ƐƐNYCAN O LOOCU
1Ɛɛnycan o loocu
1Baale ɔɔwa e ɛɛnyca Jooi tammu taden ki looc. 2Maje baale laadun e kaal dook alaŋ azedi kiyo inoko o, ma adala maama looc dook, maje muuri adala maam kizi koli tɛr. Aje Vɔŋizi o Joowo awɔ maam tadena ka kutugu liŋliŋɔn onin.
3Izi ni Jooi nɛ, “Abon abil vooritin tɔ,” ma didi anai vooritin wak. 4Ma acin Jooi vooritin nico abon ɔrɔɔt. Ɛŋɛr ni niini vooritin kibeen muur. 5Ma awo vooritin azi nɛ waazin, ma awo muur azi nɛ baalin. Nica baale iiten o oowu nɛɛn.
6Izi ni Jooi nɛ, “Abon anyak ŋinti aŋɛr maama lak ram.” 7Ɛtɛɛnya ni niini tammu kɛŋ ka kɛŋɛr maam ci ɛɛl loota o kibeen maam ci ɛɛl tadena o. Ma agooni didi zɔɔz nici nɔkɔ. 8Ma awo niini ŋinti aŋɛrɔn maama o azi nɛ tammu kɛŋ. Nica zin waanice iiten ween ram nɛɛn.
9Ma bodo azi Jooi nɛ, “Abon aromɛ maama ci ɛɛl loota o dook ŋaatodoi ka keyelizyai ŋinti adɔi akɔm maam.” Ma didi agooni nɔkɔ. 10Ma awo Jooi ŋinti akɔm maam o azi nɛ tɔdɔ, ma awo vitɛn ci anyak maam o azi nɛ liilok. Ma acin niini gi nico abon ɔrɔɔt.
11Izi ni Jooi nɛ, “Anyek tɔdɔ kuduntai kaal ci abiir kanyayit kɛbɛrɛ ci aduŋna bodo kiyo niigi o.” Ma agooni didi gi nici nɔkɔ. 12Udunai didi tɔdɔwa kɛɛn kibeen artɛ ci abiirna gɔnɔgi ci ɛɛl kiyo niigi o. Ma acin Jooi kaal nicoko abon ɔrɔɔt. 13Nica zin waanice iiten ween iiyu nɛɛn.
14-15Izi ni Jooi nɛ, “Abon anyak kaal ci atokol looc tammu kɛŋa ka keŋerit waazin ki baalin, ma buk aŋɛr looloyok ki tagizok, ki iinya been irkitok, ka buk kanycek niigi looc vooritin.” Ma didi agooni gi nici nɔkɔ. 16Ma ɛɛnyca niini ii kibeen nyelok, ka ii kizi ci waazinu, maje nyɛlɔyi ka kizi ci baalinu. Ma ɛɛnyca buk niini monyony. 17-18Ma arek niini nɔɔgɔ dook tammu kɛŋ ka kataraanit looc, ka kuzuuti niigi waazin ki baalin, ka buk keŋerit niigi vooritin kibeen muur. Ma acin Jooi kaal nicoko abon ɔrɔɔt. 19Nica waanice iiten ween wec nɛɛn.
20Ma azi bodo Jooi nɛ, “Abon anyak liilowa kaal ci meel arogi. Abon buk anyak kibaali ci akul tammu kɛŋa.” 21Ɛtɛɛnya ni Jooi kɛlɛk o adikir abaak liilowɛ, ki kaal o liilu arogi dook ka kitirit gɔnɔgi ci ɛɛl kiyo niigi o. Ma buk ɛɛnyca niini kibaali ci akul, ma arita gɔnɔgi ci anyak taba kiyo niigi o. Ma acin Jooi kaal nicoko abon ɔrɔɔt. 22Amayuk ni Jooi nɔɔgɔ enek nɛ, “Itirit iziti mɛɛlɛ ɔrɔɔt. Ibitizit maam ci liilu noko.” Ma anek buk kibaali nɛ, “Itirit iziti mɛɛlɛ.” 23Nica waanice iiten ween tur nɛɛn.
24Ma azi Jooi nɛ, “Abon anyak lɔɔci kaal ci arogi ci arita gɔnɔgi ci ɛɛl kiyo niigi o, kaal o kabal, ki kaal o ababat keŋtinɛ, ka kɛlɛk o too, ka kitirta gɔnɔgi ci ɛɛl kiyo niigi o.” Ma didi agooni gi nici nɔkɔ. 25Ma ɛɛnyca Jooi didi kɛlɛk o too, ki kaal o kabal, been kaal o ababat keŋtine. Ma acin Jooi kaal nicoko abon ɔrɔɔt.
26Izi ni Jooi nɛ, “Abon kɛɛnyca eet ci deer kizi riritɔn cinai ka kabal kuluk ci liilu o, ki kibaali, ki kaal o kabal, ki kɛlɛk o loocu dook kurum kaal o ababat keŋtinɛ.” 27Ɛtɛɛnya ni Jooi eet ci deer kizi riritɔn cin. Ɛɛnyca eet ci mac kibeen ŋaa. 28Ma amayuk Jooi nɔɔgɔ anek nɛ, “Itirit iziti mɛɛlɛ. Ibitizit looc dook kɔkɔm gi ci animnyuŋ. Abalit kuluk o liilu, ki kibaali dook, kibeen kɛlɛk kɛbɛrɛ dook.”
29Ma anek bodo Jooi nɔɔgɔ nɛ, “Kanyuŋ igeet kɛbɛrɛ ci abiirna kɛɛna o kibeen ci abiirna artɛ o dook kizi dayiin cugooc. 30Maje kɛlɛk dook, kibeen kibaali, kibeen kaal o ababat keŋtinɛ kanyi nɔɔgɔ artɛ ki kɛɛn ci colai o kizi dayiin cigeec.” Ma didi agooni gi nici nɔkɔ. 31Ma acin Jooi kaal ci ɛɛnyca o dook abon ɔrɔɔt. Nica waanice iiten ween tɔrkɔnɔm nɛɛn.
21Nici zin gɔl baal ɛɛnycanɛ Jooi tammu taden ki looc been kaal dook e nɛɛn. 2Ma iitene ween torgɛrɛm idica Jooi liŋliŋɔn onin. Uyubuz ni. 3Ma amayuk niini iiten nico kizi iiten ci yubzento ci aŋɛryai kɔtɔɔ doon. Agɔɔn niini nɔkɔ o, eeci iitene ceen torgɛrɛm noko ayubuz niini liŋliŋonte onin ɛɛnycanɛ kaal.
Ɛɛnycan o eet ci mac ki ŋaa
4Nici zin gɔl o ɛɛnycanɛ Jooi tammu taden ki looc nɛɛn. 5Ma ɛɛnyca Jooi looc e, akɔm waanice rak kɛɛn ki artɛ ci aduŋna tɔdɔwai, eeci ŋaan kanyaak niini tiilɛz looc, ma buk ŋaan akɔm eet ci deer ci ka kɛɛv tɔdɔ. 6Bar olla waanice anyak lɔɔci ziizi ci anyamat looc dook. 7Ɛtɛɛnya ni Jooi eet ci deer tɔdɔwaca. Ma avoŋek nɔɔnɔ vɔŋiz o rogeto. Makacin didi urugun ɛɛti nici.
8Ma agɔɔna Jooi mana libire ci jenu e ŋaati kazi Idan, ma arek eet ci ona ɛɛnyca o ŋinaante. 9Ma anyek Jooi kudunta ŋinaante kɛɛna ci amedneket ŋaati kacini, ma abiirna kɛbɛrɛ ci abon ŋaati kadayi. Maje mana kɔrgɛna anyak kɛɛt ci rogeto kibeen kɛɛt ci kagawi gi ci abon been gi ci gɛr.
10Anyak zin liil ci ariiya Idana ka kanyamat mana, ma ŋinaante aŋeryi liili nici lak wec. 11Liil codoi kazi zaar nɛ Picon. Nicini liil o ariik looce o kazi Avila nɛɛn. 12Ma ŋinaante anyak warki ci abon, ki karkarɛt, kibeen buk biyɛn o alina kazi onik. 13Ma liil ceen ram o kazi zaar nɛ Giyon ariik niini looce o kazi Kuc. 14Ma liil ceen iiyu o kazi zaar nɛ Tigariz ariik niini looce o kazi Asiriya libire ci jenu e. Maje liil ween wec o kazi zaar nɛ Yuparatiz.
15Arek ni Jooi eet ci deer o mana ci kazi Idan noko ka kozooti kɛbɛk. 16Ma anek nɔɔnɔ nɛ, “Olla niina dak kɛbɛrɛ ci arooŋ keene ci ɛɛl mana noko dook labak. 17Bar zin má adei kɛbɛrɛ ci kɛɛt ci kagawi gi ci abon been gi ci gɛr o. Mã adei, akunakin koca daayiz.”
18Izi ni Jooi nɛ, “Alaŋ abon ŋaati aavɛ ɛɛti ci deer niini doon. Abon kɛɛnyca laŋotin ci ka kitirit nɔɔnɔ.” 19Ɛtɛɛnya ni Jooi tɔdɔwai kɛlɛk dook ki kibaali dook, ma alotak nɔɔgɔ eet nico ka kiiya kakatek niini nɔɔgɔ zaar. Akatewun ni ɛɛti nɔɔgɔ zaar o kaga o. 20Ma didi akanek niini zaar kaal o kabal, kibeen kɛlɛk dook, ki kibaali dook. Maje eet ɛlɛ waanice ŋaan akɔm laŋotin ci ka kitirit nɔɔnɔ.
21Anyewun ni Jooi nɔɔnɔ kɛtɛɛda ooŋnya. Mazi ŋaan ɔɔŋ nɔkɔ, aara onyit cin codoi, ma arigzek ŋinito idiŋ. 22Ɛtɛɛnya ni Jooi onyite nico ŋaa, ma anyaak eet. 23Mazi acin ɛɛti nɔɔnɔ, izi nɛ, “Inoko kanyawa eet ci deer ci katobona ki aneet. Amɛ ciginɛ o avu amene cigan o, ma idina ciginɛ o avu idine cigan o. Abon zin kakanei nɔɔnɔ zaar ci kazi ŋaa, eeci agɔɔnnyai niini eete ci mac.” 24Nici zin gi o gɔɔn ooŋni ɛɛti baatin ki yaatin, ma aromɛn kibeen ŋaa onin o nɛɛn, ka kiziti niigi ɛlɛ codoi.
25Waanice zin ɛɛti kibeen ŋaa cin o aavtiz ŋaḏinyiny, ma alaŋ aŋɔlɔ.
3Baciin ci ɔl o deer
1Mazi baale ɛɛnyca Jooi kɛlɛk dook e, agɛny kowat kelegene dook, ma een labjoi. Iiyak ni niini ŋaa mana, ma ajin nɔɔnɔ anek nɛ, “Ma dim didi eeyuŋ Jooi igeet kɛɛn kɛbɛrɛ ci mano o ŋaati adaku?”
2Abɛdɛkɛ ŋaa nɔɔnɔ anek nɛ, “Akɔm! Kadaka kɛɛn kɛbɛrɛ dook labak. 3Olla bar kɛbɛrɛ ci kɛɛt ci abil mana kɔrgɛna o doon azi Jooi nɛ, Má adaku, ma buk azi nɛ, Má uumnyu. Eeci mã kadaka, karabɔŋ kuumnya, akunaket koca daayizi.”
4Ma abɛdɛkɛ kowat ŋaa anek nɛ, “Akɔm! Alaŋ een nɛɛn. Alaŋ adaaknu been nɛɛn. 5Olla aduwa Jooi gi nico o, eeci aga niini mã adaku, akolinuŋ koca kɛbɛrɛ otobtɔ ki Jook, ma agayu gi ci abon kibeen gi ci gɛr.”
6Mazi acin ŋaa kɛɛt nico alina ɔrɔɔt nɔkɔ, ma buk aganɔ kɛbɛrɛ ciginɛ o ŋaati kadayi, ma acin niini buk anyek koca kɛbɛrɛ ci kɛɛt nico o nɔɔgɔ kegeny, odoca kɛbɛrɛ oogi, ma adak. Ma anyaak koogi eet onin, ma adak buk niini. 7Taman nɔkɔ ɔkɔltɛ nɔɔgɔ kɛbɛrɛ ugeec, ma acin eleeti niigi aavtiyɔ ŋaḏinyiny. Utuluya ni bɔlɔk ci moneeco ka kubuŋti eleeti.
8Ma yomana mazi azii niigi Jook ŋaati awɔyi mana kɛŋa, oroode kɛɛni eecitɔ. 9Otowo ni Jooi eet ci mac o, ma anek nɛ, “Aavɛ ŋaaḏaŋ?”
10Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔnɔ anek nɛ, “Kiziiknin uyen awɔ mana e. Kotoŋoliwin ni, ma karoodei ka calaŋ acinan, eeci kaavɛ ŋaḏinyiny.”
11Ijin ni Jooi nɔɔnɔ enek nɛ, “Ŋɛnɛɛn ci anekin nɛ, Aavɛ ŋaḏinyiny o? Adawu tɛ kɛbɛrɛ ci kɛɛt baal karicanekin calaŋ adei e?”
12Ma abɛdɛkɛ ɛɛti nɔɔnɔ anek nɛ, “Ŋaa baal anyaakan ka koromtewa e nɛɛn ci anyan kɛbɛrɛ ci keetu o, ma kadei.”
13Ma ajin Jooi ŋaa anek nɛ, “Agɔɔn nɔkɔ naa?”
Ma abɛdɛkɛ ŋaa nɔɔnɔ anek nɛ, “Kowat nɛɛn ci alabekan kadak o.”
14Ɔtɔr ni Jooi kowat enek nɛ, “Giye o agɔɔnɛ gi nico katoryin ineet doon kelegene dook. Akatai zin inoko iitene nico ɛlɛ awɔ niina ŋaati ababatɛ kɛŋa, ma adei tɔdɔ iinya ci ŋaan arognɛ o dook. 15Ma kanyin ineeta amartɔ kibeen ŋaa nɔkɔ, ma buk amarnɔ dɔlya cugooc. Arukuŋ gɔɔn tiŋeere niigi igeet ooti, ma aŋedetu niiga nɔɔgɔ zɔɔ.”
16Enek ni Jooi ŋaa nɛ, “Kazaacekin ineet piryakzɛt nyayiinta, ma anyei balcɔn ci appe ɔrɔɔt ŋaati ookcanɛ. Arooŋ gɔɔn tiŋeere niina eet ɔrɔɔt, ma abalin ɛɛti ineet.”
17Ma anek Jooi eet nɛ, “Giye o iziiyɛ niina zɔɔz ci ŋaa cun o, ma adayɛ kɛbɛrɛ ci kɛɛt baal kajurakin e, kator tɔdɔ. Akatai zin iitene nico ɛlɛ adɔi ŋaatun ŋaati ajowanɛ dayiin tɔdɔwai gaga nɔkɔ kiyo baale e. Apirna gɔɔn tiŋeere niina liŋliŋɔnta ɔrɔɔt ka jowa dayiin iinya ci ŋaan arognɛ o dook. 18Aduŋna tiŋeere kɛɛna ceen bila been ciirɛn tɔdɔwai. Adei gɔɔn tiŋeere niina kɛbɛrɛ ci kɛɛn ci too. 19Aliŋliŋ gɔɔn tiŋeere niina ɔrɔɔt zɛɛ ma amului ŋaati ɛɛvɛ tɔdɔ ka kudunai dayiin ci adei. Aliŋliŋ tiŋeere niina nɔkɔ zɛɛ ma amiironei tɔdɔ baal kɛɛnycanin e. Ma giye o ɛɛnɛ tɔdɔwa tiŋeere amiironei tɔdɔ.”
20Akanek Adam ŋaa cin o zaar ci kazi Eev, eeci een niini yaati ɔl dook nɛɛn.
21Ma agɔɔnak Manyi Jooi Adam ki ŋaa cin o rumanɛ ceen ruce ka kubuŋti eleeti.
22Izi ni Manyi Jooi nɛ, “Inoko ɛɛti ci deer o ibilun kiyo naaga o. Anyawun gɛnyiz ci agawi gi ci abon ki gi ci gɛr. Alaŋ zin abon bodo ŋaati kanyekɛ nɔɔnɔ kadak kɛbɛrɛ ci kɛɛt o rogeto, ka korok rogɛt o abil been nɛɛn.” 23Ɔtɔɔk ni Manyi Jooi nɔɔnɔ mane o looc o kazi Idan, ma anyek nɔɔnɔ kook kɛɛv tɔdɔ baal ɛɛnycanɛ niini nɔɔnɔ e. 24Arek ni Jooi mana ci kazi Idan noko libire ci akɔ ki jen e toonnyai onin kazi Cɛrubim o anyak kabaz o wun amacuc looc, ma alanyit kalakalak ka kɛbɛk niini kɛɛt o rogɛt o abil kodot.
4Zɔɔz o Ken kibeen Abel
1Oromtɛ ni Adam ki ŋaa cin kazi Eev noko, makacin anyawɔ, ma ookca logo onin kazi Ken. Ma azi nɛ, “Inoko kanyawa dole can tiritente o Manyi Jook.” 2Bodo vurta otoyai niini logote o kazi Abel.
Mazi avɔ adikir lɔgɔz, izi Abel eet ci abal ɛɛza, aje Ken izi niini eet ci keevinto. 3Ma iinyaye ogɛn anyaak Ken Jook kɛbɛrɛ ci kaal ogin aḏowa mana ka kiiya kidiŋdiŋani nɔɔnɔ taabinta. 4Maje Abel anyaa niini morɛ ci nyɔɔn ceen abuu ɛɛzaye ogin, ma aku ataabi Jook. Atalɔ ni Jooi ŋaati Abel taabinte cin o. 5Ma abor niini Ken ki taabinɛt cin o. Mazi acin Ken gi nico, onyooran ŋum, ma abor nɔŋ ɔrɔɔt ɛlɛ. 6Enek ni Jooi nɔɔnɔ nɛ, “Abor nɔŋ naa? Naa anyooran ŋum o? 7Waan tɛ tugu gi ci abona, kagama waan kaal cugun taabinto o labak. Mazi alaŋ agoon nɔkɔ, aaveekin oŋɛci ineet ceez tatoga, ma arɔɔŋ niini ka komogin ineet. Bar zin abon waan adoi ka mɔgɔ niina nɔɔnɔ.”
8Mazi azii Ken gi nico enek gɔtɔni nɛ, “Abel, kɔtɔɔz di kɔɔtɔ tuuwa.” Ɔtɔɔzɔ ni. Mazi avɔ arum niigi balal, uruk niini gɔtɔni kadaak.
9Iiya ni ijin Jooi nɔɔnɔ enek nɛ, “Gotonu ŋaaḏaŋ?”
Ma abɛdɛkɛ niini Jook anek nɛ, “Alaŋ kaga. Matɛ ajinan o keen da naana bɛkcoi ci gɔtɔnɔna?”
10Ma anek Jooi nɔɔnɔ nɛ, “Gitaz ci agoon noko? Kaga nɔkɔ uruwu gotonu kadaak. Inoko zin biyeta ci gotonon ona akana niina o aluwekan aneet arɔɔŋ cacinɛt. 11Inoko niina anyei toriin, ma atooke tɔdɔwaye ci ona aḏuutonek biyeta ci gotonon noko, eeci umunyu gotonu niina maany. 12Buk mã arooŋ ɛɛva mana, alaŋ abiir been nɛɛn, ka olla niina izi gi ci ayaŋyaŋ awɔ kɔkɔm yubzɛn loota.”
13Ma anek Ken Jook nɛ, “Inoko niina apayeyan aneet payiin ci adɔi kak calaŋ kanim kanyak. 14Cin di inoko ɔtɔɔyan ŋaati gɔɔn kabaayɛ o. Alaŋaan bodo naana kaganona ŋaati kabilnɛ ineet ŋuma, ma olla kayaŋyaŋ kawɔ kɔkɔm ŋinti kayubzɛ. Zin tiŋeere mã ajowanan ɛɛti oman aneet, arukan kadaak.”
15Bar abɛdɛkɛ Jooi nɔɔnɔ anek nɛ, “Akɔm. Mã arukin ɛɛti oman ineet daak, kacaca koca naana lak torgɛrɛm”. Arekɛ ni Jooi Ken bayen ka kɔkɔm eet ci aruk nɔɔnɔ. 16Ɔtɔɔ ni Ken ŋaati aavɛ Jooi o, ma akɔ abaak looce o kazi Nad mana o Idan libire ci akɔ ki jen e.
Dɔl ci dɔl o Ken
17Oromtɛ ni Ken kibeen ŋaa onin, ma arita logo o kazi Inok. Ma ɛɛnyca Ken kutur ci adikir, ma akanek zaar ci ŋɛɛrin o. 18Ma arita Inok logo ci kazi Irad. Iiya ni Irad izi baati Mejal. Mejal izi baati Mezujal. Mezujal izi baati Lamɛk.
19Ɔrɔca ni Lamɛk ŋaai ram. Kazi ŋaa codoi zaar nɛ Ida, bodo codoi kazi nɛ Zila. 20Itira ni Ida Jabal o iiya izi jijiti ɔl o aluuk tiini. 21Ma kazi gɔtɔni Jabal zaar nɛ Jubal o iiya izi niini jijiti ɔl o aruk kidorɛt, ma abo bɛɛlɛn. 22Zila itira Tubalkin o adɛdɛ ziik. Ma anyak niini ŋɔɔni ci kazi Naama.
23Ma iitene oman enek Lamɛk ŋaai cigin o beniinta nɛ, “Igeeta Ida ki Zila, iziiyit gi ci kaduwakuŋ ce ŋaai ogan. Mã anyak eet ci arookan aneet, karui koca naana nɔɔnɔ kadaak taman nɔkɔ. 24Mã acacai ruwɛn o Ken lak torgɛrɛm, bar koca acaca ruwɛn cane o lak eet iiyu kamɔtɔ ki tiin torgɛrɛm (77).”
Sez been Inos
25Bodo irkitowe ogɛn anyayit Adam ki Eev logo oma, ma azi Eev nɛ, “Inoko anyan Jooi logo oma ci ka kirigiz zɔɔ o Abel baal aruk Ken e.” Akatek ni niini nɔɔnɔ zaar ci kazi Sez.
26Mazi akɔ adikir Sez, itira niini ŋɛɛrin, ma akanek nɔɔnɔ zaar ci kazi nɛ Inos.
Akata ni ɔl waanice ween ci awoyi zaar o Joowo.
5Dɔl ci dɔl o Adam
1Keebinɛt ci dɔl o Adam nɛɛn ce. Baale ma ɛɛnyca Jooi eet ci deer e, ɛɛnyca kotobtɔ ki nɔɔnɔ. 2Ɛɛnyca niini eet ci mac ki ŋaa. Ma amayuk nɔɔgɔ, ma awo nɔɔgɔ kizi ɔl ci deer.
3Mazi akɔ een Adam irkitowa eet tɔrkɔnɔm kamɔtɔ (130), itira niini ŋɛɛrin ci atobɔ ki nɔɔnɔ ɛlɛ, ma akanek zaar ci kazi Sez. 4Vurte ci Sez abaak Adam irkitok eet tur lak turge (800). Itira ni bodo lɔgɔz oogi been dɔl ci ŋaai. 5Ma arogi Adam irkitok eet tur lak tɔrkɔc ki eetoma kamɔtɔ (930). Adaak ni.
6Mazi akɔ abaak Sez irkitok eet tur ki tiin tur (105), itiryai ŋɛɛrin o kazi Inos. 7Vurte o tiryan o Inos, abaak Sez irkitok eet tur lak turge ki tiin torgɛrɛm (807). Itira ni bodo niini lɔgɔz oogi ki dɔl ci ŋaai. 8Ma arogi Sez irkitok eet tur lak tɔrkɔc kamɔtɔ ki tiin ram (912). Adaak ni.
9Mazi akɔ een irkitowa o Inos eet tur lak tɔrkɔc (90), itiryai ŋɛɛrin o kazi Kenan. 10Ma vurte o tiryan o Kenan, abaak Inos irkitok eet tur lak turge kamɔtɔ ki tiin tur (815). Itira ni bodo niini lɔgɔz ki dɔl ci ŋaai oogi. 11Ma arogi Inos irkitok eet tur lak tɔrkɔc ki tiin tur (905). Adaak ni.
12Mazi akɔ abaak Kenan irkitok eet iiyu kamɔtɔ (70), itiryai ŋɛɛrin o kazi Malalil. 13Ma vurte o tiryan o Malalil, abaak Kenan irkitok eet tur lak turge ki eet ram (840), ma ariti bodo lɔgɔz been dɔl ci ŋaai oogi. 14Ma arogi Kenan irkitok eet tur lak tɔrkɔc kamɔtɔ (910). Adaak ni.
15Mazi akɔ abaak Malalil irkitok eet iiyu kamɔtɔ ki tiin tur (65), itiryai ŋɛɛrin o kazi Jaret. 16Vurte o tiryan o Jaret, abaak Malalil irkitok eet tur lak turge ki eetoma kamɔtɔ (830). Itira ni bodo lɔgɔz been dɔl ci ŋaai oogi. 17Ma arogi Malalil irkitok eet tur lak turge ki eet wec kamɔtɔ ki tiin tur (895). Adaak ni.
18Mazi akɔ een irkitowa o Jaret eet turge ki tiin ram (162), itiryai ŋɛɛrin o kazi Inok. 19Ma vurte o tiryan o Inok abaak Jaret irkitok eet tur lak turge (800). Itira ni bodo lɔgɔz been dɔl ci ŋaai oogi. 20Ma arogi Jaret irkitok eet tur lak tɔrkɔc ki eet iiyu ki tiin ram (962). Adaak ni.
21Mazi akɔ een Inok irkitowa eet iiyu ki tiin tur (65), itiryai ŋɛɛrin o kazi Mezuzala. 22Vurte o tiryan o Mezuzala orkorit Inok ki Jook irkitok eet tur lak iiyu (300). Itira ni bodo lɔgɔz been dɔl ci ŋaai oogi. 23Ma arogi Inok irkitok eet tur lak iiyu ki eet iiyu ki tiin tur (365). 24Tup nɔkɔ ɔrkɔr Inok ki Jook, ma iitene oman izi niini ḏim. Ooyi Jooi nɔɔnɔ tamma rogɛtɛt.
25Mazi akɔ een Mezuzala irkitowa eet tɔrkɔc ki tiin torgɛrɛm (187), itiryai ŋɛɛrin o kazi Lamɛk. 26Ma vurte o tiryan o Lamɛk abaak Mezuzala irkitok eet tur lak torgɛrɛm ki eet wec ki tiin ram (782). Itira ni bodo niini lɔgɔ been dɔl ci ŋaai oogi. 27Ma arogi Mezuzala irkitok eet tur lak tɔrkɔc ki eet iiyu ki tiin tɔrkɔc (969). Adaak ni.
28Mazi akɔ een irkitowa o Lamɛk eet tɔrkɔc ki tiin ram (182), itira logoz. 29Ma akanek nɔɔnɔ zaar ci kazi Nowa, ma azi nɛ, “Atiritet tiŋeere logoti nici liŋliŋɔnta kibeen piryakzete o akunaket ageet giye o ɔtɔri Jooi looc.” 30Ma vurte o tiryan o Nowa abaak Lamɛk irkitok eet tur lak tur ki eet wec kamɔtɔ ki tiin tur (595). Itira ni bodo niini lɔgɔz been dɔl ci ŋaai oogi. 31Ma arogi Lamɛk irkitok eet tur lak torgɛrɛm ki eet iiyu kamɔtɔ ki tiin torgɛrɛm (777). Adaak ni.
32Mazi akɔ een irkitowa o Nowa eet tur lak tur (500), itiryai lɔgɔz ciginɛ een iiyu kazi zaar cigeec nɛ Cɛm, ki Am, kibeen Javaz.
6Gerzitin o ɔl o deer
1-2Baale akɔ mazi ɔɔt azaace ɔl loota kizi mɛɛlɛ, ma itiryai dɔlya ci ŋaaiye ŋaatineeŋ e, icinit lɔgɔz ci joowanɛ oogi kabarzɛ ci ɔl ci deer o alina ɔrɔɔt, ma arɔc niigi nɔɔgɔ.
3Izi ni Jooi nɛ, “Alaŋ bodo vɔŋizi onane rogeto aavi eete ci deer kodot loota ŋina, eeci niini een gi ci adaai. Alaŋ niini arogi katayaŋ irkitok ceen eet tɔrkɔnɔm (120).”
4Mazi waanice avɔ aromɛ lɔgɔz ci joowanɛ oogi o kibeen dɔl ci ɔl ci deer neke, itirta niigi ŋaatineeŋ baraknya ci appintik ɔrɔɔt loota ŋina. Baraknya nicigi iziti niigi olenya ci mootik ci agayi ɔrɔɔt iinyaye niceke.
5-6Mazi acin Jooi izi gerzitin appe ɔrɔɔt eete ci deer loota, ma akɔ baabani o zinzeeti ugeec ki gerzitin iinya dook nɔkɔ, abadun niini mony giye ci ɛɛnycanɛ eet ci deer loota o, ma awucnyek nɔɔnɔ zɔɔz nici ziniza ɔrɔɔt. 7Izi ni Jooi nɛ, “Abon kɛɛya loota ŋina eet ci deer baal kɛɛnyca noko, ki kɛlɛk, ki kibaali, kibeen kaal o awɔ keŋtinɛ. Inoko naana kabadi mony giye o kɛtɛɛnyayɛ nɔɔgɔ.”
8Bar zin waanice Nowa doon ci atalnɛ Manyi Jooi ŋaatin.
Zɔɔz o akati Nowa
9Ceeni zin zɔɔz o akati Nowa. Niini eet ci abona ɔrɔɔt ɛlɛ. Abona waanice niini doon ole niceke dook, ma ɔrkɔr niini ki Jook tup nɔkɔ. 10Anyak niini waanice ŋɛɛrigin ceen iiyu ci kazi Cɛm, ki Am, kibeen Javaz. 11Acin zin Jooi waanice ɔl ci deer o loota ŋina agɔɔn kaal ci gɛr ɔrɔɔt, ma anyawun lɔɔci yowonok ɔrɔɔt ɛlɛ. 12Acin niini looc izi gɛrzɛ ɔrɔɔt ɛlɛ, eeci ɔl o loocu dook abaayit baayiz ci gɛr.
13Enek ni niini Nowa nɛ, “Inoko karooŋ kuulal ɔl ci deer o dook kibeen looc buk kizeectɔ, eeci adala gerzitin ci eet ci deer looc dook ɔrɔɔt.
14Inoko zin niina tɛɛnya kavool ci appe aleenonu ki ineet keene ci adɔi kak aganɔ ki tɛɛnyinɛt. Tuguwa keŋti ci meelik kavoola eecitɔ. Dilɔ eecitɔ ki bawuca buk zooyɛni. 15Yabiza corcoritin ci kavoolo o kizi mitirɛt eet tɔrkɔnɔm kamɔtɔ ki tiin iiyu (133). Yabiza kɛŋ eecitɔ kɔlɔɔlanɛ kizi mitirɛt eetoma ki tiin ram (22). Yabiza wunzɛt ci akɔ ki taden o kizi mitirɛt amɔnki iiyu (13). 16Tɛɛny rukcok ci abuŋ kavool taden. Tɛɛnya buk kavool keŋti iiyu ci ataadizɔ. Arek kavool karogi kabanyca. 17Kakɔ naana kitoona tawan ka kuruk kaal dook o arogi loota kadaayitɔ. 18Ŋaan zin katerkedekin ineet terkediin ci ka kɛɛlayin. Bitɔ kavoola niina ki ŋaa unun kibeen dɔl ugun been ŋaai ci lɔgɔz ugun. 19-20Biti buk kavoola eecitɔ gi ci mac ki gi ci ŋai kaale ci arogi noko dook ka oromtɛ ki ineet ka zooti nɔɔgɔ. 21Biti buk dayiin keŋti dook ka adayit niina kibeen kaal ci arogi o dook.” 22Utugu ni Nowa kaal dook eo aduwakɛ Jooi nɔɔnɔ.
7Kuni o tawano
1Mazi akɔ adicai kavooli tɛɛnyinta, enek Jooi Nowa nɛ, “Ɔɔtɔ niina kibeen ɔl o kɔrɔk unun dook kavoola, eeci kacinin ineet doon een eet ci abona ole ci ɔɔ nico noko dook. 2Kelegene o abal ɔl dook biti ŋaatineeŋ ci mac torgɛrɛm kibeen ci ŋai torgɛrɛm. Bodo kelegene calaŋ abal ɔl o biti ŋaatineeŋ ci mac codoi kibeen ci ŋai codoi. 3Kibaalinɛ buk biti ci mac torgɛrɛm kibeen ci ŋai torgɛrɛm. Abon agoon nɔkɔ ka kitirit kaala nici kazaantozek looc dook. 4Mã adicai iinya ceen torgɛrɛm, kitoona tammu kitiil waazin ki baalin iinya eet ram (40) ka kɛɛyai kaal o arogi dook loota.” 5Utugu ni Nowa kaal dook eo aduwakɛ Jooi nɔɔnɔ.
6Zin waanice ma akunak tawani looc e een Nowa irkitowa oginɛ tiryanto eet tur lak tɔrkɔnɔm (600). 7Ma akɔ kavoola niini ki ŋɛɛrigin ki ŋaa onin kibeen ŋaai o lɔgɔz ogin ka kajaarit niigi tawan o akuuwa looc dook. 8-9Ma avɔ buk kavoola kelegiti ci mac ki ci ŋai kelegene dook, ki kibaalic ci mac ki ci ŋai kibaaline dook ebaal aduwakɛ Jooi Nowa e. 10Mazi adicai iinya baal een torgɛrɛm e, iiya tawani.
11Ma irkite o ɛɛnɛ Nowa irkitowa oginɛ tiryanto eet tur lak tɔrkɔnɔm (600), nyelowene ween ram, iinyaye ween amɔnki torgɛrɛm (17), ɔbɔryai maama ci meelik ɔrɔɔt ɛlɛ loota, ma atiilna tammu lɔmɛn ci appintik. 12Ma atiil tammu waazin ki baalin iinya eet ram (40). 13Maje iitene nice ɛlɛ aavtiz Nowa ki ŋɛɛrigin Cɛm, ki Am, kibeen Javaz, ki ŋaa onin, kibeen ŋaai ci ŋɛɛrigin ceen iiyu noko kavoola. 14-15Ma buk anyak kavoola kɛlɛk ci mac ki ci ŋai kelegene dook. 16Agooni kaala nici dook ebaal aduwakɛ Jooi Nowa e. Onyoogek ni Jooi nɔɔgɔ kavool eecitɔ.
17Ma atiil tammu iinya ceen eet ram (40) noko dook, ma azaaci maama, ma adɔŋ kavool kook ki taden. 18Ma azaaci maama nɔkɔ zɛɛ ma adala looc dook. Maje kavooli ariit maam gilana. 19Ma amɛna maama azaaci ɔrɔɔt nɔkɔ zɛɛ makacin ukuuwa biyɛn o wuntik dook loota. 20Ma azaaci nɔkɔ zɛɛ ma ayaŋ biyɛn, ma een yabziin ci ayabzin maama ci ayaŋ biyɛn o doon mitirɛt torgɛrɛm. 21-22Ma adaai kaala o arogi loota dook lai, kibaali, ki kɛlɛk, ki ɔl o deer dook loota. 23Ma ɛɛya Jooi kaal o ɛɛl loota dook, ɔl ci deer, ki kɛlɛk, kibeen kibaali. Ma arogi Nowa ki o aromɛ ki nɔɔnɔ kavoola doon. 24Ma abitiz maama looc iinya eet tɔrkɔnɔm kamɔtɔ (150).
8Ṯorɛnzɛt o tawano
1Mazi akɔ adala maama looc e, ŋaan Jook kereyek Nowa ki kɛlɛk o aromɛ ki nɔɔnɔ kavoola dook. Anyaa ni Jooi ŋɔɔt ka kivaan maam ka kimiirte maama ki looc. 2Ma ativani diizwana tiilɛza, ma ativani buk maama baal abɔryai loota e. 3Ma amiiri maama ki looc zɛɛ mazi een iinya eet torgɛrɛm kamɔtɔ (150), owodjai. 4Ma iinyaye ween amɔnki torgɛrɛm (17) nyelowe ween torgɛrɛm, agamɛ kavooli biyene o kazi Ararat ootinɛ, ibil ni ŋinaante. 5Ma amiiri maama kidicilim nɔkɔ zɛɛ been nyelok ween amɔtɔ. Ma iitene o akanan nyɛlɔyi ween amɔtɔ eyelizyai biyɛn ooti kicinit.
6Mazi akɔ adicai iinya ceen eet ram (40) bodo, ɔkɔl Nowa nyapildiŋ o kavoolo. 7Ma itoon walaak kook kicin looc mã anyak ŋinti adɔi. Ma akul walaak, ma akɔ amalil tammu kɛŋa ka kɛrɛwɔ zɛɛ ma awodjai maama loota imin calaŋ abada. 8Ma areyi Nowa zɛɛ makacin itoon yɛɛlac ka kook kicin maam mã owodjai, eeci alaŋaan walaak abada. 9Bar acin yɛɛlac maam ŋaan akuuwa looc dook, makacin abadaak bodo kavool, eeci akɔm ŋinti ka kibili. Itoona ni Nowa aziit kavoola, ma agama yɛɛlac, ma anyaak kavool eecitɔ. 10Ma aavi iinya torgɛrɛm. Itoon ni bodo yɛɛlac. 11Mazi abada yɛɛlac yomana, anyaa boloyitot ci kiŋiroco colai otoga. Agawun ni Nowa izi maama kidicɛ loota. 12Ma amɔn bodo iinya torgɛrɛm, ma itoon yɛɛlac Enico alaŋaan yɛɛlac abada bodo.
13Mazi akɔ een Nowa irkitowa eet tur lak tɔrkɔnɔm ki irkit codoi (601), iitene o oowu nyelowe wodoi, owodjai maama. Ɔkɔl ni Nowa kavool, ma acin maam awodjai. 14Ma iinyaye ween eetom ki tiin torgɛrɛm (27) nyelowe ween ram, ɛvɛɛc lɔɔci kɔdɔk kak.
15-16Enek ni Jooi Nowa nɛ, “Udunta kavoola labak ki ŋaa unun ki lɔgɔz kibeen ŋaai ugeec. 17Dunai buk kɛlɛk ki kibaali dook bitaala ka kivita kitirit loota zɛɛ ma adala looc dook.”
18Uduna ni Nowa ki ŋaa onin kibeen lɔgɔz been ŋaa ugeec. 19Ma aduŋna kɛlɛgɛ ki kibaali dook kavoola. Ono ni gɔɔn kelegiti ceeni gɔn onin atobɔ.
Adiŋdiŋan Nowa Jook taabinta
20Ɛtɛɛnya ni Nowa ŋinti ka kidiŋdiŋani Jook. Ma anyaa kɛlɛk ci abon diŋdiŋanito ki kibaali ci abon. Ma akɔ avaat nɔɔgɔ ŋaati ona ɛɛnyca niini ka kidiŋdiŋani Jook o. 21Mazi acɔɔk Jooi cɔɔlil nico, atalɔ niini, ma anek ɛlɛ maany nɛ, “Alaŋ bodo kator looc been nɛɛn giye ci akati gerzitin ci eet ci deer. Mayo nuun ɛɛti ci deer anyak baabani ci gɛr o, alaŋ bodo kadica kaalyan ci arogi loota noko dook been nɛɛn ebaal kagɔɔnɛ rak e. 22Akatai zin inoko ka kanyak ḏowɛn ki teedinɛt, ma anyak tagiz ki lɔɔlɔ, ma anyak waazin ki baalin.”
9Aduwak Jooi Nowa terkediin
1Amayuk ni Jooi Nowa kibeen dɔl ogin anek nɛ, “Itirit. Azaace iziti mɛɛlɛ ɔrɔɔt ka ibitizit looc. 2Aŋolunuŋ gɔɔn tiŋeere igeet kɛlɛgɛ, ki kibaali, kibeen kuluk. Ma anyaku niiga dɔyiz ŋaatineeŋ looc dook. 3Inoko kanyuŋ naana igeet nɔɔgɔ dook ka kizi niigi dayiin cugooc kiyo rak baale kanyuŋ igeet kaal o aḏoyai colai dook e. 4Bar zin gɔɔn abon rak aaranu biye idiŋa maŋaan adayit. Abon agoon nɔkɔ o, eeci rogɛti abil biyɛtɛ. 5Mã aruk ɛɛti gɔn kadaak, avavonek buk niini gɔn nico. Mã aruk kelegiti eet ci deer kadaak, avavonek buk niini. 6Ɛɛnycai ɛɛti ci deer kotobtɔ ki Jook. Mazi amony ɛɛti ci deer gɔn oma, aruwe buk niini kadaak giye ci agɔɔn niini o.
7Itirit zin iziti mɛɛlɛ. Azaace zɛɛ ma adalanu looc dook.”
8-9Ma anek Jooi bodo Nowa kibeen dɔl ogin nɛ, “Inoko naana kaduwakuŋ terkediin onan igeet kibeen dɔl ci dɔl ci anowanuŋ igeet vurta e, 10kibeen buk kɛlɛk ki kibaali dook o aromenu ki igeet kavoola. 11Katerkedekuŋ igeet gi calaŋ bodo kaala o arogi dook adaakni tawana been nɛɛn. 12Ceeni zin bayen ci terkediin onan abil kodot o katerkedekuŋ naana igeet kibeen kaal o arogi dook. 13Inoko kareya bɔrɔi onan kibil diizwani ka kizi bayen ci ayelza terkediin onan ki kaal o loocu dook. 14-15Mã kanyaa diizwa, ma yelzai bɔrɔyɛ diizwani, kaada naana terkediin onan akati aneet ki igeet been kaal o arogi dook ka calaŋ bodo aku tawani kiiya kidica kaal o arogi loota dook. 16Ma ayelzai bɔrɔyɛ diizwani, ŋaan kacin naana nɔɔnɔ, ma kaada terkediin onan abil kodot kaale o arogi loota dook.” 17Ma anek Jooi Nowa nɛ, “Nicini zin bayen o terkediin onan kibeen kaal o arogi loota dook nɛɛn.”
Nowa kibeen lɔgɔz ogin
18Lɔgɔz zin o Nowa baal aduŋna kavoola e nɛɛn Cɛm, ki Am, been Javaz. Ma Am niini baati Kanan. 19Lɔgɔz zin ci Nowa een iiyu noko nɛɛn o arita ɔl o loocu dook.
20Nowa waanice niini eet ci keviinto. Nɔɔnɔ nɛɛn o akana ḏowɛn o kɛɛn o anyak kɛbɛrɛ. 21Ma iitene oman owot niini nyaan ci acoryai keberene ci keenu noko zɛɛ makacin abaayɛ, ma ɔɔŋ ŋaḏinyiny kɔkɔm gi ci abuŋi ɛlɛ. 22Mazi acin Am ween baati Kanan baatin ŋaati ɔɔŋɛ ŋaḏinyiny noko, uduna ceeza, ma akɔ aduwak gɔtɔnɔgi ween ram bitaala rarya. 23Odomta ni Cɛm kibeen Javaz rum, ma ataadek inyaati ugeec niigi dook ramantiya, ma awɔ eeci bawuco zɛɛ ma avɔ abuŋ baatineeŋ ci ɔɔŋ ŋaḏinyiny o calaŋ niigi acin nɔɔnɔ ŋaati ɔɔŋɛ ŋaḏinyiny o. 24Mazi akɔ iŋaaz Nowa baayiinta, agawun gi o agoonek ŋɛɛrin o kazi Am nɔɔnɔ. 25Izi ni niini nɛ, “Kator Kanan ween dole o Am ka kizi gabaren ci dɔl o yaatin.” 26Ma azi bodo nɛ, “Abon bai Jooi amayuk Cɛm, ma abon anyek Kanan kizi gabaren ci Cɛm. 27Ma abon azaac Jooi dɔl ci Javaz, ma abon abaak niigi kibeen dɔl o Cɛm. Maje Kanan abon buk een niini gabaren ci Javaz.”
28Ma vurte o tawano abaak Nowa irkitok eet tur lak iiyu ki eet ram kamɔtɔ (350). 29Ma arogi Nowa zɛɛ ma een irkitowa oginɛ tiryanto dook eet tur lak tɔrkɔc ki eet ram kamɔtɔ (950), adaak ni.
10Dɔl ci dɔl o Nowa
1Ceegi zin dɔl ci lɔgɔz o Nowa kazi Cɛm ki Am kibeen Javaz. Anyayit niigi dɔl cigeec vurte o tawano.
2Dɔl ci Javaz nɛɛn Goma ki Magok ki Midai ki Javan ki Tubal ki Mecek been Tiraz. 3Dɔl ci Goma nɛɛn Akanaz ki Rivat been Togoma. 4Aje Javan dɔl cigin nɛɛn Elica ki Tarca ki Kitim been Roda. 5Ma ɔl nicigi dook abaak waanice liilok utugetinɛ kibeen vitɛnanɛ o aliya maama. Ma azaani niigi kizi boryok ki modɛn ci aŋɔrɔwɔ loocowa kibeen zoozok.
6Dɔl ci Am nɛɛn Kuc ki Masir ki Put kibeen Kanan. 7Dɔl ci Kuc nɛɛn Ceba ki Avala ki Cabta ki Raama kibeen Zabtaca. Dɔl ci Raama nɛɛn Ceba been Dedan. 8Buk Kuc niini baati logo o kazi Nimad o iiya izi eet o adɔi ɔrɔɔt ɔrɔɔnta. 9Ma buk amayuk Jooi nɔɔnɔ kizi eet ci ceeliinto agayi. Ma aruk ɔl olit ŋaati azɔɔzɔnɛ azi nɛ, “Amayukin Jooi ineet izi eet ci ceeliinto adikir agayɛ otobtɔ ki Nimad.” 10Vitɛn ci baale abal niini ɔɔwa nɛɛn kuturyowa o kazi Babilan ki Irec ki Akad been Kalnet. Kuturyowa nicigi dook ɛɛl looce o kazi Cinar. 11Ma vurte nice ook niini looce o kazi Asiriya, ma akɔ abaak ŋinaante, ma ɛɛnyca kutur o kazi Ninava ki Rebot ki Calak 12been Resan o aŋɛr Ninava ki Kala.
13Dɔl ci Masiro kazi zaar cigeec nɛ Ludim ki Anamin ki Labim ki Navutim 14ki Patrosa ki Kaslu been Karit ween baati modɛn o kazi Viliztiya.
15Ma Kanan niini baati Sidon ki Ititaz 16ki Jebta ki Amorita ki Gagacatiz 17ki Aavata ki Arketa ki Cinata 18ki Arvadata ki Zemarata been Amata. 19Ma vurta azaantɛ dɔl o dɔl o Kanan kɔɔt kurumit niigi baayiza loocok o kazi Kanan, ki Sidona, ki Gɛrar, ma avɔ kɔɔt kojoŋozit Gaza, ma avɔ ki jen zɛɛ ma avɔ ajɔŋɔz Sodom ki Gomora ki Adama been Zeboyim o ajɔŋɔz ŋino kazi Laaca.
20Nicigi dook dɔl ci dɔl o Am. Dɔlya ci Am noko iziti buk niigi modɛn ci aŋɔrɔwɔ zoozowa, ma aŋɔrɔwɔ loocowa buk.
21Cɛm niini abuu nɛɛn. Aje Javaz tutur. Ma Cɛm niini baati ɔl o kazi Ibiro. 22Dɔl o Cɛm nɛɛn Ilam ki Acir ki Arpat ki Ludi been Arma. 23Arma dɔl cigin nɛɛn Uziya ki Ulak ki Getar been Maacak. 24Arpat niini baati Cela. Maje Cela iiya izi niini baati Eber. 25Eber anyak lɔgɔz ram. Codoi kazi nɛ Pɛlɛk, eeci waanice aŋɛrɔ ɔl dook iitene nice. Gɔtɔni oma kazi zaar nɛ Joktan. 26Zin Joktan iiya izi niini baati Almoda ki Celap ki Azarmiya ki Jɛra 27ki Adoram ki Uzal ki Dikila 28ki Obal ki Abimal ki Ceba 29ki Opir ki Aavila been Jobab. 30Abaak niigi biyɛn libire ci jenu e akana ŋaao kazi Mesa zɛɛ been Cepar.
31Nicigi dook dɔl ci dɔl o Cɛm. Dɔlya ci Cɛm noko iiya iziti niigi modɛn ci aŋɔrɔwɔ zoozowa, ma aŋɔrɔwɔ loocowa buk.
32Dɔl nicigi dook dɔl o Nowa. Vurte o tawano itiryai modɛna dook dolene ogin.
11Enyciin o ceez o wun
1Baale laadun ɔɔwa e ɔl dook loocowɛ azɔɔz zɔɔz codoi ṯɔr nɔkɔ. 2Ma aluugonek niigi libir ci akɔ ki jen e zɛɛ makacin ivitak ŋinti een ŋɛwɔn looce o kazi Cinar o kazi zaar oogi nɛ Babilan, ma abaak ŋinaante. 3Izitɔ ni niigi ŋinaante nɛ, “Ivita kutuguza tɛgɛrɛm ka kotoozit kodoyit ka kɛtɛɛnyci kutur cinai ŋina kibeen ceez ci wun kurum tammu taden.” Utuguza ni niigi tɛgɛrɛm ki robrobo ci ka kɛtɛɛnycɔi. 4Izitɔ ni nɛ, “Inoko zin kitiŋgaz keteenyit ceez ci wun ɔrɔɔt kurum diizwa ka katanaaztɛ, ma kabaak naaga dook ŋaatodoi calaŋ kazaanonek looc.”
5Iiya ni Jooi looc ka kiiya kicin kutur kibeen ceez ci wun ɛɛnyɛt ɛɛti ci deer o. 6Izi ni niini nɛ, “Inoko mã adoye ɔl, ma azɔɔz niigi zɔɔz codoi, ma akana gi ci abil kiyo nici noko, bar tiŋeere vurta akɔm gi ci akɔmnek nɔɔgɔ ŋaati agɔɔni been nɛɛn. Abon zin inoko kalam nɔɔgɔ ka calaŋ agɔɔn nɔkɔ. 7Kɔɔtɔ loota ka kuulalit zɔɔz cineeŋ azɔɔzi o ka calaŋ aziiŋnɔ.” 8Iiya ni azaanek Jooi nɔɔgɔ looc dook, makacin ibil ceez uneeŋ tɛɛnyinta.
9Akanonek zin kutur nice zaara ci kazi Babilan o, eeci waanice uulal Jooi ɔl ŋinaante calaŋ aziiŋnɔ zɔɔz. Ma azaanek niini nɔɔgɔ looc dook.
Dɔl ci dɔl o Cɛm
10Ceegi zin dɔl ci dɔl o Cɛm. Mazi adicai irkitowa raman vurte o tawano, waanbaal izɔi Cɛm irkitowa eet tur (100), itira niini logo onin kazi Arpat. 11Vurte nice abaak bodo Cɛm irkitok eet tur lak tur (500). Itira ni bodo niini lɔgɔz ki dɔl ci ŋaai oogi.
12Mazi een Arpat irkitowa eetoma kamɔtɔ ki tiin tur (35), itira ŋɛɛrin o kazi Cela. 13Ma vurte nice abaak niini irkitok eet tur lak wec ki tiin iiyu (403), ma arita bodo lɔgɔz ki dɔl ci ŋaai oogi.
14Mazi een Cela irkitowa eetoma kamɔtɔ (30), itira niini ŋɛɛrin o kazi Eber. 15Vurte nice abaak bodo Cela irkitok eet tur lak wec ki tiin iiyu (403). Itira ni bodo niini lɔgɔz ki dɔl ci ŋaai oogi.
16Mazi een Eber irkitowa ogine eetoma kamɔtɔ ki tiin wec (34), itira niini ŋɛɛrin o kazi Pɛlɛk. 17Vurte nice abaak bodo Eber irkitok eet tur lak wec ki eetoma kamɔtɔ (430). Itira ni bodo niini lɔgɔz ki dɔl ci ŋaai oogi.
18Mazi een Pɛlɛk irkitowa eetoma kamɔtɔ (30), itira niini ŋɛɛrin o kazi Reyu. 19Vurte nice abaak bodo Pɛlɛk irkitok eet tur lak ram ki tiin tɔrkɔc (209). Itira ni bodo niini lɔgɔz ki dɔl ci ŋaai oogi.
20Mazi een Reyu irkitowa eetoma kamɔtɔ ki tiin ram (32), itira niini ŋɛɛrin o kazi Seruk. 21Vurte nice abaak bodo Reyu irkitok eet tur lak ram ki tiin torgɛrɛm (207). Itira ni bodo niini lɔgɔz ki dɔl ci ŋaai oogi.
22Mazi een irkitowa o Seruk eetoma kamɔtɔ (30), itira niini ŋɛɛrin o kazi Nayor. 23Vurte nice abaak bodo Seruk irkitok eet tur lak ram (200). Itira ni bodo niini lɔgɔz ki dɔl ci ŋaai oogi.
24Mazi een irkitowa o Nayor eetoma ki tiin tɔrkɔc (29), itira niini ŋɛɛrin o kazi Tɛrɛ. 25Vurte nice abaak bodo Nayor irkitok eet tur kamɔtɔ ki tiin tɔrkɔc (119). Itira ni bodo niini lɔgɔz ki dɔl ci ŋaai oogi.
26Mazi een irkitowa o Tɛrɛ eet iiyu kamɔtɔ (70), itira niini lɔgɔz iiyu kazi zaar nɛ Abram ki Nayor been Eran.
Dɔl ci dɔl o Tɛrɛ
27Ceegi zin dɔl ci dɔl o Tɛrɛ. Anyak niini ŋɛɛrigin iiyu o kazi zaar nɛ Abram ki Nayor been Eran. Iiya ni Eran izi baati Lat. 28Mazi ŋaan arogi Tɛrɛ nɔkɔ, adaak Eran kuture onin aritan kazi Uur. 29Ma arɔcɛ Nayor kibeen Abram buk. Kazi ŋaa ci Abram o zaar nɛ Sarai. Aje ŋaa ci Nayor o kazi zaar nɛ Milka. Niini tinati Eran ween buk baati Izka. 30Maje Sarai awɔ koliin kɔkɔm dɔl.
31Uluuk ni Tɛrɛ kuture o kazi Uur. Ɔrkɔr niini ki ŋɛɛrin o kazi Abram, ki Sarai ween ŋaa o Abram, ki Lat ween ŋɛɛrti logo onin kazi Eran arɔɔŋ kook looce o kazi Kanan, bar zin ŋaan kurumit. Arum niigi looc o kazi Giran, ma abaak ŋinaante. 32Mazi akɔ een irkitowa o Tɛrɛ eet tur lak ram ki tiin tur (205), adaak niini looce ci kazi Giran noko ŋinaante.
12Awo Jooi Abram
1Ma iitene oman enek Jooi Abram nɛ, “Tiŋa! Toŋ looc cun noko ki atenok ugun been kɔrɔk o baatun. Bitɔ looce ci ŋaan kakɔ kayelekin ineet. 2Kanyin tiŋeere ineet dɔl ci meelik ŋinaante, ma eegin tiŋeere niigi bor ci appe ɔrɔɔt. Kamayukin tiŋeere ineet, ma kanyi zaar ugun kagaye ɔrɔɔt. Amayuwi tiŋeere ɔl dook zaare cugun. 3Kamayui tiŋeere ɔl o amayukin ineet, ma kator ɔl o atoryin ineet. Kamayui katin naana modɛn dook ŋaatun.”
4Itiŋawa ni Abram looce o kazi Giran ebaal aduwakɛ Jooi nɔɔnɔ e. Ɔrkɔr niini kibeen Lat. Maje iinyaye niceke izi Abram irkitowa oginɛ eet iiyu kamɔtɔ ki tiin tur (75). 5Ma akɔyi niini ŋaa onin kazi Sarai been ŋɛɛrti gɔtɔnɔn ci kazi Lat o, ma avɔyi niigi kaal ugeecik dook, kibeen ɔl o aliŋliŋonek nɔɔgɔ buk. Ɔtɔɔzɔ ni zɛɛ ma avɔ arum looc ci kazi Kanan o.
6Mazi avɔ arum niigi ŋinite, ook otonowa Abram looc zɛɛ ma aku arum kɛɛt ci appe kazi Mora looce o kazi Cekam. Maje iinyaye niceke ŋaan abaak ɔl o kazi Kanan looce nice.
7Eyelzak ni Jooi Abram ɛlɛ, ma anek nɔɔnɔ nɛ, “Nicini looc o ka kanyek dɔl ci dɔl ugun nɛɛn.” Ɛtɛɛnya ni Abram ŋinaante ŋinti ka kidiŋdiŋani Jook o ayelzak nɔɔnɔ ɛlɛ.
8Aluuk ni bodo, ma akɔ ŋaati kutul ajɔŋɔz kutur o kazi Bezal libire ci jenu e. Ma akɔ adɔdɔ kɛɛmanɛ ŋaati aŋɛr Bezal been Aya. Ŋinaante ɛtɛɛnya buk ŋinti taabinto, ma adiŋdiŋan Jook ŋinaante. 9Uluuk ni bodo niini ook vitɛnane ogɛn libire ci akɔ ki tɛnɛt e. Iicak akɔ ki looc o kazi Negev.
Aavi Abram Masire
10Ma irkite oman anyawun lɔɔci ci kazi Kanan noko tarjo ci appe ɔrɔɔt ɛlɛ. Makacin ɔtɔɔ Abram ook Masire ka kook kabaak rak ŋintimiliny ŋinaante, eeci appe magiz ɔrɔɔt. 11Mazi akɔ ajɔŋɔz Masir, enek ŋaa cin kazi Sarai o nɛ, “Inoko niina een ŋaa ci alina ɔrɔɔt. 12Inoko tedec ma acinin ɔl ceen Masir noko ineet, ma agayin een niina ŋaa can, arukan koca tedec niigi aneet kadaak, ma uuŋnin ineet. Abon zin anei niina nɔɔgɔ nɛ, Alaŋ keen ŋaa ci Abram, gɛrzɛ ŋaan arukan kadaak, ka kootin ineet giye o alinanɛ niina ɔrɔɔt. 13Bar abon anei nɔɔgɔ nɛ, Keen ŋɔɔni Abram gi. Mã agoon nɔkɔ, akɔm koca gi ci gɛr akunakan.”
14Mazi akɔ arum Abram ki ŋaa Masir, icinit didi Masira ŋaa linat o alinan ɔrɔɔt. 15Mazi acin ɔl ween inyaati o alaan o adikir kazi Vɛɛro ŋaa linat nɔkɔ, ɔɔt uduktak niigi alaan anek nɛ, “Anyak ŋaa ci alina ɔrɔɔt ɛlɛ ŋaato.” Iiya ni ooti ɔl Sarai ole o alaano. 16Ma atalna Vɛɛro Abram juruŋ giye ci akati Sarai, ma ajowa Abram ɛɛza ki tiin ki zigire ki nyakalɛt been gabara ci aliŋliŋonek nɔɔnɔ.
17Itoonek ni Jooi Vɛɛro kibeen kɔrɔk onin mɔɔriz ci appe ɔrɔɔt ɛlɛ giye ci akɔyi niini Sarai ceen ŋaa ci Abram o. 18Mazi akɔ aga Vɛɛro labiin ci alabɛkɛ Abram nɔɔnɔ ŋaa cin o, otowa nɔɔnɔ, ma aku anek nɛ, “Gitaz ci agoonekan noko? Naa alaŋ aduwakan anekan nɛ, Nicini ŋaa can, naa? 19Naa alabanan azi nɛ, Nicini ŋɔɔna gi, makacin kooyɛ kizi ŋaa can o naa? Inoko zin ŋaa unun ce. Biti, tiŋa ŋina, tɔ.” 20Ma aricanek Vɛɛro takirnya ogin zɔɔz ci ka kɔtɔɔkti Abram. Otooyit ni niigi nɔɔnɔ ki ŋaa cin o kooti kaal ugeec dook.
13Ŋɛrɔn o Abram been Lat
1Uluuga ni Abram Masirɛ ki ŋaa onin ki kaal ogin dook been Lat, ma avunak bodo looc o kazi Kanan. 2Zin inoko Abram izi kabaran ci anyak tiin ki ɛɛza, ma anyak buk warki. 3Akata ni luuge ŋaa o kazi Negev, ma azɔp vitɛn ci meelik zɛɛ ma akɔ arum ŋin o aŋɛr Bezal been Aya baal rak abaayi niini ɔɔwa e. 4Maje ŋinaante ɛtɛɛnya niini baale laadun ŋinti taabinto. Idiŋdiŋan ni niini Jook bodo ŋinaante.
5Maje Lat o ɔrkɔr ki Abram anyak buk niini tiin ki ɛɛza ki atenok cigin been gabara ci aliŋliŋonek nɔɔnɔ. 6Alaŋ zin kuturi nici anyak artɛ ci alɛɛnɔ ki tiin been ɛɛza ŋaati aromɛn niigi dook ŋaatodoi, eeci anyak niigi tiin ki ɛɛza ci meelik ɔrɔɔt ɛlɛ. 7Zin giye nico ɔyɔktɔ ɔl ugeec towawiinto. Maje iinyaye niceke ŋaan ɔl o kazi Kanan been Periz abaak looce nice buk.
8Enek ni Abram Lat nɛ, “Keegin naaga aten. Ɔl cugunɛ o kibeen ɔl cigan o alaŋ abon ŋaati ayɔwɔn. 9Inoko ŋɛra libir ci olla arooŋ niina looce nico ka kɛŋɛrtɔ. Mã akɔ niina ki libir ci azo o, kakɔ naana ki libir ci kaŋeto o. Mã akɔ niina libire ci kaŋeto o, kakɔ naana ki libir ci azo o.”
10Ataŋaamek ni Lat looc dook, ma acin Jordan een ŋɛwɔn ma anyak maam ci abona vitɛnane dook, ma atobɔ buk ki mana o Joowo kazi Idan, ma atobɔ ki looc o Masiro. Lɔɔci nicini akɔ zɛɛ been Zowar. Maje waanice iinyaye niceke ŋaan Jooi kilip kutur o kazi Sodom kibeen Gomora baal ɛɛl ŋinaante e. 11Ɛŋɛrak ni Lat ɛlɛ onin ŋɛwɔn o kazi Jordan dook, ma aluugonek niini ŋinite. Ɛŋɛryɔ ni niigi. 12Ma abaak Abram looce o kazi Kanan. Aje Lat abaak niini kuturyok o ɛɛl ŋɛwɔna kɔrgɛna ŋaati ajɔŋɔz kutur o kazi Sodom. 13Maje iinyaye niceke agɔɔn ɔl o Sodom kaal ci gɛr ɔrɔɔt, ma abaca niigi oŋɛ ci appe ɔrɔɔt ɛlɛ Joowa.
Aluuk Abram akɔ Ebirona
14Ma vurte o uluugi Lat, enek Jooi Abram nɛ, “Dɔŋ di ɔɔ. Gɛlɛm looc nico dook. Cin baatikeri ki tɛnɛt ki jen been nyagi. 15Inoko zin kanyin looc ci acin noko dook ineet been dɔl ci dɔl cugun ka kizi looc ci boryok cugun ka kabaakti niigi nɔkɔ izi nɛɛn. 16Kanyi tiŋeere dɔl ci dɔl cugun kizi mɛɛlɛ ɔrɔɔt kotobtɔ ki kazac kɔkɔm eet ci akɛɛp nɔɔnɔ. Mã anim ɛɛti ci deer kɛkɛɛp kazac, ŋaan akɛɛp buk koca niini dɔl ci dɔl cugun. 17Inoko tiŋa. Bitɔ tonowa looc nico dook ka cin juruŋ, eeci kanyin ineet kizi cun.” 18Uluuk ni Abram, ma akɔ abaak ŋaao ajɔŋɔz kɛɛn o kazi Mamra o ajɔŋɔz ŋino kazi Ebiron. Ma ŋinaante ɛtɛɛnya ŋinti taabinto.
14Ɛɛla Abram Lat
1Zin waanice anyak alaat ceen wec kazi zaar cigeec nɛ Kidolama alaan ci looc o kazi Ilam, ki Arik alaan ci looc o kazi Elazar, ki Amrava alaan ci looc o kazi Cinar, ki Tidal alaan ci looc o kazi Goyim. 2Agaŋonek alaata nicigi gɔnɔgi ceen tur ci kazi zaar cigeec nɛ Bira alaan ci looc o kazi Sodom, ki Bica alaan ci looc o kazi Gomora, ki Cena alaan ci looc o kazi Adama, ki Cimba alaan ci looc o kazi Zeboyim, been alaan ci looc o kazi Bela. 3-4Alotɛ alaata ci awɛ zaara cigeec vurta noko dook nyarate o kazi Sidim o liil o amokcar maama, eeci waanice abal nɔɔgɔ alaani ci kazi Kidolama noko irkitok amɔtɔ ram, ma irkite ceen amɔnki iiyu o ujurta niigi ŋaati abali Kidolama nɔɔgɔ.
5Ma irkite ween amɔnki wec Kidolama ki alaat o aromonek nɔɔnɔ been takirnya ugeec ɔɔt akatit ɔl o Rivam abaak looce o kazi Atirkinam, ki ɔl o Zuzim abaak ŋaao kazi Am, been ɔl o Imim abaak balale o Kirima, ma ɔɔrɔ zɛɛ ma amɔk nɔɔgɔ. 6Ma akat buk niigi ɔl o Orit abaak biyene o Edom, ma atɔɔk niigi nɔɔgɔ zɛɛ ma arumi Ilparan o ajɔŋɔz balal. 7Abada ni niigi, ma avɔ amiironek Kadec, ma akat ɔl o looc o Amalikait kibeen ɔl o Amorit abaak looce o kazi Azazo.
8Mazi azii alaata o Sodom ki o Gomora ki o Adama ki o Zeboyim been o Bela zɔɔz nico, olotit niigi takirnya ugeec ka kɔɔt kooryɔ ki Kidolama nyarate o looc o kazi Cidam. 9Ɔmɔk ni Kidolama been laŋotigin alaan o Sodom been ɔl ogin. 10Maje nyarati ci looc ci kazi Cidam noko anyak robrobo ci amardit. Mazi ka kivirit alaata o looc o kazi Sodom ki Gomora ɔrɔɔnta, iitazak niigi robrobo ci amardit noko, ma agam nɔɔgɔ robrobo nici zɛɛ makacin ivita uruktek ɔl ŋinito. Ma avir ŋaatineeŋ ogɛn avɔ biyɛnɛ.
11Agamit ni Kidolama ki ɔl ogin kaal o kuturyok o kazi Sodom been Gomora dook. 12Ma agam buk niigi Lat ween ŋɛɛrti gɔtɔni Abram o abaak kuture o kazi Sodom ki kaal ogin dook.
13Ma avira ɛɛti codoi ole ci ona atɔɔk modo nɔɔgɔ o, ma aku aduwak Abram zɔɔz nico. Maje waanice Abram abaak ŋaao ajɔŋɔz kɛɛn ci eet o kazi Mamra ween modɛn o kazi Amorit. Maje Mamra anyak gɔtɔnɔgi ci kazi zaar nɛ Ecika kibeen Ana ween niigi dook laŋoten kibeen Abram. 14Mazi azii Abram atenoi onin agamit modo, olota niini ɔl ci aganek ɔrɔɔn een eet tur lak iiyu kamɔtɔ ki tiin turge (318) ole o kɔrɔk onin, ma ɔrkɔr buk niini been laŋotigin ween modɛn abaawɔ ki nɔɔnɔ, ma avɔ ano modo niceke zooc zɛɛ been looc o kazi Dan. 15Mazi avɔ arum niigi ŋinite, eŋerun Abram ɔl cigin noko, ma aliya modo nicoko baal, ma aŋozonek nɔɔgɔ, ma atɔɔk zɛɛ ma avɔ arumi ŋinti rɛɛn many kazi Iba libire ci baatikeri e kuture o kazi Damacik. 16Ma abadaan Abram kaal o avɔyi modo e dook kibeen buk ŋɛɛrti gɔtɔnɔn o kazi Lat ki kaal ogin dook been ŋaai kibeen ɔl o agam modo e dook.
Amayuk Mɛlikizadɛk Abram
17Mazi akɔ abada Abram ɔrɔɔnte ci ona amɔgi niini alaan o kazi Kidolama kibeen alaat o ɔrkɔr ki nɔɔnɔ noko, iiyak nɔɔnɔ alaani o kutur o kazi Sodom ŋaati ajɔŋɔz kutur o kazi Jerusalɛm. 18Ma aku buk alaani o Jerusalɛm kazi Mɛlikizadɛk, ma anyaak niini Abram ḏɔkɛn ki nyaan. Maje Mɛlikizadɛk nici waanice niini alaan ci adiŋdiŋan Jook. 19Amayuk ni niini Abram enek nɛ, “Abon bai Jooi o adikir ɛɛnyca tammu taden ki looc amayukin ineet. 20Kanaatit Jook o adikir o atiritin ineet mɔk modo.” Eŋerak ni Abram Mɛlikizadɛk kaal oogi kaale ci ona anyaa ɔrɔɔnta o. Agɔɔn niini nɔkɔ o, eeci arɔɔŋ kaada Jook kaale o ɔɔra.
21Enek ni alaani o Sodom Abram nɛ, “Biti kaal cugun ɔɔra o dook, olla nyan aneet ɔl cigan o doon.”
22-23Bar abɛdɛkɛ Abram nɔɔnɔ anek nɛ, “Kɛtɛrkɛda naana zaare o Jook o adikir o ɛɛnyca tammu taden ki looc ka calaŋ kakɔyɛ kaal cugun, yo nuun een laamoc ci caavito alaŋ kakɔyɛ been nɛɛn, eeci alaŋ karooŋnyin ineet bitɔ bolol izi nɛ, Kanyeya Abram kizi arɔi. 24Alaŋ zin naana kagama gi ci ka kooyi ŋaatun been nɛɛn. Olla kagama dayiin ona adak ɔl ogane e doon. Aje ɔl ci kazi Mamra ki Ecika been Ana baal atiritan aneet ɔrɔɔnta o, abon aŋɛrai nɔɔgɔ kaal cigeec.”
15Zɔɔz o aterkedek Jooi Abram
1Ma vurte nice enek Jooi Abram wunozyai nɛ, “Má anyei ŋoliin. Ŋaan keen naana kilip cun, ma ŋaan kanyin ineet gi ci appe ɔrɔɔt kadizikin.”
2-3Bar abarzek Abram nɔɔnɔ anek nɛ, “Manyi Jook, gitaz ci ka dizikan aneet? Akɔmnan dɔl ci ka kavadawan. Bar kɔrɔk can o arigizi tiŋeere gabarɛnti onane kazi Ilizar een Damaciken.”
4Ma azii bodo niini molok ci Joowo anek nɔɔnɔ nɛ, “Alaŋ Ilizar ceen gabarɛn o avadin ineet, bar avadin tiŋeere ineet ŋɛɛrun cunɛ maany.” 5Ooyi ni Jooi Abram bitaala, ma akɔ anek nɛ, “Cin di tammu kɛŋ. Kɛɛp di monyony ci ɛɛl tammo kɛŋa neke mã anim. Anyei zin katin niina dɔl ci dɔl cugun ci meelik kotobtɔ ki monyony niceke.”
6Arek ni Abram ziniz Jook tuwɛnta ɔrɔɔt ɛlɛ. Ma atal Jooi nɔɔnɔ giye nico.
7Ma anek Jooi bodo nɔɔnɔ nɛ, “Aneeta Jook o kanyaanin ineet looce o kazi Uur nɛɛn, ka kiiya kanyin ineet looc nico ka kizi looc cun.”
8Bar ajin Abram nɔɔnɔ anek nɛ, “Manyi Jook o abal kaal dook, mayo zin ka kaga izi ŋiniti ŋintan o ku?”
9Ma ɛbɛdɛkɛ Jooi nɔɔnɔ anek nɛ, “Ŋaan katerkedekin zɔɔz oma ce. Inoko rak nyayan mool ci ŋai een loŋorec, ki nyɔɔn ceen root, ki mirkic, been yɛɛla ram.”
10Anyaak ni Abram Jook kaal nicoko dook, ma aku atɔdɔŋ, ma apak nɔɔgɔ dook kɔrgɛna kotobtɔ. Ma azɛt nɔɔgɔ dook kɛlɛbɛztɔ, maje yɛɛla alaŋ nɔɔgɔ aŋɛr kɔrgɛna. 11Ŋintimiliny nɔkɔ iitazɔ kuduvaana arɔɔŋ kadayit idi nicoko, ma aturan Abram kuduvaa nicoko.
12Mazi atoltol ii loota, ɛtɛɛda Abram ooŋnya ɔrɔɔt ɛlɛ, ma acin nɔŋ ci kɔl wunozyai, ma anyak ŋoliin ɔrɔɔt ɛlɛ. 13Enek ni Jooi nɔɔnɔ nɛ, “Agamnyi katin dɔlya ci dɔl cugun kɔɔt kiziti mirɔk looce ci ɔl oogi. Ma avɔ agide niigi ŋinaante irkitok eet tur lak wec (400). 14Bar zin ŋaan kapayei waanma ɔl ci anyek nɔɔgɔ kizi mirɔk o gerzitin. Ma vurta ŋaan abadaak dɔlya ci dɔl cugun o bodo ŋinito. Ma anyaa niigi looce nice kaal ci meelik ɔrɔɔt. 15-16Bar zin abon rak aavtiz niigi ŋinaante irkitok eet tur lak wec (400), eeci ŋaan kizi iiten ci ka kapai gerzitin ci ɔl o Kanan. Aje zin niina alya ŋaan arugi ŋinti rɛɛn ɔrɔɔt zɛɛ ma adaai kanyatiz.”
17Mazi akɔ ii loota, eyelizai iju ci anyak burɛt kibeen goo ci alanyit, ma aku awɔ kɛlɛk ona apaki e kɔrgɛna. 18Zin iitene nice ɛlɛ eterkedek bodo Jooi Abram zɔɔz ci anek nɛ, “Kanyi dɔl ci dɔl cugun looc nico akanai ŋaao ajɔŋɔz looc o Masiru zɛɛ ma akɔ arum liil o adikir kazi Yuparatiz. 19Ma nici looc ci ɔl o kazi Kenatiz ki Kenizatiz ki Kadamonatiz 20ki Ititaz ki Periz ki Rivam 21ki Amorit ki Kanan ki Gagacatiz been Jebta.”
16Egar been Ismayil
1Waanice Sarai ween ŋaa o Abram ŋaan awɔ koliin. Ma anyak niini dole ceen Masiren kazi zaar nɛ Egar ci aliŋliŋonek nɔɔnɔ kizi gabaren cin. 2Enek ni niini Abram nɛ, “Inoko acaban Jooi aneet kɔtɔɔ koliin. Abona di aromenu ki dole can een gabaren noko ka coma kavadjai naana ŋaatin.” Agama ni Abram zɔɔz ci aduwak Sarai nɔɔnɔ o. 3Ma anyek Sarai nɔɔnɔ gabaren cin kazi Egar noko kizi ŋaa cin aavtiz. Maje Abram abaawun waanice Kananakti irkitok amɔtɔ. 4Ataŋguzɔ ni Abram been Egar zɛɛ makacin anyawɔ. Bar mazi aga niini ɛlɛ anyawɔ nɔkɔ, ɔdɔŋi ɛlɛ Sarai, ma apɛz nɔɔnɔ.
5Enek ni Sarai Abram nɛ, “Inoko pezinɛt nici akunakan gole cun. Kanyin Egar ineet, bar mazi acin niini ɛlɛ anyawɔ nɔkɔ, abawan aneet. Ŋaan zin aga gi nico Jooi doon aneeta ki ineet ŋɛnɛɛn ŋaatina ci alɛɛm.”
6Ma abɛdɛkɛ Abram nɔɔnɔ anek nɛ, “Didi zin niini gabaren cun. Aavi niini dɔyize cun. Tugu niina olla gi ci arooŋ tuguwek nɔɔnɔ.” Otoborek ni Sarai Egar nɔŋ, ma ayɔk nɔɔnɔ, makacin uruk tuu.
7Ma akɔ ajowa toonnyaiti ci Joowo Egar lamurḏenti ci abil balala gole ci akɔ Masirɛ. 8Ma anek nɔɔnɔ nɛ, “Egar ween gabarɛn o Sarai, agoon naa ŋina?”
Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔnɔ anek nɛ, “Karuwa tuu kavira ŋaati Sarai.”
9Ma anek toonnyaiti nɔɔnɔ nɛ, “Miire bitɔ ŋaatin. Bitɔ liŋliŋozek nɔɔnɔ zinize ci alal.” 10Ma anek bodo toonnyaiti nɔɔnɔ nɛ, “Kazaaci waanma dɔl ci dɔl cugun kizi mɛɛlɛ ɔrɔɔt kɔkɔm eet ci akɛɛp.” 11Ma anek buk toonnyaiti ci Joowo noko nɔɔnɔ nɛ “Inoko niina anyake. Tiŋeere zin ookca logoz. Katek zin tiŋeere nɔɔnɔ zaar ci kazi Ismayil, eeci iziik Jooi luwa unun. 12Avaraciz zin katin niini kizi kelegit o too, ma amarnin niini ɔl dook, ma buk ɔl dook amarnin nɔɔnɔ. Ma abaak katin niini doon calaŋ aromɛ ki atenok ogin.”
13Izi ni Egar nɛ, “Inoko kicina didi naana Jook o. Buk acinan niini aneet, ma bar ŋaan karugi labak.” Akatek ni niini Jook o azɔɔzɔ ki nɔɔnɔ zaar ci kazi Jook o Acinan Aneet. 14Gi zin ci awɛ ɔl ṯuuk nice zaar ci kazi Acinan Jooi Aneet o nɛɛn. Ma ṯuuwi nicana ŋaan abil ŋaao aŋɛr Kadec been Bɛrɛd zɛɛ been inoko o.
15Mazi akɔ amiironek Egar kɔrɔk o Abram, ŋintimiliny nɔkɔ otowa niini ŋɛɛrin, ma akanek Abram dole zaar ci kazi Ismayil ebaal aduwan Jooi e. 16Ma iinyaye ci aritan Ismayil neke izi irkitowa o Abram eet wec ki tiin tɔrkɔnɔm (86).
17Terkediin o Joowo
1Mazi een Abram irkitowa eet wec kamɔtɔ ki tiin tɔrkɔc (99), eyelizak Jooi nɔɔnɔ ɛlɛ bodo, ma anek nɛ, “Keen Jook o kanyei dɔyiz dook. Ziiyan aneet tugu kaal ci abon. 2Ŋaan bodo kagoon naana terkediin onan been ineet, ma kanyin ineet dɔl ci dɔl cugun kiziti mɛɛlɛ gɛr.”
3Oloca ni Abram ɔɔ ŋaati adiŋdiŋani Jook, ma anek Jooi nɔɔnɔ nɛ, 4“Inoko katerkedekin naana ineet gi ci ka izi niina jijiti boryok ci meelik. 5Inoko ineet alaŋ bodo kazi zaar cugun nɛ Abram, bar kazi zaar cugun nɛ Ibrayim, eeci niina katin een baati ɔl ci meel. 6Kanyin katin ineet dɔl ci dolenu kizi mɛɛlɛ kadala loocok, ma eegin katin ogɛn ŋaatineeŋ alaat ci adiŋdiŋ loocowɛ. 7Kanyi tiŋeere terkediin onan kibil nɔkɔ kodot ŋaatun kibeen dolene ci dɔl cugun. Ma keen naana Jook cun nɔkɔ, ma keen buk Jook ci dɔl ci dɔl cugun. 8Kanyin tiŋeere ineet been dɔl ci dolenu looc ci inoko ɛɛnɛ niina modɛn ci akɔm eet ci agayin noko. Ma lɔɔci ci kazi Kanan noko dook izi looc ci dɔl ci dɔl cugun izi nɛɛn, ma keen naana Jook cineeŋ nɔkɔ.”
9Ma anek Jooi Ibrayim bodo nɛ, “Zin niina libire cun abon azoonɛ gi o karicanekin naana ineet tugu. Ma abon buk agɔɔn dɔlya ci dɔl cugun nɔkɔ. 10Abona zin ɔl o macik ŋaatunooŋ dook ateedi. 11Abona niiga ateedinu ka kizi teedinɛt nici bayen ci terkediin onan aneet kibeen ineet. 12Utuguz gi nico nɔkɔ zɛɛ been bulok ci katin ŋaan aavu e. Ma aritai dole ci mac ŋaatunooŋ, mazi adica niini iinya turge, abon ateedu niiga nɔɔnɔ. Utuguzek buk gi nico gabara ci mac aritai ŋaatunooŋ been gabara ci ataalanu ole ogɛn. 13Ɔl ci maci dook abon agɔɔn nɔkɔ ka keyelizai terkediin onane abil kodot teedinte cunooŋ o. 14Ma ɛɛti calaŋ atɛɛdi, alaŋ akeebonek niini ɔl ogan, eeci alaŋ azooni niini terkediin onan.”
15Ma anek bodo Jooi Ibrayim nɛ, “Inoko ŋaa cun kazi Sarai noko alaŋ bodo kazi zaar cigin nɛ Sarai, bar kizi zaar cigin nɛ Sara. 16Ŋaan kamayui naana nɔɔnɔ ka kitirayin logoz. Ma buk kamayui naana nɔɔnɔ ka kizi yaati boryok ci meelik, ma aritai katin dolene ci dɔl cigin alaata ci adikir.”
17Akati ni Ibrayim kozoŋti looc ŋaati adiŋdiŋani Jook, ma ararni ɛlɛ maany ziniza azi nɛ, “Ku ka kitira dole ŋaati kizɔyɛ matuwoc ceen irkitowa eet tur (100) o? Ku buk ka kitira Sara dole ŋaati izɔi niini matuwoc ceen irkitowa eet wec kamɔtɔ (90) o?”
18Enek ni niini Jook nɛ, “Inoko mã amayui Ismayil, avadanan koca niini aneet labak.”
19Bar anek Jooi nɔɔnɔ nɛ, “Akɔm! Ŋaan aritakin ŋaa cune kazi Sara noko logoz, ma akanei nɔɔnɔ zaar ci kazi Aizak. Ŋaan kazoonɛ naana terkediin onan baal kaduwa e nɔkɔ kodot ŋaatin kibeen dolene ci dɔl cigin. 20Maje giye ci akati Ismayil kazii zɔɔz cun o. Ŋaan zin kamayui nɔɔnɔ, ma kanyi nɔɔnɔ dɔl kibeen dɔl ci dolenu kizi mɛɛlɛ. Ma een niini katin jijiti alaat ceen amɔtɔ ram, ma kagoon katin naana dɔl cigin kizi bor ci appe. 21Bar zin ŋaan kagoon gi o kaduwa naana terkediinte onan ŋaati ŋɛɛrun o kazi Aizak o ŋaan aritai niini ŋaati Sara irkite ci ŋaan aku e.” 22Mazi akɔ aṯornɛkɛ Jooi zooze onin ki Ibrayim, ɔtɔɔ niini.
23Taman nɔkɔ iitene nice ɛlɛ ozooti Ibrayim zɔɔz o Joowo, ma atɛɛt ŋɛɛrin o kazi Ismayil been buk gabara o aritai ole onin, ki o ataalyai, ma ateedi maczɛt dook ɔlɔ. 24Ma ateedi buk Ibrayim niinilya ŋaati izitɔi irkitowa eet wec kamɔtɔ ki tiin tɔrkɔc (99). 25Aje Ismayil ceen ŋɛɛrin o izi irkitowa amɔnki iiyu waanci baal ateedinɛ niini neke. 26Ma eteede niigi dook iiten codoi ṯɔr nɔkɔ, 27kibeen gabara o kɔrɔk onin dook.
18Kernok ceen iiyu
1Ma iitene oman eyelezak Jooi Ibrayim ɛlɛ ŋaati ajɔŋɔz kɛɛn o Mamra. Iitene nice aavi niini loota ceez onin een rum rɛɛrna waaz iilya ŋaati aburni kɔr. 2Mazi adɔŋ ɔɔ, acin ɔl ceen iiyu ɛɛl. Bar tɛ codoi ŋaatineeŋ Jook gi, maje raman toonnyak. Maje Ibrayim alaŋ aga. Mazi acin niini nɔɔgɔ, odokonyozek ook urumek gɔl, ma akɔ azaa nɔɔgɔ ŋaati adiŋdiŋani. 3Ma anek nɛ, “Manyi, mã areezaŋ niiga aneet, má adiceku. Ivita uyubuzit rak ole can o ŋaato. 4Anycaŋ kanyaayuŋ maam ci ka otoonyci zɔɔ ka uyubuzit rak raa ŋina. 5Ka buk kanyaayuŋ dayiin ci atiritu eleeti ŋaan awoyu.”
Ma abɛdɛkɛ niigi Ibrayim anek nɛ, “Abona. Tugu eci aduwa o.”
6Iyiik ni Ibrayim ook kɛɛmawa, ma akɔ anek Sara nɛ, “Doma tela ci vɔɔr taman. Ŋɔɔny ka aayek kernok ḏɔkɛn.” 7Ma adokonyonek Ibrayim tiin, ma akɔ acina ariz ci ŋaan een mɔr ci adii ɔrɔɔt. Ma anyaa, ma aku anyek gabaren kotodoŋek nɔɔgɔ. 8Anyaa ni Ibrayim ŋoroc kibeen iira been idi, ma anyek nɔɔgɔ kadaktɔ. Ma arɛ niini nɔɔgɔ raa ŋinaante.
9Ma ajin niigi Ibrayim anek nɛ, “Aavi ŋaa ununɛ ŋaaḏaŋ?”
Abɛdɛkɛ niini nɔɔgɔ anek nɛ, “Aavi kɛɛmawa ŋaate.”
10Ma anek kernoiti codoi Ibrayim nɛ, “Didilɛ tiŋeere irkite ci aku e nyelowe nico ma kabada, kamɔda anyak Sara ceen ŋaa cun noko logoz anyɔtɔi.”
Maje Sara aziirar nɔɔgɔ kɛɛmawa eecitɔ. 11Aje waanice Ibrayim been Sara iziti matuwo ɔrɔɔt ɛlɛ. Sara alaŋaan anyak maam ugeec ŋaanu. 12Atarari ni Sara ɛlɛ maany, ma azi ziniza nɛ, “Inoko naaga dook kizita matuwo. Ku oca ka kanyakta dole o?”
13Ijin ni Manyi Ibrayim enek nɛ, “Naa arar Sara, ma azi nɛ, Didi dim ka kanyak dole ŋaati kizɔyɛ matuwoc o ku? 14Anyak gi ci akɔmnek Jook tɔ? Inoko zin abil eona kaduwakin ineet e. Tiŋeere irkite ci aku e nyelowe nico ma kabada, kajowa Sara anyawun logoz.”
15Zin giye o aŋolin Sara nɔɔnɔ, adaŋɔ niini izi nɛ, “Ŋaan katarar.”
Ma anek Jooi nɔɔnɔ nɛ, “Atararu uyen. Má adaŋe gaga.”
Ilalek Ibrayim Jook giye ci akati Sodom
16Mazi awɔ kernowa nicigi, itoonek Ibrayim nɔɔgɔ gɔl. Mazi avɔ arum niigi ŋinti kutul, icinit Sodom. 17Izi ni Manyi Jooi nɛ, “Alaŋ abon ŋaati karɔɔdɛ Ibrayim gi ci karooŋ kutugu noko. 18Eeci dɔlya ci dɔl cigin katin niigi eegin bor ci appe adɔi kak, ma amayuwi katin modɛna dook zaare cigin. 19Eeci kɛŋɛra naana nɔɔnɔ ka kuduwak niini dɔl ci dolenu kiziiktan aneet ka kutuguzɔ kaal ci abon, ka kozooti naana terkediin onan ŋaatineeŋ.”
20Enek ni Jooi Ibrayim nɛ, “Kazii kaviyak ci ɔl ci Sodom ki Gomora agɔɔn niigi kaal ci gɛr ɔrɔɔt, ma anyayit niigi oŋɛ ci gɛr appe ɔrɔɔt ɛlɛ. 21Karooŋ zin kook kicin naanalya mã didi agɔɔn niigi kaal ci gɛr kiyo aduyai o, ka kaga.”
22Idicek ni toonnyawa ɔɔt ki Sodom. Maje Manyi Jooi ŋaan ɛɛl niini ki Ibrayim. 23Iicayak ni Ibrayim nɔɔnɔ, ma ajin anek nɛ, “Anyak gi ci karooŋ kijinin. Didi dim niina akɔ uulal ɔl ci gɛr been ɔl o abon buk ŋinaante? 24Mã ajowa ɔl ci abon een eet ram kamɔtɔ (50), uulal ni ŋinite, ma alaŋ uuŋ giye ci akati nɔɔgɔ? 25Kagayin alaŋ agoon nɔkɔ. Alaŋ uulal ɔl o gɛr kibeen o abon buk, eeci alaŋ abon ŋaati apirnanɛ niina nɔɔgɔ dook gole codoi. Kagayin alaŋ agoon nɔkɔ, eeci een niina alaan o looc dook, ma apai niina kaal juruŋ keelit tɔp.”
26Ma abɛdɛkɛ Jooi nɔɔnɔ anek nɛ, “Mã kajowa ɔl ci abon een eet ram kamɔtɔ (50), kooŋ koca kutur nice giye cineeŋ calaŋ kuulal.”
27Ma abɛdɛkɛ Ibrayim nɔɔnɔ bodo anek nɛ, “Keen naana eet ci deer labak. Olla kalayin ineet bodo karooŋ kijinin. 28Mã ajowa niina ɔl ci abon een eet ram ki tiin tur (45), uulal koca kutur dook?”
Ma abɛdɛkɛ Jooi nɔɔnɔ anek nɛ, “Mã kajowa ɔl ci abon een eet ram ki tiin tur (45), alaŋ kuulal kutur nice.”
29Bodo ajin Ibrayim nɔɔnɔ anek nɛ, “Mã ajowa ɔl ci abon een eet ram (40), uulal koca kutur dook?”
Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔnɔ anek nɛ, “Mã kajowa ɔl ci abon een eet ram (40), alaŋ kuulal kutur dook.”
30Ilalek ni bodo Ibrayim Jook enek nɛ, “Má da abornekan nɔŋ mã kijinin bodo. Mã ajowa ɔl ci abon een eetoma kamɔtɔ (30), uulal koca kutur dook?”
Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔnɔ anek nɛ, “Mã kajowa ɔl ci abon een eetoma kamɔtɔ (30), alaŋ koca kuulal kutur.”
31Ma anek Ibrayim Jook nɛ, “Nyan kɛmɛda kijinin bodo. Mã ajowa ɔl ci abon een eetom (20), uulal koca kutur dook?”
Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔnɔ anek nɛ, “Mã kajowa ɔl ci abon een eetom (20), alaŋ koca kuulal kutur.”
32Ma ilalek bodo Ibrayim nɔɔnɔ anek nɛ, “Manyi Jook, má abornekan nɔŋ. Karooŋ kijinin bodo lak codoi ṯɔr nɔkɔ. Mã ajowa ɔl ci abon een amɔtɔ (10), uulal koca kutur dook?”
Ma abɛdɛkɛ Jooi nɔɔnɔ anek nɛ, “Mã kajowa ɔl ci abon een amɔtɔ (10), alaŋ koca kuulal kutur.”
33Mazi akɔ odotiz niigi zɔɔza, idicek Jooi. Ma amiironek Ibrayim kɔrɔk onin.
19Ulalinɛt o Sodom ki Gomora
1Ma avunak toonnyawa ceen ram o Sodom yomana, maje Lat aavi kutur araana. Mazi acin niini nɔɔgɔ, itiŋa jena, ma akɔ arumek gɔl, ma azaa nɔɔgɔ ŋaati adiŋdiŋani. 2Ma anek nɔɔgɔ nɛ, “Manyigi, ivita kɔrɔk can cɛlbɛz noko ŋaato ka otoonyit zɔɔ, ma ayubuzu baalin nico ole can o ŋina. Ŋaan aloku ŋeere ririwɔna.”
Bar abarzek niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Akɔm! Ŋaan koogina kutur kɛŋa ŋina.” 3Ma ilalek Lat nɔɔgɔ kivitak kɔrɔk. Makacin agamta niigi orkorit ki nɔɔnɔ. Ma akɔ agoonek niini nɔɔgɔ dayiin ceen ḏɔkɛn alaŋ amokcar.
4Mazi ŋaan acinɛ niigi nɔkɔ, ivita ɔl o Sodom macik dook, lɔgɔzɛt been ɔl o adikir buk, ma avu aliya ceez. 5Ma awo Lat, ma ajin anek nɛ, “Aavtiz ɔl ona avunak kɔrɔk cun o e ŋaa? Dunaket nɔɔgɔ bitaala ŋaato. Karooŋnya ka kɔŋɔzta.”
6Uduna ni Lat bitaalin, ma anyook karogi eci bawuco. 7Ma anek nɔɔgɔ nɛ, “Ɔl ogan, kilalekuŋ igeet calaŋ agoonu gi ci gɛr abil nɔkɔ. 8Eelit di, kanyei dɔl ceen kabarzɛ ŋaan aavtiz baala. Anycaŋ kudunakuŋ nɔɔgɔ. Ŋaan agooneku nɔɔgɔ gi ci olla arooŋnyu niiga utuguzek. Alaŋ abon ŋaati agoonu gi ci abil nɔkɔ ole nicoko, eeci ivitayan niigi aneet ole can o.”
9Bar anek niigi Lat nɛ, “Madayɛ ŋaatinaaŋ. Een niina modɛn ci rɛŋ. Niina ineet ŋɛnɛɛn ci ka duwayet gi ci kagoona o? Nyɛ ŋaatinaaŋ. Mã alaŋ anyeke, kagoonekin koca ineet gi ci gɛr bar kujuk ci ka kutuguzeya nɔɔgɔ o.” Ma ayɔɔt niigi Lat, ma uubunek karogi ka kooyoyit. 10Enico ɛlɛ udunta toonnyawa, ma agurak Lat ceez eecitɔ, ma anyook karogi. 11Ma atooza niigi ɔl o aavtiz ceez tatoga e dook kɛbɛrɛ kiziti rubenɛ calaŋ aga ŋinti abilni karogi. Ma adun niigi.
12Enektek ni toonnyawa Lat nɛ, “Mã anyei ŋɛɛrugun ki bɛɛnyugun ki kavanɛ been atenok ci abaak kuture nico, viri nɔɔgɔ rɛɛna. 13Itoonanet Jooi ageeta ka kivita kilipta kutur nico, eeci gerzitin uneeŋ izi appe ɔrɔɔt zɛɛ makacin otobor Jooi.”
14Ook ni Lat ole o arɔɔŋ kirikti bɛɛnyigin, ma akɔ anek nɛ, “Iyiikta ɛnyɛktɛ ŋina, eeci arɔɔŋ Jooi kuulal kutur nico.” Bar anyek niigi zɔɔz nico kizi bɔyɛn.
15Mazi ŋaan arire lɔɔci, omolmolanek toonnyawa Lat kiyiik. Anek niigi nɔɔnɔ nɛ, “Iyiik taman. Biti ŋaa unun been bɛɛnyugun ween ram e ɛnyɛktɛ ŋina, gɛrzɛ ŋaan adaaknu tedec ma alibe kuturi nici.”
16Mazi ŋaan miltiŋ Lat nɔkɔ, agamit toonnyawa nɔɔnɔ aziit ki ŋaa onin been bɛɛnyigin ween ram, ma avɔyi nɔɔgɔ zɛɛ ma aduŋni kutura, eeci awucnek niigi Jook. 17Ma ŋinaante enek toonnyaiti codoi nɔɔgɔ nɛ, “Odokonyit! Má abuudenu gɔla. Odokonyit ɔɔtɔ biyɛnɛ ka calaŋ adaaŋnu.”
18Bar abɛdɛkɛ Lat nɔɔgɔ anek nɛ, “Akɔm Manyigi. Má anyet kutuguza nɔkɔ. 19Inoko uyene itiritaŋu niiga aneeta laadun, ma ɛɛltawaŋu korok. Inoko zin biyɛn rɛɛnɛ ɔrɔɔt. Kaŋole karabɔŋ kadaai maŋaan kurum ŋinite. 20Bar anycaŋ rak kook kuture ci miliny abil ŋaate neke ka kɛɛlyai daayiza. Ajɔn niini ɔrɔɔt.”
21Ma abɛdɛkɛ toonnyaiti nɔɔnɔ anek nɛ, “Abona. Kagama zɔɔz cun o. Alaŋ kuulal kutur nice. 22Vir zin taman. Kareyin rak zɛɛ ma akɔ arum ŋinite.” (Zin giye o awɛ Lat kutur nice kizi kidic, akatozek ŋinite zaara ci kazi Zowar.)
23Mazi akɔ aduŋna ii, urum Lat Zowar.
24Ŋintimiliny nɔkɔ iitai Jooi tamma goo ci appe ɔrɔɔt, ma iinak Sodom been Gomora. 25Ma adica goo nici ŋinite dook. Ma adaai ɔl o abaak ŋinaante dook kibeen kaal o ɛɛl ŋinaante. 26Bar gɔla mazi abuudi ŋaa o Lat, enico ɛlɛ otowɛ niini kizi kɔrtɔn ceen mɛlɛ.
27Ma iitene ci ano gɔn o ririwɔna itiŋa Ibrayim ook ŋaa baal azɔɔzɔnɛ ki Jook e. 28Mazi akɔ agɛlɛm Sodom kibeen Gomora been ŋɛwonok o libir nice dook, acin niini burɛt ci appe iŋaaz ŋinaante kizi dovol akɔ ki tammu kɛŋ. 29Zin iiteni ci baal uulali Jooi kuturyok nicoko o, aada niini Ibrayim, ma aara Lat o abaak ŋinaante bitaala calaŋ adaai niini gooye nico.
Ŋiliz o dɔl o Lat
30Enico ɔtɔŋɔlɛ Lat looc ŋaati abaai kuture o kazi Zowar. Uluuk ni niini been bɛɛnyigin ween ram ɔɔtɔ biyɛnɛ, ma avɔ abaak bɔɔta ŋinaante. 31Ma iitene oman enek dole ceen abuu o ŋɔɔni ci miliny o nɛ, “Inoko baatina izi matuwoc. Maje ŋina akɔm eet ci ka kataŋguz ki naaga kibeen nɔɔnɔ kiyo ɔl loocowe dook o ka kanyayit dɔl. 32Inoko kanycek baatina nyaan ci abaayinɛ ka koromtɛ ki nɔɔnɔ ɛlɛ coma kanyak dɔl ci avadanet ŋaatin.” 33Ma baaline nice anycek didi niigi baatineeŋ nyaan ci awot. Mazi akɔ abaaki niini, iiya bɛɛnyin ceen abuu o, ma oogin ki nɔɔnɔ. Maje Lat alaŋ niini aga aromɛ ki bɛɛnyin o, eeci abaaki ɔrɔɔt ɛlɛ. 34Ma iitene oman enek bodo dole ceen abuu o ŋɔɔni ci miliny o nɛ, “Kataŋguza ki baaba bilija. Inoko kanycek nɔɔnɔ kowot nyaan bodo baaline nico ka ataŋguz niina ki nɔɔnɔ ka kojokta naaga dook dɔl ci avadanet ŋaatin.” 35Ma baaline nice anycek niigi baatin nyaan ci abaayinɛ bodo, ma aku oogin bɛɛnyin ci miliny o ki nɔɔnɔ calaŋ niini aga gi nico, eeci abaaki ɔrɔɔt. 36Anyaktɔ ni dɔlya ci Lat een ram noko ŋaatin ɛlɛ. 37Ma arita dole ceen abuu o ŋɛɛrin, ma akanek zaar ci kazi Mowab. Iiya ni izi niini jijiti ɔl o kazi Mowab dook. 38Maje dole ci miliny o itira buk niini ŋɛɛrin, ma akanek nɔɔnɔ zaar ci kazi Bɛnaami. Iiya ni izi niini jijiti ɔl o inoko kazi nɛ Amonata.
20Ibrayim been Abimilek
1Ŋintimiliny nɔkɔ uluuk Ibrayim ŋaa o kazi Mamra, ma iicak kidicilim akɔ ki ŋino kazi Negev, ma akɔ aal ŋaao aŋɛrɔn Kadec been Cur. Bodo ŋintimiliny nɔkɔ idicek ook abaak ŋaao kazi Gɛrar. 2Ma ŋinaante enek niini ɔl nɛ, “Ŋaa ci kazi Sara noko ŋɔɔna gi.” Itoonek ni alaani o kazi Abimilek abal Gɛrar ɔl Sara kɔɔt kanyaaktak ɔl nɔɔnɔ. 3Bar iitene oman baal eyelzak Jooi Abimilek ɛlɛ wunozyai, ma anek nɔɔnɔ nɛ, “Oowu niina ki daayiz, eeci ooyɛ ŋaa nico. Niini ŋaa ci eeto gi.”
4Maje Abimilek ŋaan koromtɛ ki Sara. Enek ni niini Jook nɛ, “Manyi Jook, akɔm gi ci gɛr kabaca. Má aruket aneet been ɔl cigan o kadaakta gaga. 5Ibrayim niinilya azi nɛ, Ŋaa nici ŋɔɔni gi. Bodo buk ŋaa alya azi nɛ, Ibrayim gɔtɔni gi. Kagoon zin gi nico zinize ci abon giye o kazii naana ŋaatineeŋ.”
6Enek ni Jooi Abimilek nɛ, “Ŋɛdɛt kagayin agoon gi nico zinize ci abon o. Gi zin calaŋ kanyin ineet uumi ŋaa nico o nɛɛn, eeci alaŋ karooŋnyin ineet baca oŋec. 7Inoko zin miirɔi nɔɔnɔ kook eete onin, eeci ɛɛti cinɛ o nyakaŋan gi. Ŋaan aŋaryonekin niini ineet gɛrzɛ ŋaan adaai. Mazi alaŋ amiirɛnɛ, adaai koca niina been ɔl ugun dook.”
8Ma ririwɔna ŋeertine co, otowa Abimilek ɔl ogin een inyaati dook. Mazi aku aduwak niini nɔɔgɔ zɔɔz nico, anyayit niigi ŋoliin ɔrɔɔt ɛlɛ. 9Otowa ni Abimilek Ibrayim, ma aku ajin anek nɛ, “Gitaz ci agooneket noko? Gitaz ci gɛrzɛ kagoonekin naana ineet ka uulalan o? Agoonekan gi ci gɛr ci akɔm eet oma laadun ci utugu nɔkɔ. 10Naa agoonekan gi nico naa?”
11Ma abɛdɛkɛ Ibrayim Abimilek anek nɛ, “Kagoon nɔkɔ o, eeci kabaaban kizik akɔm ŋina ɔl ci aŋole Jook. Kaŋole zin karabɔŋ koca arukan niigi aneet kadaak ka kooti ŋaa can o. 12Maje zin didi niini ŋɔɔna ci baaba gi. Alaŋ een ŋɔɔna ci yaai. Kiriyɛ zin naana nɔɔnɔ kizi ŋaa can. 13Mazi akɔ aaranan Jooi aneet ole o baaba olla kiiya kɔtɔɔ balala e, keneya naana nɔɔnɔ nɛ, Gi ci abon agoonekan ce. Loocowe ci karɛwɔn ki ɔl enek niina nɔɔgɔ nɛ, Keen ŋɔɔni gi.”
14Imiirɔi ni Abimilek Sara anyek Ibrayim, ma anyek buk niini nɔɔnɔ ɛɛza ki tiin been gabara. 15Ma anek Abimilek Ibrayim nɛ, “Nici dook looc can. Inoko baak ŋaati olla arooŋ niina.” 16Ma anek buk Abimilek Sara nɛ, “Kanyi gotonu ɛɛza ki tiin ci meelik ka kotoŋ niini gi o kagoonekin naana ineet, ka buk keyelizak ɔl o arumenu ki ineet dook akɔm niina gi ci gɛr agoon.”
17Aŋarowɔ ni Ibrayim ijin Jook ka kɛɛla Abimilek oŋece nico. Orogoz ni didi Jooi nɔɔnɔ. Ma buk anyek ŋaa onin ki ŋaai o gabara ogin een mirɔk kanyaktɔ labak. 18Eeci waanice onyook Jooi momɛt ci ŋaai o kɔrɔk o Abimilek dook giye ci akati Sara ceen ŋaa ci Ibrayim o.
21Tiryan o Aizak
1Amayuk ni Jooi Sara ebaal atɛrkɛdɛkɛ nɔɔnɔ e. 2Anyawɔ ni niini, ma ookcak Ibrayim ŋɛɛrin iinyaye baal aduwak Jooi nɔɔnɔ e ɛlɛ. Mã aritai dole e, izi Ibrayim matuwoc ci anyata. 3Ma akanek niini ŋɛɛrin nico zaar ci kazi Aizak. 4Mazi akɔ een Aizak iinya turge, ɛtɛɛt Ibrayim nɔɔnɔ kul ebaal aricanɛkɛ Jooi nɔɔnɔ kutugui e. 5Maje ma aritai Aizak e, izi Ibrayim waanice irkitowa eet tur.
6Atalɔ ni Sara ɔrɔɔt ɛlɛ, ma azi nɛ, “Inoko anyayan Jooi talniin ci kararnɛ. Buk ɔl o azii gi nico atalnɛ niigi kibeen aneet.” 7Ma azi niini bodo nɛ, “Akɔm baale laadun eet ci abaaban gi ci azi nɛ, Anyak Sara dole katin ŋaati izɔi matuwoc. Bar inoko zin kanyawa naana dole matuwoczete can noko.”
8Ma iroktai dole zɛɛ ma adikir. Mazi atɛɛt niigi nɔɔnɔ kezta, utugu Ibrayim kɔnyit ci doleco ci appe ɔrɔɔt iitene nice.
Tooyiinɛt o Egar been Ismayil
9Ma iitene oman icinun Sara Ismayil o arita Ibrayim ŋaati Egar ween Masiren amomoz Aizak. 10Enek ni Sara Ibrayim nɛ, “Tɔɔk ŋaa ceen miroi noko kibeen ŋɛɛrin kɔtɔɔzɔ. Alaŋ ka kozolit ŋɛɛrti ŋaa nico kɔrɔk kibeen ŋɛɛran Aizak.” 11Ma avir Ibrayim ziniz giye nico ɔrɔɔt ɛlɛ, eeci Ismayil buk ŋɛɛrin gi. 12Bar anek Jooi Ibrayim nɛ, “Má anyi ziniz kitirany zooze ci Ismayil been Egar gaga. Tugu eci aduwakin Sara o, eeci katin niina anyei dɔl ci dolenu terkediinte onan ŋaaten Aizak. 13Ŋaan buk katin kanyi Ismayil dɔl ci dolenu kiziti bor ci appe, eeci een niini dole cun buk.”
14Ma iitene co ŋeere ririwɔna anyaa Ibrayim dayiin ki buru ci maamu. Ma aku anyek Egar, ma itoon nɔɔnɔ ki ŋɛɛrin kɔtɔɔzɔ. Ma awɔ Egar zɛɛ makacin ook elektu balale o kazi Biirsaba. 15Mazi akɔ adicai maama burwa, uruk dole kɔr ɔrɔɔt ɛlɛ. Otoŋek ni niini dole gi ceen lugurgoc. 16Ma akɔ adɛyai niini ŋaaman, eeci anek niini ɛlɛ maany nɛ, “Alaŋ karooŋ kicin dole can noko ŋaati adaaŋni.” Ma akɔ alu ŋinaante.
17Iziik ni Jooi dole luwa, ma awo toonnyaiti ci Joowo tamma Egar, ma anek nɛ, “Alu naa? Má anyei ŋoliin gaga. Iziiwun Jooi luwa ci doleco o ŋaa ona ooŋne e. 18Inoko tiŋa jena. Bitɔ dɔŋa dole ka zoozek kajawɔ, eeci katin kamayuwi naana nɔɔnɔ, ma kanyi dɔl ci dɔl cigin kizi bor ci appe.”
19Ɔkɔl ni Jooi Egar kɛbɛrɛ, ma acin niini ṯuuk ci anyak maam. Ook ni ibitiz buru, ma anyaak dole. 20Ozooti ni Jooi dole, ma iroktai zɛɛ ma adikir. Ma abaak niini balale o kazi Paran. Ma ŋinaante izi niini eet ceen ceeloi ɔrɔɔt ɛlɛ. 21Ma ojowak yaatine nɔɔnɔ ŋinaante dole ceen Masiren, ma arɔcak nɔɔnɔ kizi ŋaa cin.
Ganɔn o Ibrayim been Abimilek
22Maje iinyaye niceke abal Abimilek looc nice, aje Vikol alaan ci takirnyawu. Ivitak ni niigi dook ramantiya Ibrayim, ma aku anek Abimilek Ibrayim nɛ, “Kacinin naana ineet amayukin Jooi kaale o agoon dook. 23Inoko terkedeyan zaare o Joowo baayiz ci kabaayi naana kibeen ineet yaak calaŋ alabanan aneet, karabɔŋ een dɔl cigan, karabɔŋ een dɔl ci dɔl cigan. Tuguweyet ineeta ki ɔl cigan o kaal ci abon, kiyo buk kagoonekin naana ineet kaal ci abon o.”
24Ma anek Ibrayim nɔɔnɔ nɛ, “Abon ɔrɔɔt. Kagama zɔɔz nico.”
25Oobek ni Ibrayim Abimilek zɔɔz ci ṯuuk o aama gabara o Abimilek gabara ogin dɔyiza, ma anyek kizi cineeŋ doon. 26Ma anek Abimilek Ibrayim nɛ, “Alaŋ kaga eet ci agɔɔn gi nico o. Ŋaan niina duwayan, ma ŋaan kiziik laadun zɛɛ been nɛɛn ci kaziiknɛ noko.” 27Anyaa ni Ibrayim ɛɛz been taŋ, ma aku anyek Abimilek. Utuguzɔ ni niigi dook ramantiya ganɔn ci ka kabaakti yaak. 28Ma aŋɛra bodo Ibrayim nyɔɔ ci ŋai torgɛrɛm ɛɛzaye ogin. 29Ma ajin Abimilek nɔɔnɔ anek nɛ, “Aŋɛra nyɔɔ nicoko naa?”
30Ma abɛdɛkɛ Ibrayim nɔɔnɔ anek nɛ, “Biti nyɔɔ ceen torgɛrɛm noko kizi cugun ka gawan keen didi eet ci kadawa ṯuuk nico o nɛɛn naana.” 31Akatozek ni ŋinite zaara ci kazi Biirsaba.
32Mazi avɔ adica niigi zɔɔz o akati ganɔn ŋaati kazi Biirsaba neke, imiirtozek Abimilek ki Vikol looc uneeŋ kazi Viliztiya.
33Oḏowa ni Ibrayim kɛɛt ceen motoŋtoc Biirsaba, ma adiŋdiŋan Jook o abil kodot ŋinaante. 34Ma abaak niini looce ci kazi Viliztiya neke ŋinti wun ɔrɔɔt.
22Cinan o Ibrayim
1Ma iinyaye ogɛn icina Jooi tuwɛn o Ibrayim. Awo Jooi nɔɔnɔ, ma anek nɛ, “Aavɛ ŋaaḏaŋ Ibrayim?”
Ma abɛdɛkɛ Ibrayim nɔɔnɔ anek nɛ, “Aneet ce.”
2Ma anek Jooi nɔɔnɔ nɛ, “Biti ŋɛɛrun ci kazi Aizak areez ɔrɔɔt noko. Biti looce o kazi Moraya ka bitɔ ruweyan nɔɔnɔ kizi todoyoi biye ci ŋaan kakɔ kayelekin ineet ŋinaante.”
3Ma ŋeere ririwɔna iitene oman uduula Ibrayim areema ka kook kutuguwi todoyoi, ma arek kaal zigir. Ma akɔyi Aizak kibeen gabara ceen ram, ma avɔ ŋaa baal aduwak Jooi nɔɔnɔ e. 4Ma awɔ niigi gɔla iinya iiyu. Mazi akɔ acin Ibrayim ŋinite rɛɛna kidicilim, 5enek niini gabara ogin nɛ, “Aavtiz ŋina ebeyit zigir. Kavɔya naana ki dole ŋinaante ka koota kidiŋdiŋanta Jook. Ŋaan kabadana.”
6Anyek ni niini ŋɛɛrin kanyak areema o ka kook kutuguwi todoyoi. Aje niinilya anyak kabaz ki kɛɛt ci gooyo. Ma ɔrkɔr niini ki ŋɛɛrin avɔ biyɛnɛ.
7Ijin ni Aizak baatin enek nɛ, “Baaba, inoko kanyak areema ki goo ci ka kɔɔt kutuguzi todoyoi. Inoo zin ɛɛz ci ka kɔɔtɔ kutuguz kizi todoyoi o?”
8Abɛdɛkɛ baatinɛ nɔɔnɔ anek nɛ, “Dole onan, ŋaan akɔ anyet Jooi niinilya azɛt codoi ŋinaante.” Ma awɔ niigi dook ramantiya adicek avɔ ŋinaante.
9Mazi avɔ arum niini ŋin baal aduwak Jooi Ibrayim e, utuguwa niini ŋinti taabinto, ma ataadek areema tadena. Ma acap ŋɛɛrin, ma akɔ ataadek buk areema taden. 10Odoma ni kabaz ka kɛtɛɛdi ŋɛɛrin alɛm. 11Taman nɔkɔ otowɛ Jooi tamma azi nɛ, “Bil di! Bil di! Má arui dole kadaak. 12Inoko kagawin aŋolinan didi niina aneet, eeci alaŋ ajurakan ŋɛɛrun.”
13Mazi adɔŋa Ibrayim ɔɔ, acin mirkic ci agam karada oto nɔɔnɔ bawuca. Ook ni adoma mirkic nico, ma aku atɛɛt alɛm, ma ataadek areema tadena, ma akanek goo ka kizi todoyoi ci arigiz ŋinti ŋɛɛrin o ka waan kuruk kadaak e. 14Akatek ni Ibrayim ŋinite zaar ci kazi nɛ Ŋaan Anyan Jooi. Been nuun inoko o ŋaan awo ɔl bɛ nice zaar ci kazi nɛ Ŋaan Anyan Jooi.
15Otowo ni Jooi Ibrayim bodo, ma anek nɛ, 16“Inoko katerkedekin naana Manyi Jooi zɔɔz ci ka kamayukin ineet giye o alaŋ ajurakan ŋɛɛrun. 17Ŋaan kamayukin ineet, ma ŋaan kazaaci dɔl ci dɔl cugun kizi mɛɛlɛ kotobtɔ ki monyony, karabɔŋ atobɔ ki kazac. Katin dɔlya ci dɔl cugun amɔk modɛn, ma ɔɔra kaalyan. 18Modɛna dook ajowa katin mayuwɛnɛt dolene ci dɔl cugun. Kagoon nɔkɔ o, eeci azii niina zɔɔz onan.”
19Ivitak ni Ibrayim ki Aizak gabara ogin, ma amiiri niigi dook avɔ ɔlɔ Biirsaba.
Dɔl ci dɔl o Nayor
20Ma iitene oman iziik Ibrayim itira gɔtɔnnya o kazi Nayor lɔgɔz cigin ŋaawe onin kazi Milka. 21Aritai Uza ɔɔwa. Ma anowa nɔɔnɔ Buz ki Kemuwel o iiya izi baati Aram 22ki Kesed ki Aazo ki Pildac ki Jidav been Bezuwel. 23Bezuwel iiya izi baati Rebeka. 24Ma buk arita Nayor ŋaawe cin aavtiz kazi Reuma lɔgɔz wec kazi zaar cigeec nɛ Teba ki Gaam ki Taac been Maaka.
23Daayiz o Sara
1-2Mazi akɔ een Sara irkitowa eet tɔrkɔnɔm ki tiin torgɛrɛm (127), adaak niini ŋaao kazi Ebiron looce o kazi Kanan. Ma iinon Ibrayim daayiz ci Sara o, ma aluwek nɔɔnɔ.
3Ma vurta itiŋa niini ŋaati ona aluwi noko, ma akɔ ole o kazi Ititaz raa, ma akɔ anek nɔɔgɔ nɛ, 4“Inoko kabaai naana ŋinaanto keen modɛn ci rɛŋ. Akɔmnan tɔdɔ cigan ŋina. Karooŋnyuŋ zin ataaleyaŋ tɔdɔwaye cugooc noko ŋintimiliny ka kadawi ŋaa can adaai noko.”
5Abɛdɛkɛ ɔl ci Ititaz noko Ibrayim anek nɛ, 6“Manygɔn, ziiyet di. Kacinin naaga ineet een eet ci adiŋdiŋ ɔrɔɔt ŋaatinaaŋ. Da ŋaa cun o boote ci olla ajowa niina abon bootwane cigaacak o. Akɔm ŋaatinaaŋ dook eet ci ajurakin ineet bɔɔt ŋaati adawɛ ŋaa cun o.”
7Itiŋa ni Ibrayim, ma aloca ɔɔ nɔɔgɔ kɔrgɛna, 8-9ma anek nɛ, “Mã iziikteyaŋ niiga ka kada ŋaa can o ŋina o, ijinteyaŋ Evron ween ŋɛɛrti Zowar ka kataaleyan bɔɔt o abil mane onin ŋaao kazi Makvila. Ijinteyan nɔɔnɔ ka kataaleyan ŋinite guruce ci aganɔ, ka gɔɔn kizi ŋintan dawiinto.”
10-11Aje Evron aavi buk tɔ ŋinaante. Ma abɛdɛkɛ niini Ibrayim ɔl dook kɔrgɛna anek nɛ, “Manygɔn, ziiyan di. Inoko kanyin ineet bɔɔt nice kibeen mana buk kɔkɔm guruc ci aruwekan. Kanyin ineet ɔl dook kɔrgɛna ŋina ka dawi ŋaa cun o.”
12Itiŋa ni Ibrayim ɔl kɔrgɛna, ma aloca ɔɔ. 13Ma anek Evron nɛ, “Inoko karuwekin guruc ci mano. Gama ŋaatan guruc nicoko ka kada ŋaa can o ŋinaante.”
14Abɛdɛkɛ Evron nɔɔnɔ anek nɛ, 15“Manygɔn, adak mana nici guruc ceen eet tur lak wec (400). Zin giye ci akanin ineet guruca nici ŋaatan kaal ci labak. Inoko bitɔ da ŋaa cuno ŋinaante labak.” 16Agama ni Ibrayim zɔɔz ci Evron o, ma akɛɛbak nɔɔnɔ guruc ci ona aduwa niini eet eet tur lak wec (400) o, ma anyek nɔɔnɔ ɔl dook kɔrgɛna ŋina.
17Gɔl zin ci ajowan Ibrayim mana ci Evron o nɛɛn. Abil mana nici ŋaao kazi Makvila ajɔŋɔz ŋin o kazi Mamra. Zin kaala o anyak mana nica dook izi ci Ibrayim. 18Agawozek zin ŋinita Ibrayim ole o kazi Ititaz dook.
19Adawun ni Ibrayim ŋaa onin kazi Sara boote o abil mane nice looce o kazi Kanan. 20Zin mana baal een mana ci ɔl o kazi Ititaz e, ki bɔɔt o abil mana izi ci Ibrayim ka gɔɔn kadayɔi ɔl oginɛ.
24Ŋaa o Aizak
1Maje waanice Ibrayim izi matuwoc, ma amayun Jooi nɔɔnɔ laadun kaale o agɔɔn dook. 2Mazi akɔ arɔɔŋ Aizak rociin, otowa Ibrayim gabaren onin adikir abal kaal ogin dook. Ma anek nɔɔnɔ nɛ, “Inoko karooŋnyin ineet tugu gi ci kaduwakin ce. 3-4Abona amiire akɔ looce o baaba ka bitɔ jowak ŋɛɛran Aizak ŋaa cin atenowe ogan ŋinaante. Alaŋ karooŋ cinak nɔɔnɔ ŋaa cin dolene ci Kanan o ŋina. Didi karooŋnyin ineet tugu gi nico tammalya.”
5Ma abɛdɛkɛ gabarɛnti nɔɔnɔ anek nɛ, “Mã kajowai ŋɛɛrun ŋaa ŋinaante, ma ajura ŋaati akunakɛ Kanan ŋina, kutugu ku? Kiiya kitoon ŋɛɛrun kook kabaak ŋinaante?”
6Abɛdɛkɛ Ibrayim nɔɔnɔ anek nɛ, “Akɔm! Alaŋ karooŋnyin tugu nɔkɔ been nɛɛn. 7Jook o tammu tadenu nɛɛn o aduŋnanan aneet bitaala ole o baaba been looce o atenok ogan. Ma aterkedekan niini aneet gi ci azi nɛ, Ŋaan kanyi dɔl ci dɔl cugun looc nico kizi cineeŋ. Zin zooze nico ŋaan itoonakin Jooi ineet toonnyai onin tamma ka kotonayin ineet nɔkɔ zɛɛ ma akɔ anyaai ŋɛɛran ŋaa cin ŋinaante. 8Mã ajura dole ci ajowa o, akɔmnin ineet gi cun. Maje naana alaŋ karooŋ toonek ŋɛɛran ŋinite.” 9Agama ni gabarɛnti zɔɔz ci aduwak Ibrayim nɔɔnɔ o.
10Ma akɔyi niini nyakalɛt ceen amɔtɔ, ma akɔyi buk niini kaal ci abon kaale o Ibrayim abon dook. Itiŋgazɔ ni niini kibeen gabara oogi ɔɔtɔ looce o kazi Mesopatamiya, ma avɔ zɛɛ been kutur o abaai Nayor.
11Mazi avɔ arum niigi kutur nice, itikte, ma anyek gabarɛnti nici nyakalɛt kataŋguzɔ loota ŋaati ajɔŋɔz ṯuuk ci anyak maamu ŋinaante. Aje lɔɔci izi yoman. Izi ŋino gɔɔn ka kivita kotogoci ŋaai maam ṯuuwa. 12Aŋarowɔ ni niini izi nɛ, “Jook o alaan onan Ibrayim, ɛɛlawan da. Nyan gi ci karooŋ o waanico. Yelizak bonat unun alaan onan Ibrayim. 13Cinan aneet ŋaati kaavɛ ṯuuwe nico o. Mã anyak tedec dɔl ci avu agɔc maam ŋina, 14Kajin tedec codoi ŋaatineeŋ kanei nɛ, Nyan da maam ci kawudi. Mazi anekan nɛ, Orɛ maam kodɛ, ŋaan buk kagɔcai nyakalɛt cugun o maam, anyek koca nɔɔnɔ kizi dole ci aŋɛrai niina Aizak ka kizi ŋaa cin nɛɛn. Mã agooni gi nici kibil nɔkɔ, kagawin koca naana didi eyelizayu niina bonat unun alaan onan Ibrayim.”
15Mazi ŋaan aŋaryɛ niini nɔkɔ, iiya dole ceen kabarzec kazi Rebeka iilaya iju ci maamu ɔɔwa. Niini tinati Bezuwel ween ŋɛɛrti Nayor ki ŋaa onin kazi Milka. Nayor niini gɔtɔni Ibrayim. 16Dole nici niini kabarzec ci alina ɔrɔɔt ɛlɛ, ma ŋaan aavi baala. Iiya ni ook niini ṯuuwa, ma abitiz iju. 17Odokonyozek ni gabarɛnti nici nɔɔnɔ, ma akɔ anek nɛ, “Nyan da maam ci kawudi.”
18Ma anek dole nɔɔnɔ nɛ, “Ija, kodɛ.” Ma adɔŋa maam, ma agamek nɔɔnɔ kowodɛ. 19Mazi akɔ alal, enek dole nɔɔnɔ nɛ, “Nyan kanyaak buk nyakalɛt cugun o maam ka kuwude.” 20Ma aḏuutek maam abala, ma adɔkɔny akɔ anyaa maam oogi bodo, ma awodɛ nyakalɛta dook zɛɛ ma alal. 21Maje gabarɛntɛ nici olla aŋaamnek niini nɔɔnɔ liŋliŋonte ci agɔɔn o arɔɔŋ ka kaga mã een dole ci aŋɛrak Jooi nɔɔnɔ o nɛɛn.
22Mazi akɔ odotiz Rebeka ŋaati awotzi nyakalɛt, aara gabarɛnti lawonyawoc ceen warki, ma arikɛ dole oŋec. Ma aborcɛkɛ bodo nɔɔnɔ warki ci appintik een ram azɛɛn. 23Ma ajin niini nɔɔnɔ anek nɛ, “Een dole ci ŋɛnɛ? Karooŋ kook kataŋu baalin ole cunooŋ o. Anyak ŋinti kɔɔŋɛ ŋinaante tɔ?”
24Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔnɔ anek nɛ, “Keen tinati Bezuwel ween ŋɛɛrti Nayor been Milka. 25Kanyaka artɛ ci adɔi ka kataŋguzɛ nyakalɛta been buk ci colai adak niigi. Ma buk anyak ŋinti ka ataŋguzɛ niiga.”
26Oloca ni gabarɛnti ɔɔ, ma adiŋdiŋan Jook. 27Azi nɛ, “Kanaatin ineet Jook o alaan onan Ibrayim, eeci azoonɛ zɔɔz unun aterkedu niina kibeen alaan onan. Ma ayitanan buk aneet zɛɛ ma didi arumnyan atenok o Ibrayim.”
28Ook ni odokonyozek Rebeka ceez o yaatin, ma akɔ aduwak nɔɔnɔ zoozok o arumonɛ niini ki gabaren e dook. 29Maje Rebeka anyak gɔtɔni ci kazi Leban. 30Mazi acin Leban warki ci anyak ŋɔɔnnya oŋeca o been ci anyak azeene o, ma azii niini buk zɔɔz ci tɛ aduwak ɛɛti nici ŋɔɔni o ŋaati aduwakɛ ŋɔɔnnya yaatin o, itiŋa niini ook gabarente o Ibrayim ŋaa ona aali nyakalɛt ṯuuwa e. 31Ma akɔ anek nɔɔnɔ nɛ, “Ija, kɔɔtɔ ɔlɔ. Kacinin ineet een inoko eet ci amayukin Jooi. Aavi bitaala ŋina naa? Kanyei ŋinti ka tikɔi ole can e, ma anyak buk ŋinti ka kaavtiyɛ nyakalɛta.”
32Anyaak ni Leban gabaren kɔrɔk onin, ma aku aara kaal dook nyakalɛtɛ, ma aavetek nyakalɛt artɛ ci adɔi ka kataŋguzei been artɛ ci colai ka kadayit, ma anyaa maam ci ka kotoonyci gabarɛnti been ɔl ogin ɔrkɔr zɔɔ. 33Ma anyaak niigi nɔɔgɔ dayiin. Mazi avu dayiin, anek gabarɛnti nɔɔgɔ nɛ, “Alaŋ rak kadake zɛɛ ma kaduwakuŋ igeet gi ci kakunɛ o.”
Enek ni Leban nɔɔnɔ nɛ, “Duwa labak.”
34Ma anek gabarɛnti nɔɔgɔ nɛ, “Keen naana gabaren ci Ibrayim ween gɔtɔni Nayor. 35Amayuwun Jooi nɔɔnɔ ɔrɔɔt ɛlɛ, ma anyek nɔɔnɔ kabalɔ kanyak ɛɛza ki tiin ki zigire ki nyakalɛt ki warki been gabara ci mac ki ci ŋai. 36Itirak nɔɔnɔ Sara ween ŋaa onin ŋɛɛrin ŋaati izɔi matuwoc. Ma anyewun niini ŋɛɛrin nico kaal ogin anyak ɔlɔ dook. 37Aricanekan zin alaani onanɛ aneeta anekan nɛ, Má acinai ŋɛɛran ŋaa cin modene ci Kanan karomena o. 38Bitɔ ole o baaba een bor onan ka bitɔ cinak ŋɛɛran ŋaa cin ŋaatineeŋ. 39Ma kanei naana nɔɔnɔ nɛ, Mã ajura dole ŋaati kɔrkɔrana, kutugu ku? 40Abɛdɛkan niini aneet anekan nɛ, Jooi o kazoonɛ naana zɔɔz onin ŋaan itoonakin ineet toonnyai ci orkoryu ki ineet ka kitiritin zɛɛ ma akɔ ajowai ŋɛɛran ŋaa ole ogan een bor o baaba ɛlɛ. 41Mã akɔ zɛɛ been bor onan, yo nuun ajurakin niigi ineet dole calaŋ anyaa, ɔkɔmawin koca ineet gi cun kina.
42Mazi ona kaku karum ṯuuk nico waanico ŋina o, kiiya kijina Jook kanei nɛ, Manyi ween Jook o Ibrayim, tiritan. Nyan gi o karooŋ keronnye nico. 43Inoko acinan niina aneet kabil ṯuuk nico otoga ŋina. Zin mã aku dole ceen kabarzec ka kiiya kɔtɔgɔcɔ ṯuuwa ŋina, kanei tedec naana nɔɔnɔ nɛ, Nyan maam ci kawudi. 44Mazi agama niini, ma anyan maam kowodɛ, ma anyek buk nyakalɛt cigan o maam kuwude, izi koca niini ŋaa ci acinai niina ŋɛɛrti Ibrayim nɛɛn. 45Mazi ŋaan kaŋaryɛ nɔkɔ, iiya Rebeka anyaa iju ɔɔwa, ma aku akɔ ṯuuwa ka kook kɔtɔgɔcɔ. Mazi kanei naana nɔɔnɔ nɛ, Nyan da maam ci kawudi, 46ɔdɔŋa didi niini maam, ma agamekan anekan nɛ, Orɛ, kodɛ. Ŋaan buk kanyaai nyakalɛt cugun o maam ka kuwude. Kowodɛ ni naana, ma awodoz niini nyakalɛt cigan o buk. 47Kijina ni naana nɔɔnɔ keneya nɛ, Baatun ŋɛnɛ? Ma abɛdɛkan niini anekan nɛ, Keen tinati Bezuwel ween ŋɛɛrti Nayor ki Milka. Mazi kakɔ kazii gi nico, karikɛ nɔɔnɔ lawonyawoc ceen warki oŋec, ma kaborcɛkɛ ci appintik een ram azɛɛn. 48Koloca ni ɔɔ kidiŋdiŋana Jook o alaan onan Ibrayim giye o ayelzekan niini aneet gɔl zɛɛ ma kaku karum bor onin, ma kaku kajowai nɔɔnɔ tinati ŋɛɛrti gɔtɔnɔn ka kizi ŋaa ci ŋɛɛrin. 49Inoko zin mã agamanu zɔɔz nico, ma arooŋnyu utuguzek alaan onan Ibrayim gi ci abon, uduktayaŋ. Mã alaŋ agamanu, uduktayaŋ ka kaga naana gi ci kagoon.”
50Ɛbɛdɛkɛ ni Leban been Bezuwel nɔɔnɔ enektek nɛ, “Zɔɔz nici aku Joowa. Akɔm naaga gi ci ka kuduktawa. 51Rebeka ceeni. Biti nɔɔnɔ ka kook kizi ŋaa ci ŋɛɛrti alaan cun o, eeci aduwan Jooi o.”
52Mazi azii gabarɛnti ci Ibrayim noko zɔɔz nico, oloca ɔɔ, ma adiŋdiŋan Jook. 53Aara ni niini rumanɛ ci alina ki nyaziya been marakcak ceen warki, ma anyek dook Rebeka. Ma anyek buk niini gɔtɔni Rebeka been yaatin kaal ci ataalyai guruce ci meelik ɔrɔɔt.
54Adaktɔ ni gabarɛnti ci Ibrayim noko been ɔl ogin ɔrkɔra. Ma oogin baalin ŋinaante. Mazi acinɛ niigi ŋeere, izi gabarɛnti nɛ, “Itoonteyaŋ gɔl kimiire kook alaane onan.”
55Bar gɔtɔni Rebeka been yaatin azi nɛ, “Akɔm! Alaŋ awoyu. Karooŋnya rak koromtewa ki dole ɔlɔ ŋina iinya amɔtɔ. Enice ŋaan awoyu.”
56Bar anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Má alamnyetu gaga. Ma anyewun Jooi keroni can o kobona o, anycaŋ kimiire taman kook alaane onan.”
57Abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Nyet kutuyawa dole ka kijinta nɔɔnɔ ɛlɛ kuduwa gi cin.” 58Utuya ni niigi Rebeka, ma avu ajin anek nɛ, “Arooŋ niina ɔtɔɔz been eet nico inoko?”
Abɛdɛkɛ niini nɔɔgɔ anek nɛ, “Ii, kawoya labak.” 59Anycek ni niigi Rebeka been ŋaa baal gɔɔn agam nɔɔnɔ kidikzɛta e ka korkorit ki nɔɔgɔ.
60Ma amayuk niigi Rebeka anek nɛ, “Tɔ yaak. Bitɔ tira dɔl ci meelik gɛr. Ma abon amɔk katin dɔlya ci dɔl cugun modɛn.”
61Acabtɔ ni Rebeka ki laŋotin, ma atɔɔt nyakalɛt, ma awɔ.
62Aje Aizak iinyaye niceke iiya abaak looce o kazi Kanan libire ci akɔ ki tɛnɛt e ajɔŋɔz ṯuuk o kazi Acinan Jooi Aneet. 63Ma iitene oman yomana mazi akɔ awɔ olla niini tuuwa ŋaati vɔɔr, acin nyakalɛt ci avu, ma akɔ arumek niini nɔɔgɔ gɔl. 64Mazi akɔ acin Rebeka Aizak, uduna niini nyakala. 65Ma ajin gabaren ci Ibrayim o anek nɛ, “Eet ci ŋɛnɛ ci awoya ŋaati vɔɔr aku arumeket gɔl o?”
Anek niini nɔɔnɔ nɛ, “Eet cun o nɛɛn nica.” Odoma ni niini rum, ma abuŋi ɔɔ.
66Mazi aku Aizak, uduwak gabarɛnti nɔɔnɔ kaal o agooni dook. 67Ooyi ni Aizak ŋaa cin o ceeze o yaatin Sara. Arɛɛz Aizak Rebeka ɔrɔɔt ɛlɛ. Ɛtɛɛdjai ni niini inoniinte o akoloni yaatin.
25Dɔl o Ibrayim
1Ɔrɔca ni bodo Ibrayim ŋaa oma ci kazi zaar nɛ Ketura. 2Ma aritak ŋaa nici nɔɔnɔ lɔgɔz ci kazi zaar cigeec nɛ Zimran ki Jokcan ki Medan ki Midiyan ki Acbak been Cuwa. 3Iiya Jokcan izi baati Ceba been Dedan. Dɔl ci dɔl o Dedan nɛɛn o kazi Acurim kibeen Letucim been Leumim. 4Ŋɛɛrigi Midiyan nɛɛn o kazi zaar nɛ Eva ki Ivar ki Aanok ki Abidi been Eldaa. Nicigi dook dɔl ci dɔl o Ketura.
5Anyek Ibrayim kaal ogin anyak dook Aizak. 6Maje waanice maŋaan arogi niini e anyek buk kaal oogi ŋɛɛrigin o arita ŋaane ogin aavtiz. Ma anyek niini ŋɛɛrigin ci arita ŋaane cigin aavtiz o kuluugit kɔɔt ki jen ka kedeyɔ ki ŋɛɛrin Aizak.
Daayiz o Ibrayim
7-8Inoko Ibrayim izi matuwoc ɔrɔɔt ɛlɛ zɛɛ ma apirna niini ŋaati izɔi irkitowa eet turge kamɔtɔ ki tiin tur (175). 9Ma ada nɔɔnɔ ŋɛɛriginɛ Aizak been Ismayil boote o ŋino kazi Makvila o abil mane o ajɔŋɔz Mamra libire ci jenu e. 10Nici ŋin baal ataala Ibrayim ŋaati Evron ween ŋɛɛrti Zowar ween borit o ɔl o kazi Ititaz e nɛɛn. Zin Ibrayim ki Sara ween ŋaa onin adaye niigi dook ramantiya ŋinaante. 11Ma vurte o adaayi Ibrayim, amayuwun Jooi ŋɛɛrin Aizak. Maje iinyaye niceke abaak niini ṯuuwe o kazi Laroi. Kazi kɛŋ ci zaar nicoko nɛ Acinan Jooi Aneet.
Dɔl o Ismayil
12Ceegi dɔl ci dɔl o Ismayil ween ŋɛɛrti Ibrayim o arita niini ŋaati Egar ween Masiren baal aliŋliŋonek Sara kizi gabaren e. 13Iiya itira Ismayil ŋɛɛrigin ci kazi zaar cigeec nɛ Nebat ween abuu, ma ano Kedar ki Adbel ki Mibsam 14ki Micma ki Duma ki Maza 15ki Adad ki Tema ki Jetur ki Navic been Kedema. 16Nɔɔgɔ zin nɛɛn o ivita iziti modɛn ween amɔtɔ ram, ma akanonek zaara ugeec vitɛn ci abaai niigi o dook. 17Mazi akɔ een Ismayil irkitowa eet tɔrkɔnɔm kamɔtɔ ki tiin torgɛrɛm (137), adaawun niini. 18Ma abaak dɔlya ci dɔl ci Ismayil o ŋaao aŋɛr Aavila been Cur. Ŋinti abaai niigi o akanai ŋaao ajɔŋɔz Masir, ma aku akɔ ki Asiriya. Adɛyai niigi vitɛnane o abaai dɔl o Aizak.
Tiryan o Jakob ki Esɔ
19Ceeni zɔɔz ci akati ŋɛɛrti Ibrayim o kazi Aizak. 20Mazi akɔ een Aizak irkitowa eet ram (40), ɔrɔca niini ŋɔɔni Leban o kazi Rebeka ween tinati Bezuwel o looc o kazi Aram. 21Bar ɔtɔɔ Rebeka koliin, ma giye nico aŋarowɔ Aizak ɔrɔɔt ɛlɛ ajin Jook ŋaaten Rebeka ceen ŋaa cin o. Iziik ni Jooi ŋaryiin cin o, makacin anyawɔ Rebeka. 22Anyak niini codɛ, ma amɔɔt codɛna nici nɔɔnɔ kɛŋa ɔrɔɔt ɛlɛ. Izi ni niini nɛ, “Gitaz ci agoononekan noko.” Ma akɔ ajin Jook giye ci amɔɔni dɔlya kɛŋa ɔrɔɔt noko.
23Enek ni Jooi nɔɔnɔ nɛ, “Anyei niina boryok ram kɛŋa. Tiŋeere ma ookca niina nɔɔgɔ, mazi avɔ adikir, aŋɛrɔ niigi, ma ayɔwɔ. Codoi ŋaatineeŋ adɔi ŋaati gɔnɔn, bar abuuwi een katin niini tutur.”
24Mazi akɔ ookcai Rebeka ookca codɛ ceen lɔgɔz een ram. 25Adoma ceen abuu o meerik ɔrɔɔt, ma alɔ ɛlɛ cinɛ o ɔrɔɔt. Ma akanek niigi nɔɔnɔ zaar ci kazi Esɔ. 26Aje ci anowa gɔn o, agam gɔtɔni ginyginyec kɔkɔrkɔrantɔ niigi dook ŋaati aritan o. Ma akanek ɔl nɔɔnɔ zaar ci kazi Jakob, eeci agam niini gɔn ginyginyec. Ma ookcai dɔlya e, een Aizak irkitowa eet iiyu (60).
Ataalinɛ Esɔ abuuzɛt onin
27Mazi akɔ adikir lɔgɔz nici, izi Esɔ eet ci ceeliinto ci arɛɛz weet ci awɔyi tuuwa. Aje Jakob ajaki niini, ma arɛɛz aavuzit ɔlɔ. 28Arɛɛzɔ Aizak ki Esɔ, eeci anyaak niini nɔɔnɔ idi ci kelego. Aje Rebeka arɛɛzɔ niini ki Jakob.
29Ma iitene oman aak Jakob dayiin cigin. Aje Esɔ aku ceela adaya nɔɔnɔ magiz ɔrɔɔt. 30Ma aku anek niini Jakob nɛ, “Adakan magiz ɔrɔɔt. Tiritan taman. Nyan dayiine cugun meerik noko ci kadei.” (Gi zin ci ka kutuyi ɔl dɔl ci Esɔ kizi zaara cigeec nɛ Edom o nɛɛn nici. Kɛŋ ci zaar nicoko akati meeritin ci dayiin niceke.)
31Ma abɛdɛkɛ Jakob nɔɔnɔ anek nɛ, “Mã arooŋ kanyin naana ineet dayiin cigan o, anyan rak niina aneet abuuzɛt unun.”
32Anek Esɔ nɔɔnɔ nɛ, “Abona! Ŋaan kanyin labak. Inoko kɔjɔŋɔza daayiz. Zin yo mã kadaai, agoonekan abuuzɛt gitaz ci abon?”
33Ma abɛdɛkɛ Jakob nɔɔnɔ anek nɛ, “Kutuguz rak ɔɔwa terkediin ci anyan aneet abuuzɛt.”
Utugu ni Esɔ terkediin ci anyekɛ nɔɔnɔ abuuzɛt onin. 34Anyek ni Jakob nɔɔnɔ ḏɔkɛn been wuci ci cominto. Adawɔ ni Esɔ, ma awodɛ, ma iŋaaz, ma awɔ. Zin giye nico ɛcɛlbɛzan Esɔ abuuzɛt onin.
26Abaak Aizak Gɛrara
1Ma iinyaye niceke anyak waanice lɔɔci tarjo ci appe ɔrɔɔt kiyo baal rak aku baale maŋaan arogi Ibrayim e. Ook ni Aizak ŋaati Abimilek ween alaan o ɔl o kazi Viliztiya ŋaao kazi Gɛrar. 2Eyelizak ni Jooi Aizak ɛlɛ ma anek nɔɔnɔ nɛ, “Má akɔ Masirɛ. Bar baak looce nico ebaal kaduwakin e. 3Baak ŋina. Ŋaan karomɛ naana ki ineet, ma ŋaan kamayukin ineet. Ŋaan kanyin ineet kibeen dɔl ci dɔl cugun looc nico ka kɛlɛɛmnyai zɔɔz baal katerkedei naana baatun Ibrayim e. 4Ŋaan kanyi dɔl ci dɔl cugun kiziti mɛɛlɛ kotobtɔ ki monyony, ma ŋaan kanyi nɔɔgɔ ŋinito dook kizi cineeŋ. Katin boryowa ci loocu noko dook amayuwi niigi ŋaaten dɔl ci dɔl cugun. 5Kagoon nɔkɔ o, eeci baale baatune Ibrayim aziiŋnan aneet, ma azooni lotinok ogan.” 6Abaak ni Aizak looce o kazi Gɛrar.
7Ma iitene oman mazi ajin ɔl o Gɛrar Aizak gɔl ci Rebeka ween ŋaa onin, enek niini nɔɔgɔ nɛ, “Niini ŋɔɔna gi.” Aŋole niini ŋaati anɛ nɛ, Niini ŋaa can, eeci abaaban niini karabɔŋ ɔl nicigi aruk nɔɔnɔ kadaak ka kooti ŋaa cin o, eeci alina niini ɔrɔɔt. 8Mazi akɔ abaak Aizak ŋinaante ŋinti wun, iitene oman icinun alaani o kazi Abimilek bitaalin ceez onin wun nyapildiŋa, ma acin niini Aizak abulbulanɔ kibeen ŋaa onin amici. 9Otowa ni Abimilek Aizak, ma anek nɛ, “Nicini ŋaa cun gi. Alaŋ een ŋoonu. Naa azi nɛ, Niini ŋoonu o?”
Abɛdɛkɛ Aizak nɔɔnɔ anek nɛ, “Kabaaban kazi nɛ, Karabɔŋ koca arukan ɔl kadaak giye ci akati nɔɔnɔ mã kazi nɛ, Niini ŋaa can gi.”
10Abɛdɛkɛ Abimilek nɔɔnɔ bornɛt nɔŋa anek nɛ, “Agooneket gi nico nɔkɔ naa? Karabɔŋ bar ɛɛti codoi ole cigan o oogin kibeen ŋaa cun o. Mazi agooni gi ci abil nɔkɔ, akunaket koca ageeta gerzitin ŋaaten ineet.” 11Itilo ni Abimilek ɔl ogin dook anek nɛ, “Mã anyak eet codoi ŋaatunooŋ ci agoonek gi ci gɛr Aizak, karabɔŋ een ŋaa cin o, aruwe koca niini kadaak.”
12Ma irkite nice ɛlɛ oḏok Aizak ḏowo cigin ŋinaante, ma abiir labina ciginɛ noko ɔrɔɔt ɛlɛ, eeci amayuwek Jooi nɔɔnɔ. 13Ma azaaci kaala ciginɛ noko dook kizi mɛɛlɛ zɛɛ makacin izi niini aroi ɔrɔɔt ɛlɛ. 14Ma abal niini tiin kibeen ɛɛza, ma anyak gabara ci meelik gɛr. Mazi akɔ acin modɛna o kazi Viliztiya botorzɛt cin o, inyigitit niigi nɔɔnɔ. 15Ɛmɛrɛŋɛnit ni niigi ṯuuwanɛ o Aizak baal adawa gabara o baatin Ibrayim e. Ajukek niigi ṯuuwanɛ nicoko biyɛn konyooktɛ.
16Enek ni Abimilek Aizak nɛ, “Luuk kuture cinaaŋ o. Anyawu niina dɔyiz ci appe ɔrɔɔt juket ageeta.” 17Uluuk ni Aizak, ma akɔ aal ŋewone o ŋino kazi Gɛrar. Ma abaak ŋinaante ŋinti wun. 18Adaac ni bodo gabara o Aizak ṯuuwanɛ baal adayai baale irkitowe o baatin Ibrayim, ma ivita uulalit ɔl o kazi Viliztiya vurte o adaai Ibrayim e. Ma awo Aizak ṯuuwanɛ nicoko zaar baal akanek baatinɛ laadun e.
19Ma iitene oman adaya gabara o Aizak ṯuuk oma bodo ci liilim maama ɔrɔɔt ŋɛwɔna ŋaao abaai niigi. 20Adaŋtɔi ni niigi kibeen ɔl o looc o kazi Gɛrar towawiinto ṯuuk nico, eeci atarkat niigi gi ci azi nɛ, “Nicigi maam cigaacak.” Akatek ni Aizak ṯuuk nico zaar ci kazi Daŋɔn.
21Adaya ni bodo gabara o Aizak ṯuuk oma, ma ayɔwɔn niigi buk ṯuuk nico. Ma akanek Aizak ṯuuk nico zaar ci kazi Yɔwɔn. 22Uluuk ni bodo Aizak, ma akɔ adawa ṯuuk oma ŋaaman. Ŋinaante akɔma kɛzɔn. Ma akanek niini ṯuuk nico zaar ci kazi Ganɔn. Izi ni Aizak nɛ, “Anyet Jooi inoko aavuzit yaak ci ka kabaakti looce nico ka kazaace kaala ogaac dook.”
23Bodo ŋinaante uluuk niini. Idicek ook looce o kazi Biirsaba. 24Ma baaline nice ɛlɛ eyelizak Jooi nɔɔnɔ ɛlɛ, ma anek nɛ, “Aneeta Jook o baatun Ibrayim. Má aŋole looc, eeci karomɛ naana ki ineet. Ma ŋaan kamayukin, ma kanyi dɔl ci dɔl cugun kizi mɛɛlɛ giye ci akati Ibrayim ween gabaren onan.” 25Ɛtɛɛnya ni Aizak ŋinti taabinto ŋinaante, ma adiŋdiŋan Jook. Ɔtɔdɔ ni niini kɛɛmanɛ ogin ŋinaante, ma adawa gabara oginɛ ṯuuk oma bodo ŋinaante.
Ganɔn o Aizak been Abimilek
26Ma iitene oman iiya Abimilek Gɛrara arɔɔŋ kiiya kicin Aizak. Ma ɔrkɔra niini ki Yuzat o gɔɔn ilot nɔɔnɔ been Vikol ween alaan o takirnyawu. 27Ma ajin Aizak nɔɔgɔ anek nɛ, “Avunakaŋ bodo niiga aneet ŋinaanto naa? Baale ŋaan amartoyaŋ, ma atookaŋ looce unooŋ?”
28Ma abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Inoko kagaya didi Jooi aromenu kibeen ineet. Kabaabanta zin kizita nɛ, Abon kanyak naaga dook ganɔn ci katɛrkɛt kibeen ineet. 29Inoko zin terkedeyet niina ageeta gi calaŋ agooneket gi ci gɛr, eeci baale buk naaga ŋaan kutuguzeyin ineet gi ci gɛr. Bar waanice kagoonin ineet juruŋ. Ma abaai yaak zɛɛ ma aluuga kɔkɔm gi ci gɛr kagoonekin naaga ineet.” 30Utuguwek ni Aizak nɔɔgɔ dayiin ci meelik ɔrɔɔt, ma adake niigi dook, ma awot nyaantanɛ. 31Ma iitene co ŋeere ririwɔna utuguzɔ Aizak ki Abimilek terkediin ci ganonto. Mazi awɔ niigi, itoonek Aizak nɔɔgɔ gɔl. Idicek ni Abimilek ki ɔl ogin ɔtɔɔzɔ.
32Ma iitene nice ɛlɛ ivita gabara o Aizak, ma avu aduwak niigi nɔɔnɔ ṯuuk oma ci bodo adawa niigi. Anek niigi nɔɔnɔ nɛ, “Kɔbɔrtawa maam.” 33Akatek ni Aizak ṯuuk nico zaar ci kazi Biirsaba, eeci agɔɔn niigi terkediin o ganonto ki Abimilek. Zin zɛɛ been noko o awo ɔl kutur o abilni ṯuuwi nici zaar ci kazi Biirsaba.
Rociin o Esɔ
34Mazi akɔ een Esɔ irkitowa eet ram (40), ɔrɔca niini ŋaai ram ole o kazi Ititaz. Dole codoi kazi zaar nɛ Judiz. Niini tinati eet ci kazi Beeri. Bodo codoi kazi zaar nɛ Basmat. Niini tinati eet ci kazi Elon. 35Anyaaktak ni niigi Aizak ki Rebeka baabani ci gɛr appe ɔrɔɔt ɛlɛ, eeci eegin niigi modɛn ci rɛŋ.
27Amayuk Aizak Jakob
1Mazi akɔ een Aizak matuwoc, otoozyai nɔɔnɔ kɛbɛrɛ kizi ruben. Otowa ni niini ŋɛɛrin ween abuu kazi Esɔ, ma anek nɛ, “Ŋɛɛran.”
Adɛc ŋɛɛrin anek nɛ, “Woo. Aneeta nici.”
2Ma anek Aizak nɔɔnɔ nɛ, “Inoko kanyata. Alaŋ zin kaga iiten ci kadaaknɛ. 3Inoko doma dilanya ugun, bitɔ ceel ka bitɔ ruweyan kelegit ci kaku kadei. 4Ka ija aayeyan zɛɛ ma amoji juruŋ eo gɔɔn karɔɔŋɛ naana. Anyaayan ni ka kadak ka zin enice kamayuwin ineet maŋaan kadaak o.”
5-6Ma azɔɔzɔ Aizak been Esɔ o, maje Rebeka aziirar nɔɔgɔ. Mazi awɔ Esɔ akɔ ceel, iiya enek Rebeka Jakob nɛ, “Kazii uyene baatun anek gotonu Esɔ nɛ, 7Bitɔ nyaayan kelegit tuuwa ka ija aayeyan ka kadak. Vurta ka kamayuwin ineet ŋume o Joowo maŋaan kadaak o. 8Inoko zin ziik gi ci kaduwakin naana ce dole onan. 9Tiŋa je. Bitɔ ɛɛzai ka bitɔ jai bawɔ ci ŋaan een nyɔɔ adii ram ka kiiya kaayek baatun naanalya, ma kagoon eo gɔɔn arɛɛzi niini. 10Ka zin nyowozek niina nɔɔnɔ idiŋ nico kook kadak zɛɛ ka kamayuwin niini ineet maŋaan kadaak o.”
11Bar anek Jakob yaatin nɛ, “Alaŋ niina aga Esɔ alɔ ɛlɛ, maje ɛlɛ cane o agirgir akɔm ima o? 12Mã tedec ma uumnyan baaba, ma agayan kalaba naana nɔɔnɔ, alaŋ koca kanyaai ɛlɛ toriin, ma alaŋ bar kajowa mayuwɛnɛt?”
13Abɛdɛkɛ yaatinɛ nɔɔnɔ anek nɛ, “Anyek toriin nico kiiyayan aneet. Bitɔ tugu eci ona kaduwakin naana ineet o. Tiŋa je. Bitɔ nyaayan bawɔ ci ŋaan een nyɔɔ.”
14Ook ni niini, ma akɔ anyaak yaatin bawɔ ci ŋaan een nyɔɔ. Iiya ni aayek yaatinɛ baatin eo gɔɔn arɛɛzi niini. 15Icina ni yaatinɛ rumanɛ ci abon rumanene o Esɔ itaŋnyi ceeza, ma aku aborcɛkɛ Jakob. 16Ma aborcɛkɛ buk niini nɔɔnɔ ruce ci bawonu anyak ima azɛɛn been inyaa. 17Anyewun ni niini nɔɔnɔ idi been ḏɔkɛn ona aak niini e kooyi ŋaati baatin.
18Ooyi ni Jakob dayiin nicoko ŋaati baatin, ma akɔ anek nɔɔnɔ nɛ, “Baaba, dayiin ce.”
Adɛc baatinɛ anek nɔɔnɔ nɛ, “Ineet ŋɛɛran jaŋ?”
19Abɛdɛkɛ Jakob baatin anek nɛ, “Aneeta ŋɛɛrun ween abuu kazi Esɔ. Kutuguwa eona aduwakan e. Tiŋa je, dak idiŋ ci kanyaakin o ka mayuwan.”
20Ma anek Aizak ŋɛɛrin nɛ, “Ajowa kelegit taman nɔkɔ ku ŋɛɛran?”
Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔnɔ anek nɛ, “Jook unun nɛɛn o atiritan aneet kojowa taman.”
21Enek ni Aizak nɔɔnɔ nɛ, “Iicaya di ajonun ŋaato ka kuumin mã een didi nici ineeta Esɔ gi.”
22Iicayak ni Jakob baatin ajonun, ma uum baatinɛ nɔɔnɔ, ma anek nɛ, “Bar mɔlɔyi cune o kizik molok o Jakob. Maje azɛɛna azɛɛn o Esɔ ɛlɛ nɛɛn.” 23Alaŋ iiyez Aizak Jakob, eeci azɛɛna ciginɛ o alɔ kiyo o Esɔ o. Ɔrɔɔŋ ni kamayuk niini nɔɔnɔ. 24Ma ajin bodo nɔɔnɔ anek nɛ, “Dim didi nici ineet ŋɛɛran Esɔ nɛɛn?”
Ma abɛdɛkɛ Jakob nɔɔnɔ anek nɛ, “Ii, aneeta Esɔ gi.”
25Enek ni Aizak ŋɛɛrin nɛ, “Abona. Nyan zin idiŋ kadawɔ ka kamayuwin.” Anyek ni Jakob nɔɔnɔ idiŋ been nyaan.
26Mazi akɔ odotiz Aizak dayiinta, enek ŋɛɛrin nɛ, “Iicaya ijonun ŋaato. Ija cocowan ŋalyamoc logo onan.” 27Iicayak ni Jakob nɔɔnɔ, ma acoco ŋalyamoc. Mazi acɔɔk Aizak rumanɛ ci Esɔ ona aborcek Jakob o, abaaban niini izi nɛ, “Coma didi nici een Esɔ gi.” Amayuk ni niini nɔɔnɔ anek nɛ, “Inoko didi niina aŋol kiyo tuu o amayuk Manyi Jooi o. 28Abon bai anyin Jooi ineet maam tammu tadena. Ma anyek manɛɛn cugun kibiiritɔ ɔrɔɔt kanyak labi kibeen kɛbɛrɛ ci keenu meelik ɔrɔɔt. 29Abon bai modɛna dook een gabara cugun. Ma akanekin ɔl dook ineet kozoŋtin. Abon bai abal niina gotonogu dook izi alaan cineeŋ. Abon bai akanekin ineet dɔl o yaatun dook kozoŋtin. Abon bai ɔl o atoryin ineet atorye buk niigi. Maje ɔl o amayukin ineet abon buk niigi amayuwi.”
30Mazi odotiz Aizak mayuwɛnta, ɔtɔɔ Jakob. Ŋintimiliny nɔkɔ iiya gɔtɔnnya Esɔ ceela. 31Ma aku buk agoonek niini baatin dayiin ci amadi zɛɛ onyowozek ni nɔɔnɔ. Ma akɔ anek nɛ, “Baaba, tiŋa jena. Dak idiŋ ci kanyaakin ce ka mayuwan.”
32Ma ajin Aizak nɔɔnɔ anek nɛ, “Ineet ŋɛnɛɛn?”
Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔnɔ anek nɛ, “Aneeta ŋɛɛrun ween abuu kazi Esɔ.”
33Ma abarit Aizak ziniz ɔrɔɔt ɛlɛ, ma ajine azi nɛ, “Mayo tɛ zin ona aruk kelegit, ma anyaakan e ŋɛnɛɛn? Anyaayan ɛɛti oman idiŋ ŋina, ma kadei ona ka ija noko, ma bar kamayuwa nɔɔnɔ. Didilɛ ojowa niini mayuwɛnɛt ci abil kodot.”
34Mazi azii Esɔ gi nico, ɛgɛrɛny niini luwante ci appe ɔrɔɔt ɛlɛ, ma adak ɛlɛ ŋaati aborni nɔŋ. Ma anek baatin nɛ, “Ka zin yo naana kudun ku? Mayuwan buk aneet baaba.”
35Bar abɛdɛkɛ Aizak nɔɔnɔ anek nɛ, “Akɔm gɔl ci ka kamayukin bodo naana ineet. Iiya gotonu alabawan aneet ŋina. Ooyi zin niini mayuwɛnɛt unun.”
36Izi ni Esɔ nɛ, “Inoko adakan Jakob aneet looc lak ram. Didi zin akanonek nɔɔnɔ zaara ci kazi Jakob o, eeci een niini labjoi. Rak baale akɔyi niini abuuzɛt onan. Bodo inoko iiya ooyi mayuwɛnɛt onan. Alaŋ nuun anyei mayuwɛnɛt ci miliny anyayekan aneet baaba?”
37Abɛdɛkɛ Aizak nɔɔnɔ anek nɛ, “Kanyeya nɔɔnɔ kizi alaan ci abalin ineet. Ma kanyeya buk nɔɔnɔ labi ki kɛbɛrɛ ci keenu. Ɔkɔma bodo gi oma ci ka kutuguweyin ineet ŋɛɛran.”
38Ma ilalek Esɔ baatin anek nɛ, “Anyei niina mayuwɛnɛt ci eet codoi ṯɔr nɔkɔ? Abon ri buk amayukan aneet baaba.” Aduwa niini zɔɔz nico ŋaati aluwi.
39Ma abɛdɛkɛ baatinɛ nɔɔnɔ anek nɛ, “Abaai katin niina looce ci gɛr alaŋ kaala abiirni. Ma buk akɔm tammu tiilɛz. 40Abaai katin niina baayiz ci oroonto. Een katin niina gabaren ci gotonon. Bar zin katin ma ipira niina gidente cin noko, ma oroonu ki nɔɔnɔ giye calaŋ aziiŋnɛ niina zɔɔz cin, ɛtɛɛda koca niina ɛlɛ ŋaatin calaŋ bodo abalin niini ineet.”
Avir Jakob akɔ ŋaati Leban
41Zin iinyaye niceke otoborek Esɔ Jakob nɔŋ ɔrɔɔt, eeci anyek baatinɛ nɔɔnɔ mayuwɛnɛt onin. Abaaban ni niini izi nɛ, “Inoko iinya o ka kipirai baaba iziti ajɔnɛ. Zin tiŋeere vurte ci adaai baaba e, karui Jakob kadaak.”
42Mazi akɔ azii Rebeka zɔɔz ci ŋɛɛrin ceen abuu kazi Esɔ o, otowa niini ŋɛɛrin ceen tutur kazi Jakob o, ma aku anek nɛ, “Ziik di gi ce. Arɔɔŋ gotonu Esɔ kuruyin ineet daak ka kacaca gi baal agoone niina nɔɔnɔ e. 43Ŋɛɛran, inoko karooŋnyin ineet tugu gi ci kaduwakin ce. Tiŋa, vir bitɔ ole o gɔtɔna o kazi Leban looce o kazi Mesopatamiya. 44Ka bitɔ aavu rak niina ŋinaante zɛɛ ma akɔ abada gotonu ziniz bornɛt noŋe cin noko. 45Mazi katin ook ereyek nɔɔnɔ gi ci baal agoone niina nɔɔnɔ o, ŋaan kitoonekin naana ineet otok ka bada ŋinaante. Alaŋ karooŋ kukuluzuŋ igeet dook ramantiya iitene codoi, eeci mã arukin Esɔ ineet daak, aruk buk ɔl koca nɔɔnɔ kadaak.”
46Ook ni Rebeka ŋaati Aizak, ma akɔ anek nɛ, “Kabor naana ŋaai ci Esɔ een modɛn noko. Mã arɔcɛ Jakob buk modene ci kazi Ititaz noko, alaŋ koca kaga ka kabaak ku, bar koca ŋaatan maya daayizi.”
281Otowa ni Aizak Jakob, ma aku amayuk nɔɔnɔ, ma anek nɛ, “Má arɔcɛ modene ci looc ci kazi Kanan o ŋina. 2Abon akɔ looce o kazi Mesopatamiya ole o jijitun o kazi Bezuwel ka bitɔ rɔca niina ŋaa cun ŋinaante. Bitɔ rɔcɔ ŋaati malotun o kazi Leban. 3Ŋaan Jooi o anyak dɔyiz dook amayukin ineet ka nyak dɔl ci meelik, ma een baati boryok ci meelik. 4Abon bai amayukin Jooi ineet ki dɔl ci dɔl cugun kiyo baale amayuk niini jijitun Ibrayim e. Ma buk katin anyin Jooi ineet bal looc ci baal anyonek Ibrayim, ma inoko abaayɛ niina noko dook.” 5Itoonek ni Aizak Jakob looc o kazi Mesopatamiya kook ŋaati Leban ween gɔtɔni Rebeka ween yaati Esɔ been Jakob.
Arɔca Esɔ ŋaa oma bodo
6Agawun ni Esɔ amayuwun Aizak Jakob bodo, ma itoonek niini nɔɔnɔ Mesopatamiya ka kook kojowa ŋaa cin ŋinaante. Ma buk aga ricaniin o anɛkɛ Aizak nɔɔnɔ nɛ, “Má arɔca dole ci looc ci kazi Kanan o.” 7Ma aga iziiwun Jakob zɔɔz o baatin been yaatin, ma akɔ Mesopatamiya. 8Ma aga buk Esɔ alaŋ baatinɛ Aizak arɛɛz dɔl ci Kanan o. 9Ook ni Esɔ ŋaati Ismayil ween ŋɛɛrti Ibrayim, ma akɔ arɔca bɛɛnyin ci kazi Malat ceen ŋɔɔni Nebat, ma azaaci niini ŋaai ogin baal ɔrɔca laadun e.
Awunozi Jakob Bezala
10Itiŋa ni Jakob ŋaao kazi Biirsaba ɔtɔɔ ook looce o kazi Mesopatamiya. 11Mazi akɔ ii loota, ataŋu niini gɔla ŋaaman, ma aruk ɔɔ biya. 12Mazi akɔ atɛɛda nɔɔnɔ ooŋnya, uwunozɛ, ma acin wunozyai gɔl ci arumuz looc ki tammu taden. Ma awɔ toonnyawa ci Joowo gole nico. Abarcɔ niigi gole nico avɔ ceegi tamma, ma avunak ceegi looc. 13Ma acin buk niini wunozyai Jook abilnek nɔɔnɔ, ma anek nɛ, “Aneeta Manyi Jook o Ibrayim been Aizak. Ŋaan kanyin ineet been dɔl ci dɔl cugun looc ci ɔɔŋɛ noko. 14Ma ŋaan azaaci dɔlya ci dɔl cugun kotobtɔ ki kazac. Ma azaanonek katin niigi loocok dook. Ma kamayuwi katin naana ŋaaten ineet been dɔl ci dɔl cugun boryok dook. 15Ga zin niina ŋaan kɔrkɔr naana ki ineet, ma kazuunin ineet ŋaati oola akɔyɛ zɛɛ ma kabadakin bodo naana ineet looc nico. Alaŋ kuuŋnin ineet doon, bar ŋaan kazuunin nɔkɔ zɛɛ ma kagoonekin kaal ci katerkedekin noko dook.”
16Mazi acinɛ Jakob ooŋnyai, abaabanun niini izi nɛ, “Aavi didi Manyi Jooi tɔ ŋina, ma bar ŋaan naana kaga.” 17Anyawun ni niini ŋoliin, ma azi nɛ, “Looc taz ci anyak ŋoliin noko? Inoko ŋiniti ŋinti Joowo gi. Inoko nici araan ci akɔ ki tammu taden.”
18Ma ŋeere ririwɔna odoma Jakob bɛ ona arui ɔɔ e, ma arek looc kibil tɔp ka kizi bayen ci ŋinito, ma aḏuutek maal bɛ nico. 19Ma akanek niini ŋinito zaar ci kazi Bezal. Maje baale laadun ŋinite kazi zaar nɛ Luz. 20Enek ni Jakob Jook nɛ, “Eterkedeyan baale niina gi ci ka koromtɔi niina ki aneet, ma azuunan aneet keronnye can noko, ma anyan dayiin ci kadei been rumanɛ ci kaborcei. 21Ma bodo katin kamiironei naana kɔrɔk o baaba yaak. Zin giye nico izɛ niina Jook onan kanuyin nɛɛn. 22Zin bɛ nico kari ŋinito ka kizi ŋinti ka kidiŋdiŋantin ɔl ineet. Ma buk ŋaan gɔɔn kanyin lɛlɛn codoi lelenete ween amɔtɔ kaale o anyan niina aneet dook.”
29Arum Jakob kɔrɔk o Leban
1Idicek ni Jakob keronnye onin zɛɛ ma akɔ arum looc o kazi Mesopatamiya. 2Ma ŋinaante ojowa niini ṯuuk ci abil balala abuŋe ɔtɔgi biye ci appe. Ma anyak ŋinaante ɛɛza ceen tenyit iiyu ci oogin aliya ṯuuk nico. Areyi niigi ka kuwudi. 3Gɔɔn tup nɔkɔ mã olotai ɛɛzana dook, apiya ɔl ci towawiinto o bɛ nico ṯuuk otoga, ma awodoz ɛɛza zɛɛ mazi odotiz, amiirɛnɛ niigi bɛ ŋaa onin.
4Ijin ni Jakob ɔl ci towawiinto noko anek nɛ, “Gɔtɔnɔga, eeginu ɔl ci looc jaŋ?”
Ma anek niigi nɔɔnɔ nɛ, “Keegina ɔl ci Eran.”
5Ma anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Agayu ka Leban ween dole o dole o Nayor?”
Ma abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Ii. Kagaya.”
6Ma ajin niini nɔɔgɔ anek nɛ, “Abona kini niini?”
Abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Ii. Abona. Cin di bɛɛnyin Recal nɛɛn ci aku anowa ɛɛzana ŋaate neke.”
7Ma anek Jakob nɔɔgɔ nɛ, “Icinit di ŋaan abil ii paŋ. Ŋaan kizi ŋinti ka kojowantɔi ɛɛzana. Naa alaŋ awuduzu ɛɛza ka uturanit kegeec o?”
8Ma abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Karooŋnya rak ɛɛza kivita zɛɛ ma alotai niigi dook ŋina ka kipiktawa bɛ ṯuuk otoga ka kowodozta nɔɔgɔ dook.”
9Mazi ŋaan azɔɔzɔ Jakob ki nɔɔgɔ nɔkɔ, anyaa Recal ɛɛza ugeec. 10Mazi acin Jakob Recal ki ɛɛza o malotin Leban, ook niini ṯuuwa, ma apik bɛ kivurut, ma awodoz ɛɛza. 11-12Mazi akɔ odotiz ɛɛzana kodɛnta, uduwak Jakob Recal ɛlɛ enek nɛ, “Keen naana atenoi cun libire ci baatun. Keen ŋɛɛrti Rebeka.” Ma acoco Jakob Recal ŋalyamoc ŋaati aluwi.
Ɔdɔkɔny ni Recal, ma akɔ aduwak baatin kaviyak o Jakob ween ŋɛɛrti ŋɔɔnɔn. 13Mazi akɔ azii baatinɛ zɔɔz nico, ɔdɔkɔnya iiya urumek nɔɔnɔ gɔl. Ma aŋacu, ma acoco ŋalyamoc. Anyaak ni niini nɔɔnɔ kɔrɔk. Ma aku oobek Jakob Leban kaal o agooni dook. 14Mazi azii Leban kaal nicoko, enek niini nɔɔnɔ nɛ, “Didilɛ een niina atenoi. Keegin naaga biye codoi.” Aavu ni Jakob ŋinaante, ma aliŋliŋonek niini Leban nɔkɔ nyelok dook.
15Ma iitene oman enek Leban nɔɔnɔ nɛ, “Yo nuun een niina atenoi can o, alaŋ aganɔ ŋaati kanyin ineet liŋliŋi nɔkɔ. Inoko duwayan gi ci arooŋnyan kuruweyin ineet liŋliŋonte ci aliŋliŋonekan aneet noko.” 16Maje Leban anyak bɛɛnyigin ceen ram. Ceen abuu o kazi zaar nɛ Leya. Aje ceen tutur o nɛɛn Recal. 17Leya anyak kɛbɛrɛ ci alal koc, aje Recal alina niini ɔrɔɔt. 18Ɛrɛɛz ni Jakob Recal, ma anek niini Leban nɛ, “Ŋaan kaliŋliŋonekin ineet irkitok torgɛrɛm ka nyan bɛɛnyun ceen tutur kazi Recal o kiriyi.”
19Enek ni Leban nɔɔnɔ nɛ, “Abona ɔrɔɔt ɛlɛ ŋaati kanyin Recal ineet riyi. Alaŋ abon ŋaati kanyekɛ nɔɔnɔ eet oma. Inoko zin koromtɛ baak ŋina.”
20Aavu ni Jakob iliŋliŋ irkitok torgɛrɛm ka kɔrɔca Recal, ma acin niini irkitok nicoko bar kizik iinya ci kidic tɛr, eeci arɛɛz niini Recal.
21Ma iitene oman enek Jakob Leban nɛ, “Inoko idicai irkitowa o liŋliŋɔn onan. Nyan dole kitivic.” 22Utugu ni Leban dayiin, ma awo ɔl dook ŋinaante kivitak tiŋkawiin ci bɛɛnyin o. 23Bar baaline nice ɛlɛ, ooyi Leban bɛɛnyin o kazi Leya, ma akɔ anyek Jakob, ma ɔrkɔra buk Leya kibeen dole ween miroi aliŋliŋonek nɔɔgɔ kazi Zilpa ka kizi gabaren cin. Ma aromɛ Jakob ki Leya calaŋ aga nicini Leya o. 24-25Mazi akɔ aaliz tammu, acin Jakob bar da ci oogin ki nɔɔnɔ o Leya gi. Ook ni niini ŋaati Leban bornɛt nɔŋa, ma akɔ anek nɛ, “Gitaz ci agoonekan noko? Kaliŋliŋ naana ŋaatun ka kɔrɔc Recal. Naa alabana naa?”
26Ma abɛdɛkɛ Leban nɔɔnɔ anek nɛ, “Naaga ŋina keere cinaaŋ o alaŋ aganɔ ŋaati avici ɔl dole ceen tutur o maŋaan gɔn ceen abuu o aavi baala. 27Má anyi ziniz kitirany gaga. Rɛwɔ zɛɛ ma adicai iinya ween torgɛrɛm ci tiŋkawiin ci Leya o. Ŋaan kanyin bodo ineet Recal tivic ka bodo liŋliŋ irkitok oogi ceen torgɛrɛm.”
28Agama ni Jakob zɔɔz nico. Mazi akɔ adicai iinya o tiŋkawiinto, anyek Leban Jakob bɛɛnyin o kazi Recal kitivic kizi ŋaa cin bodo. 29Ma anyek Leban Recal dole ceen gabaren kazi Bila ka kook kiliŋliŋozek nɔɔnɔ. 30Ataŋguzɔ ni Jakob ki Recal, ma arɛɛz niini Recal ɔrɔɔt ɛlɛ kujuk Leya. Iliŋliŋ ni bodo Jakob ŋaati Leban irkitok torgɛrɛm.
Dɔl o Jakob
31Mazi akɔ acin Jooi Leya alaŋ areezi niini kiyo Recal o, ɔkɔl nɔɔnɔ momu kitir, ma bar anyek Recal kɔtɔɔ koliin. 32Anyawɔ ni Leya, ma ookca ŋɛɛrin o kazi Robɛn. Ma azi nɛ, “Icinan Jooi aneet gidente onan. Inoko ma kanyawa naana ŋɛɛran o, ɛrɛɛzan tiŋeere ɛɛti cane o.” 33Ma irkitowe ogɛn anyawɔ Leya bodo, ma ookca ŋɛɛrin oma. Ma azi nɛ, “Anyan Jooi ŋɛɛran oma bodo, eeci acinan niini aneet alaŋ kareeze.” Ma akanek Leya dole zaar ci kazi Simiyan. 34Ma irkitowe ogɛn anyawɔ bodo niini, ma ookca ŋɛɛrin oma. Ma azi nɛ, “Didilɛ agaman tiŋeere ɛɛti cane o kɔdɔk giye ci karitakɛ naana nɔɔnɔ lɔgɔz iiyu o.” Akatek ni niini ŋɛɛrin nico zaar ci kazi Livai. 35Bodo irkitowe ogɛn anyawɔ bodo niini, ma ookca ŋɛɛrin oma, ma azi nɛ, “Abona kanaati Jook.” Akatek ni niini ŋɛɛrin nico zaar ci kazi Juda. Uŋuuk ni niini bodo.
301Mazi acin Recal ɛlɛ ɔtɔɔ niini koliin kɔkɔm dɔl nɔkɔ, onyoor ŋɔɔni. Ma anek Jakob nɛ, “Mã alaŋ aritakan dɔl, kadaai koca.”
2Otobor ni Jakob nɔŋ zooze nico, ma anek nɔɔnɔ nɛ, “Alaŋ naana keen Jook ci ateedin ineet tiri o.”
3Enek ni Recal Jakob nɛ, “Gabaren onan kazi Bila ce. Ataŋguz ki nɔɔnɔ ka kitirayan dɔl ci ka kavadawan.”
4Anyewun ni Recal Jakob gabaren onin kazi Bila kizi ŋaa cin. 5Anyawɔ ni Bila, ma aritak Jakob logoz. 6Izi ni Recal nɛ, “Utuguyeyan Jooi gi ci abon payiinte onin. Iziik niini ŋaryiin onan, ma inoko anyan ŋɛɛran.” Akatek ni niini dole zaar ci kazi Dan. 7Ma irkitowe ogɛn anyawɔ Bila bodo, ma aritak Jakob ŋɛɛrin oma. 8Ma azi Recal nɛ, “Kanyei rɔwɔn ci karowona ki ŋɔɔna, bar zin inoko kanyeya naana nɔɔnɔ ḏony.” Ma akanek Recal dole nico zaar ci kazi Navtali.
9Mazi akɔ aga Leya ɛlɛ alaŋaan arit bodo, anyek buk niini Jakob gabaren onin kazi Zilpa kizi ŋaa cin. 10Itirak ni Zilpa Jakob ŋɛɛrin. 11Ma azi Leya nɛ, “Iiyayan bonati.” Ma akanek niini dole zaar ci kazi Gad. 12Ma anyakɛ bodo Zilpa, ma aritak Jakob ŋɛɛrin oma. 13Ma anek Leya ɛlɛ maany nɛ, “Inoko katalnɛ ɔrɔɔt. Ma buk agayan ŋaai dook katalnɛ naana ɔrɔɔt.” Ma akanek niini dole nico zaar ci kazi Acar.
14Ma iinyaye o gɔɔn atɛɛdi ɔl labi, ook Robɛn ḏorta, ma akɔ ajowa agɛrɔ ci kɛɛt ci kazi mandarek, ma anyaak niini yaatin Leya. (Baale gɔɔn ŋaai mã adak agɛrɔ ci kɛɛt nico, atirit nɔɔgɔ nyayiinta.) Mazi acin Recal agɛrɔ nicoko, enek niini Leya nɛ, “Nyan da buk agɛrɔ ona anyaakin ŋɛɛrun e ci miliny.”
15Ma abɛdɛkɛ Leya nɔɔnɔ anek nɛ, “Kodi! Ma baale ooyɛ eet, alaŋ aleenonu niina ki nɔɔnɔ. Arooŋ bodo biti agɛrɔ ci anyaakan ŋɛɛran o?”
Ma anek Recal nɔɔnɔ nɛ, “Mã anyan agɛrɔ ci ona anyaakin ŋɛɛrun o, kanyin koca Jakob ka ataŋguz ki nɔɔnɔ baalin nico.”
16Mazi akɔ aku Jakob manɛɛni, ook Leya urumek nɔɔnɔ gɔl, ma anek nɛ, “Inoko baaline nico kavɔ koogin naana ki ineet, eeci kabaliwawin ineet agɛroye ci anyaakan ŋɛɛran uyene.” Ook ni ataŋguzɔ niini ki nɔɔnɔ baaline nice.
17Iziik ni Jooi ŋaryiin o Leya, ma anyake niini, ma ookcak Jakob ŋɛɛrin o ano gɔnɔgi ween wec. 18Ma azi Leya nɛ, “Agoonekan Jooi gi ci kaganona ɔrɔɔt, eeci baale kanyeya gabaren onan eet onan.” Akatek ni niini ŋɛɛrin nico zaar ci kazi Isikar. 19Ma iinyaye ogɛn anyawɔ bodo niini, ma ookcak Jakob ŋɛɛrin o anowa bawuci ween tur. 20Ma azi niini nɛ, “Agoonekan Jooi gi ci abon ɔrɔɔt. Inoko ɛɛti onane ɛrɛɛzan tiŋeere ɔrɔɔt ɛlɛ, eeci kitiraya nɔɔnɔ ŋɛɛrigin ceen tɔrkɔnɔm.” Akatek ni niini dole zaar ci kazi Zibolon. 21Ma vurte nice itira Leya bɛɛnyin, ma akanek nɔɔnɔ zaar ci kazi Dina.
22Aada ni bodo Jooi Recal, ma azii ŋaryiin onin, ma akɔl nɔɔnɔ momu. 23Anyawɔ ni Recal, ma ookca logoz, ma azi nɛ, “Aarawan Jooi alyaan onan kaŋuuwɛ. 24Abona bai bodo anyan Jooi aneet ŋɛɛran oma nɔkɔ.” Akatek ni niini dole nico zaar ci kazi Josev.
Izi Jakob arɔi
25Mazi akɔ aritai Josev, enek Jakob Leban nɛ, “Karooŋ kimiire kook ɔlɔ looce ona. 26Karooŋ kooyi ŋaai cigan o been dɔl cigan baal kaliŋliŋa ŋaatun noko. Aga ri niina kaliŋliŋonekin ineet juruŋ.”
27Bar anek Leban nɔɔnɔ nɛ, “Inoko mã areezan niina aneet, abon aavɛ karomtɛ kibeen aneet ŋina, eeci kojowa ŋarizɛta amayukan Jooi aneet o, eeci karomɛ kibeen ineet. 28Inoko olla duwayan kaal ci arooŋ ka kuruweyin.”
29Ma abɛdɛkɛ Jakob nɔɔnɔ anek nɛ, “Agayan niina kaliŋliŋonekin ineet juruŋ. Ma azaaci ɛɛzana cugune o aziite can o. 30Baale anyei ɛɛza ci miliny. Mazi kakun naana, amayuwin Jooi ineet kazaace ɛɛzana ugune kizi mɛɛlɛ gɛr ŋaaten aneet. Inoko zin kɔrɔɔŋa naana kabal ɛlɛ can o maany.”
31Ma ajin Leban nɔɔnɔ anek nɛ, “Inoko zin arooŋnyan kanyin naa?”
Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔnɔ anek nɛ, “Alaŋ karooŋ kaal ci anyan. Olla karooŋ kuduwayin baabani can ce. Mã agama, kazoonɛ koca bodo ɛɛza cugun o. 32Nyan waanico kook kɔtɔɔ ɛɛzaye ugun ka kook katakala ɛɛza ci kolik ki ci labacik ki ci buzenik ka kizi kaal ci aruwekan niina aneet liŋliŋɔnta nɛɛn. 33Ka zin gɔɔn tiŋeere mã ajowa niina ɛɛzane cigan o calaŋ kolitɛ ki calaŋ labacɛ ki calaŋ buzɛnɛ, kizɛ koca naana agoryai.”
34Ma abɛdɛkɛ Leban nɔɔnɔ anek nɛ, “Kagama. Ŋaan kagoon eci aduwanɛ niina o.” 35Atakala ni Leban iitene nico ɛlɛ ɛɛza ci labacik ki ci buzenik ki ci kolik, ma anyek ŋɛɛrigin kotowaac nɔɔgɔ. 36Ma aŋɛrya niini ki ɛɛza ogin ŋaati Jakob, ma akɔ rɛɛna ŋaati kawɔyi zɔɔnɛ iinya iiyu. Maje Jakob abal ɛɛza o Leban oogi.
37Uduula ni Jakob kɛɛn oto, ma ayɛɛt kizi labacɛ. 38Ma aku arek kilɔmɛt o gɔɔn awodɛn ɛɛzana, eeci gɔɔn ɛɛzana avu awoyɔ ŋinaanto. 39Mazi awoyɔ ɛɛzana keene o ɛɛl nɔɔgɔ ŋuma, itirta niigi dook nyɔɔ ci labacik ki ci buzen ki ci tulkik.
40Ɛŋɛra ni Jakob ɛɛza ci ŋai o, ma anyek ɛɛza ci macik kolik o ki ci buzen o kotoozi gɔnɔgi ci ŋai o. Ma ɛɛnyca niini teny cin doon ka calaŋ acanɔ ɛɛzana ciginɛ o kibeen ci Leban o. 41Mazi arɔɔŋ ɛɛzana ŋaye adii o gɔnɔgi ci macik o wɔyɔnta, arek Jakob oto ci keetu noko ɛɛza ŋumti ŋaao wodento ka ma awoyɔ niigi ŋina, ka kanyayit nyɔɔ ci buzen. 42Ma arɔɔŋ ɛɛzana ci ŋaye mɔdɔtik o gɔnɔgi wɔyɔnta, alaŋ arek niini oto ci keetu o nɔɔgɔ ŋuma. Taman nɔkɔ iziti ɛɛzana ci mɔdɔtik o dook ci Leban, aje ci adii o dook iziti ci Jakob. 43Zin gole nico izi Jakob arɔi ɔrɔɔt ɛlɛ. Anyawun niini ɛɛza ci meelik ki gabara ki nyakalɛt been zigire.
31Avir Jakob ŋaati Leban
1Ma iitene oman iziik Jakob lɔgɔz o Leban anɔ nɛ, “Ooyi Jakob kaal o baatinai dook. Arɔkzɛt cinɛ o dook akunak nɔɔnɔ ŋaati baatinai.” 2Ma buk acin Jakob Leban alaŋaan arɛɛz nɔɔnɔ kiyo baale e. 3Enek ni Jooi Jakob nɛ, “Miire bitɔ looce o baatun been atenok ugun. Ŋaan kɔrkɔr naana ki ineet.”
4Itoonek ni Jakob otok Recal been Leya ka kɔɔt kurumtɔ ki nɔɔnɔ ḏorta ŋaao ɛɛlni ɛɛzana oginɛ. 5Ma akɔ anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Kaŋaamnɛ naana baatunooŋ alaŋaan areezan kiyo baale e. Bar zin Jooi o baaba ŋaan karomena kibeen aneet. 6Agayu niiga kaliŋliŋonei naana baatunooŋ dɔyize onan dook. 7Maje bar niini adakan aneet looc. Ma alabanan lak amɔtɔ kaale o ka waan kuruweyan niini aneet. Bar zin Jooi ŋaan kanyek nɔɔnɔ kutuguweyan aneet gi ci gɛr. 8Baale gɔɔn ma anekan Leban nɛ, Ɛɛzana ci buzen o dook kaal cugun aruwonekin ineet liŋliŋonte unun nɛɛn, bar ɛɛzana dook arita nyɔɔ ci buzen. Mazi acin niini gi nico, anekan bodo nɛ, Ɛɛzana ci labac o dook kaal cugun aruwonekin ineet liŋliŋonte unun nɛɛn. Ma azi nɔkɔ bar ɛɛzana dook arita nyɔɔ ci labacik. 9Gole nico ɛŋɛrayan Jooi aneet ɛɛza nicoko ŋaati baatunooŋ kizi cigan.
10Ma iinyaye o gɔɔn awɔyɔn ɛɛzana, kacin naana wunozyai kizik ɛɛzana ci macik awɔyi gɔnɔgi o iziti buzɛnɛ, ceegi labacɛ, maje ogɛn tulkɛtɛ. 11Ma anekan toonnyaiti ci Joowo wunozyai nɛ, Jakob. Ma kawɛ naana kazi nɛ, Woo. 12Eneyan ni toonnyaiti ci Joowo noko nɛ, Cin di ɛɛza o macik awɔyi gɔnɔgi o dook iziti buzɛnɛ, ceegi labacɛ, maje ogɛn tulkɛtɛ. Kagoon naana gi nico o, eeci kacin kaal o gɛr agoonekin Leban ineet dook. 13Aneeta Jook baal kayelzakin ineet ɛlɛ ŋaao kazi Bezal e nɛɛn ŋaabaal adɔŋɛ bɛ kibil tɔp, ma aḏuute maal o kiŋiroco, ma kagɔɔni terkediin ki aneet e. Inoko zin lot kaal ugun ka miire bitɔ looce unun baal aritanɛ.”
14Ma ɛbɛdɛkɛ Recal been Leya Jakob anek nɛ, “Akɔm gi ci ŋaan anyayeket baatinaaŋ ageeta. 15Inoko ataaloyet niini ageeta kiyo modɛna o, ma adawun kaal o aruyai ŋaatinaaŋ dook niini doon. 16Bar zin arɔkzɛt ci aara Jooi ŋaati baatinaaŋ, ma anyin ineet o arɔkzɛt cinaaŋ kibeen dɔl cigaacak o. Olla zin tugu gi ci arooŋ niina tugu eo aduwakin Jooi ineet, maje naaga kɔrkɔr ki ineet.”
17-18Ma taman nɔkɔ ulutun Jakob kaal ogin ajowa ole o Leban dook ka kuluuk kimiire kook ŋaati baatin Aizak looce o kazi Kanan. Ma arek niini ŋaai ogin ki dɔl nyakalɛt. Itiŋa ni uluugi kaal ogin dook. 19Ma akɔyi buk Recal joowanɛ o kɔrɔk o baatin. Agɔrɔz niini joowanɛ nicoko ŋaati aduŋni baatinɛ Leban akɔ azɛɛci ɛɛza ogin ima ḏorta. 20Ma anik Jakob calaŋ aduwak Leban weet cin o. 21Ma akɔyi niini kaal ogin dook, ma ayiik. Ma akɔ abaayiz liil o kazi Yuparatiz, ma akɔ biyene o Gilid.
Aviri Leban Jakob zooc
22Mazi akɔ een iinya iiyu, uduktak ɔl Leban niyi ci Jakob o. 23Ooyi ni niini ɔl o kɔrɔk onin, ma aviri Jakob zooc iinya torgɛrɛm zɛɛ ma akɔ amɔda nɔɔnɔ biyene o Gilid. 24Ma baaline nice ɛlɛ iiyak Jooi Leban wunozyai, ma anek nɔɔnɔ nɛ, “Gɛny! Má agoone Jakob gi ci agoone been nɛɛn.” 25Maje Jakob aal biyene o Gilid, ma aku Leban ki ɔl ogin, ma avu adɔdɔ buk niigi kɛɛmanɛ ugeec kɔjɔŋɔztɔ ki nɔɔnɔ ŋinaante nɔkɔ.
26Enek ni Leban Jakob nɛ, “Naa alabanan zɛɛ ma akɔyɛ bɛɛnyigan kiyo ŋaai ci agamnyi ɔrɔɔnta o naa? 27Naa alabanan, ma ani calaŋ aduwakan o naa? Inoko da waan duwayan kanyin waan ineet tɔ mayuwɛnta ŋaati abenin ɔl talniinta, ma aruwɛn kidoŋwana ki kidorɛt. 28Akɔ ma alaŋ buk bac anyan kamayuk dɔl ci dɔl cigan o been bɛɛnyigan ka kɔtɔɔzɔ yaak. Agoon niina gi ci kizik bar agɔɔn ɛɛti ci tarbal. 29Kanyei dɔyiz ci waan kagoonekin ineet gi ci gɛr, bar zin bilija alaman Jooi o baatun aneet, ma anekan nɛ, Gɛny! Má agoone Jakob gi ci agoone. 30Inoko kagayin ŋɛdɛt ineet awɔ o, eeci arooŋ miirozek kɔrɔk unooŋ ɔrɔɔt ɛlɛ. Mazin akɔyɛ joowanɛ o kɔrɔk onan naa?”
31Abɛdɛkɛ Jakob nɔɔnɔ anek nɛ, “Kani o, eeci kaŋolinin naana ineet. Kabaaban kazi nɛ, Coma aamanan bɛɛnyugun. 32Mazin giye ci akati joowanɛ ugun, ija rɔɔŋɔ zɛɛ mazi ajowa ŋaatinaaŋ eet ci anyak nɔɔgɔ, ruk nɔɔnɔ kadaak. Mã anyak gi cun ŋina, abona adoma ageeta dook kɛbɛrɛn ŋina.” Azi Jakob nɔkɔ o, eeci alaŋ aga niini ɔgɔrɔza tɛ Recal joowanɛ o baatin o.
33Ook ni Leban ɔrɔɔŋɔ kɛɛmawe o Jakob, ma bodo akɔ arooŋnyi kɛɛmawe o Leya kibeen kɛɛmawete o ŋaai ween gabara een ram, ma ŋaan kojowa niini joowanɛ ogin. Ook ni bodo ɔrɔɔŋɔ kɛɛmawe o Recal. 34Maje Recal arɔɔt joowanɛ ci kɔrɔk ci baatin o doŋowe o nyakalo, ma aavɛ niini doŋok nico loota. Ma arooŋnyi Leban zɛɛ been tɛr calaŋ ajowa. 35Ma anek Recal baatin nɛ, “Má abornekan nɔŋ baaba. Alaŋ kiŋaanekin je o, eeci kanyei maam ogaacak ŋaanu.” Ma arooŋnyi Leban, ma ŋaan kojowa joowanɛ ogin been nɛɛn.
36Otobor ni Jakob nɔŋ ɔrɔɔt ɛlɛ, ma anek Leban nɛ, “Gerzitin can o inoo? Gitaz ci gɛrzɛ kagoonekin ineet ka virayan zooc o? 37Inoko ɔrɔɔŋɔ kaale ogan dook. Mã anyak gi ci ajowa, arek looc bitaala ŋina ka kapaket ageet ɔl cugune o ki ɔl cigan o buk ŋɛnɛɛn ŋaatina ci alɛɛm. 38Karomɛ naana ki ineet irkitok eetom, ma arit ɛɛzana ugune ɔrɔɔt. Ma ŋaan kadak naana mirkic codoi ɛɛzaye ugun been nɛɛn. 39Baale gɔɔn mã adak kelegiti ɛɛz codoi ɛɛzaye ugun, karuwekin ŋabolo. Mã agɔrɔz agoryaiti ɛɛz codoi ɛɛzaye ugun, karuwekin ŋabolo. 40Iinyaye niceke dook avacan kɔr, ma awudan laju calaŋ kajez ooŋnyak ŋaati kowawɛ ɛɛza ugun. 41Karomɛ naana ki ineet irkitok eetom. Ma kaliŋliŋonekin ineet irkitok amɔnki wec gole ci ka kiryi bɛɛnyugun. Irkitok tɔrkɔnɔm kuwaye ɛɛzaye ugun. Ma alabanan lak amɔtɔ ŋaati abalyɛ kaal o ka waan ruweyan aneet. 42Baal da calaŋ karomena naana ki Jook o jijiya Ibrayim ki baaba Aizak, ɔtɔɔyan waan ole unun kɔkɔm gi ci kakɔyɛ kina. Bar zin Jooi icin piryakzɛt onan, ma acin liŋliŋɔn o kagoonekin naana ineet. Nɔɔnɔ zin nɛɛn baal agernyekin da ineet bilija ka calaŋ agoonekan gi ci gɛr e.”
Agɔɔn Jakob been Leban ganɔn
43Abarizek ni Leban Jakob enek nɛ, “Ŋaai cugune noko bɛɛnyigan gi. Dɔlya cigeec o kibeen ɛɛza akanan aneet. Kaal dook ci acin niina ŋina noko kaal cigan. Alaŋ zin naana inoko kataman gɔl ci ka kooyi nɔɔgɔ. 44Abon zin inoko naaga kagɔɔn ganɔn. Ija kataadizit biyɛn ci ka gɔɔn kaadai ganɔn cinai o.” 45Odoma ni Jakob bɛ, ma arek looc kibil tɔp. 46Ma aduwak ɔl ogin kuluta biyɛn ka kataadizit, ma agɔɔn niigi nɔkɔ. Ivita ni niigi dook adaktɔ ŋaati ona ataadizɔn biyɛn o. 47-48Ma anek Leban Jakob nɛ, “Biyɛn nicigi ka kizi adaan ŋaatinai.” Akatek ni Leban ŋinite zooze uneeŋ zaar ci kazi Jegar Saaduta. Kɛŋ cin kazi nɛ biyɛn ci adaanto ataadizɔ. Ma akanek buk Jakob ŋinite zooze uneeŋ zaar ci kazi Galeed. Kɛŋ cin atobɔ kibeen we buk. 49Ma azi bodo Leban nɛ, “Abon bai acinet Jooi, ma anyet ageet kuzuuti ganɔn cina o ŋaati kaŋɛrɔn noko.” Ma akanonek bodo ŋinite ɛlɛ zaara ci kazi Mizpa. Kɛŋ cin kazi nɛ vaaco ci cinento. 50Ma anek Leban Jakob nɛ, “Mã agidi niina bɛɛnyigan, karabɔŋ bar bodo arɔca ŋaai oogi, mayo nuun alaŋ kacinin naana ineet, ga nɔkɔ Jooi acinin ineet. 51Cin di biyɛn ci ona kalot noko kibeen bɛ ona kanyi kibil tɔp e. 52Niigi dook kɛɛk ci ka keŋeret ageet. Alaŋ naana kavardaŋ biyɛn nicoko ka kook kutuguweyin ineet gi ci gɛr. Ma buk niina alaŋ avardaŋa ka ija tuguweyan aneet gi ci gɛr. 53Abon bai Jooi o Ibrayim been Nayor apak zɔɔz cinai o.” Ma atɛɛt Jakob terkediin zaare o Jook o baatin Aizak ka kagantɔ niini kibeen Leban. 54Utugu ni niini todoyoi bɛ tadena. Ma awak ɔl ogin been ɔl o Leban dayiin, ma avu adake niigi dook, ma aavtiz ŋinaante zɛɛ ma aalnek tammu.
55Ma ŋeere ococo Leban bɛɛnyigin ki dɔl ugeec ŋalyamɔ, ma amayuk nɔɔgɔ kɔtɔɔzɔ yaak kɔkɔm gi ci gɛr akunak. Ɔtɔɔ ni niini imiire ook ole onin.
32Adimdiman Jakob ɛlɛ ka kurumtɔ ki Esɔ
1Mazi ŋaan awɔ Jakob gɔla nɔkɔ, urumtɔ ki toonnyak ci Joowo. 2Mazi acin niini nɔɔgɔ izi nɛ, “Nici ŋinti abaai Jooi.” Akatek ni ŋinito zaar ci kazi Maanaam. Kɛŋ cin kazi nɛ ŋinti aalyo.
3Ma itoon Jakob ɔl karaktɛ kɔɔt ŋaati gɔtɔnɔn Esɔ ŋaao kazi Edom. 4Ma aricanek niini nɔɔgɔ kɔɔt kenektek nɔɔnɔ nɛ, “Manygɔn, aneeta Jakob o keen gabaren unun nɛɛn ci kitoonekin otok o. Kook kabaawa ŋaati Leban ŋinti rɛɛn zɛɛ been nɛɛn ci kakunɛ noko. 5Inoko zin kanyawa tiin ki zigire ki ɛɛza been gabara. Manygɔn, kitoonekin zin ineet molok o kanɛ coma atalnanan.”
6Ɔɔtɔ ni ɔl ci ona itoon Jakob o. Mazi avɔ abada, ivita enektek nɔɔnɔ nɛ, “Koota ŋaati gotonon Esɔ. Inoko zin aku ka ivita urumtɔ ki ineet. Ɔrkɔra niini ki ɔl cigin een eet tur lak wec (400). 7Mazi azii Jakob zɔɔz nico, anyawun ŋoliin ɔrɔɔt. Ma aŋɛr ɔl cigin o lak ram. Buk ɛɛza ki tiin been nyakalɛt aŋɛr lak ram. 8Abaaban niini azi nɛ, “Mã aku Esɔ, ma aŋozonek ɔl ci oowu e, ŋaan avir ɔl ci vurto o.”
9Aŋarowɔ ni Jakob izi nɛ, “Jook o jijiya Ibrayim been baaba Aizak, ineet nɛɛn baal anekan nɛ, Miire bitɔ looce unun aavtiyɛ atenowa ugune. Ŋaan kagoonekin ineet kaal dook kɔtɔɔzɔ juruŋ e. 10Ma naana keen gi ci cɛlbɛz labak, bar zin ineet nɛɛn o anyan aneet bonat ci appe ɔrɔɔt iinya dook. Iiten baal kabaakzanɛ liil o kazi Jordan e akɔm kaal ci kanyei, bar waanice kanyei kɛɛt ci omtinto doon. Bar inoko zin kanyawa burɛn ceen ram noko. 11Kajinin zin ineet ka ɛɛlawan niina aneet ŋaaten gɔtɔna Esɔ. Kanyei ŋoliin, karabɔŋ tedec aku niini, ma aŋozoneket ageeta dook, ŋaanɛ kibeen dɔl buk. 12Lam gi ci gɛr calaŋ akunaket. Aga niina baale eterkedeyan niina aneet gi ci ka tuguwi kaal dook kɔtɔɔzɔ juruŋ ŋaaten aneet, ma aterkedekan buk dɔl ci dɔl cigan meel atobɔ been kazac.”
13Ɛŋɛra ni Jakob kaale ogin abal oogi ka kanyek Esɔ ceen gɔtɔni o. 14Aŋɛra niini bawɔ ci ŋai een eet tur lak ram (200), been kɔnyi ceen eetom (20), ki aza ci ŋai een eet tur lak ram (200), been mirkici ceen eetom (20), 15ki nyakalɛt ci ŋai eetom kamɔtɔ (30) been jɔrɔ cigeec, ki tiin ci ŋai eet ram (40), been olenya amɔtɔ (10), ki zigire ci ŋai een eetom (20), been ci macik amɔtɔ (10). 16Ɛŋɛr ni niini nɔɔgɔ kizi burɛn, ma anyek gabara ogin kɛbɛk gɔɔn ceeni buri codoi. Ma anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Araktɛ ŋaatan. Ɔtɔɔz edeyɔ ŋaati aluugju burɛn nicoko o.” 17Ma aricanek Jakob gabaren ci oowu e zɔɔz ci anek nɛ, “Ma arumonu ki gɔtɔna Esɔ, ma ajinin azi nɛ, Alaan cun ŋɛnɛ? Akɔ ŋaaḏaŋ? Tiin ci ŋɛnɛ ci aluugɛ o?, 18abona abɛdɛkɛ niina nɔɔnɔ anei nɛ, Kaala nici dook kaal cugun. Itoonakin gabarɛnti unune kazi Jakob. Ŋaan niinilya awoya ageeta vurta.” 19Ma aricanek buk niini gabara o anowa gɔn nico vurta gi ci anek nɔkɔ. 20Ma anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Abona aziyu nɛ, Gabaren unun Jakob ŋaan awoya ageeta vurta.” Abaaban Jakob azi nɛ, “Abon kadiziyi nɔɔnɔ kaale nicoko ka katalɔ ŋaatan ka ma tedec karumona ki nɔɔnɔ ka calaŋ agoonekan gi ci gɛr.” 21Itoon ni niini kaal nicoko karaktɛ ŋaatin. Ma ɔɔŋ niini baalin vurta ŋinaante.
Acɔdɔ Jakob kibeen Jook
22Ma baaline nice ɛlɛ icinɛ Jakob, ma itoon ŋaai ogin arɔca een ram ki ŋaai ogin aavtiz been dɔl ogin een amɔtɔ codoi ka kɔɔt kabaayizit liil o kazi Jabok. 23Ma bodo vurta itoonun buk niini kaal ogin dook kɔɔt baagita. 24Aavu ni ŋinaante niini doon.
Ma aku ɛɛti oman baaline nice ŋinaante, ma acɔdɔ ki nɔɔnɔ zɛɛ ma arire lɔɔci. 25Mazi akɔ acin ɛɛti nici akɔmnek nɔɔnɔ Jakob ŋaati amɔgi, alaca niini Jakob wanoc kopocai. 26Mazi ŋaan atorkot Jakob nɔɔnɔ nɔkɔ, enek niini Jakob nɛ, “Aalun tammu. Toŋawan kɔtɔɔ.”
Bar abɛdɛkɛ Jakob nɔɔnɔ anek nɛ, “Mã ŋaan rak mayuwan niina aneeta, alaŋ kooŋnanin.”
27Ijin ni ɛɛti nici nɔɔnɔ enek nɛ, “Kazi ineet zaar cugun nɛ?”
Ma abɛdɛkɛ Jakob nɔɔnɔ anek nɛ, “Kazi zaar cigan nɛ Jakob.”
28Enek ni ɛɛti nici nɔɔnɔ nɛ, “Alaŋ bodo kazi zaar cugun nɛ Jakob. Bar akatozeyin ineet zaara ci kazi Israyil. Kɛŋ ci zaar nicoko kazi nɛ acɔdɔ ɛɛti ci deer ki Jook, eeci acodonu niina ki Jook been buk ɔl o deer, ma amogi niina nɔɔgɔ.”
29Enek ni Jakob nɔɔnɔ nɛ, “Duwayan buk zaar cugun.”
Bar anek niini Jakob nɛ, “Naa arooŋ gawan zaar o?” Amayuk ni niini Jakob.
30Enek ni Jakob ɛlɛ onin maany nɛ, “Kicina ŋum o Joowo naanalya, ma bar ŋaan karogi labak.” Ma akanek niini ŋinito zaar ci kazi Penal. Kazi kɛŋ cin nɛ ŋum o Joowo. 31Mazi adɔŋnyai ii, ɔtɔɔ Jakob ŋaati kazi Penal noko, ma ayɛt eeci alacai nɔɔnɔ wanoci. 32Zin giye nico alaŋ ɔl o Israyil adak korɔ o arom anyɔtɔn ki wanoc zɛɛ been inoko o, eeci korone nicoko opoca Jooi Jakob wanoc.
33Rumɔnɛt o Jakob been Esɔ
1Ma awɔ Jakob zɛɛ mazi aara kɛbɛrɛ, acin Esɔ aku ɔrkɔra ki ɔl ceen eet tur lak wec (400). Eŋerek ni niini dɔl ogin yaatigeec. 2Ma anyek ŋaai ogin aavtiz been dɔl ugeec karaktɛ ɔɔwa. Ma ano Leya been dɔl ogin. Aje Recal been Josev aṯornɛkɛ niigi vurta. 3Arayɛ ni Jakob niinilya nɔɔgɔ dook ɔɔwa. Mazi akɔ ajɔŋɔz gɔtɔni, oloca ɔɔ lak torgɛrɛm. 4Bar Esɔ adokonyonek nɔɔnɔ arumek gɔl, ma akɔ atorkot nɔɔnɔ azɛɛnɛ dook, ma acoco ŋalyamoc. Ma adɔta luwa niigi dook ramantiya. 5Mazi aara Esɔ kɛbɛrɛ, acin ŋaai ci avu kibeen dɔl. Ma ajin niini Jakob anek nɛ, “Ɔl ci ŋɛnɛ nici?”
Abɛdɛkɛ Jakob nɔɔnɔ anek nɛ, “Manyi, nici dɔl cigan anyan Jooi bonate onin.” 6Ivita ni ŋaai oginɛ aavtiz been dɔl ugeec, ma avu aloca ooti. 7Ma aku Leya been dɔl ogin, ma aku buk Recal been Josev, ma avu aloca niigi dook ooti ŋaati Esɔ.
8Ma ajin Esɔ Jakob anek nɛ, “Ma burɛna o karumona gɔla o burɛn ci ŋɛnɛ?”
Abɛdɛkɛ Jakob nɔɔnɔ anek nɛ, “Manyi onan, burɛn cugun. Kanyin naana ineet ka talɔ ŋaatan.”
9Bar abɛdɛkɛ Esɔ nɔɔnɔ anek nɛ, “Dole o yaai, kanyei naana kaal ci kaleenona. Zooti nicoko nyak kizi cugun.”
10Ma anek Jakob nɔɔnɔ nɛ, “Mã areezan niina aneet didi, abon agama kaal ci kanyin naana ineet o. Ma kacin naana ŋum cun noko bar kizik kacin Jook, eeci inoko niina atalnanan aneet. 11Ɛɛlawan gama kaal ci kanyaakin ineet noko, eeci uzuutan Jooi aneet bonate onin, ma anyan kaal o karooŋ dook.” Ma adaŋek Jakob nɔɔnɔ kaal nicoko zɛɛ makacin agama.
12Enek ni Esɔ nɔɔnɔ nɛ, “Lot kaal ka kɔtɔɔz. Abon kɔrkɔr naaga dook.”
13-14Bar abɛdɛkɛ Jakob nɔɔnɔ anek nɛ, “Inoko rayɛ niina labak. Ŋaan kanuyin kidicilim ka kiito dɔl been tiin kidicilim zɛɛ ma kakɔ karumnyin ineet ŋinaante. Aga niina kaal ceen dɔl noko ŋaan anyɛlnyɛl. Ma buk maala ceen gɔla noko ki nyɔɔ ci miliny noko ipirta weeta. Mã kadaŋek nɔɔgɔ weet mayo nuun kawɔ iiten codoi, adaai koca.”
15Ma anek Esɔ Jakob nɛ, “Nyan zin kotoŋeyin ineet ɔl cigan oogi ka kitiritin.”
Bar abɛdɛkɛ Jakob nɔɔnɔ anek nɛ, “Akɔm dole o yaai. Ɔɔtɔ ki ɔl cugun o labak. Olla uyen karooŋnyin naana ineet talɔ ŋaatan.”
16Ma iitene nice ɛlɛ imiire Esɔ ook Edoma looce onin. 17Ook ni Jakob ŋaao kazi Sɛkɛs, ma akɔ ɛɛnyca ceez ceen ḏoor been buk luwayanɛ ci tiinu. Ma kɛŋ ci zaar ci kazi Sɛkɛs o kazi nɛ luwayanɛ.
18Iiya ni Jakob looce o kazi Mesopatamiya yaak zɛɛ ma aku arum kutur o kazi Cekam aavi looce o kazi Kanan. Ma aal ŋaati ajɔŋɔz kutur nice. 19Ma akɔ ataala niini ŋinti ka kabaayi ŋaati dɔl ci dɔl o Amor. Ataala niini ŋinite zurtenene ceen eet tur (100). 20Ma ɛɛnyca ŋinti ka kidiŋdiŋani Jook ŋinaante, ma akanek ŋinito zaar ci kazi Ɛl Eloye Israyil. Kɛŋ ci zaar nicoko kazi nɛ Jook o Israyil anyak dɔyiz.
34Cacinɛt o lɔgɔz o Jakob
1Ma iitene oman itiŋgazɔ Dina ween tinati Jakob been Leya arɔɔŋ niigi kɔɔt kicinit dɔl ci looc ci kazi Kanan o. 2Maje ŋinaante anyak alaan ci looc nice kazi zaar nɛ Amor ceen niini borit ci ɔl o kazi Avit. Anyak niini ŋɛɛrin ci kazi Cekam. Mazi akɔ acin Cekam Dina, oŋozozek nɔɔnɔ, ma anyek kizi ŋaa dɔyiza. 3Bar mazi acin niini dole alinak nɔɔnɔ nɔkɔ, ereezun ɔrɔɔt ɛlɛ, ma arɔɔŋ kimiciz. 4Ma anek baatin nɛ, “Karooŋnyin bitɔ ole ci baati dole nico, ka jinɔ nɔɔgɔ kanycin ka kiriyi nɔɔnɔ kizi ŋaa can.”
5Mazi akɔ azii Jakob gi o agoononek bɛɛnyin, otobor niini nɔŋ ɔrɔɔt ɛlɛ, maje lɔgɔz oginɛ ŋaan aavtiz tiini tuuwa, ma akɔm niini gi ci agɔɔn zɛɛ ma abada niigi. 6-7Mazi abada lɔgɔz towawiinta, iziiyit buk niigi gi o anyekɛ Cekam ŋɔɔni kizi ŋaa dɔyiza, ma abor niigi nɔŋ ɔrɔɔt, eeci anyaak gi nici ɔl o Israyil alyaan ci appe ɔrɔɔt. Ma akunak Amor ceen baati Cekam o Jakob ka kiiya kɔzɔɔztɔ ki nɔɔnɔ. 8Ma anek Amor Jakob nɛ, “Arɛɛz ŋɛɛran o kazi Cekam bɛɛnyun ɔrɔɔt. Inoko abon anyekan niina nɔɔnɔ dole kiriyi. 9Abon karɔcɔ naaga dɔl. Nyet niina ageeta kirikta bɛɛnyugun, ma buk ariyɛ niina dɔl cigaacak o. 10Ka zin baak niina ŋaatinaaŋ ŋina ka tugu kaal ci olla arooŋ niina tugu.”
11Ma anek buk Cekam baati Dina been gɔtɔnɔgi Dina nɛ, “Abona anyaŋ dole kiriyi. Ŋaan kanyuŋ kaal ci olla arooŋnyu niiga. 12Uduktayaŋ kaal ci olla arooŋnyu kuruwayuŋ, mayo nuun aŋabakaŋ kaal ci ka kuruwayuŋ, ŋaan kanyuŋ labak. Anycaŋ dole kiriyi.”
13Maje giye o anyekɛ Cekam dole alyaan, abarzek gɔtɔnɔgi dole Cekam been baatin Amor gole ci alaban. 14Anek niigi nɔɔgɔ nɛ, “Alaŋ kanimnya naaga kanyceya ŋɔɔna kiriyi ɛɛti calaŋ ateedi. Mã kagoona nɔkɔ, een oca gi nici alyaan ŋaatinaaŋ ɔrɔɔt. 15Kagamana naaga zɔɔz nico ŋaati ateedinu niiga buk kiyo naaga o. 16Mã agoonu nɔkɔ, kagamana koca naaga kɔrɔcɔ ki igeet dɔl labak, ma kabaaka ŋaatunooŋ ŋina kiziti ɔl codoi. 17Bar mazi alaŋ agoonu nɔkɔ, kavoya koca naaga dole cinaaŋ o.”
18Agamta ni Amor kibeen ŋɛɛrin Cekam zɔɔz nico. 19Ma alaŋ arɔɔŋ Cekam kaavu ŋinti rɛɛn, bar arɔɔŋ kiyiik kook kutugu gi nico kataman, eeci arɛɛz niini tinati Jakob ɔrɔɔt. Ma buk adiŋdiŋ niini ole ween atenok ogin ɔrɔɔt. 20Ɔɔtɔ ni Amor been ŋɛɛrin Cekam ŋaao gɔɔn aminyi ɔl zoozok. Ma avɔ aduwak niigi ɔl ugeec kuturo dook gi nico. Anek niigi nɔɔgɔ nɛ, 21“Ɔl ci Israyil noko ɔl ci abon ɔrɔɔt. Inoko anycek nɔɔgɔ kabaayitɔ ŋina labak ka buk kutuguzɔ niigi kaal ci arɔɔŋ. Appe lɔɔci cinai o, ma aganɔ ki nɔɔgɔ buk ŋaati abaayi labak. Abon zin kavɔ karɔc naaga dɔl cigeec o, ma buk arɔc niigi dɔl cigaac o. 22Anyak olla gi codoi ṯɔr nɔkɔ. Mã kateedi naaga ɔl ci mac o dook kiyo niigi o, agama koca niigi baayiz ŋaatina kiziti ɔl codoi. 23Mã kagɔɔn nɔkɔ, koca tiina cigeec o dook ki kaalyan ugeec oogi izi cigaac.” 24Agamta ni ɔl o kuturo dook zɔɔz ci aduwak Amor been Cekam nɔɔgɔ o, ma ateedi ɔl o mac dook.
25Ma iinyaye ceen iiyu ma ŋaan amɔɔr niigi nɔkɔ, itiŋgazɔ lɔgɔz o Jakob een ram kazi Simiyan been Livai ween gɔtɔnɔgi Dina o yaatin, odomta niigi dilanya, ma anik avɔ kuture nice, ma avɔ aruk ɔl o mac dook kadaayitɔ. 26Ma aruk buk niigi Amor been ŋɛɛrin Cekam kadaayitɔ. Ma ajowa niigi Dina ole o Cekam, ma anyaak nɔɔnɔ kɔrɔk uneeŋ. 27Ma vurte ci aruwɛn ɔl nici kadaayitɔ o, itiŋgazɔ bodo lɔgɔz o Jakob ogɛnɛ ɔɔtɔ kuture nice, ma avɔ anyaa kaal o kutur nice dook ka kizi cacinɛt ci alyaan o ŋɔɔni uneeŋ. 28Anyaa niigi ɛɛza ki tiin ki zigire kibeen kaal o kuturo dook kurum o ɛɛl manɛɛni buk. 29Ma anyaa kaal o abona dook, ma agama ŋaai ki dɔl, ma anyaa kaal dook ceezinɛ.
30Enek ni Jakob Simiyan been Livai nɛ, “Anyaaktayaŋu niiga aneet gi ci gɛr. Inoko ɔl ci Kanan o ki ɔl o Periza ki ɔl ci loocok nicoko o dook amartɔyan tiŋeere niigi aneet. Maje naana alaŋ kanyei ɔl ci meelik. Mã arom niigi dook eleeti, ma agaŋnyakan aneet, adica koca niigi ɔl cigaac noko dook kezeectɔ.”
31Bar abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Alaŋ zin buk abon ŋaati agɔɔni ɛɛti nici ŋɔɔna kiyo waaŋnyaiti o.”
35Amayuk Jooi Jakob Bezala
1Ma iitene oman enek Jooi Jakob nɛ, “Luuk ŋina taman bitɔ kuture o kazi Bezal ka bitɔ baak ŋinaante. Bitɔ tɛɛnyayan ŋinti taabinta ŋinaante. Aneet Jook baal kayelzakin ɛlɛ iitene baal avirɛ niina gotonu Esɔ e nɛɛn.” 2Enek ni Jakob ɔl o kɔrɔk onin been ɔl o aromɛ ki nɔɔgɔ dook nɛ, “Otoŋit joowanɛ o adilanu. Abon adaalu eleeti ugooc, ma areku rumanɛ ci colai, ka obonta ŋume o Joowo. 3Inoko zin kitiŋgaz kuluugit kɔɔtɔ Bezala. Mã kavɔ karum ŋinite, kakɔ kɛɛnyca naana ŋinti ka kidiŋdiŋanti naaga Jook baal atiritan aneet iitene o kapirnanɛ e. Nɔɔnɔ nɛɛn o korkorya ki aneet vitɛnanɛ o kakɔyɛ dook.” 4Anycek ni niigi Jakob joowanɛ o adilya dook been buk awac ugeec dook. Ma akɔ adawek niini kaal nicoko moloktoc o ajɔŋɔz ŋin o kazi Cekam loota.
5Mazi aluuk Jakob been lɔgɔz ogin, anyayit ɔl o ajɔŋɔz kutur nice ŋoliin ci appe, ma alaŋ niigi arɔɔŋ koorit nɔɔgɔ. 6Ivitak ni Jakob been ɔl ogin dook ŋino kazi Luz abil looce o kazi Kanan. Inoko agayi kutur nice zaara ci kazi Bezal. 7Ɛtɛɛnya ni niini ŋinti taabinto ŋinaante, ma akanek ŋinite zaar ci kazi Jook o Bezal, eeci baale ayelzak Jooi nɔɔnɔ ɛlɛ ŋinaante iitene baal aviri niini gɔtɔni e. 8Ma ŋinaante adaak ŋaa o kazi Debora baal gɔɔn azooni Rebeka e. Ma ada niigi nɔɔnɔ moloktoc loota Bezala ŋinaante. Ma akanek ŋinito zaar ci kazi Moloktoc o Luwanto.
9Baale rak amayuwun Jooi Jakob Bezala ŋina waanbaal aviri niini gɔtɔni e. Mazi bodo abadaak niini Bezal vurta e, eyelizak Jooi nɔɔnɔ ɛlɛ, ma amayuk nɔɔnɔ bodo ŋina. 10Ma anek Jooi nɔɔnɔ nɛ, “Kazi zaar ugun laadun nɛ Jakob. Bar zin inoko kakateyin ineet zaar ci kazi Israyil.” 11Ma amayuk Jooi nɔɔnɔ anek nɛ, “Keen naana Jook o kanyei dɔyiz dook. Zaacɛ, nyak dɔl ci meelik ka izi borit ci aritan boryowa. Ma buk een baati alaatu. 12Ŋaan kanyin ineet looc ci baal katerkedei Ibrayim been Aizak noko. Ma ŋaan kanyi buk ŋinito dɔl ki dɔl cugun vurte cun.” 13-14Mazi awɔ Jooi ŋinaante, ipik Jakob bɛ kibil tɔp, ma adiŋdiŋan Jook ŋaati aḏuutɛkɛ bɛ nico nyaan been maal ci kiŋiroco. 15Ma akatek ni niini waanice ŋinito zaar ci kazi Bezal.
Daayiz o Recal
16Ma iitene oman uluugit Jakob been ɔl o kɔrɔk onin Bezala. Mazi ka kurumit niigi Evrat, izi ŋinti ka kotoyai Recal, ma aam nɔɔnɔ dole ɔrɔɔt ɛlɛ. 17Mazi ŋaan atɔɔt nɔɔnɔ dole ɔrɔɔt nɔkɔ, enek ŋaa o gɔɔn agama gɔnɔgi dɔl Recal nɛ, “Má anyei ŋoliin. Inoko tedec ookca ŋɛɛrun oma.” 18Mazi akɔ ookcai niini, adavyai ɔrɔɔt ɛlɛ. Ma akanek ŋɛɛrin nico zaar ci kazi Benoni o kazi kɛŋ cin nɛ piryakzɛt onan. Bar baatinɛ akanek nɔɔnɔ zaar ci kazi Bɛnjimɛn o kazi kɛŋ cin nɛ aziit onan azo. 19Adaak ni Recal. Ma ada ɔl nɔɔnɔ gɔl o akɔ ki Evrat kabanyca. Inoko ŋinito waanico kazi zaar nɛ Bɛzilɛm. 20Ma apik Jakob bɛ kibil tɔp ŋinaante ka kizi gi ci gɔɔn aadanɛ niini Recal. Ŋaan abil bɛ nici tɔ ŋinaante zɛɛ been inoko o. 21Uluuk ni Jakob ŋinaante bodo, ma akɔ aal vaaco o wun kazi Eder libire ci gɔl. 22Mazi akɔ abaak Jakob looce nice, iŋiliz Robɛn ŋaa o baatin aavtiz kazi Bila. Iziik ni baatinɛ zɔɔz nico, ma abor nɔŋ ɔrɔɔt ɛlɛ.
Dɔl o Jakob
23Anyak Jakob lɔgɔz amɔtɔ ram. Lɔgɔz ci ŋaa onin kazi Leya nɛɛn Robɛn ki Simiyan ki Livai ki Juda ki Isikar been Zibolon. Zin Robɛn abuu gonogin dook. 24Lɔgɔz ci ŋaa onin kazi Recal nɛɛn Josev ki Bɛnjimɛn. 25Lɔgɔz ci ŋaa onin aavtiz kazi Bila een gabaren o Recal nɛɛn Dan been Navtali. 26Lɔgɔz ci ŋaa onin aavtiz kazi Zilpa een gabaren o Leya nɛɛn Gad been Acar. Aritai lɔgɔz nici dook looce o kazi Mesopatamiya.
Daayiz o Aizak
27Zin ook Jakob ole o baatin Aizak ŋaao kazi Mamra ajɔŋɔz Ebiron ŋaa baal abaai jijitinɛ Ibrayim been baatin Aizak e. 28-29Mazi akɔ een irkitowa o Aizak eet tɔrkɔc (180), adaak niini kanyatiz, ma ada nɔɔnɔ lɔgɔz oginɛ kazi Esɔ been Jakob.
36Dɔl ci dɔl o Esɔ
1Ceegi dɔl ci dɔl o Esɔ o akanonek nɔɔgɔ zaara o kazi Edom. 2Arɔca niini ŋaai ogin ole o kazi Kanan. Kazi ŋaa onin een abuu nɛ Ida. Niini tinati Elon o ɔl o kazi Ititaz. Bodo ŋaa oma kazi zaar nɛ Olibama niini tinati Anaa ween ŋɛɛrti Zibon o ɔl o kazi Ititaz. 3Ŋaa oma kazi zaar nɛ Basmat niini tinati Ismayil, ma een ŋɔɔni Nebat. 4Ida ookca Elivaz. Aje Basmat ookca Rul. 5Olibama ookca Juc ki Jalam been Kora. Nicigi dook lɔgɔz o Esɔ aritai looce o kazi Kanan.
6Ma akɔyi Esɔ ŋaai ogin ki lɔgɔz ogin ki bɛɛnyigin kibeen ɔl o kɔrɔk onin dook been tiin ki ɛɛza o abala looce nice dook, ma aluuk ŋaati gɔtɔnɔn Jakob, ma akɔ looce oman. 7Aluuk niini o, eeci lɔɔci ci abaai niini been Jakob o alaŋ alɛɛnɔ ki nɔɔgɔ dook, eeci abale niigi ɔrɔɔt. 8Ook ni abaak Esɔ biyene o ŋino kazi Edom.
9Ceegi zin dɔl ci dɔl o Esɔ ween jijiti ɔl o kazi Edom. Aritai niigi looce ween biyɛn kazi Siir. 10Zaar zin cigeec nɛɛn ceegi. Elivaz niini ŋɛɛrti Esɔ o arita ŋaawe onin kazi Ida. Maje Rul ŋɛɛrti Esɔ o arita ŋaawe onin kazi Basmat. 11Iiya ni Elivaz itira lɔgɔz ogin een tur kazi Teman ki Omar ki Zivo ki Gatam been Kenaz. 12Bodo ŋaa o Elivaz aavtiz kazi Tima aritak nɔɔnɔ ŋɛɛrin ci kazi Amilek. Nicigi dɔl ci dɔl o ŋaa o Esɔ kazi Ida nɛɛn. 13Maje Rul iiya anyawun niini lɔgɔz wec ci kazi Nakat ki Zera ki Cama been Miza. Nicigi dɔl ci dɔl o ŋaa o Esɔ kazi Basmat. 14Bodo ŋaa o Esɔ kazi Olibama een tinati Anaa ween ŋɛɛrti Zibon ookca niini lɔgɔz iiyu, Juc ki Jalam been Kora. 15Ceegi baatigi boryok ci dɔl o dɔl o Esɔ. Ŋɛɛrti Esɔ ween abuu kazi Elivaz izi niini baati boryok o kazi Teman ki Omar ki Zivo ki Kenaz, 16ki Kora ki Gatam been Amilek. Nicigi dook dɔl ci dɔl o ŋaa o Esɔ kazi Ida. 17Ŋɛɛrti Esɔ o kazi Rul iiya izi baati boryok o kazi Nakat ki Zera ki Cama been Miza. Nicigi dook dɔl ci dɔl o ŋaa o Esɔ kazi Basmat. 18Maje Olibama arita niini boryok o kazi Juc ki Jalam been Kora. 19Boryowa nicigi dook dɔl ci dɔl o Esɔ.
Dɔl ci dɔl o Siir
20-21Ceegi zin dɔl ci dɔl o Siir ween borit o ɔl o kazi Orit baal laadun abaak niini baale looce nice e. Dɔl ci dɔl ogin nɛɛn Lotan ki Cobal ki Zibon ki Anaa ki Dicon ki Ezer been Dican. Niigi dook lɔgɔz ci Siir. Ivita ni niigi iziti ooti ci boryok o kazi Orit looce o kazi Edom. 22Lɔgɔz ci Lotan nɛɛn Ori been Iman. Maje Timan niini ŋɔɔni Lotan. 23Dɔl ci dɔl o Cobal nɛɛn Alvan ki Manaat ki Ebal ki Cevo been Onam. 24Zibon niini anyak lɔgɔz ram ci kazi Olya been Anaa. (Anaa nɛɛn baal ajowa lɔtitoc o anyak maam o abur balala iitene baal owawi niini zigire o baatin e.) 25-26Anaa iiya izi niini baati Dicon ween jijiti boryok o kazi Imdan ki Ecban ki Tiran been Ceran. Anaa buk anyak ŋɔɔni ci kazi Olibama. 27Ezer iiya izi niini jijiti boryok o kazi Bilaan ki Zavan been Okan. 28Dican iiya izi jijiti boryok o kazi Uz been Oran. 29-30Ceegi zin zaar o boryok o kazi Orit o looc o kazi Edom, Lotan ki Cobal ki Zibon ki Anaa ki Dicon ki Ezer been Dican.
Alaat o Edom
31Ceegi zaar ci alaat o abal looc o kazi Edom waanbaal ŋaan kanyayi Israyil alaat e. 32Bela ween ŋɛɛrti Bozor abal niini looc o kazi Edom, ma een kutur cin adikir nɛɛn ŋino kazi Dinaba. 33Mazi adaai Bela e, irigiz nɔɔnɔ Jobab ween ŋɛɛrti Zera o looc o kazi Bozra. 34Arigiz Jobab Acam o looc o kazi Teman. 35Arigiz Acam Adad ween ŋɛɛrti Bedad o looc o kazi Avit. (Nɔɔnɔ nɛɛn baal amɔk ɔl o kazi Midiyan oroonte o kutur o kazi Mowab e.) 36Arigiz Adad Samla o looc o kazi Masrika. 37Arigiz Samla Cul o looc o kazi Ribot. 38Arigiz Cul Balanan ween ŋɛɛrti Acbor. 39Arigiz Balanan Adad o looc o kazi Pawu. (Ŋaa cin nɛɛn o kazi Mitabel ween tinati Matrid ween tinati Mizab.) 40-43Zin Esɔ niini jijiti boryok o looc o Edom kazi Timan ki Alva ki Jetet ki Olibama ki Ɛlaa ki Pinon ki Kenaz ki Timan ki Mibzar ki Magdel been Iram. Ma loocok o abaai niigi dook akanonek zaara ugeecik.
37Aduwak Josev gɔtɔnɔgi wunozyak cigin
1Ma amɛna Jakob abaak looce o kazi Kanan ŋaabaal abaai baatinɛ baale e. 2Ceeni zin zɔɔz ci akati dɔl o Jakob.
Mazi akɔ een Josev irkitowa amɔnki torgɛrɛm, otowawɔ niini ɛɛzai been gɔtɔnɔgi o ŋaai o baatin aavtiz kazi Bila been Zilpa. Ma iitene oman iiya uduwak Josev baatin kaal o gɛr agɔɔn gɔtɔnɔgja. 3Maje Jakob arɛɛz Josev ɔrɔɔt kujuk lɔgɔz ogin oogi, eeci aritai niini waanu izɔi niini matuwoc. Ma arɔɔŋak niini nɔɔnɔ rum ci anyak golnya ci alina ɔrɔɔt. 4Mazi acin gɔtɔnɔgja baatineeŋ arɛɛz Josev ɔrɔɔt kujuk nɔɔgɔ nɔkɔ, amartɔi niigi Josev ɔrɔɔt ɛlɛ calaŋ amici niigi ki nɔɔnɔ zinzeetine ci vɔɔr.
5Ma baaline oman uwunozɛ Josev. Mazi akɔ aduwak niini gɔtɔnɔgi wunozyak nicoko, amartɔi niigi nɔɔnɔ ɔrɔɔt ɛlɛ. 6Anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Iziiyit di wunozyak ci kawunozei ce. 7Bar kizik naaga dook katɛɛt labi mana. Ma iŋaaz kaŋaya ci labi ci kateedi naana o keelit jena tɔp. Ma avu aliya kaŋaya cugooc o cigan o, ma alocak nɔɔgɔ ooti.”
8Enektek ni gɔtɔnɔgja nɔɔnɔ nɛ, “Awaaŋ! Yo abaaban niina kizik katin een alaan cinaaŋ?” Amartɔi ni niigi nɔɔnɔ ɔrɔɔt ɛlɛ, eeci aduwak niini nɔɔgɔ wunozyak cigin o.
9Ma iitene oman uwunozɛ Josev bodo, ma aku anek gɔtɔnɔgi nɛ, “Kuwunozɛ bodo. Kizik kacin ii ki nyelok been monyony ceen amɔnki codoi aloca ooti aneeta ŋuma.” 10Ma aduwak buk niini wunozyak cigin noko baatin, bar agernyek baatinɛ nɔɔnɔ, ma anek nɛ, “Wunoza nici akati kɛŋ cinɛ naa? Yo abaaban kizik katin naana ki yaatun kibeen gotonogu kavunakin ineet, ma kalocana ooti ŋaatun?” 11Enico anyaktek Josev gɔtɔnɔgja tɛl ɔrɔɔt ɛlɛ, maje baatinɛ azooni zɔɔz nico ziniza.
Ataalɔi Josev gɔtɔnɔgja
12Ma iitene oman ooti gɔtɔnɔgi Josev ɛɛza ŋaati ajɔŋɔz Cekam. 13Enek ni Jakob Josev nɛ, “Karooŋnyin bitɔ Cekama ŋaao owawi gotonogu ɛɛza.”
Ma abɛdɛkɛ Josev nɔɔnɔ anek nɛ, “Abona. Ŋaan kakɔ.”
14Ma anek baatinɛ nɔɔnɔ nɛ, “Bitɔ ka cin gotonogu mã aavtiz yaak, ka buk cin mã ɛɛl ɛɛzana dook tɔ. Mazi ook icinu nɔɔgɔ, bada ka ija duwayan.” Itiŋa ni niini ŋaao abaai niigi kazi Ebiron ka kook Cekama ŋaao owawi gɔtɔnɔgja ɛɛza.
15Mazi akɔ arum Josev Cekam, icinun ɛɛti oman nɔɔnɔ ŋaati olla awɔyi anoti ḏoritot kɛŋ, ma ajin ɛɛti nici nɔɔnɔ anek nɛ, “Arooŋ dim naa?”
16Ɛbɛdɛkɛ ni niini nɔɔnɔ enek nɛ, “Karooŋ gɔtɔnɔga cigan owa ɛɛza ŋina. Duwayan da mã aga ŋinti aavtizɛ.”
17Anek ɛɛti nici nɔɔnɔ nɛ, “Ɔtɔɔzɔ inoko. Kazii uyene nɔɔgɔ anɔ nɛ, Kɔɔtɔ ŋaao kazi Dozan.” Iviri ni Josev gɔtɔnɔgi zooc zɛɛ ma akɔ ajowa nɔɔgɔ ŋaati kazi Dozan noko.
18Bar mazi acina niigi nɔɔnɔ rɛɛna, otoŋomit gi ci ka kurukti nɔɔnɔ kadaak. 19Anɔ nɛ, “Eet o wunozyawu nɛɛn ci aku neke. 20Ivita kɔɔtɔ kuruyit nɔɔnɔ kadaak, ma kajukek ṯuuk ci akɔm maam. Ŋaan kavɔ kanek ɔl nɛ, Uruk nɔɔnɔ kelegiti ci mooti kadaak. Ka di kicinit gitaz ci aku wunozyaye cigin o.”
21Mazi azii Robɛn gi nico, orooŋun niini gɔl ci ɛɛlanɛ Josev. Ma anek gɔtɔnɔgi nɛ, “Kotoŋit nɔɔnɔ calaŋ karuk kadaak. 22Bar olla kujuktek nɔɔnɔ ṯuuk korok nɔkɔ.” Aduwa niini zɔɔz nico o, eeci arɔɔŋ ka tedec kabada kiiya kaara nɔɔnɔ ṯuuwa ka kanyek nɔɔnɔ kimiire kook ŋaati baatineeŋ.
23Mazi akɔ arum Josev gɔtɔnɔgi, uburuca niigi nɔɔnɔ rum onin alina. 24Ma avɔyi nɔɔnɔ ɛlɛ, ma avɔ ajukek ṯuuk ci akɔm maam.
25Mazi avɔ aavtiz loota ka kadaktɔ, icinit niigi tajɛr ci modɛn o kazi Ismayil ɛɛrɔna looce o kazi Gilid avu avɔ Masirɛ. Atik niigi nyakalɛtɛ zooye kibeen karkarɛt. 26Enek ni Juda gɔtɔnɔgi nɛ, “Inoko gitaz ci kajowa ŋaati kamonyi gɔtɔna cinai noko naaga maany kadaak, ma karɔɔt? 27Kɔɔtɔ bar kataaltɔi nɔɔnɔ ole ci kazi Ismayil noko. Alaŋ aganɔ ŋaati karui naaga maany nɔɔnɔ kadaak, eeci niini gɔtɔna ona biyetu ɛlɛ.” Agamta ni gɔtɔnɔgja zɔɔz nico, maje Robɛn aziitɔ. 28Mazi avɔ arum tajɛra nicigi ŋinti ona aavtiyɛ niigi o, aarta gɔtɔnɔgja nɔɔnɔ ṯuuwa, ma ataalek nɔɔnɔ tajɛr nicoko zurtenene ceen eetom. Ooti tajɛra nicigi nɔɔnɔ Masirɛ.
29Mazi akɔ abadaak Robɛn ṯuuk, ajowa Josev iziitɔ ṯuuwa. Ɛrɛɛc ni niini rumanɛ ogin ŋaati aluwi gɔtɔni. 30Ma amiironek gɔtɔnɔgi, ma akɔ anek nɛ, “Izii dole ṯuuwa tɔ. Ka yo kutugu ku?”
31Otodoŋit ni niigi bawot, ma agoonek rum o Josev biye. 32Ooti ni niigi rum ŋaati baatineeŋ, ma avɔ alaba nɔɔnɔ anek nɛ, “Kajowana rum nico ḏorta. Yo alaŋ een rum o ŋɛɛrun gi?”
33Iiyez ni niini rum, ma azi nɛ, “Ii, nɔɔnɔ nɛɛn. Uruwun bai inoko kelegiti ŋɛɛran Josev, ma aŋodotan nɔɔnɔ.” 34Ɛrɛɛc ni Jakob rumanɛ ogin, ma aborcek rumanɛ ci zɔrzɔr luwanto, ma atik ciiroc ɔɔwa. Ma alu daayiz ci ŋɛɛrin o iinya ci meelik gɛr. 35Ma azoozek nɔɔnɔ lɔgɔz oginɛ been bɛɛnyigin dook, bar alaŋ azii niini nɔɔgɔ. Azi niini nɛ, “Abon kalu ŋɛɛran nɔkɔ zɛɛ ma kadaai imin.” Ma alu didi niini ŋɛɛrin iinya dook nɔkɔ.
36Maje Masirɛ ŋinaante ɔɔt ataaltek tajɛra Josev eet ci kazi Potivar ceen alaan ci ɔl o abɛk ceez o alaan o adikir kazi Vɛɛro.
38Avada Temar Eer codɛnɛ
1Ma iinyaye niceke otoŋ Juda gɔtɔnɔgi, ma akɔ aromɛ niini kibeen eet ci kazi Aira ci kutur o kazi Adulam. 2Ŋinaante urumtɔ Juda ki dole ceen tinati eet ci kazi Cuwa ceen borit ci ɔl o kazi Kanan. Iriyi ni niini dole nico. 3Anyawɔ ni niini, ma ookca logoz, ma akanek Juda nɔɔnɔ zaar ci kazi Eer. 4Ma irkitowe ogɛn anyawɔ bodo ŋaa, ma ookca logo oma, ma akanek zaar ci kazi Onaan. 5Ma bodo irkitowe ogɛn anyake niini, ma ookca logoz, ma akanek zaar ci kazi Cela. Ma aritai logoti nici e, abaak Juda ŋaao kazi Akziba.
6Mazi akɔ adikir ŋɛɛrti Juda o kazi Eer, ɔrɔcak niini nɔɔnɔ dole ci kazi Temar. 7Maje Jooi abor baayiz ci Eer o, eeci agɔɔn niini kaal ci gɛr, ma aruk niini nɔɔnɔ kadaak.
8Enek ni Juda ŋɛɛrin o kazi Onaan anowa Eer nɛ, “Abon arigiz ŋaa ci gotonon bɔi noko. Oromtɛ ki nɔɔnɔ ka vada gotonu.” 9Maje Onaan aga dɔlya ci koca arita niini o alaŋ een dɔl cigin. Mazi gɔɔn oogin niini ki ŋaa ci gɔtɔnɔn o, alaŋ arɔɔŋ koromtɛ ki nɔɔnɔ gole ci ka kitirakɛ nɔɔnɔ dɔl, eeci alaŋ arɔɔŋ niini kavada gɔtɔni. 10Otobor ni Jooi gi ci agɔɔn niini noko, ma aruk Jooi nɔɔnɔ kadaak. 11Enek ni Juda alawan cin kazi Temar noko nɛ, “Miire, bitɔ ole o baatun, ka bitɔ aavu ŋinaante zɛɛ ma adikir ŋɛɛran ci kazi Cela o.” Aduwa niini zɔɔz nico o, eeci aŋole niini azi nɛ “Mã aromɛ Cela been nɔɔnɔ, adaai oca buk kiyo gɔtɔnɔgja o.” Imiire ni Temar ook ole uneeŋ.
12Ma iinyaye ogɛn adaak Juda ŋaa oninɛ. Mazi odotiz niini luwante ci ŋaa cin noko, ɔtɔɔzɔ niini orkorit been laŋotin o kazi Aira ɔɔt looce o kazi Timana ŋaao azeeci ɔl aza ogin ima. 13Ma akɔ anek ɛɛti oman Temar nɛ, “Baati eet unun akɔ Timana ka kook kɛzɛɛc aza ogin ima.” 14Aara ni niini rumanɛ ogin boyizetu, ma aborcek rumanɛ oogi, ma abuŋ ŋum ruma. Ma akɔ aavi loota araane o kutur o kazi Eniyam gole o akɔ Timana, eeci agawun niini inoko ŋɛɛrti Juda ween tutur kazi Cela idikira, ma ŋaan kanyozek niini nɔɔnɔ kizi eet cin.
15Mazi aku acin Juda nɔɔnɔ, abaaban izi nɛ, “Ŋaa nici inoko waaŋnyai gi, eeci abuŋ ŋum.” 16Bar alaŋ niini aga nicini alawan onin o. Ma anyaŋonek niini nɔɔnɔ gɔl kabanyca, ma akɔ anek nɛ, “Arooŋ kanyin naagin mã koca koogin ki ineet?”
Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔnɔ anek nɛ, “Arooŋ tɛ niina nyan naa mã koogin ki ineet?”
17Ma anek Juda nɔɔnɔ nɛ, “Ŋaan kakɔ kitoonakin nyɔɔn ɛɛzaye ogan.”
Ɛbɛdɛkɛ ni niini nɔɔnɔ enek nɛ, “Abona. Mã anyan gi ci kagam rak ka kɛrɛwɔi zɛɛ ma itoonakan nyɔɔn, kagama koca.”
18Ijinun ni Juda nɔɔnɔ enek nɛ, “Gitaz ci arooŋnyan kanyin ineet ka rɛwɔi o?”
Abɛdɛkɛ niini nɔɔnɔ anek nɛ, “Nyan adoŋoc cun noko been kɛɛt cun omtinto noko.”
Anyek ni niini nɔɔnɔ kaal nicoko dook, ma oogin ki nɔɔnɔ. Ma gole nico anyawɔ Temar. 19Mazi akɔ ɔlɔ, ook aara rum o abuŋi ŋum e, ma aborcek ɛlɛ rumanɛ ogin zɔrzɔr boyizetu.
20Ma iitene oman itoona Juda laŋotin Aira ka kanyaak ŋaa baal agam kaal ogin e nyɔɔn. Bar ŋaan kojowa niini ŋaa nico. 21Ma ajin niini ɔl ci mac oogi kuture ci kazi Eniyam noko anek nɛ, “Waaŋnyai o gɔɔn adete gɔla ŋina o ŋaaḏaŋ?”
Abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Akɔm waaŋnyai ŋina laadun.”
22Imiire ni niini, ma akɔ anek Juda nɛ, “Ŋaan kojowa nɔɔnɔ. Anekan ɔl ci mac ŋinite nɛ, Akɔm gɔɔn waaŋnyai ŋinaante laadun.”
23Enek ni Juda Aira nɛ, “Anyek zin nɔɔnɔ kooyi kaal niceke labak, eeci alaŋ karɔɔŋ naaga katarartet ɔl ageet. Karooŋ laadun kuruwek naana nɔɔnɔ nyɔɔn, Mazi akɔm ŋinti kajowan nɔɔnɔ o, anyek kook labak.”
24Mazi akɔ een nyɛlɔwɛ iiyu, enek ɛɛti oman Juda nɛ, “Alawani unune kazi Temar izi waaŋnyai, ma inoko o bar anyake.”
Iricanek ni Juda ɔl gi ci anek nɛ, “Ooti nɔɔnɔ tuuwa ka ɔɔtɔ avaadit kadaak ŋinaante.”
25Mazi avɔyi ɔl nɔɔnɔ didi ka kɔɔt kavaadit, itoonek niini baati eeto molok ci anek nɛ, “Kanyake eete ci kaal coko. Orooŋit eet ci adoŋoc nico been kɛɛt nico.”
26Iiyezun ni Juda adoŋoc onin been kɛɛt, ma azi nɛ, “Alɛɛm niini. Kabaci gi nico naana ŋaaten nɔɔnɔ, eeci ŋaan kanyek nɔɔnɔ ŋɛɛran o kazi Cela kizi eet cin.” Enice ŋaan Juda kataŋguzɔ ki nɔɔnɔ bodo.
27Mazi ka kizi ŋinti ka kotoyai Temar, bar tɛ anyak niini codɛ kɛŋa. 28Ɔɔwa rak acin ɔl aziit ci dole codoi, ma agam ŋaa o gɔɔn agama gɔnɔgi dɔl aziit, ma acap aziit boŋitote ci meeri. Ma azi nɛ, “Nicini dole ween abuu nɛɛn.” 29Bar imiirɔi bodo niini aziit, ma ookcai gɔtɔnnya nɔɔnɔ ɔɔwa. Ma anek ŋaa ci gɔɔn agama gɔnɔgi dɔl o dole nɛ, “Nici gɔl ci ka aamai gotonu abuuzɛt?” Akatek ni niini nɔɔnɔ zaar ci kazi Paraz ween kɛŋ cin nɛɛn amiin. 30Ma ŋintimiliny nɔkɔ otoyai gɔtɔnnya o anyak boŋitot o meeri aziita e, ma akanonek nɔɔnɔ zaara ci kazi Zera o kazi kɛŋ cin nɛ meerik.
39Aŋany ŋaa o Potivar Josev gaga
1Inoko zin aavi Josev Masirɛ. Ataalozozek baale niini Potivar ween alaan o ɔl o abɛk ceez o Vɛɛro. 2Abaak niini, ma aliŋliŋ ceeze o alaan nico. Maje bar Jooi aromɛ ki nɔɔnɔ, ma anyek nɔɔnɔ kobona kazaacɛ bonati oninɛ kook ki taden. 3Mazi acin Potivar Josev aromɛ ki Jook, ma atirit Jooi nɔɔnɔ kaale o agɔɔn dook nɔkɔ, 4ereezun niini nɔɔnɔ ɔrɔɔt, ma anyek nɔɔnɔ kizi gabaren cin doon ci ka kabal kaal o kɔrɔk onin dook. 5Zin ŋaaten Josev amayuk Jooi kɔrɔk o Potivar kibeen manɛɛn ogin buk. 6Ma ooŋnek Potivar kaal ogin dook Josev kabal calaŋ aŋonyek niini ɛlɛ. Bar olla aavi, ma adake, ma akɔm gi oma ci ka kutugu.
Maje Josev niini logo ceen molyai ci alina ɔrɔɔt. 7Mazi acin ŋaa o Potivar linat cin o, orooŋun nɔɔnɔ ka kɛlɛɛmtɔ. 8Maje bar Josev ajura, ma anek nɔɔnɔ nɛ, “Alaani cane kazi Potivar o arekan aneeta ziniz ɔrɔɔt, ma ooŋnekan niini aneeta kaal ogin dook kabal naana. 9Ma kanyei alaazɛt ci atobɔ ki alaazɛt onin. Ma akɔm niini gi calaŋ anyan kabal bar ineet doon. Zin ku ka koca kutugu gi ci gɛr ŋume onin been Jook o?” 10Gɔɔn tup nɔkɔ ilalek niini Josev, maje Josev ajura ŋaati ka kɛlɛɛmtɔi ki nɔɔnɔ, ma buk alaŋ niini arɔɔŋ kaavtiyɔ ki nɔɔnɔ ŋaatodoi.
11Ma iitene oman ook Josev ceeza ka kook kiliŋliŋ liŋliŋɔn onin. Maje gabara ogɛn azeetɔ. 12Odoma ni ŋaa nici agamun Josev rum, ma anek nɔɔnɔ nɛ, “Ija koromtɛ.” Ivir ni Josev, ma akɔ bitaala kodotek rum onin ŋaa azɛɛn. 13-14Mazi acin ŋaa nɔɔnɔ odotek nɔɔnɔ rum ŋaati iviri nɔkɔ, otowa gabara ogin, ma aku anek nɛ, “Icinit di! Josev ween Ibiro baal anyaa ɛɛti onane e arɔɔŋ kiiya kiminaŋnyan. Akunakan ceeze onan, ma arɔɔŋ kotorowan kanyan kizi ŋaa cin. Ma kagereny molowe ci appe. 15Mazi aziiŋnan kagereny nɔkɔ, ɔdɔkɔny ook bitaala kodotek rum looc.”
16Ma agam ŋaa rum nico zɛɛ ma akɔ aku ɛɛti kɔrɔk. 17Enek ni niini eet nɛ, “Josev ween Ibiro een miroi akunakan uyen aneet ceeze onan, ma arɔɔŋ komomozan kanyan kizi ŋaa cin. 18Bar mazi kagereny nɔkɔ, ɔdɔkɔny ook bitaala kodotek rum cin noko looc ŋina.”
19Mazi azii Potivar zɔɔz nico, otobor nɔŋ ɔrɔɔt ɛlɛ. 20Ma akɔ arek niini Josev ceez o cabiinto gɔɔn arek Vɛɛro ɔl o agɔɔn kaal o gɛr. Ma acabje Josev ŋinaante ŋinti wun kal. 21Maje Jooi aromɛ ki nɔɔnɔ ceeze o cabiinto ŋinaante, ma amayuk nɔɔnɔ. Ma atalnɛ buk alaani o ceez o cabiinto ŋaati Josev. 22Zin giye nico anyek niini Josev kɛbɛk kaal o ɛɛl ceeze o cabiinto dook. Ma anyek buk niini nɔɔnɔ kozooti ɔl o acabje. 23Ma alaŋ alaani ci ceez ci cabiinto noko abut kaal o acin Josev, eeci Jooi aromɛ ki Josev, ma atirit niini nɔɔnɔ kaale o agɔɔn niini dook.
40Aduwa Josev kɛŋ ci wunozyawu
1Maje waanice anyak gabara ceen ram titiny ole o Vɛɛro. Codoi ŋaatineeŋ anyaak gɔɔn alaan dayiin ki nyaantanɛ. Maje codoi aak niini ḏɔkɛn. Ma iitene oman utuguzɔ gabara nici gi ci gɛr anyek Vɛɛro kotobor nɔŋ. 2-3Ma akɔ arek niini nɔɔgɔ ceez o cabiinto o buk acabin Josev. 4Ma acabje niigi ŋinaante ŋinti wun ɔrɔɔt, ma anyek alaani o ceez o cabiinto Josev kɛbɛk nɔɔgɔ.
5Ma iitene oman baal uwunoztɛ gabara ceen ram noko ceeze o cabiinto ŋinaante. 6Mazi akunak Josev nɔɔgɔ ŋeere, acin niini nɔɔgɔ alaca eleeti. 7Ma ajin nɔɔgɔ anek nɛ, “Naa alacanu eleeti nɔkɔn?”
8Ma abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Kawunozina bilija. Bar zin inoko akɔm eet ci ka koobeyet keŋti ci wunozyak nicoko.”
Ma anek Josev nɔɔgɔ nɛ, “Jook doon ci aga keŋti ci wunozyawu. Uduktayaŋ di nuun wunozyak cugoocok o.”
9-10Enek ni gabarɛnti baal gɔɔn anyaak alaan dayiin ki nyaantanɛ e nɔɔnɔ nɛ, “Kacin wunozeye cigan o kɛɛt ci anyak oto iiyu. Ma aduŋna bɔlɔwa ci colai otone nicoko, ma buk aduŋna kɛbɛrɛ, ma abiir. 11Maje naana kanyei kooz o alaano aziita. Kodoca ni kɛbɛrɛ nicoko, ma kamacowe maam cigeec o kooz nico, ma kakɔ kanyi alaan.”
12Enek ni Josev nɔɔnɔ nɛ, “Ziik kɛŋ ci wunozak cugun o ce. Oto ci keetu een iiyu o kɛŋ cinɛ akati iinya ceen iiyu. 13Tiŋeere ma idica iinya iiyu cabiinta, aborcin alaani, ma uuŋnin ineet giye o agoon. Ma amiironekin niini ineet liŋliŋɔn unun bitɔ liŋliŋ labak. 14Zin tiŋeere mã eelit kaala nicigi dook tɔ, aadawan buk niina aneeta. Duwak alaan ka buk koborcan niini aneeta. 15Baale laadun naana kagamnyai looce o ɔl o kazi Ibiro, ma akɔm gi ci gɛr kagoon ka waan kacabɔi Masirɛ ŋina.”
16Iziik ni gabarɛnti ci baal gɔɔn aḏɔk ḏɔkɛn ci alaano o zɔɔz ci aduwa Josev o, ma amenek nɔɔnɔ kɛŋ ci wunozyawu o ɔrɔɔt ɛlɛ. Ma anek niini Josev nɛ, “Kawunoze buk bilija naana. Bar kizik kanyei ɔɔwa gilanya ci ḏokenu een iiyu. 17Maje gilawi ci ataadonek gɔnɔgi tadena o anyak ḏɔkɛn ci alaano kɛŋa. Ma avu kibaali, ma adak ḏɔkɛn nicoko.”
18Anek Josev nɔɔnɔ nɛ, “Ziik kɛŋ ci wunozak cugun o ce. Ma gilanya ceen iiyu o keŋti cigeec akati iinya ceen iiyu. 19Tiŋeere ma idica niina iinya iiyu, aduŋnanin alaani cabiinta, ma akɔ ateedanin ɔɔ bitaala, ma arimiz ɛlɛ cun o kɛɛta ka kadayit kibaali.”
20Mazi akɔ adicai iinya iiyon, utugu Vɛɛro kɔnyit ci iinya ogin tiryanto. Ma awak niini ɔl o mayan anowɔ ki nɔɔnɔ dayiin. Ma aborca gabara baal acabje een ram e. 21Ma amiirɛnɛ gabaren baal gɔɔn aliŋliŋ nyaantanɛ kibeen dayiin e liŋliŋonte onin. 22Maje gabaren baal gɔɔn aḏɔk ḏɔkɛn e ɛtɛɛda ɔɔ bitaala, ma arimiz ɛlɛ cin o kɛɛt tadena. Ma agooni kaala nicigi dook ebaal aduwan Josev e. 23Maje gabarɛnti o gɔɔn anyaak alaan nyaantanɛ kibeen dayiin alaŋaan niini aada Josev giye baal aduwak nɔɔnɔ e.
41Aduwa Josev kɛŋ ci wunozyak o Vɛɛro
1Ma vurte ci ooti irkitowa raman uwunozi alaani o Masiro kazi Vɛɛro, kizik abil niini liile o kazi Nil otoga. 2Ma acin tiin ci adii agirgir eleeti een torgɛrɛm aduŋna liila, ma avu agɛ dɔwɔna. 3Ma bodo anowa tiin nicoko gɔnɔgja ogɛn ceen torgɛrɛm ci mɔdɔtik tuŋkar eleeti, ma avu ɛɛl liiltoga ŋaati ajɔŋɔz gɔnɔgi oke. 4Ma akuu tiina ci mɔdɔtik noko gɔnɔgi o adii e. Enico icinɛ alaani ooŋnyai.
5Mazi bodo ɔɔŋ, uwunozɛ bodo. Enico acin niini kaaza ci labinu een torgɛrɛm ci appintik abiir kaŋayace codoi. 6Ma bodo acin kaŋayace nico ɛlɛ kaaza ceen torgɛrɛm ci amuduwez, ma alɔŋnyai ŋoote ci abur. 7Ma akuu labina ci amuduwez noko gɔnɔgi ci appintik o. Icinɛ ni bodo alaani, ma abaaban wunozyak nicoko.
8Ma ŋeere abarit alaan ziniz kapuk kapuk. Giye nico itoon ni niini otok kook ŋaritɛ been ole o agɛny een arinya o Masiro ka kivitak niigi nɔɔnɔ. Ivita ni ɔl nicigi, ma aduwak niini nɔɔgɔ wunozyak cigin o. Bar akɔm ŋaatineeŋ eet ci oobek nɔɔnɔ kɛŋ ci wunozyak nicoko.
9Mazi akɔ acin gabarɛnti o gɔɔn aliŋliŋek alaan dayiin zɔɔz nico, enek niini alaan nɛ, “Waanico kaada gi o gɛr baal kagoon e. 10Baale aborneket niina ageeta nɔŋ aneeta been gabaren baal gɔɔn aḏɔk ḏɔkɛn e. Ma areket ceez o cabiinto. 11Ma baaline oman ceeze o cabiinto ŋinaante kuwunoztewa naaga dook. 12Maje logoti ween Ibiro een gabaren o Potivar acabje buk. Ma kaduwaka naaga nɔɔnɔ wunozyak cigaacak o. Oobeyet ni niini ageeta keŋti cigeec. 13Ma vurta eelit didi kaala nicigi dook ebaal oobeket niini ageeta e. Ma iiya didi imiirozekan niina aneeta liŋliŋɔn onan ebaal aduwan niini e, ma arui eet o aḏɔk ḏɔkɛn kadaak ebaal aduwakɛ niini nɔɔnɔ e.”
14Mazi azii Vɛɛro zɔɔz nico, itoonek Josev otok kiiya. Taman nɔkɔ anyaakta ɔl nɔɔnɔ ceeze o cabiinto. Akoca niini zɛɛr, ma aborcek rumanɛ ci colai. Iiyak ni alaan. 15Ma anek alaani nɔɔnɔ nɛ, “Kawunoze bilija, bar zin akɔm eet ci aduwakan kɛŋ ci wunozyak nicoko. Ma aduwakan ɔl azi nɛ, Oobei gɔɔn niina ɔl keŋti ci wunozyawu.”
16Abɛdɛkɛ Josev nɔɔnɔ anek nɛ, “Alaŋ een aneeta nɛɛn ci kaga keŋti ci wunozyawu o, bar Jook nɛɛn o aduwakan aneet keŋti cigeec.”
17Oobek ni alaani nɔɔnɔ wunozak cigin o anek nɛ, “Kawunoze kizik kabil liil ci kazi Nil noko otoga. 18Ma kacin tiin ci adii agirgir eleeti een torgɛrɛm aduŋna liila, ma avu agɛ liiltoga. 19Ma bodo anowa tiin nicoko gɔnɔgja ogɛn ci mɔdɔtik tuŋkarik ci ŋaan laadun kicin Masirɛ ŋina. 20Ma avu akuu tiina ci mɔdɔtik tuŋkarik noko gɔnɔgi ci adii agirgir eleeti o. 21Ma bar ŋaan mɔdɔtɛ nɔkɔ. Enico kizɛ bɛk kicinɛ. 22Mazi bodo atɛɛdanan ooŋnya, kuwunozɛ bodo kizik kacin kaaza ci labinu een torgɛrɛm aduŋna kaŋayace codoi. 23Bodo kaŋayace nico ɛlɛ aduŋna kaaza ceen torgɛrɛm ci amuduwez alɔŋa ŋooti ci abur. 24Ma akuu kaaza nicigi gɔnɔgi ci appintik o. Mazi kaduwai wunozyak nicoko ŋarit kibeen ɔl ween arinya, bar akɔm ŋaatineeŋ ci oobekan keŋti cigeec kina.”
25Enek ni Josev alaan nɛ, “Wunozyawa nicigi dook ramana akati kɛŋ cineeŋ nɔɔgɔ dook gi codoi ṯɔr nɔkɔ. Ayelzakin Jooi ineet gi ci ka kutugu niini. 26Ma tiina ceen torgɛrɛm adii o akati kɛŋ cineeŋ irkitok ceen torgɛrɛm. Buk kaaza ci labinu appintik abiir o akati irkitok ceen torgɛrɛm noko. Nɔɔgɔ dook adoye kɛŋ cineeŋ, ma akati bonat ci loocu. 27Ma tiina ceen torgɛrɛm mɔdɔtik o been kaaza ci amudut o akati kɛŋ cineeŋ irkitok oogi bodo ceen torgɛrɛm ci anyayi lɔɔci tarjo ci appe ɔrɔɔt. 28Abil zin kiyo kaduwakin noko. Ayelzakin Jooi ineet gi ci ka kutugu niini katin. 29Anyak katin lɔɔci dayiin ci meelik irkitok torgɛrɛm Masirɛ ŋina. 30Ma vurte nice aku bodo tarjo ci appe irkitok torgɛrɛm kiliita ɔl nyɛrizi ci irkitok baal een torgɛrɛm e. 31Eeci tarjo nica tarjo ci gɛr ɔrɔɔt. 32Ayelzakin zin Jooi ineet kaal nicoko wunozyai lak ram o, eeci aga niini tiŋeere agɔɔn nɔkɔ didi. Ma anyek tiŋeere niini kaal nicoko kakatai kataman.
33Abon zin aŋɛra niina eet ceen arit agɛny ka kabal looc nico. 34Abona buk aŋɛra alaat ceen inyaati cugun ka kiyaŋtek ɔl lɛlɛn ci labinu codoi lelenete ween tur labine o abiirna lɔɔci nici dook. Tugu gi nico irkitowe ceen torgɛrɛm anyayi lɔɔci dayiin o. 35-36Ricanek nɔɔgɔ niinalya kuluta labi nicoko irkitowe ci abon o dook. Ricanek buk nɔɔgɔ kiyaŋit dayiin nicoko kuturyowɛ dook, ma abɛk juruŋ ka labina nicigi kitiritit ɔl irkitowe ci ɛɛnɛ lɔɔci tarjo katin e. Mã agoon nɔkɔ, alaŋ koca ɔl katin akaran.”
37Agama ni Vɛɛro kibeen alaat o anowɔ ki nɔɔnɔ zɔɔz ci aduwak Josev nɔɔgɔ o. 38Ma anek Vɛɛro ɔl nɛ, “Inoko kacin naana Josev anyak vɔŋiz o Joowo, ma akɔm eet oma ci abon kujuk nɔɔnɔ liŋliŋonte nico.
39Enek ni niini Josev nɛ, “Inoko eyelizayin Jooi ineet kaal nicoko dook. Akɔm zin ŋina eet ci agɛny kujukin ineet. 40Inoko karooŋ kanyin ineet bal looc can o, ka ɔl ci looc can noko dook kiziiktin ineet. Akɔm eet ci ajukin ineet dɔyiza, bar aneeta doon o kadikir ŋaatun alaazɛta. 41Inoko zin kanyin naana ineet izi alaan ci ɔl ci Masiro noko dook.” 42Aara ni alaani nyapokodec onin alaazetu, ma aborcɛkɛ Josev aziit. Ma aborcɛkɛ buk niini nɔɔnɔ rum ci alina, ma arikɛ kalbɛn ceen warki alɛm. 43Ma anyek nɔɔnɔ kavool codoi kavoolete ogin agurut jɔmanɛ ka gɔɔn kɔtɔwi. Ma anyek buk nɔɔnɔ ɔl cigin abɛk ka gɔɔn kɔtɔɔzɔ nɔɔnɔ ɔɔwa kegerenycek ɔl, ma amadak ɔl gɔla ŋaati awɔyi niini. Izi ni Josev alaan ci abal Masir dook kizi niini inyaa ci Vɛɛro. 44Ma anek Vɛɛro nɔɔnɔ nɛ, “Inoko keen naana ɔɔ. Een niina inyaa can. Akɔm zin eet calaŋ azii zɔɔz cun ole ci Masiro o dook.” 45Akatek ni niini Josev zaar ci Masiro kazi Zavinat Pania. Ma arɔcak nɔɔnɔ ŋaa ci kazi Asenat ceen tinati Potiviri o gɔɔn arogomek joowanɛ o Masiro kuture o kazi Ilipoliz.
Alotek Josev labi piimanɛ Masirɛ
46Akana Josev liŋliŋɔn ci alaazetu noko ŋaati ɛɛnɛ nɔɔnɔ irkitowa eetoma kamɔtɔ (30). Itiŋa ni niini ole o alaano, ma eerononek kuturyok o Masiro dook ka kook kicin liŋliŋonok ŋinaante. 47Ma irkitowe o abon een torgɛrɛm anyawun lɔɔci dayiin ci meelik ɔrɔɔt ɛlɛ. 48Ma alota Josev labi ci meelik irkitowe ceen torgɛrɛm abon noko, ma itaŋ piimanɛ kuturyowɛ dook. 49Ma itaŋ niini labi ci meelik ɔrɔɔt kotobtɔ meelitina kibeen kazac o liilu alaŋ kanim kekeebit.
50Mazi ŋaan kivita irkitowa o ka kanyayi lɔɔci tarjo o appe, itira Josev lɔgɔz cigin een ram ŋaawe onin kazi Asenat een tinati Potiviri o gɔɔn arogomek joowanɛ. 51Ma akanek niini ŋɛɛrin ceen abuu o zaar ci kazi Manasa. Kɛŋ cin kazi nɛ iliitayan, eeci iliitai Jooi nɔɔnɔ piryakzɛt onin kibeen baabani o abaabani niini kɔrɔk o baatin. 52Ma akanek ŋɛɛrin ci anowa gɔn ceen abuu o zaar ci kazi Iviram. Kɛŋ cin kazi nɛ mɛɛlɛ dɔlya, eeci anyek Jooi nɔɔnɔ dɔl looce baal apirnanɛ e.
53Mazi aṯornɛkɛ irkitowa o abon een torgɛrɛm baal anyayi lɔɔci o Masiro nyɛriz e, 54akatai bodo irkitowa ween torgɛrɛm ka kiiyai tarjo o appe baal aduwa Josev e. Anyayit ni loocowa dook tarjo ci appe ɔrɔɔt ɛlɛ. Ma anyak dayiin Masira doon. 55Mazi akɔ akanai magiz Masirɛ, ivita ɔl o Masiro dook utuluzek alaan uneeŋ ka kanyek niini nɔɔgɔ dayiin. Enek ni Vɛɛro nɔɔgɔ nɛ, “Ɔɔtɔ ŋaati Josev ka ɔɔtɔ utuguz gi ci olla aduwakuŋ niini igeet.” 56Maje magiz ɛbɛyɛ ɔrɔɔt ɛlɛ kadala looc o Masiro dook. Okolun ni Josev piimanɛ, ma ataalek ɔl o Masiro dook labi. 57Ma buk avunak ɔl loocowɛ dook Masir ka kivita kataalit niigi labi ŋaati Josev, eeci izi magiz appe kizi gɛrzɛ ɔrɔɔt loocowɛ dook.
42Avɔ gɔtɔnɔgi Josev taalinɛt Masirɛ
1Mazi akɔ azii Jakob anyak Masira labi, enek niini ŋɛɛrigin nɛ, “Naa alaŋ atultulyu naa? 2Kazii azi ɔl nɛ, Anyak labi Masirɛ. Ɔɔtɔ ataalta labi ci kavu karogzi eleeti.” 3Itiŋgazɔ ni gɔtɔnɔgi Josev o baatin een amɔtɔ ɔɔtɔ Masirɛ ka kɔɔt kataalta labi. 4Ma alaŋ anyek Jakob gɔtɔni Josev o yaatin kazi Bɛnjimɛn korkorit ki nɔɔgɔ, eeci aŋole niini karabɔŋ anyak gi ci gɛr agoononek nɔɔnɔ ŋinaante.
5Orkorit ni lɔgɔz ci Jakob o kibeen ɔl oogi ci buk avɔ Masirɛ ka kɔɔt kataalta labi, eeci anyak Kanan tarjo ci appe ɔrɔɔt. 6Maje waanice Josev izi niini alaan ci looc o Masiro laadun, ma ataalek niini labi ɔl o avu loocowe dook. Ivita ni buk gɔtɔnɔgja, ma avu aloca ooti ŋaatin. 7Mazi acin Josev gɔtɔnɔgi, iiyez niini nɔɔgɔ, ma agɔɔn niini ɛlɛ kiyo alaŋ aga nɔɔgɔ o. Ma ajin nɔɔgɔ ŋaati aŋɔzyakɛ anek nɛ, “Avunu niiga ŋaaḏaŋ?”
Abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Keegina ɔl ci kavuna looce o kazi Kanan. Karooŋnya kivita kataalta dayiin.”
8Mayo nuun iiyezun Josev nɔɔgɔ o, alaŋ niigi iiyez nɔɔnɔ. 9Aada ni Josev wunozyak baal awunozinɛ akati nɔɔgɔ, ma aduwak nɔɔgɔ e. Ma anek nɔɔgɔ nɛ, “Eeginu roote ci avu arootu kutur cinaaŋ o ka ivita akatetu.”
10Abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Akɔm, Manygɔn. Alaŋ een nɛɛn. Kavuna kiyo buk ɔl dook ci avu ataal dayiin ŋaatun o. 11Naaga dook keegina gɔtɔn ci adoye baatinaaŋ. Alaŋ keegina roote. Keegina ɔl ci kabonana.”
12Bar anek Josev nɔɔgɔ nɛ, “Akɔm! Avunu ka ivita orootit kutur cinaaŋ o ka ivita akatetu.”
13Anek niigi nɔɔnɔ nɛ, “Manygɔn, keegina baale laadun naaga dook amɔnki ram. Keegina lɔgɔz ci eet codoi ṯɔr nɔkɔ looce o kazi Kanan. Gɔtɔna codoi baale adaawa, maje ceen tutur o aromɛ inoko o kibeen baatinaaŋ.”
14Abɛdɛkɛ Josev nɔɔgɔ anek nɛ, “Abil kiyo kanekuŋ nɛ, Eeginu roote o. 15Inoko zin karooŋ ka kicinawuŋ. Inoko kazooz naana ŋaati kitoonɛ zaar o alaan o adikir abal looc nico. Alaŋ niiga awoyu been nɛɛn zɛɛ ma akɔ aku gotonu cunooŋ een tutur o ŋina. 16Abon aavtiyu niiga dook ceeze o cabiinto ŋina, bar itoonit ŋaatunooŋ eet codoi ka kook kanyaa gotonu nice ka zin kiiya kicin naana mã aleemnyu didi. Mã alaŋ aku gotonu cunooŋ een tutur o, kagawuŋ koca didi eeginu roote.” 17Ma anyek niini nɔɔgɔ kaavtiyɔ ceeze o cabiinto iinya iiyu.
18Mazi akɔ adicai iinya ceen iiyu noko, anyaaktak ɔl nɔɔgɔ Josev ma aku anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Giye o kaŋolinɛ naana Jook, alaŋ karukuŋ igeet adaayit mã agoonu gi co. 19Mã eeginu ɔl ci abonanu didi, anycek gotonu codoi ŋaatunooŋ kacabɛ ŋina ka ceegi kooti labi ɔlɔ ka kɔɔt kɛɛlta ɔl magiza. 20Abon zin anyaakaŋ gotonu ceen tutur o ka kagawuŋ aleemnyu didi niiga zooze ci aduwanu o, ka zin calaŋ karukuŋ naana igeet adaayit.”
Agamta ni niigi zɔɔz nico. 21Ma anɔ niigi maany nɛ, “Icinit di! Akunaket piryakzɛt nici giye baal kagɔɔnɛkɛ naaga gɔtɔna onai Josev gi o gɛr e. Baale ma ilaleket niini ageet ka waan kotoŋit naaga nɔɔnɔ, bar alaŋ karɔɔŋ kiziiyit nɔɔnɔ been nɛɛn. Gi ci zin kapirnanɛ naaga inoko o nɛɛn.”
22Ma anek Robɛn gɔtɔnɔgi nɛ, “Kuduwayuŋ waanice igeet kanekuŋ nɛ, Má agooneku dole gi ci gɛr. Bar alaŋ aziiŋnaŋ. Inoko zin kipirta giye o adaayi niini.”
23Aje Josev azii kaal ci azɔɔz niigi o nɔkɔ. Maje niigi alaŋ aga azii Josev nɔɔgɔ o, eeci azɔɔz niigi zooze uneeŋ. 24Mazi akɔ azii Josev zoozok ci azɔɔzɔnɛ niigi o dook, ook bitaala, ma akɔ alu ŋinaante. Mazi akɔ abadaan niini ziniz, abada bodo, ma aku aŋɛra Simiyan, ma acap nɔɔnɔ azɛɛn nɔɔgɔ kɔrgɛna ŋina.
Amiironek gɔtɔnɔgi Josev baatineeŋ
25Ma aricanek Josev ɔl ogin kibitizit kaboot ci gotonogin o labinɛ. Ma amiirɔnɛkɛ nɔɔgɔ guruc ugeec kaboote ugeec eecitɔ calaŋ niigi aga. Ma anyek niini buk nɔɔgɔ dayiin ci alɛɛnɔ ki nɔɔgɔ keronnye cineeŋ o. 26Aryek ni gɔtɔnɔgja kaboot ci labinu noko zigire ugeec, ma awɔ. 27Mazi avɔ oogin niigi baalin gɔla, ɔkɔl ɛɛti codoi ŋaatineeŋ kaboon arɔɔŋ ka kanyek zigir dayiin, ma bar ajowa guruc ogin kaboon otoga. 28Ma awo niini gɔtɔnɔgi anek nɛ, “Abadayan guruca ogane. Kajowa kaboona eecitɔ.” Ivirit ni nɔɔgɔ zinzeeti ŋoliinta, ma ajinɔ anɔ nɛ, “Ma Jooi gitaz ci agooneket noko?”
29Ɔtɔɔzɔ ni. Mazi avɔ arum baatineeŋ Jakob, oobtek niigi nɔɔnɔ kaal o agoononek nɔɔgɔ ŋinaante dook. 30Ma anek buk niigi nɔɔnɔ nɛ, “Alaani ci Masiro o azoozeket ageeta ŋɔzyanta gɛrzɛ, ma aneket nɛ, Keegina roote. 31Ma kabedeka naaga nɔɔnɔ kaneka nɛ, Alaŋ keegina roote. Keegina ɔl ci kabonana. 32Keegina baale naaga dook amɔtɔ ram. Keegina lɔgɔz ci eet codoi. Gɔtɔna codoi adaawa, maje ceen tutur o aromɛ ki baatinaaŋ Kananakti. 33Bar abedeket alaani nici ageeta aneket nɛ, Alaŋ kagayuŋ naana igeet eeginu ɔl ci abonanu. Anycek eet codoi ŋaatunooŋ koromtewa ki aneet ŋina ka ceegi kooti labi ɔlɔ ka kɔɔt keela ɔl ci ka kakaranit neke. 34Ka zin ɔɔtɔ anyaaktayaŋ aneet gotonu ceen tutur o ka kiiya kicin. Mã agoonu nɔkɔ, kagawuŋ koca naana igeet alaŋ didi arootinu. Mazi didi tiŋeere kaku kacinuŋ naana igeet eeginu ɔl ci abonanu, kamiironekuŋ koca gotonu cunooŋ o, ma buk kanyuŋ koca igeet ivita gɔɔn ataalit kaal ŋina karabɔŋ ataalinu labak.”
35Mazi avɔ aara niigi labi kabootɛ, ojokta niigi dook guruc ugeec kabootɛ. Anyayit ni Jakob kibeen lɔgɔz cigin o dook ŋoliin giye nico. 36Ma anek baatineeŋ nɔɔgɔ nɛ, “Arooŋnyaŋ dim aneet kokoloz dɔl cigan o dook? Josev ki Simiyan ɔɔt many, ma bodo inoko arooŋnyu ooti Bɛnjimɛn. Anyaakaŋ piryakzɛt nico nɔkɔ naa?”
37Enek ni Robɛn baatin nɛ, “Mã alaŋ kabadanɛ Bɛnjimɛn, ŋaan arui lɔgɔz ogan een ram kadaayitɔ. Anyek nɔɔnɔ kaavu aziite can. Ŋaan kabadanɛ naana nɔɔnɔ.”
38Bar anek Jakob nɔɔnɔ nɛ, “Alaŋ ŋɛɛran orkoryu ki ineet. Adaak baale gɔtɔnnya o yaatin. Izi logo ci anyigjai dook nɛɛn niini. Inoko naana kanyata. Mã orkoryu, ma akɔ akunak nɔɔnɔ gi ci gɛrzɛ gɔla, arukan koca aneet baabani kadaak.”
43Abadaak gɔtɔnɔgi Josev Masir
1Enice ɛbɛyɛ magiz Kananakti ɔrɔɔt ɛlɛ. 2Mazi avɔ adica ɔl o kɔrɔk o Jakob labi ci baal ataalyai Masirɛ o dook, enek Jakob lɔgɔz ogin nɛ, “Imiirte bodo ɔɔtɔ ataalta labi oogi Masirɛ.”
3Bar anek Juda nɔɔnɔ nɛ, “Aricaneket waanice alaani o Masiro gi ci azi nɛ, Abon avunu ŋaati anyaanu gotonu ween tutur. 4Inoko zin mã agama niina kɔrkɔrta ki ŋɛɛrun, kavoya koca, ma kataalana labi. 5Mazi alaŋ agama, alaŋ naaga kavoya, eeci aneket alaani nica ageeta nɛ, Má avunu mã alaŋ anyaanu gotonu ween tutur.”
6Enek ni Jakob nɔɔgɔ nɛ, “Naa agoonekaŋ gi ci gɛr nɔkɔn? Aduwaku laadun nɔɔnɔ gotonu ci miliny o naa?”
7Abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Kaduwaka nɔɔnɔ o, eeci ajinet niini ageeta zoozok ci meelik. Ajinet aneket nɛ, Baatunooŋ ŋaan arogi? Anyaku niiga gotonu oma? Ma kabedeka naaga nɔɔnɔ jinenok cigin o. Alaŋ bar kagaya arooŋnyet niini ageeta ka kanyaaktaya nɔɔnɔ gɔtɔna o.”
8Enek ni Juda baatin nɛ, “Nyan dole aneet kɔrkɔrta. Nyet ka kotooza taman ka calaŋ akaran ɔl magiz. 9Ŋaan kazoonɛ naana Bɛnjimɛn. Mã anyak daayiz, ŋaan kadaaŋna naana ki nɔɔnɔ. Mã alaŋ kabadakin naana nɔɔnɔ yaak, anyek toriin kaavu ŋaatan. 10Inoko da toŋawet kotooza, kabadawa waan inoko lak ram.”
11Ma anek baatineeŋ nɔɔgɔ nɛ, “Mã izi gɔl dook nɛɛn nici, ɔɔtɔ. Idiziyit zin buk niiga alaan nico ŋaati avoyeku nɔɔnɔ kaal o abon ɛɛl looce nico. Ootɛkɛi nɔɔnɔ mutul ki lɛtɛ ki karkarɛt ki agɛrɔ been manac. 12Ooti buk guruc lɛlɛn ram ka ɔɔtɔ imiirtɔzɛkɛi nɔɔnɔ guruc baal ajowanu kaboote ugoocok e. Karabɔŋ bar da abac niigi. 13Iyiitit gotonu ooti alaane nice taman. 14Abon bai Jooi o anyak dɔyiz dook anyek ziniz ci alaan nice uwucek niiga ka coma bac abadakuŋ niini igeet Bɛnjimɛn kibeen Simiyan ci acabje ŋinaante neke. Maje naana mã kakuluz dɔl cigan noko, abon labak. Anyek kɔɔtɔ, eeci akɔm gi ci ka kutugu.”
15Ooti ni lɔgɔz o Jakob dizkenok been guruc ci meelik, ma avɔyi buk niigi Bɛnjimɛn Masirɛ. Mazi avɔ arum looc, ɔɔt eyeltek eleeti Josev. 16Mazi acin Josev Bɛnjimɛn, enek gabara ogin abɛk ceez nɛ, “Ooti ɔl nicoko ɔlɔ. Ɔɔtɔ otodoŋit taŋ ka kook kadaktowa buk naana kibeen nɔɔgɔ tedec waaz.” 17Utugu ni gabarɛnti eci ona aduwakɛ Josev nɔɔnɔ o, ma akɔyi gɔtɔnɔgi Josev ɔlɔ.
18Mazi akɔyi gabarɛnti nɔɔgɔ ɔlɔ, anyayit niigi ŋoliin, ma abaaban anɔ nɛ, “Anyaanet inoko ɔl ageet ŋina zooze ci guruc ci baal kajowa kabootɛ o. Arɔɔŋ ka kivita koŋoztozeyet ŋina ka kaamtawet zigire, ka kanycet ageet ɛlɛ kiziti mirɔk cigeec.” 19Zin giye nico ivitak niigi gabaren o abɛk ceez tatok, ma anek nɔɔnɔ nɛ, 20“Manygɔn, kivitawa naaga ŋina rak baale lak codoi kavu kataala dayiin. 21Mazi kamiirena waanice, kɔɔt kojoktowa kabootɛ guruc ogaacak baal kataalina e. Inoko zin kabadaya guruc niceke dook. 22Ma kanyaana buk guruc oogi ci ka kataaltaya dayiin bodo. Alaŋ kagaya naaga ŋɛnɛɛn ci da amiironeket guruc kabootɛ o.”
23Enek ni gabarɛnti nɔɔgɔ nɛ, “Má aŋolinu looc gaga. Anycaŋu baale guruc ugooc baal ataalinu e aneet ɛlɛ. Jook unooŋ een Jook o baatunooŋ nɛɛn ci amiironekuŋ igeet guruc kabootɛ o ka kizi guruc cugoocok.” Udunai ni niini Simiyan ceeze o cabiinto, ma aku anyek nɔɔgɔ.
24Ma akɔyi gabarɛnti nici gɔtɔnɔgi Josev ceeza, ma akɔ anyek nɔɔgɔ maam ci oonyi zɔɔ, ma adayiz niini zigire ugeec. 25Aarta ni niigi kaal o ka kidizikti Josev kaboote ugeec. Ma arɛwi nɔɔnɔ, eeci agaac niigi Josev aku tedec ka kiiya kadaktɔ ki nɔɔgɔ ole cin o.
26Mazi akɔ aku Josev kɔrɔk, anycek niigi nɔɔnɔ dizkenok cigin o, ma aloca ooti ŋaatin. 27Ma azaa niini nɔɔgɔ, ma anek nɛ, “Baale aduwakaŋ baatunooŋ ci izi matuwoc. Inoko abil niini ku? Ŋaan ɔɔŋ?”
28Ma abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Ii, ŋaan baatinaaŋ ɔɔŋ.” Ma bodo aloca niigi ooti ŋaatin.
29Mazi acin Josev dole o yaatin een tutur kazi Bɛnjimɛn, enek nɔɔgɔ nɛ, “Gotonu baal aduwakaŋ een tutur e nɛɛn nici?” Ma anek niini Bɛnjimɛn nɛ, “Amayukin Jooi ineet ŋɛɛran.” 30Ma ooŋ Josev nɔɔgɔ taman nɔkɔ, eeci ateedi nɔɔnɔ ziniz ŋaaten gɔtɔni, ma arɔɔŋ kook kutulu. Ook ni niini ceeze oman, ma akɔ alu ŋinaante.
31Mazi akɔ adotiz luwanta, ɛɛk kɛbɛrɛ, ma aduŋnak bitaalin, ma agam ɛlɛ calaŋ alu. Ma aduwak niini gabara kanyaakta dayiin. 32Ma adake Josev tarabeze cin doon. Bodo gɔtɔnɔgja adake niigi tarabeze oman. Aje Masira o adake ŋinaante aŋɛra niigi eleeti kaavtiyɔ doon, eeci adiŋdiŋan niigi eleeti, ma alaŋ arɔɔŋ niigi kɔzɔltɔ ki ɔl ci Ibiro o, eeci apɛz niigi nɔɔgɔ kizi kaal ci labak. 33Ma anyek Josev gɔtɔnɔgi kaavtiyɔ zedinta akana abuuwa zɛɛ been tir tutura. Mazi acin niigi eleeti azedi nɔkɔ, ibiirit nɔɔgɔ ooti giye ci anyekɛ Josev nɔɔgɔ kaavtiyɛ nɔkɔ o. 34Ma aŋerek ɔl nɔɔgɔ dayiin tarabeze ci Josev o, ma anyaak ɔl Bɛnjimɛn dayiin lak tur kujuk gɔnɔgi. Ma adake niigi dook, ma awodɛ ki Josev, ma atalnɛ niigi dook.
44Alaba Josev gɔtɔnɔgi
1Otoŋomek ni Josev gabaren ween alaan o abɛk ceez onin gi ci anek nɛ, “Bitizek ɔl nicoko kaboot ugeec dayiine ci meel alɛɛnɔ ki nɔɔgɔ ŋaati atiki. Buk miirozɛkɛ nɔɔgɔ guruc ugeecik e dook, arikɛ gɔɔn giten guruc cigin o kaboon onin otok. 2Doma buk kooz onan een warki, arek kaboon ci gɔtɔni uneeŋ een tutur been guruc ogin labinu e.” Ma agɔɔn niini eci aduwakɛ Josev nɔɔnɔ o.
3Ma ŋeere ririwɔna anyek Josev nɔɔgɔ been zigire ugeec kɔtɔɔzɔ. 4Mazi ŋaan awɔ niigi ŋaati ajɔŋɔz kutur nɔkɔ, enek Josev gabaren nɛ, “Iyiik viri ɔl oke zooc. Mazi akɔ amɔda nɔɔgɔ, jin enek nɛ, Uwuyu bonat gerzitina naa? 5Agorozu kooz o alaan onan een warki naa? Nici kooz ci gɔɔn awodɛn niini, ma acin niini kooze nico kaal ci ka kivita katin. Agoonu niiga gi ci gɛr ɔrɔɔt.”
6Mazi akɔ arɔba gabarɛnti nici nɔɔgɔ, uduwak didi niini nɔɔgɔ zɔɔz nico. 7Ma abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Naa Manygɔn? Aduwaket zɔɔz ci gɛr nɔkɔn? Ŋaan naaga kutuguza gi ci abil nɔkɔ been nɛɛn. 8Iiten baale aga niina kabadaya naaga guruc baal kajowana kabootɛ e, ma kavu kanyin ineet. Mayo zin ku bodo ka kɔgɔrɔztɔ kaal ci ceez ci alaano o? 9Manygɔn, mã ajowa eet codoi ŋaatinaaŋ ci anyak kooz nico, abon arui nɔɔnɔ kadaak, ma agam koogi ŋaatinaaŋ kizi mirɔk cugun.”
10Izi ni niini nɛ, “Abona. Kagama zɔɔz nico. Zin tedec eet ci agɔrɔz kooz o doon ci kanyi nɔɔnɔ kizi gamnyai can. Maje ceegi awɔ tedec niigi yaak.” 11Taman nɔkɔ aryek niigi kaboot looc, ma akɔl gɔɔn giten kaboon onin. 12Ma arooŋnyi gabarɛnti ci Josev noko kidicilim, akana abuuwa, ma akɔyi been tir tutura. Ma ajoyai koozi kaboone o Bɛnjimɛn eecitɔ. 13Mazi avɔ acin niigi gi nico, ereecit niigi rumanɛ ugeec ŋaati aluwi, ma arek kaal zigire, ma amiiri kibeen gabaren ci Josev o.
14Mazi abadaak Juda been gɔtɔnɔgi kɔrɔk o Josev bodo, ajowa niigi Josev ŋaan aavi ceeza. Ma avaci niigi eleeti looc nɔɔnɔ ŋuma. 15Ma anek Josev nɔɔgɔ nɛ, “Gitaz ci agoonu noko? Alaŋ niiga agayu ɛɛti ci abil ki naana ajowa gi ci abil nɔkɔ ŋarizɛta o?”
16Ma abɛdɛkɛ Juda nɔɔnɔ anek nɛ, “Kayo kenekteyin nɛ? Kayo kadaŋta gi nico ku? Ɔbɔra Jooi gerzitin cinaaŋ o laadun. Inoko zin naaga dook kizita gamnyak cugun. Alaŋ een gamnyai ɛɛti ci ona ajoyai koozi ŋaatin o doon.”
17Bar anek Josev nɔɔnɔ nɛ, “Akɔm! Alaŋ naana kagoon nɔkɔ been nɛɛn. Karooŋ naana eet ci ona ajoyai koozi ŋaatin o doon kizi gamnyai can. Aje niiga amiironeku baatunooŋ labak.”
Ilalek Juda Josev ka kirigizek ɛlɛ cino Bɛnjimɛn
18Ook ni Juda ŋaati Josev, ma akɔ anek nɛ, “Manygɔn, Kozoozɔ da ki ineet zinize ci vɔɔr. Má abornekan nɔŋ, eeci een niina alaan ci atobonu ki Vɛɛro. 19Manygɔn, iiten baale ajinet aneket nɛ, Anyaku baatunooŋ karabɔŋ een gotonu oma? 20Ma kabedekin naaga ineet kanekin nɛ, Ii, Kanyaka baatinaaŋ ci izi matuwoc, ma kanyaka gɔtɔna ci baatinaaŋ een tutur ci aritai niini ŋaati izɔi baatinaaŋ matuwoc. Maje dole ci yaatin een abuu adaak baale. Ɔdɔwɛ niini ŋaati yaatin ṯɔr nɔkɔ. Ma arɛɛz baatinaaŋ nɔɔnɔ ɔrɔɔt ɛlɛ. 21Eneyet ni waanice niina ageeta nɛ, Anyaaktayaŋ nɔɔnɔ kiiya kicin. 22Ma kabedekin naaga ineet kanekin nɛ, Alaŋ logoti nici ooŋ baatinaaŋ. Mã koca agɔɔn niini nɔkɔ, adaai koca baatinaaŋ. 23Ma aneket niina ageeta waanice nɛ, Alaŋ koca bodo kacinuŋ igeet ŋina mã alaŋ anyaanu gotonu nice. 24Mazi waanice kamiironeka baatinaaŋ e, kɔɔt kuduktaya naaga nɔɔnɔ zɔɔz nico. 25Ma bodo aduwaket niini ageeta kabadawa ŋina ka kivita kataalta dayiin. 26Ma kabedeka naaga nɔɔnɔ kaneka nɛ, Alaŋ kavoya, eeci alaani o Masiro alaŋ arɔɔŋ kicinet ageeta ŋinaante bodo dooke coma kɔrkɔrana kibeen gɔtɔna ceen tutur o. Mazi anyet ageeta kɔrkɔrta ki gɔtɔna ceen tutur o, kavoya labak. 27Ma aneket baatinaaŋ ageeta nɛ, Agayu niiga Recal ween ŋaa onan aritakan niini aneet lɔgɔz ram nɔkɔ. 28Codoi okolozɛ ook many, karabɔŋ da inoko uruyit nɔɔnɔ kɛlɛgɛ. 29Mazi koca avoyu niiga Bɛnjimɛn, ma akunak nɔɔnɔ gi ci gɛrzɛ gɔla, arukan koca luwa kadaak, eeci kizɛ matuwoc. 30-31Manygɔn, inoko zin mã alaŋ kamiironɛkɛ dole nico baaba, adaai koca niini, eeci arɛɛz niini dole ɔrɔɔt. 32Iiten baal kavuna e kanei naana nɔɔnɔ nɛ, Toŋa dole kaavu azeene cigan. Mã alam gi ci gɛr akunak nɔɔnɔ, ŋaan iinakan aneet. 33Manygɔn, inoko zin abon karigiz naana dole nico kizi gamnyai cun. Anyek nɔɔnɔ kimiirye kibeen gɔtɔnɔgi. 34Kayo kimiirozek baaba ku mã alaŋ korkorya been dole? Alaŋ karooŋ kicin baaba ŋaati akunakɛ nɔɔnɔ gi ci gɛrzɛ.”
45Abɔrak Josev gɔtɔnɔgi ɛlɛ
1Ɛtɛɛdɛ ni Josev ziniz ɔrɔɔt, bar alaŋ arɔɔŋ niini kutulu ŋaati acini gabara oginɛ nɔɔnɔ, ma anyek niini nɔɔgɔ kudunit bitaala, ka kaavtiyɔ niigi doon kɔkɔm eet oma ci aromɛ ki nɔɔgɔ, eeci arɔɔŋ niini kɔbɔrak gɔtɔnɔgi ɛlɛ. 2Utulu ni Josev molowe ci alɛlɛ, makacin iziiyit ɔl o Masiro nɔɔnɔ, ma avɔ kaviyawa been Vɛɛro ole onin. 3Ma anek Josev gɔtɔnɔgi nɛ, “Aneeta Josev nɛɛn nici. Ŋaan baaba arogi?”
Bar mazi azii gɔtɔnɔgja zɔɔz nico, abaritit niigi ɔrɔɔt ɛlɛ, ma adali kɔkɔm gi ci abariz.
4Enek ni Josev nɔɔgɔ nɛ, “Izaktayaŋ ijonun ŋaato.” Mazi izaya, enek niini nɔɔgɔ nɛ, “Aneeta gotonu unooŋ Josev baal ataaleku Masir e nɛɛn nici. 5Má zin aŋolinu looc giye baal ataalinaŋ aneet e gaga, eeci bar da Jook nɛɛn ci agɔɔn gi nico o ka kitoonawan niini aneet igeet ɔɔwa ka kiiya kitirit ɔl magiza ŋina. 6Izi inoko irkitowa ci magizo idicai ram. Ŋaan zin ɛɛl irkitowa ci magizo een tur ɔɔwa. 7Itoonanan Jooi aneet igeet ɔɔwa ka kiiya kɛɛlawuŋ, ka korogit dɔlya ci dɔl ugooc. 8Alaŋ een igeet nɛɛn ci itoonanaŋ aneet ŋina o, bar Jook nɛɛn o anyaanan aneet ŋina. Ma anyan kizi inyaa ci Vɛɛro, ka kabal loocok o Masiro dook ŋina.
9Inoko iyiiyit imiirte ɔɔtɔ ŋaati baaba ka ɔɔtɔ enektek nɔɔnɔ nɛ, Azi ŋɛɛrun o kazi Josev nɛ, Anyan Jooi aneet kabal looc o Masiro dook. Ijak zin Masir ŋaato kataman. 10Ija ka baak looce o kazi Gocen ka jɔŋɔzan. Luuga korge unun dook. 11Ŋaan kaku kazuunin naana ineet ŋaato. Inoko ŋaan ɛɛl irkitowa ci magizo een tur ɔɔwa. Alaŋ zin karooŋnyuŋ igeet akaranit ŋinaante.”
12Ma anek bodo Josev gɔtɔnɔgi nɛ, “Inoko niiga dook been Bɛnjimɛn buk iiyeztaŋ aneet keen Josev nɛɛn. 13Ɔɔtɔ zin uduktak baaba alaazɛt ci kanyei naana Masirɛ ŋina o. Oobtek nɔɔnɔ kaal ci acinu noko dook. Iyiiyit zin ka ɔɔtɔ uluuktai nɔɔnɔ kiiya ŋina.”
14Enico otorkot niini gɔtɔni o kazi Bɛnjimɛn, ma alu. Ma alu buk Bɛnjimɛn ŋaati atorkodɔn. 15Ma atorkot buk niini gɔtɔnɔgi dook, ma acoco nɔɔgɔ ŋalyamɔ ŋaati aluwi. Ma vurta ozooztek gɔtɔnɔgja nɔɔnɔ.
16Mazi akɔ arum mɔlɔyi o avuni gɔtɔnɔgi Josev Vɛɛro, atalɔ niini been alaat o miliny buk giye nico. 17Ma anek Vɛɛro Josev nɛ, “Duwak gotonogu karyek kaal zigire ka kimiirtozek Kanan. 18Anyek nɔɔgɔ kɔɔt kanyaakta baatunooŋ ki kɔrɔk dook kurtɛnta kivita ŋina. Ŋaan kaku kanyi naana nɔɔgɔ ŋinti abon abaai Masirɛ ŋina. Ma kanyi buk nɔɔgɔ dayiin ci alɛɛnɔ. 19Duwak buk nɔɔgɔ kooti kavoolɛt o agurut jɔmanɛ ka kɔɔt kanyaaktai niigi baatunooŋ ki ŋaai kibeen dɔl o miliny. 20Má anyi nɔɔgɔ kiinonit kaal ugeec ooŋnek looc liga, eeci kaal ci tiŋeere kanyi naana nɔɔgɔ Masirɛ ŋina o abon ɔrɔɔt kujukit kaal ci ooŋnek niigi looc ŋinaante o.”
21Ɔɔtɔ ni utuguzɔ lɔgɔz o Jakob eci adawakɛ Vɛɛro nɔɔgɔ o. Anyek Josev nɔɔgɔ kavoolɛt o agurut jɔmanɛ been dayiin ci ka kadayit gɔla. 22Ma anyek buk nɔɔgɔ dook rumanɛ ci colai. Maje Bɛnjimɛn anyek nɔɔnɔ zurtɛnɛn ceen eet tur lak iiyu (300) been rumanɛ ci colai een tur. 23Ma itoonek niini baatin zigire amɔtɔ ci akɔyɛkɛ nɔɔnɔ kaalyan o abona dook ci ataala niini mɛlɛgɛnyaye o Masiro. Bodo zigire ceen amɔtɔ atik niigi gora been ḏɔkɛn kibeen dayiin ci keronnyo. 24Anyek ni niini gɔtɔnɔgi kɔtɔɔzɔ, ma ilot niini nɔɔgɔ calaŋ ayɔwɔ gɔla.
25Ɔtɔɔzɔ ni niigi ɔɔtɔ ŋaati baatineeŋ Kananakti. 26Ma avɔ anek niigi baatineeŋ nɛ, “Ŋaan Josev arogi. Nɔɔnɔ nɛɛn ci abal Masir o.” Bar aŋɛja Jakob, ma alaŋ arɔɔŋ kiziik zɔɔz cineeŋ o. 27Mazi avɔ oobek niigi nɔɔnɔ kaal o aduwak Josev nɔɔgɔ, ma acin buk niini kavoolɛt ci itoonak Josev nɔɔnɔ Masirɛ o, abada nɔɔnɔ ziniz, ma agama zɔɔz nico. 28Ma azi nɛ, “Ŋaan bar arogi ŋɛɛran Josev. Inoko zin koroga naana, ma katalnɛ. Abona zin kakɔ kacin naana nɔɔnɔ maŋaan kadaak o.”
46Avɔ Jakob been ɔl o kɔrɔk onin Masirɛ
1Acap ni Jakob kaal ogin dook, ma iŋaaz akɔ ŋaao kazi Biirsaba. Ma akɔ ataap Jook o baatin Aizak todoyoita ŋinaante. 2Ma baal otowo Jooi nɔɔnɔ wunozyai enek nɛ, “Jakob, Jakob.” Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔnɔ anek nɛ, “Woo. Aneeta ce.”
3Enek ni Jooi nɔɔnɔ nɛ, “Aneeta Jook o baatun gi. Má aŋoli ŋaati akɔyɛ Masirɛ gaga. Bitɔ labak. Ŋaan katin kanyi dɔl ci dɔl cugun kizi boryok ci meelik ŋinaante. 4Ŋaan kazuunin naana ineet ŋaati akɔyɛ looce nice o. Má aŋoli looc gaga, eeci ma akɔ adaai ŋinaante, ŋɛɛrun Josev tɔ. Ma ŋaan kabadanɛ naana dɔl ci dɔl cugun looc nico.”
5Uluugit ni Jakob ki ɔl ogin ŋaati kazi Biirsaba noko. Ma arek lɔgɔz oginɛ nɔɔnɔ kibeen ŋaai kibeen dɔl o miliny kavoolɛt o agurut jɔmanɛ baal itoonak Vɛɛro nɔɔnɔ e. 6Ma aluugi niigi buk tiin ki ɛɛza been kaal ugeec anyak looce o kazi Kanan dook, ma avɔyi Masirɛ. 7Ma aloŋan Jakob ɔl ogin dook, ŋɛɛrigin ki dɔl o ŋɛɛrigin, bɛɛnyigin ki dɔl o bɛɛnyigin. 8Ɔl zin o kɔrɔk o Jakob ɔrkɔr ki nɔɔnɔ avɔ Masirɛ nɛɛn ce.
9Robɛn ween abuu ki dɔl ogin kazi Anoc ki Palu ki Ezron been Karmi. 10Simiyan ki dɔl ogin kazi Jimul ki Jamin ki Oda ki Jakin ki Zowar been Cawel ween logo o ŋaa o looc o Kanan. 11Livai ki dɔl ogin kazi Gircon ki Kotat been Mirari. 12Juda ki dɔl ogin kazi Cela ki Paraz been Zera. Aje ŋɛɛriginɛ o kazi Eer been Ona adaayitɔ waanice niigi Kananakti. Zin Paraz anyak dɔl ram ci kazi Ezron been Amul. 13Isikar ki dɔl ogin kazi Tola ki Pua ki Jacub been Cimron. 14Zebulon ki dɔl ogin kazi Sered ki Elon been Jaleel. 15Nicigi dook lɔgɔz o arita ŋaa o Jakob kazi Leya een abuu looce o kazi Mesopatamiya. Itira buk niini waanice bɛɛnyin ci kazi Dina. Zin dɔlya o Leya been dɔl o dɔl ogin dook een eetoma kamɔtɔ ki tiin iiyu (33).
16Anyak buk Jakob lɔgɔz oogi ci kazi Gad ki dɔl ogin kazi Zevon ki Aagi ki Cuni ki Ezbon ki Eri ki Arod been Areli. 17Acar ki dɔl ogin kazi Imona ki Icva ki Icvi ki Berya been ŋɔɔni lɔgɔz nicoko ci kazi Sera. Ma Berya anyak dɔl ram ci kazi Ibar been Malkil. 18Zin dɔlya nicigi dook dɔl ci Zilpa ween ŋaa o Jakob aavtiz been dɔl ci dɔl ogin. Eegin niigi dook amɔnki tɔrkɔnɔm (16).
19Aje ŋaa o Jakob kazi Recal arita niini dɔl ram o kazi Josev been Bɛnjimɛn. 20Ma Josev ci abaak Masirɛ o anyak niini lɔgɔz ram ci kazi Manasa been Iviram o arita niini ŋaawe onin kazi Asenat een tinati Potiviri. 21Maje dɔlya o Bɛnjimɛn kazi zaar cigeecik nɛ Bela ki Bekar ki Acbel ki Gera ki Naaman ki Eyi ki Rooco ki Mupim ki Upim been Arid. 22Dɔlya ci Recal o been dɔl ci dɔl ogin dook een amɔnki wec (14).
23Anyak buk Jakob lɔgɔz oogi ci kazi Dan been ŋɛɛrin Ucim.
24Navtali ki dɔl ogin kazi Jazeel ki Guni ki Jezar been Cilem. 25Zin dɔlya nicigi dook dɔl ci Bila ween ŋaa o Jakob aavtiz been dɔl ci dɔl ogin. Eegin niigi dook torgɛrɛm.
26Dɔlya ci Jakob aluugi o dook een eet iiyu ki tiin tɔrkɔnɔm (66), bar ŋaai o ŋɛɛrigin alaŋ akeebonek. 27Mazi karom dɔl nicoko kibeen dɔl o Josev aritai Masirɛ, eegin niigi dook eet iiyu kamɔtɔ (70).
Jakob been ɔl o kɔrɔk onin Masirɛ
28Itoon ni rak Jakob ŋɛɛrin o kazi Juda karayɛ kook kuduwak Josev ka kiiyak Josev nɔɔnɔ ŋaao akɔ aali niini kazi Gocen. 29Mazi akɔ arum ɔtɔgi nici Josev, otoodun niini kavool onin agurut jɔmanɛ, ma akɔ ŋaati kazi Gocen noko ka kɔɔt kurumtɔ ki baatin ŋinaante. Mazi akɔ acin Josev baatin, otorkot niini nɔɔnɔ azɛɛnɛ dook, ma aluwek nɔɔnɔ ɔrɔɔt ɛlɛ. 30Ma anek Jakob ŋɛɛrin nɛ, “Inoko naana katalnɛ ɔrɔɔt ɛlɛ. Inoko mã kadaai ŋaati kicinin ineet o, alal ziniz ɔrɔɔt.”
31Enek ni Josev ɔl o kɔrɔk o baatin nɛ, “Anycaŋ kook kuduwak Vɛɛro kenek nɛ, Ivita ɔl o kɔrɔk o baaba dook Kananakti. Ivitayan niigi aneet ŋina. 32Zin niigi laadun ɔl ci tiinu. Uluuktai niigi tiin ki kaal ugeec dook ŋina. 33-34Mazi awoyuŋ Vɛɛro igeet, ma ajinuŋ anekuŋ nɛ, Gɔɔn laadun niiga aliŋliŋnyu naa?, enektek niiga nɔɔnɔ nɛ, Keegina naaga ɔl ci tiinu. Mã aneku nɔkɔ, anyuŋ koca igeet abaayit Gocena ŋina.” Aduwak Josev ɔl o baatin gi nico o, eeci ɔl o Masiro alaŋ arɔɔŋ ɔl ci abal tiin koromtɛ ki nɔɔgɔ.
47Aduwak Josev Vɛɛro kuni o baatin
1-2Ooyi ni Josev gɔtɔnɔgi ceen tur ka kook keyelek Vɛɛro. Ma akɔ anek Josev Vɛɛro nɛ, “Baaba kibeen gɔtɔnɔga ivita niigi dook looce o kazi Kanan. Aluuganɛ niigi tiin ki ɛɛza kibeen kaal o abal dook. Inoko aal ŋaao o kazi Gocen.”
3Ijin ni Vɛɛro gɔtɔnɔgi Josev enek nɛ, “Aliŋliŋnyu gɔɔn laadun niiga liŋliŋɔn jaŋ?”
Ma abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Keegina naaga ɔl ci kabala tiin kiyo jijitigaacak baale e. 4Karooŋnya rak naaga kivita kabaakta ŋina, eeci ɛbɛɛyɛ tagizi ɔrɔɔt looce ci kazi Kanan neke, ma buk ɔkɔma artɛ ci ka kegeec tiina ŋinaante. Inoko zin tiritet. Nyet kabaakta ŋaati kazi Gocen noko.”
5Enek ni Vɛɛro Josev nɛ, “Gi ci avunakin baatune ki gotonogu noko abon ɔrɔɔt ɛlɛ. Inoko zin Masira izi buk looc cineeŋ. 6Anyek nɔɔgɔ kabaayit ŋaati kazi Gocen noko labak, eeci een looc ci abon amadi. Inoko zin buk karooŋ mã anyak ŋaatineeŋ ɔl ci towawiinto abon azooni tiin juruŋ, anyek buk koca nɔɔgɔ kabalteyan tiin ogan.”
7Anyaa ni buk Josev baatin kiiyak Vɛɛro ka kiiya kicin niini nɔɔnɔ. Ma akɔ amayuk Jakob nɔɔnɔ.
8Ma ajin Vɛɛro Jakob anek nɛ, “Anyei irkitok izɔk?”
9Abɛdɛkɛ Jakob nɔɔnɔ anek nɛ, “Kanyei irkitok eet tɔrkɔnɔm kamɔtɔ (130), ma irkitowe nicoko dook kaluugi gɔɔn nɔkɔ kɔkɔm irkit ci kabaayɛ rɛm. Kanyei irkitok ci miliny tɛr, ma gɛrzɛ ɔrɔɔt ɛlɛ. Ma irkitowa ci kabaayɛ noko dook alaŋ een irkitok ci meel kiyo baal abaai jijitigane e.” 10Amayuk ni bodo Jakob Vɛɛro zɛɛ ɔtɔɔ ni niini.
11Ma anyek Josev baatin kibeen gɔtɔnɔgi kabaayitɔ ŋaati kazi Gocen o kojoŋozit niigi ŋino kazi Ramsis ebaal aduwakɛ Vɛɛro nɔɔnɔ e. Ŋinitana waanice ŋinti abon ɔrɔɔt ɛlɛ looce o Masiro dook. 12Ma anyek Josev gɔtɔnɔgi kibeen ɔl o kɔrɔk o baatin dook dayiin ci alɛɛnɔ ki nɔɔgɔ.
Ɛbɛɛyɛ tarjo Masirɛ
13Ma ŋintimiliny nɔkɔ iiya tarjo ci appe ɔrɔɔt ɛlɛ ci akɔmni dayiin loocowe dook. Ma apirna ɔl o Masiro been ɔl o Kanan buk. 14Ataalek ni Josev ɔl dook labi. Ma gole nico olota niini guruc dook ole o Kanan kibeen Masirɛ buk, ma akɔ arek ceez o Vɛɛro. 15Mazi akɔ adicai guruca ɔla dook, ivitak ɔl ween Masir Josev, ma avu anek nɔɔnɔ nɛ, “Idicai guruca ogaacak dayiino. Nyet dayiin. Má anyet kakaranta.”
16Enek ni Josev nɔɔgɔ nɛ, “Mã idicai guruca, anyaakta tiin. Ŋaan kaku kabalyekuŋ labinɛ.” 17Anyaakta ni ɔl didi tiin ki ɛɛza ki jɔmanɛ ki zigire ka kivita kabaliyai niigi labi irkite nice.
18Ma irkite co ivita ɔl bodo, ma avu anek Josev nɛ, “Inoko akɔm gi ci karoodin ineet. Idicai guruca ogaacak dook. Buk tiin ogaacak dook ooyɛ niina, ma ɔkɔma bodo gi ci kanyaka ka kabaliyaya labi. Izi eleeti cigaacak o doon ki manɛɛn. 19Má anyet zin kadaakta karanɔn. Taalet ageeta ɛlɛ kibeen manɛɛn ogaacak ka kizita naaga gabara ci Vɛɛro ka buk manɛɛna ogaacak kizi cigin. Abon anyet labi ci ka korogta ka buk koḏokta oogi manɛɛni.”
20Zin tarjowe nico ataalak Josev Vɛɛro manɛɛn o Masiro dook, eeci ɛbɛɛyɛ magiz Masirɛ ɔrɔɔt. 21Ma buk iziti ɔl dook gabara ci Vɛɛro. 22Maje ŋino abaai ɔl o ŋaryiinto ŋaan Josev kataala, eeci anyek Vɛɛro nɔɔgɔ dayiin tup nɔkɔ. 23Enek ni Josev ɔl nɛ, “Inoko zin naana kataalawuŋ igeet dook ki manɛɛn ugooc ka iziti kaal ci Vɛɛro. Ooti zin ḏowo coko ka oḏoyit manɛɛni. 24Zin tiŋeere iitene o teedinto, eŋerit labi ci ateedanu o lak tur. Odomta lɛlɛn codoi lelenete ceen tur noko anycek Vɛɛro. Maje lɛlɛn ceen wec o itaŋtek eleeti ugooc ka adayit oogi ka ogɛn kizi ḏowo.”
25Enektek ni niigi nɔɔnɔ nɛ, “Inoko zin niina orogozet ageeta. Ŋaan zin keegina gabara ci Vɛɛro labak.” 26Iricanek ni Josev ɔl o Masiro dook ɔrɔɔt ɛlɛ ka gɔɔn kɛŋɛrtak niigi Vɛɛro labi cigin o irkitok dook, ma agɔɔn niigi nɔkɔ. Ɛmɛda ni bar zɔɔz nici ibil kodot zɛɛ been inoko o. Maje ɔl o ŋaryiinto alaŋ niigi agɔɔn nɔkɔ.
Aduwak Jakob ŋɛɛrin ka kada nɔɔnɔ Kananakti
27Abaayitɔ ni ɔl o Israyil looce o Masiro ŋaao kazi Gocen zɛɛ makacin iziti niigi botoro ɔrɔɔt ɛlɛ, ma arit buk niigi zɛɛ makacin azaace kizi mɛɛlɛ gɛr. 28Ma abaak Jakob Masirɛ irkitok amɔnki torgɛrɛm zɛɛ ma een irkitowa oginɛ tiryanto eet torgɛrɛm ki tiin torgɛrɛm (147).
29Mazi ka kizi ŋinti ka kanyati niini, otowa ŋɛɛrin Josev, ma aku anek nɛ, “Mã areezan niina aneeta didi, zuuti gi ci tiŋeere alaŋ adayan aneet looce ci Masiro o ŋina. 30Mã kadaai ŋina, bitan zɛɛ ma akɔ adayan ŋaao adawin jijitigane.”
Ma abɛdɛkɛ Josev nɔɔnɔ anek nɛ, “Ŋaan kagoon eci aduwanɛ o.”
31Ma azi Jakob bodo nɛ, “Agoon dim tiŋeere didi nɔkɔ?”
Anek Josev nɔɔnɔ nɛ, “Ii, baaba. Kagoon didi tiŋeere nɔkɔ.”
Anyek ni Jakob Jook zany ŋaati ɔɔŋɛ kɛrca.
48Amayuk Jakob lɔgɔz o Josev
1Ma vurta iitene oman enektek ɔl Josev nɛ, “Amɔɔr baatune.” Ooyi ni niini lɔgɔz ogin kazi Manasa been Iviram ka kɔɔt kicinit niigi jijitineeŋ. 2Mazi azii Jakob iiya ŋɛɛrin Josev, agamun ɛlɛ, ma iŋaaz kaavu jena kerce onin. 3Ma anek niini ŋɛɛrin Josev nɛ, “Baale ayelzakan Jooi o anyak dɔyiz dook ɛlɛ ŋaao kazi Luz looce o Kanan, ma amayukan. 4Ma anekan nɛ, Kanyin katin dɔl ci meelik ka dɔlya ci dɔl cugun kiziti boryok ci meelik. Ma kanyi nɔɔgɔ katin looc nico kizi cineeŋ kabaakti niigi kodot.”
5Ma anek Jakob bodo Josev nɛ, “Ma Iviram kibeen Manasa ceen lɔgɔz cugun aritai Masirɛ waan o ŋaan naana kiiyakɛ Masir e, ɛɛl niigi kiyo dɔlya ogane o. Atobɔ niigi kibeen lɔgɔz ogan kazi Robɛn kibeen Simiyan. 6Matɛ katin arita niina lɔgɔz oogi bodo, alaŋaan nicaga een cigan. Izi niigi cugun doon. Ŋaan zin akunak nɔɔgɔ mayuwɛnɛt cineeŋ ŋaati Iviram kibeen Manasa. 7Kagoon kaal nicoko ka kaadai yaatun Recal baal adaai Kananakti ŋaao ajɔŋɔz Evrat iinyaye baal kabadanɛ keronnye o kakunɛ looce o kazi Mesopatamiya e. Zin baale daayizi oninɛ awucnekan aneet ɔrɔɔt.” (Ŋinti kazi Evrat neke utuye inoko bodo zaara ci kazi Bɛzilɛm.)
8-10Maje waanice Jakob alaŋaan kɛbɛrɛ acinɛ juruŋ, eeci anyat niini ɔrɔɔt. Ma icayan Josev lɔgɔz ogin een ram kojoŋozit Jakob. Ma ajin Jakob Josev anek nɛ, “Lɔgɔz ci ŋɛnɛ nici?”
Ma abɛdɛkɛ Josev nɔɔnɔ anek nɛ, “Lɔgɔz ogan baal anyan Jooi Masirɛ ŋina e nɛɛn.”
Enek ni Jakob nɔɔnɔ nɛ, “Iicayai zin nɔɔgɔ ŋaato kamayuk.”
Anyek ni Josev nɔɔnɔ dɔl, ma atorkot niini nɔɔgɔ, ma acoco ŋalyamɔ.
11Ma anek Jakob Josev nɛ, “Alaŋ baale kaga kacinin bodo, bar inoko Jooi anyan korok zɛɛ makacin kicinin ineet ki dɔl cugun buk.” 12Aara ni Josev dɔl baatin anyɔtɔi, ma akat kozoŋtin, ma aloca ɔɔ baatin ŋuma.
13-16Amayuk ni Jakob ŋɛɛrin Josev anek nɛ, “Abon bai Jooi o jiji Ibrayim kibeen baaba Aizak amayuk lɔgɔz cugun noko. Abon bai Jooi o azuunan aneet, ma ayelekan golok zɛɛ been iiten nico noko amayuk nɔɔgɔ. Abon bai toonnyaiti o Joowo baal ɛɛlanan aneet kaale o gɛr dook amayuk nɔɔgɔ. Abon bai agayi zaara ogane been zaar o jiji Ibrayim kibeen o baaba Aizak ŋaaten lɔgɔz nicoko. Abon bai abitiz niigi looc nico dolene cigeec arita.”
Arek ni Josev ŋɛɛrin o kazi Iviram baatin aziit ci kaŋeto. Aje ŋɛɛrin ceen abuu kazi Manasa o arekɛ baatin aziit ci azo. Bar Jakob abaric azɛɛn, ma arek aziit ci azo o ɔɔ ci Iviram ceen tutur o, ma ataadek aziit ci kaŋeto o ɔɔ ci Manasa ceen abuu o.
17Mazi acin Josev baatin arek aziit ci azo o ɔɔ ci Iviram ceen tutur o, inyigit niini gi nico. Ma aara niini aziit ci baatin o oowe ci Iviram o, ma arek ɔɔ ci Manasa o. 18Ma anek niini baatin nɛ, “Alaŋ een nɛɛn baaba. Logo ween abuu nɛɛn ce. Arek aziit cun azo o ɔɔ cin o.”
19Bar ujura baatinɛ, ma anek nɔɔnɔ nɛ, “Kaga gi ci kagoon o nɔkɔ. Ŋɛdɛt katin Manasa niini baati bor ci meel. Bar zin katin tuturi niini adiŋdiŋ ɔrɔɔt kujuk gɔtɔni. Katin dɔlya ciginɛ een bor ci meel gɛr.”
20Amayuk ni niini nɔɔgɔ iiten nice anek nɛ, “Ɔl ci Israyil noko katin awo zaar cugooc ŋaati amayuwi niigi ɔl oogi. Azi katin niigi nɛ, Abon bai Jooi anyuŋ otobtɔ kibeen Iviram been Manasa.” Zin giye nico anyewun Jakob Iviram karayɛ kizi ɔɔ ŋaati Manasa.
21Ma anek Jakob Josev nɛ, “Inoko acinan aneet kadadjai. Ŋaan zin aromenu niina ki Jook, ma ŋaan katin amiirenin niini ineet looce o jijitugun. 22Kanyin zin ineet looc o abon kazi Cekam baal kɔɔra naana ole o kazi Amorit dilanyaye ogan e. Kanyin ŋinite ineet, alaŋ een gotonogu.”
491-2Ma vurta iitene oman otowa Jakob lɔgɔz ogin dook anek nɛ, “Olotai niiga dook lɔgɔz ogane ka kiiya kuduwayuŋ gi ci katin akunakuŋ igeet ce. Iziiktaŋ aneet o karitanuŋ kazi zaar cigan nɛ Israyil.”
3Ma amayuk Jakob Robɛn anek nɛ, “Niina Robɛn ween abuu dolene ogan een niina logo onan karitanin ɔɔwa waan baal ŋaan kiŋaanɛ e nɛɛn. Zin giye o ɛɛnɛ niina abuu, anyei niina dɔyiz logoze cigan o dook. 4Atobonu niina ki tawan ci ariik maama ɔrɔɔt. Alaŋ zin bar niina tiŋeere een titiny ɔrɔɔt juk gotonogu, eeci baale alaŋ aŋole kuwen onan aneet baatun, ma ataŋguzu kibeen ŋaa onan kaavtiya. Makacin anyaayan alyaan ɔla.”
5Amayuk bodo Jakob Simiyan been Livai anek nɛ, “Niiga ramantiya Simiyan been Livai eeginu gɔtɔn, ma atobɔ igeet zinzeeti cugooc o teny. Uruktu baale niiga ɔl dilanyai kadaayitɔ gaga nɔkɔ. 6Alaŋ naana kareez baabaninok cugooc gɔɔn abaabanu oroonok o, ki minaŋɔn cunooŋ gɔɔn aruku ɔl kadaayitɔ gaga o. Alaŋ buk kagama gi o gɔɔn ateedu niiga tiin culu rɔkɔlit. 7Otoruŋ zin Jooi igeet giye ci gɔɔn aminaŋnyu, ma anyaku bolŋac ci aruku ɔl kadaayitɔ gaga o. Ma buk katoryuŋ naanalya igeet azaantozek loocok ci Israyil noko dook.”
8Amayuk bodo Jakob Juda anek nɛ, “Niina Juda anaatin katin gotonogu dook ineet, ma atitinyin ɔrɔɔt. Amogi katin niina modɛn ci amarninin ineet, ma buk katin gotonogu aŋolinin ineet. 9Abil katin niina Juda kiyo taŋaryai o gɔɔn aruk kelegit kadaak, ma amiironek ŋin onin ɔɔŋɛ, ma oodi, ma ɔɔŋ loota, ma akɔm eet ci anim kɔjɔŋɔz nɔɔnɔ o. 10Anyei katin niina kɛɛt ci alaazetu nɔkɔ, ma agam katin dɔlya ci dɔl cugun alaazɛt nɔkɔ zɛɛ ma aku ɛɛti ween alaan adiŋdiŋ ɔrɔɔt, ma anyak alaazɛt dook. Katin modɛna o loocok dook atitiny nɔɔnɔ, ma azɔɔz gi cin doon. 11Acabi katin niina zigir cun keene o abon gɔɔn agɔɔnanɛ ɔl nyaantanɛ. Buk katin uuny niina rumanɛ cugun nyaana giye o ɛɛnɛ niina botoroc ɔrɔɔt. 12Een katin niina molyai ci rɛgɛ kɛbɛrɛ, eeci anyei niina dayiin ki nyaantanɛ ci meelik. Nyigita cugune noko katin vɔɔrɛ pɛr giye ci aamɛ iira ci meel.”
13Amayuk bodo Jakob Zebulon anek nɛ, “Niina Zebulon abaai katin liiltoga. Ma liil ɔtɔgi nici een katin ŋinti ɛɛlni kavoolɛta o liilo. Maje lɔɔci cune noko akɔ katin zɛɛ ma arum Sidon.”
14Ma amayuk bodo Jakob Isikar anek nɛ, “Niina Isikar abil katin niina kiyo zigiri o adɔi gɔɔn ma arɔɔŋ karyekɛ ɔl ijo ka kitik, bar ɔɔŋ loota o. 15Bar mazi acin kɔrɔk kibeen looc ci aavɛ noko abona, atik bodo kaal labak. Een katin niina gabaren ci atultul tup nɔkɔ calaŋ ayubuz.”
16Ma amayuk bodo Jakob Dan anek nɛ, “Niina Dan katin abal ɔl cugun, ma katin ɔl cugune noko atobɔ niigi ki bor ci Israyil abal buk gotonogu ogɛn o. 17Atoroban gɔɔn katin niina ɔl kiyo kowat o gɔɔn adete gɔla ka kɛtɛŋɛt jɔm zooc ka ɛɛti o atɔɔt jɔm nico kuruk looc kɔbɔrbɔr o.”
18Ɛgɛrɛny ni Jakob, ma ilalek Jook gɛrɛnya azi nɛ, “Jook o adiŋdiŋ, inoko kareyin naana ineet ka ɛɛlawan.”
19Ma amayuk Jakob bodo Gad anek nɛ, “Niina Gad aŋozonekin katin ineet agoryawa, bar zin katin atooi niina nɔɔgɔ.”
20Amayuk bodo Jakob Acar anek nɛ, “Niina Acar katin lɔɔci cune abaayɛ o abiirna kaal ci meel abon. Dayiin cugune o katin aganɔ ŋaati anyonekɛ alaat.”
21Ma amayuk bodo Jakob Navtali anek nɛ, “Niina Navtali katin abil kiyo alyaz o gɔɔn olla awɔ tuuwa labak, ma anyak jɔrɔ ci alina o.”
22Ma amayuk bodo Jakob Josev anek nɛ, “Niina Josev abil katin niina kiyo kɛɛt o gɔɔn aduŋna liiltoga appintik oto, ma abiirna kɛbɛrɛ ci meel o. 23Zin katin modɛna ci amarninin ineet agaŋnyakin, ma ooryin ineet pareni. 24Bar zin katin parena cugune amɔk cigeecik o. Katin Jooi onane aneeta Jakob dɔyize onin amɔk doyizok dook anyek azɛɛn cugun o kodoyit ŋaati agamɛ paren. Nɔɔnɔ nɛɛn ween bɛ o aroodinɛ ɔl o Israyil kɔkɔm gi ci gɛr akunak nɔɔgɔ. Nɔɔnɔ nɛɛn ween bɛkcoi cineeŋ. 25Jook o baatun nɛɛn o ŋaan atiritin ineet. Anyak niini dɔyiz dook. Ŋaan zin amayukin niini ineet. Ŋaan amayukin niini ineet tiilɛza ki liilowɛ kibeen tiine ci meel. Arita katin ŋaai cugune o dɔl ci meel, ma irokta niina nɔɔgɔ juruŋ. 26Amayukin katin Jooi ineet ɛɛva kaal ci meel. Ayelekin katin niini ineet biyɛn baal ɛɛl tɔ ŋinaante laadun kina tamma e. Mayuwɛnɛt oninɛ ibil nɔkɔ izi nɛɛn kiyo biyɛn nici o. Abon bai anyin Jooi ineet mayuwɛnɛt cin noko, eeci ɛŋɛrawin niini ineet bil doon gotonogin dook.”
27Ma amayuk bodo Jakob Bɛnjimɛn anek nɛ, “Niina Bɛnjimɛn abil katin niina kiyo kɛlaŋi o mooti gɔɔn olla aruk kɛlɛk tup nɔkɔ o.”
28Nici zin gɔl o amayuwi Jakob lɔgɔz ogin nɛɛn. Iiya ni ɛɛti codoi gɔɔn logoze nicoko izi baati borit codoi boryowe o Israyil een amɔtɔ ram. Amayuk zin Jakob lɔgɔz ogin mayuwente ci gɔɔn aganɔ ki codoi ŋaatineeŋ dook.
Vatinɛt o Jakob
29Mazi akɔ adadjai Jakob ka kadaak, itivatek niini dɔl ogin gi ci azi nɛ, “Inoko izi ŋinti ka kɛtɛɛdi. Ma kadaai, ɔɔtɔ adayaŋ boote o jijitigan, 30Bɔɔt nica abil mane o kazi Makvila libire ci akɔ ki jen e ŋaao kazi Mamra looce o kazi Kanan. Ataala baale laadun Ibrayim bɔɔt nice kibeen mana buk ŋaati Evron ween borit o ɔl o kazi Ititaz ka kizi bɔɔt cin dawiinto. 31Nica zin ŋinbaal adawin Ibrayim kibeen ŋaa onin kazi Sara, kibeen buk Aizak ki ŋaa onin kazi Rebeka e nɛɛn. Ma buk vurta kiiya kadawɛ naana ŋaa onan kazi Leya. 32Karooŋnyuŋ zin buk igeet adayaŋ aneet boote nice.” 33Aduwa Jakob gi nico, ma ɛtɛɛt ecodoi nɔkɔ.
50Iyaŋinɛt o Jakob
1Mazi akɔ acin Josev ɛtɛɛt baatinɛ, iitak niini baatin, ma alu ŋaati acoci nɔɔnɔ. 2Ma vurta uduwak niini ŋanbiyɛt kuḏuutek baatin agɛrɔ gole o kɛɛr uneeŋ ka calaŋ ame. Utuguzɔ ni niigi nɔkɔ. 3Ma aḏuutek niigi Jakob agɛrɔ iinya eet ram, eeci nici iinya o gɔɔn laadun aḏuutɛkɛ ɔl agɛrɔ ɔl ci adaai nɛɛn. Ma aluwek ɔl o Masiro Jakob iinya eet iiyu kamɔtɔ. 4Mazi akɔ adicai iinya ci luwanto o, enek Josev ɔl o Vɛɛro nɛ, “Itiritaŋ di. Ooti otok ci kitoonei Vɛɛro ce. 5Iitene baale aricanekan baaba gi ci ka kook kadawi naana nɔɔnɔ Kananakti. Uduktakaŋ zin Vɛɛro gi nico ka kanyan gɔl ci kakɔ kiyaŋɛ baaba ŋinaante. Ma kook kiyaŋa baaba, ŋaan kabada.” Ooti ni ɔl molok nico ŋaati Vɛɛro.
6Ma itoona Vɛɛro otok ci anek Josev nɛ, “Bitɔ itaŋ baatun ŋinaante labak eci da aricanekin niini ineet o.”
7Itiŋa ni Josev ka kook kiyaŋ baatin Kananakti. 8Ma ɔrkɔr niini kibeen gɔtɔnɔgi been ɔl o kɔrɔk o baatin dook. Ma ooŋnonek looc ɔlɔ ŋaao kazi Gocen dɔlya o miliny ki tiin been ɛɛza doon. 9Ma ɔrkɔr buk niini kibeen ɔl ween alaat Masirɛ been ɔl o Vɛɛro mayan. Atɔɔt ɔl ogɛn kavoolɛt o agurut jɔmanɛ, maje ogɛn atɔɔt jɔmanɛ. Ma awɔ niigi dook kizi kolen ci appe.
10Ɔɔtɔ ni zɛɛ ma avɔ arum ŋino gɔɔn uurtanɛ ɔl labi kazi Atat ajɔŋɔz liil o Jordan looce o Kanan. Omonit ni niigi ŋinaante, ma aluwek bodo Jakob iinya torgɛrɛm. 11Mazi acin ɔl o looc o kazi Kanan nɔɔgɔ alu nɔkɔ, izitɔ nɛ, “Naa iboobi ɔl ci Masiro o ɔrɔɔt nɔkɔn?” Zin luwante nico akatek ɔl ci Kanan o ŋinite zaar ci kazi Abilmizram. Kɛŋ cin kazi nɛ luwa o Masiro.
12Utuguzɔ ni didi lɔgɔz o Jakob gi baal aricanek baatineeŋ nɔɔgɔ e. 13Ooti niigi baatineeŋ, ma avɔ itaŋ boote baal ataala Ibrayim ŋaati Evron ka kizi ŋintineeŋ dawiinto e. 14Mazi akɔ iyaŋ Josev baatin, imiirte niini ki gɔtɔnɔgi been ɔl baal ɔrkɔra e dook ɔɔt Masirɛ.
Ilot Josev gɔtɔnɔgi ka calaŋ anyak ŋoliin
15Ma vurte o ipirai Jakob, anyayit gɔtɔnɔgi Josev ŋoliin, ma anɔ nɛ, “Bar bɔŋ katin Josev aborneket nɔŋ, ma acaca kaal baal kagoonek naaga nɔɔnɔ gɛr e?” 16-17Itoontek ni niigi Josev otok ci anek nɛ, “Baale ma ŋaan arogi baatinai e, aneket nɛ, Abona aduwaku Josev ka kotoŋ kaal baal gɛr agooneku niiga nɔɔnɔ e calaŋ aada. Ɛɛlawet zin da tooŋ kaal ci gɛr baal kabacana ŋaatun o, eeci keegina buk naaga gabara ci Jook o baatun.” Mazi akɔ arum Josev ɔtɔgi nici, utulu.
18Ma iitene oman ivitak gɔtɔnɔgja nɔɔnɔ, ma avu akani kozoŋti looc nɔɔnɔ ŋuma, ma anek nɛ, “Keegina naaga gabara cugun.”
19Enek ni Josev nɔɔgɔ nɛ, “Má aŋolinaŋ gaga. Alaŋ keen naana Jook ka kapayeyuŋ igeet gerzitin. 20Agoonekaŋ didi waanice niiga gi ci gɛr, bar zin Jooi abali gi nice kizi gi ci abon ka korogoz ɔl ci meelik magiza. 21Akɔm zin niiga gi ci ka ɔtɔŋɔltɛ. Ŋaan kazuunuŋ naana igeet ki dɔl ugooc.” Zin gole nico itilo Josev gɔtɔnɔgi, ma oobek kaal nɔɔgɔ zɛɛ makacin alalit zinzeeti labak.
Daayiz o Josev
22-23Abaayit ni Josev been ɔl o kɔrɔk o baatin dook Masirɛ ŋinti wun kal. Ma arogi niini zɛɛ ma acin dɔl o ŋɛɛrin ween abuu kazi Iviram ki dɔl ci dɔl ogin. Ma buk icin niini dɔl ci Macir ween ŋɛɛrti ŋɛɛrin o kazi Manasa.
24Mazi akɔ adadjai Josev, ma agawun niini izi ŋinti ka kadaai, enek gɔtɔnɔgi nɛ, “Izi inoko ŋinti ka kadaai. Ŋaan zin azuunuŋ Jooi igeet. Ŋaan katin aaranuŋ niini igeet looce nico, ma akoyuŋ looce baal aterkedek niini Ibrayim ki Aizak been Jakob e.” 25Anyek ni Josev nɔɔgɔ kitoonit Jook giye ci ka kuzuuti zɔɔz o aduwak niini nɔɔgɔ baal anek nɛ, “Iitene ci katin akoyuŋ Jooi looce nice, abona buk avoyu amɛ ogan ka ɔɔt itaŋit ŋinaante.”
26Enico ɛlɛ ɛtɛɛt niini. Aje irkitowa oginɛ waanice izi eet tur kamɔtɔ (110). Ma aḏuutek ŋanbiyɛta nɔɔnɔ agɛrɔ ka calaŋ ame. Artek ni ɔl nɔɔnɔ loidoŋ o adikir gɔɔn itaŋi ɔl gɔnɔgi o adaai, ka kibil niini kɛrɛ iiten ci katin avɔyi niigi Kananakti.