Rüma

Dene köcökpa te Pawülü ba fü wü kpara ka Yesu agbü Rüma

Rüma

Masere si-ngü

Ta gbü wü re la, *Rüma ta kpah de gara mere kötï füh kotö ne. *Kayïsara, te di de mere miri ka wü Rüma ne, ngbü ta gbü nzö mere bi nguwa wü kpara, te nga nzö mere bi wü sü ꞌburu me-ye. Kpah bala, mere bi wü gara kpara te nga nzö wü sü, ngbü kpah endoro agbü Rüma kpala.

Gbü re te Pawülü ngbü eba köcökpa ne tete, engu ngbü engbü ka-ye ta agbü tö ka wü *Giriki. Engu ngbü ta ereke te-ye, teka anü agbü Yerüsalema de jiase, ta te wü *kpara ka Yesu de kpala biti, teka atima fü wü mürü cïnga agbü Yerüsalema ne. (Sapïta 15:25-26)

Teka mere bi re, Pawülü ngbü ta endoro gbü tö ka Asïya bete tö ka wü Giriki, da emala ngü ka Yesu fü wü kpara. Fütanga ngü la, fü engu adu afï ngü, gü ba, tima ka-ni gbü wü tö la tï la eyi bala. Engu koro ta agbü Rüma te enga gina nda la de. Amba engu le ta anü kpala, angü Rüma de mere kötï. Engu le ta kpah anü agbü gara kötï de ïrï ye Sïpanïya, angü wü kpara ka tö la je ngü ka Yesu nda-wü la de. Fü Pawülü angbü efï, gü ba, te ni ce jiase la eyi fü wü kpara ka Yesu agbü Yerüsalema la, ni ena areke te-ni teka anü sü agbü Rüma. Fü ni adu ayia gbü Rüma sela anü sü agbü Sïpanïya. Te di bala, wü kpara ka Yesu agbü Rüma ena ale ta-ngü te ni, teka nünü ka-ni de agbü Sïpanïya ne me-wü. (Sapïta 15:22-24)

Dela si-ngü te Pawülü ba köcökpa ne tete, angü engu ngbü ereke te-ye, teka nünü ka-ye agbü Rüma. Engu le asere fïngangü ka-ye ꞌburu fü wü kpara agbü Rüma, teka ngü ka Yesu, teka de wüh wu si-ngü, de te ni ele anü arï wü kpara di agbü Sïpanïya ne. (Sapïta 15:14-21*)

Amba wü ngü la mere te-wü baka te Pawülü ngbü ele ne nda de. Angü, te engu nü koro tete agbü Yerüsalema ne, fü wü vügü ayia azoro engu, agü agbü ku bü kükürü bala. Wüh le ta amörö engu amörö, amba wüh du fü ngü, du tima wü marajümïya, aza engu, anü sü di agbü Rüma, teka de wüh kolo ngü kaka engagira mere miri ka Rüma. (Mürü Tima 21:27–28:31).

Mere kpeke ngü, de te Pawülü ba gbü köcökpa ne, ladü gbü Sapïta 1:16-17, te gü ba, “Wü di enga wüna, ma wu eyi, gü ba, ngü ka Miri Yesu ne, ah ka-ye de mere kpeke ngü, angü wazi Me ladü gbügbü na, teka aküwa wü kpara, te ewü ena ato maguma wü fefe na, anga wüh de wü di enga *Yïsarayele, anga wü *ganzi kpara. Ngü la ngbü esere züka kaje fü nih, wü kpara te ngü ka-nih ena areke tete na mbi gbü jia Me. Te mü to maguma mü fü Yesu *Kurisito de la, ngü ka-mü tï areke gbü jia Me nda kpah de. Ah ka-ye bü duu baka ngü ta te Me mala, gü ba, ‘Mene wü kpara, te ewü le ngü ka-ni, Me, de maguma wü biringbö ne, ni ena aceka ewü baka züka wü kpara ka-ni fanü, fü ni adu aküwa ewü fï mere badi.’ ”

Wü ngü te mü ena amaka gbü köcökpa ka wü Rüma ne, wüh dene.

Sapïta 1:1-17 Mere ngü te di gbü köcökpa ne

Sapïta 1:18–3:20 Wü kpara ꞌburu ngbü ekpi akpi teka siti ngü ka-wü

Sapïta 3:21–4:25 Dene ngü te ena areke wü kpara gbü jia Me

Sapïta 5:1–8:39 Yesu fa nih eyi gbü siti ngü ka-nih

Sapïta 9:1–11:36 Ngü ka wü di enga Yïsarayele

Sapïta 12:1–15:13 Ngbüngbü ka wü kpara ka Yesu

Sapïta 15:14–16:27 Adu ngü

Dene mandï ka Pawülü fü wü kpara ka Rüma

¹De-yi, wü *kpara ka Yesu Kurisito, te yi di agbü *Rüma, de-ra Pawülü, te ma di de labï ka Yesu *Kurisito ne, ma ngbü eba köcökpa ne fü yi me-ra, angü ma de *mürü tima kaka. Engu fe ra me-ye, fü ah ao ra, adi emala nga ngü ka-ye, ka Yesu, fü wü kpara, gü ba, “Me le nih fa sü.” ²Me mala ta ngü eyi gügü, gömö wü *mürü dofo ka-ye, gü ba, “Ni ena atima Ye ni, te ena akoro aküwa nih.” Fü wü mürü dofo ayia aba ta ngü la, gbü *Ngari Me. ³Kpara te engu tima ne, ah de Yesu Kurisito, te di de Miri ka-nih ne. Wüh bï engu ta baka kpara füh kotö ne, gbü nguwa Miri *Davidi, te di ta de mere miri ka-a, wü *Yïsarayele ne. ⁴Amba Yesu ka-ye de Ye Me, te Me tima kü agbü kpï. Nih tï eyi awu, gü ba, Yesu de Ye Me, angü Me sere ngü kaka fü nih, gü ba, engu de Ye ni fanü fanü, teka wazi te Me zükü engu di gbü kpi ne. ⁵Teka ngü de te Miri Yesu mere la, Me te engu di de mürü *züka maguma ne, le ra fa sü. Fü engu afe ra, ao mürü tima ka Miri Yesu, de ma di emala ngü kaka fü nguwa wü kpara füh kotö ne, teka de wüh fü maguma wü, adi eje ngü kaka, da elala te rïrï kaka.

^6-7Dela si-ngü te ma ba köcökpa ne tete fü yi, angü ngü la kpah teka yi, wü kpara ka Yesu Kurisito de agbü Rüma kpala ne. Me le yi fa sü, fü ah ayia afe yi wü kpara ka-ye. Ah le de Wö nih Me bete Miri Yesu Kurisito ngbü de yi, da eto gu ngü ka-wü fü yi de züka maguma wü.

Dene ngü te ma ngbü eo gümü yi, wü kpara ka Rüma, di

⁸Dene gina ngü te ma ele amala fü yi. Ma ngbü egbo nga ïrï Me tüngü yi ꞌburu, te ïrï Miri ka-nih Yesu. Kükürü de, angü ma wu eyi, gü ba, yi zoro ngü ka Yesu eyi de kpa yi ꞌbasu. Te di bala, ngü ka-yi la wü baya eyi gbü wü sü ꞌburu. ⁹Me, te ma ngbü emere tima kaka de maguma ra biringbö, da emala ngü ka Yeye na fü wü kpara ne, ah wu eyi kpo, gü ba, to ra ïrï tüngü yi de. ¹⁰Angü ma ngbü eyi-tata tüngü yi gbü wü sïkpï ꞌburu, de engu ü kaje fere, de ma nü gü jia ra te yi kpala, te engu le eyi la. ¹¹Gümü yi ngbü eke ra cu efa sü, kükürü de, angü ma le arï yi de ngü ka Me, teka de yi maka wazi, arü di kpekpeke. ¹²Te di bala, te nih ngbü tundu la, ngü la ena ato wazi fü nih. Angü nih ena angbü baka ndugu wa, te wüh dünda adünda la. Angü ma ena amaka wazi teka ngü ka-yi, fü yi adu amaka wazi kpah teka ngü ka-ra. ¹³Wü di enga wüna, ma ngbü emala fü yi dene zu ngü, gü ba, ma le ta teka akoro kpaka yi kpala kere ne, amba ma gïrï kaje eyi bi ma, angü wü gara ngü ngbü fï bü da etïrï ra. Te Me ü kaje fere la, ma ena akoro, teka amala ngü ka Yesu agbü sü ka-yi kpala, de wü kpara to maguma fü wü Yesu, kpah baka te ma ngbü emere gbü wü gara sü ne. ¹⁴Angü ah le de ma mala ngü ka Miri Yesu, fü nguwa wü kpara füh kotö ne ꞌburu, angü ah de ngü, te engu fe ra tekaka na me-ye. Ah le de ma mala ngü ka Miri Yesu la fü wü kpeke kpara de wü töndö kpara, wü kpara te ewü wu ngü fa sü, kpah de mene ewü te ewü wu ngü nda-wü de ne. ¹⁵Te di bala, ma le kpah akoro amala ngü ka Miri Yesu fü wü kpara agbü sü ka-yi agbü *Rüma kpala.

Dene ngari Miri Yesu te ngbü eküwa wü kpara

¹⁶Wü di enga wüna, ma wu eyi, gü ba, ngü ka Miri Yesu ne, ah ka-ye de mere kpeke ngü. Angü wazi Me ladü gbügbü na, teka aküwa wü kpara, te ewü ena ato maguma wü fefe na, anga wüh de wü di enga *Yïsarayele, anga wü *ganzi kpara. ¹⁷Ngü la ngbü esere züka kaje fü nih, wü kpara te ngü ka-nih ena areke tete na mbi gbü jia Me. Te mü to maguma mü fü Yesu Kurisito de la, ngü ka-mü tï areke gbü jia Me nda kpah de, angü gara kaje nda ma. Ah ka-ye bü duu baka ngü ta te Me mala, gü ba, “Mene wü kpara, te ewü le ngü ka-ni, Me, de maguma wü biringbö ne, ni ena aceka ewü baka züka wü kpara ka-ni fanü, fü ni adu aküwa ewü fï mere badi.”1:17 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Abakuka 2:4.

Dene wü siti ngü te wü kpara ngbü emere gbü jia Me

¹⁸Wü di enga wüna, ma ngbü emala fü yi dene zu ngü. Ah le de yi wu awu, gü ba, maguma Me ngbü enzu eküte wü kpara füh kotö ne, teka wü *siti ngü te ewü ngbü emere ne. Angü wüh ngbü emere fï bü siti ngü, te Me le de. Wü siti ngü ka-ewü la, siti fïngangü ka-ewü eyi, angü wüh le adi emere zu ngü, de te Me ngbü ele ne, nda-wü de. ¹⁹Maguma Me ngbü enzu eküte ewü, angü güje ewü ma. Te güje ewü ena adi ta ladü la, de bane ngü ka Me rï eyi gbü nzö ewü. Angü Me ngbü fï bü esere ngü ka-ye la fü ewü, teka mere bi wü re, wüh je ngü la nda-wü de. ²⁰Ah kpo kü ta te enga gina, te Me o kotö ne tete na, engu sere te-ye fü wü kpara baka mere mürü wazi, teka mere bi züka wü e, te engu mere de füh kotö ne. Teka ngü la, wü kpara ꞌburu tï eyi awu, gü ba, Me ladü. Anga te nih tï awu engu de jia nih kpah de la, wü e de te engu mere la, tï eyi asere wazi kaka fü nih. Amba wü kpara le afü fïngangü ka-wü nda-wü de. Te di bala, Me ena ato kuru te wü kpara de bala ato, te gara. Wüh tï aküwa gbü lïya ka Me nda-wü de, angü wüh ngbü emere ngü la ladru! ²¹Wüh wu eyi kpo, gü ba, Me ladü. Wüh wu kpah kpo, gü ba, Me ngbü ele de ani di emere züka ngü. Amba wüh le adi emere züka ngü nda-wü de. Wüh cu ngü Me kpah de. Wüh gbo nga ïïrï na, teka züka ngü te engu ngbü emere fü ewü ne, kpah de. Te di bala, nzö ewü siti ka-ye eyi. Wüh ngbü efï ka-wü fï bü töndö wü kükürü ngü ka-wü. ²²Wüh gü ba, “Ani de kpeke kpara! Ani wu wü ngü ꞌburu kpo!” Amba wüh ka-wü de töndö wü kpara, te ewü wu ngü kpo de. ²³Wüh le agbo nga Mere Me agbü kpï, te di de mürü wazi ne, nda-wü de. Wüh o to wü ka-wü ꞌburu, angbü ecu ngü wü e, te wüh ngbü ereke de kpa wü, baka kuru kpara, anga kuru lu, anga kuru nü, de kuru gara wü e de füh kotö ne.

²⁴Teka kögö-nzö ka wü kpara la, fü Me adu afü kürüfe ye fü ewü, ace ewü, de wüh mere la siti wü ngü ka-wü la emere, baka te maguma ewü ngbü ele. Angü maguma ewü fiti ewü eyi, to gümü siti wü ngü la fü ewü. Te di bala, fü ewü akpo da emere ngü ka lümü esüka wü. ²⁵Wüh le züka ngü ka Me ne nda-wü de. Wüh ngbü ele ka-wü bü nzö wü töndö ngü ka-wü la. Wüh ngbü egbo nga gara wü e, de te Mere Me mere ne, da ecu ngü wü e la. Amba wüh ena adi ecu ta bala ngü Mere Me, de te engu mere wü e la me-ye ne, da egbo nganga na, de bane ah ena adi ta mbi. Te di bala, ah le de nih di egbo nga ïrï Me tenga wü sïkpï ꞌburu! ^26-27Baka te wüh le ngü ka Me nda-wü de ne, Me ce ewü eyi, de siti gümü ngü ka lümü la emaguma ewü bala. Wü komoko du ce da engbü de wü würüse ka, fü gümü wü bu wü, komoko, adu angbü eke ewü ka-ye nda tïne me-ye. Fü ewü akpo da emere ngü ka lümü esüka wü, de wü bu wü, komoko. Kpah bala, wü würüse du ce da engbü de wü komoko kpo, fü gümü wü bu wü, würüse, adu angbü eke ewü ka-ye me-ye. Fü Me ayia ato kuru te wü kpara la ꞌburu. Ah to kuru la te ewü mbi, teka ngü ka lümü, de te ewü ngbü emere la.

²⁸Wü kpara la le ao fïngangü ka-wü, teka adi emere wü ngü te Me ngbü ele ne, nda-wü de. Teka ngü la, fü Me ayia ace ewü, de wüh di emere wü ngü te tï de, teka siti fïngangü ka-ewü la. ^29-30Siti ngü ka-ewü la sibi fa sü. Angü, te nga sïkpï ꞌburu, wüh ngbü efï ka-wü fï bü nga siti wü ngü, adi emere. Gara ewü de wü mürü gümü e. Gara ewü ngbü ekpü te-wü, da emere gü, da emömörö te-wü. Gara ewü ngbü da emere kanga esüka wü. Gara ewü ngbü efiti wü bu wü. Gara ewü ngbü endoro de ambalaꞌba, da edi ngü te wü bu wü. Gara ewü ngbü ekpü Me. Gara ewü ngbü esoko wü bu wü asoko, fü ewü angbü ecu ꞌduwa ngü wü. Gara ewü le aje ngü ka wü wö wü, de wü ni wü, kpah de. ³¹Wü kpara la, wüh ka-wü töndö wü kpara, te ewü wu ngü ka Me de. Gara ewü ngbü emere mani, da esutu wu, angü wü ngü te ewü ngbü emala ne, wüh mere bala nda-wü de. Gara ewü le wü di enga ni wü kpah de. Gara ewü wu cïnga kpara biringbö bane kpah de. ³²Amba wü kpara la wu kpo, gü ba, mene wü kpara te ewü ngbü emere wü siti ngü de bala, Me ena amörö ewü asidi. Wüh wu ngü ka Me la reke areke, amba wüh le ace da emere wü siti ngü la nda-wü de. Wüh ngbü fï bü emere ngü la, enü di kpa engagira nü, baka te ewü ngbü ele. Fü ewü angbü efiti wü bu wü, de wüh di emere kpah baka ani.

Dene kaje, te Me ena aye süka ngü ka wü kpara tete

¹Enga wüna, mü ngbü efï, gü ba, “Ni de züka kpara, te ni tï eyi akolo ngü ka wü bu ni?” Kpara te o mü miri neh da? Te mü fï, gü ba, “Ngü ka wü bu ni esiti, Me ena ato kuru te ewü la,” te di bala, ah le de mü fï ngü la mbi mbi mbi feke. Te mü mala, gü ba, “Wü bu ni ngbü emere *siti ngü la,” mü ngbü efï, gü ba, “Me wu siti ngü ka-ni nda de?” Te di bala, mü ngbü eza mere lïya la, eo gbü nzö mü de tete-mü! Me ena ato kuru te mü ato, angü mü ngbü emere ngü la kpah bala. ²Me ngbü ekolo ngü ka siti wü kpara de bala me-ye. Angü nih wu kpo, gü ba, engu ena akolo ngü la mbi, areke areke. ³Enga wüna, te mü ngbü kpah emere siti ngü baka nda wü bü mü de bala, fü mü adu afü te-mü, angbü da ekolo lïya ka wü bu mü la, mü efï nda-mü, gü ba, ni ena aküwa gbü lïya ka Me? Ah bala de! ^4-5Yi ngbü efï, gü ba, “Me wu siti ngü ka-ani de. Ah tï ato kuru te ani kpah de.” Amba ah bala de! Me le yi de *züka maguma ye. Te di bala, engu le ato kuru te yi kere la de, me-ye, angü ah ce lakï eyi fü yi, de yi fü maguma yi, teka fü yi aküwa. Amba te nzö yi kpekpeke, yi le ace wü siti ngü ka-yi la fï de la, yi tï aküwa kpah de! *Adu sïkpï ena akoro, te Me ena aye süka ngü ka wü kpara ꞌburu. Gbü sïkpï la, Me ena ato mere kuru te yi, angü yi ngbü efala züka ngü kaka-na ne afala. ⁶Te yi ngbü emere siti ngü la, Me ena ato kuru te yi. Amba te yi ngbü emere züka ngü la, Me ena aküwa yi fï mere badi. ⁷Mene wü kpara, te ewü ngbü eto te-wü fï bü da emere züka ngü, te reke areke gbü jia Me, fanü fanü Me ena agbo nga ïrï ewü, fü ah aküwa ewü fï mere badi. ⁸Wü gara kpara le züka ngü ka Me nda-wü de. Wüh ngbü efï ka-wü bü nga ngü ka-wü. Wüh ngbü eo to wü bü nzö teka adi emere siti ngü. Te di bala, maguma Me ena anzu eküte ewü, angü Me le siti ngü ka-ewü la nda de. ⁹Me ena ato kuru te wü kpara, te ewü ngbü emere siti ngü de bala ne ꞌburu, anga wüh de wü di enga *Yïsarayele, anga wüh de wü *ganzi kpara. Angü Me tï afüwa gara kpara biringbö nda de. ¹⁰Fü Me adu ato züka ngü fü mene wü kpara, de te wüh ngbü emere züka ngü ne, te wüh de wü di enga Yïsarayele, anga wü ganzi kpara. Angü engu ena agbo nga ewü ꞌburu, da eto wazi fü ewü, fü ewü adi engbü zözö, de gu maguma wü. ¹¹Engu ena akolo ngü ka wü kpara ꞌburu, te nga ngü te ewü ngbü emere, angü Me füwa kpara nda de.

^12-13Teka ngü ka wü di enga Yïsarayele, Me to ta *Rïrï ka-ye fü ewü eyi gügü gömö *Müse. Te wüh ngbü emere *siti ngü la, Me ena ato kuru te ewü, angü wüh le aje rïrï kaka-na de. Angü te mü ngbü eje Rïrï ka Me bü de güje mü kükürü, mü mere ngü engu de la, ngü la tï areke gbü jia Me nda de. Ah le de mü je Rïrï ka Me, ale de maguma mü, da emere ngü engu amere, teka fü ngü ka-mü angbü mbi gbü jia Me. Teka ngü ka wü *ganzi kpara, te ewü wu Rïrï ka Me te enga gina la de ne, te wüh mere siti ngü la, Me ena ato kuru te ewü kpah ato fanü fanü, angü wüh wu siti ngü ake züka ngü kpo. ¹⁴Amba wü ganzi kpara, te ewü wu ngü teka Rïrï ka Me nda-wü de ne, te wüh ngbü emere wü ngü te Me ngbü ele la, ah baka te wüh je Rïrï ka Me eyi. Angü ngü de te ewü ngbü emere ereke areke gbü jia Me ne, ah eyi baka Rïrï ka Me fü ewü. ¹⁵Ah ge baka te Me o Rïrï ka-ye la eyi emaguma ewü. Kpah bala, wüh tï eyi awu kpa emaguma wü, gü ba, wü ngü te ani ele amere, ah de züka ngü, anga ah de siti ngü. ¹⁶Me wu siti ngü emaguma wü kpara ꞌburu kpo. *Adu sïkpï ka Me ena akoro, te engu ena ao Yesu Kurisito, teka aye süka ngü ka wü kpara, baka ngü te ma ngbü fï bü erï wü kpara di ne. Angü gbü sïkpï la, engu ena aye süka ngü ka wü kpara mbi mbi mbi, kpini te nga wü ngü te di emaguma ewü.

¹⁷Te mü de enga Yïsarayele la, ah le de mü fï ngü ka-mü mbi mbi mbi. Yi ngbü ecu ngü yi, gü ba, “Ani de kpara ka Me. Ani ena aküwa teka ngü ka Rïrï ka Me, ta te engu to fü wü kundu ani esaka Müse ne?” Ah bala de! ¹⁸Wüh gü tamu Rïrï ka Müse eyi fü yi fanü. Yi wu züka ngü te ngbü ereke gbü jia Me ne, kpah kpo. Amba, te yi mere wü ngü engu la nda-yi de la, yi ena aküwa neh baye baye? ^19-20Yi ngbü emala, gü ba, “Me mala zu ngü ka-ye eyi ꞌburu ꞌburu fü wü kundu ani gömö Müse. Ani wu ngü ka Me kpo. Ani de kpeke kpara. Ani ngbü egü tamu ngü la fü wü bu ani. Ani ngbü erï wü kpara, te jia ewü ni ani, da esere kaje fü ewü, teka de wüh wu ngü ka Me.” ²¹Ah mbi, amba te yi ngbü erï wü bu yi de ngü ka Me la, yi le adi emere wü ngü la cu me-yi de, neh teka ne? Yi gü ba, “Kpara mere e azi e de,” anga yi du ngbü ezi e ka wü bu yi, teka ne? ²²Yi ngbü emala, gü ba, “Kpara mere e amere waza de,” amba yi di ngbü engbü de wü gara würüse gbü zi, neh teka ne? Yi gü ba, “Ngü ka faranda esiti. Ah le ta de wüh mofo ngü la de.” Te di bala, yi du ngbü enü ezü wü e, de te wüh ngbü eto gbü faranda, neh teka ne? ²³Yi gü ba, “Ani de wü kpara ka Me, angü ani wu ngü ka Me kpo.” Yi du ngbü eto lümü te Me cu me-yi, teka ne? Te di bala, yi le ngü ka Me de maguma yi fanü, nda-yi de. ²⁴Ngü ka-yi kpah baka ngü ka wü kundu yi, ta te wüh ba gbü *Ngari Me, gü ba, “Wü kpara ngbü esiti ïrï Me ne, teka ngü ka-yi, wü di enga Yïsarayele.”2:24 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Yïsaya 52:5.

Dene ngü teka wü di enga Yïsarayele

²⁵Wü di enga wüna, yi ngbü efï, gü ba, “Ani de kpara ka Me, angü ani tï eyi esa *basa?” Te yi ngbü emere zu ngü ka Me la, ngü ka basa ka-yi la ena adi de züka ngü fanü fanü. Amba, te yi mere *Rïrï ka Me mbi mbi de la, ngü ka basa ka-yi la ena adi de kükürü ngü. Ah tï areke yi gbü jia Me nda de. ²⁶Kpara te ngbü emere Rïrï ka Me de maguma ye ꞌburu, Me ena aceka engu baka züka kpara ka-ye, anga te engu tï eyi esa basa, anga ah tï esa basa kpah de la, ah mere ngü de. ²⁷Yi gü ba, “Ani de wü kpara ka Me. Ani ngbü emere gele ka Me, angü ani tï eyi esa basa.” Amba yi mere zu Rïrï ka Me nda-yi de. Wü gara kpara ladü, te ewü tï esa basa de ne, wüh du ngbü emere Rïrï ka Me me-wü ereke areke. Ngü la to lümü fü yi de? Yi ceka te-yi ꞌbe, angü Me ena ato kuru te yi gbü ngü la. ^28-29Ngü te ena ao yi mbi gbü jia Me, fü engu aceka yi baka züka wü kpara ka-ye ne, ah de ne ngü ne? Ah de ngü ka matï esa basa, baka te wü di enga *Yïsarayele ngbü emala ne? Ah bala de! Ah ka-ye de ngü ka *Nzïla Wazi Me te ngbü efü maguma kpara. Ngü ka gele tï areke ngü ka-mü gbü jia Me nda de. Te Nzïla Wazi Me fü maguma mü me-ye la, Me ena adu aceka mü cu baka züka kpara ka-ye. Amba te yi ngbü emere wü gele, teka de wü kpara di eceka ani baka züka wü kpara la, ah ena adi ka-ye de töndö ngü kükürü.

¹Amba nih tï eyi awu, gü ba, ngü ka wü di enga *Yïsarayele fa ngü ka wü *ganzi kpara eyi. ²Angü de-a wü di enga Yïsarayele, a de gina nguwa wü kpara, ta te Me sere ngü ka-ye fü a gbü *Ngari ye. ³Ah fanü, wü gara wü di enga Yïsarayele la le ngü ka Me de, amba yi mere e afï, gü ba, Me ena ace ewü ꞌburu ace, teka ngü ka wü bu wü, la de. Me tï ace ewü ꞌburu ꞌburu de, angü wüh de wü *vüngüte kaka. ⁴Te di bala, Me ngbü fï bü emere wü ngü te engu ngbü emala. Ah tï afü ngü ka-ye, baka nda wü kpara füh kotö ne, te ewü ngbü esutu wu ne, nda de. Angü Miri *Davidi ba ta ngü la eyi gbü Ngari Me, gü ba, “Wayi bala Me, gbü wü ngü ka-mü, te mü ngbü emala ꞌburu, mü su wu nda-mü de, mü ngbü emere ngü la te bala. Kükürü de, angü, te mü kolo ngü ka wü kpara la, wü kpara ꞌburu ena awu, gü ba, mü kolo ngü la eyi mbi reke areke.”3:4 Mü ena amaka ngü la gbü Ci ka wü Davidi 51:4.

⁵Gara kpara tï eyi amala, gü ba, “Te ni mere *siti ngü la, ngü la tï eyi asere fü wü kpara, gü ba, Me ka-ye de züka kpara duu me-ye. Te di bala, Me ena ato kuru te ni teka ngü la, neh teka ne?” ⁶Dela, ah de töndö ngü de? Me de kpara te ngbü ekolo ngü ka wü kpara ꞌburu ereke areke. Teka ngü la, Me tï eyi ato kuru te nih, teka dürü ngü ka-nih. ⁷Gara kpara ena aga yïkï, gü ba, “Te wü kpara di ngbü egbo nga ïrï Me, teka *siti ngü te ni ngbü emere ne la, Me ena adu ato kuru te ni, teka siti ngü la, neh teka ne?” ⁸Ngü la, ah ge baka e te wüh ga, nih tï eyi adi emere siti ngü, angü züka ngü ena akoro gbü ngü ka-nih la, fü wü kpara adu agbo nga ïrï Me, teka wü siti ngü te ni ngbü emere la. Dela ne töndö ngü ne? Wü gara kpara ngbü esiti ïrï a, gü ba, a ngbü kpah cu emala ngü bala me-a. Dela mere siti wu. Me ena ato kuru te mene wü kpara, te ewü ngbü emala ngü de bala ne, te gara.

⁹Wü gara ngbü efï nda-wü, gü ba, ngü ka-ani, wü di enga Yïsarayele, reke fa nda nguwa gara wü kpara. Amba ah bala de. Angü wü kpara füh kotö ne ꞌburu ngbü emere siti ngü. Te di bala Me ena ato kuru te wü siti wü kpara la ꞌburu, kpah baka ngü te ma mala fü yi la. Anga wüh de wü di enga Yïsarayele, anga nguwa *ganzi wü kpara. ¹⁰Ah kpah baka ngü ta te wüh ba gbü Ngari Me gügü, gü ba, “Kpara biringbö, te ngbü emere züka ngü gbü jia Me, nda kü ma. ¹¹Kpara biringbö te ngü ka Me rï eyi gbü nzönzö na mbi mbi mbi, nda ma. Kpara te to te-ye adi emere ngü ka Me de maguma ye ꞌburu ꞌburu, nda kpah ma. ¹²Wü kpara ꞌburu ce ngü ka Me eyi. Wüh fü te-wü eyi ꞌburu emere bi siti ngü gbü jia Me. Kpara biringbö te ngbü emere züka ngü nda ma.3:12 Mü ena amaka ngü la gbü Ci ka wü Davidi 14:1-3.¹³Wü ngü te wüh ngbü emala, ngbü esere nga siti ngü ka-ewü, te ewü ngbü efï, angü ngü ka-ewü la koro eyi baka zizi e, te sese ngbü efu afu. Wüh ngbü fï bü esu wu,3:13 Mü ena amaka ngü la gbü Ci ka wü Davidi 5:9. da edi ngü te wü bu wü, kpah da emala wü gara kpeke ngü, te ngbü ecuru wü bu wü, baka kpürü, te ngbü ede kpara me-ye.3:13 Mü ena amaka ngü la gbü Ci ka wü Davidi 140:3.¹⁴Bi lara ngü sibi gömö ewü fa sü, angü wüh ngbü fï bü esoko wü bu wü, da esiri ewü. Fü ngü la angbü eto cïnga emaguma wü bu wü la efa sü.3:14 Mü ena amaka ngü la gbü Ci ka wü Davidi 10:7.¹⁵Maguma ewü ngbü enzu kere kere, fü ewü angbü emörö kpara teka siti maguma wü la. ¹⁶Gbü wü sü ꞌburu te ewü ngbü ekoro tete, wüh ngbü fï bü eto cïnga te wü bu wü. ¹⁷Wüh le züka ngü, te ngbü eto gu ngü ne, nda-wü de.3:17 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Yïsaya 59:7-8.¹⁸Wüh le ngü ka Me ꞌburu ꞌburu de. Wüh kpe cürü Me kpah de.”3:18 Mü ena amaka ngü la gbü Ci ka wü Davidi 36:1. Dela ngü te wüh ba gbü Ngari Me, teka wü kpara te ewü ngbü emere siti ngü de bala ne.

¹⁹Wü di enga wüna, dela ngü te ma le amala fü yi, gü ba, kpara biringbö, te di züka kpara gbü jia Me, nda ma. De-a, wü di enga *Yïsarayele, ah le de a wu awu, gü ba, a kpah de siti wü kpara, Me ena ato kuru te a kpah ato teka *siti ngü ka-a, angü *Ngari Me mala bala. Te di bala, kpara biringbö füh kotö sene, te ena aga yïkï, nda ma. Angü Me ena ato kuru te wü kpara füh kotö ne ꞌburu, anga ah ena adi de wü di enga Yïsarayele, anga wü *ganzi kpara. ²⁰Kpara biringbö ladü te ngbü emere wü *Rïrï ka Me la ꞌburu ereke areke fanü? Kpara te mere ngü la bala nda kü ma! Angü kpara biringbö te to tadu te Me gbü ngü ka Rïrï la nda kü ma! Amba Rïrï ka Me la ngbü esere fü nih, nga wü siti ngü, de te nih ngbü emere ne.

Dene ngü te ena areke wü kpara gbü jia Me

^21-22Wü di enga wüna, Me fï nga kaje, te ngü ka-nih ena akoro tete mbi gbü jia ni Me, ne eyi cu me-ye. Enatikine, Me sere ngü la eyi fü nih. Ah de ngü ka rïrï nda de. Ah ka-ye de ngü te Me reke me-ye, baka ngü ta te wü *mürü dofo ba gbü *Ngari Me gügü. Ngü la, ah ka-ye de ngü ka Yesu *Kurisito, te ena aküwa wü kpara me-ye. Angü te mü to maguma mü eyi fü Yesu Kurisito la, Me ena aceka mü baka züka kpara ka-ye tete, anga mü de enga *Yïsarayele, anga mü de *ganzi kpara. Te di bala, Me tï afüwa a, zu wü di enga Yïsarayele ne, nda kpah de, ²³angü a ngbü kpah emere *siti ngü baka gara wü kpara füh kotö ne ꞌburu. Angü züka kpara biringbö, te di mbi gbü jia Me, nda ma. ²⁴Amba Me de mürü *züka maguma, te le wü kpara fa sü. Fü engu ayia afa wü kpara gbü siti ngü ka-ewü, teka ngü ka Yesu Kurisito. ^25-26Angü Me tima Yesu Kurisito füh kotö sene, fü ah akpi teka areke ngü esüka nih de wü ye. Mene wü kpara te ewü ena ato maguma wü fü Yesu, Me ena aboro siti ngü ka-ewü. Dene eyi mene kaje te kpara ena akoro tete na mbi gbü jia Me. Te kpo ta gügü, zalü akoro enatikine, Me ngbü engbü de gu maguma ye, teka ngü ka siti ngü ka wü kpara. Ah le ato kuru te wü kpara kere la de. Yi ngbü efï, gü ba, Me wu wü siti ngü ka-ani de? Ah bala de. Me de züka miri, te ngbü emere zu ngü. Engu wu da eye süka ngü ka wü kpara mbi mbi mbi ne kpo. Ngü te engu le ato kuru te nih kere de ne, angü engu ce la lakï fü nih, teka fü nih afü maguma nih, fü nih aküwa. Tïtïne, dene eyi züka kaje te Me sere, teka areke ngü di esüka nih de wü ye. Angü Yesu Kurisito kpi eyi, teka afa nih gbü siti ngü ka-nih, de *ngüte ye te tökö ne. Te nih to maguma nih eyi fefe na la, nih ena aküwa. Dela ngü te ngbü esere, gü ba, Me de kpara te wu da eye süka ngü ka wü kpara ꞌburu mbi mbi mbi ne.

²⁷Te di bala ne, te Me ngbü eceka nih baka züka kpara, ꞌduwa teka ngü ka Yesu la, mü ena acu ngü mü, gü ba, ni de kpeke kpara, neh baye baye? Mü ngbü efï, gü ba, Me ngbü ele ni, teka züka ngü te ni ngbü emere ne? Ah bala de! Ngü ka-nih reke gbü jia Me, bü teka te nih to maguma nih eyi fü Yesu Kurisito. ²⁸Ngü ka-nih koro gbü jia Me mbi, neh teka ne? Anga ah teka te nih ngbü emere wü *Rïrï, ta te *Müse ba gbü Ngari Me ne? Ah bala kpah de! Ngü ka-nih koro gbü jia Me ꞌbe, nzö teka te nih to maguma nih eyi fü Yesu Kurisito. ²⁹Fïngangü ka-yi gü ba, Me ngbü ele ka-ye bü nzö wü di enga Yïsarayele? Ah bala de! Me ngbü ele nguwa wü kpara füh kotö ne ꞌburu. ³⁰Me ka-ye kü biringbö. Kaje te kpara ena aküwa tete na, ka-ye kpah ngbee biringbö, ꞌduwa te kpara to maguma ye eyi fü Yesu la. Ngü ma, te ah de enga Yïsarayele, anga ganzi kpara. ³¹Fïngangü ka wü gara kpara gü ba, nih, wü *kpara ka Yesu, ngbü eceka Rïrï ka Me, ta te engu to gömö Müse ne, baka töndö ngü. Amba ah bala de! Tïtïne, baka te nih to maguma nih eyi fü Yesu Kurisito ne, nih wu si-ngü gbü Rïrï ka Me la eyi fanü.

Dene si-ngü te ngü ka Abarayama reke di gbü jia Me

¹Wü di enga wüna, nih fï la nga ngü ka *Abarayama. Engu de züka kpara ka Me ta gügü. Engu kpah de mere kundu a, wü di enga *Yïsarayele. ²Me ceka Abarayama ta baka züka kpara ka-ye, neh teka ne? Ah teka wü züka ngü, de te Abarayama ngbü emere me-ye de tete-ye ne? Ah bala de! Te ngü la ena adi ta teka züka ngü te engu mere la, de bane Abarayama ena angbü ta da egbo nga ye de tete-ye. Amba Me le bala de. ³Yi fï la nga ngü ta te *Müse ba gbü *Ngari Me gügü, teka ngü ka Abarayama, gü ba, “Abarayama to ta maguma ye fü Me. Teka ngü la, fü Me adu aceka engu baka züka kpara ka-ye.”4:3 Mü ena amaka ngü la gbü Gina Ngü 15:6.^4-5Ngü la, ah baka te Me küwa Abarayama teka wü züka ngü te Abarayama mere? Ah bala de! Me mere ngü la teka *züka maguma ye. Kpah bala, te mü ngbü ta emere *siti ngü, fü mü adu ato maguma mü fü Me la, engu ena aboro wü siti ngü ka-mü la ꞌburu, adu aceka mü baka züka kpara ka-ye, angü engu de mürü züka maguma.

⁶Nih gbo nga ïrï Me, angü engu de mürü züka maguma. Ah ngbü eceka nih baka züka kpara ka-ye ne, ah teka züka ngü de te nih ngbü emere ne nda de. Ah ka-ye teka züka maguma kaka. Ah kpah baka ngü, ta te Miri *Davidi ba gbü Ngari Me gügü, ^7-8gü ba dene, “Züka ngü ena adi ꞌduwa fü mene kpara, de te Me boro siti ngü kaka eyi asidi ne. Angü Me tï adu afï nga siti ngü kaka tïne de.”4:7-8 Mü ena amaka ngü la gbü Ci ka wü Davidi 32:1-2.

⁹Züka ngü la nzö teka wü di enga Yïsarayele, te ewü ngbü etï esa *basa ne? Ah bala de! Yi fï la nga ngü ka Abarayama. Me ceka engu baka züka kpara ka-ye, teka te engu to maguma ye fefe. ¹⁰Me mere ngü la fefe, neh teka ne? Angü engu tï eyi esa basa? Ah bala de! Me mere ngü la fefe te enga gina, o engu tï esa basa nda la de. ¹¹Me du mala ngü ka basa la fefe sidi nga ngü la, teka asere fü wü kpara, gü ba, ni Me, ni o Abarayama eyi züka kpara ka-ni, angü ah to maguma ye eyi fü ni. Abarayama de gina kpara te Me wu engu züka kpara ka-ye. Teka ngü la, Abarayama du ngbü baka kundu kundu wü kpara ꞌburu te ewü to maguma wü eyi fü Me, anga te wüh de wü di enga *Yïsarayele, anga wü *ganzi kpara, mene ewü te ewü tï eyi esa basa, anga wü mene ewü te ewü tï esa basa de. Dela mene wü kpara, te Me ngbü eceka ewü baka züka wü kpara ka-ye ne. ¹²Wüh ngbü eï nih wü kundu ye Abarayama ne, teka te nih tï eyi esa basa ne? Aꞌa, ah bala de! Ah teka te nih to maguma nih eyi fü Me, kpah baka te Abarayama to maguma ye fü Me.

¹³Ta gügü, Me mala ngü fü Abarayama, gü ba, “Te gara, wü kundu ye ena angbü wü miri füh kotö ne ꞌburu.”4:13 Mü ena amaka ngü la gbü Gina Ngü 17:4-5; 22:17. Me mala ta bala, teka ne? Ah teka te Abarayama ngbü emere wü rïrï ka gele ereke areke? Aꞌa, ah bala de! Me mala ta ngü la bala, teka te engu wu Abarayama baka züka kpara ka-ye, angü Abarayama to ta maguma ye eyi fü Me. ¹⁴Amba wü gara kpara ngbü efï, gü ba, ani tï eyi aküwa, teka te ani ngbü emere wü rïrï ka gele ereke areke. Amba ngü la bala nda de! Te ah ena adi ta bala la, nih ngbü eto maguma nih fü Yesu *Kurisito, neh teka ne? Ah ena adi de töndö ngü. Kpah bala, ngü ta te Me mala fü Abarayama teka wü kundu ye ne, ena adi kpah töndö ngü. ¹⁵Te nih ngbü efï, gü ba, ngü ka-nih ena areke gbü jia Me, teka wü rïrï ka gele la, ngü ka-nih tï areke gbü jia Me nda de. Angü te nih dürü mba enga ngü cüküꞌdaye gbü wü rïrï ka gele la, maguma Me ena anzu eküte nih, angü kpara biringbö füh kotö sene, te tï amere wü rïrï la areke areke ne, nda ma.

¹⁶Wü di enga wüna, ngü ka-nih ena areke gbü jia Me, ꞌduwa te nih to maguma nih eyi fefe na la. Angü Me ena aküwa nih teka züka maguma ye. Ah kïna kïna eyi, gü ba, ni ena aküwa mene wü kpara, te ewü ena ato maguma wü fü ni, kpah baka Abarayama. Te di bala, nih, de te nih to maguma nih eyi fü Me ne, nih tïne eyi ꞌburu wü kundu ye Abarayama. Anga ah de wü di enga Yïsarayele, anga wü ganzi kpara. ¹⁷Teka ngü la, fü Me amala ta ngü fü Abarayama, gü ba, “Ni ena ato wazi fü ye, fü wü kundu ye asibi te gara, akoro mere bi nguwa wü kpara.”4:17 Mü ena amaka ngü la gbü Gina Ngü 17:4-5.

¹⁸Wü di enga wüna, Abarayama le ta wü ngü de te Me mala fü ye ne eyi de maguma ye ꞌburu, fü ah ayia ao to ye tete. Te engu ena adi efï ta bü nga wü ngü de füh kotö ne la, de bane engu ena aceka ngü la, te nga jia ye, baka ngü ka wu la. Kükürü de, angü engu koro ta eyi gbe kpara, wara ka gbe kpah eyi bakaka na. Wazi ewü teka abï ye di nda tïne eyi ma. Amba Abarayama wu fï bü kpo, gü ba, wazi Me fa sü. Ngü biringbö de te ena afa Me nda ma. Engu tï eyi azükü wü kpara gbü kpi. Kpah bala, Me ngbü emala ngü bü de komö ye, fü wü ngü, ta te mere te-wü gügü la de ne, angbü emere te-wü. Teka ngü la, fü Abarayama ayia ale ngü te Me mala fefe, gü ba, “De-ni Me, ni ena ato wazi fü ye, Abarayama, fü wü kundu ye asibi te gara, akoro mere bi nguwa wü kpara.” ^19-20Abarayama wu ta eyi, gü ba, wazi ni nza eyi, angü re ka-ni koro kpah eyi baka kama biri (100). Engu wu kpah eyi, gü ba, wara ni tï abï ye nda-ye tïne de. Amba engu ceka ngü, te Me mala fü ye ne, te nga jia ye baka wu de. Ah to maguma ye ꞌburu fü Me, du o to ye ꞌburu te ngü te Me mala fefe, gü ba, engu ena adi te gara de kundu ye mere bi wü kpara. Fü engu agbo nga ïrï Me teka ngü la. ²¹Angü ah wu eyi, ga, Me de mürü wazi. Ah wu kpah kpo, ga, ngü de te Me mala la, Me ena amere fanü, Me tï ace de. ²²Dela si-ngü de te wüh ba ngü la tete na gbü *Ngari Me, gü ba, “Abarayama to ta maguma ye fü Me, fü Me adu aceka engu baka züka kpara ka-ye.”4:22 Mü ena amaka ngü la gbü Gina Ngü 15:6.

^23-24Wü di enga wüna, wü ngü de te wüh ba teka Abarayama, gü ba, “Me ceka engu baka züka kpara ka-ye ne,” wüh ba ngü la kpah tüngü nih. Angü, te nih to maguma nih eyi fü Me la, Me ena aceka nih kpah baka züka wü kpara ka-ye, teka ngü ka Miri Yesu *Kurisito, de te Me zükü engu gbü kpi ne. ²⁵Angü Yesu kpi teka aküwa nih gbü *siti ngü ka-nih. Fü Me ayia azükü engu gbü kpi la, teka asere fü wü kpara, gü ba, de-ni Me, ni ngbü eceka nih baka züka kpara, teka ngü ka Yesu.

Dene züka ngü te Me mere fü nih, teka ngü ka Yesu Kurisito

¹Wü di enga wüna, Me reke ngü esüka nih de wü ye eyi. Ah fü nih eyi baka züka wü kpara ka-ye, angü nih to maguma nih eyi fü Miri Yesu Kurisito. ²Teka ngü ka kpi ka Yesu, nih tï eyi awu wü züka ngü ꞌburu, te Me mere fü nih de *züka maguma ye ne, angü nih to maguma nih eyi fü Yesu Kurisito. Nih tïne eyi de tadu, angü nih wu eyi, gü ba, nih ena angbü kpaka Me, agbü sü kaka agbü kpï kpala, fï mere badi.

³Te di bala, nih tï kpah eyi agbo nga Me de tadu, gbü wü lö-ra ka cïnga, te nih ena angbü ezü füh kotö ne. Angü nih wu eyi, gü ba, nih ena amaka züka ngü te gara, kpaka Me agbü kpï. Kükürü de, angü te nih tüka te-nih gbü wü cïnga ka-nih la, maguma nih ena akoro kpekpeke. ⁴Te maguma nih koro eyi kpekpeke la, ngü ka-nih ena areke gbü jia Me. Te ngü ka-nih reke eyi gbü jia Me la, nih ena adu ao jia nih te Me, te ena aküwa nih ne. ⁵Te nih o jia nih eyi eküte Me la, engu tï ace nih de. Ah ena aküwa nih aküwa fanü fanü. Kükürü de, angü Me le nih cu fa sü, de maguma ye biringbö. Fü engu ayia atima *Nzïla Wazi ye, de ah koro, ah ngbü emaguma nih, adi esere ngü la fü nih.

⁶Me mere wü züka ngü la fü nih bala, kükürü de, angü wazi nih, te nih ena aküwa te-nih di de tete-nih ne, ta nda ma. Fü Me awu cïnga nih, fü ah ayia atima Yesu Kurisito, de engu koro, ah to te-ye, ah kpi teka aküwa nih, wü siti kpara. Me mere ngü la gbü sïkpï te engu fe me-ye. ⁷Gara kpara ladü füh kotö ne, te ena akpi teka ngü ka kiri ye? Anga te kiri ye na la ena adi de züka kpara la, e-wu neh da, kpara la ena atüka maguma ye bü bala, akpi teka kiri ye la. ⁸Te di bala, yi fï la nga mere lele ka Me tüngü nih, teka kpi ka Yesu Kurisito. Gbü sïkpï ta te Yesu Kurisito kpi tete teka ngü ka-nih ne, nih ta de züka wü kpara? Ah bala de! Nih ta de siti wü kpara, angü nih ta de wü vügü ka Me.

⁹Wü di enga wüna, Me küwa nih eyi, teka kpi ka Yesu Kurisito. Te di bala, maguma Me tï adu anzu eküte nih tïne de. Angü engu boro wü *siti ngü ka-nih eyi, teka ngü ka Yesu. ¹⁰Nih ta de wü vügü ka Me, amba Me yia fï nga ngü la ka-ye nda me-ye! Fü ah ayia areke ngü, te di ta esüka nih de wü ye ne, teka kpi ka Ye ye, Yesu! Tïtïne, nih koro eyi wü *vüngüte ka Me. Te di bala, nih ena aküwa fï mere badi fanü, kpah baka Yesu Kurisito, angü engu zükü gbü kpi, fü ah angbü fï mere badi. ¹¹Te di bala, nih gbo nga Me, teka ngü ka Miri ka-nih Yesu Kurisito, angü Yesu de kpara ta te za nih, lügü kpaka Me, fü nih adu akoro wü vüngüte ka Me ne.

Dene züka ngü te Yesu fa nih di, gbü siti ngü ka kundu nih, Adama

¹²Wü di enga wüna, Yesu küwa nih eyi gbü *siti ngü ka-nih, angü ta gügü mere kundu kundu nih de ïrï ye *Adama ne, mere siti ngü gbü jia Me. Fü Me ayia akïna engu, de ah kpi akpi teka ngü la.5:12 Mü ena amaka ngü la gbü Gina Ngü 2:17; 3:6; 3:17-19. Dela si-ngü te wü kpara füh kotö ne ꞌburu ngbü ekpi tete, angü wü kpara ꞌburu de wü kundu ye Adama. Wüh ngbü fï bü da emere wü siti ngü baka nda diri kundu wü la. ^13-14Amba ngü ka *Rïrï ka Me nda-ye baye? Rïrï, te Me to gömö *Müse, koro ka-ye sidi, o siti ngü di ka-ye nda-ye kü eyi ladü füh kotö sene gügü, teka ngü ka kundu kundu nih, Adama. Amba fïngangü ka-yi gü ba, wü kpara ta te ewü kpi, o Me to Rïrï la de ne, wüh kpi teka ne? Wayi, wüh tï eyi akpi, angü ngü ka-nih siti eyi de ewü ꞌburu, teka siti ngü ka kundu nih, Adama. Baka te Me kïna kundu nih, Adama, fü nih angbü ekpi ꞌburu teka ngü kaka-na ne, kpah bala, nih ena aküwa kpah ꞌburu teka ngü ka Yesu Kurisito, te Me zükü engu gbü kpi ne. ^15-16Te di bala, ngü ka Yesu fa ngü ka Adama ka, angü Yesu reke siti ngü, ta te Adama mere ne eyi.

Adama mere siti ngü kü me-ye kpikpi ye, fü ngü la ayia asiti ngü ka wü kpara gbü jia Me ꞌburu ꞌburu. Fü Me ayia akïna wü kpara ꞌburu, de wüh di ekpi. Yesu Kurisito ka-ye kpah kü kpikpi ye, te yia mere züka ngü fü nih, aküwa nih gbü siti ngü ta te Adama mere ne. Teka ngü ka Yesu la, fü maguma Me adu agu eküte nih. Fü ah angbü tïne eceka nih ꞌburu baka züka wü kpara ka-ye, teka *züka maguma ye. ¹⁷Baka te Adama mere siti ngü, kü bü me-ye kpikpi ye ne, fü Me ayia akïna engu, teka ngü la, fü wü kpara füh kotö ne angbü ekpi ꞌburu, gbü ngü kaka la. Amba, ah kpah bü duu teka ngü ka Yesu Kurisito, fü Me ayia aküwa nih. Te di bala, te nih le züka ngü, de te Me mere fü nih, de züka maguma ye ne la, fanü fanü, nih ena aküwa ka-nih aküwa fï mere badi, teka ngü ka Yesu.

^18-19Baka ta te Adama le rïrï ka Me de ne, fü ngü ka wü kpara ꞌburu ayia asiti gbü jia Me, fü Me ayia ato kuru fü ewü ꞌburu. Amba ngü la ngbü fï bala nda de. Angü, baka te Yesu Kurisito je rïrï ka Me, fü ah ayia akoro aküwa nih ne, fü Me adu aceka nih ꞌburu, baka züka wü kpara ka-ye, teka ngü de te Yesu mere la.

²⁰Amba, baka te wü kpara le, gü ba, ani ngbü dela emere siti ngü, nda-ani de ne, fü Me ayia ato ta Rïrï ka-ye fü ewü gömö Müse, o nga ngü ka Adama ra eyi fa sü. Me to Rïrï la, neh teka ne? Teka asere nga mere bi wü siti ngü ka wü kpara, te ewü ngbü emere ne, fü ewü. Baka te Rïrï koro, fü wü kpara ayia awu, gü ba, maguma Me nzu eyi eküte ani fa sü, angü ani ngbü emere siti ngü. Amba Me le ta kpah de wü kpara wu, gü ba, ni tï eyi aboro mere bi wü siti ngü, te ewü ngbü emere ne, te ewü le züka ngü de te Yesu mere ne eyi la.

Wü di enga wüna, dela ngü te ma ele amala fü yi. Fanü, siti ngü ka wü kpara füh kotö ne zu eyi fa sü. Amba wazi lele ka Me fa wü siti ngü la ꞌburu ka. ²¹Baka te wü kpara füh kotö ne ngbü eyi ekpi teka siti ngü, te ewü ngbü emere ne, fü Me ayia awu cïnga ewü, fü ah ayia atima Yesu Kurisito, teka aküwa ewü. Te di bala, te nih le ngü ka Miri ka-nih Yesu Kurisito eyi la, Me ena adu aceka nih baka züka wü kpara ka-ye. Fü engu aküwa nih fï mere badi.

Dene ngü teka nih, wü kpara ka Yesu, ah le de nih to te-nih teka adi emere züka ngü

¹Wü di enga wüna, nih mere e afï nga ngü, gü ba dene, “Nih tï eyi amere wü *siti ngü baka te nih le, angü Me ena aboro siti ngü ka-nih, teka *züka maguma ye,” ne, nih mere e afï ngü bala de. ^2-4Te yi ngbü efï ngü la bala la, dela ka-ye siti fïngangü, angü ah tï fü nih angbü fï bü da emere wü siti ngü ne de. Nih fï la nga *babatïza, de te wüh to fü nih ne. Te wüh ngbü eto babatïza fü nih, nih gü ba, nih lala eyi eküte Yesu. Gbü ngü la, ah ge baka te nih kpi eyi, kpah baka Yesu Kurisito te kpi, fü ewü ati nih tundu de ewü. Te di bala, nih ena adu kpah angbü emere wü diri ngü, te nih ce eyi ne, baye baye? Kpah bala, baka te nih zükü eyi tundu de wü Yesu Kurisito ne, ah le fü nih adu angbü emere wü siti ngü tïne de, angü nih ka-nih eyi ezükü guvu Yesu. Engu zükü eyi gbü kpi, teka mere wazi ka Wö ye. Te di bala, ah le de nih rü kpekpeke. Nih mere e adu angbü emere siti ngü tïne de. Angü nih fü te-nih eyi, teka adi emere züka ngü. ⁵Wü di enga wüna, ah le de nih lala eküte Yesu Kurisito, angü ah ge baka te nih kpi eyi tundu de wü Yesu. Teka ngü la, Me ena adu azükü nih kpah baka Yesu. Te di bala, de nih mere e adu amere siti ngü tïne de.

⁶Gbü sïkpï te wüh bere Yesu tete füh *rü gbegbete, ah ba e te nih kpi tundu de wü Yesu, angü nih lala eyi eküküte. Te di bala, Yesu to wazi ye la eyi fü nih, teka fü nih afa siti ngü di. Nih tï adu angbü labï ka siti ngü tïne de. ⁷Angü te kpara kpi eyi tundu ake Yesu la, ah tï adu amere siti ngü tïne de. ⁸Fanü fanü, baka te nih kpi eyi, de siti ngü ka-nih, tundu de wü Yesu ne, nih tï eyi awu, gü ba, nih ena amaka *küküwa ka fï mere badi te gara kpakaka.

⁹Wü di enga wüna, baka te nih lala eyi eküte Yesu ne, nih tï eyi awu, gü ba, Me zükü Yesu Kurisito gbü kpi eyi. Engu tï adu akpi nda tïne de, angü engu fa wazi kpi eyi. ¹⁰Kpi de te engu kpi kpa füh rü gbegbete ne, engu kpi teka aküwa nih, wü kpara, gbü siti ngü ka-nih ꞌburu. Engu tï adu akpi nda tïne de. Tïtïne engu ladü eto tadu te Me, agbü sü ka Me agbü kpï.

¹¹Wü di enga wüna, ngü ka-yi kpah baka nda Yesu, angü yi ce siti ngü eyi, du lala eyi eküte Yesu. Te di bala, gümü siti ngü mere e adu ake yi tïne de. Ah le de yi ngbü fï bü da emere wü ngü, te ngbü ereke gbü jia Me. ¹²Te di tïne eyi bala ne, yi mere e ace te-yi, adi emere siti ngü, baka te maguma yi ngbü ele ne, tïne de. Angü fanü fanü, küte yi la ngbü eyi emere siti ngü. ¹³Yi mere e ace te-yi adi emere siti ngü, baka te yi ngbü ele ne tïne de. Angü yi baka kpara te zükü gbü kpi, teka ngü ka Yesu Kurisito. Te di bala, ah le de yi rü kpekpeke, fü yi ato te-yi fü Me, angbü emere wü ngü de te ena areke gbü jijia. ¹⁴Yi mere e angbü labï ka siti ngü tïne de, angü Me to wazi eyi fü yi, teka fü yi adi emere züka ngü, te ena areke gbü jijia na, di. Angü yi küwa eyi teka züka maguma ka Me. Ah teka ngü ka wü rïrï ka gele, te yi ngbü emere ne, nda de.

¹⁵Gara kpara tï eyi amala, gü ba, “Baka te Me küwa nih eyi teka züka maguma ye ne, ah le de nih ce ngü ka rïrï ace, fü nih adu angbü emere siti ngü, baka te nih ngbü ele. Angü Me tï eyi aboro siti ngü la.” Dela züka fïngangü? Ngü bala ma! Dela ka-ye siti fïngangü! ¹⁶Ta gügü, o yi to maguma yi fü Yesu la de ne, yi to ta te-yi ꞌburu adi emere wü siti ngü, angü yi ta de wü labï ka siti ngü. Yi ena akpi ta akpi teka siti ngü ka-yi la fanü. Amba tïtïne Me fü yi eyi baka wü di ye. Te di bala, ah le fü yi ato te-yi ꞌburu ꞌburu, teka adi emere wü züka ngü, te ngbü ereke gbü jia Me. ¹⁷Gbo nga e fü Me, angü yi de labï ka siti ngü tïne de! Angü yi le ngü ka Me de maguma yi ꞌburu, teka ngari Me, ta te wüh rï yi di ne. ¹⁸Angü Me furu yi gbü ku ka siti ngü, ta te i yi ne, eyi. Fü ah adu afü yi, ao baka labï ka-ye, teka fü yi adi emere züka ngü. ¹⁹Ma ngbü emala nga labï fü yi sene baka ngü mani, angü ma wu eyi, gü ba, jia yi mba teka ngü ka Me mbi mbi la de. Ta gügü, yi to te-yi ꞌburu ꞌburu, teka angbü emere siti ngü ka lümü, te Me le de. Fü wü siti ngü ka-yi asibi ta cu afa sü. Amba tïtïne, ah le de yi to te-yi ꞌburu ꞌburu, teka adi emere züka ngü, te ena areke gbü jia Me, angü yi tïne eyi de wü labï kaka.

²⁰Ta gügü, te yi ngbü labï ka siti ngü ne, yi ngbü ta emere wü ngü ka lümü, baka te yi ngbü ele. Wazi yi, ta te yi ena angbü emere züka ngü di ne, nda ma. ²¹Yi maka ta gara züka ngü eyi gbü ngü te yi ngbü emere la? Yi maka de. Angü takpa ta te wüh ena ato fü yi teka ngü la, ah de kpi. ²²Tïtïne Me furu yi gbü ku ka siti ngü la eyi. Fü ah adu afü yi baka wü labï ka-ye. Fü ah ato wazi fü yi, teka fü yi angbü emere züka ngü, te ena areke gbü jijia, di. Yi ena adu amaka züka takpa gbü ngü la fanü fanü, angü Me ena aküwa yi agbü sü ka-ye agbü kpï, fï mere badi. ²³Mene kpara te ngbü fï bü emere siti ngü, gara takpa te wüh ena ato fefe nda ma. Ah ena akpi, fü ewü aza engu agü agbü wa, fï mere badi. Amba, mene kpara te to maguma ye eyi fü Miri ka-nih Yesu Kurisito la, Me ena ato mere züka ngü fefe, teka *züka maguma ye. Fü engu aküwa fï mere badi.

Dene ngü te nih küwa esa wazi ka Rïrï ka Müse tete

¹Wü di enga wüna, ma wu eyi, gü ba, yi wu Rïrï, ta te Me to fü *Müse ne, eyi reke areke. Amba tïtïne yi ngbü tïne esa *Rïrï ka Müse la nda-yi de, angü yi kpi eyi tundu de wü Yesu. Wayi, ah le ta de yi di emere Rïrï la, o yi di la ezükü. Amba baka te yi kpi eyi tundu de wü Yesu ne, yi tï adu angbü esa wazi ka Rïrï la tïne de. ^2-3Yi fï la ngü ka würüse, te di esaka watï ye. Rïrï mala, gü ba, ah le de engu o jia ye nzö eküte watï ye. Te würüse la ngbü ake gara komoko, o watï ye na di la ladü de jia ye la, wü kpara ena amala, gü ba, würüse la mere *siti ngü eyi. Amba, te watï ye na kpi eyi la, rïrï te ena adu atïrï engu tïne ma. Engu tï eyi adu aza gara komoko ka-ye. Te ah bala la, wüh ena adu amala, gü ba, engu mere kpah siti ngü eyi? Ah bala de. ⁴Wü di enga wüna, ngü ka-nih ka-ye kpah bala. Nih de wü kpara, te nih ngbü esa Rïrï ka Müse, nda-nih tïne de, angü nih kpi eyi tundu de wü Yesu. Nih ka-nih tïne eyi de wü *kpara ka Yesu *Kurisito. Angü Yesu Kurisito fa nih eyi gbü ngü ka Rïrï la, gbü sïkpï ta te engu kpi tete füh *rü gbegbete, fü Me azükü engu gbü kpi la. Baka te nih di eyi wü kpara ka Yesu ne, ah le de nih di emere wü züka ngü, te ngbü ereke gbü jia Me, te nga wü sïkpï ꞌburu. ⁵Ta gügü, o nih to maguma nih fü Yesu la de ne, nih ngbü emere siti ngü, baka e te nih ngbü ele. Angü gümü wü siti ngü, ta te Rïrï ka Müse ngbü etïrï te nih ne, du ngbü emere nih efa sü. Te di bala, nih ngbü dela ta egïrï nga kpi. ⁶Angü ta gügü Rïrï ka Müse i nih gbü ku ka siti ngü. Nih gïrï kaje teka aje Rïrï ka Müse la tete ma, nih maka nda-nih de. Amba tïtïne, nih tï agïrï kaje tïne de, angü *Nzïla Wazi Me ngbü eyi emaguma nih, da eto wazi fü nih, teka fü nih adi eje ngü ka Me di mbi mbi mbi. Angü nih ngbü ta esa wazi Rïrï ka Müse. Amba tïtïne, nih ngbü esa wazi ka Rïrï la tïne de. Me küwa nih gbü siti ngü la eyi, teka ngü ka kpi ka Yesu, angü nih kpi eyi tundu de wü Yesu.

⁷Wü gara kpara tï eyi afï ngü, gü ba, te Rïrï ka Müse ngbü eto gümü siti ngü emaguma kpara la, te ah bala, Rïrï ka Müse ka-ye nda esiti. Yi mere e afï nga ngü bala de! Angü Rïrï ka Müse to siti ngü emaguma kpara nda de. Ah ka-ye de gümü siti ngü, te di emaguma nih, te ngbü efiti nih me-ye. Amba Rïrï ka Müse ngbü esere fü nih, gü ba, ngü la de siti ngü. Angü ta te ma ngbü ekpi gümü e ka wü bu ra ne, ma wu ta, gü ba, ngü la de siti ngü ne, nda-ra de. Kpah bala, fü ra adu atanga ngü la gbü Rïrï ka Müse, gü ba, “Mü mere e ao gümü e ka kiri mü de.”7:7 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Gogo ka wü Yïsarayele 20:17, bete Manda nga Rïrï 5:21. Fü ra adu awu, gü ba, ma mere siti ngü eyi. ⁸Amba, baka te ma tanga ngü la, ma ce da eo gümü e ka wü bu ra eyi? Ma ce nda-ra de! Gümü e ka wü bu ra la du ngbü eke ra tïne efa sü. Amba, teka te yi wu Rïrï ka Me, ta te engu to fü Müse, de ne, yi tï kpah awu, gü ba, ani ngbü emere siti ngü ne, nda-yi de. ⁹Ta gügü, te ma wu Rïrï ka Müse nda-ra de ne, ma ngbü ta efï nda-ra, gü ba, ma ka-ra de züka kpara. Amba, baka te ma du tanga ngü, te gü ba, “Mü mere e ao gümü e ka kiri mü de,” ne, fü ra adu awu, gü ba, amba ma ngbü ta neh emere siti ngü. Angü ma du wu eyi, gü ba, Me ena ato kuru te ra, fü ngü ka-ra anza! ¹⁰Ma fï nda-ra ta, gü ba, ma ena aküwa teka Rïrï ka Müse la, angü ma ngbü ta emere Rïrï la ereke areke. Tïne sidi sidi, fü ra adu awu, gü ba, ma tï aküwa teka Rïrï la nda-ra de. Angü ma mere wü ngü, de te Rïrï la ngbü ele ne kpini kpini, nda-ra de. ¹¹Ta te ma ngbü efï nga Rïrï la, fü gümü siti ngü de emaguma ra la akpo da efiti ra, fü ra akpo da emere siti ngü. Te di bala, dela eyi si-ngü ta te Me ena ato kuru te ra tete na ne.

¹²Dela ngü te ma le amala fü yi kpekpeke, gü ba, angü Rïrï ta te Me to fü Müse ne, ah ka-ye de züka Rïrï! Siti ngü gbügbü na nda ma! Rïrï la ngbü esere wü züka ngü, de te ngbü ereke gbü jia Me!

¹³Gara kpara tï eyi ayi-ta ra, gü ba, te Rïrï ka Müse ka-ye ꞌburu mbi la, kpara ena amaka kpi gbügbü na, neh baye baye? Ngü la bala nda de. Ngü te ena ato kpi fü nih, ah de ngü ka Rïrï ka Müse nda de. Ah ka-ye de gümü siti ngü, te di emaguma nih. Angü wü Rïrï la ka-wü ꞌburu mbi, amba wü Rïrï la ngbü esere fü nih, gü ba, wü ngü de te nih ngbü emere la, wüh ꞌburu de siti ngü. Te di bala, nih tï eyi awu, gü ba, wü siti ngü ka-nih la, siti nih eyi gbü jia Me ꞌburu ꞌburu.

Dene si-ngü, te maguma nih ngbü tete ꞌbasu ꞌbasu

¹⁴Wü di enga wüna, nih wu eyi, gü ba, Me to ta Rïrï la gömö *Müse, teka de ah to wü züka ngü emaguma nih. Amba teka ngü ka-nih, nih ka-nih de kpara ka küte. Fü wü *siti ngü de emaguma nih la angbü efiti nih, adu ao nih labï ka-ye. Angü wazi nih, te nih ena afa ngü la di ne, nda ma. ¹⁵Nih wu zu ngü, de te nih ngbü emere ne, nda-nih de. Nih le ta eyi adi emere wü ngü, te ena adi ereke gbü jia Me, amba wazi nih, te nih ena angbü emere ngü la di ne, nda ma. Nih le ta kpah eyi ace wü siti ngü, de te nih ngbü emere ne, amba gümü wü siti ngü, de emaguma nih ne, ngbü fï bü efiti nih, fü nih angbü fï bü emere wü siti ngü la. ¹⁶Te di bala, wü siti ngü, de te nih ngbü emere ne, nih le ta adi emere bala nda-nih kü de, angü *Rïrï ka Me gü tamu züka kaje eyi fü nih. ¹⁷Fïngangü ka-nih, nih le ta ace da emere wü siti ngü. Amba nih du ngbü emere wü siti ngü la, neh teka ne? Nih ngbü emere wü siti ngü la, kükürü de, angü gümü siti ngü la ladü emaguma nih, te ngbü efiti nih. ¹⁸Nih wu kpo, gü ba, wazi nih, te nih ena amere züka ngü di de tete-nih ne nda ma, angü nih de kpara ka küte. Te di bala, nih le ta amere züka ngü, te nga to rïrï te nih maka ne, amba wazi nih nda ma. ¹⁹Wü züka ngü, de te nih ngbü ele amere ne, nih tï amere de. Amba nih du ngbü emere ka-nih fï bü wü siti ngü, de te nih le de ne. ²⁰Te nih ngbü eyi emere wü siti ngü, de te nih le de ne la, ah ta de ngü te nih le bala ne de. Amba maguma nih ka-ye ꞌbasu ꞌbasu. Ah ka-ye de gümü siti ngü de emaguma nih ne, te ngbü emere nih, fü nih angbü emere wü siti ngü la.

²¹Ngü te nih wu kpo, ah dene. Te nih le amere wü züka ngü, de te Me ngbü ele ne la, da nih te nih ena amere nda ma. Angü gümü siti ngü de emaguma nih ne, ngbü fï bü eza nih, eto gbü siti ngü la. ²²Maguma nih ngbü ele Rïrï ka Me cu efa sü. ²³Amba wazi gümü siti ngü de emaguma nih ne, du ngbü vügü ka züka ngü ka Me de emaguma nih ne. Angü gümü siti ngü de emaguma nih la ngbü eo nih labï ka-ye. Fü nih angbü emere wü siti ngü teka ngü la.

²⁴Wü gara yi ngbü efï, gü ba, “Ngü la ngbü eto mere cïnga fü ani efa sü. Kpara te ena ato wazi fü ani, teka fü ani adi efa wü siti ngü de emaguma ani ne di, neh da? Angü ani ena akpi gbü wü ngü de bala.” ²⁵Amba ah le de nih gbo nga ïrï Me, angü Miri Yesu *Kurisito ena ato wazi la fü nih me-ye.

Wü di enga wüna, dela ngü te ma le amala fü yi, angü maguma nih ka-ye ꞌbasu ꞌbasu. Teka ngü la, nih le ta eyi amere Rïrï ka Me areke areke, amba gümü siti ngü du ngbü efiti nih me-ye, fü nih angbü emere wü siti ngü la.

Dene ngü teka wazi ka Nzïla Wazi Me emaguma kpara

¹Wü di enga wüna, Me tï ato kuru te nih tïne de, angü nih lala eyi eküte Yesu *Kurisito. ²Kükürü de, angü *Nzïla Wazi Me ngbü eto wazi fü nih me-ye, teka fü nih afü maguma nih, teka ngü ka Yesu Kurisito. Fü nih adu ace da emere wü *siti ngü, de te ena ato kpi fü nih ne. ³Wazi nih teka amere *Rïrï ka Me ne di, nda ma, angü maguma nih ka-ye ꞌbasu ꞌbasu. Te di bala, nih tï areke ngü ka-nih gbü jia Me de tete-nih nda-nih de. Amba Me maka kaje, teka areke nih gbü jia ye di, ne eyi. Angü engu tima Ye ye, Yesu Kurisito, de engu koro füh kotö ne baka nih, kpara ka küte, teka de engu fa nih gbü siti ngü ka-nih. Angü Me za siti kuru, ta te nih ena amaka, teka lïya ka siti ngü ka-nih ne, o eyi ꞌburu gbü nzö Yesu Kurisito. ⁴Me mere ngü la fü nih bala, teka fü nih amaka wazi kpaka Nzïla Wazi Me, fü nih angbü emere Rïrï ka Me di mbi mbi mbi. Angü nih ena angbü eje ꞌduwa ngü ka Nzïla Wazi Me de emaguma nih ne, fü nih ace ngü ka gümü siti ngü la ꞌburu.

^5-6Te yi ngbü emere wü ngü te nga gümü wü siti ngü de emaguma yi ne la, yi ena angbü eo fïngangü ka-yi, adi emere fï bü mene wü ngü, te ena angbü ereke gbü jia yi. Te di bala, yi ena amaka kpi gbü ngü la. Amba te yi ngbü emere züka ngü, baka te Nzïla Wazi Me ngbü emala fü yi ne, yi ena ao fïngangü ka-yi ꞌburu, teka angbü emere wü züka ngü, te ena areke gbü jia Me. Me ena ato gu ngü ka-ye emaguma yi, fü ah aküwa yi fï mere badi. ⁷Te yi o maguma yi, angbü emere wü siti ngü, de te yi ngbü ele ne la, ah ge baka te yi fü te-yi eyi vügü ka Me tete, yi le aje Rïrï ka Me de. Te di bala, yi mere e afï, gü ba, ani tï eyi amere züka ngü gbü jia Me ne, de. ⁸Angü, te yi ngbü emere bü mene wü siti ngü, te yi ngbü ele ne la, ngü ka-yi tï areke gbü jia Me nda de!

⁹Wü di enga wüna, ngü ka wü *kpara ka Yesu bala nda de. Yi mere e ato te-yi, angbü emere wü siti ngü, baka te yi ngbü ele, ne de. Angü yi ce wü siti ngü la eyi. Yi to maguma yi eyi, teka ale ngü ka Nzïla Wazi Me. Angü Yesu Kurisito tima Nzïla Wazi Me la, de ah di engbü emaguma yi. Angü, te Nzïla Wazi Me la ngbü emaguma mü de la, mü de kpara ka Yesu Kurisito nda-mü de. ¹⁰Yesu Kurisito ngbü engbü cu emaguma nih. Te di bala, te küte nih kpi teka siti ngü ka wü kundu kundu nih la, kuru nih ena aküwa aküwa fï mere badi, angü Me reke nih, o eyi mbi gbü jia ye. ¹¹Me de kpara te zükü Yesu Kurisito gbü kpi me-ye. Te di bala, te Nzïla Wazi Me ladü emaguma nih la, Me ena azükü nih gbü kpi, fü ah ato to küte fü nih, kpah baka ngü te engu mere teka Yesu Kurisito. Kükürü de, angü Nzïla Wazi Me eyi ladü emaguma nih.

¹²Wü di enga wüna, ah le fü nih adi fï bü emere wü ngü, te ena adi mbi gbü jia Nzïla Wazi Me. Nih mere e angbü emere mene wü siti ngü, ta te maguma nih ngbü ele ne, de. ¹³Angü, te yi le ngü ka gümü siti ngü de emaguma yi ne la, Me ena ato kuru te yi ato. Te di bala, ah le de Nzïla Wazi Me to wazi fü yi, teka fü yi ace gümü siti ngü de emaguma yi la asidi, fü yi aküwa.

¹⁴Wü di enga wüna, dene ngü te ma le amala fü yi, te yi ngbü emere ngü gbü wazi ka Nzïla Wazi Me la, amba yi eyi zu de wü di Me fanü fanü. ¹⁵Me to Nzïla Wazi ye fü nih, neh teka ne? Ah teka de ah o yi baka labï, fü yi adi ekpe cücürü na akpe? Ah bala de! Me to Nzïla Wazi ye fü nih, teka afü nih wü di ye tete. Te di bala, Nzïla Wazi la ngbü eto wazi fü nih, fü nih angbü eï Me di, gü ba, “Wüba, wüba!” ¹⁶Angü Nzïla Wazi Me la ngbü esere ngü emaguma nih, gü ba, nih de wü di Me fanü. ¹⁷Baka te nih di de wü di Me ne, Me tï aküwa nih fï mere badi ne de? Engu ena aküwa nih aküwa, angü nih de wü di enga ni ye Yesu Kurisito. Dela si-ngü te nih ngbü emaka cïnga tete na füh kotö ne, kpah gegege baka cïnga, ta te wüh ngbü eto te Yesu Kurisito ne. Te di bala, nih ena amaka *küküwa te gara, fü nih adu angbü de wü Yesu agbü sü kaka-na agbü kpï, fï mere badi.

Dene ngü ka tadu, te Me ena ato fü nih agbü kpï

¹⁸Wü di enga wüna, fanü fanü nih ngbü eyi ezü mere cïnga füh kotö ne. Amba, te mü ngbü efï nga mere tadu, te Me ena ato fü nih te gara agbü kpï ne, ngü ka cïnga la ena angbü gbü jia mü ba enga ngü cüküꞌdaye. ¹⁹Angü te gara, Me ena afü nih wü di ye tete, fü ah ato mere wazi fü nih, baka nda Yesu Kurisito. Wü e ꞌburu, te Me mere füh kotö ne, ngbü ecï nga sïkpï la. ^20-21Angü Me reke wü e füh kotö ne, o ewü ta ꞌburu mbi. Amba tïtïne ngü ka wü e la du siti eyi ꞌburu. Ah siti bala teka ne? Ah de siti ngü ka wü e la? Ah bala nda de! Ah de ngü ta te Me kïna *Adama, dünda de wü e la ꞌburu ꞌdö biringbö, teka *siti ngü ta te Adama mere ne. Teka ngü la, wü e füh kotö ne ngbü eyi ꞌburu ekpi akpi. Amba Me le de ngü la ngbü bala fï mere badi ne, nda de. Angü gbü sïkpï te Me ena afü nih, akoro di wü di ye tete, baka Yesu Kurisito la, Me ena adu afü kpah ngü ka wü e la ꞌburu. Fü ewü adu akoro kpah to wü e, te ewü tï akpi tïne de. ²²Ah kpo gbü sïkpï te Adama dürü ngü tete, zalü anü akoro di enatikine dene, wü e ꞌburu, te nih ngbü eceka de füh kotö ne, ngbü emaka cïnga, baka würüse te bubu ngbü ekeke akeke. Wüh ngbü ꞌburu eo jia wü teka sïkpï, te Me ena afü ngü ka-ewü tete, akoro di toto.

²³Nih ngbü kpah emaka cïnga bala. Amba Nzïla Wazi Me, te ngbü engbü emaguma nih ne, ngbü esere fü nih, gü ba, nih ka-nih zu de wü di Me, te engu fe nih eyi, teka aküwa nih aküwa. Nih ngbü eo jia nih, teka sïkpï te Me ena ato wazi fü nih, fü nih angbü baka wü didi na fanü fanü, angü engu ena ato to küte fü nih, te tï akpi tïne de, baka nda Yesu Kurisito. ²⁴Me küwa nih ka-ye eyi. Te di bala, ah le fü nih awu, gü ba, engu ena ato kpah to küte fü nih. Ah le de nih di eo jia nih tïne teka ngü la, angü nih maka to küte, te Me ena ato fü nih te gara ne, nda-nih la de. Dela ngü te nih ena angbü eo jia nih tete. ²⁵Te di bala, ah le de nih di eo jia nih, teka sïkpï de te Me ena ato to küte la fü nih tete na ne, angü nih maka züka ngü la nda-nih la de. Nih rü kpekpeke, da ecï nga züka ngü la. Nih mere e andïrï de.

²⁶Me to *Nzïla Wazi ye kpah eyi fü nih, de ah di eto wazi fü nih, angü wazi nih ena anza. Te fïngangü ka-nih ngbü ꞌdaaa, nih wu kaje, te nih ena ayi-ta Me di, de la, Nzïla Wazi Me ena ato wazi fü nih me-ye. Te nih le aku gba fü Me, amba nih wu züka ngü te nih ena amala fefe de la, Nzïla Wazi Me la ngbü eyi-ta Me fü nih me-ye. ²⁷Angü Me wu wü ngü de emaguma nih ne kpo. Fü engu angbü ewu si-ngü, de te Nzïla Wawazi na ngbü esere fefe, teka ngü ka-nih ne, ereke areke. Fü engu adi ele ngü la. Kükürü de, angü Nzïla Wazi Me la ngbü eyi-ta Me da nih me-ye, teka de Me to wazi fü nih, angü nih de wü kpara kaka-na.

²⁸Wü di enga wüna, ma ngbü emala fü yi kpekpeke, gü ba, te yi le Me de maguma yi ꞌburu la, Me ena adi eceka kpï fütanga yi me-ye. Anga te cïnga ngbü emere yi efa sü la, engu ena afü wü ngü ka-yi ꞌburu ꞌburu baka züka ngü. Kükürü de, angü nih de wü kpara te engu fe nih, teka ngü te engu le me-ye. ²⁹Angü ta gügü te enga gina, Me mala ta, gü ba, ni ena aküwa nih. Fü engu adu amala kpah, gü ba, ni ena adu afü fïngangü ka-nih baka nda Ye ni, Yesu Kurisito. Angü Yesu Kurisito ka-ye de gina Ye Me. Nih nda-nih tïne baka wü jaji, te ewü tï füh gü Yesu. ³⁰Angü Me fe nih eyi kü gügü. Fü engu adu afü nih, ao baka züka wü kpara gbü jia ye. Te di bala, engu ena aküwa nih aküwa, teka fü nih angbü tïne de wü Yesu agbü kpï kpala, fï mere badi.

Dene ngü ka mere lele, te Me le nih di, teka ngü ka Yesu

³¹Wü di enga wüna, yi fï nga ngü la mbi mbi mbi. Te Me le nih eyi bala la, engu tï aceka kpï fütanga nih de? Gara ngü ladü te ena afa nih? Aꞌa, gara ngü te ena afa nih nda ma! ³²Te Me wu cïnga nih, fü ah ayia atima biri Ye ye, Yesu, de ah kpi teka aküwa nih. Baka te Me le nih de bala ne, gara züka ngü ena adi kpah ladü, te engu ena awo eküte nih? Ah kpo fï ma. Engu ena ato wazi fü nih de *züka maguma ye, teka fü nih arü di kpekpeke, alala eküküte fï mere badi. ³³Wü di enga wüna, *Satana tï ato ngbanga nih engagira Me, teka de Me kolo ngü ka-nih ne, nda de. Angü Me fe nih, o eyi mbi gbü jia ye. ³⁴Angü Yesu Kurisito kpi tüngü nih, fü Me adu azükü engu gbü kpi la. Fü ah adu aza engu, ao ede ye baka Mere Miri. Yesu tïtïne ladü engbü kpala, da eyi-ta Me tüngü nih. Te di bala, Me tï adu ato kuru te nih tïne de, angü Yesu Kurisito fa nih gbü ngü la eyi.

³⁵Wayi, wü di enga wüna, Yesu Kurisito le nih cu fa sü, de maguma ye ꞌburu. Ah tï ace ngü la nda de. Te wü kpara ngbü eto cïnga te nih, anga te tala ngbü emere nih, anga te nih ngbü endoro ngïrïmu, anga te wü kpara le amörö nih la, ah le de nih wu awu, gü ba, Yesu Kurisito tï ace nih kpo fï de. ³⁶Nih tï eyi awu ngü la, angü ah kpah baka ngü ta te wü *Davidi ba gbü *Ngari Me, gü ba, “Akoo Me, mere bi wü kpara, te ewü le ngü ka-ye de, ngbü eyi embü ani, da emömörö ani teka ngü ka-ye, baka wü kambiliki, te wazi ewü di ma, angü ani lala eyi gbü ngü ka-ye.”8:36 Mü ena amaka ngü la gbü Ci ka wü Davidi 44:22.³⁷Amba gbü wü ngü ꞌburu te ngbü emere nih ne, ngü biringbö te ena afa nih nda kü ma. Kükürü de, angü Yesu Kurisito ngbü fï eto wazi fü nih, angü engu le nih fa sü.

^38-39Dela ngü te ma le amala fü yi, gü ba, Me ngbü ele nih cu de maguma ye, teka ngü ka Miri ka-nih Yesu Kurisito. Nih tï eyi awu, gü ba, gara ngü te ena aye süka nih de wü Yesu ne, nda ma. Te ah de kpi, anga *küküwa la, Me ngbü fï bü ele nih. Anga te ah di de *siti wü di enga me, anga wü miri ka kotö ne, wüh tï aye süka nih de wü Me nda-wü kpah de. Enatikine mere bi wü ngü ladü te ngbü embü nih. Te gara, wü ngü la ena adu azu tïne cu afa sü. Amba wü ngü la tï aye süka nih de wü Me nda de. Kpah bala, gara kpara biringbö te ena aye süka nih de wü Me nda kpah ma. Anga kpara füh kotö ne, anga agbü kpï, anga kpa esa tö, tï aye süka nih de wü Me nda kpah de. Te mere bi wü ngü la ngbü emere nih bala la, ah ba ngü de, angü nih wu eyi, gü ba, Me ngbü ele nih de maguma ye ꞌburu, teka ngü ka Miri ka-nih Yesu Kurisito.

Dene ngü te ma ele amala teka nguwa a, wü di enga Yïsarayele

^1-3Wü di enga wüna, ma ngbü engbü de mere cïnga, teka ngü ka wü di enga wüna, wü *Yïsarayele. Angü mere bi ewü le ngü ka Yesu *Kurisito nda-wü de. Ma ngbü eku gba cu de ngura, angü ngü la ngbü ekolo maguma ra esiti. Ma ngbü ele ta de Me to kuru te ra da ewü, aye süka a ake Yesu Kurisito, teka fü wü di enga Yïsarayele afü ngü ka-wü, amaka *küküwa ka fï mere badi, angü ma ngbü ele de wüh küwa aküwa. Angü fanü fanü, ma ngbü engbü de cïnga teka ngü la, *Nzïla Wazi Me wu ngü la kpo!

⁴Ngü ka wü di enga Yïsarayele la to mere cïnga fere, angü mere bi ewü le ngü ka Yesu nda-wü de. Me fe a kü gügü wü di ye tete. Ah sere ta te-ye fü wü kundu a de mere wazi ye. Fü engu ayia anzö *ngüte de wü kundu a la. Fü engu ayia ato kpah *Rïrï ka-ye fü ewü gömö *Müse. Fü Me ayia asere züka kaje de te wü kundu a la ena adi esama ni, da emere gele ka-ni, Me, tete na ne, kpah gömö Müse. Fü engu ayia akïna kïna fü wü kundu a la, gü ba, ni ena atima mere kpeke Miri te gara, fü ah akoro aküwa wü. ⁵Diri wü kpara ka Me ta gügü baka *Abarayama, *Yïsaka ake *Yakobo, wüh ꞌburu de wü kundu a, wü di enga Yïsarayele. Kpah bala, Yesu Kurisito, te wüh bï engu füh kotö sene baka nih ne, wüh bï engu kpah gbü nguwa a, wü di enga Yïsarayele. Angü Yesu Kurisito fanü de Miri te Me tima engu, teka de ah koro, ah küwa nih füh kotö ne. Engu kpah de Me te ngbü gbü nzö wü ngü ꞌburu. Nih gbo nga ïïrï na fï mere badi! Ah di bala!

⁶Wü gara kpara ngbü efï nda-wü, gü ba, “Te wü di enga Yïsarayele le ngü ka Yesu de la, wüh tï aküwa de. Te di bala, mene ngü ta te Me mala fü wü Abarayama, gü ba, ‘Ni ena aküwa wü kundu ye te gara aküwa ne,’9:6 Mü ena amaka ngü la gbü Gina Ngü 17:7-8. ah du ce ngü la eyi?” Ah ce nda de. Angü ngü te Me mala eyi, ah tï afü, anga ace, nda de. Amba yi wu awu, gü ba, wü di enga Yïsarayele ꞌburu de wü di Me nda-wü de. Angü Me ena aküwa ka-ye ꞌduwa mene enga Yïsarayele te le ngü ka Yesu eyi ne. ⁷Yi fï la nga ngü, ta te Me mere fü Abarayama ne. Me fe ta wü di Abarayama eyi ꞌburu, o ewü baka wü di ye? Ah bala de. Wü di Abarayama fa ta sü. Amba Me mala fü Abarayama, gü ba, “Mene kundu kundu ye, te ni mala nganga fü ye ne, wüh ena abï engu gbü nguwa *Yïsaka. Angü ni, Me, fe ka-ni Yïsaka.”9:7 Mü ena amaka ngü la gbü Gina Ngü 21:12-13. Te di bala, Me ena afe ꞌduwa mene wü di enga Yïsarayele, te ewü to maguma wü fü Yesu ne, de wüh koro wü di ni, Me. ^8-9Me fe ta Yïsaka, neh teka ne? Ah fe engu, angü wü gara wü di Abarayama la, wüh ngbü bï ewü, kpah bü baka te wüh ngbü ebï wü jaji füh kotö ne. Amba ngü ka Yïsaka ka-ye kpikpi ye. Angü Me mala ta ngü fü wü Abarayama ake wara ye Sara, gü ba, “Ni, Me, ni ena ato wazi fü Sara, fü engu abï ye komoko.”9:8-9 Mü ena amaka ngü la gbü Gina Ngü 17:19; 18:1-14; 21:1-5. Fü wü Abarayama ayia ao to wü te ngü la. Fü Me ato wazi fü ewü, fü ewü abï Yïsaka. Te di bala, wüh bï Yïsaka ka-wü gbü wazi ka Me. ^10-12Kpah bala, te Rebeka, wara Yïsaka, di de bu, Me mala fefe na, gü ba, “Ye ena abï wü dadase, ꞌbasu mini wü jaji komoko. Mene engu, te ena akoro te enga gina ne, ena angbü eje ngü gömö mene de sidi ne.”9:10-12 Mü ena amaka ngü la gbü Gina Ngü 25:23. Wü jaji la ꞌbasu mini de wü di Yïsaka. Ïrï gina ta de Esawu. Ïrï mene de sidi ne ta de *Yakobo. Amba Me fe ka-ye Yakobo te di de jaji ne, adu ace Esawu. Me mere ngü la ta bala teka gara züka ngü, anga siti ngü, te ewü mere? Ah bala de. Ah fe Yakobo ka-ye kü gügü, o wüh bï engu la kpah de, angü Me le e ka-ye kü me-ye bala. ¹³Ah kpah baka ngü de te Me mala gömö gara *mürü dofo, gü ba, “Ni fe Yakobo baka kpara ka-ni. Amba ni le ngü ka Esawu nda-ni de.”9:13 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Malakï 1:2-3. Ah kpah bala, teka wü di enga Yïsarayele. Wüh ena adi ꞌburu wü di Me nda-wü de, ꞌduwa mene te le ngü ka Yesu Kurisito.

¹⁴Gara kpara ena afï nda-ye, gü ba, “Me ngbü emere siti ngü, angü engu ngbü efe kpara, fü ah angbü ece wü gara kpara, baka te engu ngbü ele.” Amba ngü la, ah bala nda de. ¹⁵Angü Me de Mere Miri, te di de wazi, teka amere wü ngü baka te engu ngbü ele. Ah kpah baka ngü ta te Me mala gügü fü *Müse, gü ba, “Fanü fanü, ni ena aküwa mene wü kpara te ni fe ewü, teka *züka maguma ni ne.”9:15 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Gogo ka wü Yïsarayele 33:19.¹⁶Me ngbü efe wü kpara, neh teka ne? Ah teka te wü kpara la le ngü la de tete-wü? Ah bala de. Ah teka te wü kpara ngbü emere tima kaka ereke areke ne, kpah de. Me ngbü eküwa wü kpara bala, angü engu le me-ye bala, teka züka maguma ye. ¹⁷Ah kpah baka ngü ta te Me mala ngü fü mere miri ka *Ezepeto, gömö Müse ta gügü, gü ba, “Ni de kpara te to wazi fü ye me-ni, fü ye angbü ba miri ne. Angü ni wu kpo, ga, ye de mürü kögö-nzö, te ye le ngü ka-ni nda-ye de. Amba ni ena agü gü ake ye, zalü te ni ena afa ye tete. Te di bala, wü kpara füh kotö ne ena awu wazi ni, teka ngü de te ni fa ye di la. Fü ewü angbü egbo nga ïrï ni. Dela si-ngü te ni fe ye tete baka mere miri ne.”9:17 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Gogo ka wü Yïsarayele 9:16.¹⁸Te di bala, nih tï eyi awu, gü ba, te Me le eyi la, engu ena aküwa wü kpara teka züka maguma ye. Te engu le nda de la, engu tï eyi ace ewü, fü nzö ewü akoro kpekpeke. Te di bala, wüh tï ale ngü ka-ni, Me, de.

¹⁹Wü gara kpara ena aga yïkï, gü ba, “Amba, te ah bala la, Me ena ato kuru te wü mürü kögö-nzö, neh baye baye? Angü Me ce ewü me-ye, fü nzö ewü akoro kpekpeke ne. Amba, ah de dürü ngü ka wü kpara la nda de.” Fanü fanü, ma ngbü emala fü yi, gü ba, ngü la bala nda de! ^20-21Ah ka-ye de ngü ka Me, te ngbü efe wü kpara te nga fïngangü ka-ye. Gara kpara te ena arï engu nda ma. Angü nih ka-nih mba töndö wü kpara ka kotö ne, nih baka tö ka sila. Wü di enga wüna, sila tï eyi aga yïkï fü kpara te fo ye, gü ba, “Ye fo ni bane teka ne?” Ngü bala ladü? Ngü bala nda ma. Kpara te ngbü efo sila tï eyi acö tö, aye süsüka na ꞌbasu. Fü ah aza gara tö la, afo züka sila gbügbü, te su fa sü. Fü ah aza gara, afo baka endu-fara-e. Te di bala, endu-fara-e la tï eyi amala, gü ba, “Wüh fo ni nda-wü bala teka ne?” Gara kpara ladü te ena aga yïkï fü kpara te ngbü efo wü e la, gü ba, “Ye mere bala teka ne?” Gara kpara nda kü ma. Te di bala, Me tï eyi amere ngü de nih, baka te engu ngbü ele, angü engu ngbü efe wü kpara, te engu le aküwa ewü ne, me-ye.

²²Angü fanü fanü, maguma Me nzu eyi, teka *siti ngü te wü kpara ngbü emere füh kotö ne. Ah le ta eyi asere wazi ye, bete maguma ye te nzu ne, fü wü kpara füh kotö ne. Amba engu du gu maguma ye la agu, teka mere bi wü re ne, angü engu ngbü ecï nga *adu sïkpï, teka ato kuru di te siti wü kpara la. ²³Me le ato kuru te wü kpara kere de, neh teka ne? Me ce ngü la me-ye bala, angü engu le asere lele ka-ye, teka aküwa nih, wü kpara te engu fe, teka züka maguma ye. ²⁴Angü Me fe wü kpara ka-ye, te engu le aküwa ne, nzö bü esüka a, wü di enga *Yïsarayele, ne de. Ah fe kpah eyi esüka wü *ganzi kpara.

^25-26Wayi, Me tï eyi afe wü kpara, baka fïngangü ka-ye. Ah kpah baka ngü ta te engu mala fü *mürü dofo Oseya, gü ba, “Ta gügü, ni le wü de. Ni gü ba, ‘Wü de wü kpara ka-ni de.’ Amba enatikine, ni du fü wü eyi wü kpara ka-ni tete. Kpah bala, ni du le wü eyi de maguma ni ꞌburu. Te di bala, wü ena agbo nga ïrï ni, Me, da emala, gü ba, ‘Ani de wü di ni, Me.’ ”9:25-26 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Oseya 1:10bete 2:23.

²⁷Amba teka wü di enga wüna, wü di enga Yïsarayele, *mürü dofo Yïsaya mala ngü teka ewü, gü ba, “Ngü ma, te wü di enga Yïsarayele sibi di bü fa sü baka siki la, amba mene ewü te ewü ena amaka *küküwa ne, wüh fa sü nda-wü de. Wüh ena adi mba cüküꞌdaye. ²⁸Angü Me ena ato kuru te mene wü kpara, te ewü le ngü ka-ni de, kpah ge baka ngü ta te engu mala.”9:28 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Yïsaya 10:22-23.

²⁹Ah kpah baka gara ngü te Yïsaya mala, teka wü di enga Yïsarayele, gü ba, “Mere Me du wu cïnga ka-ani eyi, fü engu ayia aküwa mba du wü jaji guvu ani ne, teka züka maguma ye. Angü, te ah ena adi ta bala de la, de bane nguwa ani nza eyi ꞌburu, baka nguwa wü kpara ka *Sodomo bete Gomora, ta te Me mörö ewü ꞌburu ꞌburu, teka siti ngü ka-ewü ne.”9:29 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Yïsaya 1:9.

Dene ngü ka kaje ka küküwa, te di ka-ye kü biringbö

³⁰Yi fï la nga ngü ka wü gara kpara füh kotö ne. Ta gügü, wüh gïrï ngü teka Me nda-wü de. Amba enatikine, Me küwa mere bi ewü eyi. Ah reke ngü ka-ewü eyi gbü jia ye, teka te wüh to maguma wü eyi fü Yesu Kurisito. ³¹Amba teka wü di enga *Yïsarayele, wüh le nda-wü areke ngü ka-wü gbü jia Me de wazi wü. Fü ewü angbü efï, gü ba, “Te ani ngbü emere wü *Rïrï ka Me ꞌburu ereke areke ne, ani ka-ani eyi züka wü kpara gbü jia Me.” Amba wüh mere ngü la bala ma! Ngü ka-ewü reke gbü jia Me nda fï de. ³²Ngü ka-ewü reke ta gbü jia Me de, neh teka ne? Angü wüh to maguma wü fü Me nda-wü de. Wüh le adi ereke ngü ka-wü gbü jia Me de tete-wü. Kpah bala, wüh le awu si-ngü teka kpi ka Yesu ne, nda-wü kpah de. Ngü ka kpi ka Yesu la ngbü fü ewü baka mere rü te tïrï kaje. Wüh le ta de ani nzi asidi, fü ewü amaka mere cïnga gbü ngü la. ³³Ngü ka-ewü ena adi kpah baka ngü ka gara wü kundu a ta gügü, te Me mala nga ewü fü *mürü dofo Yïsaya, gü ba, “Ni fe züka Miri eyi, te di baka kpeke rü kambü, teka de engu mere tima ka-ni agbü Yerüsalema. Te wüh le ngü ka rü la de la, rü la ena atïrï kaje fü mere bi wü kpara, angü wüh le ta de ani nzi rü la asidi, amba wazi ewü nda ma, fü ewü atï ꞌburu kötö. Amba mene wü kpara te wüh ena azoro rü la de kpa wü ꞌbasu mini, wüh ena aküwa me-wü.”9:33 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Yïsaya 8:14; 28:16.

¹Wü di enga wüna, ma ngbü eku gba fü Me cu de maguma ra, gü ba, ah le ta de engu küwa wü di enga wüna, wü *Yïsarayele, aküwa. ^2-3Ma ngbü emala fü yi, gü ba, wü di enga Yïsarayele zoro rïrï ka gele ka-wü de kpa wü ꞌbasu. Wüh gü ba, ani le ngü ka Me eyi, amba züka to kaje, de te Me reke o, teka de wü kpara ngbü di gbü jia ni mbi ne, wüh le nda-wü de. Angü wüh ngbü efï nda-wü, gü ba, te ani mere wü ngü gbü *Rïrï ka Müse ne ꞌburu la, ngü ka-ani tï eyi areke gbü jia Me. ⁴Ah le de wü kpara ce mene kaje, de te ewü le akoro di mbi gbü jia Me, teka ngü ka rïrï ka gele ne, ace. Amba ah le de wüh le duu ngü ka Yesu *Kurisito, teka fü ngü ka-ewü areke di gbü jia Me.

⁵Mere bi wü di enga wüna, wü di enga Yïsarayele, le adi ereke ngü ka-wü gbü jia Me de wazi wü. Wüh ngbü emala, gü ba, “ꞌDuwa kpara te ena amere wü rïrï ka gele ꞌburu mbi, ah ena aküwa gbü ngü la me-ye.” Angü wüh gü ba, “Dela ngü ta te *Müse mala fü ani gbü *Ngari Me ta gügü.” ⁶Amba züka kaje te kpara ena akoro di mbi gbü jia Me ne, ah ka-ye dene. Ah le de mü to maguma mü fü Yesu Kurisito. Mü mere e afï, gü ba, ngü la ka-ye kpekpeke ne de. Mü mere e afï, gü ba, te ah bala, ah le de kpara lï kpa gbü kpï, teka ato maguma ye fü Yesu Kurisito ne, kpah de. ⁷Kpah bala, mü mere e afï, gü ba dene, ah le de kpara rï kpa esa tö, agbü mbükü, teka fü ah anü ato maguma ye fü Yesu Kurisito ne, kpah de. ⁸Ah le de mü fï nga si-ngü, ta te wüh ba gbü Ngari Me ne mbi mbi mbi. Angü wüh ba, gü ba, “Ah le de mü di eje Ngari Me, da emere. Amba te enga gina, ah le de mü le ngü ka Me cu de maguma mü ꞌburu, fü mü adu amala cu de komö mü, gü ba, ‘Ni ena amere wü ngü la.’ ”10:8 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Manda nga Rïrï 30:14. Ngü ka Me la, ah de ngü ka Yesu Kurisito, te a ngbü erï wü kpara di ne. ⁹Si-ngü gbü ngü la, gü neh fe? Si-ngü gbü ngü la ena adi bane. Te mü to maguma mü eyi fü Yesu, fü mü amala mbölö, gü ba, “Yesu Kurisito de Miri ka-ni,” fü mü ale kpah, gü ba, “Me zükü engu eyi gbü kpi fanü fanü la,” mü ena aküwa ka-mü aküwa. ¹⁰Angü, te nih to maguma nih eyi ꞌburu ꞌburu fü Yesu la, ngü ka-nih ena areke gbü jia Me. Kpah bala, te nih mala ngü ka Yesu mbölö, gü ba, “Nih to maguma nih eyi fefe la,” nih ena amaka *küküwa. ¹¹Ah baka ngü te wüh ba gbü Ngari Me, teka ngü ka Yesu, gü ba, “Te mü zoro engu de kpa mü ꞌbasu la, mü ena aküwa aküwa.”10:11 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Yïsaya 28:16.

¹²Wü di enga wüna, ngü ne, ah teka wü kpara ꞌburu, anga mü de enga Yïsarayele, anga mü de *ganzi kpara. Wü kpara ꞌburu te wüh to maguma wü fü Me, engu ena aküwa ewü aküwa, anga te ewü ena adi de wü di enga Yïsarayele, anga wüh ena adi gbü nguwa wü ganzi kpara. Angü Yesu Kurisito de Miri ka-nih ꞌburu me-ye. Engu ena ato wazi fü mene wü kpara te ewü ngbü eku gba fefe na. ¹³Angü fanü fanü, mene kpara te ena aku gba fü Me, de ah küwa ni la, kpara la ena aküwa aküwa.10:13 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Yüwele 2:32.

¹⁴Gara kpara ena angbü de cïnga, gü ba, “Wü di enga Yïsarayele ena aku gba fü Miri Yesu, de ah küwa ani, neh baye baye? Angü wüh le ngü kaka nda-wü la fï de ne. Wüh ena ale ngü kaka, neh baye baye, te ewü wu ngü tengüngü de la? Te wüh sere fü ewü kpah de la, wüh ena awu ngü tengüngü, neh baye baye?” ¹⁵Amba fanü fanü, wüh mala ngü ka Yesu Kurisito eyi fü wü di enga Yïsarayele. Angü Me tima wü kpara eyi, teka amere ngü la. Ah le ta de wüh le ngü la, teka fü ah angbü baka ngü ta te wüh ba gbü *Ngari Me, gü ba, “Wü kpara te ewü ngbü enü da emala ngü ka Me fü wü kpara ne, ngü ka-ewü reke fa sü. Angü wü kpara ena aje ngü la de tadu.”10:15 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Yïsaya 52:7.¹⁶Amba mere bi wü di enga Yïsarayele le ngü la nda-wü de. Ah baka ngü te *mürü dofo Yïsaya ba ta gügü, gü ba, “Ako Mere Miri Me, ani mala ngü ka-ye eyi fü wü kpara, amba kpara biringbö te le ngü, te ani ngbü emala fü ewü la, nda ma.”10:16 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Yïsaya 53:1.¹⁷Ma ngbü emala fü yi, gü ba, wü gara wü di enga Yïsarayele ladü, te ewü ngbü eto maguma wü fü Yesu Kurisito, teka ngü de te ewü ngbü eje gömö wü kpara, te Me tima fü ewü ne.

¹⁸Te gara kpara ena aga yïkï, gü ba, “E-wu neh da, wüh mala ngü ka Yesu fü wü gara wü di enga Yïsarayele la de,” te di bala, ma tï eyi alügü ngü bane, gü ba, “Wüh gü tamu ngü ka Me fü wü di enga Yïsarayele eyi fanü. Ah baka ngü te wüh ba gbü Ngari Me, gü ba, ‘Ngü ka Me wü eyi fü wü kpara füh kotö ne ꞌburu.’ ”10:18 Mü ena amaka ngü la gbü Ci ka wü Davidi 19:4.¹⁹Gara kpara ena aga nda-ye yïkï, gü ba, “Wü di enga Yïsarayele la, kaje te Me ngbü eo kpara di mbi gbü jia ye ne, wüh wu reke mbi mbi nda-wü de.” Gbü ngü la, ma tï eyi alügü fü ewü, gü ba, wüh je si-ngü la reke mbi mbi nda-wü de, kükürü de, angü nzö ewü kpekpeke. Teka nguwa wü ganzi kpara, te ewü gïrï ngü ka Me ta gügü nda-wü de ne, wüh du je ngü kaka reke mbi me-wü. *Müse de gina kpara, te Me mala ngü la te kokomö na, gü ba, “De-ni, Me, ni ena aküwa nguwa gara wü kpara, te wü ngbü ekpa ngü ka-ewü, gü ba, wüh wu ngü ka gele mbi mbi nda-wü de ne. Fü wü angbü te gara de kanga bete gü emaguma wü, teka te ni ena aküwa wü ganzi kpara ne.”10:19 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Manda nga Rïrï 32:21.²⁰Me du kpah mala ngü la kpekpeke, gömö mürü dofo Yïsaya, gü ba, “Nguwa wü ganzi kpara la gïrï ngü ka-ni te enga gina nda-wü la de. Fü ni ayia asere to ngü ka-ni fü ewü, teka de wüh to maguma wü fü ni. ²¹Amba teka ngü ka wü di enga Yïsarayele, ni le ewü cu de maguma ni, fü ni angbü eda kpa ni fü ewü, ra de biti, amba güje ewü je ngü de. Wüh le ngü ka-ni la nda-wü de.”10:21 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Yïsaya 65:1-2.

Dene ngü teka züka maguma ka Me fü wü di enga Yïsarayele

¹Wü di enga wüna, nih ngbü efï, gü ba, te di eyi bala ne, Me le ngü ka wü di enga *Yïsarayele nda tïne eyi de? Ngü la, ah bala nda de. Angü wüh ka-wü de wü kpara kaka-na. Kpah bala, de-ra Pawülü, ma kpah de kpara gbü nguwa wü Yïsarayele. Ma de kundu ye *Abarayama, gbü nguwa Benzamina. Te di bala ne, Me ce ra eyi asidi? Ah ce ra nda de! ²De-a, wü di enga Yïsarayele, a de gina wü kpara ta te Me fe gügü. Ngü a tï anza emaguma Me nda de.

Yi fï la nga ngü ka mürü dofo *Ïlïya, ta te wüh ba gbü *Ngari Me gügü ne. Angü Ïlïya ku ta gba fü Me de mere cïnga emaguma ye, gü ba, “Akoo Me! Wü di enga Yïsarayele ce ngü ka-ye eyi ꞌburu ꞌburu asidi. ³Sü ta te wüh fa teka angbü egbo nga ïrï ye tete na ne, wüh mümürü eyi ꞌburu asidi. Wüh mörö wü *mürü dofo ka-ye nza kpah eyi ꞌburu. Ni lakï tïne bü duu me-ni dene, te ni ngbü la fï ele ngü ka-ye. Wüh ngbü kpah eyi egïrï da ni teka amörö, baka te wüh mörö wü bu ni ne.” ⁴Te Me je ta ngü te Ïlïya mala la, ah lügü ngü fefe na, gü neh fe? Me gü ba, “Ïlïya deyï, ye mere e afï, gü ba, ‘Ni lakï bü me-ni kpikpi ni,’ ne de. Angü bi wü kpara ka-ni, te ewü to maguma wü fü ni, fï ladü, baka kutu lorozi (7,000). Mene ewü, de te ewü le ngü ka kükürü me, de ïrï ye Ba-ala,11:4 Mü ena amaka ngü la gbü gina buku ka wü Wü Miri 19:18. nda-wü de ne.” ⁵Kpah bala, enatikine, Me fe mba wü gara kpara eyi, esüka a, wü di enga Yïsarayele, teka *züka maguma ye, teka de a fü maguma a, ale ngü ka Yesu *Kurisito. ⁶Me fe a, neh teka ne? Ah fe a teka züka ngü te a ngbü emere gbü jijia na ne, nda de. Ah fe a ka-ye teka züka maguma ye. Angü dela ngü te engu le me-ye. Te Me ena angbü efe a ta, teka züka tima te a ngbü emere ne la, de bane ngü ka züka maguma ka Me ena adi ta de kükürü ngü.

⁷Yi fï nga ngü ne mbi mbi mbi. Wü di enga wüna, wü di enga Yïsarayele, ngbü ta egïrï kaje, te ani ena akoro tete na mbi, gbü jia Me. Amba wüh gïrï kaje la ma. Wüh maka kaje la nda-wü de, teka te wüh le ngü ka Me de, angü wüh de wü mürü kögö-nzö. ꞌDuwa mba de-a wü kpara nzoko, te Me fe a me-ye, teka züka maguma ye, fü a amaka kaje la. ⁸Wü mürü a la, wüh ge baka wü kpara, ta te wü mürü dofo ba ngü teka ewü gbü Ngari Me, gü ba, “Wü de töndö kpara! Me mala züka ngü eyi fü wü ma! Wü le aje de. Amba tïtïne ngü ka Me tï adu arï gbü nzö wü de, angü nzö wü kpekpeke.”11:8 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Manda nga Rïrï 29:4, bete buku ka Yïsaya 29:10. Ngü la kpo kü te wü kundu a ta gügü ne, zalü akoro di eküte wü mürü a de enatikine ne. ⁹Miri *Davidi mala ta kpah ngü teka wü kundu a la, gü ba, “Akoo Me, ah le de ye zoro wü kpara la, de ye i ewü, o gbü ku, angü wüh le aje ngü ka-ye de. ¹⁰Ah le de ye siti fïngangü ka-ewü, angü ngü ka-ye tï arï gbü nzö ewü tïne de. Ah le de wüh ngbü tïne labï ka siti ngü ka-ewü la, fï mere badi.”11:10 Mü ena amaka ngü la gbü Ci ka wü Davidi 69:22-23.

¹¹Yi ngbü efï, gü ba, teka *siti ngü ka wü di enga *Yïsarayele, te ewü le ngü ka Yesu Kurisito di de ne, Me tï adu ale ngü ka-ewü tïne de, fï mere badi? Ah bala de! Fanü fanü, wü di enga Yïsarayele mere siti ngü eyi. Te di bala, teka ngü te wüh le ngü ka Yesu nda-wü de ne, fü Me adu angbü eküwa ka-ye nguwa wü *ganzi kpara. Kükürü de, angü te wü di enga Yïsarayele ena angbü ewu züka ngü, te Me ngbü emere fü wü ganzi kpara ne la, ngü la ena akpo angbü eto kanga emaguma ewü. Teka ngü la, e-wu neh da, wüh ena adu afü te-wü, angbü egïrï kaje, teka de Yesu Kurisito küwa ani, kpah baka nda wü ganzi kpara la. ¹²Wayi, wü di enga wüna, wü di enga Yïsarayele dürü eyi te kaje ka Me fanü fanü. Teka ngü la, fü Me ayia ato mere wazi fü wü ganzi kpara cu afa sü. Te di bala, te Me du fü te-ye, küwa wü di enga Yïsarayele la, ngü la ena adu angbü baye? Te di bala, züka ngü la ena adu afa tïne mene gina züka ngü tane ka.

¹³Wü di enga wüna, wü ganzi kpara, dene ngü te ma ele amala fü yi. Yi wu eyi reke areke, gü ba, Me tima ra, teka akoro amala ngü ka Yesu Kurisito fü yi. Te di bala ne, ma ngbü engbü de mere tadu, da eceka tima la baka mere kpeke ngü. ¹⁴Kpah bala, ma ngbü ele wü nguwa ra, wü di enga Yïsarayele, cu efa sü. Ma le eyi, de kanga di emere ewü, teka de wüh fü maguma wü, fü ewü aküwa. ¹⁵Me ce wü di enga Yïsarayele, de wüh di la fï emere kögö-nzö, kükürü de, angü wüh le ngü ka Yesu Kurisito de. Teka ngü la, fü Me adu aza wü ganzi kpara baka wü di ye. Amba, te wü di enga Yïsarayele du fü te-wü, le ngü ka Yesu la, Me ena adu areke ngü de esüka ye de ewü ne, areke fanü, fü ewü aküwa. Ah ena adi ge baka te engu küwa ewü gbü kpi. ¹⁶Yi ngbü efï nda-yi, gü ba, te wüh funu mba enga kümü, to fü Me la, du kümü la, ah de nda Me de? Wü kundu kundu ye wü di enga Yïsarayele, wü *Abarayama, *Yïsaka bete *Yakobo ne, wüh ta de *vüngüte ka Me. Te di bala, wü jaji ka-ewü, de wü kundu ewü, tï angbü wü vüngüte ka Me de? Kpah bala, te sï-rü, te rï gbü tö, ꞌburu mbi la, wü ya-rü la tï angbü kpah mbi ne de? Wüh ena angbü kpah mbi teka sï rü la.

¹⁷Me mere züka ngü eyi. Ah ba e te engu de ya gara rü ka kötï asidi. Fü ah adu aza wü gara ya-rü ka gü, akpokpo da ya-rü la. De-yi, wü ganzi kpara, yi baka gara ya-rü ka gü, te wüh kpokpo eküte rü ka kötï la. Tïtïne yi du ngbü eyi elala eküte züka rü ka kötï la, angbü emaka wazi gbügbü na. ¹⁸Dela züka ngü, amba ma ngbü emala fü yi kpekpeke, gü ba, yi mere e akpa ngü wü di enga Yïsarayele de. Angü sï-rü ngbü emaka wazi neh esaka ya ye? Ah bala de. Ya-rü ngbü emaka wazi me-ye esaka sï ye, teka angbü ega di. ¹⁹Yi mere e agbo nga yi, gü ba, “Me ce wü di enga Yïsarayele eyi, du za ani, o da ewü,” ne de. ²⁰Yi fï nga si-ngü te Me ce wü di enga Yïsarayele tete. Me ce wü di enga Yïsarayele, teka te wüh le ngü ka Yesu Kurisito de. Ah bala de? Amba nda-yi, Me le ngü ka-yi, angü yi to maguma yi eyi fü Yesu Kurisito. Te di bala ne, yi mere e acu ngü yi de. Ah le de yi ceka te-yi ꞌbe. ²¹Me ce wü di enga Yïsarayele, angü wüh le ngü ka Yesu de. Te di bala, te yi ena ace ngü ka Yesu, kpah baka wü di enga Yïsarayele la, yi ngbü efï, gü ba, Me tï ace ani de?

²²Wü di enga wüna, maguma Me reke ka-ye fa sü, amba mamaguma ngbü enzu kpah anzu eküte wü kpara te ewü le ngü kaka de. Engu ngbü ele nih de züka maguma ye, angü nih ngbü elala eküküte. Amba mene wü kpara te ewü le engu de ne, engu ngbü eto kuru te ewü de siti maguma ye. Te di bala, te yi ce ngü kaka-na la, yi fï, gü ba, engu tï ato kuru te yi bala de? ²³Kpah bala, te wü di enga Yïsarayele fü ngü ka-wü, adu ale ngü ka Yesu Kurisito la, Me ena adu kpah ale ngü ka-ewü. Ah ena adi baka te engu du za ewü, kpo lügü te rü la. ²⁴De-yi, wü ganzi kpara, yi nda-yi baka ya-rü ka gü, te Me de, kpokpo eküte züka rü ka kötï. Ah de rü, te yi koro gbügbü na, ne de. Te Me mere ngü la fü yi bala, Me tï eyi adu aza wü ya züka rü la, akpokpo alügü te sü ka-wü, te wüh fü ngü ka-wü la.

²⁵Wü di enga wüna, wü gara kpara esüka yi ena afï nda-wü, gü ba, Me le ngü ka wü di enga *Yïsarayele ꞌburu ꞌburu de. Amba ma ele amala fü yi ngü te Me sere fere. Angü gara wü ngü ladü te yi wu la de. Fanü fanü, mere bi wü di enga Yïsarayele de wü mürü kögö-nzö, amba ngü la tï angbü fï bala ne de. Amba Me fe süka wü *ganzi kpara eyi. Te di bala, mere bi wü di enga Yïsarayele ena angbü fï bü wü mürü kögö-nzö bala, zalü akoro di gbü sïkpï, te wü ganzi kpara la ena ato maguma wü fü Yesu feke. ²⁶Sidi nga ngü la, Me ena adu aküwa gara wü di enga Yïsarayele kpah ꞌburu bala. Ah ena angbü ge baka ngü ta te Me mala gügü, gü ba, “De-ni Me, ni ena atima Miri, fü ah akoro aküwa wü di enga Yïsarayele. Miri engu la ena adi kpah gbü nguwa wü Yïsarayele.”11:26 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Yïsaya 59:20.²⁷Fü Me adu amala kpah gara ngü, gü ba, “Te di bala, de-ni, Me, ni ena adu areke ngü ka *vüngüte esüka ani de wü di enga Yïsarayele ne kpah toto, fü ni aboro siti ngü ka-ewü ꞌburu.”11:27 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Yeremaya 31:33.²⁸Amba baka te wü di enga Yïsarayele la koro eyi baka vügü ka Me ne, ngü la du le ta-ngü te yi, wü ganzi kpara, ta te yi nzö ngüte de wü Me nda-yi de ne. Ngü la mere te-ye bala, teka fü yi amaka *küküwa, baka ta te Me to fü wü di enga Yïsarayele ne. Amba Me ngbü la fï ele ngü ka wü di enga Yïsarayele, wü vüngüte ka-ye ne, ekuru wü kundu wü. ²⁹Angü Me fe ewü ta gügü, gü ba, “Wüh ena adi de wü vüngüte ka-ni.” Te di bala, ah tï ace da ele ewü nda de.

³⁰Kpah bala, de-yi, wü ganzi kpara, ta gügü, yi le ngü ka Me nda-yi kpah de. Te wü di enga Yïsarayele ce ngü ka Me, fü Me adu aküwa yi da wü di enga Yïsarayele, teka *züka maguma ye. ³¹Enatikine, baka te wü di enga Yïsarayele le ngü ka Me de ne, fïngangü ka-yi gü ba, Me tï adu ale ewü, fü ah aküwa ewü teka züka maguma ye, baka te engu mere fü yi ne, de? ³²Te di bala, dene ngü te ma ele amala fü yi. Angü Me wu eyi, gü ba, wü kpara ꞌburu ngbü emere *siti ngü, te ah de wü di enga Yïsarayele, anga wü ganzi kpara. Te di bala, engu ena awu cïnga wü kpara ꞌburu, fü ah aküwa ewü nzö teka züka maguma ye.

³³Nih gbo nga ïrï Me,

Angü engu de mürü züka maguma!

Nih gbo nga ïrï Me!

Angü engu wu ngü ꞌburu kpo!

Nih gbo nga ïrï Me,

angü engu ngbü emere mere bi wü kpeke ngü,

teka aküwa wü kpara ka-ye.

Ni gbo nga ïrï Me,

teka züka ngü te engu ngbü emere fü wü kpara ꞌburu de züka maguma ye ne.

³⁴Nih gbo nga ïrï Me,

angü Me ngbü emere ngü ka-ye baka fïngangü ka-ye.

Nih gbo nga ïrï Me,

angü kpara biringbö te tï ato rïrï fefe na nda ma.

³⁵Nih gbo nga ïrï Me, teka züka maguma kaka.

Nih gbo nga ïrï Me,

angü engu küwa nih, siti wü kpara ne, eyi.

Nih gbo nga ïrï Me,

angü kpara biringbö, te ena agbo nga ye, gü ba, Me küwa ni, teka züka ngü, te ni ngbü emere ne, nda ma.

³⁶Nih gbo nga ïrï Me,

angü Me mere wü e ꞌburu me-ye. Fü ah ato wazi fü ewü teka de wüh di ezu.

Nih gbo nga ïrï Me,

angü Me ngbü eküwa wü kpara ꞌburu me-ye.

Nih gbo nga ïrï Me, teka wü ngü de te engu mere de bala ne,

angü ngü la reke gbü jijia na fa sü.

Nih di egbo nga ïrï Me fï mere badi!

Ah di bala.

Dene wü ngü te Me le de nih di emere

¹Wü di enga wüna, ah le de yi o to yi teka ngü te ma ngbü emala ne. Me le nih cu fa sü, fü ah ayia aküwa nih teka *züka maguma ye. Te di bala, ma ngbü emala fü yi kpekpeke, gü ba, ah le de yi to maguma yi, de küte yi ꞌburu fü Me, teka adi emere ngü kaka. Angü, te yi mere bala la, ngü la ena ato tadu fü Me. Ah ena adi ba e te yi ngbü eto züka takpa fü Me, gbü wü sïkpï ꞌburu. ²Yi mere e angbü emere ngü, baka nda wü kpara de füh kotö ne, de. Ah le de *Nzïla Wazi Me fü maguma yi me-ye, teka fü ah ato to fïngangü gbü nzö yi. Te di bala, yi ena awu wü züka ngü, de te Me ngbü ele de yi di emere ne, mbi mbi mbi. Fü Me angbü de tadu teka ngü ka-yi.

³Wü di enga wüna, Me o ra baka *mürü tima ka-ye me-ye, teka züka maguma ka-ye, te engu o kpaka ra. Te di bala, dene ngü te ma ele amala fü yi. Yi mere e aceka te-yi baka cögbörö wü kpara ne de. Angü Me ngbü eto wazi fü yi me-ye, teka fü yi adi emere ngü kaka di. Ah le de yi ngbü de züka fïngangü gbü nzö yi, teka fü yi awu ngü areke mbi. ⁴Wü di enga wüna, yi fï la nga küte kpara. Küte kpara ka-ye ngbürükü biringbö, amba mere bi wü jürü yaya na ladü. Tima ka-ewü kpah kpikpi ye kpikpi ye. ⁵Baka te nih, wü *kpara ka Yesu Kurisito, sibi fa sü ne, amba nih ka-nih ngbee biringbö baka ngbürükü Yesu Kurisito. Te di bala, ah le de nih di ele ta-ngü te-nih esüka nih ereke areke. ⁶Me to wazi eyi fü nih kpikpi ye kpikpi ye, teka adi emere tima ka-ye di. Te di bala, ah le de nih rü te nga nih ꞌburu kpekpeke, teka fü nih amere tima, de te Me to fü nih ne, tundu de maguma nih biringbö. Te Me to wazi fü mü, teka adi emala ngü ka-ye fü wü kpara baka *mürü dofo la, ah le de mü mere ngü la reke areke, de wazi te Me to fü mü la, de maguma mü biringbö. ⁷Te Me to wazi eyi fü mü, teka amere tima fü wü bu mü la, de mü mere emere de maguma mü ꞌburu. Te Me to nda-mü wazi, teka de mü di erï wü bu mü de ngü ka Me la, de mü mere kpah emere de maguma mü ꞌburu. ⁸Anga te Me to nda-mü wazi, de mü di eto wazi di fü wü bu mü gbü ngü ka Me, teka de wüh lala gbü ngü ka Yesu la, de mü mere kpah bala. Te Me to nda-mü wazi teka fü mü adi ewu cïnga wü bu mü, da ele ta-ngü te ewü, de wü e ka-mü la, de mü di eto e la fü ewü de züka maguma mü. Te Me to mani gbü nzö mü, fü mü adi erï wü kpara baka kpeke *kovo la, ah le de mü to te-mü, teka adi emere tima la mbi mbi mbi.

⁹Ah le de yi di ele wü bu yi de maguma yi biringbö. Yi mere e ale ewü de maguma yi ꞌbasu ꞌbasu de. Ah le kpah de yi to te-yi ꞌburu adi emere züka ngü, de yi di ekpe *siti ngü akpe. ¹⁰Yi di ele te-yi esüka yi, de zu lele ka Me fanü fanü, angü yi de wü di enga ni gbü ngü ka Yesu Kurisito. Ah le kpah de yi di ecu ngü wü bu yi, amba yi mere e adi ecu ngü yi de tete-yi de! ¹¹Yi to te-yi teka amere tima ka Miri Yesu de maguma yi ꞌburu. Basa mere e adi emere yi de! ¹²Ah le de yi ngbü de tadu, kükürü de, angü yi ngbü eo jia yi teka *küküwa guvu Yesu Kurisito ne. Te yi ngbü ezü cïnga teka ngü ka Yesu la, de yi rü kpekpeke. De yi o to yi teka adi eku gba fü Me, gbü wü sïkpï ꞌburu. ¹³Te cïnga ngbü emere wü bu yi, wü kpara ka Me la, yi le ta-ngü te ewü de wü e ka-yi. Yi mere e ace ewü gbü cïnga de. Te wü ngba koro kpa gba yi la, ah le de yi mere ngü ewü reke areke.

¹⁴Te wü vügü ka-mü ngbü eto cïnga te mü la, de mü mere e asiri ewü de. Mü mere e alügü siti ngü la fü ewü kpah de. Mü yi-ta Me, teka de Me boro siti ngü ka-ewü la. ¹⁵Te wü bu mü ngbü de tadu la, ah le de mü ngbü kpah de tadu teka ngü ka-ewü. Te wüh ngbü gbü cïnga la, de mü ngbü kpah gbü cïnga tundu de ewü. ¹⁶Yi di engbü de wü bu yi ꞌbe, de züka maguma yi. Yi mere e ao te-yi gbü nzö wü bu yi, baka wü mere kpara, ne de. Te wüh ngbü ele de mü mere tima, baka tima te wü labï ngbü emere me-wü la, wayi, de mü le ale. Mü mere e angbü eꞌdu ngü mü, da ecu ngü mü, ne de.

¹⁷Te gara kpara mere siti ngü fü mü la, de mü mere e alügü na siti ngü la fefe na de. Mü to te-mü teka adi emere züka ngü gbü jia wü kpara nde ꞌburu. ¹⁸Ah reke pe te mü ena ato te-mü, adi engbü de wü kpara ꞌburu mbi, de gu maguma. ¹⁹Te kpara mere siti ngü fü mü la, de mü mere e alügü siti ngü la fefe na nda-mü de. Mü ce ngü la esaka Me. Angü Me mala eyi, gü ba, “Ni ena ato kuru te wü kpara, te ewü ngbü emere siti ngü fü wü kpara ka-ni la, me-ni.”12:19 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Manda nga Rïrï 32:35.²⁰Wüh ba kpah gbü *Ngari Me, gü ba, “Te tala ngbü emere vügü ka-mü la, ah le de mü to zü-e fefe na. Te gümü ngu ngbü eke engu la, de mü to ngu fefe na, ah nzö. Te mü mere züka ngü la fefe na bala la, ngü la ena ato lümü fefe. E-wu neh da, ah ena adu afü maguma ye.”12:20 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Ngü Mani 25:21-22.²¹Wü di enga wüna, te wü vügü koro ngbü da emere yi de siti ngü la, siti ngü la mere e afa wazi yi de. Ah le de yi to te-yi teka adi emere züka ngü fü ewü, teka afa wazi siti ngü ka-ewü la di.

Dene ngü teka fü nih adi emere rïrï ka wü miri

¹Wü di enga wüna, dene kpeke ngü fü nih. Ah le fü nih adi eje ngü ka wü miri ka-nih füh kotö ne. Kükürü de, angü Me fe wü miri la, o me-ye gbü nzö nih. ²Te mü le ngü ka wü miri de la, ah kpah ge baka te mü le ngü ka Me de, angü Me fe ewü me-ye. Te di bala, fanü fanü, mü ena amaka kuru teka ngü te mü mere la. ³Me fe wü miri la, neh teka ne? Ah teka ato kuru te wü kpara, te ewü ngbü emere züka ngü? Ah bala de! Me fe ewü, teka ato cürü te wü kpara, te ewü ngbü emere siti ngü, teka de wüh ce ngü la. Te di bala, te mü le angbü ka-mü zözö la, ah le de mü di emere fï bü züka ngü. Miri ena agbo nga mü teka ngü la. Ah tï ato kuru te mü nda de. ⁴Angü Me to tima la fü miri la me-ye, teka de engu di ele ta-ngü te wü kpara ka-ye. Amba te mü ngbü emere wü siti ngü la, mü ena angbü fï bü de cürü te mü fanü. Angü Me to wazi eyi fü miri, teka de ah di eto kuru te wü kpara de bala. ⁵Te di bala, ah le de nih di eje rïrï ka wü miri la, amba ah di bü nzö teka wazi ka-ewü de. Ah le de nih di ecu ngü ewü de züka fïngangü, kükürü de, angü Me fe ewü me-ye. ⁶Dela si-ngü te yi ngbü ese ngürü tete fü wü miri ne. Angü Me fe wü miri la me-ye, teka de wüh di fï bü emere tima te Me to fü ewü ne, de jiase la. ⁷Ah le de yi di eje ngü ka wü miri, da emere. Te wüh yi-ta yi, teka de yi di ese ngürü yi, de wü ngürü wü e ka-yi la, anga de yi to jiase teka wü e te yi ngbü ecïnzï la, ah le de yi to ato. Te wüh mala fü yi, teka de yi mere wü gara tima cu de kpa yi la, ah le de yi mere amere. Yi di eje ngü ka wü miri da ecu ngü ewü.

Dene ngü te nih ena adi ele te-nih di esüka nih

⁸Dene kpah gara ngü te ma le amala fü yi. Te mü za e, anga matiti ka jiase, esaka gara kpara la, ah le de mü lügü e kaka la fefe. Ah le de e kaka la ngbü gbü nga mü de. Angü ah le de yi di fï bü ele te-yi esüka yi ale. Te mü le wü bu mü de maguma mü, amba mü ngbü dela eyi emere wü ngü, de te Me mala gbü *Rïrï ka-ye ne, ꞌburu. ⁹Wü ngü te Me mala gbü Rïrï ka-ye sibi fa sü. Gara rïrï gü ba, “Mü mere waza de.” Gara gü ba, “Mü mörö kpara de.” Gara gü ba, “Mü zi e de.” Gara gü ba, “Mü kpi gümü e ka kiri mü de,”13:9 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Gogo ka wü Yïsarayele 20:13-17. abe kpah te mere bi wü gara rïrï. Amba mere kpeke rïrï esüka wü rïrï la ꞌburu, gü ba, “Mü le wü bu mü, kpah baka e te mü ngbü ele küte mü.”13:9 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Rïrï ka Gele ka wü Levi 19:18.¹⁰Kükürü de, angü te mü le kiri mü fanü fanü la, mü tï amere siti ngü fefe na nda-mü de. Te di bala, te mü ngbü ele wü bu mü la, mü ngbü dela eyi emere wü Rïrï ka Me ꞌburu.

¹¹Ah ena adi de züka ngü, teka fü yi adi emere wü ngü, de te Me ngbü ele. Kükürü de, angü sïkpï de te Miri Yesu ena akoro, aküwa nih gbü wü siti ngü de füh kötö ne, koro eyi gbamari. Ta gügü, te nih to maguma nih tete fü Yesu, nih ngbü ta efï, gü ba, “Sïkpï la ka-ye la nengete.” Amba enatikine, sïkpï la koro eyi gbamari. Ah le de nih ngbü fï bü ezükü, da ecï nga sïkpï la! ¹²Sü kpo eyi elofo. Nih ce da emere wü töndö ngü, baka te wü kpara ngbü emere gbü biti ne, ace. Nih reke te-nih ereke, nih ngbü nzo, baka wü marajümïya, te ewü ngbü enü amere gü. ¹³Nih mere züka ngü, baka e te wü kpara ka ra-sü ngbü emere. Nih mere e angbü enzö fï, da eküya di, de. Nih ce ngü ka waza asidi. Nih mere e angbü emere wü ngü ka lümü de. De nih ce ngü ka yïkï ace. De nih ce kpah ngü ka kanga asidi. ¹⁴Te di bala, ah le de yi o to yi ꞌburu teka adi emere rïrï ka Miri Yesu. Yi i maguma yi gö! Yi rü kpekpeke. Yi mere e adi efï nga siti gümü wü ngü, de te ngbü ekoro emaguma yi ne, de.

Dene ngü te ma ele amala fü yi, gü ba,

yi mere e adi emala ngü eküte wü bu yi de

¹Wü di enga wüna, teka ngü ka wü bu yi, te ewü to maguma wü fü Yesu, ah le de yi le ewü baka wü di enga ni yi. Te gara kpara koro esüka yi, fü yi afï, gü ba, engu wu ngü ka Me reke mbi mbi de, amba ah to maguma ye ka-ye eyi fü Yesu la, ah le de yi za engu esüka yi gbü mürü. Yi mere e angbü ega yïkï fefe na, teka fïngangü kaka-na, te di kpikpi ye ne, de. ²Nih ceka la, wü gara kpara ngbü efï nda-wü, gü ba, “Me le de ani zü so de.” Fü ewü angbü ezü ka-wü bü kpa wuru. Amba wü gara kpara ngbü efï nda-wü, gü ba, “E-mazü de kpeke ngü gbü jia Me nda de.” Te di bala, fü ewü angbü ezü nga nzö wü e ꞌburu. ³Te mü fï, gü ba, “Ah ka-ye mbi gbü jia ni, teka fü ni adi ezü wü gara e ꞌburu azü,” la, ah de siti ngü nda de, mü zü e ka-mü ezü. Amba de mü mere e adi emala ngü te kpara, de te ngbü ece wü gara e ace, ne de. Kükürü de, angü Me le engu ka-ye eyi. Kpah bala, te mü le adi ezü nda-mü bü duu kpa wuru la, ah de siti ngü nda kpah de. Amba de mü mere e adi emala ngü te kpara, te ngbü ezü wü e ꞌburu azü, ne de. Kükürü de, angü Me le engu ka-ye eyi. ⁴Mü ngbü emala ngü eküte kpara la bala, engu de labï ka-mü? Aꞌa, ah bala de! Kpara la ka-ye de labï ka Me! Kpara la ngbü emere tima ka-ye fü Me. Te di bala, mü ena amala, gü ba, engu ngbü emere siti ngü, neh baye? Me, te di de mere kpara kaka-na ne, ena amala nga siti ngü, anga züka ngü kaka, ka-ye me-ye. Me ngbü ele nih ꞌburu, angü ngü ka zü-e, ah gbü jia Me ba kpeke ngü nda de.

⁵Kpah bala, wü gara kpara esüka yi ngbü efï nda-wü, gü ba, gara sïkpï de mere sïkpï gbü jia Me. Wü gara yi ngbü efï nda-wü, gü ba, wü sïkpï ka-wü ꞌburu ꞌdö biringbö. Ah le de yi fï nga ngü la mbi mbi mbi. Te mü fï, gü ba, sïkpï ne de mere sïkpï, ah mbi. Anga te gara kpara fï nda-ye, gü ba, sïkpï la, ah de mere sïkpï nda de la, ah kpah mbi. Ah le de yi mere bü mene ngü te Me sere fü yi. ⁶Te kpara fe gara sïkpï, ga, ah de mere sïkpï, ah ngbü emere ngü la bala teka ne? Ah fe sïkpï la teka agbo nga ïrï Me gbügbü de? Anga te kpara ngbü ezü wü so ꞌburu la, engu gbo nga ïrï Me teka wü so la de? Anga te kpara le azü so de la, ah ce so la teka ngü ka Me de? Wayi, engu ngbü kpah egbo nga Me teka ngü la. Te di bala ne, Me ngbü eceka wü kpara la ꞌburu baka wü di ye. ^7-8Baka te nih di la ladü füh kotö sene ne, nih ena angbü emere ngü, baka e te nih ngbü ele? Ah bala de! Ah le de nih di emere mene ngü, de te ena areke gbü jia Me. Kpah bala, te nih ena akpi la, nih tï afe sïkpï ka kpi ka-nih me-nih ne, nda-nih de. Me ena afe sïkpï la ka-ye me-ye, angü nih de wü kpara kaka.

Te nih ngbü ezükü, anga te nih kpi akpi, ah le de nih wu awu, gü ba, nih de kpara ka Miri Yesu. ⁹Angü dela si-ngü te Yesu Kurisito kpi tete, fü engu adu azükü gbü kpi ne, teka adu angbü Miri gbü nzö wü kpara ꞌburu, mene ewü te ewü kpi eyi, abe kpah te mene ewü te ewü di la ezükü ne. ¹⁰Te di bala, mü ena angbü emala siti ngü te enga ni mü bala, neh teka ne? Mü ena ayi-tata, teka ngü te engu ngbü emere, neh baye baye? Dela ngü ka-mü? Dela ka-ye ngü ka Me. Angü te gara, gbü *adu sïkpï, nih ena arü ꞌburu engagira Me, fü engu ayi-ta nih, teka wü ngü de te nih ngbü emere ne, ka-ye me-ye. ¹¹Angü wüh ba ngü la eyi gbü *Ngari Me, gü ba, “Me kïna kïna eyi, gü ba, ‘Te gara, wü kpara ꞌburu ena abu nzökuta wü, da endaꞌba te-wü engagira ni, Me. Fü ewü aci ꞌburu agbo nga ïrï ni.’ ”14:11 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Yïsaya 45:23.¹²Te di bala, Me ena ayi-ta nih, biri biri ꞌburu, teka wü ngü de te nih ngbü emere ne, ka-ye me-ye.

¹³Yi ce da ekpa ngü ka wü bu yi. Ah le de kpara di efï bü nga nda-ye ngü. Yi ceka ꞌbe, teka wü gara ngü te yi ena angbü emere, angü ah ena agbeke fïngangü ka wü bu yi, fü ewü anü amere *siti ngü. ¹⁴Wü di enga wüna, ma wu eyi reke areke, gü ba, zü-e tï asiti yi gbü jia Me nda de. Ma wu ngü la bala kükürü de, angü Miri Yesu sere ngü la fere cu me-ye. Amba, ah le fü yi afï nga ngü la mbi mbi mbi. Te gara kpara ngbü efï, gü ba, so nü la, ni zü de, angü ah de *Rïrï ka Me, amba te engu wü gara kpara te zü so la, fü ah adu afü te-ye, azü so la fanü, ah mere siti ngü eyi. ¹⁵De-mü, de te mü ngbü ezü so wü nü ꞌburu azü ne, te mü ngbü ezü e la bala gbü jia enga ni mü, te zü so wü nü ꞌburu de ne, ngü la ena asiti fïngangü kaka. Te di bala, mü mere dela züka ngü? Te mü le enga ni mü de maguma mü ꞌburu la, mü tï amere mene ngü de bala gbü jijia na de. Angü, te enga ni mü wu mü da ezü so la bala, fü engu adu afü te-ye azü e, ta te engu le azü de ne, ngü la ena asiti engu gbü jia Me de? Dela züka ngü, te mü ena amere fü kpara, te Yesu Kurisito kpi teka aküwa engu ne? Ah de siti ngü! ¹⁶Te yi ngbü efï, gü ba, ngü ka zü-e tï asiti ani gbü jia Me nda de la, ah mbi. Amba te wü kpara ngbü esiti ïrï Me, teka ngü de te yi ngbü emere de bala, ah ena adi de siti ngü. Te di bala, ah le de yi ce ngü de bala ace asidi. ¹⁷Fanü fanü, te nih zu de wü kpara ka Me la, nih mere e ao maguma nih teka ngü ka zü-e de. Nih o maguma nih, teka adi emere ngü, te ena areke gbü jia Me. Te di bala, nih ena adi engbü de wü bu nih, de gu ngü esüka nih. Fü nih angbü kpah de tadu teka wazi ka *Nzïla Wazi Me, te di emaguma nih ne. ¹⁸Te yi ngbü emere rïrï ka Yesu Kurisito ereke areke bala la, ngü ka-yi ena areke gbü jia Me afa sü. Kpah bala, wü kpara füh kotö ne ena aceka yi baka züka wü kpara ka Me.

¹⁹Wü di enga wüna, ah le de nih o to nih teka angbü engbü de wü di enga ni nih ziii. Ah le de nih o to nih teka angbü emere ngü, te ena ato wazi fü ewü, teka fü ewü alala teka ngü ka Me. ²⁰Mü le asiti fïngangü ka wü bu mü, teka ngü ka zü-e, teka ne? Dela züka ngü? Fanü fanü, mene zü-e, te di esiti gbü jia Me ne, nda ma. Amba mü mere e azü mene e, de te ena asiti fïngangü ka enga ni mü, fü ah adu ace ngü ka Me, ne de. Angü ngü de te mü mere la ena adi esiti gbü jia Me. ²¹Te mü wu eyi, gü ba, so de te ni ngbü ezü, anga fï de te ni ngbü enzö ne, ena asiti fïngangü ka enga ni ni, fü engu adürü te kaje ka Me la, ah le de mü ce da ezü so, anga da enzö fï, ace.

²²Te mü wu eyi mbi, gü ba, zü-e tï asiti ni gbü jia Me de la, ah mbi, Me wu fïngangü ka-mü emaguma mü la eyi. Amba mü mere e aga yïkï ake kiri mü, teka nda-ka zü-e nda-mü de. Ah le de mü fï nga ngü ka-mü la mbi mbi mbi, adi emere ꞌduwa wü ngü te ena areke gbü jia Me, fü mü amaka tadu gbü ngü la. ²³Te fïngangü ka-mü ꞌbasu ꞌbasu teka e te mü ele azü, fü mü adu azü ladru la, ah ena adi esiti gbü jia Me. Angü te mü mere ngü la de maguma mü ꞌbasu ꞌbasu la, ngü la ena ato mü gbü siti ngü.

^1-2Wü di enga wüna, te mü de kpeke kpara, te mü wu si-ngü gbü ngü ka Me reke areke la, dela züka ngü. De-nih, te nih di de kpeke wü kpara ne, nih mere e angbü efï bü nzö nga ngü ka-nih ne de. Ah le de nih di efï nga wü di enga ni nih, de te ngü la rï gbü nzö ewü mbi mbi de ne, kpah mini. Fü nih angbü eto wazi fü ewü, teka fü ewü arü kpekpeke. Nih mere e adi emala ngü la fü ewü de nga de. Nih di emala ngü la fü ewü ferrre. ³Nih di emere wü ngü ꞌburu baka nda Yesu Kurisito. Engu ngbü ta emere bü nzö ngü ka-ye, te engu ngbü ele ne, nda de. Engu o ta to ye angbü emere ngü, te ngbü ereke gbü jia Me. Wü kpara fala ta engu, fü ewü amere bi wü ngü ka lümü eküküte. Amba engu rü ka-ye fï bü kpekpeke, ah ce da emere züka ngü nda de. Ngü la, ah ge baka ngü ta te *Davidi ba gbü *Ngari Me, gü ba, “Akoo Me, wü vügü ka-ye ngbü egïrï kaje, teka de ani di efala ye ne, fü ewü adu angbü efala ni da ye. Amba ni tï ace ngü ka-ye, teka ngü ka-ewü la, de.”15:3 Mü ena amaka ngü la gbü Ci ka wü Davidi 69:9.⁴Wü ngü ꞌburu ta te wüh ba gbü Ngari Me gügü ne, wüh ba ngü la kükürü de. Wüh ba wü ngü la, teka de ah gü tamu ngü ka Me fü nih, fü ah ato wazi fü nih, teka fü nih arü di kpekpeke, da eo jia nih teka *küküwa, te Me ena ato fü nih ne.

⁵Ma ngbü eyi-ta Me teka de engu to wazi fü yi, fü yi angbü elala fï bü te ngü kaka-na. Kpah bala, teka fü yi angbü engbü de wü gara wü di enga ni yi de maguma yi ꞌburu biringbö, baka te Yesu Kurisito ngbü ta emere ne. ⁶Kpah bala, teka fü yi angbü emaka te-yi tundu, da egbo nga Me, te di de Wö ye Miri Yesu Kurisito, de maguma yi biringbö.

⁷Wü di enga wüna, ma ngbü fï bü enda nga ngü ne fü yi, gü ba, ah le de yi di ele te-yi esüka yi ale, kpah baka te Yesu Kurisito ngbü ele yi ne. Dela ngü de te wü kpara ena angbü ecu ngü Me tekaka. ⁸Yi fï la nga ngü ka Yesu Kurisito. Engu koro ta füh kotö sene, teka aküwa a, wü di enga *Yïsarayele, teka de a wu, gü ba, Me de kpeke kpara. Angü ngü ta te Me mala fü wü kundu a, gü ba, “Ni ena atima Miri, fü engu akoro aküwa a ne,” toto ïrï teka ngü la nda de. ⁹Kpah bala, Yesu koro füh kotö ne teka aküwa yi, wü *ganzi kpara, angü engu wu cïnga yi eyi. Te di bala, ah le de yi di egbo nga ïïrï na teka ngü la. Te yi ngbü emere bala la, yi ena adi baka wü awuba ye *Davidi, ta te engu bï ci teka ngü ka-ewü, gü ba, “Wayi, mere Me, ni le abï ci, de wü awuba ni, wü ganzi kpara ne, teka agbo nga ïrï ye di.”15:9 Mü ena amaka ngü la gbü 2 Samüwele 22:50bete Ci ka wü Davidi 18:49.¹⁰Wüh ba kpah gara ngü gbü Ngari Me, gü ba, “De-yi, wü ganzi kpara, ah le de yi di kpah egbo nga ïrï Me, tundu de wü a, wü di enga Yïsarayele, angü yi kpah de wü kpara kaka-na.”15:10 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Manda nga Rïrï 32:43.¹¹Fü ewü aba kpah gara ngü, gü ba, “Ah le de nga nzö nguwa wü kpara füh kotö ne ꞌburu gbo nga ïrï Me.”15:11 Mü ena amaka ngü la gbü Ci ka wü Davidi 117:1.¹²Fü *mürü dofo Yïsaya aba kpah gara ngü, gü ba, “Me ena atima gara Miri te gara, gbü nguwa Davidi.15:12 Davidi de ye Yese. Miri la ena angbü gbü nzö wü kpara ꞌburu me-ye. Fü nga nzö wü kpara ao jia wü ꞌburu tete na, de ah küwa ani.”15:12 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Yïsaya 11:10.

¹³Me di de yi, da eto wazi ka *Nzïla Wazi ye fü yi, de yi di eo jia yi eküküte fanü fanü. Fü yi ato maguma yi ꞌburu fefe na, teka fü yi angbü engbü ziii, de mere tadu emaguma yi, teka ngü ka Yesu.

Dene kpah gara ngü te ma ele amala fü yi teka tima ka-ra

¹⁴Wü di enga wüna, ma wu eyi fanü fanü, gü ba, yi de kpeke wü kpara. Yi ngbü fï bü emere ngü te ngbü ereke gbü jia Me. Yi wu si-ngü gbü ngü ka Me ꞌburu kpo. Yi wu kpah da erï wü bu yi kpo. ¹⁵Ma ba wü gara kpeke ngü fü yi gbü köcökpa ne, angü ma le de to yi mere e aïrï teka wü ngü ne de. Me de kpara te to tima ne fere me-ye, teka *züka maguma ye, ¹⁶teka de ma di emere tima ka Yesu Kurisito, da emala ngü kaka fü wü *ganzi kpara. Teka de *Nzïla Wazi Me to wazi fü ewü, fü ewü ato te-wü ꞌburu ꞌburu ara fü Me, de maguma wü biringbö. Te di bala, dela züka takpa te ma ena ato fü Me.

¹⁷Yesu Kurisito ngbü eto wazi fere, teka tima ka-ye ne, me-ye. Fü ra angbü emala ngü de tadu, gü ba, ma mere tima kaka reke eyi areke ne. ¹⁸Ma mere tima dene de tete-ra nda-ra de. Yesu Kurisito to wazi fere me-ye, teka fü ra angbü emala ngari Me di, da emere ngü te ngbü ereke gbü jia Me ne. Te di bala, de-yi, wü ganzi kpara, yi kpo da eje ngari Me teka ngü ka-ra. ¹⁹Angü Nzïla Wazi Me to wazi fere, teka adi emere wü kpeke ngü, te komö wü kpara ngbü egu kaka agu ne. Fü ra angbü fï bü da emere tima la de maguma ra ꞌburu, zalü akoro di de enatikine dene. Ma kpo ta emere ngü la kü agbü Yerüsalema, zalü akoro di nengete agbü Iliriko. ²⁰Ma ngbü ele teka adi emala ngü ka Yesu Kurisito gbü wü sü, te wü kpara je ngü ka Yesu tete na la de ne. Angü ma le aza tima ka gara kpara, angbü emere, enü di kpa engagira nü ne, nda-ra de. Ma ele akpo de tima la gbü to wü sü. ²¹Ah ge baka ngü ta te wüh ba gbü *Ngari Me gügü, gü ba, “Wü kpara ta te wüh je ngü ka Me gügü de ne, wüh ena adu amala ngü la fü ewü, fü ewü ale ngü la, angü wüh ena aje sisi na areke mbi me-wü.”15:21 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Yïsaya 52:15.

²²Dela si-ngü te ma koro tete na kpaka yi, agbü *Rüma kpala, kere nda-ra la de ne, angü ma ngbü emala ngü ka Yesu la, agbü mere bi wü gara sü bala. Angü ma wu eyi, gü ba, yi je ngü ka Yesu Kurisito ta eyi, gömö wü gara kpara. ^23-24Te di bala, ma ngbü ta la endoro gbü wü sü, te wüh je ngü ka Yesu tete na la de ne. Amba tïtïne, ma nza tima ka-ra gbü wü sü la eyi. Ma ngbü efï dene, teka anü agbü Sïpanïya, amala ngü ka Yesu Kurisito kpala. Gbü nünü ka-ra la, ma ena afü kpuru to kpaka yi agbü Rüma, angü ma ngbü efï nga yi kü gügü, teka de ma koro, ma ceka yi reke areke. Ma ena angbü kpaka yi sela mba cüküꞌdaye, teka de yi le kpah ta-ngü te ra, teka nünü ka-ra agbü Sïpanïya ne.

²⁵Amba gara ngü kpah ladü te ma ele amere feke. Ma le anü agbü Yerüsalema, teka ale ta-ngü te wü *kpara ka Yesu de kpala. ²⁶Angü wü kpara ka Yesu agbü Makedoniya, bete Akaya, je nga cïnga te ngbü emere wü kpara ka Yesu agbü Yerüsalema ne eyi. Fü ewü ayia abiti jiase, ato esaka ra, de ma nü, ma le ta-ngü di te wü mürü cïnga la. ²⁷Dela ta ngü te wü kpara la fï ta me-wü, teka atima jiase la fü wü di enga *Yïsarayele. Amba, ah reke pe, te wüh mere ngü la bala, angü wü di enga Yïsarayele le ta-ngü te wü *ganzi kpara de ngari Me. Te di bala, ah le kpah de wü ganzi kpara le ta-ngü te wü di enga Yïsarayele de wü e ka-wü. ²⁸Te di bala, ma ena anü de jiase la agbü Yerüsalema feke. Fütanga ngü la, ma ena afü kpuru kpaka yi sela. Fü ra adu aguru sü agbü Sïpanïya. ²⁹Ma wu eyi, gü ba, gbü sïkpï te ma ena akoro tete kpaka yi kpala, Yesu *Kurisito ena ato wazi fü nih, fü nih angbü de mere tadu.

³⁰Wü di enga wüna, ma wu eyi, gü ba, nih ngbü ele te-nih gbü wazi ka *Nzïla Wazi Me. Te di bala, ma ngbü eyi-ta yi te ïrï Miri Yesu Kurisito, yi yi-ta Me kpekpeke, de ah to wazi fere, ale ta-ngü te ra, gbü wü kpeke tima te ma ngbü emere ne. ³¹Yi yi kpah ta Me, de engu küwa ra esaka wü kpara agbü Yerüsalema, te ewü le ngü ka Yesu nda-wü de ne. Yi yi kpah ta Me fere, teka ngü te ma ena amere agbü Yerüsalema ne, de ah reke gbü jia wü kpara ka Yesu de kpala ne areke. ³²Te Me le eyi la, ma ena akoro kpaka yi kpala, fü nih amaka te-nih de mere tadu, angü ngü la ena ale ta-ngü te nih, ato wazi fü nih.

³³Me, te di de mürü gu maguma ne, ngbü de yi kpala ꞌburu, de ah to gu ngü fü yi.

Dene adu ngü ka-ra

¹Ma ngbü etima köcökpa ne fü yi esaka tangbase ka-nih, de ïrï ye Foyibe, te ngbü emere tima ka Yesu Kurisito agbü Kekureya ne. ²Yi za engu gbü mürü te ïrï Miri Yesu. Angü dela ngü te wü *kpara ka Yesu ena adi emere esüka wü. Yi le ta-ngü tete na de wü e de te engu ngbü ele, angü engu le ta-ngü te ra, de wü gara kpara ka Yesu, eyi cu fa sü.

³Ma to mandï fü wü Pïrïsïla ake Akuwila, te ewü ngbü emere tima ka Yesu kpah baka ra ne. ⁴Wüh ce ta te-wü, yia ekpi, teka aküwa ra esaka wü vügü. Ngü la türü te ra cu fa sü. Wü gara kpara ka Yesu gbü wü gara sü, ngbü ꞌburu ꞌdö de tadu, teka ngü de te ewü mere la. ⁵Ma to kpah mandï fü wü kpara ka Yesu, te ewü ngbü ebiti te-wü agba Akuwila la.

Ma to kpah mandï fü Apenito, te di de züka enga wüna. Engu ta de gina kpara agbü Asïya, te to maguma ye fü Yesu Kurisito. ⁶Ma gü mandï kpah fü Marïya, ta te to te-ye, angbü emere tima kpekpeke tüngü yi ne. ⁷Ma to mandï fü wü di enga wüna gbü nguwa ra, wü Andrünikü ake Yuniya, ta te wüh gü a de ewü gbü ku ne. Wüh de cögbörö kpara esüka wü *mürü tima ka Yesu, ta te ewü le ngü ka Yesu te enga gina, o ra to maguma ra fü Yesu la de ne.

⁸Ma to mandï fü Apïlïyatü, te di de züka awuba ra gbü ngü ka Yesu ne. ⁹Ma to mandï kpah fü Ürübanü, te ngbü emere tima ka Yesu Kurisito kpah baka ra ne. Mandï kpah fü Sïtakï, te ma le engu fa sü, teka ngü ka Yesu Kurisito ne. ¹⁰Ma to mandï fü Apele, te engu di de kpeke kpara ka Yesu Kurisito ne. Engu zü mere cïnga teka ngü ka Yesu Kurisito fa sü, amba engu rü ka-ye fï bü kpekpeke. Ma to mandï fü Arïsïtobolo, de wü kpara ka Yesu agba ka la ꞌburu. ¹¹Ma to mandï fü Erodiyo, te di kpah de enga *Yïsarayele baka ra ne. Ma to mandï fü Narasisü, de wü kpara ka Miri Yesu de agba ka la kpah ꞌburu.

¹²Ma to mandï fü wü Terefina ake Terefüsa, wü tangbase, te ewü ngbü emere tima ka Miri Yesu kpekpeke ne. Ma to mandï kpah fü Peresi, züka gara tangbase ka-nih, te mere tima ka Miri Yesu cu kpekpeke ne. ¹³Ma to mandï fü Rufusu, te Miri Yesu fe engu eyi baka kpara ka-ye ne. Ma to mandï kpah fü ni ye na. Engu ngbü ta eceka kpï fütanga ra, cu baka te ma di de yïanga, te engu bï me-ye la. ¹⁴Ma to mandï fü Asikirito ake Felegona, Ereme, Patürüba ake Erema, de wü gara kpara ka Yesu ꞌburu, te ewü ngbü ebiti te-wü de ewü kpala ne. ¹⁵Ma to mandï fü Filologo ake Yuliya bete Nereyo ake enga ni ye tangbase, bete Olipïya, de wü gara kpara ka Yesu, te ewü ngbü ebiti te-wü de ewü kpala.

¹⁶Ma le ta agü mandï ne fü yi bane cu me-ra, da efaka yi te ïrï Miri ka-nih Yesu Kurisito. Wü kpara ka Yesu Kurisito de kpakine ꞌburu to mandï fü yi, agbü *Rüma la.

¹⁷Wü di enga wüna, ma ngbü emala fü yi kpekpeke, gü ba, ah le de yi ceka te-yi ꞌbe, teka mene siti wü kpara, te ewü ngbü esu wu te-wü, gü ba, ani kpah de wü kpara ka Yesu ne. Amba wü ngü de te ewü ngbü emere ne, ah de ngü de te Yesu Kurisito le nda de. Wüh ngbü nda-wü efiti wü kpara ka Yesu de wüh ye süka wü. Wüh ngbü ka-wü dela esiti tima ka Me. Fïngangü ka-yi gü ba, wüh ngbü dela erï ani de ngü ka Yesu fanü fanü? Ah bala de. Yi ce ngü ka-ewü la ace. ¹⁸Wü kpara la ngbü emere dela tima ka Miri Yesu nda-wü de. Wüh ngbü emere tima la baka te ewü ngbü ele, bü teka amaka züka wü e gbügbü. Wüh ngbü emala wü türü ngü, bü teka asiti nzö wü kpara, te ewü wu ngü mbi mbi de ne. ¹⁹Amba ma wu eyi, gü ba, yi ka-yi de kpeke wü kpara. Wü kpara ꞌburu wu kpah kpo, gü ba, yi ngbü ele ngü ka Me de maguma yi ꞌburu. Ma ngbü engbü de tadu, teka ngü ka-yi la. Ma le de yi wu wü züka ngü ꞌburu. Ma le de yi mere e ato te-yi gbü *siti ngü, kpo fï de!

²⁰Me de kpara te ngbü ele ta-ngü te yi me-ye, da egu maguma yi, fü yi angbü engbü mbi ne. Engu ena afa jia *Satana tïtïne, fü engu aza Satana ao tïne esatïlö yi. Gu ngü ka Miri Yesu Kurisito ngbü de yi, de *züka maguma ye.

²¹Timoteyo, te ngbü ele ta-ngü te ra gbü tima ka Yesu Kurisito ne, to mandï fü yi. Lukiyo, Yasona ake Sosipata, te ewü di gbü nguwa ra ne, to kpah mandï fü yi. ²²De-ra, Teretiyo, te ma ba köcökpa ne te ngari Pawülü, ma to mandï fü yi te ïrï Miri Yesu. ²³Gayü, te ma ngbü engbü gba ka, te wü kpara ka Yesu ngbü kpah ebiti te-wü gba ka ne, to mandï fü yi. Ereseto, te di de kpara te ngbü eceka kpï sidi nga jiase ka miri ka sü ne, to kpah mandï fü yi. Enga ni nih Küwarito, to kpah mandï fü yi kpala. ²⁴Ah le de Miri Yesu le ta-ngü te yi kpala ꞌburu de züka maguma ye.

²⁵Nih gbo nga Me, angü engu to wazi eyi fü yi, teka fü yi adi elala di gbü ngü ka Miri Yesu. Dela ngü ka Yesu Kurisito, te ma ngbü emala fü wü kpara ꞌburu ne. Fanü fanü, Me sere ta si-ngü la fü wü kpara te enga gina nda de. ²⁶Amba ah sere ta mba bebete na fü wü *mürü dofo, te ewü ba gbü *Ngari Me ne. Amba tïtïne dene, Me sere si-ngü la tïne eyi fü nih mbölö, teka de nih di emala ngü la fü wü kpara füh kotö ne ꞌburu, teka de wüh to maguma wü fü Yesu, adi emere rïrï kaka.

²⁷Nih gbo nga ïrï Me!

Engu ka-ye de kpara te wu ngü fa wü kpara di ꞌburu duu me-ye.

Me ka-ye kü ladü, ah tï anza nda de!

Nih gbo nganga fï mere badi, teka ngü ka Yesu Kurisito.

Ah di bala.

Dela adu ngü te ma mala fü yi, de-ra Pawülü.