, utuguzu niiga gitaz ci abon o? Akɔm kina! Eeci ɔl o baciinowu agɔɔn gɔɔn buk niigi nɔkɔ. Alaŋ zin niiga ka waan eelit kiyo niigi o. 34Mã anyeku ŋabolo ɔl o ka tiŋeere bodo kabadakuŋ igeet kaal nicoko doon, utuguzu koca niiga gitaz ci abon o? Akɔm kina! Eeci ɔl o oŋenu anyek buk niigi gɔnɔgi o oŋenu ŋabolɛt ka bodo tiŋeere kabadakɛ nɔɔgɔ. 35Bar zin naana karooŋnyuŋ igeet ereezit ɔl o amarninuŋ. Utuguzek nɔɔgɔ kaal ci abon. Anycek ɔl ŋabolɛt labak. Má zin bar bodo areyu nɔɔgɔ ka kabadakuŋ, eeci ŋaan tiŋeere aruwonekuŋ igeet vɔyita ci appe, ka buk iziti niiga dɔl ci Jook o tammo. Arɛɛz niini ɔl o alaŋ anyek nɔɔnɔ zany kibeen buk ɔl o agɔɔn kaal o gɛr. 36Abon awucnekuŋ ɔl igeet kiyo buk awucneku niiga Jook ween baatunooŋ o.”

Má apayeku ɔl gerzitin

37Ma amɛna Yesu demziinte onin azi nɛ, “Má apayeku ɔl gerzitin karabɔŋ akanu ɔl oogi zɔɔza, ka buk calaŋ apayekuŋ Jooi igeet gerzitin. Otoŋit ɔl o gɔɔn agoonekuŋ igeet kaal ci gɛr, ka buk kotoŋeyuŋ Jooi igeet kaal o gɛr agoonu. 38Anycek ɔl kaal labak, ka buk kanyuŋ Jooi igeet kaal o arooŋnyu. Ma kaala ci anyuŋ Jooi igeet o mɛɛlɛ ɔrɔɔt kujuk kaal o anyeku niiga ɔl oogi. Mã ayabzaku eet kaal kizi kidicɛ, ayabzakuŋ buk Jooi igeet kaal kizi kidicɛ. Mazi ayabzaku eet kaal kizi mɛɛlɛ, ayabzakuŋ buk Jooi igeet kaal kizi mɛɛlɛ.”

39Ma aduwak Yesu nɔɔgɔ zɔɔz ci anek nɛ, “Akɔm laadun eet ci ruben buk ci ayit gɔɔn ci ruben kiyo niini o. Mã agɔɔn niini nɔkɔ, iinak koca niigi dook look. 40Akɔm gɔɔn laadun eet ci ŋaan adɛmzɛ ci adikir kujuk alaan o adɛmɛz nɔɔnɔ. Bar zin ma idica niini demziin onin, ŋaan aku atobɔ niini buk kibeen alaan o adɛmɛz nɔɔnɔ.

41Naa zin rican gi ci abil keberece ci gotonon o, ma bar alaŋ abaaban rak gi ci appe abil keberece cun o? 42Ku anei gon oma nɛ, Jai kaarawin gi ci anyei kebereca o, ma gi ci appe abil keberece cun o alaŋ rak aara naa? Zin niina ci adiŋdiŋan ɛlɛ vɔlɔŋa o aara rak gi ci appe abil keberece cun o ɔɔwa, zɛɛ mazi icinɔ juruŋ, bitɔ zin aara gi ci abil keberece ci gotonon e.”

Kɛɛt kibeen kɛbɛrɛ ogin

43Ma azi bodo Yesu nɛ, “Akɔm gɔɔn laadun kɛɛt ci abon ci abiirna kɛbɛrɛ ci gɛr. Alaŋ buk kɛɛt ci gɛrzɛ abiirna kɛbɛrɛ ci abon. 44Gɔɔn laadun kaga naaga kɛɛt keberene ogin abiirna. Alaŋ ɛɛti adoca keberec ci moneeco keete ceen karadac, ma alaŋ buk adoca ɛɛti gɛmɛnyɔ keene ceen bila. 45Ma ɛɛti ci abon aduwa kaal ci abon kaale o anyak niini zinize onin abon. Maje ɛɛti ci gɛrzɛ aduwa kaal ci gɛr kaale o anyak niini zinize onin gɛr. Eeci ɔtɔgi aduwa kaal o anyak ziniz eecitɔ.”

Ɔl ceen ram ɛɛnyɛt ceezi

46Ma azi bodo Yesu nɛ, “Ma dim gɔɔn niiga awuyaŋ aneet aziyu nɛ, Manyi, Manyi, maje ŋaato alaŋ arooŋnyu utuguz kaal o kaduwakuŋ o naa? 47-48Ma zin ɛɛti ci iiyayan aneet, ma iziik zɔɔz onan, ma ozooti, atobɔ niini kibeen eet ci ɛɛnyɛt ceez kutur ɔɔwa. Ada niini looknya kizi wuntɛ kal, ma aruwek zɔɔrɛn looc kodoyit kak, ma iitir ceez kitiirwani kɔdɔk. Mayo nuun aku tawani ci appe, alaŋ ceez cinɛ noko aruk looc, eeci ɛɛnyci niini kɔdɔk kak ŋaati kutul. 49Maje ɛɛti ci azii zɔɔz onan, ma alaŋ azooni, atobɔ niini kibeen eet ci ɛɛnyɛt ceez cin kɔkɔm zɔɔrɛn, ma alaŋ aruwek azanɛ looc kodoyit, ma alaŋ buk iitir ceez kitiirwani ka kɔdɔk. Mazi aku tawani, aruyi ceez nico looc enico ɛlɛ, ma oyoki kuulalɛ ɔrɔɔt ɛlɛ.”

7

Arogoz Yesu gabaren ci alaan ci takirnyawu

1Mazi akɔ adotiz Yesu zoozowe nicoko, ɔtɔɔ ook kuture o kazi Kapernam. 2Maje ŋinaante anyak alaan ci takirnya o Rom. Alaani nici anyak gabaren cin arɛɛz ɔrɔɔt. Maje gabarɛnti nici amɔɔr ɔrɔɔt ɛlɛ kizi daayizoi. 3Mazi azii alaani nici kaal o agɔɔn Yesu, itoonun niini ɔl oogi ole o Juz mayan kɔɔt kutuya Yesu ka kiiya korogoz gabaren cin o. 4Ivitak ni niigi Yesu, ma avu ilalek nɔɔnɔ ɔrɔɔt ka kitirit eet nico. Anek niigi nɔɔnɔ nɛ, “Ɛɛti nici eet ci abon ɔrɔɔt. Aganɔ ŋaati atirtɛ niina nɔɔnɔ. 5Eeci areezet niini ageet Juz ɔrɔɔt ɛlɛ. Nɔɔnɔ nɛɛn o ɛɛnycaket ageeta ceez onaaŋ gɔɔn lotento ŋina o.”

6Itiŋa ni Yesu orkorit kibeen nɔɔgɔ. Mazi avɔ ajɔŋɔz kɔrɔk, itoona bodo alaani laŋotigin oogi kiiya kenektek Yesu nɛ, “Manyi, má bai amila ɛlɛ gaga, eeci alaŋ aganonu ŋaati akunakɛ kɔrɔk can o. 7Ma buk alaŋ naana alya kaganona ŋaati kakunakin ineet. Olla zin duwa zɔɔz ci aduwa ka korok gabarɛnti cane o. 8Buk ŋaatan ɛlɛ anyak alaat oogi ci adikir ŋaatan. Ma buk bodo naana kadikir takirnyaye ogan. Mã kanei co nɛ, Bitɔ kete, akɔ. Mã kawa oma kanei nɛ, Ija ŋaato, aku. Mã buk kaduwai gabaren gi ci kanei nɛ, Tugu gi nico, agɔɔn.”

9Mazi azii Yesu zɔɔz nico, ibiir nɔɔnɔ ɔɔ ɔrɔɔt. Ma abuut ɔl ona anowa nɔɔnɔ e, ma anek nɛ, “Didilɛ kaduwakuŋ igeet, ŋaan gɔɔn laadun kojowa eet ci anyak tuwɛn nɔkɔ. Yo nuun een ole o Israyil ɛlɛ ŋaan kojowa eet ci abil nɔkɔ.” 10Mazi amiiri ɔl ona itoona alaani e ɔlɔ, amada gabaren o amɔɔr e oroga.

Aŋaani Yesu ŋɛɛrti ŋaa ci bɔi daayiza

11Taman nɔkɔ itiŋa Yesu ook kuture o kazi Nayin. Maje buk nuyawa oginɛ kibeen ɔl ci meel ano nɔɔnɔ. 12Mazi awowonek niini kutur, urumtɔ ki ɔl ci atik eet ci adaai avɔyi dawiin. Maje logoti ci adaai noko adoye ŋaati yaatin ṯɔr nɔkɔ. Bodo buk yaatinɛ alya ŋaa ci bɔi. Ivitak ni ɔl ci meel ole o kuturo ŋaa nico ka kivita kozooztek nɔɔnɔ. 13Mazi acin Manyi Yesu ŋaa nico, uwucek niini nɔɔnɔ, ma anek nɛ, “Má alu gaga.” 14Ook ni niini, ma akɔ uum kuwen ci ona atiki ɔl logo ci adaai noko, ma ɛɛl ɔl ci ona atik nɔɔnɔ o. Ma azi Yesu nɛ, “Logoz, kanekin nɛ, Tiŋa je.” 15Enico ɛlɛ, itiŋa logoti ona adaai e, ma azɔɔz. Anyek ni Yesu nɔɔnɔ yaatin.

16Ma akunak ɔl dook ŋoliin ɔrɔɔt. Ma anaat niigi dook Jook anɔ nɛ, “Eyelizyayet nyakaŋani ci anyak dɔyiz ci appe.” Maje bodo ɔl ogɛn anɔ nɛ, “Iiya Jooi ka kiiya korogoz ɔl ogin.”

17Ma adala zɔɔz nica looc o Judiya dook kibeen buk kuturyok o ajɔŋzɔ.

Itoonek Jɔn o oonyi Yesu toonnyak

18Ivita ni uduktak Jɔn nuyawa oginɛ kaal o agɔɔn Yesu dook, ma awa niini ɔl ram ŋaatineeŋ. 19Ma itoon nɔɔgɔ kɔɔt kijinit Yesu kenektek nɛ, “Ma dim een eet baal ka kitoonayet Jooi e nɛɛn, yo kereya da eet oma ci ŋaan aku?”

20Ivitak ni nuyawa nicigi Yesu, ma avu anek nɛ, “Itoonanet Jɔn o oonyi ka kivita kijintin ineet kenekteyin nɛ, Ma dim een eet baal ka kitoonayet Jooi e nɛɛn, yo kereya da eet oma ci ŋaan aku?”

21Maje ŋaati ona azɔɔzɔnɛ niigi ki Yesu noko, arogoz Yesu ɔl ci meel amɔɔr moorizok keŋti dook, kibeen ɔl ci anyak miniŋ o Loryento, ma akɔl ɔl ci ruben meelik kɛbɛrɛ kicintɔ. 22Ɛbɛdɛkɛ ni Yesu nuyak ci Jɔn een ram noko enek nɛ, “Imiirtozek Jɔn. Ɔɔtɔ uduktak kaal ci ona acinu, ma aziiŋnu noko. Ɔl o ruben icintɔ. Ɔl o ŋɔɔlik ɔtɔɔzɔ tɔp labak. Ɔl o amɔɔr mɔɔriz o gidaŋ orogita. Ɔl o adiiti iina iziiktɔ. Ɔl o adaai itiŋgazɔ daayiza korogit bodo. Maje kaviyawa o abon uuwawonek ɔl o amaat. 23Amayuk zin Jooi eet ci atuyan aneet kaale o kagoon dook.”

24Mazi amiiri toonnyawa ci Jɔn noko, ijin Yesu ɔl o aromɛ ki nɔɔnɔ zɔɔz ci akati Jɔn anek nɛ, “Baale avoyu ŋaati Jɔn balala e, arooŋnyu da ɔɔt icinit naa? 25Arooŋnyu ɔɔtɔ icinit artɛ ci amɔɔni ŋɔɔti? Yo da arooŋnyu ɔɔtɔ icinit eet ci aborcek rumanɛ ci alina? Bar kanɛ alaŋ een nɛɛn, eeci ɔl ci anyak rumanɛ ci alina abaak gɔɔn niigi ceezine o adikir alaatu. 26Yo da arooŋnyu ɔɔtɔ icinit nyakaŋan? Kanekuŋ zin nɛ, Icintu zin da didi niiga eet ci adiŋdiŋ kujuk bar nyakaŋan. 27Eeci Jɔn nica nyakaŋan baal azɔɔz Jooi waragewe onin e nɛɛn, baal azi nɛ, Kitoon katin toonnyai onan karayai ŋaatun, ka kiiya kidimdimaneyin gɔl unun.

28Kanekuŋ zin nɛ, Jɔn niini nyakaŋan ci titiny kujuk ɔl dook. Maje ɛɛti ci abaak baliinte o Joowo mayo nuun cɛlbɛz niini ɔrɔɔt, adiŋdiŋ niini ɔrɔɔt kujuk Jɔn.”

29Mazi avɔ azii ɔl dook kurum buk ɔl o alot meeri zoozok ci aduwa Yesu o, agaac niigi bar da zɔɔz o Joowo baal oonyi Jɔn nɔɔgɔ e zɔɔz ceen didi. 30Maje bar ɔl o Parici kibeen ɔl o gɔɔn ademzek ɔl lotinok o Mosis otoborit niigi gɔl o Joowo akati nɔɔgɔ, ma abor toonyɛnɛt ŋaati Jɔn.

31Izi ni Yesu nɛ, “Kayo ɔl ci ɔɔ nico noko kotobozek gitaz? 32Atobɔ bɔŋ niigi kibeen dɔl o miliny gɔɔn amici kɔrɔk bawuca o, o gɔɔn ma anek ogɛnɛ gɔnɔgi nɛ, Karuwekuŋ kidorɛt, bar niiga alaŋ arooŋnyu orogomit. Kabena beniin o daayizo, bar niiga alaŋ arooŋnyu utuluz. 33Baale ma aku Jɔn e, alaŋ niini nyaan awot, ma buk alaŋ adak dayiin ci adak ɔl dook o. Ma aziyu niiga nɛ, Anyak Jɔn miniŋit alya. 34Kiiya naana Ŋɛɛrti Eeto, ma kaku kadake, ma kawodɛ. Bodo aziyu nɛ, Icinit di eet nico. Anyak alɛm, ma abaaki, ma eeginɔ laŋoten kibeen ɔl o alot meeri ki ɔl o baciinowu. 35Ayelzai zin gɛnyizi o Joowo kɛlɛɛmɛ ole o agama nɔɔnɔ dook.”

Aavi Yesu korge o Saiman ween Pariciwen

36Otowo ni ɛɛti ceen Pariciwen kazi Saiman Yesu ka kɔɔt kadaktɔ ki nɔɔnɔ ole onin. Ook ni Yesu ŋinaante. 37Maje kuture nice anyak ŋaa ceen waaŋnyai. Mazi azii niini Yesu aavi ole o eet ween Pariciwen, iiya anyaa ketezewoc ci anyak karacoc. 38Ma aku abilnek niini Yesu eci bawuco. Ma alu olla murur nɔkɔ zɛɛ makacin aparantozek tilalɔ ciginɛ o Yesu zɔɔ. Ma ɛɛya tilalɔ Yesu zɔɔnɛ imanɛ, ma acoco nɔɔnɔ zɔɔ, ma aḏuutɛkɛ buk nɔɔnɔ karacoc zɔɔ. 39Mazi acin ɛɛti ceen Pariciwen noko gi nico, abaaban niini doon ziniza izi nɛ, “Matɛ ɛɛti nici kizi nyakaŋan didi, aga waan ŋaa ci uum nɔɔnɔ noko ŋaa ci baciinowu.”

40Enek ni Yesu nɔɔnɔ nɛ, “Saiman, anyak gi ci karooŋ kuduwayin.”

Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔnɔ anek nɛ, “Duwayan labak, alaan o demziinto.”

41Ma anek Yesu nɔɔnɔ nɛ, “Anyak baale ɔl ceen ram ci adoma guruc eete oman ka katin kuruktek niigi nɔɔnɔ. Ɛɛti codoi ŋaatineeŋ adoma guruc ceen kaboot tur (500). Maje ɛɛti ceeni adoma guruc ceen eet ram kamɔtɔ (50). 42Alaŋaan ni ɔl nici anim kuruktek guruc nicoko eet baal adoman niigi guruc e. Makacin otoŋek niini nɔɔgɔ guruc calaŋ ajin bodo.”

Ma ajin Yesu Saiman anek nɛ, “Mayo inoko ole ceen ram noko ŋɛnɛɛn ci arɛɛz nɔɔnɔ ɔrɔɔt?”

43Ma abɛdɛkɛ Saiman nɔɔnɔ anek nɛ, “Ecan kazi nɛ, Arɛɛz nɔɔnɔ ɔrɔɔt ɛɛti o ooŋnek guruc o meelik e.”

Enek ni Yesu nɔɔnɔ nɛ, “Alɛɛma zin didi.”

44Enico ubuude Yesu, ma acin ŋaa, ma anek Saiman nɛ, “Acin yo ŋaa nico? Uyen ma kakunakin naana ineet ole unun e, akɔm maam ci anyan ka kotoonyi zɔɔ. Maje bar ŋaa nici inoko iiya otoonyan zɔɔ tilaloye ogin, ma ɛɛk bodo kodoyit kotire cin o. 45Buk uyene niina keere onai ŋaan talawan cocowan ŋalyamoc. Maje bar ŋaa nici inoko iiya ococowan zɔɔ ŋin ona kakunɛ e dook. 46Ŋaan buk uyen niina vuudan ɔɔ maala. Maje bar niini inoko iiya uvuudan zɔɔ karacoca. 47Kanekin zin nɛ, Ma reezinɛt cinɛ o ayelza gi o aaryai nɔɔnɔ baciinowa oginɛ meelik. Bar zin ɛɛti ci aaryai ŋaatin baciinowa ci miliny alaŋ anyak reezinɛt ci appe.”

48Enek ni Yesu ŋaa nɛ, “Aaryai baciinowa ugune.”

49Mazi azii ɔl ci ona adake kibeen nɔɔnɔ o zɔɔz nico, ijintɔ izitɔ nɛ, “Ma dim niini ŋɛnɛɛn ci ka kaara baciinok o?”

50Maje Yesu anek ŋaa nɛ, “Uruguzin ineet tuwɛn unune. Tɔ yaak.”

8

Ŋaai ci ɔrkɔr kibeen Yesu

1Ma bodo iinyaye ogɛn ook ɔzɔp Yesu kuturyok o adikir kibeen o miliny buk, uuwak kaviyak o baliin o Joowo. Ɔrkɔr niini kibeen nuyak ogin een amɔtɔ ram. 2Buk ŋaai baal aara niini miniŋ o Loryento ŋaatineeŋ e kibeen ŋaai baal arogoz niini mɔɔrizɔi e ɔrkɔr kibeen nɔɔnɔ. Ma ŋaai nicigi awɔyi Meri o looc o kazi Magdala baal aara Yesu ŋaatin miniŋ o Loryento een torgɛrɛm e. 3Ki Jowana ween ŋaa o eet o kazi Cuza o aliŋliŋonek alaan o kazi Erod, ki Susana, been ŋaai oogi ci meel ci gɔɔn atirit niigi Yesu kibeen nuyak ogin guruce o ajowa niigi kaale ugeec.

Zɔɔz ci ayabzonek eet ci aḏowɛ

4Mazi avɔ alotak kɔlɛ ci meel Yesu kuturyowɛ dook, iiya uduwak niini nɔɔgɔ yabziin ci anek nɛ, 5“Anyak baale eet ci akɔ ḏowɛn mana. Mazi akɔ aḏowɛ, iitazak ḏowo ogɛnɛ gɔl kɛŋ, ma arɔc ɔl zɔɔnɛ, ma avu avɛra kibaali. 6Bodo ḏowo ogɛn iinak ŋinti een biyɛn. Mazi akɔ aduŋna, araabjai taman nɔkɔ, eeci akɔm tɔdɔ nicoko nyonac ci ka kuruktɛkɛ ḏowo agɛrɔ looc. 7Bodo ḏowo ogɛn iinak bila kɔrgɛn, ma iŋaaz niigi dook kibeen bila zɛɛ makacin eedit bila nɔɔgɔ calaŋ abiir. 8Maje ḏowo ogɛn iinak tɔdɔ ci abon, ma iroktai zɛɛ makacin ibiiritɔ juruŋ, ma anyaa gɔɔn vokonti codoi kɛbɛrɛ ci meelik gɛr.”

Mazi adica Yesu yabziin nico, enek nɔɔgɔ nɛ, “Mã anyaku iin, iziiyit zɔɔz nico juruŋ.”

Abɔra Yesu kɛŋ ci yabziin nico

9Mazi ajin nuyawa Yesu kɛŋ ci yabziin nico, 10abɛdɛkɛ niini nɔɔgɔ anek nɛ, “Anyozozeyuŋ igeet gɛnyizi ci ka agayi zoozok o baliin o Joowo aroodi. Maje bar ɔl oogi aduyak olla nɔɔgɔ zoozowa nici gole ci yabziinto, ka mã azii, alaŋ aga keŋti cigeec.

11Kɛŋ zin ci yabziin nico nɛɛn ce. Ma ḏowo zɔɔz o Joowo nɛɛn. 12Ma ḏowo ci iinak gɔl kɛŋ o, atobɔ ki ɔl o gɔɔn azii zɔɔz o Joowo. Ma bar taman nɔkɔ aku Loryen, ma aara zɔɔz nico zinzeetine ugeec ka calaŋ atuwe ka korogit. 13Ma ḏowo ci iinak tɔdɔ ceen biyɛn o, atobɔ niigi kibeen ɔl o gɔɔn azii zɔɔz o Joowo, ma agam talniinta, bar alaŋ akɔ zɔɔz nici zinzeetine ugeec juruŋ. Ma atuwe niigi ŋintimiliny nɔkɔ. Mazi aku gi ci acina nɔɔgɔ tuwente cineeŋ o, ooŋ niigi tuwɛn, ma amiiri bodo ki vurut. 14Ma ḏowo ci iinak bila kɔrgɛn o, atobɔ niigi kibeen ɔl o gɔɔn azii zɔɔz o Joowo, ma atuwe, maje bar bodo ŋaato iinon zinzeeti ugeec kaal o loocu, ki arɔkzɛt, been kaal o arɛɛz niigi kutuguzɔ loota ŋina zɛɛ makacin acabit kaala nici nɔɔgɔ calaŋ tuwɛn cineeŋ o akɔ ki taden. 15Ma ḏowo ci iinak tɔdɔ ci abon o, atobɔ niigi kibeen ɔl o gɔɔn azii zɔɔz o Joowo, ma azooni juruŋ zinzeetine ci abon. Ma amɛna niigi tuwente uneeŋ zɛɛ ma aliŋliŋonek Jook juruŋ gole ci abon.

Zɔɔz ci ayabzonek lamba

16Akɔm zin laadun eet ci atokol lamba, ma bodo abuŋ kodooca, karabɔŋ arek kɛrca loota. Bar kanɛ atokol niini lamba, ma arek ceez kɔrgɛn ka kataraan ceez dook, ka mã avunak ɔl ceez, acin niigi looc juruŋ. 17Zin mã anyak gi ci inoko aroodi, katin ayelzai kiziiyɛ. Buk mã anyak gi ci abuŋe, katin ayelzai kicinɛ, ma adɛnyai juruŋ vooritina.

18Abon zin niiga aziiknu zɔɔz o Joowo juruŋ. Eeci ɛɛti ci aga zɔɔz o Joowo azaaconek nɔɔnɔ kizi appe. Maje bar ɛɛti calaŋ zɔɔz o Joowo aga, ma bar abaaban niini kizik aga ci miliny, aamnyai koca bar ŋaatin ci miliny noko kavu nɔkɔ dook.”

Gɔtɔnɔgi Yesu kibeen yaatin

19Mazi avɔ avunak Yesu gɔtɔnɔgja kibeen yaatin, akɔma gɔl ci ka kurumtɔi niigi been nɔɔnɔ, eeci mɛɛlɛ ɔl ɔrɔɔt. 20Iiya ni enek ɛɛti oman Yesu nɛ, “Yaatun kibeen gotonogu bitaala. Arɔɔŋ kicintin ineet.”

21Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ dook anek nɛ, “Yaai kibeen gɔtɔnɔga nɛɛn ɔl o azii zɔɔz o Joowo, ma azooni.”

Ajaŋan Yesu ŋɔɔt

22Ma iitene oman enek Yesu nuyak ogin nɛ, “Kabaaktozek di liil baagit.” Otoodit ni niigi kavool ɔtɔɔzɔ. 23Mazi ŋaan awɔ liil kɛŋa nɔkɔ, ɛtɛɛda Yesu ooŋnya. Ŋintimiliny nɔkɔ iiya ŋɔɔti ci appe ɔrɔɔt, ma apalpalanek maam kavool ci arɔɔŋ uup. Makacin iziti niigi tirinyɛ ɔrɔɔt ɛlɛ. 24Ɔɔtɔ ni nuyawa ŋaati Yesu, ma avɔ iiŋka anek nɛ, “Manyi, Manyi, tiŋa je! Iiyayet daayizi!”

Ma iŋaaz Yesu jena, ma agernyek ŋɔɔt kibeen maam o apalpalani e kitivantɛ. Ma ajaŋani didi tiv. 25Ma anek niini nuyak nɛ, “Tuwɛn cunooŋ o inoo?”

Ma abiir nɔɔgɔ ooti tɛt, maje ŋaato anyak ŋoliin. Ma ajinɔ niigi maany anɔ nɛ, “Mayo eet taz nici? Meen nuun ŋɔɔt kibeen maam agernyek, ma azii nɔɔnɔ kajaŋantɛ tiv!”

Arogoz Yesu eet ci anyak miniŋ

26Enice ɔɔtɔ Yesu kibeen nuyak ogin zɛɛ ma avɔ arum looc ci ajɔŋɔzɔ ki kutur o kazi Garazin o avɛnɔ ki Galili liil baagita. 27Mazi aduŋnak Yesu dɔwɔn ŋinaante, iiyak nɔɔnɔ ɛɛti ci anyak miniŋ ci Loryento. Ɛɛti nici awɔ ŋaḏinyiny nɔkɔ irkitok ci meel gɛr, ma buk alaŋ abaak ɔlɔ, bar abaak vitɛnane o gɔɔn adawi ɔl ɔl o adaai. 28Mazi acin niini Yesu, ɛgɛrɛny ɔrɔɔt ɛlɛ, ma avaci ɛlɛ looc nɔɔnɔ zɔɔnɛ. Ma azi molowe ci appe nɛ, “Yesu ween ŋɛɛrti Jook o adikir, arooŋ gitaz ŋaatan? Kilalekin ineet, má da apiranan.”

29Aduwa niini gi nico o, eeci egerenyek uyen Yesu miniŋ o Loryento kudunta ŋaatin. Lak ci meel gɛr ci gɔɔn agidi miniŋa nici nɔɔnɔ. Ma acap ɔl nɔɔnɔ azɛɛn been zɔɔ ziiyi, bar atɛɛt niini ziik nicoko, ma avɔyi nɔɔnɔ miniŋa nici balala.

30Ma ajin Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Kazi zaar cugun nɛ?”

Abɛdɛkɛ niini Yesu anek nɛ, “Kazi zaar cigan nɛ Kɔlɛ.” Aduwa niini zɔɔz nico o, eeci anyak niini miniŋ ci Loryento meel alya. 31Ma ilalek miniŋa nici Yesu ka calaŋ atooyek niini nɔɔgɔ ŋolol o miniŋu. 32Maje ŋinaante anyak kɔcɔcɔbanɛn ci meel gɛr agɛ bɛ tadena. Ma ilalek miniŋa nicigi Yesu ka kanyek nɔɔgɔ kɔɔt kɔcɔcɔbanene nicoko. Agama ni Yesu zɔɔz cineeŋ o. 33Ma aduŋna miniŋa ci Loryento noko eete nico, ma avɔ kɔcɔcɔbanɛnɛ. Ma avira kɔcɔcɔbanɛna nici tadena, ma avu iinak liil kutudude niigi dook lai.

34Ma adɔkɔny ɔl ci ona owa kɔcɔcɔbanɛn o, ma avɔ aduwak ɔl o kuturo kibeen ɔl manɛɛni gi nico. 35Ivita ni ɔl ka kivita kicinit gi ci agooni o. Mazi avunak niigi Yesu, amada eet ona aduŋna miniŋa o Loryento ŋaatin e aavi Yesu libira. Anyawun rum alya, maje buk ɔɔ oninɛ obona labak. Ma anyak ɔl dook ŋoliin zooze nico ɔrɔɔt. 36Oobtek ni ɔl ona aavtiz tɔ e ɔl ci ona avu vurta o zɔɔz ci arogzi Yesu eet nico o. 37Enektek ni ɔl dook o abaak looce ci kazi Garazin noko Yesu nɛ, “Tɔ looce cinaaŋ o”, eeci anyayit niigi ŋoliin ɔrɔɔt. Enico otoodun Yesu kavool, ɔtɔɔ. 38Ilalek ni ɛɛti ona aduŋna miniŋa ci Loryento ŋaatin noko Yesu enek nɛ, “Korkorit da.”

39Bar anek Yesu nɔɔnɔ nɛ, “Akɔm! Miire. Bitɔ ɔlɔ, ka bitɔ duwak ɔl gi ci ona agoonekin Jooi noko.”

Ɔtɔɔ ni ɛɛti nici, ma akɔ azɔp kutur uneeŋ dook aduwak ɔl gi ci ona agoonek Yesu nɔɔnɔ o.

Dole o Jairas kibeen ŋaa ci uum Yesu rum

40Mazi akɔ abada Yesu liil baagita, atalta ɔl ci meel nɔɔnɔ, eeci uyen laadun arɛ niigi dook nɔɔnɔ. 41Iiyak ni nɔɔnɔ ɛɛti ci kazi Jairas ceen alaan ci miliny ceeze o Juz lotento. Aku niini, ma akani kozoŋti looc Yesu ŋuma, ma ilalek nɔɔnɔ ka korkorit kɔɔtɔ ole onin. 42Eeci anyak niini bɛɛnyin ci adoye ṯɔr nɔkɔ ci een irkitowa ci aritan amɔnki ram. Amɔɔr niini ɔrɔɔt ɛlɛ, ma ɔdɔvyai ka kadaak.

43Ma awɔ Yesu o, adala ɔl nɔɔnɔ libirɔ dook. Maje ole nicoko eecitɔ anyak ŋaa ci amɔɔr ariik kɛŋ biye irkitok amɔtɔ ram. Ma adica niini kaal ogin anyak dook akimanɛn, ma ŋaan kojowa akim ci arogoz nɔɔnɔ nɔkɔ. 44Iiyak ni niini Yesu eci bawuco kɔlɛ kɔrgɛna ŋina, ma aku uum nɔɔnɔ rum onin malkinto. Enico ɛlɛ itivanɛ kɛŋ oninɛ ariike tiv.

45Ma ajine Yesu azi nɛ, “Ŋɛnɛɛn ci uumnyan o?”

Ma adaŋnye ɔl dook zɛɛ makacin izi Pitɔr nɛ, “Manyi, ajine o, ma aliyanin ɔl libirɔ dook zɛɛ ma ajukɔ noko alaŋ acin?”

46Maje bar Yesu azi nɛ, “Anyak eet ci uumnyan tɔ, eeci kaga anyak dɔyiz ci uduna ŋaatan.” 47Mazi akɔ acin ŋaa Yesu agawun gi ci ona agɔɔn niini o, iiya ŋoliinta kabarit, ma aku akani kozoŋti looc Yesu kɛŋa. Ma aduwak nɔɔnɔ ɔl kɔrgɛna ŋina gi ci aku uumi niini nɔɔnɔ o, kibeen rogɛt ci orogi niini enico ɛlɛ o.

48Enek ni Yesu nɔɔnɔ nɛ, “Bɛɛnyan, uruguzin ineet tuwɛn unune. Tɔ yaak.”

49Mazi ŋaan aduwa Yesu gi nico nɔkɔ, iiya ɛɛti ci itoonnyai ole o Jairas. Ma aku anek nɔɔnɔ nɛ, “Adaak bɛɛnyun. Má ŋaan amila alaan ci demziinto o gaga.”

50Maje buk Yesu azii gi nico nɔkɔ, ma anek Jairas nɛ, “Má anyei ŋoliin gaga, bar olla tuwɔ, eeci arogi tedec bɛɛnyun labak.”

51Mazi akɔ arum Yesu kɔrɔk o Jairas, alamun niini ɔl dook ŋaati avɔyi ceeza. Ma akɔyi niini ceeza Pitɔr ki Jɔn ki Jemis ki baati doleco ki yaatin doon. 52Maje ɔl dook alu, ma iinon dole. Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Má aluyu gaga. Alaŋ dole adaai, olla ɔɔŋ labak.” 53Bar ararni niigi nɔɔnɔ zooze nico, eeci aga niigi dole adaawa. 54Ma agam Yesu dole aziit, ma awo anek nɛ, “Dole, tiŋa je.” 55Ma abadaak dole vɔŋizi oninɛ, ma iŋaaz enico ɛlɛ. Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Anycek dole gi ci adak.” 56Ma abiir baatin ki yaatin ooti ɔrɔɔt ɛlɛ giye nico, bar aricanek Yesu nɔɔgɔ calaŋ aduwak ɔl oogi gi nico.

9

Itoon Yesu nuyak ween amɔtɔ ram

1Ma iitene oman otowa Yesu nuyak ween amɔtɔ ram ŋaatodoi, ma anyek nɔɔgɔ dɔyiz ci ka kɔtɔɔkti miniŋ o Loryento ɔla, ma arogozi ɔl mɔɔrizɔi. 2Itoonun ni nɔɔgɔ kɔɔt kuuwayit baliin o Joowo, ma arogoz ɔl mɔɔrizɔi. 3Ma anek nɔɔgɔ nɛ, “Ɔtɔɔz kɔkɔm gi ci anyaku. Kɔkɔm kɛɛn ci omtinto, ki kaboot ci anyaku kaal, ki dayiin, ki guruc, ki rumanɛ. 4Mã ajowanu kɔrɔk ci atalnanuŋ ɔl, aavtiz ole nico zɛɛ been iiten ci awoyu kuture nico. 5Mã ajowanu kutur calaŋ atalnanuŋ ɔl igeet, utuduŋta tɔdɔ zɔɔnɛ ka keyeliza gi nici gi o aborni niigi zɔɔz onan.”

6Ɔtɔɔzɔ ni nuyawa, ma avɔ azɔp kuturyok ci meelik aduwak ɔl kaviyak o Joowo abon, ma buk arogoz ɔl ci amɔɔr vitɛnane niceke dook.

Abaraŋɛ Erod ɔɔ

7Mazi akɔ azii Erod ween alaan o Galili kaviyak o kaal o agɔɔn Yesu, abaraŋɛ nɔɔnɔ ɔɔ ɔrɔɔt ɛlɛ, eeci azi ɔl nɛ, “Nicini Jɔn baal oony ɔl e nɛɛn itiŋa bodo daayiza.” 8Maje bodo ogɛnɛ azi nɛ, “Ilija gi abada tamma.” Maje ɔl ogɛn anɔ nɛ, “Nyakaŋan codoi nyakaŋanete baal adaayitɔ e itiŋa bodo daayiza.”

9Ma azi Erod nɛ, “Baale kanyeya takiren keteeda Jɔn ɔɔ. Mazin bodo eet jaŋ ci kazii ŋaan agɔɔn kaal nicoko o?” Orooŋun ni niini kicin Yesu ɔrɔɔt.

Adayiz Yesu ɔl ci meel gɛr

10Mazi avɔ abada toonnyawa keronnya, ivita uduktak Yesu kaal baal avɔ agɔɔn niigi o dook. Ma akɔyi Yesu nɔɔgɔ doon ŋaati ajɔŋɔzɔ ki kutur o kazi Bezediya. 11Mazi avɔ azii kɔlɛ Yesu ook ŋinaante, oneec buk niigi nɔɔnɔ. Ma akɔ atalna Yesu nɔɔgɔ dook. Edemzek ni niini nɔɔgɔ zɔɔz o akati baliin o Joowo, ma buk arogoz ɔl ci amɔɔr ŋaatineeŋ.

12Mazi akɔ atoltol ii loota yomana, ivitak nɔɔnɔ nuyawa oginɛ een amɔtɔ ram, ma avu anek nɛ, “Anyek ɔl kazaantozek korogjok ci ajɔn ŋina noko ka coma avɔ ajowa dayiin kibeen vitɛn ci ooginɛ ŋinaante, eeci ŋiniti een balal.”

13Bar abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Anycek nɔɔgɔ dayiin ci adak niiga alya.”

Ma abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Kanyaka ḏɔkɛn tur nɔkɔ kibeen kuluk ram. Arooŋnyet tɛ koota kataaltawa dayiin ci ka kadayit kɔlɛ ci meel noko dook?” 14Maje ɔl ci aavtiz ŋinaante o een maczɛt doon eet eetom lak ram ki eet amɔtɔ lak tur (5000).

Ma anek niini nuyak nɛ, “Uduktak ɔl kaavtiyɔ loota. Anycek gɔɔn ɔl ceen eet ram kamɔtɔ (50) kaavtiyɔ ŋaatodoi.”

15Utuguzɔ ni toonnyawa eci ona aduwakɛ Yesu nɔɔgɔ o. 16Odoma ni Yesu ḏɔkɛn ceen tur noko kibeen kuluk ween ram e, ma agɛlɛm tammu taden, ma anyek Jook zany dayiine nicoko. Ma atɛɛt, ma anyek toonnyak ka keŋeryek niigi kɔlɛ dook. 17Ma adake ɔl dook zɛɛ makacin ipiiyantɛ, ma alota toonnyawa ŋodota ci anyigzai dayiinɛ o zɛɛ ma abitiz gilanya amɔtɔ ram.

Acuba Pitɔr zɔɔz o akati Yesu

18Ma iitene oman mazi akɔ ajin Yesu Jook ŋaati aromɛn ki toonnyak ogin doon, ijin niini nɔɔgɔ enek nɛ, “Ma dim inoko gɔɔn ɔl azi nɛ, Keen naana ŋɛnɛɛn?”

19Ma abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Azi ɔl ogɛnɛ nɛ, Een niina Jɔn o oony ɔl. Maje ɔl ogɛn azi nɛ, Een niina Ilija. Maje ogɛnɛ anɔ nɛ, Een nyakaŋan codoi nyakaŋanete baal rɛɛn e ci itiŋa bodo daayiza.”

20Ma ijin bodo niini nɔɔgɔ anek nɛ, “Ma niiga aniyu nɛ, Keen naana ŋɛnɛɛn?”

Ma abɛdɛkɛ Pitɔr nɔɔnɔ anek nɛ, “Een niina Kiristo o itoonanin Jooi.”

21Iricanek ni Yesu nɔɔgɔ gi ci anek nɛ, “Má avɔ zin aduwaku ɔl oogi zɔɔz nico been nɛɛn.”

Aduwa Yesu zɔɔz o daayiz onin ki ŋaazi onin

22Ma anek Yesu toonnyak ogin nɛ, “Tiŋeere naana Ŋɛɛrti Eeto kagide ɔrɔɔt, ma abornan ɔl o Juz adikir, ki alaat o ceez o Joowo, been ɔl o gɔɔn ademzek ɔl lotinok o Mosis. Arukan tiŋeere niigi aneeta kadaak, ma iinyaye ceen iiyu kiŋaaz daayiza korok bodo.”

23Enek ni niini ɔl dook nɛ, “Mã arɔɔŋ ɛɛti konowan aneet, abon areyek nɔɔnɔ ɛlɛ oninɛ, ma abon agama gidɛn ki piryakzɛt ŋaati anuyan niini aneet. 24Eeci ɛɛti ci arɔɔŋ korogoz ɛlɛ onin, bar akoloz. Maje ɛɛti ci akoloz ɛlɛ onin ŋaatan, bar arogoz. 25Mayo zin inoko mã anyak ɛɛti kaal o loocu dook, ma bar akoloz rogɛt ci ɛlɛ onin, bonat inoo? 26Mã anyak ɛɛti ci anyak alyaan ŋaatan kibeen demziinte onan, buk tiŋeere naana Ŋɛɛrti Eeto kanyei alyaan ŋaatin iitene ci kakunɛ diŋdiŋonte onan, ki diŋdiŋonte o baaba, been diŋdiŋonte o toonnyak o tammo. 27Didilɛ kaduwakuŋ igeet, anyak ɔl oogi ole ci aavtiyu ŋina noko calaŋ rak adaai zɛɛ ma alam acin niigi baliin o Joowo.”

Okcɛn o Yesu

28Mazi avɔ iinya ceen turge, ooyi niini Pitɔr ki Jɔn been Jemis bɛ tadena ka kɔɔt kaŋaruyɔ ŋinaante. 29Mazi ŋaan aŋaryɛ niini nɔkɔ, otowɛ ŋum oninɛ, ma ookci rumanɛ oginɛ buk kizi vɔɔrɛ pɛr kataraanet. 30Taman nɔkɔ ivita ɔl ceen ram, ma azɔɔzɔ kibeen nɔɔnɔ. Ma ɔl nicigi Mosis kibeen Ilija. 31Ayelzai niigi diŋdiŋɔnta, ma avu azɔɔz kibeen Yesu gi baal laadun akuni niini ka kiiya kadaai Jerusalɛma e. 32Maje Pitɔr kibeen gɔnɔgi oogin. Mazi iŋaaz niigi ooŋnyai, bar acin Yesu otowɛ diŋdiŋonte onin kizi vɔɔr pɛr, ma acin buk niigi ɔl ceen ram aromɛ kibeen nɔɔnɔ. 33Mazi avɔ aŋɛrɔ Yesu ki ɔl nicoko, enek Pitɔr nɔɔnɔ nɛ, “Manyi, kavu tɛ ŋina juruŋ inoko. Nyet kɛtɛɛnycawa kaal ceen ceezi kabili kɔr een iiyu, ka codoi kizi cun, codoi ci Mosis, codoi ci Ilija.” Aduwa buk Pitɔr zɔɔz nicoko kilek.

34Mazi ŋaan azi niini nɔkɔ, iiya diizoc ci appe, ma aku abuŋa nɔɔgɔ, ma anyak niigi ŋoliin diizoce nico ɔrɔɔt ɛlɛ. 35Ma aku diizoce nico mɔlɔyi ci azi nɛ, “Nicini ŋɛɛran onan kaŋɛra nɛɛn. Iziiyit zin niiga dook nɔɔnɔ.”

36Mazi ativani mɔlɔyi nici, acin nuyawa Yesu aavu niini doon. Ajaktɔ ni niigi ma ŋaan kuduktak eet oma iinyaye niceke kaal ci baal acin niigi o.

Arogoz Yesu logo ci anyak miniŋit ci Loryento

37Mazi alocai niigi bɛ tadena iitene ci ano gɔn o, ivitak kɔlɛ ci appe Yesu. 38Ma agɛrɛny ɛɛti oman kole nico eecitɔ azi nɛ, “Alaan o demziinto, kilalekin da cineyan ŋɛɛran can adoi ṯɔr nɔkɔ ce. 39Anyak gɔɔn miniŋit ci agam nɔɔnɔ kɛgɛrɛny ɔrɔɔt tup nɔkɔ. Ma avaci looc kataval zɛɛ ma aduuv ɔtɔgi. Ma amɛna miniŋit nici agit nɔɔnɔ nɔkɔ, ma alaŋ arɔɔŋ kotoŋa been nɛɛn. 40Kilalei iiten baale nuyak ugun ka kaarya miniŋit nico, bar akɔmnek nɔɔgɔ ŋaati aaranɛ.”

41Ma anek Yesu nuyak nɛ, “Igeet ɔl ci akɔmnuŋ tuwɛn coko. Kayo koromtɛ naana kibeen igeet zɛɛ been inin ka utuyɔ? Ka kɛmɛz zɔɔz cunooŋ zɛɛ been inin?”

Ma anek baati doleco nɛ, “Jai di ŋɛɛrun ŋaato.”

42Mazi ŋaan awoya dole nɔkɔ, avaci miniŋit nici nɔɔnɔ looc kir kataval, kabarit kɛdɛkɛdɛk. Ma agernyek Yesu miniŋit nico kuduna doleca. Orok ni dole, ma anyek Yesu nɔɔnɔ baatin. 43Ma abiir ɔl o aavtiz ŋinaante dook ooti dɔyize ci Joowo adikir noko.

Aduwa Yesu bodo zɔɔz ci akati daayiz onin

Mazi ŋaan abiir ɔl dook ooti kaale ci agɔɔn Yesu noko, enewun Yesu nuyak ogin nɛ, 44“Iziiyit di zɔɔz ci karooŋ kuduwayuŋ ce juruŋ. Iima naana Ŋɛɛrti Eeto kanyononei azɛɛn ci ɔl o deer.” 45Bar nuyawa alaŋ aga kɛŋ ci zɔɔz ci aduwak Yesu nɔɔgɔ noko, eeci waanice kɛŋ ci zɔɔz nico arɔɔdjai ka calaŋ niigi ajowa. Ma aŋole buk niigi ŋaati ajini nɔɔnɔ zɔɔz ci akati gi nico.

Ŋɛnɛɛn ci adikir ŋume o Joowo?

46Ma eco adaŋtɔi nuyawa niigi maany gi ci akati alaazɛt ŋaatineeŋ anɔ nɛ, “Mayo dim ŋaatinai adikir ŋɛnɛ?” 47Maje Yesu aga kaal ci ɛɛl zinzeetine cigeec o nɔkɔ. Odoma ni dole ci miliny, ma anyek kibil nɔɔnɔ libira. 48Ma anek nɔɔgɔ nɛ, “Ma ɛɛti ci arɛɛz dole ci miliny kiyo nici noko zaare ogan, areezan buk koca niini aneet. Ma ɛɛti ci areezan aneet, arɛɛz buk niini baaba o itoonanan aneet. Eeci ɛɛti ci cɛlbɛz ŋaatunooŋ, titiny bar niini ŋume o Joowo ɔrɔɔt kujukuŋ igeet dook.”

49Ma anek Jɔn Yesu nɛ, “Manyi, kajowana iiten baale eet ci aara miniŋ o Loryento ɔla zaare ugun. Ma kalamnya nɔɔnɔ kibili gi nico, eeci niini alaŋ een eet cinai.”

50Ma anek Yesu nɔɔnɔ nɛ, “Má alamnyu nɔɔnɔ gaga, eeci ɛɛti calaŋ amarninet ageet, niini eet cina.”

Abor ɔl Yesu kuture ci Samariya

51Mazi ka kizi ŋinti ka kooyi Yesu tamma, itiŋa niini, ma atɛɛda gɔl zinize codoi ṯɔr nɔkɔ ook Jerusalɛma. 52Ma itoon niini toonnyak karaktɛ kɔɔt kuture ci abil looce o kazi Samariya ka kɔɔt korooŋtek niigi nɔɔnɔ ŋinti ɔɔŋɛ. 53Maje bar ɔl kuture nice alaŋ atalna nɔɔnɔ, eeci aga niigi nɔɔnɔ aku adicek akɔ Jerusalɛma. 54Mazi acin Jemis kibeen Jɔn gi nico, enektek niigi Yesu nɛ, “Manyi, alaŋ anyet kutuyawa goo tamma kiiya ka kotooz ɔl ci kutur nico noko naa?” 55Bar ookci Yesu, ma agernyek nɔɔgɔ zooze nico. 56Idicek ni ɔɔtɔ kuture oman.

Ɔl ci arɔɔŋ koneec Yesu

57Mazi ŋaan awɔ Yesu ki nuyak gɔla nɔkɔ, iiya ɛɛti oman, ma aku anek Yesu nɛ, “Karooŋ buk kunuwin naana ineeta. Olla ŋinti akɔyɛ o, kɔrkɔr.”

58Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Anyak kireerwana looknya, ma anyak kibaali ceezi, maje bar naana Ŋɛɛrti Eeto alaŋ kanyei ŋinti ka kaavɛ loota ka kuyubuzi.”

59Ma anek niini eet oma nɛ, “Nowawan niina aneet.”

Bar abɛdɛkɛ ɛɛti nici nɔɔnɔ anek nɛ, “Manyi, nyan rak kimiirozek kɔrɔk, eeci karooŋ kook kɛrɛ baaba zɛɛ ma kiyaŋ naana alya.”

60Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Anyek ɔl ci adaai o kiyaŋit gɔnɔgi o adaai niigi maany. Ija niina ka bitɔ uuwayek ɔl zɔɔz o baliin o Joowo.”

61Ma anek bodo ɛɛti oman nɔɔnɔ nɛ, “Manyi, Ŋaan ŋɛdɛt kaku kanuyin. Nyan zin rak kook ɔlɔ ka kook kuduwak ɔl weet.”

62Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Akɔm laadun eet ci akana keevin mana, ma bodo abuudi ki vurut ci anim kɛɛva mana. Zin buk niiga mã agoonu nɔkɔ, alaŋ koca aganonu ki baliin o Joowo.”

10

Itoon Yesu bodo toonnyak oogi

1Ma vurta ɛŋɛra Manyi Yesu ɔl ceen eet iiyu kamɔtɔ ki tiin ram (72). Ma itoon nɔɔgɔ karaktɛ nɔɔnɔ ɔɔwa korkorit gɔɔn raman, raman, ka kɔɔt kuturyowɛ kibeen vitɛnane o ka kooyi niini dook. 2Ma anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Anyak ŋinaanto manɛɛn ci meel ka keteede, bar zin ɔl ci teedinto o kidicɛ tɛr. Ijinit zin eet o mano ka kitoona niini ɔl ci ka kivita keteedɔ. 3Ɔɔtɔ zin. Olla naana kitoonuŋ igeet ɔtɔɔz kiyo aza o awɔ guzule kɔrgɛna o. 4Má avoyu guruc, karabɔŋ een dayiin. Má avoyu buk caava. Má amilmilanu eleeti ŋaati azaayu ɔl oogi gɔla. 5Ma avoyi korge ci avoyu, azaac rak ɔl ɔɔwa enektek nɛ, Abonanu ɔl ci korgu. Anyuŋ Jooi ganɔn igeet ɔl ci kɔrɔk nico.

6Mã een ɛɛti ci korgu o o eet ci abon ganonto, ma arɛɛza zaawinɛt cunooŋ o, anyak niini mayuwɛnɛt zaawinte cunooŋ o. Mazi bar alaŋ atalna ɛɛti ci korgu o zaawinɛt cunooŋ ganonto o, abadakuŋ koca mayuwɛnɛt ci zaawinɛt cunooŋ o igeet ɛlɛ. 7Aavtiz zin korge ci eet ci ona atalnanuŋ o doon. Má azobju korogjok ci meel. Ozolit ki nɔɔgɔ maam ki dayiin ci olla tɛ anyuŋ niigi igeet o. Eeci eet ci aliŋliŋ abon aruwonek buk nɔɔnɔ vɔyita ci liŋliŋɔn cin o. 8Ma avoyu kuture ci atalnanuŋ ɔl, olla dayiin ci anyaakuŋ niigi igeet o adayit. 9Orogozit ɔl mɔɔrizɔi kuture nico. Buk enektek nɔɔgɔ nɛ, Izi baliin o Joowo ajɔn ŋaatunooŋ. 10Mazi anyak kutur ci avoyu ma alaŋ atalnanuŋ ɔl, udunta bitaala ivitak gɔl, iziti zin nɛ, 11Mã een tuduwac ci looc cunooŋ agamnyet zɔɔ cigaacak o, ŋaan kajulakuŋ. Bar zin abon agayu gi o izɔi baliin o Joowo ajɔn ŋaatunooŋ.”

12Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Didilɛ kaduwakuŋ igeet, tiŋeere iitene ci roonnyo e apayek Jooi kutur ci abornuŋ ɔl igeet neke gerzitin. Ma payiin nica tiŋeere appe ɔrɔɔt kujuk payiin baal kutur o kazi Sodom e.”

Kuturyok o alaŋ atuwe

13Ma azi Yesu nɛ, “Izi nɔŋa cugune wole kutur o kazi Korazin. Izi nɔŋa cugune wole kutur o kazi Bezediya. Mã da baal kutuguze kaal ci atɛɛt ɔl biye kuturyowe o kazi Tayor kibeen Sidon kiyo agooni ŋaatunooŋ ŋina noko, abadit waan ɔl ugeec mony baal rɛɛna many zɛɛ ma aborcek daŋkɛt eleeti, ma amek eleeti burtanɛ ka keyelizta gi o otoŋti niigi oŋɛ ugeec. 14Ma zin tiŋeere iitene ci payiinto e apayekuŋ Jooi igeet gerzitin ci appe ɔrɔɔt kujuk Tayor been Sidon. 15Ma niina Kapernam arooŋ buk dɔŋ ɛlɛ bitɔ ki tammu taden. Bar zin tiŋeere ajukonei lɔtɔn o Loryento.”

16Ma anek Yesu nuyak ogin nɛ, “Mã anyak eet ci aziiŋnuŋ igeet, aziiŋnan buk niini aneet. Mã anyak eet ci abornuŋ igeet, abornan buk niini aneet. Mazin ɛɛti ci abornan aneet, abor buk niini baaba o itoonanan aneet.”

Abadaak toonnyawa Yesu

17Zin abadaak toonnyawa ween eet iiyu kamɔtɔ ki tiin ram Yesu talniinta. Ma avu anek nɔɔnɔ nɛ, “Manyi, ma een nuun miniŋ o Loryento aziiŋnet ageeta ŋaati kagernyeka nɔɔgɔ kudunta zaare ugun.”

18Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Ii, kicina didi Loryen iina tamma mɛlɛc kiyo gɔɔn abadi tammu o. 19Ma naana kanyuŋ igeet dɔyiz ci ka oroci kowanya kibeen kitɛɛn. Ma amogju dɔyiz o Loryento kɔkɔm ci ci gɛr agoononekuŋ igeet been nɛɛn. 20Bar zin má atalninu eeci aziiŋnuŋ miniŋa o Loryento igeet, bar ataltɔ, eeci eteyeede zaara ugoocok tamma.”

Atalnɛ Yesu

21Ma enice ɛlɛ anyawun Yesu talniin Vɔŋize o Joowo, ma azi nɛ, “Baaba, Manyi o tammu tadenu ki tɔdɔ, katalnɛ naana ɔrɔɔt ŋaatun, eeci arɔɔdɛ zɔɔz unun een didi ɔl o gɔɔn abaaban niigi kizik bar agɛny, ma iiya ayeleyu ɔl o cɛlbɛz. Nɔɔnɔ zin nɛɛn baaba. Agoon gi nico gole o arooŋ niina.

22Niina baaba anyan aneet kaal dook. Ma bar akɔm eet codoi ṯɔr nɔkɔ ci agayan aneet, bar agayan aneet niina baaba onane doon. Ma akɔm buk eet ci agayin ineet baaba, bar kagayin ineet naana ŋɛɛrun doon kibeen ɔl o kaŋɛra naana ka keyelezawin ineet ŋaatineeŋ.”

23Ubuut Yesu nuyak ogin, ma anek nɔɔgɔ doon nɛ, “Amayuwuŋ Jooi igeet giye ci icintu niiga kaal ci acinu noko. 24Didilɛ kaduwakuŋ igeet, baale nyakaŋanɛta ki alaat ci meel arɔɔŋ kicinit kaal ci acinu niiga noko, ma bar ŋaan kicinit nɔkɔ been nɛɛn. Buk baale niini arɔɔŋ kiziiyit kaal ci aziiŋnu noko, bar ŋaan kiziiyit been nɛɛn.”

Zɔɔz ci ayabzonek eet ci Samariya abon

25Ma iitene oman iiya ɛɛti oman ole o gɔɔn ademzek ɔl lotinok o Joowo arɔɔŋ ka kiiya kicina Yesu zɔɔza. Ma aku ajin nɔɔnɔ anek nɛ, “Alaan o demziinto, mayo kutugu gitaz ka kojowa rogɛt o abil been nɛɛn?”

26Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Gɔɔn lotinowa o Joowo azi nɛ?”

27Ma abɛdɛkɛ niini Yesu anek nɛ, “Azi gɔɔn lotinowa nɛ, Rɛɛz Manyi ween Jook unun zinize unun dook, ki rogete unun dook, ki dɔyize unun dook, been baabaninte unun dook. Rɛɛz buk ɔl o abaawonu kiyo areez ɛlɛ unun o.”

28Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Alɛɛma zin didi. Bitɔ zin tugu nɔkɔ ka rok.”

29Maje bar ɛɛti nici arɔɔŋ kititiny ɛlɛ, ma bodo ajin niini Yesu anek nɛ, “Ŋɛnɛɛn dim ci kabaawona o?”

30Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Anyak baale eet ci aku Jerusalɛma aku akɔ kuture o kazi Jeriko. Ma akɔ zɛɛ ma gɔla urumtɔ kibeen ɔl ceen agoryak, ma aruk nɔɔnɔ, ma aama kaal ogin dook, ma adotek nɔɔnɔ ɛlɛ looc kazalkan ŋinaante. 31Maje iitene nice anyak alaan ci miliny ceeze o Joowo anowa gɔl nico. Mazi aku acin niini eet ci azalkan noko, atayaŋun gɔl kabanyca, ma adicek. 32Bodo buk ŋintimiliny nɔkɔ onowa ɛɛti oman ceen Livayen ci gɔɔn aliŋliŋ ceeze o Joowo gɔl nico. Mazi aku akivek niini eet nico, atayaŋun buk niini gɔl kabanyca idiceya.

33Ma vurte ci eet nico iiya ɛɛti oman ceen Samariyen ci ɛɛrɔn buk ano gɔl nico. Mazi aku akivek niini eet nico azalkan gɔla nɔkɔ, ɛtɛɛdɛ ziniz. 34Iiyak ni niini nɔɔnɔ, ma aku amoor tobɛ ci ona aruwe noko, ma avuut maala. Ma acap juruŋ, ma adoŋek nɔɔnɔ zigir onin. Ma akɔyi zɛɛ been ceez o gɔɔn atikɛn kernowa, ma akɔ amɔɔriz nɔɔnɔ juruŋ. 35Ma iitene ci ano gɔn o odoma guruc ceen ram, ma aruwek eet ci abɛk ceez ci kernowu o, ma anek nɔɔnɔ nɛ, “Zooti eet nico juruŋ zɛɛ ma kabada tiŋeere. Mã anyak guruc cugun atirtɛ nɔɔnɔ, ŋaan kaku karuwekin.”

36Ma anek Yesu nɔɔnɔ nɛ, “Inoko zin ŋaatun ole ceen iiyu noko, eet jaŋ ci abaawɔ kibeen eet ci baal aruk agoryawa noko?”

37Ma abɛdɛkɛ niini Yesu anek nɛ, “Eet ci abaawɔ ki nɔɔnɔ nɛɛn ci ateedi ziniz, ma atirit nɔɔnɔ o.”

Enek ni Yesu nɔɔnɔ nɛ, “Bitɔ zin buk niina tugu nɔkɔ.”

Akɔ Yesu ŋaati Marta ki Meri

38Mazi awɔ Yesu kibeen nuyak ogin, ɔɔtɔ zɛɛ ma gɔla idiirit kutur ci miliny abaayi ŋaa ci kazi Marta. Otowa ni Marta Yesu kiiyak kɔrɔk. 39Maje Marta anyak ŋɔɔni ci kazi Meri. Iiya buk Meri, ma aku aavek Yesu loota nɔkɔ azii demziin onin. 40Maje Marta aliŋliŋonek kernok ɔrɔɔt ɛlɛ. Makacin iiyak niini Yesu, ma aku anek nɛ, “Manyi, alaŋ ri aganɔ Meri ŋaati adotekan liŋliŋɔn dook aneet doon. Anyek nɔɔnɔ kiiya kitiritan.”

41Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Marta, Marta. Kacinin ineet abaaban kaal ci meelik ɔrɔɔt. 42Bar zin anyak gi codoi ṯɔr nɔkɔ ci titiny. Ojowa zin bar Meri gi ci titiny noko, ma akɔm bodo eet oma ci ka kaama nɔɔnɔ.”

11

Ademzek Yesu nuyak ŋaryiin

1Ma iitene oman ook Yesu ŋaryiin ŋaaman. Mazi akɔ odotiz ŋaryiinta, enek ɛɛti codoi nuyawe ogin nɔɔnɔ nɛ, “Manyi, demezeyet di buk ageeta ŋaryiin ci ka gɔɔn kaŋaruyoya kiyo baale adɛmɛz Jɔn o oonyi nuyak ogin e.”

2Ma anek Yesu nuyak nɛ, “Gɔɔn mã aŋaryinu, iziti nɛ, Baatinaaŋ o aavɛ tamma, anyek ɔl kidiŋdiŋanit zaar ugun. Anyek baliin unun kiiya. 3Nyet gɔɔn iinya dook dayiin o karooŋnya. 4Toŋ baciinok ogaacak, kiyo kuuŋna kaal o abac ɔl ŋaatinaaŋ o. Má anyet ageet kicinawet Loryenti.”

5Enek ni bodo Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Inoko mã akunak eet oma ŋaatunooŋ kernoiti, ma akɔm dayiin ɔlɔ, ma akɔ ole ci laŋotin baalin kɛŋa ka kook kijin nɔɔnɔ kenek nɔɔnɔ nɛ, Nyan di ḏɔkɛn ceen iiyu. 6Kanyei eet ceen laŋo ci akunakan keronnya ona noko, ma akɔmnan dayiin ci kanyei ka kanyek. 7Ma abɛdɛkɛ laŋotinɛ ci ceeza o anek nɛ, Má amilanan. Onyoogɛ ceez, ma buk koota ki dɔl ooŋnyak. Alaŋaan bodo kanim kitiŋa ka kook kanyin gi ci arooŋ o.”

8Enek ni Yesu nuyak ogin nɛ, “Anycaŋ zin kuduwayuŋ. Yo nuun ma alaŋ iŋaaz niini ka kanyek nɔɔnɔ ḏɔkɛn giye o ɛɛnɛ laŋotin, akɔ nuun zɛɛ iŋaaz, ma anyek nɔɔnɔ ḏɔkɛn ci ona arɔɔŋ o giye o alaŋ anyayi niini alyaan, ma amɛna ilalɛkɛ nɔɔnɔ.

9Didilɛ kaduwakuŋ igeet, ijintɔ, ŋaan anyononekuŋ. Ɔrɔɔŋtɔ, ŋaan ajowanu. Ɛtɛrɛnit karogi, ŋaan akolonekuŋ. 10Eeci ɛɛti ci ajine, anyononek. Ma ɛɛti ci arooŋnyi, ajowa. Maje ɛɛti ci atɛrɛn karogi, akolonek nɔɔnɔ. 11Ŋɛnɛɛn inoko ŋaatunooŋ ci mã ajin ŋɛɛrin kulugit, bar anyek kowat? 12Karabɔŋ ajin niini nɔɔnɔ iira, ma bar anyek kitɔ? 13Mayo nuun eeginu niiga gɛrzɛ o, agayu kaal o abon anyeku dɔl ugoocok nɔkɔ. Bar zin baatina o aavi tamma abon niini ɔrɔɔt kujukuŋ igeet, ma anyek niini Vɔŋiz onin ɔl o ajin nɔɔnɔ dook.”

14Ma iitene oman aara Yesu miniŋit ci Loryento alagony eet oma aat. Mazi aduŋna miniŋiti nici ɔzɔɔz ɛɛti nici bodo labak, ma abiir ɔl dook ooti tɛt. 15Ma bar anɔ ɔl ogɛnɛ ŋaatineeŋ nɛ, “Anyek nɔɔnɔ dɔyiz ci aaranɛ miniŋ noko alaani o loryenu kazi Baalzibol.”

16Maje ɔl ogɛnɛ arɔɔŋ kicinta Yesu. Ma ajin niigi nɔɔnɔ kutugu gi ci atɛɛt ɔl biye ci aku tammu tadena. 17Maje Yesu aga baabaninok cigeec o nɔkɔ, ma anek nɔɔgɔ nɛ, “Gɔɔn mã aŋɛrɔ ɔl ci looc codoi nɔkɔ kiziti boryok, ma ɔɔrɔ niigi maany, uulali lɔɔci nici. Buk mã aŋɛrɔ ɔl ci tatok codoi, ma ayɔwɔ niigi maany, danydany tatok nici. 18Zin buk koca mã aŋɛrɔ baliin o Loryento, abil koca ku? Aziyu inoko niiga nɛ, Kaara naana miniŋ ci Loryento o dɔyize ci anyan Loryenti. 19Mazi abil nɔkɔ, ma ɔl ugooc gɔɔn buk aara miniŋ o Loryento o, ajowa niigi dɔyiz nico naa? Anycek di nɔɔgɔ ɛlɛ kabarizteyuŋ igeet zɔɔz nico. 20Bar zin mã kaara naana miniŋ ci Loryento o dɔyize o Joowo, iiyayuŋ zin ri koca igeet baliin o Joowo.

21Gɔɔn mã ooŋek ɛɛti ceen ole kɔrɔk cin dilanyai, ɛɛl kaala ci kɔrɔk cin o juruŋ kɔkɔm gi ci gɛr akunak. 22Mazi akunak nɔɔnɔ ɛɛti oman ci adɔi kujuk nɔɔnɔ, ma iiya omogun nɔɔnɔ, aama nɔɔnɔ dilanya cigin gɔɔn abɛyi ɛlɛ o dook, ma akɔ aŋerek kaal ci ona aama nɔɔnɔ o dook ɔl ogin.

23Mazin ɛɛti calaŋ aavi libire can, amarninan niini aneet. Buk ɛɛti calaŋ atiritan niini aneet kolota aza ogan, azaan niini nɔɔgɔ.

24Zin gɔɔn ma aduŋna miniŋiti o Loryento eete oman, awɔ akɔ balala ŋaati adɔyi akɔm maam ka kook kɔrɔɔŋ ŋinti ayubzi ŋinaante. Mazi alaŋ ajowa ŋinti ayubzi ŋinaante, anek ɛlɛ maany nɛ, Nyan kimiire kook eete baal kooŋnei looc e. 25Mazi abada, aku ajowa eet nico abil kiyo ceez o aviilyai kitiliza, ma akɔm ririny kɛŋa o. 26Ma adun bodo niini akɔ bitaala, ma akɔ anyaa miniŋ ci Loryento oogi ceen torgɛrɛm ci gɛr ɔrɔɔt bar kujukit nɔɔnɔ, ma avu abaak eete nico. Ma uulali ɛɛti nici kizi gɛrzɛ ɔrɔɔt kujuk baale.”

Ɔl o amayuk Jooi

27Mazi ŋaan aduwa Yesu kaal nicoko nɔkɔ, ɛgɛrɛny ŋaa oman kɔlɛ kɔrgɛna ŋina enek Yesu nɛ, “Amayuk bai Jooi momu o yaatun baal anyakin ineet e kibeen keezin ogin baal iroktanin ineet e.”

28Bar abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Akɔm. Amayuk bar Jooi ɔl o azii zɔɔz onin, ma azooni.”

Zɔɔz ci ayabzonek Jona

29Mazi ŋaan aliya kɔlɛ Yesu nɔkɔ, enek niini nɔɔgɔ nɛ, “Gɛrzɛ ɔl ci ɔɔ nico noko ɔrɔɔt ɛlɛ. Arɔɔŋ niigi kutuguwek naana nɔɔgɔ gi ci atɛɛt biye ka kagayan kakun Joowa. Akɔm zin gi oma ci kagoonei nɔɔgɔ been nɛɛn. Dooke coma kagoonei nɔɔgɔ gi ci abil kiyo baal agoononek nyakaŋan o kazi Jona. 30Zin kiyo buk baale Jona een bayen ci ɔl o Ninava e, buk tiŋeere naana Ŋɛɛrti Eeto ŋaan keen bayen ci ayelzonek ɔl ci ɔɔ nico noko. 31Tiŋeere iitene ci roonnyo e iŋaaz ŋaa ween alaan baal agam looc o akɔ ki tɛnɛt e, ma akɔlak ɔl ci ɔɔ nico noko rooni giye baal itiŋawi niini, ma awɔyi ŋinti wun ka kook kicin gɛnyiz o alaan o kazi Solomon e. Bar zin inoko ŋina aromenu niiga ki eet ci adiŋdiŋ kujuk Solomon. 32Tiŋeere buk iitene ci roonnyo e iŋaaz ɔl o Ninava, ma akɔlak ɔl ci ɔɔ nico noko rooni Joowo, eeci baale niigi iziiyit uuwayi o Jona, ma abadit mony baciinowe ugeec. Bar zin inoko niiga ŋina aromenu ki eet ci adiŋdiŋ ɔrɔɔt kujuk Jona.”

Vooritin ci alyo

33Ma azi Yesu bodo nɛ, “Akɔm gɔɔn laadun eet ci atokol lamba, ma arek ŋinti abiilɛnɛ. Bar arek ceez kɔrgɛn ka kataraan looc ka kicintɔi ɔl ci avunak ceez o juruŋ. 34Ma kɛbɛrɛ tokolec ci alyo gi. Mã abon kɛbɛrɛ cugune o, aavi buk ɛlɛ cune o dook vooritina. Mazi een ruben, buk ɛlɛ cune o dook aavi muur. 35Egenyit zin ɔrɔɔt. Gɛrzɛ ŋaan ookci vooritin ci aavi eleetine cugooc o kizi muur. 36Mã adaala ɛlɛ cun o dook vooritin kɔkɔm ŋinti miliny aavi muura, atokoli koca ɛlɛ cune o dook juruŋ kiyo gɔɔn ataranet lamba vooritine onin o.”

Aduwak Yesu ɔl o Parici nɔŋ ci kol

37Mazi odotiz Yesu zɔɔza, otowo ɛɛti ceen Pariciwen nɔɔnɔ ka kook kadaktɔ kibeen nɔɔnɔ ɔlɔ. Ook ni Yesu aavu loota ɔlɔ ɛrɛwa dayiin calaŋ oony azɛɛn. 38Mazi akɔ acin ɛɛti ceen Pariciwen noko Yesu adaki iŋaan kotoony azɛɛn, ibiir nɔɔnɔ ɔɔ ɔrɔɔt ɛlɛ. 39Enek ni Manyi Yesu nɔɔnɔ nɛ, “Gɔɔn niiga ɔl ci Parici o uunyu diicit kibeen kodoocɛ ugooc bawuci doon, maje bar igeet ɛlɛ gɛrzɛtɛ zinzeeti cugoocok o eecitɔ ɔrɔɔt ɛlɛ. 40Eeginu niiga aliyak. Alaŋ agayu ɛlɛ bitaala kibeen ɛlɛ eecitɔ ɛɛnyca dook Jooi o? 41Anycek zin gɔɔn ɔl o amaat gi ci tɛ olla anyaku, ka kitiliza kaala ugooc dook.

42Izi nɔŋa cugoocok wole igeet ɔl o Parici. Gɔɔn niiga aruweku Jook lɛlɛn codoi lelene ween amɔtɔ yo nuun een kaale o cɛlbɛz labak kiyo abutɛna kibeen ŋooru o kibeen buk kaal o cɛlbɛz mana dook. Ma bar apezu ŋaati agoonu kaal keelit tɔp, ma buk apezu reezinɛt o Joowo. Abon zin waan buk agoonu kaal nicoko.

43Izi nɔŋa cugoocok wole igeet ɔl o Parici. Eeci gɔɔn areezu niiga ŋaati aavtiyu lecerene o titiny ceezine o lotento. Ma arooŋnyu buk kazaayuŋ ɔl igeet titinyɔnta golowɛ dook. 44Izi nɔŋa cugoocok wole, eeci eelnu niiga kiyo looknya o adawin ɔl o adaai, ma abuŋe loota calaŋ ɔl acin, ma avu arɔc niigi ŋaati awɔyi labak o.”

45Ma anek ɛɛti codoi ole o gɔɔn ademzek ɔl lotinok nɔɔnɔ nɛ, “Alaan o demziinto, zoozowe ci aduwa noko adomnyet ri buk ageeta.”

46Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Ŋɛdɛt buk izi nɔŋa cugoocok wole igeet ɔl o ademzeku ɔl lotinok. Anyeku gɔɔn niiga ɔl kaal ci adiŋdiŋ kitikit, ma alaŋ buk niiga alya eleetine ugooc atiritu nɔɔgɔ kaale ci adiŋdiŋ anyak niigi o. 47Izi nɔŋa cugoocok wole igeet ɔl o ademzeku ɔl lotinok. Adimanu gɔɔn niiga looknya o nyakaŋanɛt baal adaayitɔ e kitiliza bodo. Maje nyakaŋanɛt nicoko ɛlɛ jijitugooc nɛɛn o aruk nɔɔgɔ kadaayitɔ. 48Mazin buk niiga alya eyelizawu gi o areezu kaal baal agɔɔn jijitugooc giye baal aruyi niigi nyakaŋanɛt kadaayitɔ e, maje bodo niiga inoko eenyceku nɔɔgɔ looknya. 49Ma zin giye nico azi Jooi gɛnyize onin nɛ, Kitoonei tiŋeere nɔɔgɔ nyakaŋanɛt ki toonnyak nɔkɔ, ma avɔ aruk niigi oogi ŋaatineeŋ kadaayitɔ, maje coko agit. 50Akeebonek zin tiŋeere ɔl ci ɔɔ nico noko biyeta o nyakaŋanetu baal aḏuuti ŋinbaal ɛɛnycan lɔɔci e zɛɛ been inoko o. 51Akanai biyete o Abel zɛɛ been biye o Zakeriya baal amony ɔl nɔɔnɔ ceeza tɔ ŋaao aŋɛrɔn ŋino taabinto been ŋino Joowo alile e. Didilɛ kaduwakuŋ igeet, akeebonek ɔl ci ɔɔ nico noko biyeta ci ɔl nicoko dook.

52Izi nɔŋa cugoocok wole igeet ɔl o ademzeku ɔl lotinok. Anyozeyuŋ gɛnyizi o Joowo igeet, ma bar alaŋ arooŋnyu niiga alya agamta, ma buk araŋraŋanu ɔl o arɔɔŋ kagaac gɔl o Joowo calaŋ avu.”

53-54Mazi odotiz Yesu kaale nicoko, odomta ɔl o Parici kibeen ɔl o gɔɔn ademzek ɔl lotinok o Joowo otoŋomit nɔɔnɔ gɛrzɛ. Ma ajin niigi nɔɔnɔ kaal ci meel gɛr, eeci arɔɔŋ niigi kalabta nɔɔnɔ ka mã aduwa zɔɔz ci gɛr ka kojokta gɔl ci agami.

12

Ilot Yesu nuyak

1Ma enice ɛlɛ olotak kɔlɛ ci meel gɛr Yesu kook zɛɛ ma ajukɔ. Ma arayek Yesu nuyak ogin gi ci anek nɛ, “Edeya eleeti ole o Parici, eeci gɔɔn niigi alaba ɔl giye o anyekɛ eleeti kizi ɔl ci abon, maje ŋaato gɛrzɛ. 2Ma kaala o inoko abuŋe dook katin akɔlyai. Buk kaala o inoko aŋɔmtɛ dook katin ayelzai kiziiktɛ. 3Ma zin kaala o aduwanu niiga muura katin aziiŋnɛ vooritina. Buk kaala o aŋomteku niiga ɔl ceezinɛ eecitɔ katin abɔryai ɔl dook kebereca.”

Ŋɛnɛɛn ci abon kaŋole?

4Ma anek Yesu nuyak nɛ, “Laŋotigan, má aŋolinu ɔl o arukuŋ adaayit, ma bar vurte ci adaaktu, ɔkɔma bodo gi oma ci agɔɔn. 5Bar zin kilotuŋ igeet. Otoŋole Jook o aruk ɔl kadaayitɔ, ma bodo vurta anyak dɔyiz ci ajukɛkɛ nɔɔgɔ goo o abil been nɛɛn. Kaduwakuŋ igeet, abon aŋolinu nɔɔnɔ doon.

6Kaga naaga kibaali ceen zoot kaal ci labak, ma anim ɛɛti kataala ci een tur ŋaatineeŋ giricete ceen ram nɔkɔ. Ma akɔm zoote nicoko codoi ṯɔr ŋaatineeŋ ci areyek Jook. 7Má zin anyaku ŋoliin, eeci niiga adiŋdiŋnyu ŋume o Joowo ɔrɔɔt ujukit zoot ci meelik gɛr. Mayo nuun een im cugooc oowu noko ɛlɛ akɛɛp Jooi, ma aga dook.”

Ɔl ci atu Yesu kibeen ɔl ci abor nɔɔnɔ

8Ma anek Yesu nɔɔgɔ bodo nɛ, “Didilɛ kaduwakuŋ igeet, ma ɛɛti ci abɔra tuwɛn onin ɔl kebereca, tiŋeere buk naana Ŋɛɛrti Eeto kabɔra tuwɛn onin toonnyak o Joowo kebereca. 9Maje ɛɛti ci adaŋnyan aneet ɔl kebereca, buk tiŋeere naana Ŋɛɛrti Eeto kadaŋ nɔɔnɔ toonnyak o Joowo kebereca.

10Mã anyak eet ci azoozan aneeta Ŋɛɛrti Eeto gɛrzɛ, aara Jooi ŋaatin oŋec nico labak. Mazi bar aduwak ɛɛti zɔɔz ci gɛr Vɔŋiz o Joowo, alaŋ Jooi aara ŋaatin oŋec nico been nɛɛn.”

11Ma anek Yesu nɔɔgɔ bodo nɛ, “Mã akɔlakuŋ ɔl rooni, ma avoyuŋ ole o ka kɔɔt kapaktuŋ igeet ceezine o lotento, karabɔŋ een alaate o adikir akumawo, má anyaki ŋoliin giye ci akati zoozok ci ka abarzek niiga nɔɔgɔ. 12Eeci Vɔŋizi o Joowo iiten nico ɛlɛ ayelzakuŋ igeet zoozok ci ka abarzek nɔɔgɔ.”

Yabziin ci eet ceen aroi tarbal

13Ma anek ɛɛti oman kɔla tɔ Yesu nɛ, “Alaan o demziinto, duwak da gɔtɔna ween abuu ka keŋereyan buk aneeta kaal o ooŋnaket baatinaaŋ.”

14Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Ineet logoz, ŋɛnɛɛn ci anyan aneet dɔyiz ci ka keŋerekuŋ ineet ki gotonu kaal o?”

15Ma anek niini nɔɔgɔ dook kɔla nɛ, “Egenyit zinzeeti appinzɛta, eeci rogɛti ween didi eete ci deer alaŋ abilna kaale ci meel arokzetu.”

16Uduwak ni Yesu nɔɔgɔ yabziin ci anek nɛ, “Anyak baale eet ceen aroi ɛɛva mana ŋaati abon akuvkuv, ma abiir juruŋ. 17Abaabanun ni niini doon gi ci azi nɛ, Mayo akɔmnan piimanɛ ci ka keteedek labi cigan noko o ka yo kutugu ku? 18Ma vurta abaaban izi nɛ, Abon kooyoi piimanɛ ci miliny baal rɛɛn noko ka kɛtɛɛnya piimanɛ ci adikir ka keteedek labi, ma buk kiyaŋɛ kaal cigan noko dook. 19Ka zin kenek ɛlɛ maany nɛ, Izɛ mɛr aroi. Anyawu kaalyan ci meel ɛɛl piimanɛn ci adicanɛ irkitok ci meel gɛr. Inoko zin yubuz, olla dawɔ, wodɛ. Anyek ziniz katalɔ. 20Enewun ni Jooi nɔɔnɔ nɛ, “Ineet aliyai nico. Inoko tedec baaline nico niina adaai. Mazin yo tedec kaala cugune ɛɛnɛ aroi noko akati ŋɛnɛɛn?”

21Ma azi Yesu nɛ, “Zin yabziin nici akati ɔl o gɔɔn adɛz kaal ci ka kizitɔi arɔk, maje bar ŋume o Jooi alaŋ eegin arɔk.”

Má iinonu kaal ci arooŋnyu

22Ma anek Yesu nuyak ogin nɛ, “Inoko zin kanekuŋ nɛ, Má iinonu dayiin ci ka orogti, karabɔŋ een rumanɛ ci ka uburucek. 23Eeci rogɛti adiŋdiŋ ɔrɔɔt kujuk dayiin. Mã anyin Jooi ineet rogɛt, anyin buk dayiin. Buk ɛlɛ adiŋdiŋ kujuk rumanɛ. Mã anyin Jooi ɛlɛ, anyin buk rumanɛ. 24Icinit di walaaknya. Alaŋ gɔɔn niigi aḏowɛ, ma akɔm buk nɔɔgɔ labi ci ka keteedit. Alaŋ anyak niigi piimanɛ ci ka kiyaŋti labi. Bar olla adayiz nɔɔgɔ Jooi doon. Bar zin niiga eeginu titinyɛ ɔrɔɔt ujukit kibaali. 25Ŋɛnɛɛn inoko ŋaatunooŋ ci anim kazaac rogɛt cin kizi wun kidicilim inonnya? 26Mazin mã alaŋ animnyu utuguz gi ci miliny kiyo nici noko, anyeku zin zinzeeti kiinonit kaal oogi naa?

27Icinit di koroboli o too. Alaŋ niigi aliŋliŋ, ma alaŋ buk alolak eleeti rumanɛ. Kanekuŋ zin nɛ, Mayo nuun een alaan baal kazi Solomon e diŋdiŋonte onin, ŋaan kanyak rumanɛ ci alina kiyo gɔɔn koroboli o. 28Jook zin nɛɛn o alinatan koroboli o too o aduŋna waanico, ma tiŋeere bar araabjai, ma atoozi gooya. Inoko zin ma alinatan Jooi nɔɔgɔ nɔkɔ o, ma zin bar koca igeet o eeginu titinyɛ ujukit koroboli, alaŋ amalikuŋ niini igeet rumanɛn buk? Kidic zin igeet tuwɛn ɔrɔɔt. 29Má zin gɔɔn iinonu kaal ci ka adayit, karabɔŋ een kaal ci ka owodit. 30Eeci nici dook kaal o gɔɔn iinon ɔl o loocu alaŋ atuwe nɛɛn. Mazin baatunooŋ o aavi tammu tadena aga kaal o arooŋnyu niiga dook. 31Bar zin rak ɔɔwa aryek zinzeeti baliin o Joowo doon, ŋaan kaala nici dook anyononekuŋ igeet buk.

Arɔkzɛt o tammu tadenu

32Nuyak ogan, má anyaku ŋoliin gaga, eeci baatunooŋ o aavi tamma anyuŋ igeet baliin onin talniinta. 33Inoko ɔɔtɔ ataaltɔi kaal ugooc anyaku dook, ka odomta guruc ci ataalanu o itiriti ɔl o amaat, ka ɔrɔɔŋtak niiga eleeti arɔkzɛt o abil kodot, iyaŋtek eleeti arɔkzɛt tammu tadena ŋaao ɛɛlni calaŋ akoloni. Eeci ŋinaante akɔm agoryai ci ka kɔgɔrɔz, ma akɔm buk zizaac ci ka kadayit. 34Eeci ŋino iyaŋin arɔkzɛt unooŋ, ŋino buk aavtiyɛ zinzeeti ugooc nɛɛn.

Iziti vililɛ

35-36Iziti vililɛ tup giye ci tɛ olla akunakuŋ igeet. Uburucek rumanɛ. Acapta tɔɔlit akatek katalanyit. Eelit kiyo gabara o arɛ alaan uneeŋ ka kabada keronnya o, ka ma aku niini, ma atɛrɛn karogi, akolek niigi nɔɔnɔ karogi enico ɛlɛ o. 37Didilɛ kaduwakuŋ igeet, atalnɛ koca niigi ɔrɔɔt ɛlɛ ŋaati akuni alaani uneeŋ, ma amada nɔɔgɔ vililɛ areyi calaŋ oogin. Awa koca niini nɔɔgɔ, ma anyek kaavtiyɔ loota, ma anyek dayiin. 38Amayuwi zin niigi ŋaati amadan alaani uneeŋ nɔɔgɔ vililini, mayo nuun abada niini baalin kɛŋa karabɔŋ een ooŋtalizo. 39Abon aadanu gi ce. Gɔɔn kizi gi ci aga ɛɛti ci korgu iiten ci ka kiiyakɛ agoryaiti kɔrɔk cin o, alaŋ koca ooŋnek kɔrɔk looc ka kiiya kook agoryaiti ceeza gorziin. 40Iziti zin buk niiga vililɛ nɔkɔ, eeci iima naana Ŋɛɛrti Eeto katorobanuŋ igeet calaŋ agawanu iiten ci kakunɛ.”

Gabaren ci aliŋliŋ juruŋ

41Ma anek Pitɔr Yesu nɛ, “Manyi, ma dim yabziin nici akanet ageeta doon, yo akati da buk ɔl dook?”

42Ma abɛdɛkɛ Manyi Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Inoko ŋaatun ŋɛnɛɛn ci een gabaren ci agɛny aliŋliŋ juruŋ o? Gabaren ci agɛny nɛɛn o aŋɛra alaani oninɛ nɔɔnɔ kizi gabaren ci adikir ceeze onin, ka keŋerek gabara o miliny dayiin ugeec juruŋ. 43Amayuwi zin gabarɛnti nici ŋaati abadaan alaani oninɛ keronnya, ma amada nɔɔnɔ agɔɔn gi nico. 44Didilɛ kaduwakuŋ igeet, koca enico anyek alaani gabaren nico kagamek nɔɔnɔ kaal ogin dook ka kozooti. 45Mazi bar abaaban niini gi ci azi nɛ, Amɔn rak tiŋeere alaani onane ŋinaante ŋinti rɛɛn calaŋ abada kataman, ma adoma agit gabara ci miliny ŋaatin o, ma adak dayiin dook niini doon, ma awodɛ ma abaaki. 46Abada koca alaani cinɛ o iitene calaŋ niini agawan kuni cin o, ma aku aruk nɔɔnɔ, ma atɔɔk liŋliŋonte onin, ma apayek nɔɔnɔ gerzitin ci ɔl o alaŋ atuwe.

47Ma gabarɛnti ci aga gi o arooŋek alaani oninɛ nɔɔnɔ kutugu, ma bar alaŋ arɔɔŋ niini kizi vilil kutugu eo arɔɔŋ alaani oninɛ, arooki koca niini ɔrɔɔt ɛlɛ. 48Maje gabarɛnti calaŋ aga gi ci arooŋek alaani oninɛ nɔɔnɔ kutugu, ma bar buk agɔɔn gi ci aganɔn niini ki rooyinɛt, arooki buk niini kidicilim. Ma ɛɛti ci anyonek nɔɔnɔ kaal ci meel, arooŋnyi buk ŋaatin kaal ci meel. Maje ɛɛti ci anyonek nɔɔnɔ kaal ci meel ɔrɔɔt ɛlɛ, arooŋnyi buk ŋaatin kaal ci meel ɔrɔɔt ɛlɛ.

Anyaa Yesu ŋɛrɔn

49Kakun zin naana o ka kiiya kakatek looc goo. Bar zin abon waan liŋliŋɔni nici inoko akatai odota. 50Anyak piryakzɛt ci appe ɔrɔɔt akunakan aneet. Kanyonei zin tiŋeere naaga piryakzɛt nico nɔkɔ zɛɛ ma kadica imin. 51Bar bɔŋ niiga abaabanu kizik kanyaai naana looc ganɔn? Alaŋ zin kanyaai looc ganɔn, bar kanyaai looc ŋeriin. 52Akatai zin bar inoko o ɛlɛ, ma een ɔl ceeza tur, aŋɛrɔ ceen iiyu amarnin gɔnɔgi ceen ram o. Adoma ceen ram o amarnin gɔnɔgi ceen iiyu o. 53Maje gɔɔn ɛɛti tiŋeere amarnin ŋɛɛrin. Buk logoti amarnin baatin. Maje ŋaa tiŋeere amarnin bɛɛnyin. Buk dole amarnin yaatin. Maje inyik tiŋeere amarnin alawan onin. Buk alawani amarnin inyik.”

Arizɛt ŋɔɔta been diizwani

54Ma anek Yesu bodo ɔl nɛ, “Gɔɔn mã acinu diizoc libire ci jenu o anonu nɛ, Atiil tedec tammu. Ma didi atiil. 55Buk mã akɔla ŋɔɔti ci libir ci jenu o, anonu nɛ, Abur tiŋeere lɔɔci. Ma didi abur. 56Izitu mɛr niiga ɔl ci abuuku eleeti. Acinu gɔɔn niiga looc kibeen tammu taden, ma aganeku ŋaati aduwanu keŋti ci kaal cigeec. Mazin buk alaŋ agayu keŋti ci kaal ci agooni inoko o naa?

57Alaŋ zin aŋɛraku eleeti kaal ci abon ka utuguz naa? 58Mã anyak eet ci akɔlakin rooni, abon akɔ ŋaatin ka ɔɔt idica ki nɔɔnɔ zɔɔz nico iŋaan urumit alaan o roonnyo. Gɛrzɛ ŋaan apayekin alaani ineet cabiin, ma avɔ ajukekin takirnya sijin. 59Didilɛ kaduwakuŋ igeet, alaŋ koca aduŋna niina ŋinaante kataman, ma aavɛ nɔkɔ zɛɛ ma arui guruc o apawonekin ineet dook.”

13

Mã alaŋ ɛɛti ateedinɛ baciinok, adaai

1Ma iitene nice ɛlɛ ivita uduktak ɔl ogɛn Yesu gi ci akati ɔl o Galili baal aruk alaani o kazi Pailat kadaayitɔ iitene baal ataabi niigi Jook e. 2Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Yo abaabanu niiga aniyu nɛ, Adaai ɔl ci Galili neke o giye ci da anyayi niigi oŋɛ ɔrɔɔt kujukit ɔl ci Galili ŋaan arogi noko dook? 3Akɔm kina! Didilɛ kaduwakuŋ igeet, mã alaŋ niiga ateedinu oŋɛ ugooc, adaaŋnu buk tiŋeere niiga dook kiyo baale adaai niigi e. 4Aada di buk zɔɔz ci ɔl ween amɔnki turge baal iinak nɔɔgɔ ceez ŋaao kazi Siloom, ma aruk nɔɔgɔ kadaayitɔ e. Abaabanu niigi kizik iinak baale nɔɔgɔ ceez kuruk kadaayitɔ o, eeci gɛrzɛ niigi doon kujukit ɔl o abaak Jerusalɛma dook? 5Akɔm kina! Bar zin kaduwakuŋ igeet, ma alaŋ ateedinu niiga oŋɛ ugooc, adaaŋnu buk koca tiŋeere niiga dook kiyo baale niigi e.”

Yabziin ci ayabzonek moneec calaŋ abiir

6Enico uduwak Yesu nɔɔgɔ yabziin ci anek nɛ, “Baale anyak ɛɛti oman kɛɛt ceen moneec mane cin. Ma iitene oman ook niini arɔɔŋ ka kook kodoca, mã anyak monɛn ci abiirna. Mazi akɔ arum kɛɛt, bar ajowa akɔm kɛbɛrɛ ci abiirna kina. 7Enek ni niini eet o gɔɔn abeyek nɔɔnɔ mana nɛ, “Cin di! Kanyei irkitok iiyu ci gɔɔn kakunakɛ kɛɛt nico ka waan kiiya kodoca kɛbɛrɛ ci abiirna, ma bar akɔm ci kajowa kina. Inoko zin tɛɛdak looc, eeci olla ɛɛŋ mana gaga, ma buk uulal tɔdɔ ci ŋinti aavɛ niini o kizi gɛrzɛ.” 8Ma abɛdɛkɛ ɛɛti o abeyek nɔɔnɔ mana anek nɛ, “Manygɔn, toŋɔ rak di labak kidica irkit nico doon, ka kɔwɔlɔny tɔdɔ kocodek cɔlɔ coma akuvkuv. 9Mã zin tɛ abiir irikite ci aku noko, abon ɔrɔɔt. Bar má alaŋ abiir, ŋaan zin koca enice atɛɛdai looc.”

Arogoz Yesu ŋaa ci amɔɔr iitene ween Sabit

10Ma iitene oman ook Yesu ɛdɛmɛz ɔl ceeze o lotento iitene o yubzento een Sabit. 11Maje ŋinaante anyak ŋaa ci anyak miniŋit ci Loryento alya ci anyek nɔɔnɔ kɔmɔɔr irkitok amɔnki turge. Makacin uduulun ŋaa karatot kogomgom calaŋ azɔlani kɔtɔɔ tɔp. 12Mazi acin Yesu nɔɔnɔ, otowa, ma aku anek nɛ, “Ineeta ŋaa nico, urugu niina mɔɔrize cun noko.” 13Ma ataadek nɔɔnɔ azɛɛn. Enico ɛlɛ ɔzɔlanɛ ŋaa karatot oninɛ ibil tɔp, ma anaat niini Jook ɔrɔɔt.

14Mazi acin alaani o ceez o lotento gi nico, otobor nɔŋ, eeci arogoz Yesu ŋaa nico iitene ci yubzento een Sabit o. Ma azɔɔz niini anek ɔl nɛ, “Kanyak gɔɔn laadun naaga iinya tɔrkɔnɔm ci aganɔ ki liŋliŋɔn. Abon zin gɔɔn anyaanu niiga moorizok cugooc o iinyaye nicoko ŋaan avu arogzenu. Alaŋ abon ŋaati avunu iitene ceen Sabit o.”

15Ma abɛdɛkɛ Manyi Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Izitu mɛr niiga ɔl ci abuuku looc. Inoko gɔɔn ŋaatunooŋ ŋɛnɛɛn calaŋ aboroc taŋ cin karabɔŋ een zigir cin ka kook kowodoz iitene ceen Sabit o? 16Inoko ŋaa nici dole ci dɔl o Ibrayim buk, ma acap Loryenti nɔɔnɔ irkitok ceen amɔnki turge noko dook. Mayo zin gɛrzɛ ŋaati ɔɔgjanɛ niini iitene ceen Sabit noko?” 17Mazi azi Yesu nɔkɔ, aamun ɔl o amarnin nɔɔnɔ dook alyaani. Maje ɔl ceegi dook atalnɛ kaale o abon agɔɔn niini ŋinaante dook.

Zɔɔz ci ayabzonek keberec ci motoŋtoco

18Ma ajin Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Mayo baliin o Joowo atobɔ ki gitaz? Kayo kotobozek gi jaŋ? 19Atobɔ zin kibeen keberec ci motoŋtoco aduŋna mana o. Ma iroktai zɛɛ makacin izi kɛɛt ci adikir ɔrɔɔt ɛlɛ, ma ɛɛnyɛt kibaali ceezi kɛɛt nico otonɛ.”

Zɔɔz ci ayabzonek nyigit ci nyaanu

20Bodo ajin Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Mayo baliin o Joowo atobɔ ki gitaz? Kayo ka kotobozek gi jaŋ? 21Atobɔ zin niini kibeen nyigit o telawu gɔɔn adɔŋca ŋaa jayitote ci miliny tɛr, ma arurek tela, makacin ɛtɛdɛwi tela we dook komokcar o.”

Tatok o lodoci

22Ɔtɔɔ ni Yesu, ma akɔ azɔp kuturyok o adikir ki o miliny, ma adɛmɛz rak ɔl ŋinaante ŋaati akɔyi ki Jerusalɛm. 23Ma ajin ɛɛti oman nɔɔnɔ anek nɛ, “Manyi, mayo bɔŋ katin ɔl ci arogzɛ kidicɛ tɛr?”

Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, 24“Ooritnɔŋ ɔrɔɔt ka coma avoyu tatoge ci lodoci noko eecitɔ. Didilɛ kaduwakuŋ igeet, tiŋeere ɔl ci meel gɛr ataman gɔl ci arɔɔŋ kooti tatoge nico eecitɔ, bar alaŋ anim kɔɔtɔ nɔkɔ been nɛɛn. 25Eeci tiŋeere iŋaaz ɛɛti o ceezu, ma anyook ceez. Mazi avu aruku niiga karogi, ma aneku nɔɔnɔ nɛ, Manyi, koleyet da ceez, bar abedekuŋ niini igeet anekuŋ nɛ, Alaŋ kagayuŋ. Ma niiga eeginu ɔl ci avunu ŋaaḏaŋ? 26Maje bodo niiga aneku katin nɔɔnɔ nɛ, Ageeta baal gɔɔn kadake, ma kawodɛ ki ineet e. Buk gɔɔn baale adɛmzɛ niina kuturyowe ogaacak. 27Abedekuŋ bodo katin niini igeet anekuŋ nɛ, Alaŋ kagayuŋ naana igeet. Avunu ŋaaḏaŋ? Ɛnyɛktɛ ŋaatan niiga dook o agoonu oŋɛ. 28Utuluzu ni katin niiga ɔrɔɔt ɛlɛ zɛɛ ma adaku nyigit ŋaati acinu niiga Ibrayim, ki Aizak, ki Jakob, been nyakaŋanɛt dook ŋaati aavtiz niigi baliinte o Joowo. Maje niiga atoowoneku bitaalin. 29Alotai katin ɔl libire ci jenu e, kibeen libire ci nyagjo o, ma libire ci baatikeri o, kibeen libire ci tɛnɛtu o, ma avu aavtiz niigi dook loota baliinte o Joowo. Ma azɔl ki nɔɔnɔ dayiin ŋaatodoi. 30Zin enice ɔl o inoko araki amiiri kiziti vurut. Maje ɔl o inoko eegin vurut, bar araki kiziti ɔɔ.”

Awucnek Yesu Jerusalɛm

31Ma iitene nice ɛlɛ ivitak ɔl ogɛnɛ ole o Parici Yesu, ma avu anek nɛ, “Tɔ ŋina. Bitɔ ŋaaman, eeci arɔɔŋ Erod kuruyin daak.”

32Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Ɔɔtɔ enektek kireer nice nɛ, Kaara miniŋ o Loryento ɔla, ma buk karuguz ɔl moorizowɛ waanico kibeen tiŋeere. Ma iitene ceen iiyu e kidica naana liŋliŋɔn onan. 33Maje rak waanico ki tiŋeere kibeen tiŋeere ece kazobi looc kagoon liŋliŋɔn onan, eeci alaŋ aganɔ ŋaati aruwɛn nyakaŋani ŋaaman dooke coma aruwe Jerusalɛma.”

34Izi ni Yesu nɛ, “Jerusalɛm, Jerusalɛm, uruwu niina nyakaŋanɛt kadaayitɔ, ma avacu buk ɔl o itoonakin Jooi ineet biyɛnɛ kadaayitɔ. Lak ci meel gɛr ci karɔɔŋɛ gɔɔn kanyabotai ɔl ugun kiyo gɔɔn alotek toloci jɔrɔ ogin kɛŋ o, bar zin niina ŋaan nyan kutugu nɔkɔ. 35Inoko zin tiŋeere ceez cune noko ooŋnonek looc kizi lik. Inoko zin kaduwakuŋ igeet, akatai waanico alaŋ bai bodo acinaŋ aneet zɛɛ been iiten ci kabadanɛ e. Enice ŋaan aziyu nɛ, amayuk Jooi nɔɔnɔ o aku zaare ogin.”

14

Arogoz Yesu eet ci amɔɔr

1Ma iitene ceen Sabit oman, ook Yesu korge ci alaan oma ci ɔl o Parici ka kook kadawɔ ŋinaante. 2Maje ŋinaante anyak eet ci iivez zɔɔna kibeen azɛɛn aavi nɔɔnɔ kɛŋa nɔkɔ. 3Ma ajin Yesu alaat o gɔɔn ademzek ɔl lotinok o Joowo kibeen ɔl o Parici anek nɛ, “Mayo gɔɔn lotinowa ogaac aziikneket korogozit ɔl moorizowɛ iitene ceen Sabit o, yo akɔm da?”

4Bar olla ajaki niigi tiv, kɔkɔm gi ci abariz. Orogoz ni Yesu eet ci amɔɔr noko, ma anyek nɔɔnɔ kɔtɔɔ. 5Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Inoko ŋaatunooŋ ŋɛnɛɛn ci iinak dole cinɛ look, karabɔŋ een taŋ cinɛ iitene ceen Sabit, ma alaŋ ɛɛla kataman?”

6Bodo buk ajaki niigi, kɔkɔm gi ci abariz.

Celbezitin ki Ɛɛzɛt

7Mazi acin Yesu ɔl ci ona avunak dayiin o aŋɛrak gɔɔn ceeni ɛlɛ ŋinti abon aavuzito nɔkɔ, uduwak nɔɔgɔ dook zɔɔz ci anek nɛ, 8“Gɔɔn mã awekuŋ ɛɛti oman igeet dayiin korge cin, má rak avɔ aavtiyu vitɛnane o titiny gɔɔn aavtiyɛ ɔl o adiŋdiŋ. Eeci alaŋ agayu karabɔŋ tedec buk akunak ɛɛti ci titiny ɔrɔɔt kujukin ineet ŋinito. 9Ma aku anekin ɛɛti ci ona awanin o ineet nɛ, “Tiŋa di anyek eet nico kiiya kaavu ŋina.” Itiŋa ni niina kaamin alyaani ɔrɔɔt, ma akɔ aavɛ ŋaati cɛlbɛz. 10Bar zin gɔɔn mã awuyuŋ ɔl igeet korgine cigeec, abon avɔ aavtiyɔ vitɛnane ci cɛlbɛz, ka mã acinuŋ ɛɛti ci ona awuyuŋ o, ka kiiya keneyuŋ nɛ, Laŋo, tiŋa je. Ija aavu ŋaati abon ce. Ka zin jowa niina ɛɛzɛt ole ci ona avunak dayiin o dook. 11Eeci ɛɛti ci atitiny ɛlɛ, bar acɛlbɛzani. Maje ɛɛti ci acɛlbɛzɛn ɛlɛ onin, bar akunak nɔɔnɔ titinyɔnti.”

12Enek ni Yesu eet ci ona awa nɔɔnɔ o nɛ, “Gɔɔn mã arooŋ towek ɔl dayiin, má awa ɔl ween laŋotugun, karabɔŋ een gotonogu, karabɔŋ een ɔl ween atenok, karabɔŋ een ɔl o abaawonu een arɔk. Eeci mã awa niina ɔl nicoko doon, awekin buk koca iima bodo niigi ineet dayiin korgine ugeec. Zin gole nico urukteyin niigi ineet ŋabolo ci dayiin cugun baal adak niigi korge cun o. 13Bar zin gɔɔn mã arooŋ towek ɔl dayiin, abon awa ɔl o amaat, kibeen ɔl o rɛbrɛbik, ki ɔl o ŋɔɔlik, been ɔl o ruben. 14Ka zin jowa niina mayuwɛnɛt Joowa, eeci niigi alaŋ anyak dayiin ci ka kurukteyin ineet. Bar zin ŋaan aruwekin ineet Jooi iitene ci katin iŋaani ɔl o abon daayiza e.”

Zɔɔz ci ayabzonek kɔlɛ ci avunak dayiin

15Mazi azii ɛɛti codoi ole ci aavtiz loota o zɔɔz nico, enewun Yesu nɛ, “Amayuwi katin ɔrɔɔt ɔl o azɔl dayiin ŋaatodoi baliinte o Joowo.”

16Ma anek Yesu nɔɔnɔ yabziinta nɛ, “Anyak baale eet ci arɔɔŋ kotowak kɔlɛ ci meelik dayiin korge cin. 17Mazi akɔ acin niini kaal dook utuguze odota, itoonun gabaren cin ka kook kenek ɔl nɛ, “Ivita. Utuguze kaal dook odotita.” 18Mazi bar akɔ aduwak gabarɛnti nɔɔgɔ nɔkɔ, aduwa niigi dook ŋaatineeŋ gɔɔn ceeni zɔɔz ci alam nɔɔnɔ. Azi ɛɛti ci oowu o nɛ, “Alaŋ kanim kook ŋinaante, eeci kanyei mana ci jɔr kataala. Karooŋ zin ka kook kicin. Ɛɛlawan ziiyeyan zɔɔz ci kaduwakin noko.”

19Azi bodo ceeni nɛ, “Kanyei arzɛn ceen amɔtɔ ci jɔr kataala ka gɔɔn kɛɛvtɔ. Inoko zin karooŋ kook kicinai keviin. Ɛɛlawan ziiyeyan zɔɔz ci kaduwakin noko.”

20Maje ceeni azi nɛ, “Jɔr ŋaan karɔcɛ. Alaŋ zin kanim kook ŋinaante.”

21Abada ni gabarɛnti iiya uduwak Manyi onin itoon nɔɔnɔ e zoozok nicoko. Mazi azii Manyi oninɛ itoon e zoozok nicoko, otobor nɔŋ ɔrɔɔt ɛlɛ, ma anek gabaren nɛ, “Dɔkɔny! Bitɔ towa ɔl o amaat, ki ɔl o ruben, been ɔl o ŋɔɔlik kivita.” 22Kataman nɔkɔ ook utugu gabarɛnti eci ona aduwaki Manyi oninɛ nɔɔnɔ o. Ma aku bodo anek niini Manyi onin nɛ, “Koowa kotowa nɔɔgɔ, bar zin ŋaan amaac ceez ɔl nɔkɔ.”

23Ma anek bodo Manyi gabaren nɛ, “Bitɔ golowɛ kutur bitaala. Anyek ɔl kivita ka coma abitiz ceez can noko. 24Didilɛ kaduwakuŋ igeet, akɔm bodo eet codoi ṯɔr ole baal laadun kawo ɔɔwa e ci atar dayiin nicoko been nɛɛn.”

Alaŋ aboke ŋaati keeginɛ nuyak ci Yesu

25-26Ma iitene oman ɔrkɔr kɔlɛ ci appe kibeen Yesu. Ma gɔla ubuude niini, ma anek nɔɔgɔ nɛ, “Mã alam eet ci arɔɔŋ konowan aneet, abon ooŋ niini baatin, ki yaatin, ki ŋaa onin, ki dɔl ogin, ki dɔl o yaatin dook. Ma abon buk areyek nɔɔnɔ ɛlɛ oninɛ maany. 27Eeci ɛɛti calaŋ arɔɔŋ niini piryakzɛt ŋaati anuyan aneet, alaŋ een niini nuyai can.

28Gɔɔn mã arɔɔŋ ɛɛti kɛtɛɛnya ceez ci appe, aavi rak loota, ma akɛɛp guruc ci ka kɛtɛɛnyai ceez o, karabɔŋ alɛɛnɔ kidica ceez nico tɛɛnyinta. 29Eeci mã aruwek niini ceez looc iŋaan kɛkɛɛp guruc ka kaga alɛɛnɔ kibeen enyciin, ma bar aruwek ceez looc, ma alaŋ anim kɛtɛɛny kidica, ararni koca ɔl dook nɔɔnɔ giye nico. 30Anɔ koca niigi nɛ, “Icinit di eet nico. Akana ceez tɛɛnyinta, ma bar ɔkɔmek alaŋaan adica.”

31Inoko mã anyak alaani takirnya ci meel (10,000), ma arɔɔŋ niini kooryɔ been alaan oma ci anyak takirnya ci meelik kujuk cigin o lak ram (20,000), aavi rak koca niini loota, ma abaaban zɛɛ ma aga gɔl ci ka kook kooryɔi kibeen alaan nice. 32Mazi acin alaŋ anim kɔɔrtɔ kibeen alaan nice, itoonek koca niini nɔɔnɔ otok ŋinaante, ma ala nɔɔnɔ ganɔn iŋaan aavi niini rɛɛna o.”

33Ma aṯornɛkɛ Yesu zooze ci azi nɛ, “Zin akɔm ŋaatunooŋ eet codoi ci anim kizi nuyai can, dooke coma ooŋ niini kaal ogin anyak dook giye can.”

Mɛlɛ calaŋ amokcar

34Ma azi Yesu bodo nɛ, “Gɔɔn laadun mɛlɛ abon ŋaati ŋaan amokcarni, bar mazi idicai mokcarɔnti, izi gɛrzɛ, ma akɔm bodo gɔl ci kagɔɔni komokcar. 35Ma bodo alaŋ aganɔ ŋaati kagɔɔni kaal oogi been nɛɛn, bar agantɔ ŋaati kajukɛki tuu. Mã alam zin ŋaatunooŋ eet ci anyak iin, abon aziiŋnɛ juruŋ.”

15

Zɔɔz ci ayabzonek azeet ci akoloni

1Ma iitene oman ivitak Yesu ɔl o gɔɔn alot meeri kibeen ɔl o gɛr oŋenu ka kivita kiziiyit niigi kaal o aduwa niini. 2Mazi avɔ acin ɔl o Parici kibeen ɔl o gɔɔn ademzek ɔl lotinok nɔɔgɔ ŋaati avunakɛ Yesu nɔkɔ, ɔtɔŋɔmtɔ izitɔ nɛ, “Icinit di eet nico ŋaati atalnan ɔl o oŋenu, ma buk azɔlɔ ki nɔɔgɔ.” 3Uduwak ni Yesu nɔɔgɔ yabziin ci anek nɛ, 4“Ŋɛnɛɛn inoko ŋaatunooŋ ci anyak aza ceen eet tur, mazi akoloni codoi ŋaatineeŋ, alaŋ adotek ceen eet wec ki tiin tɔrkɔc o looc, ma akɔ arɔɔŋ ona akoloni e zɛɛ ma ajowa? 5-6Bar kanɛ akɔ arɔɔŋ nice zɛɛ mazi ajowa nɔkɔ, atalnɛ ɔrɔɔt ɛlɛ, ma adɔŋ inyaatinɛ akɔyi ɔlɔ. Mazi akɔ arum kɔrɔk nɔkɔ, awa laŋotigin kibeen ɔl o abaawɔ kivita ŋaatodoi, ma aku anek nɔɔgɔ nɛ, “Inoko katalnɛ ɔrɔɔt ɛlɛ, eeci kojowa azeet onan baal akoloni e.”

7Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Didilɛ kaduwakuŋ igeet, mã abad ɛɛti codoi mony oŋene ogin, ma abadaak Jook, appe buk koca talniin tammu tadena ɔrɔɔt ɛlɛ eete nico, kujuk ɔl ceen eet wec ki tiin tɔrkɔc ŋaan kabaca oŋɛ.”

Zɔɔz ci ayabzonek gurucoc ci akoloni

8Bodo anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Inoko mã anyak ŋaa guruc ceen ziik een amɔtɔ, ma akoloz codoi ceez kɛŋa aje ceez muur, agɔɔn koca niini naagin? Bar kanɛ atokol koca goo, ma aviil ceez kidicilim, ma arooŋnyi juruŋ ceez kɛŋa dook zɛɛ ma ajowa. 9Mazi ajowa nɔkɔ, awa laŋotigin kibeen ɔl o abaawɔ anek nɛ, “Katalnɛ ɔrɔɔt ɛlɛ, eeci kojowa gurucoc onan akoloni e.” 10Zin buk mã abad ɛɛti codoi mony oŋene ogin, atalnɛ koca toonnyawa tammu tadena nɔkɔ.”

Zɔɔz ci ayabzonek logo ci akoloni

11Ma azi bodo Yesu nɛ, “Anyak baale eet ci anyak lɔgɔz ram. 12Ma anek logoti ci miliny o baatin nɛ, “Baaba, karooŋnyin ŋɛrayan aneet kaal cigan inoko o.” Eŋerek ni baatineeŋ kaal nɔɔgɔ dook ramantiya. 13Ma iinyaye ci miliny nɔkɔ, ataalɔi logoti ci miliny o kaal cigin o dook zɛɛ adoma ni guruc ɔtɔɔwi, ooyi looce oman rɛɛna many. Ma ŋinaante ook iminaŋi guruc cigin noko rɛɛcanzɛta been kaale ogɛn. 14Mazi adicai guruca dook, iiya tarjo ci appe looce nice, maje nɔɔnɔ ɔkɔma guruc ci anyak kina. 15Makacin ook iliŋliŋozek eet oma ole ci looc nice. Ma anyek ɛɛti nici nɔɔnɔ liŋliŋɔn ci oowawi kɔcɔcɔbanɛn. 16Ma giye o ɔkɔmai eet ci ka kanyek nɔɔnɔ dayiin ci abon, orooŋun niini ka nuun kook kozolit ki kɔcɔcɔbanɛn ayɛr.

17Ma vurta abadaak niini ɛlɛ maany abaaban izi nɛ, Gɔɔn gabara o baaba anyak dayiin ci adak zɛɛ ma apiyani, maje bar naana ŋina ka kakaran ki magiz. 18Abon kiŋaaz kamiironei baaba ka kook kenek nɛ, “Baaba, kabaca oŋec Joowo kibeen ŋaatun buk. 19Alaŋ zin bodo kaganona ŋaati awuyan niina aneet kizi ŋɛɛrun, bar olla nyan kibil kiyo gabarɛnti o.”

20Itiŋa ni niini ɔtɔɔ imiirozek baatin. Mazi ŋaan awoya rɛɛna nɔkɔ, icinun baatinɛ nɔɔnɔ, ma ateedi baatin biyeta, ma iŋaaz adɔkɔny akɔ arumek nɔɔnɔ gɔl. Ma akɔ atorkot nɔɔnɔ azɛɛnɛ dook, ma acoco ŋalyamoc, eeci awucnek nɔɔnɔ ŋɛɛrin. 21Bar anek logoti nɔɔnɔ nɛ, “Baaba, kabaca oŋec Joowa kibeen ŋaatun buk. Alaŋ zin bodo kaganona ŋaati awuyan niina aneet kizi ŋɛɛrun.” 22Maje bar baatinɛ awa gabara ogin, ma anek nɔɔgɔ nɛ, “Anyaakta rum ci abon ivita uburucɛkɛ ŋɛɛran. Buk artekɛ nyapokodec aziit. Uburucɛkɛ buk caava zɔɔ. 23Mazi odot, ɔɔtɔ icinta ariz ceen mɔɔr adii ka kivita kotodoŋit kadayit kataltɔi. 24Eeci baale ŋɛɛran nici adaawa, bar zin inoko urugun bodo. Baale okolozɛ, ma inoko o, ojoyai bodo.” Ulute ni ɔl iitene nice ŋaatodoi, ma adake niigi dook talniinta.

25Maje logoti ween abuu iitene nice aavi mana. Mazi abadaak kɔrɔk, bar azii ɔl abene, ma arogom. 26Otowa ni niini gabaren codoi kɔrɔk bawuca, ma aku ajin anek nɛ, “Matɛ micit taz nici?”

27Ma abɛdɛkɛ gabarɛnti nɔɔnɔ anek nɛ, “Abada uyene gotonu kɔrɔk, ma atoŋdek baatune nɔɔnɔ ariz ci ŋaan een mɔɔr adii ɔrɔɔt, eeci abada niini kɔrɔk kɔkɔm gi ci gɛr.”

28Mazi azii logoti ceen abuu o gi nico, otobor nɔŋ ɔrɔɔt calaŋ arɔɔŋ kiiyak kɔrɔk. Makacin iiyak baatinɛ nɔɔnɔ, ma ilalek ka kiiyak kɔrɔk. 29Enek ni niini baatin nɛ, “Cin di! Ŋaan baal kaliŋliŋonekin irkitok nicoko dook kiyo gabarɛnti o. Ma akɔm iiten codoi ci kajuranɛ been nɛɛn. Gitaz ci anyan niina aneet? Akɔ zɛɛ ma akɔmnekin ŋaati atoŋdekan bawot o colai ɔtɔgi ɛlɛ ka waan kadakta ki laŋotigan. 30Mazi abada ŋɛɛrun ci baal akɔ adica kaal ugun waaŋnyai noko, otodoŋozeyu ni bar nɔɔnɔ.”

31Ma anek baatinɛ nɔɔnɔ nɛ, “Dole onan, karomɛ naana been ineet ŋina iinya dook, ma kaala ci kanyei naana ŋina o dook kaal cugun. 32Maje gotonu nici baale adaawa, ma bar inoko urugun bodo. Baale okolozɛ, bar waanico ojoyai bodo. Abon zin bar katalnɛ naaga dook giye ci abadaket niini ageet o.”

16

Gɛnyiz ci eet ci agamek gɔn ceen aroi kaal cigin

1Ma anek Yesu nuyak ogin nɛ, “Anyak baale eet ceen aroi ci anyak gɔn ci agamek nɔɔnɔ kaal cigin, ma bar aminaŋi ɛɛti nici kaal. Ma iitene oman uduyak nɔɔnɔ zɔɔz ci aminaŋi ɛɛti nici kaal cigin o. 2Otowa ni niini nɔɔnɔ, ma aku anek nɛ, “Gitaz ci kazii agoon noko? Inoko nyaayan waragɛ o gɔɔn ayɛɛdɛ kaal o agoon kibeen buk guruc ogan dook, eeci alaŋaan bodo aliŋliŋ ŋaatan.”

3Enek ni ɛɛti nici ɛlɛ maany baabaninta nɛ, “Inoko manyi cane kaliŋliŋonei noko orooŋun kɔtɔɔyan liŋliŋɔnta. Kayo zin kutugu gitaz? Akɔmnan dɔyiz ci ka kɛɛvɔi, ma bodo kanyei alyaan ŋaati kalawinɛ. 4Inoko kaga gi ci ka kutugu. Abon karɔɔŋa laŋotigan ci ka gɔɔn kataltawan korgine cigeec.” 5Enico ɛlɛ otowa niini ɔl baal gɔɔn anyayek manyi onin ŋabolɛt e. Ma aku ajin eet ci oowu o anek nɛ, “Anyayei manyi onan ŋabolɛt izɔk?”

6Ma abɛdɛkɛ ɛɛti nici nɔɔnɔ anek nɛ, “Kanyayei topiyɛt ci zeetu een eet tur (100).”

Ma anek niini nɔɔnɔ nɛ, “Orɛ zin waragɛ o ŋabolɛt ugun ce. Inoko tɛyɛɛt kizi eet ram kamɔtɔ (50) nɔkɔ.”

7Bodo ajin niini eet oma anek nɛ, “Anyei ŋabolɛt izɔk?”

Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔnɔ anek nɛ, “Kanyei kaboot ci labinu een eet tur (100).”

Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔnɔ anek nɛ, “Orɛ tɛyɛɛt kizi eet wec (80) nɔkɔ.”

8Mazi acin manyi oninɛ nɔɔnɔ agɛny nɔkɔ, ataana niini nɔɔnɔ gɛnyize cin noko ɔrɔɔt ɛlɛ. Agɛny zin ɔl ci loocu noko ŋaati aromi zɔɔz cineeŋ kujuk ɔl o aavtiz vooritine o Joowo. 9Didilɛ kaduwakuŋ igeet, buk niiga o atuwenu abon anyaku gɛnyiz ci arɔɔŋaku eleeti laŋotizɛt Joowa kaale ugooc anyaku loota ŋina, ka mã adicai arɔkzɛt ŋina, atalnanuŋ niini igeet korge onin aavtiz kodot. 10Mã ɛɛti ci atu ɔl nɔɔnɔ kaale ci miliny, atu buk ɔl nɔɔnɔ kaale ci meel. Maje ɛɛti calaŋ atu ɔl nɔɔnɔ kaale ci miliny, alaŋ buk atu ɔl nɔɔnɔ kaale ci meel. 11Zin mã alaŋ atu ɔl bonat cunooŋ kaale ci loocu cɛlbɛz noko, anyononekuŋ zin koca igeet katin arɔkzɛt ween didi Joowa ku? 12Buk mã alaŋ atuyuŋ ɔl igeet kaale ci eet oma, anyononekuŋ zin buk koca katin igeet kaal cugooc ku?

13Akɔm laadun eet ci aliŋliŋonek alaat ram. Mã agɔɔn nɔkɔ, arɛɛz koca codoi ŋaatineeŋ ɔrɔɔt, ma amarnin codoi. Karabɔŋ aŋole codoi, ma apɛz codoi. Zin gole nico alaŋ abon ŋaati kaliŋliŋonɛkɛ Jook, ma bodo kaliŋliŋ guruc.”

Kaal ci aduwak Yesu ɔl o Parici

14Mazi azii ɔl o Parici zɔɔz nico dook, atararti niigi Yesu, eeci arɛɛz niigi guruc ɔrɔɔt. 15Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Anyeku gɔɔn niiga eleeti cugooc o kobonta ɔla, maje Jooi aga kaal o ɛɛl zinzeetine ugooc dook nɔkɔ. Mazin kaala o atitiny ɔl o deer, Joowa gɛrzɛ ɔrɔɔt.”

16Ma anek bodo Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Aliŋliŋi baale ɔl lotinok o Mosis kibeen zoozok o ayɛɛt nyakaŋanɛta zɛɛ been iiten baal akuni Jɔn o oonyi e. Mazin iitene o iiyai niini e zɛɛ been inoko o kaviyawa o Joowo abon akati baliin onin uuwaktɛ, makacin ɔl ci meel ivita iyizek eleeti gɔl nico eecitɔ. 17Bar zin katin aṯornɛkɛ tammu taden ki looc, maje lotinowa ɛɛl nɔkɔ kɔkɔm ŋintimiliny tɛr aarayi ŋaatineeŋ been nɛɛn. 18Mã atɔɔk ɛɛti ŋaa cin, ma bodo arɔca ŋaa oma, adoma koca niini zoocmaz. Buk mã arɔca ɛɛti ŋaa ci aaryai eete oman, adoma buk niini zoocmaz.”

Eet ceen aroi kibeen eet ci kazi Lazaros

19Ma azi Yesu nɛ, “Anyak baale eet ceen aroi ci gɔɔn aborcek rumanɛ ci ataalyai guruce ci meelik ɔrɔɔt. Ma abaak niini baayiz ci amadi ɔrɔɔt iinya dook. 20-21Maje buk ŋinaante anyak eet ci amaat kazi zaar cigin nɛ Lazaros ci anyak dɔkizɛ alya. Anyaak gɔɔn ɔl nɔɔnɔ araan ci kɔrɔk ci eet ceen aroi noko, ka kiiya kɛvɛr zurzuryak ci iinak looc ŋaati adayin ɛɛti ceen aroi noko. Ma araana ŋina bodo gɔɔn aduk orze nɔɔnɔ dɔkizɛ cigin noko. 22Ma iitene oman adaak ɛɛti ci amaat noko. Ivita ni toonnyawa o Joowo, ma avu avɔyi nɔɔnɔ ŋaao aavɛ Ibrayim tammu tadena. Bodo buk iitene oman adaawun ɛɛti ceen aroi noko, ma avɔ ada ɔl nɔɔnɔ. 23Mazi akɔ aara niini kɛbɛrɛ, bar aavi gooye o ɔl o oŋenu, ma acin niini Ibrayim rɛɛna aromɛ kibeen Lazaros. 24Otowo ni niini Ibrayim anek nɛ, “Baaba Ibrayim, ɛɛlawan da. Anyekan Lazaros koconek komolit maam ka kiiya karekan aat, eeci kapirna ɔrɔɔt ɛlɛ gooye ci kaavɛ noko.”

25Bar abɛdɛkɛ Ibrayim nɔɔnɔ anek nɛ, “Ŋɛɛran, baale irkitowe baal ŋaan arognɛ niina loota e, anyozeyin ineet kaala o abon dook. Maje Lazaros waanice ajowa kaal o gɛr dook. Inoko zin buk niini iiya ojowa looc madiz ŋina. Maje niina apirna piryakzɛt nico. 26Buk bodo ŋaati kaŋɛrɔn naaga been igeet noko anyak ŋolol ci wun kal ci aŋeryet ageet, ka mã arɔɔŋ ɛɛti ŋaatinaaŋ kavardaŋ kook ŋaatunooŋ, akɔm gɔl. Buk mã arɔɔŋ ɛɛti ŋaatunooŋ kavardaŋa kiiyayet ageeta ŋaato, akɔm gɔl.”

27Ma abɛdɛkɛ niini Ibrayim anek nɛ, “Baaba Ibrayim, kilalekin zin da ka toon Lazaros kook korge o baaba loota. 28Eeci kanyei ŋinaante gɔtɔnɔga ceen tur. Anyek da nɔɔnɔ kook kitilo nɔɔgɔ keteedɔi oŋɛ ugeec ka calaŋ katin avunak niigi ŋinti nɔŋ ci kol kaavɛ naana noko.”

29Ma anek Ibrayim nɔɔnɔ nɛ, “Anyak gotonogu loota ŋinaante lotinok o Mosis been zoozok o nyakaŋanetu. Ŋaan ilot nɔɔgɔ. Ŋaan zin azii gotonogu zoozok niceke.”

30Ma abɛdɛkɛ niini Ibrayim anek nɛ, “Baaba Ibrayim, alaŋ niigi ooli been nɛɛn. Dooke coma iŋaaz ɛɛti daayiza, ma akɔ aduwak nɔɔgɔ zɔɔz can kapirnanɛ noko, o koca aziiknɛn niigi, ma ateedinɛ oŋɛ ugeec dook nɛɛn.”

31Ma anek Ibrayim nɔɔnɔ nɛ, “Mã alaŋ arɔɔŋ kiziiyit niigi lotinok o Mosis kibeen zoozok o nyakaŋanetu, mayo nuun iŋaaz ɛɛti daayiza korok bodo, ma akɔ ilot nɔɔgɔ, alaŋ koca buk azii niigi nɔɔnɔ been nɛɛn.”

17

Zɔɔz ci akati baciinok

1Ma anek Yesu nuyak ogin nɛ, “Ma kaala ci anyek ɔl kabaca oŋɛ noko ŋɛdɛt avu nɔkɔ laadun, bar zin izi nɔŋa wole eete ci laadun anyaa kaal nicoko o. 2Aganɔ waan ŋaati acabonɛkɛ nɔɔnɔ golu inyaa, ma ajukonɛkɛ liil ka calaŋ anyek dɔl ci miliny noko kabaca oŋɛ. 3Egenyit zin niiga alya eleetine ugooc.

Mã abacakin gotonu gi ci gɛr, gerenyek. Mazi ɛtɛɛdɔi niini gi nico, toŋ nɔɔnɔ. 4Mã abacakin niini ineet kaal ci gɛr lak torgɛrɛm iitene codoi, ma bodo buk aku anekin ineet lak torgɛrɛm nɛ, “Inoko o kabaci naana gi we,” abon buk uuŋ niina nɔɔnɔ kɔkɔm gi ci gɛr agoonei.”

Zɔɔz ci akati tuwɛn

5Ma anek toonnyawa Manyi Yesu nɛ, “Zaaceyet zin tuwɛn cinaaŋ o.”

6Bar abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Inoko tɛ anyayit nuun tuwɛn ci miliny tɛr kiyo kɛbɛrɛci o laŋiracoco o, animnyu waan enektek kɛɛt ceen moneec noko nɛ, Piya ɛlɛ agɛrɔi buk ŋina, bitɔ bil liil kɛŋa ŋaate, ma aziiŋnuŋ waan niini igeet.”

Liŋliŋɔn ci gabarento

7Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Inoko mã anyak ɛɛti codoi ŋaatunooŋ gabaren ci eevonek, karabɔŋ oowawonek nɔɔnɔ, mazi akɔ abada niini towawiinta, karabɔŋ een keevinta, anei koca niina nɔɔnɔ ecodoi nɔkɔ nɛ, “Bitɔ dawɔ?” 8Bar kanɛ anei rak koca nɔɔnɔ nɛ, “Bitɔ tuguweyan dayiin zɛɛ mazi odot, borocek rum ci abon, ka nyaayan dayiin, ka ija rɛwan kadawɔ rak, ma kawodɛ. Ŋaan akɔ adake niina tedec.” 9Alaŋ zin anyek ɛɛti gabaren zany giye o agɔɔni niini kaal o aduyak niini nɔɔnɔ kutugu. 10Abil zin buk ŋaatunooŋ nɔkɔ. Mã agoonu liŋliŋɔn o aduyakuŋ ka utuguz, iziti nɛ, “Keegina naaga gabara ci labak, olla kaliŋliŋnya naaga liŋliŋɔn onaaŋ aduyaket doon.”

Arogoz Yesu ɔl ceen amɔtɔ amɔɔr mɔɔriz o gidaŋ

11Mazi ŋaan awɔ Yesu gɔla akɔ Jerusalɛma nɔkɔ, ook ono niini vitɛn ci aŋɛr looc o kazi Samariya kibeen looc o kazi Galili. 12Mazi akɔ awowonek kutur oma ŋinaante, urumtɔ kibeen ɔl ceen amɔtɔ ci amɔɔr mɔɔriz o gidaŋ. Avu niigi, ma ɛɛl rɛɛna kidicilim. 13Ma agɛrɛny azii nɛ, “Yesu, Manyi, eelawet da!”

14Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Ɔɔtɔ eyeltek eleeti alaat o ceez o Joowo ka kɔɔt kicintuŋ igeet maŋaan anyaku mɔɔriz.”

Ɔtɔɔzɔ ni ɔl nici. Mazi ŋaan awɔ gɔla nɔkɔ, obonta nɔɔgɔ eleeti ugeecik orogita. 15Mazi akɔ acin ɛɛti codoi ŋaatineeŋ ɛlɛ onin nɔkɔ, abada niini, ma aku anyek Jook zany molowe ci appe. 16Aku niini, ma aavek Yesu loota kɔpɔkpɔk, ma anyek nɔɔnɔ zany talniinta. Maje niini laadun eet ci Samariya.

17Ma anek Yesu ɔl nɛ, “Ma uyen eegin ɔl ci orogit mɔɔriza amɔtɔ. Ɔl tɔrkɔc ŋaaḏaŋ? 18Ole oke dook akɔm ci abada ŋaatineeŋ kiiya kanyek Jook zany zɛɛ ma bar abada ɛɛti ceen miroi noko doon?” 19Enek ni Yesu nɔɔnɔ nɛ, “Tiŋa je, tɔ. Tuwɛn unun nɛɛn ci uruguzin ineet o.”

Kuni ci baliin o Joowo

20Mazi ajin ɔl o Parici Yesu iiten ci ka kiiyai baliin o Joowo. Ɛbɛdɛkɛ niini nɔɔgɔ enek nɛ, “Baliin o Joowo alaŋ aku gole ci ka kicinti ɔl. 21Akɔm katin eet ci ka kizi nɛ, “Icinit di nɔɔnɔ ce,” karabɔŋ azi nɛ, “Nɔɔnɔ ca,” eeci baliin o Joowo aavi zinzeetine ugooc.”

22Ma anek Yesu nuyak nɛ, “Avu katin iinya ci arooŋnyaŋ niiga icintaŋ aneet Ŋɛɛrti Eeto, ka olla koromtɛ been igeet nuun iiten codoi ṯɔr nɔkɔ, bar alaŋ acinaŋ nɔkɔ been nɛɛn. 23Anyak katin ɔl ci anekuŋ nɛ, “Icinit di ŋinte! Aavi niini ŋinaante,” karabɔŋ azi nɛ, “Icinit di ŋinto! Aavi ŋina.” Bar zin eteedɔ zɔɔ. Má avɔ anuyu nɔɔgɔ been nɛɛn. 24Eeci tiŋeere badaan cane aneet Ŋɛɛrti Eeto abil kiyo bɔrɔyɛ o gɔɔn abadi kicinit ɔl looc dook o. 25Bar zin rak ɔɔwa abon kapirna kaale ci meelik, ma abornan ɔl ci ɔɔ nico noko.

26Zin kiyo baale agooni kaala iinyaye o Nowa e, abil buk katin iinya cigan aneet Ŋɛɛrti Eeto o nɔkɔlɛ. 27Baale iinyaye niceke ɔl dook adake, ma awot nyaantanɛ. Ma arɔcɔ labak zɛɛ been iiten baal akɔyi Nowa kavoola e. Iiya ni otodot waanice tawani nɔɔgɔ dook lai.

28Abil buk katin kiyo baale iinyaye o eet o kazi Lat e. Waanice adake ɔl, ma awot nyaantanɛ, ma ataali, ma ataalinɛ kaal, ma eevyi, ma ɛɛnyɛt ceezi labak. 29Ma iitene o aduŋni Lat kuture o kazi Sodom e, iita goo tamma, ma adak waanice nɔɔgɔ dook lai. 30Abil zin buk katin iiteni ci kayelizyanɛ naana Ŋɛɛrti Eeto e nɔkɔlɛ.

31Tiŋeere iitene nice ɛɛti ci aavi ceez rɛɛrna alaŋ anim kook kaara kaal ogin ceeza eecitɔ. Maje ɛɛti ci tɛ aavi mana alaŋ bodo anim kiiyak kɔrɔk ka kiiya kooyi kaal ogin. 32Aada zɔɔz o ŋaa o Lat baal abuudi gɔla arɔɔŋ kimiirozek Sodom, ma waanice ook adaak e. 33Ma ɛɛti ci arɔɔŋ korogoz ɛlɛ onin, bar akoloz. Maje ɛɛti ci akoloz ɛlɛ onin, bar arogoz. 34Didilɛ kaduwakuŋ igeet, katin baaline nice mã aromɛ ɔl raman kuwena, aŋɛryai codoi ŋaatineeŋ, ma ooŋni codoi. 35-36Buk mã areke ŋaai raman golwa ŋaatodoi, aŋɛryai ŋaatineeŋ codoi, maje codoi ooŋnonek looc.”

37Ma ajin nuyawa nɔɔnɔ anek nɛ, “Manyi, akanai dim katin gi nici ŋaaḏaŋ?”

Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Zin gɔɔn laadun mã alotɛ kuduvaana ŋaaman, anyak gi ci adaai tɔ ŋinaante.”

18

Zɔɔz ci ayabzonek ŋaa ci bɔi

1Uduwak ni Yesu nɔɔgɔ yabziin ci ka kɛdɛmɛz nɔɔgɔ ka kemedai kijinti Jook tup. 2Anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Anyak baale kuture oman alaan ci roonnyo calaŋ aŋole Jook, ma buk apɛz niini ɔl dook. 3Maje buk kuture nice anyak ŋaa ci bɔi ci gɔɔn akunak nɔɔnɔ iinya dook, ma aku ilalek ka kiroon zɔɔz cin kibeen eet oma ci amarnin nɔɔnɔ. 4-5Maje alaani nici lak ci meel alaŋ arɔɔŋ kitirit nɔɔnɔ, ma vurta enek ɛlɛ maany nɛ, “Yo nuun alaŋ naana kaŋole Jook, ma kapez ɔl o, abon kagoonei ŋaa nico gi ci arɔɔŋ o, gɛrzɛ ŋaan aku aconanan tup zɛɛ ma arukan kadaak.”

6Izi nɛ Manyi Yesu nɛ, “Iziiyit zin di gi ci aduwa alaani ci gɛrzɛ noko. 7Bar zin mã aluwek Jook ɔl oginɛ waazin ki baalin ole o amarnin nɔɔgɔ, apak koca niini zɔɔz nico. Alaŋ anyek nɔɔgɔ kereyɔ ŋinti wun. 8Didilɛ kaduwakuŋ igeet, apayakuŋ koca niini igeet gi o arooŋnyu kataman nɔkɔ. Mayo zin tiŋeere ma kabadai naana Ŋɛɛrti Eeto looc, kaku kajowa loota ŋina ɔl ci atuwe juruŋ tɔ?”

Zɔɔz ci ayabzonek eet ci Parici

9Ma bodo aduwak Yesu yabziin co ɔl o gɔɔn abaaban kizik niigi abona ŋume o Joowo, ma apɛz ɔl oogi. 10Anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Anyak baale ɔl ceen ram avɔ ŋaryiin ceeze o Joowo. Ɛɛti codoi ŋaatineeŋ Pariciwen. Maje codoi eet ci gɔɔn alot meeri. 11Ma akɔ abil ɛɛti ceen Pariciwen noko ceez ŋaatin doon, ma aŋaryɛ azi nɛ, “Jook, kanyin naana ineet zany, eeci aneet alaŋ appe ziniz, ma alaŋ kalaba ɔl, ma alaŋ karɛɛca kiyo ɔl dook o, ma buk alaŋ katobona ki eet ci gɔɔn alot meeri co. 12Kuuŋ gɔɔn naana dayiin lak ram iinyaye ween torgɛrɛm ka kidiŋdiŋanin ineet, ma kanyin ineet lɛlɛn codoi lelenete ween amɔtɔ kaale ogan kajowa dook.”

13Maje ɛɛti ci gɔɔn alot meeri o, abil rɛɛna kidicilim, ma alaŋ buk adɔŋ ɔɔ ki taden, ma acɛlbɛzɛn ɛlɛ onin ajin Jook azi nɛ, “Jook, kilalekin ineet, eeci naana kabaca oŋɛ ɔrɔɔt.”

14Izi ni Yesu nɛ, “Didilɛ kaduwakuŋ igeet, ma ɛɛti ci gɔɔn alot meeri noko imiire niini ook ɔlɔ ŋaati agaman Jooi nɔɔnɔ, ma anyek nɔɔnɔ kizi eet ci abona ŋume onin. Maje bar eet ci Parici noko akɔm gi ci agoonek Jooi nɔɔnɔ kina. Eeci ɛɛti ci adɔŋ ɛlɛ, acɛlbɛzɛn Jooi nɔɔnɔ. Maje bar ɛɛti ci acɛlbɛzɛn ɛlɛ onin, adɔŋ Jooi nɔɔnɔ kizi titiny.”

Amayuk Yesu dɔl ci miliny

15Enice anyaaktak ɔl ogɛn Yesu dɔl ci miliny ka kiiya kataadek niini nɔɔgɔ azɛɛn kamayuk. Mazi bar acin nuyawa oginɛ ɔl nicoko, egerenycek niigi nɔɔgɔ. 16Otowa ni Yesu dɔl, ma anek nuyak nɛ, “Anycek dɔl kivitayan. Má alamnyu nɔɔgɔ, eeci baliin o Joowo abilnek ɔl ci anyek eleeti kiyo dɔlya ci miliny noko. 17Didilɛ kaduwakuŋ igeet, ma ɛɛti calaŋ agama baliin o Joowo kiyo dole ci miliny o, alaŋ akɔ niini baliinte o Joowo been nɛɛn.”

Alaan ceen botoroc

18Ma ajin alaani ci ɔl o Juz Yesu anek nɛ, “Gayoi o abon, mayo kutugu gitaz ka kojowa rogɛt o abil been nɛɛn?”

19Ma anek Yesu nɔɔnɔ nɛ, “Akɔ ma awuyan kizi eet ci kabona o naa? Akɔm eet ci abon, bar abona Jooi doon. 20Inoko aga niina lotinok o azi nɛ, Má adoma zoocmaz. Má amuny eet ci deer. Má agɔrzɛ. Má avoloŋ. Tɔŋɔlɛ baatun ki yaatun.”

21Ma abɛdɛkɛ alaani nici Yesu anek nɛ, “Kazoonɛ lotinok nicoko dook nɔkɔ laadun iŋaan keen kidic e.”

22Mazi azii Yesu zɔɔz nico, enek nɔɔnɔ nɛ, “Anyak zin gi codoi ci ŋaan tugu. Bitɔ taalɔi kaal ugun dook zɛɛ anyek guruc ɛlɛ ɔl o amaat. Ŋaan akɔ jowa niina arɔkzɛt tammu tadena. Ija zin niina alya nowan aneet.” 23Bar mazi azii alaani nici zɔɔz nico, alaca ɛlɛ calaŋ atalnɛ, eeci een niini aroi ɔrɔɔt.

24Mazi acin Yesu nɔɔnɔ alaŋaan atalnɛ nɔkɔ, izi nɛ, “Adɔi kak ole ceen arɔk ŋaati avɔyi baliinte o Joowo. 25Adɔi ɔrɔɔt ɛlɛ eete ceen aroi ŋaati akɔyi baliinte o Joowo, bar kizi mayɛ nyakale ŋaati adunyonɛkɛ nyibira ŋino vɔlɔŋ o.”

26Ijinit ni ɔl o azii gi nico nɔɔnɔ enektek nɛ, “Ka dim zin katin korok ŋɛnɛ?”

27Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Ma gi o alaŋ anim ɔl ci deer kutuguzɔ, aboke Joowa labak.”

28Enek ni Pitɔr Yesu nɛ, “Cin di, inoko naaga kotoŋta korogjok ogaacak, ma kivita kunuyin ineet. Mazin yo tiŋeere kajowana naa?”

29-30Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Didilɛ kaduwakuŋ igeet, ma ɛɛti ci ooŋ kɔrɔk onin, ki ŋaa onin, ki gɔtɔnɔgi ogin, ki baatin, ki yaatin, been dɔl ogin giye ci akati baliin o Joowo, ajowa tiŋeere niini kaal ci meelik loota ŋina kujuk kaal baal ooŋnek niini looc ole onin e. Ma bodo katin ajowa niini rogɛt o abil been nɛɛn.”

Aduwak Yesu ɔl daayiz onin bodo

31Otowa ni Yesu nuyak ogin een amɔtɔ ram, ma anek nɛ, “Iziiktɔ di, inoko kavɔ naaga Jerusalɛma. Avɔ zin tiŋeere ŋinaante agooni kaala baal ayɛɛt nyakaŋanɛta akanan aneet Ŋɛɛrti Eeto e dook. 32Kakɔ tiŋeere kanyononei naana takirnya o ɔl ween modɛn, ma avɔ ararnan niigi aneet, ma adomnyan, ma oortekan amot. 33Avɔ tiŋeere arukan niigi aneet nyaboyɛn, ma vurta ɔɔt ni uruktan kadaak. Bar zin iinyaye ceen iiyu, ŋaan kiŋaaz bodo daayiza.”

34Maje nuyawa oginɛ akɔm gi codoi aga kaale nicoko. Eeci kɛŋ ci zɔɔz ci azɔɔz Yesu noko aroodi ŋaatineeŋ, ma alaŋ aga niigi zɔɔz ci aduwa niini o akati gitaz.

Akɔl Yesu eet ci ruben kɛbɛrɛ

35Mazi akɔ ajɔŋɔz Yesu kutur o kazi Jeriko, anyak eet ci ruben ci aavi gɔla alaye ŋinaante. 36Mazi azii niini kɔlɛ ci awɔ o, ijin nɔɔgɔ enek nɛ, “Ma dim tɛ anyak lɔɔci naa?”

37Ma abɛdɛkɛ ɔl nɔɔnɔ anek nɛ, “Awɔ Yesu o Nazarɛt ŋina.”

38Ɛgɛrɛny ni niini izi nɛ, “Yesu ŋɛɛrti Devid, tiritan da.”

39Maje ɔl ci araki o agernyek nɔɔnɔ kajawɔ. Bar enico ɛgɛrɛny niini ɔrɔɔt ɛlɛ azi nɛ, “Ŋɛɛrti Devid, tiritan da.”

40-41Ibilun ni Yesu, ma aduwak ɔl kanyaaktak nɔɔnɔ eet ci ruben noko. Mazi aku, ijinun Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Arooŋnyan kutuguweyin naa?”

Ma abɛdɛkɛ niini Yesu anek nɛ, “Manyi, karooŋnyin nyan kicinɔ bodo.”

42Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Cinɔ zin. Tuwɛn unun nɛɛn ci aruguzin ineet o.” 43Enico ɛlɛ icinɔ niini didi, ma ano Yesu, ma adiŋdiŋan Jook ɔrɔɔt ɛlɛ giye nico. Mazi acin kɔlɛ gi nico, atanaazɔ niigi dook Jook ɔrɔɔt ɛlɛ.

19

Yesu been Zakiyas

1-2Mazi akɔ arum Yesu kutur ci kazi Jeriko, anyak ŋinaante eet ceen aroi kazi Zakiyas. Niini alaan ci ɔl o gɔɔn alot meeri. 3Ma arɔɔŋ niini kicin eet ci kazi Yesu o ɔrɔɔt ɛlɛ, bar akɔm gɔl ci ka kicini nɔɔnɔ, eeci mɛɛlɛ ɔl ɔrɔɔt, maje niini alya eet ci kutur tɛr. 4Ɔdɔkɔny ni niini arayɛ ɔl ɔɔwa, ma akɔ atɔɔt kɛɛt ceen moneec ka kicin Yesu juruŋ ŋaati aku aduŋni ŋina. 5Mazi aku arum Yesu ŋinito, ɔdɔŋ ɔɔ, ma anek nɔɔnɔ nɛ, “Zakiyas, duna taman. Kakɔ tedec katike ole cun e waanico.”

6Ma aduŋna niini kataman, ma atalna Yesu ɔrɔɔt ɛlɛ. 7Maje ɔl dook o acin gi nico, aŋɔmtɔ anɔ nɛ, “Ma dim ɛɛti nici akɔ ka kook kataŋu ole ci eet ci oŋenu o?”

8Ma iŋaaz Zakiyas jena, ma anek Manyi Yesu nɛ, “Manyi, ziiyan di. Kakɔ tiŋeere kaŋer kaal ogan kanyei dook kɔrgɛna, ma kanyi ɔl o amaat. Buk mã da gɔɔn anyak ɔl ci kadayɛ looc, karuwei tiŋeere nɔɔgɔ kaal ci arɔɔŋ niigi ŋaatan o lak wec.”

9Ma anek Yesu nɔɔnɔ nɛ, “Iiyak zin rogzɛn kɔrɔk nico waanico. Buk ɛɛti nici dole ci dɔl o Ibrayim. 10Mazin naana Ŋɛɛrti Eeto kakun ka kiiya kɔrɔɔŋ ɔl o akoloni zɛɛ ma kajowa ka korogoz nɔɔgɔ.”

Zɔɔz ci ayabzonek guruc

11Mazi ŋaan azii ɔl zɔɔz nico nɔkɔ, uduwak niini nɔɔgɔ yabziin oma, eeci izi ajɔn Jerusalɛm. Abaabanit ni ɔl ci ɔrkɔr ki nɔɔnɔ o izitɔ nɛ, “Izi baliin o Joowo ajɔn ka kiiyak looc.”

Ma aduwak Yesu nɔɔgɔ yabziin ci anek nɛ, 12“Anyak baale eet ci titiny eerononek looc ci rɛɛn many, ka kook kɔrɔnyca ɔl nɔɔnɔ ŋinaante kizi alaan zɛɛ mazi odot, ka kabadaak niini looc onin. 13Mazi ka kɔɔtɔ, otowa gabara cigin een amɔtɔ, ma aku anyek codoi gɔɔn ŋaatineeŋ guruc ceen eet tur, ma anek nɔɔgɔ nɛ, “Ɔɔtɔ iliŋliŋti rak guruc nicoko ŋinti ŋaan kazɛɛnɛ tɔ o.”

14Maje ɔl ci looc cin o abor niigi nɔɔnɔ ɔrɔɔt ɛlɛ, ma itoon niigi otok kono nɔɔnɔ vurta azi nɛ, “Alaŋ karooŋnya eet nico kizi alaan cinaaŋ.”

15Maje bar ŋaati baal eerononek niini neke, anyozozek nɔɔnɔ alaazɛt odota. Mazi akɔ abadaak niini kɔrɔk, iiya otowa gabara ogin baal anyek guruc e ka kiiya kicin guruc ci anyaa niigi guruce baal anyek niini nɔɔgɔ ka kemelŋenyit e.

16Ma aku gabarɛnti ci oowu o, ma anek nɔɔnɔ nɛ, “Manyi, kiliŋliŋa guruc eet tur lak amɔtɔ (1,000) guruce baal anyan e.”

17Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔnɔ anek nɛ, “Abon ɔrɔɔt. Aliŋliŋ juruŋ. Een niina gabaren ci abonanin. Zin giye o iliŋliŋayɛ guruc oogi guruce baal miliny tɛr e, kanyin tiŋeere ineet kuturyok amɔtɔ ka bal niina izi alaan cineeŋ.”

18Ma aku bodo gabarɛnti ci ano gɔn o, ma azi nɛ, “Manyi, kiliŋliŋa guruc ceen eet tur lak tur (500) guruce baal anyan e.”

19Ma anek niini gabaren nico nɛ, “Kanyin tiŋeere ineet kuturyok tur bal izi alaan cineeŋ.”

20Ma aku bodo gabarɛnti ceeni, ma azi nɛ, “Manyi, guruc baal anyan e ce. Kacabi iiten baale ruma, ma kitaŋ karoodi. 21Kaŋolinin ineet, eeci een niina eet ci adoŋnin aziiti. Adoma gɔɔn kaal culu, ma ateedi manɛɛn calaŋ ɛɛva niina.”

22-23Ma anek alaani nɔɔnɔ nɛ, “Een niina gabaren ci gɛr. Kacabjin tedec zoozowe cugun aduwa noko ɛlɛ. Mã da ma agayan keen eet ci adoŋnan aziiti, ma kadoma kaal culu, ma kateedi manɛɛn calaŋ een cigan, alaŋ zin da amelŋeny guruc cigan o ka ma kakun kajowa azaace naa?”

24Enek ni alaani ɔl o aromɛ kibeen nɔɔnɔ nɛ, “Aamta nɔɔnɔ guruc nicoko, anycek gabaren ona anyak guruc ween eet tur lak amɔtɔ e (1,000).”

25Bar anek niigi nɔɔnɔ nɛ, “Manyi, anyawun uyen niini laadun eet tur lak amɔtɔ (1,000).”

26Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔgɔ anek nɛ, “Kaduwakuŋ igeet, mã anyak ɛɛti kaal ci meelik, bar anyonek nɔɔnɔ ogɛn bodo kizi mɛɛlɛ ɔrɔɔt. Maje ɛɛti ci akɔm gi ci anyak, mayo nuun anyak ci miliny tɛr, aamnyai bar ŋaatin nici kavu nɔkɔ. 27Inoko zin anyaaktayaŋ ɔl baal amarninan aneet, ma alaŋ arooŋnyan kizi alaan cineeŋ e dook. Anyaakta ka ivita uruyit nɔɔgɔ kadaayitɔ aneet ŋuma ŋina.”

Akunak Yesu Jerusalɛm

28Aduwa Yesu zɔɔz nico, ma vurta arawɔi ɔl ooyi Jerusalɛma. 29Mazi akɔ ajɔŋɔz ŋino kazi Bezpeja kibeen Bezani biye o kazi Kiŋiroc, itoonun niini nuyak ram karaktɛ.

30Ma anek rak nɔɔgɔ nɛ, “Ɔɔtɔ korgine ci igeet ɔɔwa neke. Ajowanu tedec ŋinaante zigir ceen jɔrɔn ci ŋaan laadun kɔtɔɔt ɛɛti oman acabje ŋinaante. Ɔɔtɔ ɔɔkta ka anyaaktayaŋ aneet ŋina. 31Mã anyak eet ci ajinuŋ anekuŋ nɛ, Ɔɔganu zigir nico naa? Enektek nɛ, Arɔɔŋ Manyi nɔɔnɔ.”

32Ɔɔtɔ ni niigi, ma avɔ ajowa kaal dook eona aduwakɛ Yesu nɔɔgɔ e. 33Mazi avɔ ɔɔga zigir, ijinit ɔl ci zigiro o nɔɔgɔ enektek nɛ, “Ɔɔganu zigir cinaaŋ naa?”

34Ma abɛdɛkɛ niigi nɔɔgɔ anek nɛ, “Arɔɔŋ Manyi nɔɔnɔ.”

35Ooti ni niigi zigir ŋaati Yesu. Ma avɔ arekɛ nɔɔnɔ rumanɛ bawuc, ma anyek Yesu kɔtɔɔt. 36Mazi akɔ awɔ Yesu zigira, etevetɛkɛ ɔl nɔɔnɔ rumanɛ ugeec gɔl.

37Mazi akɔ ajɔŋɔz niini Jerusalɛm ŋaao alocanɛ gɔl biye o kazi Kiŋiroc, egerenyit nuyawa oginɛ dook kɔla ŋaati anyekɛ Jook zany, ma anaati nɔɔnɔ kaale o meel adiŋdiŋ acin niigi. 38Ma agɛrɛny niigi azi nɛ, “Amayuk Jooi alaan o aku zaare ogin. Abil ganɔni tamma, ma anyak titinyɔn Jooi o adiŋdiŋ.”

39Ma azɔɔz ɔl ogɛn ole o Parici kɔla tɔ anek Yesu nɛ, “Alaan o demziinto, gerenyek nuyak cuguno kajaktɔ.”

40Bar abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Kaduwakuŋ igeet, mayo nuun ajaki niigi, biyɛn alya agɛrɛny ni koca ɔrɔɔt nɔkɔ.”

Aluwek Yesu Jerusalɛm

41-42Mazi awowonek Yesu Jerusalɛm, acin kutur, ma aluwek azi nɛ, “Matɛ nuun ga gɔl o ka jowai ganɔn iiten nico ɛlɛ doon, abon koca. Bar zin inoko o alaŋ aga. 43Aku zin tiŋeere iiteni ci aliyanin modɛna o amarninin ineet kabanyɔ dook, kɔkɔm ŋinti aduŋnɛ. 44Oyokin tiŋeere niigi ineet kibeen ɔl cugun noko dook lai kɔkɔm tegeremoc codoi ṯɔr nɔkɔ ataadonek gɔn. Agooni gi nici o, eeci ŋaan ga niina iiten o iiyai Jooi niini alya ka kiiya kitiritin ineet.”

Akɔ Yesu ceeze o Joowo

45Enico ook Yesu ceeze o Joowo, ma akɔ atɔɔwak ɔl dook o ataalinɛ kaal kaluwawa ŋinaante bitaalin. 46Ma anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Ayeedi waragewe o Joowo zɔɔz ci anɛ Jooi nɛ, Ceez cane o agayi kizi ceez ci ŋaryiinto, maje bar niiga ivita utuguzu kizi ŋinti aroodinɛ agoryawa.”

47Ma iinyaye niceke akɔ gɔɔn adɛmɛz Yesu ɔl ceeze o Joowo iinya dook. Maje alaata o ceez o Joowo, ki ɔl o demziinto, been alaat o ɔl o Juz arɔɔŋ kuruyit nɔɔnɔ kadaak. 48Bar akɔm gɔl ci ka kurukti niigi nɔɔnɔ, eeci ɔl dook gɔɔn alotak nɔɔnɔ, ma avu azii zoozok ogin. Ma alaŋ arɔɔŋ niigi kobolozit zɔɔz codoi ṯɔr zoozowe ci aduwa niini noko.

20

Ajin ɔl o Juz alaazɛt ci Yesu o

1Ma iitene oman ademzek Yesu ɔl kaviyak o Joowo abon ceeze o Joowo. Ivitak ni nɔɔnɔ alaata o ceez o Joowo, ki ɔl o demziinto, been ɔl o adikir baayizo. 2Ma avu anek nɛ, “Duwayet di, ma dɔyiz ci agɔɔnɛ kaal nicoko dook noko ajowa ŋaa? Ŋɛnɛɛn ci anyin ineet dɔyiz nico o?”

3-4Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Anycaŋ zin di buk kijinuŋ naana igeet. Baale dɔyizi o Jɔn o oonyi aku Joowa, yo aku da eete ci deer?”

5Ŋinaanto adaŋtɔ niigi maany izitɔ nɛ, “Kayo kiziti nɛ? Mã kazi nɛ, Aku Joowa, azi koca nɛ, Alaŋ zin da baale atuyu Jɔn naa? 6Bodo mã kazi nɛ, Aku ole ci deer, avacet koca kɔlɛ nici dook ageet biyɛnɛ zɛɛ ma kadaai, eeci atu niigi Jɔn anyek kizi nyakaŋan.”

7Ɛbɛdɛkɛ ni niigi Yesu enektek nɛ, “Alaŋ kagaya ŋinti da akuni dɔyizi ci Jɔn o.”

8Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Alaŋ zin buk naana kaduwakuŋ igeet dɔyizi can kagɔɔnɛ kaal nicoko dook o.”

Zɔɔz ci ayabzonek ɔl ci mano

9Uduwak ni Yesu ɔl yabziin ci anek nɛ, “Anyak baale eet ci aḏowa kɛɛn ci amadi kɛbɛrɛ ɔrɔɔt ɛlɛ. Ma anyek niini ɔl oogi keevit mana nico ka ma abiir, ka keŋerit niini been nɔɔgɔ. Ɛɛrɔn ni niini ook ŋaati rɛɛn many. 10Ma iinyaye o teedinto, itoonak niini gabaren cin ɔl o keevinto ka kiiya kooyɛkɛ nɔɔnɔ kɛbɛrɛ cigin. Bar ɔl ci keevinto noko uruyit gabaren nico, ma anyek nɔɔnɔ kimiire nɔkɔ kɔkɔm gi ci akɔyi. 11Bodo akɔ itoona niini gabaren oma, bar ɔl ci keevinto noko ŋaan amɛna bodo aruk buk gabaren nico. Ma amomoz nɔɔnɔ ɔrɔɔt, ma anyek kimiire nɔkɔ kɔkɔm gi ci akɔyi. 12Bodo aku itoonek niini nɔɔgɔ gabaren oma, ma avu aruk niigi nico ɔrɔɔt ɛlɛ zɛɛ ma atooyek bitaalin.

13Abaabanun ni ɛɛti ci mano noko izi nɛ, “Kayo kutugu ku? Abon kitoonei nɔɔgɔ ŋɛɛran onan kareez ɛlɛ. Kaga nɔkɔ aŋole tiŋeere niigi nɔɔnɔ.”

14Bar mazi avɔ acin ɔl ci keevinto noko nɔɔnɔ, izitɔ nɛ, “Nicini ŋɛɛrti eet o mano nɛɛn. Abon karuk nɔɔnɔ kadaak ka kaala ciginɛ o dook kizi cigaac.” 15Agamit ni niigi nɔɔnɔ, ma avɔ aruk kadaak mana bawuca.”

Ma ajin Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Inoko zin tiŋeere ɛɛti ci mano noko aku agoonek ɔl nicoko naa? 16Bar kanɛ aku tiŋeere niini, ma aku aruk ɔl ci keevinto noko kadaayitɔ, ma anyek mana ɔl oogi.”

Mazi azii ɔl yabziin nico, izitɔ nɛ, “Alaŋ ri bai abil nɔkɔ.”

17Ɛgɛlɛm ni Yesu nɔɔgɔ, ma anek nɛ, “Mazi yo zɔɔz o ayeedi waragewe o Joowo akati naa? Azi niini nɛ, Ma bɛ o abor ɔl o gɔɔn ɛɛnyɛt ceezi biyɛnɛ, ma apɛz kizi gi ci labak, bar bɛ o titiny ɔrɔɔt kujuk biyɛn o eenycinto dook nɛɛn. 18Ma ɛɛti ci iinak bɛ nici aduuli yivyiv. Maje ɛɛti ci iinak bɛ nico nɔɔnɔ uurti kututut.”

Meeri o aruwonek alaan o kazi Sizar

19Ma arɔɔŋ ɔl o ademzek ɔl lotinok kibeen alaat o ceez o Joowo kagamit Yesu ziite nice, eeci aga niigi ariik niini nɔɔgɔ zooze nico, bar olla eeci aŋole niigi ɔl.

20Orooŋit ni gɔl ci ka kagamti nɔɔnɔ. Ma avɔ atɔlɔk ɔl oogi guruci, ka kɔɔt kedetit Yesu ŋaati agɔɔni eleeti kizi ɔl ci abon, ka kalabta nɔɔnɔ kijinit kaal gɛnyiza zɛɛ mazi anyak gi ci gɛr aduwa, ka kooti nɔɔnɔ rooni alaane o Rom. 21Ma avu anek roote nici Yesu nɛ, “Alaan o demziinto, kagayin naaga ineet kaala ci aduwa niini, ma ademez o dook kaal ci alɛɛmnyai. Ma akɔmnin ineet tɛl, bar ademez ɔl gɔl o Joowo een didi. 22Inoko zin di duwayet. Mayo aganɔ ŋaati karuwɛki alaan o Rom meeri, yo akɔm da?”

23Maje Yesu aga zɔɔz cineeŋ adɛti niigi nɔɔnɔ o nɔkɔ, ma anek nɔɔgɔ nɛ, 24“Anycaŋ di gurucoc kicin. Ma riritɔni kibeen zaar ci anyak gurucoc nici o ci ŋɛnɛ?”

25Ma abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Ci Sizar.”

Enek ni Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Anycek zin Sizar kaal o akati nɔɔnɔ. Maje Jook anycek kaal o akati nɔɔnɔ.”

26Buk enico ɔkɔm zɔɔz ci ka kagamti niigi nɔɔnɔ ɔl kɔrgɛna ŋina. Ma abiir nɔɔgɔ ooti zooze ci abarzek niini nɔɔgɔ o, olla kapaŋantɛ kɔkɔm gi ci aduwa.

Demziin ci akati ŋaazi daayiza

27-28Ma avunak ɔl ogɛn ole o kazi Sajuzi Yesu. Niigi ɔl o gɔɔn adaŋnye azi nɛ, Alaŋ bodo ɔl iŋaaz daayiza. Ma avu ajin niigi Yesu anek nɛ, “Alaan o demziinto, ayeedeket baale Mosis lotinɛt ci azi nɛ, Mã adaai ɛɛti ci ɔrɔcɔ maŋaan akɔm ŋaa cin o dɔl, abon gɔtɔnnya ci ŋaan arogi o anyak ŋaa cin o ka kitirak nɔɔnɔ dɔl. 29-30Anyak zin baale ɔl ceen gɔtɔn een torgɛrɛm. Ɔrɔcɔ ni ceen abuu o, ma adaai iŋaan kitira dole. Iiya ni anyawun gɔtɔnnya ci anowɔ ki nɔɔnɔ o ŋaa, ma adaai buk nici iŋaan kitirak ŋaa dole. 31Ma bodo buk aku agɔɔn gɔtɔnnya ceen kɔrgɛn o nɔkɔ. Ma akɔrkɔranɔn niigi dook ŋaa nɔkɔ zɛɛ been tir logote ceen tutur o. Ma adaai niigi dook kɔkɔm dɔl ci arita. 32Ma vurta adaak buk ŋaa. 33Mayo zin tiŋeere ma iŋaaz ɔl daayiza, ŋaa nici akati ŋɛnɛɛn giye o niigi dook torgɛrɛma anyakti ŋaa nico?”

34Ma abarzek Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Arɔcɔ ɔl loota ŋina inoko o doon. 35Maje bar ɔl o tiŋeere iŋaaz daayiza, ma avɔ rogete o abil been nɛɛn, alaŋ bodo niigi arɔcɔ. 36Ma alaŋ buk bodo niigi adaai, eeci otobtɔ niigi ki toonnyak o Joowo. Iziti niigi dɔl ci Joowo giye o tiŋeere iŋaani niigi daayiza. 37Ma ɔl o adaai iŋaaz bodo tiŋeere niigi daayiza. Uduwa baale Mosis gi nico waragewe o Joowo ŋaabaal acini niini lugurgoc o alanyit e. Ma awo niini Jook azi nɛ, Jook o Ibrayim, ki Aizak, been Jakob. 38Ma kɛŋ ci zɔɔz nico akati gi o alaŋ ɛɛnɛ Jooi Jook ci ɔl ci adaai, bar niini Jook ci ɔl ci arogi, eeci ɔl dook ŋaatin arogi.”

39Ma abɛkɛkɛ ɔl ogɛnɛ ole o ademzek ɔl lotinok nɔɔnɔ anek nɛ, “Alaan o demziinto, abarzeket gi ci abon.” 40Azi nɔkɔ o, eeci otoŋole niigi nɔɔnɔ, ma alaŋaan arɔɔŋ kijinit niigi bodo nɔɔnɔ gi oma.

Kiristo niini Manyi ci Devid

41Ma ajin Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Ma dim gɔɔn niiga anonu nɛ, Kiristo niini katin dole ci dɔl o Devid o, ku? 42-43Kajine o, eeci azi Devid alya waragewe onin beniinowu nɛ, Anek Jooi Manyi onan nɛ, Aavu libire can azo o zɛɛ ma kanyin ineet rocek modo ugun amarninin ineet looc zɔɔnɛ. 44Mazi awo Devid niini alya Kiristo kizi Manyi cin o, ka zin bodo kizi dole ci dɔl cigin ku?”

Ilot Yesu nuyak kegenyit ole o demziinto

45-46Mazi ŋaan azii ɔl dook zɔɔz nico nɔkɔ, enek Yesu nuyak ogin nɛ, “Egenyit ole o ademzek ɔl lotinok. Arɛɛz niigi gɔɔn ŋaati aborcɛki rumanɛ ci alina, ma arɛɛz ŋaati azaawi ɔl nɔɔgɔ titinyɔnta ŋaati awɔyi golowɛ, ma gɔɔn avɔ arayek niigi eleeti lɛcɛrɛ o abon ceezine o lotento been vitɛnane o gɔɔn azɔli ɔl dayiin. 47Ma buk gɔɔn avɔ aavtiz niigi ki ŋaai o bɔi ka kadakti nɔɔgɔ looc. Ma arɔɔt gerzitin uneeŋ ŋaati ajini Jook ŋinti wun kal kɔlɛ kɔrgɛna. Bar zin katin payiin cineeŋ gɛrzɛ ɔrɔɔt kujuk ɔl dook.”

21

Ŋaa ci bɔi anyek Jook guruc

1Mazi akɔ Yesu ceeze o Joowo, acin ɔl ween arɔk ŋaati avu ajukɛkɛ guruc loidoŋ o ceezu. 2Ma acin buk niini ŋaa ci bɔi amaat ajukek milinyanɛ ceen ram loidoŋ nico. 3Izi ni Yesu nɛ, “Kaduwakuŋ igeet, anyek ŋaa ci bɔyɛ noko Jook guruc ci meel kujuk ɔl oke dook. 4Eeci ɔl oke dook anyek Jook kaal ci anyigjai arokzete uneeŋ. Maje bar niini amaat ɔrɔɔt, ma anyek Jook guruc ogin ona anyak e dook.”

Libɛn ci ceez o Joowo

5Maje nuyawa o Yesu ogɛn anaat linat o ceez o Joowo, eeci ɛɛnycai niini biyene ci alina, ma anyak kaal ci alina ɔrɔɔt ɛlɛ ci gɔɔn anyek ɔl Jook. 6Bar anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Kaal ci acinu noko dook, anyak iiten oma ci alibɛn niigi dook lai kɔkɔm bɛ codoi ṯɔr ataadonek gɔɔn tadena.”

7Ijinit ni nuyawa Yesu enektek nɛ, “Alaan o demziinto, ma dim kaala nicigi akanai tiŋa? Ma katin ma izi iiteni nica ajɔn, kagaya ku?”

Kaal o iina waanci ka koṯorɛi lɔɔci

8Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Iziti vililɛ! Má anyeku ɔl koogi kalabtawuŋ. Eeci iima avu ɔl ci meel zaare cigan, ma avu anekuŋ nɛ, Aneeta Kiristo nɛɛn ce. Inoko iiya iiteni. Bar zin niiga má aziiŋnu zɔɔz cineeŋ o been nɛɛn. 9Mazi iziiktu oroonok kibeen looc yawyawitin, má rak aŋolinu looc gaga, eeci kaala nici ŋɛdɛt rak akanai ɔɔwa nɔkɔ, bar zin looc dican alaŋ ɔrkɔra ki kaal nicoko ecodoi nɔkɔ.”

10Ma azi Yesu bodo nɛ, “Ɔɔrɔ waanma modɛna olla yaka. Kuturi ce ki kutur co ɔɔrɔ. Alaani ce ki alaan co ɔɔrɔ. 11Ma amɔɔt waanma tɔdɔwa vitɛnane ogɛn kirakirak, ma anyak lɔɔci tarjo ki moorizok ci gɛr vitɛnane ci meelik, ma ayelzai tammu kɛŋa kaala ci anyek ɔl kanyayit ŋoliin ɔrɔɔt.

12Zin maŋaan rak kakatai kaala nicigi, agamnyuŋ tiŋeere ɔl igeet, ma agiduŋ, ma akɔlakuŋ rooni, ma arekuŋ sijin, ma avoyuŋ alaatɛ, eeci atuyaŋ niiga aneet. 13Bar zin nici waŋi cunooŋ ka uduktakɛ niigi nɔɔgɔ kaviyak o Joowo abon. 14Anycek zin niiga zinzeeti kalalit labak calaŋ abaabanu gi ci aniyu nɛ, Kayo kɔɔtɔ kuduktak nɔɔgɔ naa? 15Eeci tiŋeere iitene nice ŋaan kanyuŋ naana igeet zɔɔz ganiin ki dɔyiz ci atɛɛzanu ɔl o amarninuŋ igeet dook kapaŋantɛ, kɔkɔm gi ci aduwa. 16Ma iinyaye niceke iirikuŋ tiŋeere baatugooc, ki yaatugooc ɛlɛ, ki gotonogu, ki atenok ugooc, been laŋotugooc, ma aruk niigi oogi ŋaatunooŋ kadaayitɔ. 17Amarninuŋ waanma ɔl dook igeet, eeci anuyaŋ aneet. 18Bar zin akɔ ma akɔm ŋaatunooŋ imitat ci oowu adoi ṯɔr iina been nɛɛn. 19Mã amezu piryakzɛt labak, ajowanu koca tiŋeere rogɛt o abil been nɛɛn.”

Oyoyinɛt o Jerusalɛm

20Ma bodo anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Ma acinu takirnya ci modɛn oogi ivita ilikta Jerusalɛm, agaac niiga iiya libɛn oninɛ izi ajɔn. 21Abon zin ɔl o abaak Judiya adokonyonek biyɛn. Maje ɔl o abaak Jerusalɛma, abon aluuk ŋinaante. Ma ɔl o adɛyai Jerusalɛma, abon aavtiz calaŋ avunak. 22Eeci nicaga iinya o acacinɛ Jooi nɛɛn, ka kɛlɛɛmnyai zoozowa dook o aduyai waragewe o Joowo. 23Nɔŋ ci kol zin tiŋeere iinyaye niceke ɔrɔɔt ŋaane o anyake been ŋaane o arokti. Eeci akunak tiŋeere libɛn ci appe ɔrɔɔt looc nice giye o abornɛkɛ Jooi ɔl niceke nɔŋ. 24Aruwe katin ogɛn dilanyai, ma agamnyi ogɛn kɔɔt kacabtɛ loocowe ogɛn. Ma abal Jerusalɛm ɛlɛ modɛna ogɛn zɛɛ ma akɔ adicai irkitowa ci baliin cineeŋ o.”

Kuni o Ŋɛɛrti Eeto

25Ma azi Yesu bodo nɛ, “Iiten ci akuni Ŋɛɛrti Eeto e, anyak katin kaal ci ayelzai iiwa, ki nyelowa, been monyonyɛ. Maje loota ŋina apalpalani katin maama liilowɛ, ma amacucɔ ɔrɔɔt ɛlɛ keteede modɛn o loocu dook biyɛta, ma akunak nɔɔgɔ ŋoliin ci appe ɔrɔɔt ɛlɛ. 26Aruk tiŋeere ɔl kulurkuluri katavalitɔ ki ŋoliin ŋinti ŋaan rak arɛwi niigi kaal ci gɛr ka kakatai loota neke. Eeci tiŋeere kaala o ɛɛl tammu bɔbɔra amɔɔt, ma ookci. 27Keyelizai ni naana Ŋɛɛrti Eeto ŋaati kakuni diizoca dɔyiza been diŋdiŋonte ci appe ɔrɔɔt. 28Mazi akanai kaala nicigi, itiŋgaz jena odoŋit ooti ki taden, eeci ɛlyaan unooŋ izi ajɔn.”

29Ma uduwak Yesu nɔɔgɔ yabziin ci anek nɛ, “Abaabanit di kɛɛt ween moneec kibeen buk kɛɛn oogi. 30Gɔɔn mã acinu bɔlɔk ugeec itilizit, agayu izi lɔlɔŋumi ajɔn. 31Buk zin gole nico ma acinu kaal nicoko akatai, agaac izi baliin o Joowo ajɔn ka kiiya. 32Didilɛ kaduwakuŋ igeet, iina tiŋeere kaala nici dook iŋaan kidicai ɔl nicigi dook. 33Adicai katin tammu taden ki looc, maje zɔɔz cane o abil kɛlɛɛmnyai nɔkɔ zɛɛ been nɛɛn.

Iziti vililɛ

34Egenyit eleetine ugooc ka calaŋ atalvanyanuŋ zinzeeti baayinɛt ci awudu nyaantanɛ gil, kibeen gi ci anyeku zinzeeti kivirit kaale ci akati rogɛt unooŋ looce nico zɛɛ makacin iiyayuŋ iiteni nica boyoŋyoŋ calaŋ agayu. 35Eeci atoroban tiŋeere iiteni nica ɔl loocok dook kɛrɛk nɔɔgɔ kiyo gɔɔn atoroban kelegit curi o. 36Egenyit zin ijinit Jook tup ka anyayit dɔyiz ci avardaŋnyu kaalyan ci avunak looc neke dook zɛɛ ma avɔ arumnyaŋ aneeta Ŋɛɛrti Eeto.”

37Ma adica Yesu iinya niceke dook adɛmɛz ɔl waaz ceeze o Joowo. Ma yomana awɔ akɔ ooŋnyak biye o kazi Kiŋiroc. 38Ma avunak gɔɔn waanice ɔl dook ceez o Joowo ŋeere ririwɔna ka kivita kiziiyit niigi nɔɔnɔ ŋaati ademzin.

22

Ooŋek ɔl Yesu

1-2Mazi akɔ ajɔn iiteni o gɔɔn adayi ɔl o Juz ḏɔkɛn o alaŋ amokcar o gɔɔn aadanɛ niigi iiten baal avardaŋi toonnyaiti o Joowo ceezi ugeec looce o Masiro e, ivita alaata o ceez o Joowo been ɔl o gɔɔn ademzek ɔl lotinok orooŋit gɔl ci ka komonyci Yesu calaŋ ɔl aga, eeci aŋole niigi ɔl. 3Enico ook Loryen zinize o Judaz o kazi Iskariyot ween nuyai codoi nuyawe o Yesu een amɔtɔ ram. 4Ɔtɔɔ ni niini, ma akɔ azɔɔz ki alaat o ceez o Joowo been alaat o takirnya o abɛk ceez o Joowo gɔl ci ka kanyaakɛ niini nɔɔgɔ Yesu. 5Ataltɔ ni niigi ɔrɔɔt ɛlɛ, ma aterkedek niigi nɔɔnɔ zɔɔz ci ka kanycekɛ guruc. 6Agama ni Judaz zɔɔz cineeŋ o, ma akɔ arɔɔŋ gɔl ci ka kakatakɛ nɔɔgɔ Yesu kɔkɔm eet ci aga.

Azɔl Yesu been nuyak dayiin

7-8Mazi akɔ een iiten o gɔɔn adayi ɔl ḏɔkɛn o alaŋ amokcar, ma atɔŋdi niigi mirkici o ŋaan miliny o aadanɛ iiten o vardaŋinto, itoon Yesu Pitɔr ki Jɔn anek nɛ, “Ɔɔtɔ orooŋit ŋinti ka utuguzi dayiin cigaac kaadanɛ iiten ci vardaŋinto o.”

9Ma ajin niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Koota kutuguza ŋaaḏaŋ?”

10-11Ma anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Iziiktɔ di juruŋ. Avoyu tedec zɛɛ ma kutura ŋinaante arumonu kibeen eet ci anyak iju ci maamu. Oneec zin nɔɔnɔ zɛɛ been kɔrɔk ci akɔyi o. Ɔɔt zin enektek eet ci ceez nico o nɛ, Anekin gayoiti nɛ, Abil ceez ci ka kiiya kadakta ki nuyak ogan dayiin o vardaŋinto ŋaaḏaŋ? 12Ŋaan zin ayelekuŋ tedec niini ceez ci alɔlani ci ɛɛnyci gɔɔn tadena, ma anyak kaal o ceezu dook, ka zin ɔɔtɔ utuguzi dayiin.”

13Mazi avɔ niigi, ɔɔt didi ojokta kaal dook eona aduwakɛ Yesu nɔɔgɔ e. Utuguzɔ ni dayiin.

14Mazi izi ŋinti ka kadaktɔi, ivita Yesu kibeen toonnyak ogin oogi, ma avu aavtiz niigi dook loota ka kadaktɔ. 15Ma anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Ii baale laadun karooŋ naana iiten nico kiiya ka kozolit ki igeet dayiin ci vardaŋinto noko iŋaan kiiyayan piryakzɛt o. 16Didilɛ kaduwakuŋ igeet, alaŋ bodo kazɔl ki igeet dayiin ci ɛɛl kiyo nici noko zɛɛ ma kavɔ kazɔl dayiin o vardaŋinto een didi baliinte o Joowo.”

17Odoma ni Yesu jayitot ci nyaanu, ma anyek Jook zany, ma azi nɛ, “Odomta jayitot nico iribanit niiga dook. 18Eeci alaŋ bodo kazɔl naana ki igeet nyaan nɔkɔ zɛɛ ma aku baliin o Joowo.”

19Bodo adoma ḏokoc, ma anyek Jook zany, ma atɛɛt, ma anyek nɔɔgɔ kadayit, ma anek nɛ, “Nicini ɛlɛ onan anyonekuŋ igeet nɛɛn. Utuguz zin gɔɔn nɔkɔ ŋaati aadanaŋ aneet.”

20Mazi adotiz dayiinta, anyek bodo Yesu nɔɔgɔ jayitot ci nyaanu ewe anek nɛ, “Ma jayitot nicini terkediin o colai o ka kɛɛlayuŋ Jooi igeet biyete ogan aḏuuti ŋaatunooŋ. 21Mazin ɛɛti o ka kook kiiriyan aneet, karomena ki aneet ŋina ɛlɛ. 22Maje naana Ŋɛɛrti Eeto abon kadaai ebaal arek Jooi laadun, bar zin nɔŋ ci kol eete ci iirikan aneet o.”

23Mazi azii niigi gi nico, ijintɔ niigi maany iziktɔ nɛ, “Ma dim ŋɛnɛɛn ŋaatinai ci ka kook kutuguwek nɔɔnɔ gi nico o?”

Daŋɔn ci akati dikirzɛt

24Ma akanai daŋɔn nuyawɛ maany giye ci akati ŋɛnɛɛn ci adikir ŋaatineeŋ. 25Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Gɔɔn alaata o loocu anyak dɔyiz ole ugeec abal. Ma awɛ niigi kizi ɔl ci titiny. 26Bar zin ŋaatunooŋ alaŋ abon ŋaati agoonu buk niiga nɔkɔ. Ma ɛɛti ci adikir ŋaatunooŋ, abon niini abadaan ɛlɛ kizi kidic. Maje ɛɛti ci arayinuŋ igeet, abon anyek ɛlɛ kibil kiyo gabarɛnti o. 27Yo gɔɔn adikir ɛɛti jaŋ? Adikir ɛɛti ci aavi loota olla arɛ dayiin kanyaayai o, yo da adikir ɛɛti ci anyaak nɔɔnɔ dayiin o? Ma ɛɛti ci aavi loota arɛ dayiin o eet o adikir nɛɛn. Bar zin inoko naana ŋaatunooŋ ŋina kabil kiyo gabarɛnti o.

28Igeet nɛɛn o amɛnanu karomɛ ki aneet iinya dook gidente onan. 29Kanyuŋ zin tiŋeere naana igeet alaazɛt kiyo buk anyan baaba aneet o. 30Kadake tiŋeere naana ki igeet, ma kawodɛ ki igeet baliinte onan. Ma aavtiyu katin niiga lecerene o ka apakti boryok o Israyil een amɔtɔ ram.”

Aduwa Yesu daŋiin o Pitɔr

31Ma azi Manyi Yesu nɛ, “Saiman, Saiman, ziik di. Ojowa Loryen gɔl ci ka kitivanyuŋ igeet kiyo gɔɔn ivanyit ŋaa labi o. 32Bar zin kijineyin naana ineet Jook ka calaŋ iina niina tuwente unun. Ka zin iitene ci abadakan niina aneet e, ka itiir gotonogu o tuwento kodoyit.”

33Ma abɛdɛkɛ Pitɔr nɔɔnɔ anek nɛ, “Manyi, kagama buk naana cabiin ci kacabin ki ineet, ma kadaai been ineet labak.”

34Bar abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Kaduwakin ineet Pitɔr, akɔ tija adaŋnyan niina aneet lak iiyu iŋaan kɔrɔk toloci.”

35Enek ni Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Iiten baale mã kitoonuŋ igeet kɔkɔm guruc, ki kaboot ci dayiino, been caava e, anyak gi ci ɔɔt atamaatu tɔ?”

Abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Akɔm kina.”

36Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Inoko zin kaduwakuŋ igeet, mã anyak ɛɛti guruc karabɔŋ een kaboon ci dayiino, abon adoma kanyak. Mã akɔm eet kabaz ci wun, abon ataalinɛ rum ka kataala kabaz. 37Kaduwakuŋ igeet gi nico o, eeci iiya iiteni o ka kɛlɛɛmnyai gi baal akanan aneet baal aduwa nyakaŋanɛta waragewe o Joowo azi nɛ, “Akeebek katin ɔl nɔɔnɔ ɔl ween libjok.” Mazin didi kaala dook o ayɛɛt nyakaŋanɛta akanan aneet avɔ zɛɛ iina.”

38Ma anek nuyawa nɔɔnɔ nɛ, “Manyi, cin di. Kanyaka ŋaato kabazwa ci wuntik ram.”

Abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Mɛɛlɛ nicigi alya.”

Ajin Yesu Jook biye o kazi Kiŋiroc

39Ma iŋaaz Yesu kutura, ma akɔ biye o kazi Kiŋiroc eonin laadun. Ma ɔrkɔr buk nuyawa ki nɔɔnɔ. 40Mazi avɔ arum ŋinite, enek Yesu nuyak nɛ, “Ijinit Jook ka calaŋ iinanu kaale o acinanuŋ.”

41Ma ooŋnek niini nɔɔgɔ looc, ma icak kidicilim, ma akɔ akani kozoŋti looc ajin Jook azi nɛ, 42“Baaba, nyɛyi da piryakzɛt nico ŋaatan. Matɛ arooŋ, nyɛyi. Bar zin alaŋ een giye ci karɔɔŋɛ naana, bar olla tugu eo arɔɔŋɛ niina.”

43Iiyak ni nɔɔnɔ toonnyaiti ci Joowo, ma aku anyek nɔɔnɔ dɔyiz. 44Ma acirit nɔɔnɔ ziniz ɔrɔɔt ɛlɛ, ma abedonek ŋaryiin lak ci meel gɛr. Ma amolok kakat molowot tɔdɔ kiyo biyeta o.

45Mazi adotiz ŋaryiinta, itiŋa imiirozek toonnyak, ma akɔ amɔda nɔɔgɔ bar oogin. Apirna niigi, eeci acirit nɔɔgɔ zinzeeti ɔrɔɔt giye ci aduwak Yesu nɔɔgɔ o.

46Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Ooginu naa? Itiŋgaz ijinit Jook ka calaŋ iinanu kaale o acinanuŋ.”

Gamiin o Yesu

47Mazi ŋaan azɔɔz Yesu nɔkɔ, ivita kɔlɛ ci meelik. Arayan nɔɔgɔ Judaz ween nuyai codoi nuyawe ween amɔtɔ ram. Ma akunak niini Yesu, ma aku acoco nɔɔnɔ ŋalyamoc zaawinta.

48Ma ajin Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Judaz, aku iirikan niina aneet Ŋɛɛrti Eeto ŋaati acucuyan ŋalyamoc?” 49Mazi acin nuyawa oginɛ gi ci ka kakatai noko, ijinit niigi nɔɔnɔ enektek nɛ, “Manyi, keteŋeda nɔɔgɔ kabazwani labak?” 50Ma iŋaaz codoi ŋaatineeŋ, ma aŋɛdɛt gabaren ci alaan o adikir ceeze o Joowo kɛtɛɛda itat ci azo o por.

51Ma anek Yesu nɔɔnɔ nɛ, “Bil di! Má ŋaan bodo abɛdɛkɛ.” Ma uum niini eet nico itat, ma alal nɔɔnɔ itati enico ɛlɛ.

52Ijin ni Yesu alaat o ceez o Joowo, ki alaat o takirnya o ceez o Joowo, been ɔl o adikir avu ka kivita kagamit nɔɔnɔ enek nɛ, “Akɔ ma avunakaŋ kabazwani kibeen kɛɛni kiyo avunaku libjoi o naa? 53Baalyo karomɛ naana ki igeet ceeze ci Joowo noko tup nɔkɔ, ma ŋaan agamtaŋ. Inoko zin nici waŋi cunooŋ ajowanu niiga baliinte o Loryento.”

Adaŋ Pitɔr Yesu

54Agamit ni niigi Yesu, ma avɔyi ole o alaan o adikir ceeze o Joowo. Maje Pitɔr ano nɔɔgɔ vurta rɛɛna kidicilim. 55Maje kɔrɔk kɛŋa ŋinaante anyak ɔl ci aavtiyɛ goo. Iiya ni Pitɔr, ma aku aromonek nɔɔgɔ aavɛ buk goo.

56Mazi acin dole ceen gabaren ole nice Pitɔr aavɛ goo nɔkɔ, ɛgɛlɛm niini nɔɔnɔ, ma azi nɛ, “Ɛɛti nici buk gɔɔn ɔrkɔr ki Yesu.”

57Ma adaŋnyi Pitɔr azi nɛ, “Dole, alaŋ kaga eet nico been nɛɛn.”

58Bodo ŋintimiliny nɔkɔ iiyezin ɛɛti oman nɔɔnɔ, ma anek nɛ, “Een ri buk niina nuyai codoi nuyawe o eet nico.”

Abɛdɛkɛ bodo Pitɔr nɔɔnɔ anek nɛ, “Akɔm ŋɛr, alaŋ keen nuyai cin.”

59Bodo ŋintimiliny nɔkɔ ɛbɛɛyɛ ɛɛti oman ɔrɔɔt ɛlɛ azi nɛ, “Ɛɛti nici nuyai ci Yesu gi, eeci niini buk een eet ci Galili.”

60Ma abɛdɛkɛ Pitɔr nɔɔnɔ anek nɛ, “Eet onaaŋ, alaŋ naana kaga zɔɔz ci aduwa o.” Mazi ŋaan azɔɔz niini nɔkɔ, ɔrɔk toloci. 61Ma abuudi Manyi Yesu, ma agɛlɛm nɔɔnɔ. Aada ni Pitɔr zɔɔz o Manyi Yesu baal anɛki nɔɔnɔ nɛ, “Adaŋnyan tiŋeere lak iiyu iŋaan kɔrɔk toloci e.” 62Ma adun Pitɔr akɔ kɔrɔk bawuca, ma aku alu ŋinaante ɔrɔɔt ɛlɛ.

Amomoz takirnya Yesu

63-64Maje ɔl ci baal abɛk Yesu o, amomoz nɔɔnɔ. Abuŋ niigi nɔɔnɔ kɛbɛrɛ, ma aruk, ma bodo ajin anek nɛ, “Duwayet di! Ŋɛnɛɛn ci arukin o?” 65Ma aduwak buk niigi nɔɔnɔ zoozok ci meelik ɔrɔɔt ci adɔmi niigi nɔɔnɔ.

Aavi Yesu roonnya

66Ma ŋeere olotai ɔl o mayan baayizo, ki alaat o adikir ceeze o Joowo, been ɔl o ademzek ɔl lotinok. Anyaaktak ni ɔl nɔɔgɔ Yesu.

67Ma ajin niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Duwayet di, ma dim niina een Kiristo nɛɛn?”

Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Mayo nuun inoko kaduwakuŋ, alaŋ atuyaŋ been nɛɛn. 68Buk inoko mã kajinuŋ naana igeet gi oma, alaŋ abarzekaŋ. 69Bar zin akatai waanico naana Ŋɛɛrti Eeto ŋaan kakɔ kaavi aziite o Joowo azo.”

70Ma azi niigi dook nɛ, “Een zin bɔŋ niina Ŋɛɛrti Joowo?”

Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Nɛɛn ci aduwanu niiga o.”

71Mazi azii niigi zɔɔz nico, izitɔ nɛ, “Alaŋaan bodo karɔɔŋ bacok, eeci kiziiyit naaga alya zoozok ogin otoge onin ɛlɛ.”

23

Anyaak ɔl Yesu alaan o kazi Pailat

1Ma iŋaaz ɔl dook, ma avɔyi Yesu alaane o kazi Pailat. 2Ma avɔ akana niigi kaal ci aŋanyi nɔɔnɔ, azi nɛ, “Kajowana eet nico ademzek ɔl gɔl ci gɛr. Anek niini ɔl nɛ, Má aruweku alaan o Rom adikir meeri. Ma bodo buk azi nɛ, Niini alya Kiristo nɛɛn. Anyek niini ɛlɛ kizi alaan.”

3Ma ajin Pailat nɔɔnɔ anek nɛ, “Ma niina een alaan o Juz nɛɛn?”

Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Nɛɛn ci aduwa niina o.”

4Enek ni Pailat alaat o ceez o Joowo been kɔlɛ dook nɛ, “Akɔm naana gi ci gɛr kajowa eete nico ka kapayek nɔɔnɔ.”

5Mazi azi Pailat nɔkɔ, egerenyit niigi, bar ɛbɛɛktɛ ɔrɔɔt ɛlɛ azi nɛ, “Eet nico gɔɔn arumuz ɔl dook Judiya ŋina kɔɔyɔktɔ demziinte onin. Akana iiten baale laadun Galiliya zɛɛ makacin inoko iiya urumet ageet ŋina.”

Anyaak ɔl Yesu alaan o kazi Erod

6Mazi azii Pailat gi nico, ijinun ɔl enek nɛ, “Ma dim ɛɛti nici eet ci Galili?” 7Mazi akɔ aga niini Yesu eet ci Galili, itoonek nɔɔnɔ Erod o abal looc nice. Maje buk waanice Erod alya aavi Jerusalɛma. 8Mazi akɔ acin Erod Yesu, atalɔ ɔrɔɔt ɛlɛ, eeci gɔɔn da azii niini kaviyak o akati Yesu rɛɛna, ma arɔɔŋ gɔl ci acini nɔɔnɔ ɔrɔɔt ɛlɛ. Arɔɔŋ niini kicin Yesu ŋaati agɔɔni kaal ci atɛɛt ɔl biye keberene ogin ɛlɛ. 9Ijin ni niini Yesu kaal ci meel ɔrɔɔt. Maje bar Yesu akɔm gi codoi ci abarzek nɔɔnɔ. 10Ma iŋaaz alaata o ceez o Joowo been ɔl o gɔɔn ademzek ɔl lotinok o Juz, ma aduwa kaal ci akani Yesu vɔlɔŋa. 11Omomozit ni Erod been takirnya ogin Yesu, ma aminaŋi nɔɔnɔ. Ma aborcɛkɛ nɔɔnɔ rum ci alina momozɛnta, ma avɔyi nɔɔnɔ bodo ŋaati Pailat. 12Maje rak baale Pailat ki Erod amarnɔ. Ma iitene ci baal agami ɔl Yesu neke, izitɔ bodo laŋoten.

Apayek ɔl Yesu daayiz

13Otowa ni Pailat alaat o ceez o Joowo, ki ɔl o mayan baayizo, kibeen buk ɔl oogi ŋaatodoi. 14Ma aku anek nɔɔgɔ nɛ, “Iiten baale rak anyaakaŋ eet nico aniyu nɛ, Ademzek niini ɔl gɔl ci gɛr. Mazi ona kajin nɔɔnɔ igeet kɛbɛrɛn ŋina noko, akɔm gi ci gɛr kajowa ŋaatin ebaal aduwanu niiga e. 15Ma buk Erod akɔm gi ci gɛr ajowa ŋaatin giye ci abadaket niini nɔɔnɔ ageet ŋina o. Akɔm zin ɛɛti nici gi ci gɛr agɔɔn ka kurukti naaga nɔɔnɔ kadaak. 16Ŋaan zin olla kanyi takirnya kuruyit nɔɔnɔ nyaboyɛn zɛɛ ka koboroc kɔɔtɔ.” 17Maje gɔɔn laadun iitene o vardaŋinto ɔɔgak Pailat nɔɔgɔ eet codoi ole o acabje.

18Mazi azii kɔlɛ zɔɔz ci Pailat noko, egerenyit niigi dook azi nɛ, “Ruwɔ eet nico kadaak, bar ɔɔgayet Barabas.” 19Maje ɛɛti ci kazi Barabas noko, acabji niini zooze ci da ayɔwɔn ɔl kutura, ma aruwɛn ɛɛti oman kadaak.

20Maje Pailat arɔɔŋ kɔɔk Yesu kɔtɔɔ. Ma ajin niini kɔlɛ bodo zɔɔz ci ka kɔɔgi Yesu. 21Bar enico egerenyit niigi dook iziti nɛ, “Tɔdɔ nɔɔnɔ kadaak! Tɔdɔ nɔɔnɔ kadaak talakeca!”

22Ma ajin Pailat nɔɔgɔ eceen lak iiyu o anek nɛ, “Agɔɔn dim ɛɛti nici gitaz ci gɛrzɛ o? Akɔm naana gi ci gɛr kajowa ŋaatin ka kapayɛkɛ nɔɔnɔ daayiz. Olla zin karooŋ nɔɔnɔ kɔrɔɔyɛ nyabowa doon zɛɛ ka kɔɔgɛ kɔtɔɔ.”

23-24Bar enico egerenyit niigi ɔrɔɔt ɛlɛ kujuk we azi nɛ, “Tɔdɔ nɔɔnɔ talakeca!” Nɔkɔ zɛɛ makacin apawun Pailat Yesu eci arɔɔŋi niigi o. 25Ma ɔɔgak nɔɔgɔ eet o arɔɔŋ niigi baal acabje yowonte o ayɔwɔn ɔl kutura, ma aruwɛn ɛɛti oman kadaak e. Ma anyek niini nɔɔgɔ Yesu ka kɔɔt kutuguzek niigi nɔɔnɔ gi o arɔɔŋ kutuguzek.

Adɔdɔ ɔl Yesu talakeca

26Ooti ni niigi Yesu. Mazi ŋaan awɔ gɔla nɔkɔ, urumtɔ ki eet ci kazi Saiman ci aluuga looce o kazi Sariin. Iŋaana niini ɔlɔ arɔɔŋ kiiyak Jerusalɛm. Agamit ni niigi nɔɔnɔ dɔyiza, ma anyek kitik kɛɛt ceen talakec o konowi Yesu vurta.

27Ma ano kɔlɛ ci meel gɛr Yesu. Buk kole nico anyak ŋaai ci ɔrkɔr ki nɔɔgɔ ci aluwek Yesu. 28Mazi azii Yesu ŋaai nicoko alu nɔkɔ, ubuut niini nɔɔgɔ, ma anek nɛ, “Ŋaai o Jerusalɛm, má aluwekaŋ aneet, bar utuluzek eleeti cugooc o ki dɔl ugooc. 29Eeci avu waanma iinya ci anɛ ɔl nɛ, Amayuk bar da Jooi ŋaai o awɔ koliin o ŋaan laadun kanyayit dɔl. 30Ma buk azi tiŋeere niigi iitene nice nɛ, Alaŋ kini iinaket biyɛn nici bar komonycet kɔɔtɔ ḏim ni. 31Eeci mã agoononekan aneet kaal ci gɛrzɛ noko, bar tiŋeere igeet agoononekuŋ kaal ci gɛrzɛ ɔrɔɔt kujuk can o.”

32Mazin waanice avɔyi niigi Yesu kibeen ɔl ceen agoryak een ram ka kɔɔt kurukte buk niigi kadaayitɔ been nɔɔnɔ. 33Mazi avu arum ŋinti kazi Amɛn ci Oowu, otodeec niigi Yesu kibeen ɔl ceen ram noko ŋinaante. Adɔdi codoi Yesu libire ci azo o, maje codoi adɔdi nɔɔnɔ libire ci kaŋeto o. 34Ma aŋaryɛ Yesu azi nɛ, “Baaba, aara nɔɔgɔ oŋec nico labak, eeci alaŋ aga niigi gi ci agɔɔn o.”

Ma aŋerek takirnya eleeti rumanɛ o Yesu ŋaati agɔɔni niigi maadico. 35Maje kɔlɛ ɛɛl agɛlɛm kaal ci agooni noko dook. Maje bar ɔl o Juz adikir amomoz Yesu anɔ nɛ, “Arogoz ri gɔɔn niini ɔl oogi. Mã een didi niini Kiristo o aŋɛra Jooi nɛɛn, anyek zin di kɛɛla ɛlɛ cin o maany.”

36Buk takirnya amomoz nɔɔnɔ. Anyaak niigi nɔɔnɔ nyaan ci gɛr acaŋkai, ma avu arikɛ otok. 37Ma anek nɛ, “Mã een didi alaan o Juz nɛɛn, ɛɛla di ɛlɛ cun o.”

38Maje kɛɛt ceen talakec adodinɛ Yesu o ayeedonek zɔɔz ci azi nɛ, “Nicini alaan o Juz.” 39Maje ɛɛti codoi ole ween agoryak adɔdi ki Yesu e amomoz buk niini Yesu azi nɛ, “Alaŋ een niina Kiristo? Ɛɛla zin ri ɛlɛ cun o kibeen buk ageeta.”

40Egerenyek ni gɔɔn ceeni nɔɔnɔ enek nɛ, “Alaŋ aŋole Jook? Apawoneket ageet daayizi kiyo niini o. 41Bar zin payiin cinai o alɛɛmnyai kaale ogaac kagɔɔn, maje ɛɛti nici akɔm gi ci gɛr agɔɔn kina.”

42Ma abuut niini Yesu, ma anek nɛ, “Má anyi kibiirin ɔɔ. Aadawan buk tiŋeere aneet iitene ci abadanɛ aku ɛɛnɛ alaan e.”

43Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔnɔ anek nɛ, “Didilɛ kaduwakin ineet, tedec waanico ɛlɛ karomɛ naana ki ineet ŋaao rogeto.”

Daayiz o Yesu

44Ma waaz iilya idiitɛ ii kalimik kizi lɔɔci dook muur gilinyik zɛɛ been ziik ween iiyu yomana. 45Ma areeci rum o gɔɔn aŋerin ceez o Joowo kɔrgɛna cac. 46Ma agɛrɛny Yesu ɔrɔɔt ɛlɛ azi nɛ, “Baaba, karekin vɔŋiz onan aziit unun.” Aduwa zɔɔz nico, ma atɛɛt enico ɛlɛ.

47Maje alaani ci takirnyawu aavi ŋinaante acin kaal nicoko nɔkɔ, ma anaat niini Jook azi nɛ, “Didilɛ, ɛɛti nici bar da eet ci abona ɔrɔɔt.”

48Mazi acin kɔlɛ ci ona aavtiz ŋinaante o dook kaal nicoko, imiirtozek korogjok ugeec ŋaati agami ooti iinoni Yesu. 49Maje ɔl ween laŋoten o Yesu dook, been ŋaai baal anowa nɔɔnɔ Galiliya e, aŋaamnek niigi dook kaal nicoko rɛɛna nɔkɔ.

Dawiin o Yesu

50-51Maje waanice ŋinaante anyak eet ci kazi Josev ci abaak kuture o kazi Arimatiya abaai ɔl o Juz. Niini eet ci abona ɔrɔɔt ɛlɛ, ma arɛ niini waanice kuni o baliin o Joowo. Buk niini alya alaan codoi ole o roonnyo. Bar zin waanice alaŋ arɔɔŋ niini kaal ci gɛr arɔɔŋ kutuguzek gɔnɔgja Yesu o. 52Ook ni niini alaani o kazi Pailat, ma akɔ ajin nɔɔnɔ ka kanyek Yesu kook kada. 53Mazi akɔ aziiknek Pailat nɔɔnɔ kooyi Yesu, ook aara nɔɔnɔ keete ween talakec, ma aku amanocek rum ci abon zɛɛ ook ni arek bɔɔt ci abil biya ci ŋaan laadun akɔm eet ci adaai arek ɔl been nɛɛn. 54Maje waanice iiteni nica iiten ween jima ka tiŋeere kizi iiten ci ɔl o Juz yubzento kazi Sabit.

55Odomta ni ŋaai baal ɔrkɔra kibeen Yesu Galiliya e, orkorit buk ki Josev ɔɔt bɔɔta, ma avɔ acin ŋinti aronek Yesu o. 56Ma amiironek niigi korogjok, ma avɔ agɔɔna karacɛnɛn ki karkarɛt ci ka kɔɔt kuvuudi ɛlɛ o Yesu bɔɔta. Ma iitene ween Sabit ayubuz niigi eo aduwan lotinowa.

24

Ŋaazi o Yesu daayiza

1Ma iitene o yubzento ririwɔna oloyit ŋaai ooti karacɛnɛn ki karkarɛt baal agɔɔna e bɔɔta. 2Mazi avɔ arum niigi ŋinite, bar acin bɛ baal abuŋi ɔl bɔɔt otok e aaryai bɔɔt otoga.

3Mazi avɔ bɔɔta eecitɔ, ajowa ɛlɛ o Manyi Yesu iziitɔ. 4Ma abiir nɔɔgɔ ooti giye nico ɔrɔɔt ɛlɛ. Mazi ŋaan ɛlɛ niigi apaŋani nɔkɔ, bar acin ɔl ceen ram ci anyak rumanɛ ci vɔɔr pɛr eelnek nɔɔgɔ libira. 5Ma aloc ŋaai ooti, eeci aŋole ɔl nicoko ɔrɔɔt ɛlɛ. Ma anek ɔl nici nɔɔgɔ nɛ, “Avu arooŋnyu eet ci arogi ŋaati ɔl ci adaai o naa? 6Azee zin niini ŋina tɔ. Itiŋa daayiza. Aada zɔɔz baal aduwakuŋ niini igeet iitene baal aavɛ Galiliya e. 7Waanice azi niini nɛ, Tiŋeere Ŋɛɛrti Eeto anyononek azɛɛn ci ɔl o oŋenu, ma avɔ adɔdɔ niigi nɔɔnɔ talakeca, ma iŋaaz niini bodo daayiza iinyaye ceen iiyu.”

8Aada ni ŋaai didi zɔɔz onin baal aduwa e. 9Imiirte ni niigi, ma avɔ aduwak kaal nicoko dook nuyak ween amɔtɔ codoi kibeen buk ɔl o aromɛ ki nɔɔgɔ ŋinaante. 10Ma ŋaai nicigi waanice awoyi Meri o looc o kazi Magdala, ki Jowana, ki Meri ween yaati Jemis. Ma avu aduwak niigi been buk ŋaai oogi toonnyak kaal nicoko. 11Maje toonnyawa bar apɛz gi ci aduwa ŋaai noko kizi gi ci labak, ma alaŋ arek niigi zinzeeti juruŋ. 12Itiŋa ni Pitɔr, ma adɔkɔny akɔ bɔɔta. Ma ŋinaante mazi ululi ka kɛgɛlɛm bɔɔt eecitɔ, bar acin rumanɛ doon, akɔm bodo gi oma kina. Ma amiiri akɔ ɔlɔ kibiir ɔɔ giye nico tɛt.

Ɔrkɔr Yesu ki ɔl ceen ram

13Ma iitene nice ɛlɛ itiŋgazɔ nuyawa ceen ram ɔɔtɔ kuture o kazi Ɛmɛyaz. Maje kuturi nica adɛwɔ ki Jerusalɛm kidicilim. 14Ma gɔla imicit niigi ozoozit zɔɔz ci akati kaal ci baal agooni Jerusalɛma neke. 15Mazi ŋaan azɔɔzɔ nɔkɔ, iiya Yesu alya, ma aku ɔrkɔr kibeen nɔɔgɔ. 16Acin ŋɛdɛt niigi nɔɔnɔ ŋaati ɔrkɔri o nɔkɔ, bar anyak gi ci agargarɛn nɔɔgɔ kɛbɛrɛ calaŋ iiyez nɔɔnɔ.

17Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Ma dim gitaz ci azoozu gɔla ŋaan oke zɛɛ o?”

Ma ɛɛl niigi ŋaati anyorani ŋumti. 18Ma ajin ɛɛti codoi ŋaatineeŋ ci kazi Kiliyopas nɔɔnɔ anek nɛ, “Een eet ci aavɛ Jerusalɛma maŋaan da ga kaal ci baal agooni iinya nicoko noko niina doon nɔkɔ?”

19Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔgɔ anek nɛ, “Kalakaz da ci utuguze o?”

Ma abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Kaal baal agoononek Yesu o Nazarɛt e. Niini waanice nyakaŋan ci anyak dɔyiz ci appe ɔrɔɔt zɔɔza kibeen kaale o agɔɔn buk, ma agayi niini Joowa kibeen ɔla buk. 20Ma bar ivita agamit nɔɔnɔ alaata o ceez o Joowo been alaat ogaacak abal ɔl, ma avɔyi nɔɔnɔ rooni ka kapawozek nɔɔnɔ daayizi zɛɛ makacin didi ɔɔt otodowit niigi nɔɔnɔ keete ween talakec. 21Maje naaga laadun kabaabana kaniya nɛ, Nɔɔnɔ nɛɛn o ka kiiya kɛɛla ɔl o Israyil. Bar zin inoko ɔɔt iinya iiyon ci adaai. 22-23Ma adoma ŋaai cigaacak ogɛn alowonek bɔɔt uyen ŋeere ririwɔna, ma avɔ ajowa ɛlɛ onin iziitɔ bɔɔta. Ma avu ateedet niigi ageeta biye giye ci azi nɛ, Acin niigi toonnyak ci Joowo, ma anek nɔɔgɔ nɛ, Yesu oroga. 24Bodo buk ivita ɔɔtɔ ɔl cigaacak ogɛn bɔɔta. Mazi avɔ abada, avu azi nɛ, Abil didi eona aduwan ŋaai e. Ŋaan kicinit buk niigi ɛlɛ o Yesu bɔɔta.”

25Enewun ni Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Ma niiga eeginu tarbalɛ, ma alaŋ atuyu kaal baal aduwa nyakaŋanɛta e taman nɔkɔ been nɛɛn. 26Udukta niigi baale laadun iziti nɛ, Kiristo abon rak apirna kaale nicoko dook iŋaan kook diŋdiŋonte onin.” 27Ma oobek Yesu nɔɔgɔ zoozok o akati nɔɔnɔ aduyai waragenyaye o Joowo dook, akana waragewe o ayɛɛt Mosis zɛɛ ma aṯornɛkɛ waragenyaye o ayɛɛt nyakaŋanɛta dook.

28Mazi avɔ ajɔŋɔz niigi kutur ona laadun avɔyi e, utugu Yesu ɛlɛ kiyo ɛɛti o arɔɔŋ kidicek o. 29Ma alam niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Má adicei! Taŋu ŋaatinaaŋ ŋina, eeci izi lɔɔci baalin.” Ook ni niini ka kataŋu ŋaatineeŋ. 30Mazi avɔ aavtiz loota ka kadaktɔ, odoma Yesu ḏokoc, ma anyek Jook zany, ma atɛɛt, ma anyek nɔɔgɔ. 31Enico ɛlɛ okole nɔɔgɔ kɛbɛrɛ ugeecik, makacin agaac bar tɛ nici Yesu nɛɛn. Ŋinaanto izi Yesu ḏim nɔɔgɔ kɛbɛrɛn nɔkɔ.

32Ma anɔ ɔl nicigi nɛ, “Uyen laadun ma kɔrkɔra ki nɔɔnɔ gɔla, ma oobeket niini zoozok o akati waragɛ o Joowo e, akanet zɔɔz nica zinzeeti ɔrɔɔt ɛlɛ.” 33Ma iŋaaz niigi enico ɛlɛ, ma amiironek Jerusalɛm, ma avɔ amɔda nuyak ween amɔtɔ codoi been gɔnɔgi ci tuwento oogi alotɛ ŋaatodoi.

34Ma anek nuyawa nɔɔgɔ nɛ, “Itiŋa didi Manyi daayiza! Eyelewun ɛlɛ Saiman.”

35Uduktak ni buk ɔl ci ona een ram o gɔnɔgi kaal ona acin gɔla e, ki zɔɔz o agayi niigi Yesu ŋaa ona atɛɛdɛkɛ niini nɔɔgɔ ḏokoc e.

Ayelzak Yesu ɛlɛ nuyak ogin

36Mazi ŋaan oobek ɔl nici gɔnɔgi zɔɔz nɔkɔ, bar acin niigi Yesu ɛlɛ ibil nɔɔgɔ kɔrgɛna. Ma azi nɛ, “Abonanu.”

37Ma ateedi nɔɔgɔ biyeta kanyayit ŋoliin ci appe ɔrɔɔt ɛlɛ, bar abaaban niigi anyek nɔɔnɔ kizi miniŋit. 38Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Anyaku ŋoliin naa? Ma da niiga abaabanu kizik bar alaŋaan kiŋaaz daayiza korok bodo? 39Egelemit zin di tobɛ ci kanyei azɛɛnɛ ki zɔɔnɛ o ka agayaŋ niiga didi nici aneeta ɛlɛ nɛɛn. Uumtaŋ buk ka agayaŋ juruŋ, eeci miniŋiti alaŋ anyak ɛlɛ ki amɛ kiyo acinaŋ kanyei naana o.”

40Azi nɔkɔ, ma ayelek nɔɔgɔ azɛɛn ki zɔɔ. 41Mazi ŋaan anyek niigi kizi lutɛt nɔkɔ giye o aromi niigi talniin been ooti biirɛz, enek niini nɔɔgɔ nɛ, “Anyaku yo gi ci kadei tɔ ŋina?” 42Ma anyek niigi nɔɔnɔ kulugit ci aaki. 43Ma adak nɔɔgɔ kɔrgɛna ŋina.

Zoozok o aṯornɛkɛ aduwak Yesu nuyak

44Enek ni niini nɔɔgɔ nɛ, “Iiten baal ŋaan kɔrkɔri ki igeet e, kuduwayuŋ kaal ci inoko ka kivita kutuguzozeyan aneet noko dook, eeci ka kɛlɛɛmtɛ zoozowa o akanan aneet ayeedi lotinowe o Mosis, ki zoozowe o ayɛɛt nyakaŋanɛta, been waragenyaye o beniinowu.”

45Ɔkɔl ni niini nɔɔgɔ ooti ka kagaac zoozok o aduwa waragɛnya o Joowo. 46Ma anek nɔɔgɔ nɛ, “Ayeedi zin baale gi ci azi nɛ, Kiristo abon rak agide zɛɛ ŋaan bodo iŋaaz daayiza iinyaye ceen iiyu. 47Ma abon uuwaki kaviyawa o ka kabadi ɔl mony oŋene ugeec, ka kaara Jooi nɔɔgɔ oŋɛ ugeec zaare ogin, ka kakatai Jerusalɛma zɛɛ ma akɔ adala modɛn dook. 48Eeginu zin niiga bacok kaale nicoko dook. 49Ŋaan zin kakɔ kitoonakuŋ gi o atɛrkɛt baaba ka kitoonayuŋ igeet. Abon zin rak arewinu Jerusalɛma ŋina zɛɛ ma akunakuŋ dɔyizi o Joowo.”

Odoŋozek Yesu tammo taden

50Itiŋa ni Yesu Jerusalɛma arawɔi nɔɔgɔ ooyi ŋaati kazi Bezani. Ma ŋinaante ook odoŋun niini azɛɛn, ma amayuk nɔɔgɔ dook. 51Mazi ŋaan amayuk niini nɔɔgɔ nɔkɔ, ɔdɔŋɛ niini ki tammu taden. Otoŋek nɔɔgɔ looc ook niini tamma. 52Idiŋdiŋanit ni niigi nɔɔnɔ, ma abadaak Jerusalɛm talniinte ci appe ɔrɔɔt. 53Ma aavtiz gɔɔn niigi waanice iinya dook ceeze o Joowo anyek Jook zany.