1 KORINTIYA

Waragɛ Codoi o Ayeedek Pɔl Ɔl o Abaak Kutur o Kazi Korintiya

1

1Aneeta Pɔl o ɛŋɛrawan Jooi niini doon kizi toonnyai ci Yesu Kiristo. 2Aneeta been Sosenis ween gɔtɔna ona tuwɛnta kayeedekuŋ waragɛ nico igeet bor o Joowo abaaku Korintiya o. Ɛŋɛrawuŋ Jooi igeet iziti ɔl cigin abon giye o oromtozeku niiga Yesu Kiristo. Igeet kibeen buk ɔl o loocu dook o ɛŋɛryai, ma adiŋdiŋan buk niigi Manyi ona Yesu Kiristo ween Manyi uneeŋ, ma een Manyi onai. 3Abon bai Jooi ween baatina been Manyi ona Yesu Kiristo anyuŋ dɛtɛn been ganɔn.

Aku mayuwɛnɛt ŋaaten Kiristo

4Gɔɔn tup nɔkɔ kanyi Jook zany ŋaaten igeet, eeci anyuŋ niini igeet dɛtɛn onin ŋaaten Yesu Kiristo. 5Mazi ŋaaten nɔɔnɔ izitu niiga arɔk golowe dook, ɔrɔɔt ricik anyuŋ niini igeet gɛnyiz ween didi been dɔyiz ci azoozu zɔɔz onin juruŋ. 6Uzuutu didi niiga zinzeetine ugooc zoozok o akati Yesu Kiristo. 7Zin giye nico anyaktu niiga mayuwɛnɛt dook o anyek Jooi ɔl ogin. Ŋinti ŋaan rak areyu badaan o Manyi Yesu Kiristo o, anyaku mayuwɛnɛt nico nɔkɔ. 8Jook nɛɛn o anyuŋ igeet odoyit tuwɛnta nɔkɔ zɛɛ ma akɔ adicai lɔɔci imin, ka zin iitene ci abadaan Yesu e, ka kɔkɔma gi ci apayekuŋ Jooi igeet gerzitin. 9Ma uduwa Jooi zɔɔz cin, alaŋ bodo owo been nɛɛn. Nɔɔnɔ zin nɛɛn o ɛŋɛrawuŋ igeet iziti laŋoten kibeen ŋɛɛrin Yesu Kiristo ween Manyi onai.

Zɔɔz ci akati ŋɛrɔn bore o Joowo

10Dɔl o yaai tuwɛnta, kilalekuŋ igeet zaare o Manyi onai Yesu Kiristo ka iziiktɔ niiga dook zɔɔz calaŋ aŋeryu eleeti. Abon gɔɔn adowinuŋ igeet dook baabani, ma aziiknonu niiga dook gole codoi. 11Kaduwakuŋ gi nico o, eeci aduwakan atenowa ci ŋaa o kazi Kalo zɔɔz ci ayowonu. 12Kazii azi gɔɔn ɔl ceegi nɛ, “Kanuya naaga zɔɔz o Pɔl.” Azi ɔl ogɛn nɛ, “Kanuya naaga zɔɔz o Apolos.” Azi ɔl ogɛn nɛ, “Kanuya naaga zɔɔz o Pitɔr.” Azi ogɛnɛ nɛ, “Kanuya naaga zɔɔz o Kiristo.” 13Zin gole nico alaŋ abon ŋaati aŋeryu Kiristo. Alaŋ een aneet Pɔl nɛɛn o kadaai keete ween talakec ka kɛɛlawuŋ igeet. Alaŋ oonyenu zaare cigan.

14Kanaati Jook, eeci ŋaan kotoony eet oma ŋaatunooŋ, bar olla waanice kuuny eet o kazi Karispas been Gayus doon. 15Akɔm zin eet ci ka kizi nɛ, “Uunyan baale aneeta Pɔl zaare ogin.” 16Kaada bodo baale kuuny eet o kazi Istavanas kibeen ɔl o kɔrɔk onin. Ɔl zin ci kaga naana dook nɛɛn. Alaŋ kaga mã da anyak bodo ɔl oogi. 17Alaŋ laadun itoonanan Yesu Kiristo aneet ka kiiya kotoony ɔl, bar itoonanan niini aneet ka kiiya kuuwak kaviyak o Joowo abon. Alaŋ ka kɔzɔɔz naana gɛnyize ci ɔɔ can doon, bar ka kaduwa zɔɔz onin, ka kagaac ɔl dook daayizi o Yesu Kiristo keete ween talakec anyak dɔyiz.

Kiristo niini gɛnyiz, ma een dɔyiz o Joowo

18Ma ɔl o alaŋ atuwe, ma okoloztɛ kɔɔt many gole o Joowo anyek niigi kaviyak o daayiz o Yesu keete ween talakec kizi gi ci labak. Maje ŋaaten ageet o eelawet Jooi, kaga naaga nici dɔyiz o Joowo nɛɛn. 19Azi Jooi waragewe onin nɛ, “Kuulal waanma gɛnyiz ci ɔl o agɛny. Ma kanyi gɛnyiz ci ɔl o adɔi ooti kizi gi ci labak.” 20Zin giye nico ɔl o agɛny izi gɛnyizi uneeŋ gi ci labak. Ma ɔl o adɛmɛz waragɛnya ɔrɔɔt, izi demziin cineeŋ o gi ci labak. Ma ɔl o aganek daŋɔn ci adaŋɔn kibeen ɔl kaale o loocu, izi daŋɔn uneeŋ gi ci labak.

21Zin Jooi gɛnyize onin adikir ɔrɔɔt, alaŋ anyek niini ɔl ci deer o kojokta nɔɔnɔ gɛnyize cineeŋ doon. Agɔɔn niini nɔkɔ o ka kɛɛla ɔl o atu nɔɔnɔ kaviyawe ci cɛlbɛz kuuwaka naaga noko, mayo nuun acin ɔl ogɛn kizik bar kaviyawa nici kaal ci labak o. 22Gɔɔn ɔl o Juz arɔɔŋ niigi kicinit kaal ci atɛɛt nɔɔgɔ biye ka kagaac didi kaviyawa nici avu Joowa. Maje ɔl ween modɛn arican niigi gɛnyiz o loocu, ma arɔɔŋ niigi kagaac Jook gɛnyize cineeŋ doon. 23Ma zin naaga kaduwaka ɔl kaviyak o adaakni Yesu Kiristo keete ween talakec. Maje ɔl o Juz abor kaviyak nicoko, ma apɛz buk ɔl ween modɛn kaviyak nicoko kizi kaal ci labak. 24Bar zin ŋaaten ɔl o aŋɛra Jooi nɔɔgɔ kizi ɔl cigin ole o Juz karabɔŋ een modɛni, ayelza Kiristo kaviyawe nicoko dɔyiz o Joowo kibeen gɛnyiz onin. 25Ma kaala o acin ɔl kizik bar agɔɔn Jooi aliyakzɛta, bar aliyakzɛt nici titiny ɔrɔɔt kujuk gɛnyiz o ɔl o deer. Maje liŋliŋɔni o Joowo o apɛz ɔl ogɛn anyek kizi gi ci labak, anyak bar dɔyiz ci appe ɔrɔɔt kujuk dɔyiz ci ɔl o deer.

26Dɔl o yaai, aada di aavuzit unooŋ baal aavtiyu iŋaan kotowawuŋ Jooi e. Ma baabaninte ci ɔl o deer akɔm waanice ŋaatunooŋ ɔl ci meel anyak gɛnyiz kaale o loocu. Ma buk akɔm ŋaatunooŋ ɔl ci meel anyak dɔyiz, karabɔŋ een alaazɛt o loocu. 27Aŋɛra zin Jooi loror nɔkɔ ɔl o anyek gɔnɔgja loota ŋina kizi kaal ci labak. Agɔɔn niini nɔkɔ o ka kanyek alyaan ɔl o agɔɔn niigi eleeti kizi ɔl ci agɛny. Aŋɛra buk niini ɔl o apɛz gɔnɔgja loota ŋina kizik roŋgɛnɛn ka kanyek alyaan ɔl o abaaban niigi kizik anyak dɔyiz. 28Aŋɛra niini ɔl o aba gɔnɔgja o loocu, ma apɛz kizi kaal ci labak. Agɔɔn niini nɔkɔ o ka kuulal kaal o acin ɔl loota ŋina bar kizik titinyɛ. 29Zin giye nico akɔm eet ci ka kɔdɔŋ ɛlɛ ŋume o Joowo. 30Eeci Jook nɛɛn o anyaawuŋ igeet ivita oromtɛ been Yesu Kiristo. Ma een nɔɔnɔ ɛlɛ nɛɛn o anyek Kiristo kizi gɛnyiz cinai. Ma ŋaaten Yesu Kiristo agamawet Jooi ageet, ma anyet kiziti ɔl cigin abon ŋume onin. Ma ɔɔgawet niini ageet oŋɛnɛ. 31Kiyo ayeedi waragewe o Joowo gi ci azi nɛ, “Mã arɔɔŋ ɛɛti kɔbɔlɔl, abon abɔlɔl niini giye o agoonek Jooi nɔɔnɔ.”

2

1Dɔl o yaai tuwɛnta, iitene baal kakunakuŋ igeet ka kiiya kuduwakuŋ zɔɔz o Joowo een didi baal rak aroodi, ma iiya eyelizayet Jooi ageet e, alaŋ waanice kaduwakuŋ igeet zoozok niceke giye ci kaganɛkɛ naana zɔɔz karabɔŋ een gɛnyize can doon. 2Bar iitene ci baal karomɛn neke, kotoŋa naana kaal dook, ma kabaaban zɔɔz o akati Yesu Kiristo doon, ricik ɔrɔɔt daayiz onin adaakni keete ween talakec. 3Zin iinyaye niceke alaŋ kakunakuŋ dɔyiza, bar waanice kanyei ŋoliin ci appe, ma kabariti ɔrɔɔt. 4Ma demziin onan kibeen uuwayi o kuuwawekuŋ kaviyak o Joowo, alaŋ kaduwa zɔɔz ganiinta, karabɔŋ een gɛnyize ci eet ci deer, bar waanice olla kazɔɔz naana Vɔŋize o Joowo. Ma gi nici ayelzakuŋ igeet dɔyiz o Joowo. 5Zin tuwɛn unooŋ alaŋ anyaa gɛnyizi ci eet ci deer, bar anyaa dɔyizi o Joowo.

Zɔɔz ci akati gɛnyiz o Joowo

6Ma ɔl o agaac zɔɔz o Joowo, aga niigi uuwayi cinayaŋ o akati gɛnyiz ween didi. Ma gɛnyizi nici alaŋ een ci looc nico, ma buk alaŋ een gɛnyiz ci alaat o anyak dɔyiz ci abali looc nico, eeci dɔyizi cineeŋ anyak noko katin aṯornɛkɛ. 7Ma gɛnyizi ci kuuwaka naaga noko, gɛnyiz o Joowo baal rak aroodi, ma ŋaan kagaac ɔl o deer e nɛɛn. Bar zin baale laadun maŋaan kɛtɛɛnyai lɔɔci e, abaabana Jooi gɔl nico ka kanyaawet niini ageet kivita kozolit kibeen nɔɔnɔ titinyɔn onin. 8Bar zin alaata o loocu dook ŋaan kagaac gɛnyiz nico. Baal da kagaac, alaŋ waan adɔdɔ niigi Yesu Kiristo ween Manyi o titinyɔn nico. 9Bar zin azi waragɛ o Joowo nɛ, “Ma gi o ŋaan laadun akɔm eet ci icinun, ma akɔm eet ci iziiwun, ma akɔm buk eet ci olla nuun abaaban gɔl ci ka katin kiitai, gi nici gi bar o adimdimanek Jooi ɔl o arɛɛz nɔɔnɔ nɛɛn.” 10Inoko zin ageet nɛɛn o iiya eyeleyet Jooi gi nico Vɔŋize onin. Aga Vɔŋizi o Joowo kaal dook, mayo nuun een gi ci arɔɔt Jooi ziniza eecitɔ, aga niini nɔkɔ. 11Akɔm eet ci aga baabani ci anyak gɔn oman zinize cin, bar zin ziniz onin doon nɛɛn o aga baabani onin. Buk zin gole nico akɔm eet ci aga baabani ci Joowo, bar Vɔŋiz onin doon nɛɛn o aga baabani onin. 12Alaŋ zin kanyak naaga zinzeetine ogaac baabani o loocu, bar areket Jooi ageet zinzeeti ogaac Vɔŋiz onin ka kagaac naaga kaal o anyet niini ageet dook.

13Alaŋ zin kazooza naaga gɛnyize ci ɔl o deer, bar Vɔŋiz o Joowo nɛɛn o anyet ageeta gɛnyiz ci ka koobteka zɔɔz ween didi ɔl o anyak Vɔŋiz o Joowo zinzeetine ugeec. 14Ma ɛɛti calaŋ anyak Vɔŋiz o Joowo zinize onin, alaŋ ajowa niini kaal o anyek Vɔŋizi o Joowo ɔl o atuwe. Ma alaŋ buk arɔɔŋ niini kaal nicoko, bar apɛz anyek kizi kaal ci labak, eeci Vɔŋiz o Joowo nɛɛn o anyek ɔl kagaac kaal nicoko. 15Maje ɛɛti ci anyak Vɔŋiz o Joowo zinize onin, aga niini keŋti ci kaal dook, ma akɔm eet oma ci ka kapayek nɔɔnɔ gerzitin kaale nicoko. 16Azi waragɛ o Joowo nɛ, “Ŋɛnɛɛn ci aga baabani o Joowo? Ŋɛnɛɛn ci anim kitilo nɔɔnɔ?” Bar zin naaga kaga baabani o Kiristo.

3

Gabara o Joowo

1Dɔl o yaai, iitene baal karomɛn ki igeet e, alaŋ waanice naana kanim kedemezuŋ igeet gole o gɔɔn kadɛmzi ɔl o anyak Vɔŋiz o Joowo zinzeetine ugeec. Bar kademezuŋ waanice igeet kiyo ɔl o loocu o, eeci ŋaan eelnu niiga kiyo dɔlya o miliny tɛr o baayize ci ɔl o tuwento. 2Waanice kademzekuŋ igeet zoozok ween didi gole ci aboyin kiyo gɔɔn iirana ŋaati kaami o. Alaŋ kademzekuŋ gole ci adɔi kiyo gɔɔn amɛ ŋaati kacomi o, eeci ŋaan eeltek niiga zoozok ci adɔi. Mayo nuun een iitene nico o ɛlɛ, ŋaan niiga eeltek zoozok ci adɔi nɔkɔ. 3Ŋaan zin abaaku niiga baayiz o ɔl o loocu, eeci ŋaan amadkonu niiga maany, ma ŋaan buk ayowonu niiga maany nɔkɔ. Ma gole nico adowinu niiga kibeen ɔl o loocu ŋina nɔkɔ. Ŋaan abaaku buk niiga kiyo abaak niigi o. 4Mã azi ɛɛti codoi ŋaatunooŋ nɛ, “Kano naana zɔɔz o Pɔl”, ma azi bodo oman nɛ, “Kano naana zɔɔz o Apolos”, zɔɔz nici alaŋ ayelza gi o ŋaan eeginu niiga ɔl ci loocu?

5Mayo inoko mã kabaaban juruŋ, Apolos niini ŋɛnɛɛn? Ma buk Pɔl niini ŋɛnɛɛn? Naaga dook ramantiya olla keegina gabara ci labak, ma itoonanet Jooi ka kivita kanycuŋ igeet utuweec Kiristo. Gɔɔn ɛɛti ce ŋaatinaaŋ aliŋliŋ liŋliŋɔn o anyek Manyi nɔɔnɔ kiliŋliŋ. 6Ma naaga waanice keelna kiyo ɔl o gɔɔn aliŋliŋ mana o. Kabil naana kiyo ɛɛti o aḏowɛ o. Maje Apolos abil niini kiyo ɛɛti o azaacek mana maam o. Bar zin Jook nɛɛn o anyek ḏowɛn nicoko kudunta. 7Ma liŋliŋɔni ci eet ci aḏowɛ o been liŋliŋɔn ci eet ci azaacek mana maam o, akɔm nɔɔgɔ titinyɔn cineeŋ kina. Bar zin liŋliŋɔn o Joowo nɛɛn ci titiny ɔrɔɔt o, eeci anyek niini ḏowo kudunta. 8Mazin ɛɛti ci aḏowɛ o kibeen gɔn ci acidek mana maam o, atobɔ liŋliŋɔnti cineeŋ o Joowa nɔkɔ. Anyek zin waanma Jooi gɔɔn eet co kaal ci aganɔ kibeen liŋliŋɔn onin. 9Zin naaga kaliŋliŋnya liŋliŋɔn codoi ṯɔr nɔkɔ, ma kaliŋliŋoneka naaga dook Jook. Igeet zin nɛɛn o eeginu mana o Joowo.

Buk niiga eelnu kiyo ceez o ɛɛnyca Jooi o. 10Anyan zin Jooi aneet ci kaliŋliŋɛ kiyo ɛɛti o gɔɔn ɛɛnyɛt ceez o, olla zin naana kabil kiyo ɛɛti o aruwek ceez looc gole ci abon kɔdɔk kak, ma aku ɛɛnyɛt ceez nico ɛɛti oman o. Abon zin gɔɔn ɛɛti ce agɛny ŋaati eenycinɛ. 11Eeci anyek Jooi Yesu Kiristo kizi kitiir ci ceezu, ma akɔm bodo kitiir oma ci abil kiyo niini o. 12Ɛɛnyɛt gɔɔn ɔl ogɛn ceezi biyɛnɛ, karabɔŋ alinatan warkinɛ. Aje ɔl ogɛn agumut ceezi artɛnɛ, karabɔŋ ɛɛnyɛt kɛɛni doon. 13Zin iitene ci abadaan Yesu e, ayelzai tiŋeere liŋliŋonowa o ɔl dook, mã abona, karabɔŋ gɛrzɛ, eeci iitene nice acina Yesu gɔɔn eet co liŋliŋɔn onin gooya. 14Mã alaŋ atoozi kaala ci eenycinɛ ceez o, aruwonek eet ci ɛɛnyɛt ceez nico o vɔyita. 15Bar mazi atoozi kaala ci eenycinɛ ceez o, ɛɛti ci ɛɛnyɛt ceez nico o akɔm vɔyit ci ajowa. Maje niini alya ajowa rogɛt gole ci abil kiyo ɛɛti o atogan goo ŋaati atoozɛnɛ ceez o.

16Agayu nɔkɔ eeginu niiga ceez ci Joowo, ma abaak Vɔŋizi o Joowo zinzeetine ugooc o. 17Mazin ɛɛti ci uulal ceez ci Joowo o, uulal buk Jooi nɔɔnɔ nɔkɔ, eeci ceez ci Joowo o akɔm gerzitin. Igeet zin ɛlɛ nɛɛn ci eeginu ceez cin o.

18Má alabanu zin eleeti. Mã abaaban ɛɛti oman ŋaatunooŋ gi ci kizik bar agɛnyi niini kaale o loocu ŋina, gɛrzɛ. Abon bar anyek ɛɛti ɛlɛ kizi tarbal ka kojowa niini gɛnyiz ween didi. 19Eeci kaala o anyek ɔl loota ŋina kizi gɛnyiz, bar tarbalzɛt gi ŋume o Joowo. Alɛɛma didi waragɛ o Joowo zɔɔz o azi nɛ, “Adɛt Jooi ɔl o anyek eleeti kegenyit gɛnyize uneeŋ.” 20Ma azi bodo waragɛ o Joowo nɛ, “Aga Jooi baabaninowa ci ɔl o agɛny niigi kaal ci labak.” 21Akɔm zin ŋaatunooŋ eet ci ka kɔbɔlɔl ŋaati anowi niini zɔɔz ci eet ci deer. Bar agaac niiga kaala dook kaal cugooc. 22Naana Pɔl, ki Apolos, been Pitɔr keegina naaga dook gabara ci kaliŋliŋonekuŋ igeet. Ma lɔɔci kibeen kaal o anyak dook cugooc. Ma rogɛti been daayiz cugooc. Buk kaal ci inoko o been ci katin e dook kaal cugooc. 23Abaluŋ zin Kiristo igeet, ma abal Jooi Kiristo.

4

Zɔɔz ci akati toonnyak o Kiristo

1Abon agayu niiga dook keegina naaga gabara ci Yesu Kiristo. Anyet Jooi ageeta zɔɔz onin een didi baal laadun ŋaan keyelizyai e ka kuuwakteya naaga ɔl. 2Gi zin ci adiŋdiŋ ɔrɔɔt eete ci aliŋliŋ nɛɛn ci abon agɔɔni niini liŋliŋɔn o anyononek nɔɔnɔ juruŋ. 3Alaŋ naana kari ziniz gi ci apayekaŋ niiga aneet gerzitin, karabɔŋ een bonat. Yo nuun apayekan ɔl ogɛn aneet gi nico, abon labak. Maje naana alye can o akɔm gi ci ka kapayek ɛlɛ maany. 4Akɔm naana zinize can o gi ci gɛr kagawe ɛlɛ. Alaŋ zin bar kazi nɛ, Kabona, eeci alaŋ naana kapai ɛlɛ maany. Jook doon o apakan aneet. 5Alaŋ zin abon ŋaati apaku niiga ɔl oogi, bar anycek nɔɔgɔ kereec iiten o payiinto. Iitene ci abadaan Manyi e, ŋaan aku ayelza niini kaal o inoko aroodi muura, ma alaŋ ayelizai. Ma buk ŋaan aku ayelza niini baabaninok o eeto. Ŋaan zin iitene nice ajowa ɛɛti Joowa naatinɛt ci aganɔ ki baayiz onin.

6Dɔl o yaai, kazooz naana zɔɔz ci akati ɛlɛ onan been Apolos o, eeci karooŋnyuŋ igeet agaac keŋti ci zoozok ci kaduwa o juruŋ. Kiyo azi zɔɔz ŋaaman nɛ, “Abon anuyu lotinok o ayeedi.” Alaŋ aganɔ ŋaati adoŋnyu eleeti eete codoi, ma apezu eet oma. 7Kaal ci anyaku niiga noko dook anyuŋ Jooi. Gitaz zin ci ka kidiŋdiŋani ɛɛti ɛlɛ kujuk gɔnɔgi koogi o? Zin giye o anyuŋ Jooi kaal dook, alaŋ abon waan ŋaati abololu niiga kaal ci anyuŋ Jooi niini doon o kiyo bar ajowanu niiga dɔyize cunooŋ doon o. 8Anyeku eleeti iziti ɔl ci anyaku kaal o arɔɔŋ ɔl dook? Abaabanu niiga kizik bar eeginu arɔk? Anyeku eleeti iziti alaat niiga doon, mayo nuun ŋaan rak kiziti naaga alaat o? Inoko tɛ iziti alaat didi, abon waan, ka zin buk koca kiziti naaga dook alaat kibeen igeet buk. 9Bar zin ŋaatan kizik aŋeranet Jooi ageeta ci keegina toonnyak o, ka kizita vurut ci ɔl dook. Katobona naaga kibeen ɔl o gɔɔn apawozek nɔɔgɔ daayizi o. Keelna naaga ŋina kiyo ɔl o gɔɔn aruk ɔl nɔɔgɔ kadaayitɔ kɔlɛ kɔrgɛna ŋaati aŋaamnɛkɛ toonnyawa o Joowo been ɔl o loocu dook o. 10Keelna naaga ŋina kiyo ɔl o tarbalik o giye ci akati Kiristo. Bar zin niiga inoko egenycu giye o oromtozeku Kiristo. Keegina naaga roŋgɛnɛn, maje niiga adoŋnu. Apezet ɔl ageeta, bar atitinyuŋ niigi igeeta. 11Gɔɔn tup nɔkɔ kawoya naaga magizɛt, ma kawoya kɔrzɛt, ma kamalika rumanɛ ci zɔrzɔr, yo nuun een inoko ɛlɛ o. Aruket gɔɔn ɔl ageeta, ma akɔmnet buk ageeta vitɛn ci ka kabaakta. 12Kaliŋliŋnya gɔɔn naaga ɔrɔɔt ɛlɛ azeene ogaacak maany. Gɔɔn mã atoryet ɔl ageeta, bar kamayuka naaga nɔɔgɔ. Ma agitet ɔl ageeta, kamɛza naaga gidɛn zinzeetine ci alal labak. 13Mã amomozet ɔl ageeta, bar kabarzeka naaga nɔɔgɔ zoozok ci amadi. Acinet gɔɔn ɔl ageeta kiyo kaal ween taa ajukonek tuu o. Keelna naaga ŋaatineeŋ kiyo ririnya o, yo nuun een inoko ɛlɛ o.

14Kayeedekuŋ zin zoozok nicoko o alaŋ ka kanyuŋ alyaan. Bar karooŋ kitilowuŋ igeet, eeci eeginu niiga dɔl ogan kareezuŋ nɛɛn. 15Eeci yo nuun mɛɛlɛ ɔl ci ademezuŋ igeet demziin o akati Yesu Kiristo o, anyaku niiga baatunooŋ codoi ṯɔr nɔkɔ. Aneeta zin nɛɛn o kizɛ baatunooŋ zaare o Yesu Kiristo giye baal kanyaakuŋ naana igeet kaviyak o Joowo abon e. 16Zin giye nico kilalekuŋ igeet ka ayayiztaŋ aneet baayize unooŋ. 17Ma buk giye nico kitoonekuŋ igeet Timozi ween ŋɛɛran o kareez giye o azooni niini zɔɔz o Manyi juruŋ, ka kook kaadayuŋ igeet baayiz onan kabaayɛ zaare o Yesu Kiristo. Baayiz zin nico nɛɛn o gɔɔn kademzei naana ɔl o tuwento loocowɛ dook.

18Ɔl ogɛn ŋaatunooŋ adɔŋ eleeti. Karabɔŋ abaaban niigi kizik bar alaŋaan bodo kakunakuŋ igeet. 19Inoko zin mã akɔlakan Jooi gɔl ci kakɔyɛ ŋaatunooŋ, kayiiyakuŋ oca kataman ka di kook kicin dɔyiz cineeŋ adɔŋi eleeti o naana alya, mã een dɔyiz ceen didi, karabɔŋ bar olla azɔɔz niigi utugetinɛ doon. 20Eeci baliin o Joowo alaŋ een zɔɔz ci otogu doon, bar ayelzai baliin oninɛ ɔla kaale o agɔɔn niigi dɔyize onin. 21Yo inoko arooŋnyu jaŋ? Arooŋnyaŋ kiiya kegernyeyuŋ varaczɛta, yo arooŋnyaŋ da kiiyayuŋ zinize ci alal ka kiiya keyelezayuŋ gi o kareezuŋ naana igeet?

5

Zɔɔz ci akati waaŋ ole o tuwento

1Kazii zɔɔz ci azi ɔl nɛ, Anyak ɔl oogi ŋaatunooŋ ci agɔɔn waaŋ ci gɛr ɔrɔɔt ɛlɛ. Waaŋ ci yo nuun een ɔl o loocu alaŋ anim kutuguzɔ. Azi ɔl nɛ, Gɔɔn ɛɛti ŋaatunooŋ oogin kibeen nyigari yaatin. 2Mã abil didi gi nici tɔ, alaŋ aganɔ ŋaati abololu, bar waan abon aluyu oŋene nicoko ɔrɔɔt. Ma abon waan atooku eet ci aŋilzɛ noko kɛdɛyai ŋaatunooŋ. 3Mayo nuun kadɛyai naana ŋaatunooŋ o, ziniz cane o kibeen baabani aromenu kibeen igeet ŋinaante. Bar zin kapawa naana zɔɔz nico zaare o Manyi Yesu kaavu rɛɛna nɔkɔ kiyo bar karomɛ kibeen igeet ŋaatodoi o. 4Ma alotenu niiga ŋaatodoi, aavi baabani onane ŋaatunooŋ ŋinaante. Abon zin apayeku eet nico gerzitin dɔyize o Manyi Yesu. 5Anycek nɔɔnɔ aziit o Loryento ka kook kuulal Loryen nɔɔnɔ ɛlɛ cin o doon, maje vɔŋizi oninɛ ka kɛɛlyai katin iitene ci abadaan Yesu e.

6Alaŋ zin abon ŋaati abololu. Agayu niiga olit o gɔɔn azi ɔl nɛ, “Nyigita ci nyaanu miliny tɛr anyek nyaan dook kɛtɛdɛ.” 7Abon zin aaranu oŋec o atobɔ ki nyigit o nyaanu kiziitɔ ŋaatunooŋ. Ka obonta niiga dook juruŋ ka abaayit baayiz ci abon eonooŋ laadun, eeci naaga o katuwe kanyayit zinzeeti ci vɔɔr giye o adaaŋni Yesu ŋaatinai. Abil niini kiyo nyɔɔn o anyek ɔl kizi todoyoi ci vardaŋinto o. 8Abon zin kadɛyai naaga oŋɛnɛ kibeen kaale o gɛr atobɔ ki nyigit o nyaanu, gɛrzɛ ŋaan adalanet ageet dook. Kizimta naaga eleeti kutuguz kaal ci abon een didi.

9Iiten baale rak waragewe baal kayeedekuŋ e kanekuŋ nɛ, “Má acanonu kibeen ɔl o agɔɔn waaŋ.” 10Ma zɔɔz nica alaŋ akati ɔl o loocu agɔɔn zoocmazit, ma appintɛ zinzeeti, ma agɔrzɛ, ma adiŋdiŋan joowanɛ o adilyai. Anyak ɔl calaŋ atuwe meel loocok dook, ma akɔm gɔl ci aŋeranu niiga eleeti ŋaatineeŋ. 11Bar zin kaduwakuŋ waanice igeet gi calaŋ abon acanonu niiga kibeen ɔl o anyek eleeti kizi ɔl ci ano Yesu, maje ŋaato agɔɔn waaŋ, ma appintɛ zinzeeti, ma adiŋdiŋan joowanɛ o adilyai, ma adɔm ɔl, ma abaaki, ma agɔrzɛ. Ɛdɛyai niiga eete ci abil nɔkɔ, ma alaŋ buk abon ŋaati azolonu niiga ki nɔɔnɔ. 12-13Akɔmnan zin aneet gi ci ka kapayi ɔl o alaŋ atuwe. Ŋaan apak nɔɔgɔ Jooi doon. Maje niiga o atuwenu abon aaranu ɔl o oŋenu aromenu kibeen igeet, eo anɛ waragɛ o Joowo nɛ, “Aarta eet o gɛr ŋaatunooŋ.”

6

Zɔɔz ci akati rooni

1Mã anyak ŋaatunooŋ eet ci abornek gɔn oma nɔŋ, abon akɔyi niini gɔn nico rooni ole o atu Jook, eeci alaŋ aganɔ ɔl o tuwento ŋaati avɔ apayi nɔɔgɔ ɔl o alaŋ atuwe kiyo agoonu niiga o. 2Alaŋ agayu niiga katin ɔl o Joowo apak ɔl o loocu dook o? Mazi ka katin apayit niiga ɔl o loocu, akɔmnekuŋ zin zoozowa ci miliny tɛr labak noko ku? 3Alaŋ agayu niiga katin naaga o katuwe kavɔ kapak toonnyak o Joowo o? Mazi ka katin kapayit toonnyak o Joowo, abon zin kanim naaga kapayit kaalyan ci miliny kagɔɔn looce nico o labak. 4Mã anyaku gi ci adaŋonu, má avoyu ole o alaŋ atuwe, eeci akɔm nɔɔgɔ ŋintineeŋ ole o Joowo. 5Mã avoyu gotonogu oogi rooni ole o alaŋ atuwe, anyaaku koca eleeti alyaan. Eeci yo nuun alaŋ agenyu niiga dook, akɔm ŋaatunooŋ eet codoi ṯɔr nɔkɔ ci agɛny, ma anim kapak daŋɔn ci adoŋonu o? 6Alaŋ zin aganɔ ɛɛti ci atuwe ŋaati akɔyi gɔn ci atuwe rooni ka kook kapayit nɔɔgɔ ɔl calaŋ atuwe.

7Yɔwɔn ci ayowonu niiga maany noko ayelza gi ci alaŋaan niiga abaaku baayiz o arɔɔŋ Jooi. Abona waan ŋaati amezu kaal ci gɛr agoonekuŋ gonogu o labak calaŋ avoyu nɔɔgɔ rooni. Mã anyak kaal cugoocok avɔyi niigi, maya waan uuŋnu nɔɔgɔ labak kujuk ŋaati akɔlaku nɔɔgɔ rooni. 8Bar bodo niiga alya maany agoononu kaal ci gɛr, ma adawonu looc, mayo nuun eeginu niiga dook ɔl o tuwento o. 9-10Ŋɛdɛt agayu niiga nɔkɔ ɔl o agɔɔn kaal o gɛr alaŋ arum baliin o Joowo. Má alabanu zin eleeti. Ɔl o alaŋ arum baliin o Joowo nɛɛn o agɔɔn waaŋ, ki ɔl o adiŋdiŋan joowanɛ o adilyai, ki ɔl o adoma zoocmazit, ki ɔl o mac anyek eleeti kiziti ŋaai, ki ɔl o agɔrzɛ, ki ɔl o appintik zinzeeti kaale culu, ki ɔl o abaaki, ki ɔl o akat gɔnɔgi vɔlɔŋa, been ɔl o adayi gɔnɔgi looc. 11Inoko ŋaatunooŋ ɛlɛ anyak ɔl ci gɔɔn baale agɔɔn kaal nicoko. Bar zin otoonyawuŋ Jooi onai igeet oŋɛ niceke. Ma ɛŋɛrawuŋ niini igeet iziti ɔl cigin, ma anyuŋ obonta zaare o Manyi ona Yesu Kiristo been Vɔŋize onin.

Abon abaaku baayiz ci abon

12Karabɔŋ bar anyak ŋaatunooŋ eet ci azi nɛ, “Mã kagoon gi ci olla arɔɔŋ ziniz kutugu, abon labak.” Ii, ŋɛdɛt kaala o olla arooŋnyu niiga utuguz dook abon labak, bar zin kaala ogɛn kaale nicoko alaŋ atirituŋ gole ci abon. Alaŋ zin karooŋ naana kanyek ɛlɛ can o kizi miroi ci gi oma kaale nicoko. 13Karabɔŋ bar azi ɛɛti oman nɛ, “Agɔɔna Jooi dayiin ka kadaktɛ.” Didi zin nici zɔɔz ceen didi, bar zin katin uulal Jooi dayiin been buk eleeti o ɔl o adak dayiin nicoko ḏim. Alaŋ eleeti cigaac o kanyak ka kutuguzi waaŋ, bar kanyak ka kiliŋliŋtozɛkɛ Manyi Yesu, ka zin kozooti Manyi Yesu eleeti cigaac o. 14Baale itiŋawi Jooi nɔɔnɔ daayiza, ma katin buk iŋaanet niini ageet daayiza dɔyize onin.

15Agayu niiga eleeti cugoocok o izi vitɛn ci ɛlɛ o Kiristo. Ku zin bodo avoyu ɛlɛ ci Kiristo o, ma avɔ anyeku kizi ɛlɛ ci waaŋnyaito o? Alaŋ gi nici awoya been nɛɛn. 16Alaŋ niiga agayu mã aromɛ ɛɛti ki ŋaa ceen waaŋnyai, eelit niigi dook kiyo ɛlɛ codoi o? Azi waragɛ o Joowo nɛ, “Mã arumɔ eleeti ceen ram, iziti niigi ɛlɛ codoi.” 17Buk mã anyek ɛɛti ɛlɛ onin Manyi Yesu, odoye niini been nɔɔnɔ. 18Zin giye nico edeya eleeti waaŋa. Kaala ci gɛrzɛ ogɛn alaŋ anyaak ɛlɛ gerzitin bitaala, bar mazi agɔɔn ɛɛti waaŋ, anyaak ɛlɛ onin maany gerzitin bitaala. 19Alaŋ niiga agayu eleeti cugooc o ceez ci Vɔŋiz o Joowo o? Alaŋ agayu arekuŋ Jooi igeet Vɔŋiz onin, ma inoko abaak niini zinzeetine ugooc o? Abon zin agayu niiga eleeti ci anyaku o alaŋ een cugooc, bar eleeti ci Joowo gi. 20Ataalawuŋ niini igeet daayize o Yesu Kiristo. Abon zin niiga anyeku eleeti cugooc o kobonta ka anyaaktak Jook titinyɔn.

7

Zɔɔz ci akati rociin ole o atuwe

1Inoko karooŋ kuduwayuŋ gi ci akati zɔɔz baal ajinaŋ waragewe baal itoonakaŋ e. Mã alaŋ arɔɔŋ ɛɛti kɔrɔcɔ, abon labak. 2Bar zin giye o gɔɔn acinanet Loryen waaŋa, abon anyak ɛɛti ŋaa cin, ma abon anyak ŋaa eet cin, ka zin calaŋ agɔɔn niigi waaŋzɛt bitaala bodo. 3Abon ɛɛti ci arɔcɛ anyek ŋaa onin kijez ooŋnyak o eeto kibeen ŋaa. Ma abon buk ŋaa ci anyak eet anyek eet onin kijez ooŋnyak o ŋaao kibeen eet. 4Ma ɛlɛ ci ŋaao, o ɛlɛ ci eet onin. Buk ɛlɛ ci eeto o, ɛlɛ ci ŋaa onin. 5Má avaconu ŋaati ooginu, dooke coma rak azoozu zɛɛ ma agamanu niiga dook gi ci ka rak edeyɔi ŋintimiliny ŋaati arooŋnyu aŋaruyɔi. Bar mazi udutu ŋaryiinta, oromtɛ eonooŋ laadun labak ka calaŋ anyeku Loryen waŋi ci acinanuŋ ageet giye o alaŋ animnyu niiga ɛmɛzti kaal o acinanuŋ.

6Alaŋ zin bar karicanekuŋ igeet gi ci abon arocinu. Bar olla kaduwakuŋ o ka matɛ arɔɔŋ ɛɛti kɔrɔcɔ, abon labak. 7Maje tɛ kizi gi ci eelnu niiga kiyo naana o, abon waan uuŋnu niiga dook rociin. Bar zin anyek Jooi gɔɔn eet co ziniz cin doon.

8Inoko zin niiga mɔldɔŋnya been ŋaai o bɔi abon waan aziiŋnaŋ aneet, ma abaaku niiga doon kiyo naana o. 9Bar mazi alaŋ animnyu uzuuti eleeti gole nico, abon arocinu labak ka calaŋ apirnanu eleeti giye ci arooŋnyu ŋaai karabɔŋ een eet.

10Kanyei zɔɔz oma ci karooŋ kuduwayuŋ ce. Karicanei zin zɔɔz nico ɔrɔɔt ɔl o arɔcɛ. Abon ŋaa ci ɔrɔcɛ aavi eete onin nɔkɔ calaŋ aaryai. Nici alaŋ een zɔɔz can doon, bar zɔɔz ci aduwa Manyi Yesu Kiristo. 11Mã aaryai ŋaa eete cin, abon aavi niini moldoŋun nɔkɔ, karabɔŋ bar iroon niini kibeen eet cin o ka kimiirozek niini nɔɔnɔ bodo labak. Buk karicanei eet ci arɔcɛ ka calaŋ atɔɔk niini ŋaa onin.

12Karooŋ bodo kitilowuŋ baabaninte can doon ce. Alaŋ een zɔɔz ci aricanekan Jooi, bar olla baabaninɛt ci kaduwakuŋ oowe can doon. Mã anyak ɛɛti ci atuwe ŋaa calaŋ atuwe, ma abaak ŋaa nici kibeen nɔɔnɔ labak, alaŋ abon ŋaati atɔɔi nɔɔnɔ. 13Mã anyak ŋaa ci atuwe, maje ɛɛti cinɛ o alaŋ atuwe, ma abaak ɛɛti nici ki nɔɔnɔ labak, alaŋ abon ŋaati aaryanɛ niini ŋaatin. 14Kazi nɔkɔ o, eeci agama Jooi rociin ci eet calaŋ atuwe giye ci ŋaa onin atuwe. Buk agama Jooi rociin ci ŋaa calaŋ atuwe giye ci eet onin atuwe. Agɔɔn Jooi nɔkɔ o ka kagama niini dɔl o ɔl nicoko kizi dɔl cigin. 15Bar mã arɔɔŋ ɛɛti calaŋ atuwe o kaaryai gone ci atuwe o, abon labak, zɔɔz cin. Eeci gole nico lotinowa o Joowo alaŋ adɔn eet ci atuwe karabɔŋ een ŋaa ci atuwe, eeci arooŋeket Jooi ageet baayiz ci kabaayi yaak. 16Niiga ŋaai o atuwenu, alaŋ agayu karabɔŋ iima arogoz Jooi eet ugooc ŋaaten tuwɛn unooŋ. Buk niiga eeta o atuwenu, alaŋ agayu karabɔŋ iima arogoz Jooi ŋaai ugooc ŋaaten tuwɛn unooŋ.

Abaayit baayiz o arooŋekuŋ Jooi

17Abon gɔɔn ɛɛti ce amɛna gole o anyek Manyi Yesu nɔɔnɔ ka kabaai. Abon gɔɔn ɛɛti aavi aavuzit onin baal aavɛ laadun e. Nici zɔɔz ci gɔɔn kademzei naana ɔl o tuwento loocok dook. 18Mã anyak eet ci da ɛtɛɛt ɛlɛ laadun iitene baal awɛ Jooi nɔɔnɔ e, alaŋ abon ŋaati arɔɔŋi niini gɔl ci aaranɛ teedinɛt cin baal ateedinɛ o. Mã anyak eet ci da laadun ŋaan kɛtɛɛdɛ iitene baal awɛ Jooi nɔɔnɔ e, alaŋ abon ŋaati ateedinɛ. 19Eeci mã ateedi ɛɛti, karabɔŋ alaŋ ateedi, akɔm ŋinti akati. Gi ci titiny dook nɛɛn ci azooni ɛɛti zɔɔz o Joowo. 20Abon aavi ɛɛti aavuzit onin baal aavɛ laadun iitene baal awan Jooi nɔɔnɔ ka kiiya kutuwi Yesu e. 21Mã da een ɛɛti miroi ceen gabaren iitene baal awɛ Jooi nɔɔnɔ e, akɔm gi ci gɛr. Bar zin mã ajowa niini gɔl ci aborcan ɛlɛ gidente cin o, abon agɔɔn nɔkɔ labak. 22Eeci mã da een ɛɛti miroi ceen gabarɛn, ma iiya otowo Kiristo nɔɔnɔ, oborocai niini mirɔkzɛta ɔtɔɔ labak ŋume o Manyi Yesu Kiristo. Maje buk ɛɛti ci da alaŋ een miroi ceen gabaren, ma iiya otowo Kiristo nɔɔnɔ, izi niini gabaren ci Kiristo. 23Ataalawuŋ Jooi igeet daayize o Yesu. Zin giye nico má ŋaan bodo eeginu gabara ci ɔl ci deer. 24Gɔtɔnɔga o tuwento, abon gɔɔn ɛɛti ce ŋaatunooŋ aromonek Jook alye onin kaavu ebaal laadun awɛ Jooi nɔɔnɔ e.

Zɔɔz ci akati ɔl o abaak moldoŋun

25Inoko zin giye baal ayeedekaŋ akati ɔl ween mɔldɔŋnya e, ŋaan kiricaneyan Manyi Yesu aneet zɔɔz ci ka kuduwayuŋ. Bar olla karooŋ kuduwayuŋ igeet baabani can doon, eeci eyelizayan Manyi Yesu bonat onin. Zin giye nico mã anyak gi ci kaduwakuŋ naana igeet, agama niini labak. 26Zin giye ci akati nɔŋ ci kol akunak ɔl o tuwento noko, kabaaban naana maya aavi ɛɛti eonin laadun. 27Mã da ɔrɔcɔ ɛɛti laadun, alaŋ abon ŋaati atɔɔi ŋaa cin o. Mã ŋaan da ɛɛti een barin laadun, abon aavi niini moldoŋun nɔkɔ. 28Bar matɛ arɔɔŋ ɛɛti kɔrɔcɔ, abon labak. Buk mã arɔɔŋ dole ci ŋaaye riyɛt, abon labak. Bar zin abon agayu ɔl o arɔcɛ anyak gidɛn. Karooŋnyuŋ zin igeet ka calaŋ akunakuŋ gidɛn nica. 29Gɔtɔnɔga, kaduwakuŋ zɔɔz nico o, eeci iziti iinya o ka koṯorɛi lɔɔci tɔnyɛ ɔrɔɔt. Zin giye nico ɔl o aroce alaŋ abon ŋaati arikɛ zinzeeti ugeec dook ŋaai doon. 30Ɔl ci anyak luwa, alaŋ abon ŋaati arikɛ zinzeeti dook luwa doon. Ɔl ci anyak talniin, alaŋ abon ŋaati arikɛ zinzeeti dook talniin doon. Ɔl dook o ataal kaal, alaŋ abon ŋaati arikɛ zinzeeti ugeec dook kaal o ataal doon. 31Ɔl o anyak kaal ci meel kaale o loocu, abon abaak niigi kiyo alaŋ anyak kaal nicoko o, eeci lɔɔci inoko izi ajɔn ka koṯorɛi.

32Karooŋnyuŋ igeet aavtiz kɔkɔmawuŋ inoni zinzeetine ugooc. Ma ɛɛti ci ŋaan kɔrɔcɔ, arek ziniz liŋliŋɔn o Manyi o, eeci ɔɔr niini nɔŋ ka katalɔ Manyi ŋaatin. 33Maje ɛɛti ci ɔrɔcɔ, abaaban niini kaal ci loocu noko ɔrɔɔt, eeci arɔɔŋ niini kanyek ŋaa onin katalɔ. 34Anyek zin kaala nici eet nico kɛŋɛr zɔɔ. Ma ŋaa ci akɔm eet, karabɔŋ een dole ci ŋaan kɔrɔcɛ laadun, abaaban niini kaal o akati Manyi Yesu, eeci arɔɔŋ niini kanyek ɛlɛ onin been ziniz onin dook nɔɔnɔ. Eeci ŋaa ci ɔrɔcɛ, abaaban niini kaal o loocu ɔrɔɔt, eeci arɔɔŋ niini kanyek eet onin katalɔ.

35Kaduwakuŋ zin igeet kaal nicoko o, eeci karooŋ ka kitirituŋ. Alaŋ karooŋ ka kacabuŋ zoozowe nicoko. Bar karooŋnyuŋ igeet utuguz kaal ci abon, ma areku zinzeeti ugoocok dook liŋliŋɔn o Manyi Yesu.

36Inoko karooŋ kɔzɔɔz zɔɔz ci akati eet ci agam dole ci ka kiriyi. Mã arɔɔŋ niini dole nico ɔrɔɔt ɛlɛ kabur ziniz, abon arɔca nɔɔnɔ iŋaan koromtɛ, eeci rociin nici alaŋ gɛrzɛ. 37Bar mã anyak eet ci agam dole ci arɔɔŋ kiriyi, ma bodo vurta abaaban niini oowe onin doon zɔɔz ci abon aavɛ bariye, abon ooŋ niini nɔɔnɔ calaŋ arɔca labak. 38Ma ɛɛti ci arɔca dole baal laadun agam ka kɔrɔca e, agɔɔn niini gi ci abon. Bar zin ɛɛti calaŋ arɔca dole baal laadun agam niini ka kɔrɔca e, agɔɔn niini gi ci abon ɔrɔɔt ɛlɛ kujuk gɔn o arɔcɛ.

39Ma ŋaa ci ɔrɔcɛ, abon aavi eete onin ŋinti ŋaan arogni ɛɛti cinɛ o dook. Bar mazi adaak ɛɛti cinɛ o, ma arɔɔŋ niini riyɛt bodo ɛɛti oman, abon labak. Abon zin ɛɛti nici een eet ci atu Manyi Yesu. 40Maje ŋaatan bar kanɛ, Atalnɛ niini ŋaati waan aavɛ calaŋ arocin bodo. Ma gi nico kabaaban naana kizik kaduwa zɔɔz nico Vɔŋize o Joowo.

8

Dayiin o ataabi ɔl joowanɛ o adilyai

1Karooŋ kuduwayuŋ zɔɔz ci akati dayiin o ataabi ɔl joowanɛ o adilyai. Kaga naaga dook kanyak gɛnyiz. Bar gɛnyizi nici anyet ageet kodoŋit eleeti. Maje rɛɛzɔnɛt eenyetet kodoyit kak. 2Mã adɔŋ ɛɛti ɛlɛ giye ci kizik bar agɛnyi, alaŋ niini anyak gɛnyiz ween didi. 3Bar mã arɛɛz ɛɛti Jook, aga Jooi nɔɔnɔ.

4Zin giye ci akati dayiin o ataabi ɔl joowanɛ o adilyai, kaga naaga joowanɛ o adilyai kaal ci labak. Ma buk kaga naaga adoi Jooi ṯɔr nɔkɔ. 5Yo nuun anyak kaalyan ci meelik gɛr adiŋdiŋan ɔl kizi joowanɛ, karabɔŋ een manyigi tammu kɛŋa been loota o, 6kaga naaga Jooi ween baatinai adoi ṯɔr nɔkɔ. Nɔɔnɔ nɛɛn o ɛɛnyca kaal dook ma kabaak naaga baayiz ci abon ka katalɔ niini. Buk kanyak naaga Manyitinai codoi ṯɔr nɔkɔ Yesu Kiristo. Ɛɛnyca Jooi kaal dook ŋaaten nɔɔnɔ, ma buk anyet niini ageet rogɛt.

7Ma gi nici gi ceen didi. Bar zin ɔl dook ŋaan kagaac zɔɔz nico. Ɔl ogɛn gɔɔn da agɔɔn baale kaal ci joowanɛ o adilyai zɛɛ makacin edemit nɔɔgɔ zinzeeti ugeec. Yo nuun een inoko ɛlɛ o, mã adak niigi dayiin ci ataabi ɔl joowanɛ o adilyai, abaaban niigi bar kizik agɔɔn gi ci gɛr ŋume o Joowo. 8Bar zin kaga naaga dayiin akɔm gi ci agooneket ŋume o Joowo. Mã kadak dayiin nicoko, akɔm ŋinti akati ŋume o Joowo. Mã kooŋ, akɔm buk ŋinti akati ŋaaten nɔɔnɔ.

9Abon zin agenyu utuguz kaalyan o acinu niiga abon ŋaatunooŋ gole calaŋ anyek ɔl oogi kabaca oŋɛ. 10Mã anyak eet calaŋ anim zinize cin kutugu kaal nicoko, mazi acinin niini ineet ci kizik ageny o aavɛ ŋaa o gɔɔn ataabi ɔl joowanɛ o adilyai, ma adei dayiin o ataabi ɔl joowanɛ nicoko, adaŋeyu koca niina nɔɔnɔ kadak dayiin ci aŋole nɔɔnɔ ziniz cinɛ o. 11Mazi adak niini dayiin ci ona abaaban niini kizik gɛrzɛ noko giye o acinin niini ineet, ukuluzu koca nɔɔnɔ. Alaŋ zin abon ŋaati akolonɛ gotonu o adaai Yesu Kiristo ŋaaten nɔɔnɔ. 12Ma gole nico abacanu niiga oŋec ŋaaten Kiristo giye ci gɛr agooneku gotonu cunooŋ tuwento o, eeci anyceyu niiga nɔɔnɔ kutugu gi calaŋ arɔɔŋ niini kutugu. 13Zin naana mã kacin dayiin ci anyek gɔtɔna oma kabaca oŋec, alaŋ bodo kadei dayiin nicoko been nɛɛn, gɛrzɛ ŋaan kanyi nɔɔnɔ kabaca oŋec.

9

Kaal o aganɔ ki toonnyak o Kiristo

1Abon agayu niiga kawɔ naana labak kɔkɔm gi ci adoonan kaale o loocu. Agayu buk niiga keen naana toonnyai ci Manyi Yesu. Eyelizayan Yesu ween Manyi onai ɛlɛ onin, ma kicina naana nɔɔnɔ keberene ogan ɛlɛ. Ma inoko niiga atuwenu giye o kuuwayekuŋ naana igeet kaviyak o abon. 2Yo nuun alaŋ ɔl ogɛn anyan aneet kizi toonnyai ci Yesu o, maje niiga kaga naana anyaŋ aneet kizi toonnyai cin, eeci niiga o atuyu Yesu gole onan ayelzanu gi o kɛɛnɛ naana toonnyai cin.

3-4Mã azoozan ɔl ogɛn aneet gɛrzɛ, kadaŋinɛ koca naana ɛlɛ cano gole ci kanɛkɛ nɔɔgɔ nɛ, Kaganona naana ŋaati anyan ɔl dayiin kibeen kaal ci kawudi giye o kaliŋliŋɛ. 5Kaganona waan ŋaati karɔcɛ dole ci atu Manyi Yesu ka waan gɔɔn kɛɛrɔnta naana kibeen nɔɔnɔ, kiyo buk agɔɔn Pitɔr ki toonnyak oogi been gɔtɔnɔgi Yesu o. 6Alaŋ waan kaganona naana been Barnabas ŋaati kaliŋliŋnya naaga doon liŋliŋɔn ci ka kojoktaya dayiin, maje ŋaato anyeku niiga toonnyak oogi dayiin labak. 7Akɔm laadun takiren ci aliŋliŋ nɔkɔ kɔkɔm dayiin. Akɔm eet ci ɛɛva mana, ma alaŋ adak niini kaal o abiirna mana oninɛ. Akɔm eet ci abal tiin, ma alaŋ aam iira ci tiin cigin o.

8Alaŋ zin kaduwa kaal nicoko naana doon, bar buk lotinowa gɔɔn aduwa kaal nicoko ɛlɛ. 9Azi lotinowa o Mosis nɛ, “Má acabju taŋ otok ŋaati uurtanɛ labi zɔɔnɛ.” Alaŋ arican Jooi zɔɔz nico tiine ci uurta labi doon. 10Bar buk zɔɔz nici akanet ageet ɛlɛ. Ɛɛti ci eevonek gɔn oma been eet ci atɛɛdak gɔn oma labi cigin, abon buk ajowa niigi labi cigeec mane nico. 11Katobona zin naaga been eet o gɔɔn aliŋliŋek gɔn oma mana cin o. Koḏokta naaga ŋaatunooŋ tuwɛn o atuyu niiga Jook. Abon zin waan anyetu buk niiga ageeta kaal ci karooŋnya. 12Mã agamanu gi ci atiritu ɔl oogi kaale ci ka korogti, abon waan bar atiritetu niiga ageeta ɔrɔɔt kujukta nɔɔgɔ.

Bar zin ŋaan kijintuŋ naaga igeet kaal ci karooŋnya. Bar olla kagamtawa naaga piryakzɛt labak gɛrzɛ ŋaan kalamnya zɔɔz o Joowo abon akati Kiristo ŋaati adalanɛ ɔl dook. 13Ŋɛdɛt agayu niiga nɔkɔ gɔɔn ɔl o aliŋliŋ ceeze o Joowo ajowa niigi dayiin kaale o ataabi ɔl Jook. Buk alaata o agoonek Jook todoyok ajowa niigi todoyowe nicoko idiŋ ci miliny. 14Zin buk gole ci atobɔ been nico, aricanek Manyi ona Yesu ɔl o uuwawonek zɔɔz oninɛ kitiritit ɔl o uuwayek nɔɔgɔ zɔɔz.

15Bar zin mayo nuun arican Jooi zɔɔz nico o, ŋaan kijin naana eet oma kaal ci karooŋ. Ma alaŋ buk kayeedekuŋ igeet waragɛ nico o ka anycaŋ kaal ci anyaŋ. Mayo nuun ka kadaak, alaŋ kajinuŋ gi ci kajinuŋ been nɛɛn. Inoko naana kabolol, eeci ŋaan kijinuŋ kaal, ma akɔm didi eet ci ka kanyan aneet alyaan bololonte can o giye ci da kalawɛ naana nɔɔnɔ. 16Alaŋ naana kabolol giye o kuuwai zɔɔz o Joowo, eeci aricanekan Manyi aneet kutugu nɔkɔ. Mã alaŋ kuuwai naana zɔɔz o Joowo, nɔŋ ci kol koca ŋaatan. 17Matɛ kuuwak zɔɔz nico giye ci ɔɔ can doon, aganɔ waan ŋaati kajowanɛ guruc ci liŋliŋɔn nico. Alaŋ zin kagoon nɔkɔ, eeci Jook nɛɛn o aŋɛranan aneet, ma adaŋekan kutugu liŋliŋɔn nico. 18Gitaz zin ci ka kojowa? Kajowa zin bar olla waŋi doon ci kuuwayɛ zɔɔz o Joowo abon kɔkɔm gi ci aruwekan ɔl aneet. Ma alaŋ kajin naana nɔɔgɔ ka kanycan niigi aneeta kaal o waan kaganona ŋaati anyan.

19Yo nuun alaŋ keen naana gabaren ci eet oma loota ŋina o, bar kutuguwa ɛlɛ onan kizi gabaren ci ɔl dook ka kanyaa ɔl ci meel kivita kutuweec Yesu Kiristo. 20Gɔɔn ma kaliŋliŋ ole o Juz, kagoon buk naana kɛɛranɛ ugeec ka kanyaa nɔɔgɔ kivita kutuweec Yesu Kiristo. Mayo nuun alaŋ adoonan aneeta lotinowa o Mosis o, kano naana kaal o aduwa lotinowa nici labak ka kanyaa ɔl o Juz kivita kutuweec Yesu Kiristo. 21Buk gɔɔn ma kaliŋliŋ ole ween modɛn o alaŋ azooni lotinok nicoko, kuuŋ buk naana lotinok nicoko kiyo niigi o, ka kanyaa nɔɔgɔ kivita kutuweec Yesu Kiristo. Ma gi nici alaŋ akati gi ci kabornɛ naana lotinok o Joowo, bar olla kagoon naana gi o aduwakan Kiristo aneet kutugu. 22Gɔɔn mã karomena ki ɔl calaŋ atuwe juruŋ, kalaca buk naana ɛlɛ kibil kiyo niigi o, ka kanyaa nɔɔgɔ kivitak gɔl o Joowo. Kagoon naana ɛlɛ kizi laŋoti ɔl dook, ka coma kojowa gɔl ci kanyaanɛ ɔl oogi ŋaatineeŋ kivitak Yesu Kiristo. 23Kagoon kaal nicoko dook o ka kadala zɔɔz o Joowo ɔl dook. Nici liŋliŋɔn o anyan Jooi aneet kiliŋliŋ nɛɛn, ma karooŋ kutugu juruŋ ka kojowa naana mayuwɛnɛt o Joowo.

24Agayu niiga gɔɔn ma arawɔnɛ ɔl gi ci arawɔnɛ, arak tedec gi nico ŋaatineeŋ dook ɛɛti codoi ṯɔr nɔkɔ. Zin buk gole nico abon ooryunɔŋ ɔrɔɔt arayɔi baayiz ci abon ka ojokta niiga rogɛt Joowa. 25Gɔɔn ma arɔɔŋ ɛɛti kizi tiir, ɔɔrnɔŋ adɛmɛz niini ɛlɛ rak ŋaati adɔkɔnyi ka kizi tiir. Agɔɔn niini nɔkɔ o ka mã anyak gi ci arawɔnɛ ɔl ka karak niini ɔɔwa. Bar zin vɔyita ci arawɔnɛ niini kibeen ɔl o, kaal ci adicai kataman. Maje vɔyita o karawɔnɛ naaga ɔl o katu Jook, vɔyit ci ɛɛl been nɛɛn. 26Gi zin ci gɔɔn kabaayɛ naana Pɔl baayiz ci abil tɔp o nɛɛn nici. Buk giye nico kabil naana kiyo ɛɛti o ooryi ɔrɔɔt o. 27Karooŋ naana kɛdɛmɛz ɛlɛ can o kɔdɔk ka kuuwayek ɔl kaviyak o Joowo juruŋ. Ka zin enice kojowa buk naana kibeen nɔɔgɔ mayuwɛnɛt Joowa.

10

Edeya eleeti joowanene o adilyai

1Dɔl o yaai, karooŋnyuŋ igeet agaac gi baal agoononek ɔl ween jijitigaac baal ano Mosis e. Ayit baale nɔɔgɔ diizoc zɛɛ ma akɔ abaakzi Liil o Meeri ŋaati aŋɛrɔn maama kɔdɔk ŋinti ano niigi o kak. 2Ma ŋinti baal abaayiz niigi neke been diizoc ci baal ayit nɔɔgɔ neke, anyek nɔɔgɔ keelit kiyo otoonycɛ ka kiziti niigi ɔl ci Mosis o. 3Niigi dook adayit waanice dayiin ci avu Joowa. 4Ma buk owodit niigi maam ci anyek Jooi nɔɔgɔ. Aduŋna waanice maama nica biya. Ma bɛ nica Kiristo ɛlɛ nɛɛn o ɔrkɔr kibeen nɔɔgɔ weete uneeŋ. 5Bar zin waanice kaale nicoko dook alaŋ Jooi atalnɛ ole ci meel ŋaatineeŋ, ma giye nico adaayitɔ waanice niigi kemecitɔ eleeti ugeecik balala ŋinaante.

6Ma kaala nicaga agooni o ka kizi demziin ci anyet ageet kegenyit, ka calaŋ karɔɔŋ kutuguz kaal ci gɛr kiyo baale jijitigaac e. 7Mazin niiga má adiŋdiŋanu joowanɛ o adilyai kiyo baale ɔl ogɛn ŋaatineeŋ e. Azi waragɛ o Joowo giye ci akati nɔɔgɔ nɛ, “Alotai ɔl, ma aavtiz loota ka kadaktɔ, ma vurta bar iŋaaz niigi jena, ma oowo lotɛn nico kizi kuruma ci baayinto been waaŋ.” 8Alaŋ zin abon ŋaati kagɔɔni naaga waaŋ, eeci waanice agɔɔn ɔl ogɛnɛ ŋaatineeŋ waaŋ, ma aruk Jooi ŋaatineeŋ kadaayitɔ ɔl ci meel gɛr (23,000) iitene codoi ṯɔr nɔkɔ. 9Baale ɔl ogɛnɛ ŋaatineeŋ icinta Jook, ma adak kowanya nɔɔgɔ kadaayitɔ. Alaŋ zin abon ŋaati kacinan naaga Jook. 10Baale ɔl ogɛn ŋaatineeŋ arɔk cocobɔn. Zin enice iiya toonnyaiti o daayizo, ma aku aruk nɔɔgɔ kadaayitɔ. Alaŋ zin abon ŋaati karɔyi naaga cocobɔn.

11Ma kaal nicaga dook waanice agoononek nɔɔgɔ o ka kɛdɛmɛz ɔl oogi calaŋ agɔɔn kaal ci gɛr ɛɛl ki nicaga neke. Ma ayeedi buk kaala nica ka keyelozeyet ageet waanico, eeci kabaak inoko naaga waazine ci ka kidicai lɔɔci.

12Mã abaaban ɛɛti kizik adɔi niini tuwɛnta, abon agam ɛlɛ juruŋ ka calaŋ abaca gi ci gɛr, matɛ akunak nɔɔnɔ gi ci acina. 13Ma cinan ci akunakuŋ igeet o, akunak buk gɔɔn ɔl dook. Bar zin Jooi azooni terkediin onin ŋaatinai, ma alaŋ anyek niini gi ci acinanuŋ igeet o komoguŋ, bar anyuŋ igeet dɔyiz ci amezu gi nico labak.

14Laŋotigan o kareezuŋ, edeya eleeti joowanene o adilyai. 15Inoko niiga anyaku gɛnyiz. Ataŋaamtek zin gi ci karooŋ kuduwayuŋ ce. 16Gɔɔn mã kanyek Jook zany kaale o kawot iitene ci kaadanɛ daayiz o Manyi ona Yesu, kazɔl naaga dook mayuwɛnɛt o aku biyete ogin. Buk mã kadak ḏokoc o kaadanɛ ɛlɛ onin iitene nico, kazɔl naaga dook mayuwɛnɛt o aku alye onin. 17Yo nuun keegin mɛɛlɛ, kazɔl naaga dook ḏokoc codoi ṯɔr nɔkɔ. Zin gole nico keelit naaga kiyo ɛlɛ codoi ṯɔr nɔkɔ o.

18Abaabanit di niiga kɛɛranɛ o ɔl o Juz. Anyak ŋaatineeŋ gɔɔn ɔl ci adak vitɛn oogi todoyowe o gɔɔn ataabi ɔl Jook. Zin giye nico oromtozek niigi Jook. 19Agayu niiga joowanɛ o adilyai alaŋ een niigi joowanɛ ceen didi. Buk kaala o ataabi ɔl joowanɛ nicoko alaŋ een todoyok ceen didi. 20Buk zin gɔɔn ɔl o alaŋ aga Jook agoonek niigi todoyok voŋizok o Loryento gɛr. Alaŋ zin karooŋnyuŋ naana igeet oromtozek voŋizok ci Loryento gɛr noko ŋaati agoonu kaal nicoko. 21Alaŋ abon ŋaati awudu kaal o kayakzaan biye o Manyi Yesu Kiristo, ma bodo awudu kaal oogi ci ayakzaan ɔl voŋizok o Loryento. Buk alaŋ abon ŋaati adaku ḏokoc o kayakzaan ɛlɛ o Manyi Yesu Kiristo, ma bodo adaku dayiin ci ayakzaan ɔl voŋizok o Loryento. 22Alaŋ abon ŋaati kagɔɔni kaal naaga nicoko, gɛrzɛ ŋaan anyek Manyi ona kotobor nɔŋ, eeci anyak niini dɔyiz kujuket ageet.

23Karabɔŋ bar azi ɔl ogɛn ŋaatunooŋ nɛ, “Mã kagɔɔn kaal ci olla karɔɔŋ naaga kutuguz, abon labak ŋume o Joowo.” Ŋɛdɛt alɛɛma niigi gi nico, bar zin anyak kaal oogi calaŋ atiritet ageet kobonta, ma buk anyak kaal calaŋ anyet kɔɔtɔ ki taden tuwɛnta. 24Abon zin gɔɔn ɛɛti ce agɔɔn kaal ci atiriti niini gɔnɔgi oogi. Alaŋ abon ŋaati agɔɔni kaal ci atirti niini ɛlɛ onin doon.

25Mã adaku idiŋ ci olla ajowanu niiga ataalinɛ ɔl, adayit labak kɔkɔm jinɛn giye ci akati ŋoliin ci todoyok o ataabi ɔl joowanɛ o adilyai. 26Eeci ayeedi waragewe o Joowo zɔɔz ci azi nɛ, “Lɔɔci kibeen kaal o loocu dook kaal ci Joowo.”

27Mã awekuŋ ɛɛti calaŋ atuwe dayiin ole cin, ma agamtawu niiga orkorit been nɔɔnɔ, ɔɔtɔ adayit dayiin ci anyuŋ niini igeet o dook labak kɔkɔm jinɛn, karabɔŋ een ŋoliin ci akati dayiin nicoko. 28Bar mã anyak eet ci anekuŋ nɛ, “Nici idiŋ ci todoyok o ataabi ɔl joowanɛ o adilyai,” otoŋit. Má adaku, ka calaŋ anyeku eet ci ona aduwakuŋ igeet gi nico o kabaca oŋec, ka buk calaŋ anyak niini baabani ci gɛr ziniza. 29Abon uuŋnu niiga idiŋ nico. Alaŋ een giye ci aŋolinu niiga zinzeetine ugooc, bar olla otoŋit giye ci akati nɔɔnɔ.

Karabɔŋ bar ajine ɛɛti oman azi nɛ, “Ma baabani ci eet oma ka kalaman aneet giye ci abon ŋaatan o naa? 30Mã kadei naana dayiin ŋaati kanyekɛ Jook zany, naa ɔl ogɛn azi nɛ, Gɛrzɛ dayiin ci kanyekɛ Jook zany o?”

31Kanekuŋ zin naana igeet nɛ, Utuguz kaal dook gole ci anyek ɔl dook katanaazɔ Jook. Yo nuun een kaale ci adaku, karabɔŋ een kaale ci awudu. 32Abaayit baayiz calaŋ amadik ɔl ogɛn ole ween Juz, karabɔŋ een ole ween modɛn, karabɔŋ een ole o atu Jook. 33Unuyaŋ niiga aneet kaale o kagoon. Karooŋ gɔɔn naana kanyek ɔl dook kataltɔ kaale o kagoon. Alaŋ kagoon naana kaal ci akati bonat ci ɛlɛ onan, bar kagoon kaal ci akati bonat ci ɔl dook, ka coma buk ɛɛlyai niigi.

11

1Ayayiztaŋ aneet kaale o kagoon, kiyo buk kayayiz naana Kiristo o.

Gɔl o abon adiŋdiŋani ŋaai Jook kɔla

2Katalnɛ ŋaatunooŋ ɔrɔɔt, giye o aadanaŋ aneet, ma uzuutu buk niiga kaalyan baal kademzekuŋ e dook. 3Karooŋnyuŋ zin agaac abal Jooi Kiristo. Maje Kiristo abal ɔl o mac dook, aje ɔl o mac abal ŋaai ugeec. 4Zin mã aŋaryɛ ɛɛti, karabɔŋ uuwak zɔɔz o Joowo kɔla ŋaati anyayi kavur ɔɔwa, alaŋ koca niini atitiny Kiristo didi. 5Bodo buk mã aŋaryɛ ŋaa, karabɔŋ uuwak zɔɔz o Joowo kɔla ŋaati alaŋ acabi ɔɔ ruma, alaŋ oca atitiny niini eet onin didi. Mazi agɔɔn nɔkɔ, otobtɔ koca niini kibeen ŋaai o gɔɔn akɔm alyaan, ma akoc ooti mace o. 6Mã alaŋ arɔɔŋ ŋaa kubuŋ ɔɔ, bar maya anyaak niini ɛlɛ alyaan ŋaati akocanɛ ima bitaala. Bar zin giye o ɛɛnɛ alyaan ŋaawa ŋaati akocanɛ im karabɔŋ azɛɛcanɛ, abon abuŋ niini ɔɔ onin. 7Alaŋ aganɔ ɛɛti ci mac ŋaati abuŋi ɔɔ, eeci ɛɛnycai niini kizi riritɔn ci ayelza titinyɔn o Joowo. Maje ŋaa ayelza niini titinyɔn o eet onin. 8Agayu niiga ɛɛnycai baale ŋaa eete ci mac. Alaŋ ɛɛnycai ɛɛti ci mac ŋaawa. 9Ɛɛnyca Jooi ŋaa ka kitirit eet ci mac. Alaŋ ɛɛnyca eet ci mac giye ci akati ŋaa. 10Zin giye nico abon abuŋ ŋaa ɔɔ ka keyeliza gi o abali ɛɛti oninɛ nɔɔnɔ. Abon agɔɔn niini nɔkɔ ka calaŋ abornek toonnyawa o Joowo nɔɔnɔ nɔŋ. 11Bar zin giye o koromtozɛkɛ naaga Manyi Yesu baayize onai, alaŋ ɛɛti ci mac adɛyai ŋaawa, ma alaŋ ŋaa adɛyai eete ci mac. 12Eeci yo nuun baale ɛɛnycai ŋaa eete ci mac e, buk bodo ɛɛti ci mac iiya itiryai ŋaawa. Abon zin kaga naaga kaala dook avu Joowa.

13Abon di abaabanu zɔɔz nico niiga maany. Aganɔ ŋaatunooŋ ŋaati abilni ŋaa kɔlɛ kɔrgɛna, ma aŋaryɛ kɔkɔm gi ci abuŋi ɔɔ? 14Kaga naaga kɛɛranene ogaac mã abala ɛɛti ci mac ima kizi wuntɛ, een alyaan ŋaatin. 15Mazi anyak ŋaa im ci wuntik, nici linat ŋaatin, eeci anyek Jooi nɔɔnɔ im ci wuntik ka kubuŋi ɔɔ. 16Mã anyak eet calaŋ agama zɔɔz nico, abon aga niini akɔmnet ageeta kibeen ɔl o tuwento dook gɔl oma ci ka kidiŋdiŋanta Jook.

Dayiin o adaan o daayiz o Yesu

17Inoko alaŋ karooŋ naana kidiziyeyuŋ bodo zoozowe ci karooŋ kuduwayuŋ ce, eeci gɔɔn ma alotenu ka aŋaruyɔ, bar lotɛn cunooŋ o anyuŋ igeet iziti gɛrzɛtɛ ɔrɔɔt ɛlɛ kujuk aavuzit unooŋ gɔɔn aavtiyu laadun. 18Ɔɔwa rak kazii azi ɔl nɛ, Ma gɔɔn alotenu ŋaatodoi, aŋeryu eleeti iziti kɔlɛ, ma adaŋonu. Kaga zin naana agoonu nɔkɔ didi. 19Bar zin buk ŋɛrɔn cunooŋ o abon labak ka kagaac ɔl ŋaatunooŋ ɔl jaŋ ci abon awɔ tɔp. 20Kaga nɔkɔ gɔɔn ma alotenu ŋaatodoi ka ozolit dayiin o aadanu daayiz o Manyi, alaŋ didi aadanu niiga daayiz onin gole ci abon, bar agoonu niiga kaal cugooc doon. 21Kazi nɔkɔ o, eeci gɔɔn ma adayinu, alaŋ arewonu, bar adake gɔɔn ɛɛti ce labak cin zɛɛ ma anyɛr. Ɔl ogɛn abaaki, maje ɔl ogɛn aavtiz magizɛt nɔkɔ zɛɛ ma amiiri. 22Gi nici gɛrzɛ ɔrɔɔt ɛlɛ. Abon waan adaku dayiin cugooc o, ma awudu nyaantanɛ cugooc o korogjowe ugoocok. Alaŋ abon ŋaati apezu ɔl o Joowo, ma buk alaŋ abon ŋaati anyaaku alyaan ɔl o amaat. Ka zin yo keneyuŋ naana nɛ? Arooŋnyu kititinyuŋ igeet giye nico? Akɔm kina! Alaŋ katitinyuŋ.

23Eeci baale eyelyan Manyi Yesu aneet kaal baal buk kiiya kedemezeyuŋ igeet e. Waanice Manyi Yesu baaline baal ka kataalɔi ɔl nɔɔnɔ e, adoma ḏokoc. 24Ma anyek Jook zany, ma atɛɛt ḏokoc nico, ma anek nuyak ogin nɛ, “Nicini ɛlɛ onan kanyuŋ igeet nɛɛn. Adayit ka gɔɔn aadayaŋ.” 25Mazi aṯornɛkɛ dayiinta, adoma bodo jayitot ci nyaanu. Ma anek nuyak nɛ, “Nici terkediin o colai aterkeduŋ Jooi igeet biyete ogan. Owodit ka gɔɔn aadayaŋ.” 26Ma zɔɔz nici akati gi ci ma gɔɔn tɛ alotenu niiga ka adayit ḏokoc ci abil kiyo nici noko, ma awudu nyaan ci abil ki nici noko, ayelzanu niiga daayiz o Manyi Yesu. Utuguz zin gɔɔn nɔkɔ zɛɛ ma akɔ abada Manyi Yesu imin.

27Zin mã adak ɛɛti ḏokoc ci abil nɔkɔ, ma awot nyaan ci abil nɔkɔ gole ci gɛr, abaca koca niini oŋec giye ci apɛzi niini Manyi Yesu kibeen biye ogin o. 28Mazi arɔɔŋ ɛɛti kadak ḏokoc nico, ma awot nyaan nico gole ci abon, abon rak aŋaamnek niini ziniz onin juruŋ, mã abona, karabɔŋ gɛrzɛ. 29Eeci mã adak ɛɛti ḏokoc nico, ma awot nyaan nico calaŋ aga kɛŋ ci kaal nicoko, anyaak koca niini ɛlɛ payiin ci gɛr Joowa. 30Anyak gɔɔn ɔl oogi ŋaatunooŋ ci agɔɔn nɔkɔ. Gi zin o gɔɔn amɔɔrni niigi, ma eeginɛ roŋgɛnɛn, ma adaaŋni ogɛn ŋaatineeŋ o nɛɛn. 31Mazi kaŋaamnek naaga zinzeeti ogaac rak ɔɔwa maŋaan kutuguz kaal nicoko, alaŋ koca kajowa payiin ci gɛr Joowa. 32Bar mã gɔɔn tɛ apayeket Manyi piryakzɛt, olla arɔɔŋ niini kedemezet ageet ka kabaayit juruŋ ka calaŋ bodo apaket ageet kodoye kibeen ɔl o loocu iitene ci katin apayi niini looc e.

33Dɔl o yaai, ma gɔɔn tɛ alotenu ka adayit dayiin ci aadanu Yesu, abon arewonu. 34Mã anyak eet ci adak magiz ɔrɔɔt, abon adake niini ole onin, gɛrzɛ ŋaan apayekuŋ Jooi igeet gerzitin.

Ŋaan kaku kaduwakuŋ kaal oogi iitene ci kakunakuŋ igeet ŋinaante.

12

Doyizok o anyek Vɔŋizi o Joowo ɔl o atuwe

1Dɔl o yaai, inoko giye baal ayeedekaŋ akati kaal o anyet Vɔŋizi o Joowo e, karooŋnyuŋ igeet agaac kaal nicoko juruŋ. 2Agayu niiga baale maŋaan utuweec Yesu e, alabekuŋ waanice Loryen igeet tuu ka oneec joowanɛ o adilyai alaŋ azɔɔz. 3Karooŋnyuŋ zin agaac niiga akɔm eet ci arayin nɔɔnɔ Vɔŋizi o Joowo ci atɔr Yesu. Ma akɔm buk eet ci azi nɛ, “Yesu Manyi ona,” dooke coma aavi Vɔŋizi o Joowo ŋaatin.

4Ma doyizowa o anyek Vɔŋizi o Joowo ɔl o atuwe mɛɛlɛ keŋti gɛr, maje Vɔŋizi alya o anyek ɔl doyizok nicoko adoyɛ ṯɔr nɔkɔ. 5Anyak buk liŋliŋonowa keŋti ci meelik gɛr, bar naaga dook kaliŋliŋonek Manyi Yesu doon kɔdɔwɛ ṯɔr nɔkɔ. 6Anyak ɔl dook doyizok ci agɔɔni liŋliŋonok ci aŋɔrɔwɔ keŋti, bar Jooi o anyek ɔl doyizok nicoko adoye ṯɔr nɔkɔ. 7Ayelza Vɔŋizi o Joowo ɛlɛ ɔla dook golowe ci aŋɔrɔwɔ, ka ɔl o Joowo dook kitiritɔ. 8Anyek Vɔŋizi o Joowo gɔɔn eet co dɔyiz ci ka kɔzɔɔzi zoozok ganiinta. Ma anyek bodo eet co dɔyiz ci ka kuduwai kaal o ayelzak Jooi nɔɔnɔ gɛnyiza. 9Anyek Vɔŋizi o Joowo ɔl oogi dɔyiz ci atuwɛn ɔrɔɔt ɛlɛ. Ma anyek Vɔŋizi nici alya ɔl coko dɔyiz ci arogozi gɔnɔgi oogi mɔɔrizɔi. 10Anyek Vɔŋizi o Joowo ɔl oogi dɔyiz ci agɔɔni kaal ci atɛɛt ɔl biye. Ma anyek coko dɔyiz ci uuwayi zɔɔz o Joowo juruŋ. Ma anyek coko dɔyiz ci agawi kaal ci avu Vɔŋize o Joowo been kaal calaŋ avu Vɔŋize o Joowo. Ma anyek ɔl oogi dɔyiz ci ka kozoozi zoozok ci utugeti oogi. Ma anyek ɔl oogi dɔyiz ci aduwan keŋti ci zoozok nicoko. 11Kaal nicoko dook anyek ɔl Vɔŋizi o Joowo niini doon kɔdɔwɛ ṯɔr nɔkɔ. Anyek gɔɔn eet co gi ci olla tɛ arɔɔŋ niini kanyek nɔɔnɔ.

Ɛlɛ codoi o anyak vitɛn ci meel gɛr

12Agayu niiga ɛlɛ ci eet ci deer o adoye ṯɔr nɔkɔ, ma bar anyak vitɛn ci meel gɛr. Vitɛna nici dook akanonek ɛlɛ codoi ṯɔr noko. Abil zin Yesu Kiristo kiyo ɛlɛ o. 13Kɛɛl buk naaga nɔkɔ. Ɔl ogɛn ŋaatina Juz, ɔl ogɛn alaŋ een Juz. Ɔl ogɛn ŋaatina mirɔk ceen gabara, maje ɔl ogɛn alaŋ een mirɔk ceen gabara. Bar naaga dook koromtɛ kiziti ɛlɛ codoi ṯɔr nɔkɔ, ma akunaket Vɔŋizi o Joowo adoi ṯɔr nɔkɔ ageet dook iitene baal koonyɛnɛ naaga zaare o Yesu e.

14Ma ɛlɛ anyak vitɛn ci meelik gɛr, bar zin ŋaan een ɛlɛ codoi ṯɔr nɔkɔ. 15Yo nuun azi zɔɔci nɛ, “Giye o alaŋ kɛɛnɛ naana ibaa, alaŋ keen ŋintodoi vitɛnane o alyo,” ŋaan ni een niini ŋintodoi vitɛne o alyo nɔkɔ. 16Yo nuun azi itati nɛ, “Giye o alaŋ kɛɛnɛ naana keberec, alaŋ keen ŋintodoi vitɛnane o alyo,” ŋaan ni een niini ŋintodoi vitɛnane o alyo nɔkɔ. 17Mã da inoko ɛlɛ dook kɛtɛɛnyai kizi keberec doon, aziiŋnɛ zin koca ku? Mã da buk ɛlɛ dook kɛtɛɛnyai kizi itat doon, acɔɔk zin koca kaal ku? 18Bar zin agɔɔna Jooi ɛlɛ ci eet ci deer o vitɛnane ci meelik aŋɔrɔwɔ eo arɔɔŋi niini. 19Mã da inoko ɛlɛ dook kɛtɛɛnyai giye codoi ṯɔr nɔkɔ vitɛnane o alyo, nici alaŋ waan een ɛlɛ didi. 20Anyak zin ɛlɛ vitɛn ci meel gɛr, bar ŋaan een ɛlɛ codoi ṯɔr nɔkɔ.

21Alaŋ zin aganɔ ŋaati anɛkɛ kɛbɛrɛci aziit nɛ, “Alaŋ karooŋnyin ineet.” Ma alaŋ aganɔ ŋaati anɛkɛ ɔɔ zɔɔ nɛ, “Alaŋ karooŋnyuŋ igeet.” 22Ma vitɛna o alyo ogɛn o kacin kizik akɔm dɔyiz, bar vitɛn o atiritet ageet juruŋ nɛɛn. 23Ma vitɛna o alyo ogɛn o kacin kizik cɛlbɛzɛ, bar vitɛn o abon kazooni nɔɔgɔ ɔrɔɔt nɛɛn. Maje vitɛna o alyo alile, bar vitɛn o abon katitiny ɔrɔɔt nɛɛn. 24Abon kazooni nɔɔgɔ kujuk vitɛn o alyo alina. Jook zin nɛɛn o ɛɛnyca ɛlɛ vitɛnane ci meelik, ma anyek kanyayit vitɛna o cɛlbɛzik titinyɔn. 25Akɔm zin ŋinti ka kɛŋɛryai alya, bar vitɛna ci alyo noko dook atiritɔ. 26Mã apirna ŋintodoi, apirna buk vitɛna o alyo dook. Mã atalnɛ ŋintodoi alya, atalnɛ buk vitɛna o alyo dook.

27Inoko zin niiga dook eeginu ɛlɛ o Kiristo. Ma akanu niiga dook ɛlɛ nico. 28Anyek Jooi ɔl coko gɔɔn liŋliŋɔn cineeŋ ka kutuguzɔ ole o tuwento. Aŋɛra oogi kiziti toonnyak. Ma aŋɛra oogi ka kuduktak ɔl zoozok o ayelek Jooi nɔɔgɔ. Maje oogi aŋɛra ka kedemezit gɔnɔgi. Oogi aŋɛra ka kutuguzɔ kaal ci atɛɛt ɔl biye. Ma anyek ɔl oogi dɔyiz ci ka korogozti gɔnɔgi moorizowɛ. Maje ɔl oogi aŋɛra ka kitiritit gɔnɔgi. Ɔl oogi aŋɛra ka kitilozɔ gɔnɔgi. Oogi aŋɛra ka kozoozit utugetine ogɛn calaŋ aga. 29Alaŋ niigi dook een toonnyak. Alaŋ niigi dook een ɔl ci aduwak gɔnɔgi zoozok ci ayelek Jooi nɔɔgɔ. Alaŋ niigi dook een ɔl ci adɛmɛz gɔnɔgi. Alaŋ niigi dook een ɔl ci agɔɔn kaal ci atɛɛt ɔl biye. 30Alaŋ niigi dook een ɔl ci arogoz gɔnɔgi moorizowɛ. Alaŋ niigi dook een ɔl ci azɔɔz utugetine calaŋ aga. Alaŋ niigi dook een ɔl ci azii utugeti nicoko ka koobtek gɔnɔgi oogi keŋti cigeec. 31Abon zin areku zinzeeti ɔrɔɔt gɔl ci ka kanyuŋ Vɔŋize o Joowo igeet doyizok ci atiritu ɔl juruŋ.

Ŋaan zin kaduwakuŋ gi o titiny kujuk kaal nicoko dook.

13

Rɛɛzɔnɛt ole o atuwe

1Inoko mã kanyei naana dɔyiz ci kazɔɔzɛ utugetine ci ɔl dook kurum o toonnyak o Joowo buk, ma akɔmnan reezinɛt ci karɛɛzɛ ɔl, zɔɔz cane o koca molok doon, akɔm kɛŋ kina.

2Buk mã kanyei dɔyiz ci kaduwakɛ ɔl zɔɔz o ayelekan Jooi aneet, karabɔŋ kanyei dɔyiz ci kagawɛ kaal dook, kurum kaal o arɔɔdi Jooi ɔl buk, karabɔŋ kanyei tuwɛn ci kanyekɛ bɛ kipiya ɛlɛ kook ŋaaman, ma bar akɔmnan reezinɛt ci karɛɛzɛ ɔl, keen koca looc doon. 3Mayo nuun kanyi kaal ogan kanyei dook ɔl o amaat, karabɔŋ kadaai giye ci ka kɛɛlai eet oma, ma bar akɔmnan reezinɛt ci karɛɛzɛ ɔl, keen koca looc doon.

4Mã anyak ɛɛti reezinɛt ziniza, eet nico alal ziniz, ma gonon. Ma alaŋ appe ziniz kaale culu, ma alaŋ abɔlɔl, ma alaŋ adɔŋ ɛlɛ. 5Ma ɛɛti ci anyak reezinɛt ziniza, alaŋ ayelza varac ci adɔŋi ɛlɛ, ma alaŋ areezek kaal ɛlɛ cin o doon, ma alaŋ anyak bolŋac. Ma alaŋ adɛz ziniza kaal ci gɛr agoonek ɔl ogɛn nɔɔnɔ. 6Ma ɛɛti ci arɛɛz ɔl, mã acin gɔnɔgi koogi agɔɔn kaal ci gɛr, alaŋ niini atalnɛ. Bar atalnɛ niini ŋaati acini nɔɔgɔ agɔɔn kaal ci atalna Jooi. 7Mã anyak ɛɛti reezinɛt ziniza, yo nuun agoonek ɔl nɔɔnɔ gi ci gɛr, amɛna niini arɛɛz nɔɔgɔ nɔkɔ. Ma alaŋ tuwɛn oninɛ aṯornɛkɛ. Amɛz niini kaal zinize ci alal tup, ma aga niini ŋaan anyaa Jooi tirtɛn.

8Aku waanma iiteni ci aṯornɛkɛ kaala dook o anyek Jooi ɔl, tiŋeere dɔyizi o aduwan ɔl zoozok o ayelzak nɔɔgɔ Jooi aṯornɛkɛ. Buk tiŋeere dɔyizi o azɔɔzi ɔl utugetine calaŋ aga aṯornɛkɛ. Buk tiŋeere gɛnyizi aṯornɛkɛ. Maje reezinɛt abil niini kodot, ma alaŋ aṯornɛkɛ nɔkɔ been nɛɛn. 9Eeci gɛnyizi cinai kanyak inoko o alaŋ een dook nɛɛn. Buk dɔyizi ci kuuwayi naaga zɔɔz o Joowo inoko o, alaŋ een dook nɛɛn. 10Bar zin tiŋeere iitene ci ayelzaket Jooi kaal o azimnyai dook e, kaala o alaŋ azimnyai dook aṯornɛkɛ.

11Baale maŋaan keen kidic e, kazooz eo dole o miliny. Ma kabaaban kaal gole o dole o miliny. Bar zin mazi kidikira o, kotoŋa kaal baal kidikzetu e dook. 12Ma kaala ci kacin naaga inoko o ɛɛl kiyo riritɔni o gɔɔn kacini eleeti maami o. Zin katin ma abada Yesu, ŋaan ayelzai kaala dook kicinit juruŋ. Inoko rak alaŋ naana kaga kaal dook juruŋ, bar zin tiŋeere ŋaan kaga naana kaal dook juruŋ, kiyo buk agayan Jooi aneet juruŋ o.

13Anyak zin kaal ci eegin iiyu ci ɛɛl nɔkɔ been nɛɛn, tuwɛn, ki rewinɛt talniinta, been rɛɛzɔnɛt. Gi ci zin titiny ɔrɔɔt kujuk gɔnɔgi dook nɛɛn rɛɛzɔnɛt.

14

Doyizok o anyek Vɔŋizi o Joowo ɔl

1Abon zin aricanu ɔrɔɔt rɛɛzɔnɛt. Ɔɔrit buk nɔŋ ɔrɔɔt ka ojokta doyizok o Vɔŋiz o Joowo, ricik ɔrɔɔt dɔyiz o kuuwayi zɔɔz o Joowo. 2Ma ɛɛti ci azɔɔz niini otoge calaŋ kaga, azɔɔzɔ niini ki Jook doon. Alaŋ azɔɔzɔ ki eet ci deer, eeci akɔm eet ci azii zoozok cigin aduwa o giye o azɔɔzi niini zoozok ci aroodi dɔyize o Vɔŋiz o Joowo. 3Maje ɛɛti ci uuwak zɔɔz o Joowo, azɔɔz niini eo ɔl o deer, ma azii ɔl nɔɔnɔ. Ma zoozowa ciginɛ aduwa o atirit ɔl, ma ilot nɔɔgɔ, ma adizkek niini nɔɔgɔ kodoyit tuwɛnta. 4Ma ɛɛti ci azɔɔz otoge calaŋ kaga o, atirit niini ɛlɛ onin doon. Maje ɛɛti ci uuwayek ɔl zɔɔz o Joowo o, atirit niini ɔl o tuwento dook.

5Ŋaatan alaŋ gɛrzɛ ŋaati azoozu niiga dook utugetine calaŋ kaga. Bar zin karooŋnyuŋ igeet dook anyayit dɔyiz ci uuwaku zɔɔz o Joowo. Eeci ɛɛti ci uuwak zɔɔz o Joowo, titiny niini ɔrɔɔt kujuk eet ci azɔɔz otoge calaŋ kaga. Dooke coma anyak eet oma ci anyak dɔyiz ci ɔɔbɛkɛ ɔl keŋti ci zoozok nicoko ka ɔl o tuwento dook kojokta tirtɛn. 6Dɔl o yaai, inoko mã kakunakuŋ, ma kaku kazooz otoge calaŋ agayu, katirituŋ oca ku? Akɔm kina! Dooke coma kaduwakuŋ igeet zɔɔz o ayelekan Jooi aneet gole ci aziiŋnu juruŋ. Ma kaduwakuŋ buk zoozok o gɛnyiz o Joowo, ma kademzekuŋ zɔɔz onin gole ci aziiŋnu juruŋ.

7Abaabanit di kaal o anyaa molokwa kiyo bɛlaci ki kidori o. Mã alaŋ aruk ɛɛti kidori, karabɔŋ abo bɛlac korkorit mɔlɔyi ki beniin ci arɔɔŋ niini o, alaŋ ɛɛti oman aga beniin nico. 8Buk gɔɔn takirnya mã alaŋ abɛɛ toromba juruŋ gole ci tɛ arɔɔŋ koromtɔi niigi, alaŋ niigi alotai. 9Abil zin buk zɔɔz nici ŋaatunooŋ nɔkɔ. Mã azoozu utugetine calaŋ ɔl aga, akɔm eet ci azii zɔɔz cunooŋ ci azoozu o. Olla azoozu niiga zɔɔz ceen ŋɔɔt doon. 10Anyak zoozok ci meel gɛr azɔɔz ɔl loota ŋina. Gɔɔn ɔl ceegi anyak zɔɔz cineeŋ o kɛŋ ci azoozek. 11Bar mã alaŋ kazii naana zɔɔz ci aduwakan ɛɛti oman otoge uneeŋ, agayan koca niini aneet keen modɛn. Ma buk kaga naana niini modɛn gi. 12Zin giye o arooŋnyu niiga dɔyiz o Vɔŋiz o Joowo, abon ooryunɔŋ orooŋit dɔyiz ci atirit ɔl o tuwento kodoyit tuwente uneeŋ.

13Ma ɛɛti ci anyak dɔyiz ci azɔɔzi otoge calaŋ kaga, abon ajin Jook ka kanyek nɔɔnɔ dɔyiz ci ɔɔbɛkɛ ɔl kɛŋ ci zɔɔz nico. 14Eeci mã kaŋaryɛ naana otoge calaŋ kaga, ŋɛdɛt kaŋaryɛ didi ziniza, bar zin alaŋ kaga gi ci kaduwa o. 15Abon zin yo kagoon ku? Ma kaŋaryɛ zinize onan dook, abon buk kaga zɔɔz ci kaduwa o dook. Ma kabene zinize onan dook, abon buk kaben beniin ci Joowo kaga kɛŋ cin. 16Mã anyeku Jook zany otoge calaŋ agayu, ka zin yo oca ɛɛti calaŋ aga zɔɔz nico kagama ŋaryiin cunooŋ o ku? Alaŋ agama, eeci niini alaŋ aga kɛŋ ci zɔɔz ci aŋaryinu o. 17Yo nuun ŋaryiin cunooŋ anyeku Jook zany noko abona ɔrɔɔt, alaŋ atirit ɔl oogi been nɛɛn.

18Kanyi Jook zany ɔrɔɔt giye o anyan niini aneet dɔyiz ci kazɔɔzɛ otoge calaŋ kaga tup kujukuŋ igeet. 19Bar zin ma kaŋaryina kibeen ɔl kanisa, yo nuun kaduwa zoozok ceen tur nɔkɔ ci aga ɔl dook keŋti cigeec, abon ɔrɔɔt ɛlɛ kujuk zoozok ci meel kaduwa naana zooze calaŋ ɔl ogɛn aga keŋti cigeec.

20Dɔl o yaai, má abaabanu kaal ci cɛlbɛz kiyo dɔlya o miliny tɛr o. Otoŋit baabaninok ci gɛr, bar abon anyaku baabaninok ci abon eo ɔl o adikir. 21Azi Jooi waragewe onin ŋaaman nɛ, “Kitoon waanma modɛn ci azɔɔz zoozok ci aleek ɔl ka kivita kuduktak ɔl ogan zɔɔz onan. Bar zin mayo nuun kagoon nɔkɔ, ŋaan abornan ni niigi aneet nɔkɔ.”

22Zin dɔyizi ci azɔɔzi ɔl o atuwe zoozok calaŋ kaga keŋti cigeec o, anyek Jooi nɔɔgɔ ka keyelizakɛ niigi ɔl o alaŋ atuwe dɔyiz o Joowo. Alaŋ bar ka keyelezozek dɔyizi o Joowo ɔl o atuwe laadun. Maje dɔyizi o kuuwayi zɔɔz o Joowo ayelza niini dɔyiz o Joowo ole o atuwe laadun, alaŋ ayelzonek ɔl o alaŋ atuwe.

23Zin mã aromɛ ɔl o tuwento dook ŋaatodoi, mazi azɔɔz niigi dook utugetine calaŋ kaga, azi koca ɔl o alaŋ atuwe avunak nɔɔgɔ nɛ, “Aam ɔl nicoko maŋɔnnya.” 24Bar mazi azoozu niiga zoozok o Joowo kiziiktɛ, ma aku ɛɛti calaŋ atuwe ka kiiya kiziik zoozok nicoko, ayelzak koca zoozowa nici nɔɔnɔ oŋɛ ogin, ma apak katin Jooi nɔɔnɔ kaale o azii niini dook. 25Ayelzak koca zoozowa nicigi nɔɔnɔ kaal o gɛr aroodi zinize onin dook, ma aku aavi loota kɔpɔkpɔk ŋaati adiŋdiŋani Jook, ma aga niini aavi didi Jooi ŋaatunooŋ.

Gɔl o abon adiŋdiŋani ɔl o tuwento Jook

26Dɔl o yaai, kaala ci kaduwakuŋ noko dook akati gi ci gɔɔn mã alotenu ka idiŋdiŋanit Jook, abon agɔɔn ɛɛti ce liŋliŋɔn cin. Ɛɛti ce abon arayin gɔnɔgi beniinowɛ, ɛɛti ce adɛmɛz gɔnɔgi, ɛɛti ce aduwak gɔnɔgi kaal o ayelek Jooi nɔɔnɔ, ɛɛti ce azɔɔz otoge calaŋ aga, ɛɛti ce aduwa keŋti ci zoozok nicoko. Abon kaala dook agooni gole ci atirit ɔl o tuwento kɔɔt ki taden. 27Mã anyak ɔl ci arɔɔŋ kozoozit utugetine calaŋ kaga, anycek ɔl ram karabɔŋ een iiyu nɔkɔ kozoozit ŋaati anowɔn codoi codoi. Abon zin anyak eet ci aduwa keŋti ci zoozok cigeec o. 28Bar mazi akɔm ŋinaante eet ci ka kuduwa keŋti ci zoozok cigeec o, má anyeku nɔɔgɔ kozoozit. Anycek olla nɔɔgɔ kozoozɔ kibeen Jook murur zinzeetine ugeec doon. 29Mã aduwa ɔl ceen ram, karabɔŋ een iiyu, zɔɔz ci ayelzak Jooi nɔɔgɔ, anycek ɔl oogi kataŋaamtek zoozok cigeec aduwa o juruŋ.

30Mã anyak zɔɔz ci ayelek Jooi eet oma ole ci aavtiz loota o, anycek nɔɔnɔ kitiŋa kɔzɔɔz. Maje eet ci ona abil jena azɔɔz o, anycek nɔɔnɔ kaavu loota. 31Abon niiga dook aduwanu zoozok o Joowo ŋaati anowonu codoi codoi, ka ɔl dook kagaac zɔɔz o Joowo zinzeetine ugeec juruŋ, ma ajowa tirtɛn. 32Ma ɛɛti ci anyak dɔyiz ci aduwan zɔɔz ci ayelek Jooi nɔɔnɔ, abon anyak buk niini dɔyiz ci arɛwanɛ waŋi cin ka kɔzɔɔzi zinize ci alal. 33Eeci Jooi alaŋ arɔɔŋ yawyawitin, bar arooŋnyet niini ageet koromtɛ juruŋ ganɔnta.

34Ma gɔɔn tɛ alotenu ŋaatodoi, abon ŋaai ajaki kiyo buk gɔɔn ɔl o tuwento vitɛnane ogɛn o. Alaŋ abon ŋaati azɔɔzi, bar abon acɛlbɛzɛn niigi eleeti kiyo aduwa lotinowa o Joowo o. 35Mã arɔɔŋ ŋaa kijin gi ci ajin ka kaga, abon ajaki. Ŋaan akɔ ajin niini eet onin ɔlɔ, eeci een alyaan ɔrɔɔt ŋaawa ŋaati azɔɔzi niini lotente ci ɔl o tuwento.

36Abon agayu niiga zɔɔz o Joowo alaŋ akanai ŋaatunooŋ. Buk alaŋ akunakuŋ zɔɔz o Joowo igeet doon. 37Mã acin ɛɛti ɛlɛ kizik anyak niini dɔyiz ci aduwan zɔɔz o Joowo, karabɔŋ kizik anyak niini dɔyiz oma ci anyek nɔɔnɔ Jooi, abon aga niini zoozowa ci kayeedekuŋ naana igeet noko zoozok ci arican Manyi Yesu Kiristo. 38Mazi alaŋ arek ɛɛti zoozok nicoko ziniz, má areku buk niiga nɔɔnɔ zinzeeti.

39Dɔl o yaai, abon aricanu niiga zinzeetine ugooc dook uuwayi ci uuwaku zɔɔz o Joowo. Buk má alamnyu ɔl ŋaati azɔɔzi utugetine calaŋ kaga. 40Bar olla utuguz niiga kaal dook gole ci abon, kɔkɔm yawyawitin.

15

Ŋaazi o Yesu daayiza

1Dɔl o yaai, inoko karooŋ kaadayuŋ bodo kaviyak o abon baal rak kuduwayuŋ e. Baale utuyu niiga kaviyak niceke zɛɛ been inoko o ŋaan atuyu nɔkɔ. 2Aruguzuŋ zin Jooi igeet kaviyawe nicoko, mã didi azuunu niiga kaal baal kaduwakuŋ e. Dooke coma da ŋaan didi agamta kaviyak niceke zinzeetine ugooc dook.

3Kuduwayuŋ waanice kaviyak baal ayelzonekan aneet. Ma kaviyawa nica adiŋdiŋ ɔrɔɔt kujuk kaal dook. Azi kaviyawa nici nɛ, Adaai Yesu Kiristo oŋene ogaac kiyo ayeedi waragewe o Joowo o. 4Ada ɔl nɔɔnɔ, ma iinyaye ceen iiyu itiŋawi Jooi nɔɔnɔ daayiza kiyo ayeedi waragewe o Joowo o. 5Ma enice ɛlɛ eyelek rak niini ɛlɛ Pitɔr, ma vurta iiya eyelek ɛlɛ nuyak ween amɔtɔ ram dook. 6Ma bodo iitene oman iiya eyelek ɛlɛ ɔl ci meel kujuk ɔl ceen eet tur lak tur (500) ole baal gɔɔn ano nɔɔnɔ e. Adaayitɔ ɔl ogɛn ole nicoko, maje ci meelik ŋaatineeŋ ŋaan arogi. 7Ma bodo iitene oman ayelek ɛlɛ Jemis. Iiya ni vurta eyelek ɛlɛ toonnyak dook.

8Ma eci aṯornɛkɛ o iiya buk eyeleyan niini ɛlɛ aneet. Makacin kagawa Jook gole ci olla aku boyoŋyoŋ calaŋ aga ɔl kiyo dole o gɔɔn ilalyannyai o. 9Agɔɔn zin niini nɔkɔ o, eeci keen naana cɛlbɛz toonnyawɛ dook. Ma alaŋ waan buk kaganona ŋaati awuyan ɔl aneet kizi toonnyai, eeci baale kagidi ɔl o tuwento ɔrɔɔt. 10Bar zin Jooi bonate onin amayuwan aneet kibil kiyo acinaŋ noko. Ma mayuwɛnɛt oninɛ amayukan aneet, alaŋ een gi ci labak, eeci kiiya kiliŋliŋa naana ɔrɔɔt kujuk toonnyak dook. Alaŋ zin bar kaliŋliŋ dɔyize can, bar bonat o Joowo been dɔyiz onin nɛɛn ci kaliŋliŋɛ o. 11Zin mã kuuwai kaviyak o Joowo naana, karabɔŋ uuwak toonnyawa ogɛn, adoye dook nɔkɔ. Naaga dook kuuwaka zɔɔz nico, ma atuyu niiga dook zɔɔz nico.

Ŋaazi onai daayiza

12Ma kaviyawa o gɔɔn kuuwayeka naaga ɔl akati ŋaazi o Yesu daayiza. Zin mã itiŋawi Jooi Yesu daayiza o, ku aziyu niiga nɛ, “Alaŋ ɔl iŋaaz daayiza?” 13Mã alaŋ ɔl iŋaaz daayiza, ŋaan da buk koca Yesu Kiristo kitiŋa daayiza. 14Mazin da Yesu Kiristo kizi gi ci ŋaan kitiŋa daayiza, akɔmnet waan ageeta gi ci ka kuuwakteyuŋ igeet, ma akɔm waan buk niiga gi ci ka utuweec. 15Buk mã ŋaan da didi kitiŋawi Jooi Yesu Kiristo daayiza, keegina koca naaga dook voloŋnyok, eeci gɔɔn kaneka ɔl nɛ, “Itiŋawi Jooi Yesu daayiza.” Buk mã alaŋ katin iŋaani Jooi ɔl daayiza, ŋaan da didi kitiŋawi niini Yesu daayiza. 16Eeci mã alaŋ iŋaaz ɔl daayiza, ŋaan da buk koca kitiŋawi Jooi Yesu daayiza. 17Mazi ŋaan kitiŋawi Jooi Yesu Kiristo daayiza, koca tuwɛn cunooŋ o looc doon, ma ŋaan anyaku oŋɛ nɔkɔ. 18Buk koca ɔl o atu Yesu, ma adaayitɔ, ɔɔtɔ niigi izi nɛɛn. 19Mã katu naaga Yesu giye ci akati rogɛt ci kanyak inoko o doon, kapirna koca naaga kujuket ɔl o loocu dook gaga nɔkɔ.

20Bar zin didi Jooi itiŋawi Yesu Kiristo daayiza. Ma ŋaazi oninɛ ayeleket ageet gi o tiŋeere buk iŋaani Jooi ɔl o adaai dook daayiza. 21Anyaak baale laadun daayiz looc ɛɛti codoi ṯɔr nɔkɔ. Ma buk gole ci atobɔ ki nico anyaa bodo ŋaazi daayiza ɛɛti codoi ṯɔr nɔkɔ. 22Zin buk kiyo adaai ɔl dook giye o eeginɛ niigi dɔl o dɔl o Adam o, buk gole ci abil nɔkɔ tiŋeere iŋaani Jooi ɔl dook daayiza giye o oromtozɛkɛ niigi Yesu Kiristo. 23Ma kaala nici akanai katin kɛzɛdjai nɔkɔ. Kiristo nɛɛn o itiŋa daayiza ɔɔwa. Mazi katin abadaak niini looc, iŋaaz ɔl oginɛ atu nɔɔnɔ dook daayiza. 24Ma vurta iiya ni looc dican. Ma iitene nice uulal katin Kiristo doyizok o alaat o loocu dook kibeen alaazɛt o Loryento abali niini looc. Mazi odot, odoma ni niini anyek baliin onin Jook ween baatinai. 25Kiristo nɛɛn o abal rak ɔl dook zɛɛ ma amɔk Jooi ɔl o amarnin nɔɔnɔ dook. Anyek ni Jooi Kiristo korocek nɔɔgɔ looc zɔɔnɛ. 26Ma vurta ɔmɔgɛ ni miroiti o aṯornɛkɛ een daayiz. 27Azi waragɛwi o Joowo nɛ, “Anyek Jooi ŋɛɛrin korocek kaal dook looc zɔɔnɛ ogin.” Zin giye nico kaga naaga abal didi tiŋeere Yesu kaal dook. Ma zɔɔz nici alaŋ akati gi ci ka katin kabali Yesu Jook, eeci Jook nɛɛn o anyek nɔɔnɔ kabal kaal nicoko dook. 28Ma iitene ci katin anyekɛ Jooi Yesu Kiristo kaal dook e, buk niinilya ween ŋɛɛrti Joowo abadaan ɛlɛ kizi kidic ŋaati baatin o anyek nɔɔnɔ kaal nicoko kabal, ka zin enice kabal kaal dook Jooi doon.

29Anyak gɔɔn ɔl oogi ci oony eleeti ka korogozit niigi gɔnɔgi ci adaayitɔ laadun. Zin mã alaŋ aga niigi iŋaaz ɔl bodo daayiza, oony zin eleeti ka korogozit gɔnɔgi ku? 30Matɛ calaŋ kaga naana kiŋaaz katin daayiza, alaŋ waan koca gɔɔn kakɔyɛ ɛlɛ can o daayiza tup. 31Dɔl o yaai, didilɛ kaduwakuŋ igeet, kaboca gɔɔn naana daayiza iinya dook. Kaduwakuŋ zɔɔz nico o, eeci kabololuŋ naana igeet, ma katalnɛ ɔrɔɔt giye o oromtozeku niiga Yesu Kiristo ween Manyi ona. 32Iiten baale kagidei naana ɔrɔɔt ɛlɛ Evesosa ŋaato. Kabil waanice kiyo koorona ki kelegit o mooti o. Mã alaŋ zin iŋaani Jooi ɔl daayiza, kagoon zin da naana nɔkɔ o ka kutuguwozeyan gi ci abon jaŋ? Bar zin mã alaŋ iŋaaz ɔl daayiza, abon kadake, ma kawot nyaantanɛ labak, eeci tiŋeere kadaai.

33Má anyeku ɔl oogi kalabtawuŋ igeet. Mã orkoryu been ɔl ci agɔɔn kaal ci gɛr, agoonu buk koca niiga kaal ci gɛr kiyo niigi o. 34Abon zin abaabaninu juruŋ ka otoŋit oŋɛ. Kacin ɔl ci miliny ŋaatunooŋ alaŋ aga Jook. Kazi nɔkɔ o, ka kaamuŋ igeet alyaani giye nico.

Eleeti ci ɔl o iŋaaz daayiza

35Karabɔŋ bar ajine ɛɛti oman azi nɛ, “Ka dim ɔl o adaayitɔ kitiŋgazɔ bodo daayiza ku? Ka kanyayit bodo niigi eleeti ci ɛɛl ku?” 36Ma ɛɛti ci ajin zɔɔz ci abil nɔkɔ o tarbal niini ɔrɔɔt. Eeci agayu niiga mã aḏuku ḏowo, adaai rak, ma vurta udunta ni. 37Ma ḏowo ci gɔɔn aḏuku niiga o, ma een labi, karabɔŋ een ḏowo ci kaal oogi, olla ḏowo doon. Ŋaan rak kanyayit niigi kaŋaya kiyo tiŋeere ma udunta e. 38Bar zin anyek Jooi ḏowo kudunta kanyayit eleeti eo arɔɔŋi niini, ma anyek gɔɔn ḏowoc co ɛlɛ ci aganɔ ki nɔɔnɔ.

39Ma eleeti ci kaal ci arogi loota ŋina noko dook aŋɔrɔwɔ. Awɔ ɛlɛ ci eet ci deer doon. Awɔ ɛlɛ ci kelegto doon. Awɔ ɛlɛ ci kibaalico doon. Awɔ ɛlɛ ci kulugto doon. 40Anyak kaala o ɛɛl tammu tadena eleeti cigeec doon. Ma anyak kaala ci ɛɛl loota o eleeti cigeec doon. Ma linati ci kaal ci ɛɛl tamma e aŋɔrɔwɔ kibeen linat ci kaal ci ɛɛl loota o. 41Anyak ii linat cin doon. Anyak nyɛlɔyi linat cin doon. Anyak monyonya linat cineeŋ doon. Bodo buk monyonya niigi alya aŋɔrɔwɔ linata, anyak gɔɔn ceeni linat cin doon.

42Mazin gɔl nici atobɔ ki eleeti ci ɔl ci deer katin ma iŋaaz daayiza. Ma adaai ɛɛti ci deer, ook ɛlɛ cinɛ loocu noko izi nɛɛn kiyo ḏowoc o aḏowɛ o. Mazi itiŋawi Jooi eet ci deer daayiza alye ci colai, urugun niini izi nɛɛn. 43Ma ada ɔl eet ci deer, alaŋ bodo ɛlɛ cinɛ o alina, ma buk alaŋ adɔi. Mazi iŋaaz daayiza, alina niini ɔrɔɔt, ma buk adɔi kak. 44Ma adaai ɛɛti, ada ɔl ɛlɛ onin loocu ŋina. Mazi iŋaaz niini daayiza, anyonek nɔɔnɔ ɛlɛ o tammu tadenu, zin kiyo anyak niini ɛlɛ ci looc nico o, anyak buk bodo tiŋeere niini ɛlɛ ci tammu tadenu. 45Azi waragɛwi o Joowo nɛ, “Baale ɔɔwa e ɛɛnyca Jooi eet o kazi Adam, ma anyek nɔɔnɔ rogɛt.” Mazin bar Adam o katin aku vurta, niini vɔŋiz o aku ka kiiya kanyek ɔl korogit. 46Alaŋ zin rak kanyak naaga ɔɔwa eleeti o tammu tadenu. Bar kanyak rak eleeti o loocu. Ma vurta kanyayit ni eleeti o tammu tadenu. 47Baale ɛɛnycai Adam o oowu tɔdɔwaca loota ŋina, ma abaak niini baayiz ci eet o loocu. Maje Adam o vurto aku niini tammu tadena. 48Mazin ɔl o loocu atobɔ niigi kibeen eet baal ɛɛnycai tɔdɔwaca e. Maje ɔl o tammu tadenu atobɔ niigi kibeen eet baal aku tammu tadena e. 49Zin kiyo katobɔ naaga kibeen eet baal ɛɛnycai tɔdɔwaca e o, buk katin iitene oman katobɔ bodo naaga kibeen eet baal aku tamma e.

50Dɔl o yaai, zɔɔz nici akati gi ci eleeti cigaac kanyak naaga loota ŋina noko akɔm nɔɔgɔ ŋintineeŋ baliinte o Joowo. Eleeti ci loocu adaai noko akɔm nɔɔgɔ ŋintineeŋ rogete o abil been nɛɛn.

51-52Iziiktɔ di juruŋ. Karooŋ kuduwayuŋ gi ceen didi ŋaan laadun kagawɛ ce. Aṯornɛkɛ waanma lɔɔci iŋaan ɔl ogɛn ŋaatinai arogi nɔkɔ. Enice mazi abɛɛ toromba o aṯornɛkɛ, anyoneket ageet dook eleeti ci colai enico ɛlɛ kiyo abadi bɔrɔyɛ o. Ma iŋaaz ɔl baal adaayitɔ e dook daayiza, ma anyonek buk nɔɔgɔ dook eleeti ci colai. Ma alaŋ bodo naaga dook kadaai nɔkɔ been nɛɛn. 53Zin eleeti cigaac kanyak ame noko, abon ookci kiziti eleeti calaŋ ame. Ma eleeti cigaac gɔɔn adaai noko, abon ookci kizi eleeti ci arogi nɔkɔ been nɛɛn. 54Zin katin waanci akanan kaala nici, ma utuye eleeti ci gɔɔn adaai noko kizi eleeti cigaac arogi been nɛɛn, ɛlɛɛmnyai didi koca zɔɔz o ayeedi waragewe o Joowo azi nɛ, “Oṯorɛi daayizi. Omogun Jooi daayiz. 55Alaŋ bodo daayizi abada nɔkɔ been nɛɛn. Ɔkɔma daayiz dɔyiz onin gɔɔn aruyi ɔl kadaayitɔ.” 56Gɔɔn laadun naaga kadaai o, eeci kanyak oŋec. Ma oŋɛci anyak dɔyiz ŋaatinai o, eeci eyeleyet lotinowa o Joowo ageet kagaac oŋɛci niini gitaz. 57Abon zin naaga kanyek Jook zany, eeci anyet niini ageet dɔyiz ci kamogi daayiz ŋaaten Manyi ona Yesu Kiristo.

58Dɔl o yaai kareezuŋ, abon aruweku zɔɔ looc juruŋ calaŋ amoonu tuwɛnta. Emeda iliŋliŋit liŋliŋɔn o Manyi Yesu tup, eeci agayu niiga liŋliŋɔnti ci aliŋliŋoneku niiga nɔɔnɔ alaŋ een gi ci labak.

16

Guruc ci atiriti ɔl o tuwento gɔnɔgi

1Inoko zin giye ci akati guruc o ka itiriti ɔl o tuwento Jerusalɛma, abon agoonu niiga gi nico gole baal kaduwai ɔl o tuwento Galatiya e. 2Gɔɔn iinya o yubzento dook abon ɛɛti ceeni ŋaatunooŋ aŋɛra guruc ci aganɔ been guruc ogin ajowa. Anycek nɔɔnɔ kiyaŋ guruc nicoko. Utuguz nɔkɔ ka iiten ci kakunɛ kojowa guruc nicoko olotai odota. 3Mazi kakɔ karumnyuŋ, ŋaan kayeedi waragɛ, ma kitoon ɔl ci aŋeranu niiga kooti waragɛ nico been guruc Jerusalɛma. 4Matɛ kacin aganɔ ŋaati kakɔyɛ naana alya Jerusalɛma buk, ŋaan zin korkorya kibeen nɔɔgɔ.

Kaal ci arɔɔŋ Pɔl kutugu

5Inoko rak karooŋ kook looce o kazi Masidoniya. Enice ŋaan kakunakuŋ. 6Karooŋ kook rak koromtɛ kibeen igeet ŋinaante. Karabɔŋ kakɔ kaavɛ ŋaatunooŋ tagiz dook, zɛɛ mazi tɛ kɔrɔɔŋa weet, ŋaan zin enice atiritaŋ kook ŋaati tɛ karooŋ kooyi o. 7Alaŋ karooŋ kook kicinuŋ igeet ŋaati olla kadiiryuŋ, ma kadicei. Bar karooŋ kɔɔk kɔmɔn rak ŋaatunooŋ ŋinti wun, matɛ aziiŋnekan Manyi Yesu kutugu nɔkɔ. 8Maje rak inoko o karooŋ kaavu Evesosa ŋaato zɛɛ ma aku iiteni o kazi Pintikos. 9Eeci kanyei waŋi ci appe ŋaato ka rak kiliŋliŋi liŋliŋɔn o Joowo, mayo nuun amarninan ɔl ci meelik o.

10Mã akunakuŋ Timozi igeet ŋinaante, atalta nɔɔnɔ juruŋ, eeci aliŋliŋ buk niini liŋliŋɔn o Manyi Yesu Kiristo kiyo naana o. 11Akɔm ŋaatunooŋ eet ci ka kɛpɛz nɔɔnɔ, bar abon atiritu niiga nɔɔnɔ keronnye cin o juruŋ, ka katalɔ zɛɛ ma abadakan aneet ŋaato. Naana ŋaato karɛ nɔɔnɔ kibeen gɔnɔgi o orkor been nɔɔnɔ.

12Inoko zin giye ci akati Apolos ween gɔtɔna ona tuwɛnta, kilalei gɔɔn nɔɔnɔ tup ka waan korkorit niini been ɔl o tuwento oogi kɔɔt kicintuŋ igeet. Bar zin ŋaan rak inoko kɔrɔɔŋ weet ci akunakuŋ igeet. Mã ajowa waŋi, ŋaan akunakuŋ.

Zɔɔz o Pɔl aṯornɛkɛ

13Iziti zin vililɛ juruŋ. Uruktek zɔɔ looc tuwente unooŋ. Iziti mootɛ. Abon adoŋnu kak. 14Utuguz kaal dook rɛɛzɔnta.

15Dɔl o yaai, agayu ri niiga zɔɔz o Istavanas been ɔl o tatok onin. Niigi ɔl baal laadun atu Yesu Kiristo ɔɔwa looce unooŋ kazi Akaya e nɛɛn. Ma arek niigi zinzeeti ugeecik dook liŋliŋɔn ci ka kitiriti ɔl o tuwento. 16Kilalekuŋ zin naana igeet ka iziiyit ɔl ci ɛɛl kiyo niigi o. Ma abon buk aziiŋnu niiga ɔl dook o aliŋliŋ kibeen nɔɔgɔ.

17Katalnɛ naana ɔrɔɔt ɛlɛ, eeci Istavanas ki Vortunatas been Akayakus ivitayan aneeta ŋaato, ma ivita anycan niigi aneet katalɔ, eeci iiten baale alaŋ katalnɛ giye o eeginu niiga rɛɛnɛ. 18Anycan zin niigi aneet katalɔ, kiyo buk gɔɔn anyuŋ niigi igeet ataltɔ o. Ma ɔl ci ɛɛl nɔkɔ, abon atitinyu niiga nɔɔgɔ ɔrɔɔt.

19Azaayuŋ zin ɔl o tuwento dook looce o kazi Asiya ŋaato. Buk Akila been Parsila kibeen ɔl o tuwento gɔɔn avɔ adiŋdiŋan Jook ole uneeŋ azaayuŋ igeet ɔrɔɔt zaare o Manyi Yesu. 20Buk ɔl o tuwento dook ŋaato azaayuŋ igeet. Azaayɔ zin buk gɔɔn niiga maany rɛɛzɔnta eo ɔl o tuwento.

21Kayeedi zoozok ci kazaayuŋ noko naana Pɔl aziite onan maany.

22Mã anyak eet calaŋ arɛɛz Manyi Yesu Kiristo, aavi toriin ŋaatin.

Ija zin kataman Manyi onaaŋ.

23Abon bai dɛtɛni o Manyi ona Yesu Kiristo aavi ŋaatunooŋ.

24Kazaayuŋ zin reezinte ci ziniz onan igeet dook o oromtozeyu Yesu Kiristo. Nɔɔnɔ nɛɛn.