Dene ngü ta te

Yakobo

ba fü wü kpara ka Me

Masere si-ngü

Yakobo ba köcökpa ne me-ye. Ah de mene *Yakobo te di de enga ni ye Yesu ne. (Mü ena amaka ngü kaka gbü Matayo 13:55, bete Galatïya 1:19.) Te enga gina, te Yesu kpo da endoro, da erï wü kpara, de ngari Me ne, Yakobo de wü gara wü di enga ni ye le ngü ka Yesu nda-wü de. (Mü ena amaka ngü la gbü Yüwane 7:1-5.) Amba fütanga züzükü ka Yesu gbü kpi, fü ewü adu afü maguma wü, ale ngü ka Yesu. (Mü ena amaka ngü la gbü Mürü Tima 1:14.) Fütanga ngü la, fü Yakobo adu akoro ta mere *kovo esüka wü *kpara ka Yesu agbü Yerüsalema. (Mü ena amaka ngü la gbü Mürü Tima 12:17; 15:13; 21:18.)

Fü Yakobo ayia aba köcökpa ne fü gara wü di enga *Yïsarayele, te ewü le ngü ka Yesu *Kurisito. Angü mere bi ewü ce Yerüsalema, baya agbü nga nzö wü sü biri biri ꞌburu, teka cïnga te wüh ngbü eto te ewü, teka ngü ka Yesu Kurisito ne. (Mü ena amaka ngü la gbü Mürü Tima 8:1; 11:19-20.) Amba ngü te Yakobo ba la, ah kpah teka nih, wü kpara ka Yesu Kurisito, gbü nguwa wü kpara füh kotö ne ꞌburu.

Yakobo ba mere bi wü ngü fü wü kpara la kpekpeke. Ah mala fü ewü, de wüh rü kpekpeke gbü mere cïnga te ngbü emere ewü, teka ngü ka Yesu la, de wüh ce ngü ka maguma ꞌbasu ꞌbasu ace. Ah mala kpah, ga, te mü gü ba, “Ni de kpara ka Me,” amba te mü je rïrï kaka, fü mü amere de la, mü de kpara ka Me nda-mü de. Te mü ena atanga köcökpa ne enatikine, mü ena amaka mere bi kpeke wü ngü gbügbü, te ena ato wazi fü mü, arü di kpekpeke gbü ngü ka Me.

Wü ngü te Yakobo ba gbü köcökpa ne, wüh dene.

Sapïta 1:1-18 Ngü teka cïnga te ngbü emere wü kpara ka Yesu

Sapïta 1:19-27 Mene ngü te reke areke gbü jia Me

Sapïta 2:1-13 Ngü teka wü mürü cïnga

Sapïta 2:14-26 Ngü te ena asere fü wü kpara, gü ba,

nih de wü kpara ka Me fanü fanü

Sapïta 3:1-18 Ngü teka komö kpara

Sapïta 4:1-17 Ngü teka maguma ꞌbasu ꞌbasu

Sapïta 5:1-11 Ngü teka wü kpara de mere bi e esaka wü,

bete ngü teka wü mürü cïnga

Sapïta 5:12-20 Adu ngü

1

Dene mandï ka Yakobo fü wü kpara ka Yesu

1De-yi wü kpara ka Me, te yi baya ngbü gbü nga nzö wü sü füh kotö ne ꞌburu, ma ba köcökpa ne fü yi me-ra, de-ra *Yakobo, te ma di de labï ka Me ake Yesu *Kurisito ne.

Dene ngü te ma ele amala fü yi teka cïnga

te ngbü emere yi

2Wayi, fanü fanü, wü di enga wüna, te wü cïnga te ekoro da emere yi la, yi mere e aza cïnga la ba siti ngü ne de. Yi za cïnga la ba züka ngü, de yi ngbü ka-yi kpah fï bü de tadu, gbü cïnga la ꞌburu. 3Kükürü de, angü nih wu eyi, gü ba, cïnga la ngbü ere maguma nih, teka fü nih ace ngü ka Me. Amba te nih rü gbügbü kpekpeke la, nih ena amaka wazi gbü ngü ka Me. 4Te di bala, yi i maguma yi ai kpekpeke, teka fü jia yi amba amba, fü yi angbü ba kpeke wü kpara gbü jia Me. 5Yi mere e akpe cürü, da efï nga ngü de. Te yi wu ngü te yi ena amere nda-yi de la, de yi yi-ta Me teka ngü la, angü engu ena agü tamu ngü, de te yi ena amere ne, fü yi me-ye. Angü engu ngbü eto züka ngü fü wü kpara ka-ye de *züka maguma ye biringbö.

6-8Mba gara enga ngü kpah fï bü ladü te ma ele amala fü yi. Te yi te eku gba fü Me la, yi di eku gba de maguma yi zalü nde ꞌburu. Yi mere e adi engbü de maguma yi ꞌbasu ꞌbasu ne de. Angü kpara de maguma ye ꞌbasu ꞌbasu de bala ne, ah ge ba mene ngu, de te wege ngbü eyiki engu ayiki. Ah tï arü da ye kiii ne de. Te mü mere bala, Me ena ato e fü mü, neh baye baye?

9Wü di enga wüna, te gara kpara esüka yi de mürü cïnga la, ah le de engu ngbü de tadu, teka ne de, angü Me ena o engu ba mere kpara gbü tima ka-ye, ka Me. 10-11Te mü di kpah de mere bi wü e esaka mü la, ah le de mü mere e angbü de tadu, teka mere bi wü e ka-mü la de. Mü ngbü de tadu, teka cïnga te ena amere mü, teka ngü ka Yesu Kurisito ne. Teka ne de, angü wü e ka-mü la ena anza ka-wü nda-wü anza, baka yi-rü te ngbü egürü gbü karanga. Ah ena adi kpah bala fü wü kpara, de te ewü o fïngangü ka-wü teka mere bi wü e esaka wü. Kpi ena agüka ewü te gara kpah bü agüka.

12Wü di enga wüna, te yi ngbü ezü cïnga teka ngü ka Yesu la, yi di ei maguma yi ai, da erü kpekpeke. Te di bala, yi ena amaka tadu fanü fanü. Angü te cïnga la te ena adu anza la, Me ena aküwa yi, agbo nga yi, zalü fï mere badi. Angü teka ne de, Me mala ta ngü eyi gügü, gü ba dene, “Mene kpara te le ni de maguma ye biringbö, ni ena aküwa engu aküwa.”

13Te cïnga ngbü emere mü la, mü kpe cürü de. Mü mere e adi emala, gü ba dene, “Angü Me ngbü ere maguma ni me-ye, teka de ni ce ngü kaka,” ne, mü mere e amala bala de. Angü Me le te-ye de *siti ngü nda kü de. Te di bala ne, Me ena are maguma yi, teka de yi mere siti ngü, neh baye? 14Ngü te ngbü emere mü, ah ka-ye de wü siti fïngangü, te di kpa emaguma mü. Teka ne de, angü gümü wü e ngbü erï kpa emaguma mü, fü ah angbü efiti mü, gegege ba yï-wuru te ngbü efiti si eküte ngïlï la. 15Angü, te mü wu e maka eyi la, fü maguma mü angbü ꞌduwa kpukpukpu teka e la, fü fïngangü ka-mü teka wü e dela angbü efiti mü, de mü mere wü siti ngü. Te mü lala fï bü te mene siti ngü de bala la, ngü la ena ato fü mü, neh ene? Ngü la ena ato kpi fü mü, di bü gbü jia mü fanü.

16Wü di enga wüna, yi mere e afï, gü ba, Me ngbü efiti ani me-ye ne, yi mere e afï ngü bala de, angü ah ka-ye de wu. 17Wü ngü de te Me ngbü ele amere fü nih ne, ah ka-ye nda ꞌburu bü wü züka ngü, siti ngü gbügbü nda ma. Wü ra ake fe, de te ewü di kpa tikpi ne, ngbü efü te-wü afü, mbiri sü ake ra-sü. Wö nih Me o wü e la me-ye. Amba engu tï afü te-ye nda de. 18Me fe nih eyi, adu afü nih, ao ba wü di ye, angü nih le zu ngü kaka fanü fanü ne eyi. Te di bala ne, nih tïne esüka wü kpara füh kotö ne ꞌburu, gegege ba tari-e, de te wüh ngbü eto fü Me ne.

Dene mene ngü te reke areke gbü jia Me

19Wü di enga wüna, ah tï atï fü yi angbü engbü de güje yi mböömbö, areke te-yi, angbü nzo, teka adi eje ngü, de te wüh ena amala fü yi. Ah tï kpah atï teka fü yi angbü efï mba nga ngü afï ferrre bane feke, ka mene ngü te wüh etï tete, emala bü kere kere ne. Maguma yi mere e adi enzu kere kere kpah de. Yi fï nga ngü la ferrre feke. 20Ma mala ngü la fü yi bala kükürü de, angü te yi le angbü züka kpara gbü jia Me la, ah le de maguma yi mere e adi enzu kere kere de. 21De te di eyi bala ne, yi ce wü töndö ngü, ta te yi ngbü emere ne, de wü siti fïngangü, te di emaguma yi ne, le ꞌburu asidi. De yi di ele bü duu ngü ka Me de maguma yi biringbö, angü engu o ngü la emaguma yi me-ye, teka aküwa yi. 22Yi di emere ngü te yi ngbü eje gbü *Ngari Me ne. Yi mere e aje, ace kükürü de. Ngü ka Me la mere e adi ewü gbü güje yi ba gba kono, te wüh ngbü eu kükürü, ne de. 23-24Te mü mere ngü ka Me, de te mü ngbü eje ne, de la, mü ena angbü gegege ba kpara te za taratara, aceka gbüra ye gbügbü. Fü ah ayia anü mari bane, sekele! fü toto aïrï ka-ye te kuru gbüra ye, de te engu ceka ne ka. 25Amba te mü ngbü engbü da efï ngü gbü Ngari Me, da emere wü ngü de gbügbü ne la, ah ena afuru mü gbü ku ka dürü ngü asidi. Fü mü adu amaka mere siti tadu esaka Me teka ngü la.

26Te gara kpara gü ba, “Ni de kpara ka Me, ni de kpara ka Me,” amba te ah ngbü fï bü da emala töndö ngü, ega yïkï de wü bu ye, kpah da esoko ewü la, engu de kpara ka Me nda de. Ah ngbü dela efiti te-ye de tete-ye. Me le ngü kaka nda de.

27Ngü te reke gbü jia Me, ah dene. Ah le de yi le ta-ngü te wü würüse wökö, bete wü di enga cörö, gbü cïnga ka-ewü. Ah le kpah de yi ce da emere wü *siti ngü, baka te wü kpara de füh kotö ne ngbü emere ne, asidi, angü ngü la ka-ye esiti gbü jia Me!

2

Dene ngü te ma ele amala fü yi, teka wü mürü cïnga

1Wü di enga wüna, nih ra eyi fü Mere Miri ka-nih Yesu *Kurisito, te wazi kaka fa nda wü gara kpara füh kotö ne ꞌburu. De te di eyi bala ne, yi mere e adi ecu ngü wü gara kpara, da efala wü gara afala ne de. 2-3Te yi biti te-yi kpa esambü ka Me, fü mü aceka gara kpara te to züka bongo eküte ye, de züka tüngü gbü kpa ye, te rï kpaka yi, mü ena amala fefe na, agü ba, “Mere kpara, ye koro kpa engakara nü kpakine, de ye ngbü füh züka da-ngbüngbü ne.” Ah mbi. Anga te ah ena adi de mürü cïnga, de kala bongo eküte ye, de lö ye kükürü la, mü ena agü fefe na, neh fe? Te mü du mala fefe na, gü ba, “Da-ngbüngbü nda ma, ye nü, ye kolo kpa rü, de ye ngbü fefeh na kpa ekere wü kpara kpa sidi kpala,” dela bala züka ngü? 4Dela ngü te Me ngbü ele? Yi eo nda-yi mene kpara, de wü mere bi e esaka ye, kpa engakara nü fü mürü cïnga? Yi ga, kpara de mere bi e esaka ye nda me-ye mere kpara fa mürü cïnga? Teka ne? Te yi ngbü emere ngü ba e la, amba maguma yi ka-ye ꞌbasu ꞌbasu. Dela siti fïngangü, te siti gbü jia Me fa sü.

5Wü di enga wüna, yi fï nga ngü la mbi mbi mbi. Yi ngbü efï nda-yi, gü ba, Me ngbü ele ngü ka kpara de mere bi wü e esaka ye, afa nda wü mürü cïnga? Yi ceka ngü la ꞌbe! Wü mürü cïnga neh fe, te Me fe ewü, fü ewü ale ngü kaka? Te gara, engu ena ato mere bi züka wü e fü ewü afa sü, agbü sü ka-ye agbü kpï kpala, kpah baka ngü ta te engu mala, ga, “Ni ena aküwa mene wü kpara, te ewü ngbü ele ni de maguma wü biringbö ne,” fü cïnga ka-ewü anza. 6De te di eyi bala ne, yi ngbü efala wü mürü cïnga, neh teka ne? Yi ngbü fï bü ecu ngü wü kpara de mere bi wü e esaka wü. Yi efï nda-yi, gü ba, wüh ena ale ta-ngü te ani? Aꞌa, ah bala de. Wü kpara de mere bi e esaka wü la, wüh ngbü eto kuru eküte yi, da ezoro yi, enü de yi kpa engagira wü miri. 7Wüh kpah de wü kpara, te ewü ngbü efala ngü ka Miri ka-nih Yesu. Te di bala ne, yi ngbü ecu ngü ewü, neh teka ne?

8Te yi le angbü züka kpara gbü jia Me la, ah le de yi di eje bü nzö rïrï ka Miri ka-nih Yesu Kurisito, te mala fü nih, gü ba dene, “Mü le wü bu mü, kpah baka e te mü ngbü ele küte mü.” 9Amba te yi ngbü efala wü mürü cïnga afala la, yi ngbü dela eyi emere rïrï engu la fanü? Ah bala de. Yi siti dela eyi rïrï ka Me. Te di bala, Me ena ato kuru te yi ato!

10Wü di enga wüna, Me to mere bi *rïrï eyi fü nih. Te nih je wü rïrï la zalü nde ꞌburu la, ah ena adi de züka ngü gbü jia Me. Te nih ngbü emere bü biri rïrï, da ece wü gara la, ah tï nda de. Te mü mere wü gara rïrï ka Me ꞌburu ꞌbe, fü mü ace gara enga rïrï biringbö, angü mü le engu la de la, ah ba e te mü le rïrï ka Me ꞌburu de. Mü ena amaka kuru gbü ngü la! 11E-to wü rïrï la fü nih neh da? Me to wü rïrï la cu me-ye, gü ba dene, “Mü mere e amörö kpara de.” Me mala kpah gara ngü, ga dene, “Mü mere e amere waza de.” Te mü mala, ga, “Baka te ni ngbü ka-ni ne, ni mere *siti ngü nda-ni la kü de. Ni mörö kpara nda-ni la kpah de.” Anga, te mü ngbü emere waza la, mü dela eyi siti kpara gbü jia Me, angü mü je rïrï kaka de.

12Gbü ngü ka-mü ꞌburu, te mü ena angbü emere, de wü ngü te mü ena angbü emala, ah le de mü di efï nga wü bu mü, da ele te-yi de ewü. Teka ne de, angü dela rïrï te Yesu to fü nih. Te gara engu ena akoro, aye süka wü siti ngü ka-nih me-ye. 13Te yi ceka cïnga ka wü bu yi, afï nga ewü de la, Me fï nga cïnga ka-yi kpah de. Me ena ato mere siti kuru eküte yi, angü yi je rïrï kaka de. Te mü de kpara te ngbü efï nga cïnga ka wü bu mü la, Me ena afï kpah nga cïnga ka-mü, ah to kuru te mü tïne de.

Dene ngü ka wü kpara te ewü ngbü efiti te-wü, gü ba,

“Ani le ngü ka Me eyi.”

14Wü di enga wüna, wü gara yi ngbü emala, gü ba, “Ani le ngü ka Me eyi. Te ah bala, Me tï ato kuru te ani de.” Anga te mü mere rïrï kaka de la, mü ngbü efï, gü ba, ni le ngü kaka eyi fanü? Mü ena aküwa gbü ngü la? 15Mü ceka la, te biri kpara esüka wü di enga ni mü ngbü emaka cïnga, de mere tala te ye, 16fü mü ayia amala fefe na, agü ba, “Me di de ye, de ye maka bi e-mazü de wü bongo.” Te mü mala ngü la bü kükürü bala, mü to mba e fefe na kpo de la, dela züka ngü? 17Ah kpah bala, te mü ngbü emala ngü bü de komö mü, gü ba “Ni le ngü ka Me eyi,” amba, te mü je rïrï kaka, da emere nda-mü de la, mü ngbü dela emala töndö ngü kükürü.

18Gara kpara esüka yi ena aga yïkï ake ra, gü ba, “Wü gara kpara to nda-wü maguma wü fü Me, fü wü gara kpara angbü emere nda-wü wü züka ngü.” Ma ena amala fü yi gbü ngü la, agü ba, “Ah mbi, anga te mü mere ngü ka Me de, ma ena awu neh baye baye, ga, mü le ngü ka Me eyi?” Nda-ra, yi tï eyi awu, gü ba, ma le ngü ka Me eyi fanü, teka züka wü ngü te ma ngbü emere, baka te Me ngbü ele ne. 19Yi wu eyi, gü ba, Me ka-ye ngbee biringbö? Wayi, ah de züka ngü! Amba ngü la tï aküwa yi nda de. Angü *Satana, de wü *siti wü di enga me wu ngü la kpah eyi bala. Fü ewü angbü eyï ayï de cürü ka ngü la, amba wüh fü maguma wü nda-wü de. 20Yi wu ngü la bala nda-yi la fï de? Te yi gü ba, “Ani le ngü ka Me eyi,” amba te yi mere wü ngü de te Me ngbü ele ne de la, ngü la ena afü te-ye, adu angbü töndö ngü kükürü!

21-22Nih fï la nga ngü ka kundu nih, *Abarayama, ta te engu mere gügü ne. Ngü kaka-na reke ta gbü jia Me, neh teka ne? Ah teka züka ngü de te engu mere ne de? Abarayama le ta ngü ka Me, fü engu adu kpah amere rïrï ka Me, de te Me mala fefe na ne ꞌburu. Angü engu yia ta, za ye ye, *Yïsaka, teka awa, amörö, ato laꞌbï tete fü Me, ba e te Me mala fefe.2:21-22 Mü ena amaka ngü la gbü Gina Ngü 22. Dela ngü te gü tamu ngü fü nih, gü ba, Abarayama to ta maguma ye eyi ꞌburu ꞌburu fü Me. 23Dela si-ngü ta te wüh ba gbü *Ngari Me, teka ngü ka Abarayama, gü ba, “Abarayama to ta maguma ye fü Me. Fü Me adu aceka Abarayama baka züka kpara ka-ye teka ngü la.”2:23 Mü ena amaka ngü la gbü Gina Ngü 15:6. Dela si-ngü ta te Me ï Abarayama tete, gü ba, ah de *vüngüte ka-ni ne.

24Wü di enga wüna, dene ngü te ma le amala fü yi. Te mü le angbü ba züka kpara gbü jia Me la, ah le de mü di eje rïrï ka Me, fü mü ngbü kpah emere amere. Amba, te mü gü ba, “Ni le ngü ka Me eyi,” bü de komö mü kükürü kükürü bala la, ah tï nda de.

25Yi ceka la ngü ka Rakaba, würüse ta agbü Yeriko ne. Würüse la ka-ye ta siti mürü waza. Zu watï ye na bane ne nda ma. Fü ngü ka würüse la adu afü te-ye, areke gbü jia Me, teka ne de, angü würüse la je ta rïrï ka Me. Fü ah aküwa ta gara wü di enga *Yïsarayele, te ewü zi te-wü koro, aceka sü ka Yeriko. Fü Rakaba ayia aküwa ewü esaka wü vügü ka-ewü. Engu za ta ewü, wo esambü ka-ye, angbü emere ngü ewü. Fü engu amala ngü fü ewü, ga, “Wü za ka-wü gara kaje, de wü du tete.” Fü wü kpara la ayia aküwa esaka wü vügü ka-wü. Dela züka ngü ta te Rakaba mere, fü ngü kaka la areke gbü jia Me.2:25 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Yosuwa 2.

26Dela ngü te ma le amala fü yi, wü di enga wüna. Te mü ga, “Ni le ngü ka Me eyi,” amba mü mere wü rïrï kaka de la, ah ena angbü ka-ye bü töndö ngü kükürü. Ngü ka-mü ena angbü gegege ba kövö, te tï amere ngü tïne de.

3

Dene ngü teka komö kpara

1Wü di enga wüna, ma je eyi, gü ba, mere bi yi ngbü ele angbü mere kpara, teka adi erï wü bu wü de ngari Me. Ah le de yi ceka ngü la ꞌbe ꞌbe ꞌbe feke! Teka ne de, angü de-a, de te a ngbü erï wü bu a de ngari Me ne, te a mere ngü dürü la, Me ena ato mere kuru te a afa sü, afa nda wü bu a la nde ꞌburu. 2Yi wu eyi, gü ba, nih ꞌburu de wü kpara ka küte, te nih ngbü emere wü gara wü *siti ngü. Nih ngbü kpah da emala gara wü dürü ngü. Te mü mala ngü dürü de komö mü de la, amba mü de kpeke kpara, te wu da emere wü ngü ꞌburu mbi.

3Yi ceka la, mba mbarase cüküꞌdaye, te za enga rü esaka ye, angbü eliki bi wü yiti, enü de ewü kpa te sü, baka te engu ngbü ele. 4Ah kpah bala, teka ngü ka *zabu. Te mü di de enga rü, te wüh ngbü eji zabu di esaka mü la, mü tï eyi afü zabu la, anü di agbü sü ba e te mü ngbü ele. 5Ah kpah bala, teka ngü ka komö mü. De te komö mü di kpah bü mba enga e cüküꞌdaye eküte mü ne, ah de wazi gbü ye, teka amala mere cögbörö tiri ngü di. Ah gegege ba enga nye-wa te tï gbü ke gü gbü karanga. Enga nye-wa la tï eyi acuru mere sü bane, anza ꞌburu nde. 6Wü mene siti ngü te ekoro te komö mü la, wüh kpah gegege ba enga nye-wa, angü wü siti ngü sibi gbügbü fa sü. Ah tï eyi acuru züka fïngangü emaguma mü, asiti ꞌburu asidi. Angü *Satana ngbü eto wazi fü komö mü la me-ye, teka fü mü adürü, akpi gbü ngü la.

7Wü gara kpeke wü kpara ladü, te ewü wu ngü fa sü. Wüh tï eyi azoro siti nü, afü ao ba nü ka kötï. 8Te di bala ne, kpara ladü te ena afü komö ye, de ah ce da emala siti ngü? Kpara bala ma! Te nga sïkpï ꞌburu, komö wü kpara ka-ye nda fï bü emala wü ngü, enü di kpa engakara nü. Te di bala, komö kpara ka-ye ba mere siti kpürü, te a gömö ye mböömbö, ecï kpara, teka ade.

9Komö nih ngbü emala ngü ꞌbasu ꞌbasu. Ah emala züka ngü, ah emala kpah siti ngü. Nih ngbü egbo nga ïrï Wö nih Me, de komö nih la. Nih ngbü esoko wü bu nih, kpah de komö nih la. Anga Me o wü bu nih la ba kuru ye de? 10Dela, ah de züka ngü? Biri komö nih de biringbö ne, fü wü züka ngü, de wü siti ngü angbü ekoro ꞌburu ꞌdö sela? Wü di enga wüna, ngü de bala tï fü nih, wü kpara ka Me, nda de. 11-12Kpara tï eyi amaka siti ngu ake züka ngu ꞌburu gbü biri du-kpa-ngu biringbö? Manga tï eyi afü te-ye, arï, akoro rï ngenee? Mbamu tï eyi afü te-ye, arï, akoro rï gamba? Ah teka maguma kpara kpah bala. Te maguma mü biringbö la, mü tï adi emala ngü ꞌbasu ꞌbasu te komö mü de.

13Wü di enga wüna, yi gü ba, ani de wü kpeke kpara te ani wu ngü fa sü? Te di bala, ah le de yi di eo to yi, teka adi emere wü ngü, te ena areke gbü jia Me. Yi mere e acu ngü yi de. Yi o ngü ka-yi kötö, baka nda wü jaji. Te yi ngbü emere bala la, wü kpara tï eyi awu, gü ba, yi de kpeke wü kpara ka Me fanü fanü. 14Te kanga ladü emaguma mü, anga te mü di de mürü zü, te mü o te-mü, teka angbü ba mere kpara gbü nzö wü bu mü la, te ah bala, de mü mere e afï, ga, ni wu ngü fa sü, ne de, angü dela ka-ye wu. Angü kpara te wu ngü kpo, gbo nga ye de tete-ye nda de. 15Wü ngü de bala, dela ngü ka Me nda de. Dela ngü ka kotö ne, ah de ngü ka *Satana. 16Ma mala ngü la bala kükürü de, angü te wü kpara kpo eyi da engbü de kanga emaguma wü, gara ewü le eyi akoro mere kpara fü wü bu wü, engakara nü la, ah esiti! Te di bala, wü kpara de bala ena akpo da ewü nga esüka wü, da ememere wü gü esüka wü, kpah da ememere wü gara wü ngü ka lümü. Dela, ah de ngü ka Me? 17Aꞌa! Ah bala de! Angü te mü wu ngü ka Me eyi fanü fanü la, mü tï amere siti ngü kpo fï de. Mü ena agu maguma mü kpina, angbü emere wü ngü ꞌburu ziii, da eje ngü ka wü bu mü. Mü ena awu cïnga wü bu mü la, da ele ta-ngü te ewü. Kpah bala, yi ena angbü de wü bu mü de maguma yi biringbö. Mü tï afiti ewü de mani nda-mü de. 18Wayi, ah fanü, te mü wu ngü ka Me fanü fanü la, mü ena angbü engbü ka-mü fï de gu maguma. Mü ena angbü kpah egu maguma wü bu mü, teka fü wü bu mü adi engbü kpah de gu maguma kpina, baka nda mü. Te yi mere ngü la bala, ah ena adi de mere züka ngü gbü jia Me.

4

Dene ngü teka maguma ꞌbasu ꞌbasu

1Wü di enga wüna, yi ngbü ewü nga, da ememere gü esüka yi, neh teka ne? Si-ngü engu neh ene? Ngü la ngbü emere yi kükürü de, angü gümü wü e ngbü emere yi me-ye. Fü ah asiti maguma yi, fü yi angbü ememere gü esüka yi. 2Dela teka ne de, angü yi ngbü de gümü wü e emaguma yi, fü yi angbü eo mere maguma efa sü, teka wü e ka wü bu yi. Angü te yi maka e la de, yi ena akpo da emere gü, amörö kpah cu kpara teka e la. Wü di enga wüna, te cïnga e ngbü emere yi la, yi yi-ta Me tekaka. Me ena ato fü yi. 3Gara kpara ena amala ngü, gü ba, “Angü ni yi-ta Me ngbürü eyi ne, amba engu to e la fü ni nda de.” Dela kükürü de, angü e de te engu yi-ta Me tekaka la, ah de e te reke gbü jia Me nda de. Ah yi-ta Me de mere kü emaguma ye, teka e de te engu ngbü ele me-ye la.

4Wü di enga wüna, ah le de yi fü maguma yi enatikine! Te yi ce kaje ka Me teka ngü ka gümü wü e de füh kotö ne, e-di dela züka ngü? Ngü la ena angbü gegege ba würüse, te kpe ce watï ye, angbü endoro fütanga wü gara komoko. Maguma watï ye na ena asiti tete de? Maguma Me ena asiti eküte mü kpah bala. Angü, te mü o maguma mü eyi teka wü e de füh kotö ne la, ah ba e te mü fü te-mü, ngbü eyi vügü ka Me. 5Yi wu ngü, de ta te wüh ba gbü *Ngari Me gügü ne, de? Ngü la gü ba, “Me le nih de maguma ye ꞌburu nde.” Yi ngbü efï nda-yi, ga, dela bü kükürü ngü? 6Te di bala, Me ena ato wazi fü yi nda kpah bü me-ye, teka fü yi afü te-yi, ale ngü kaka de maguma yi biringbö. Ngü biringbö, ah le de yi ndaꞌba te-yi fefe na. Angü wüh ba kpah eyi bala gbü Ngari Me, ga, “Te mü ngbü ecu ngü mü la, Me tï ale ngü ka-mü nda de. Amba te mü ndaꞌba te-mü fefe ba mürü cïnga la, Me ena ato wazi fü mü, teka *züka maguma ye.”4:6 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Ngü Mani 3:34.

7De te di eyi bala ne, ah le de yi fü te-yi, adi eje duu rïrï ka Mere Me, fü yi angbü vügü ka *Satana, teka fü Satana ace kpa ye eküte yi. 8Te yi zoro Me de kpa yi ꞌbasu la, Me ena azoro yi kpah de kpa ye ꞌbasu mini. Yi fü maguma yi, de yi ce wü *siti ngü ka-yi le ꞌburu asidi. Fü yi ale ngü ka Me de maguma yi biringbö. 9Ah le de yi fï nga wü siti ngü, de te yi ngbü emere ne, fü yi angbü de cïnga tekaka na. Yi ngbü engbü de tadu, da emü zo, neh teka ne? Ah le de yi ku gba de ngura! 10Angü, te kpara ngbü de cïnga da endaꞌba te-ye engakara Me la, Me ena awu cïcïnga na, fü ah aboro wü siti ngü kaka, aküwa engu.

11Wü di enga wüna, yi mere e adi edi ngü, da emala ambalaꞌba eküte wü bu yi, de. Angü te yi ngbü emere bala la, ah ba e te yi o te-yi ba miri gbü nzö wü bu yi. Amba Me o yi baka miri nda de. *Rïrï ka Me ga dene, “Nih le wü bu nih ba e te nih ngbü ele küte nih.” Te yi ngbü da edi ngü eküte wü bu yi la, amba yi ce rïrï ka Me eyi asidi. Angü ah ena adi ba e te yi gü ba, “Ani de mere miri me-ani, ani ena angbü eto rïrï fü wü bu ani me-ani.” 12Me ka-ye de miri duu me-ye, te ngbü eto wü rïrï fü nih. Engu ena aye süka ngü ka wü kpara füh kotö ne, kpah ꞌburu me-ye. Wazi ka-ye duu esakaka, teka aküwa kpara, anga amörö kpara di. De te di de bala ne, yi ena ao te-yi ba miri, ato rïrï fü wü bu yi de tete-yi, neh mbi mbi baye baye?

13Yi da güje yi te ngü te ma emala ne. Wü gara yi ladü te ewü ngbü efï, ga, “Wayi, ani de mere kpara, de mere bi wü e esaka ani.” Wüh ngbü emala, ga, “Egambi, te kpï ena aseke la, ani ena ayia anü kpa te gara sü kpane. Ani ena ara kpala re biringbö, fü ani amere wü ngü ka-ani bane bane. Ani ena ase wü e, fü ani adu amaka bi jiase gbügbü na.” 14Dela zu ngü fanü? Mü wu, ga, kpï ena aseke amaka ni egambi, neh te ne? Mü tï awu ngü la de, angü mü gegege ba nguwa, te ngbü enü kpa etikpi, te wege ena afe ka-ye, anza bü tïtïne dene. 15Yi mere e adi egbo nga yi de tete-yi de. Ah le de nih di emala ngü, ece eo ꞌburu esaka Me, ga, “Te Me ce nih, fü kpï aseke, amaka nih egambi la, nih ena amere ngü bane bane.” 16Yi mere e agbo nga yi de tete-yi ne de. Yi mere e ao te-yi ba mere kpara kpah de, angü ngü la ka-ye gbü jia Me esiti. 17Yi di efï nga wü ngü, de te ma mala fü yi ne. Te yi ce da emere wü rïrï ka Me la, ngü la ena areke te Me? Aꞌa! Ah ena adi gbü jia Me de mere *siti ngü.

5

Dene ngü teka wü kpara de mere bi e esaka wü 

1De-yi, te yi di de mere bi wü e esaka yi ne, yi da la güje yi, te ngü de te ma emala ne. Yi ngbü engbü de tadu teka mere bi wü e, te di esaka yi la? Aꞌa! Tadu mere e akoko yi de! Ah le de yi kpo da eku gba de ngura. Angü Me ena ato mere kuru te yi te gara, kpa engagira nü kpala. 2-3Mü di efï la nga *adu sïkpï, te Me ena aye süka wü ngü ka-mü gbügbü na ne. Angü sïkpï engu la, ah eyi gbamari! Te di eyi bala ne, ah ena adi de züka ngü, te mü ena aza wü e ka-mü ꞌburu, awo awo baka mürü zü la? Fanü fanü, mere bi wü e ka-mü la ena asiti ka-ye asiti, ꞌburu nde. Wü biri ena azü züka wü bongo ka-mü, wü mene ewü de te mü to gbuuu bala de ne, kpah ꞌburu. Mene wü e-mazü ka-mü, de te mü za wo awo ne, ena azi ka-wü asidi, fü wü ka ala bi jiase ka-mü la, asiti kpah ꞌburu asidi. Gbü ra te adu sïkpï ena akoro tete, wü e ka-mü, de te ngbü esisiti la, ena angbü baka jia Me eküte mü. Fü wü e la agü tamu wü *siti ngü ka-mü, te mü ngbü ta emere fü Me ne me-wü, ga, mü kö wü e ka-mü, za wo ꞌburu awo tüngü mü. Mü le adi eto fü wü kpara de. Fü Me ato mere kuru te mü teka ngü la!

4Gara siti ngü kpah ladü, te mü ngbü emere. Te wü kpara mere tima fü mü kpa gbü yï ka-mü la, mü le adi eto jiase ka wü kpara la fü ewü de. Mü ngbü efï nda-mü, ga, “Me wu ngü ka-ni la de?” Fanü fanü, ma emala fü mü, ga, “Mere Me ena aje gba ka wü kpara ka tima ka-mü, te ewü ngbü eku gba ka tala te wü la, fü engu ato kuru te gara te mü teka ngü la.” 5Mü ngbü nda-mü gbü mere tadu da ezü te-mü. Mü zege koro tïne eyi ba kambiliki la. Te di bala ne, wüh ena amörö mü te gara, kpah ba e te wüh ngbü emörö kambiliki. 6Mü ngbü eto mere cïnga te wü kpara ka Me, fü ewü angbü ekpi gbü ngü la. Amba kpah le bima, Me ka-ye nda fï ladü. Mü ena awu ngü la te gara!

Dene ngü te ma le amala fü wü mürü cïnga

7Wü di enga wüna, Me ena ato kuru te wü kpara, de te ewü ngbü eto cïnga te yi ne. Te di bala ne, yi gu maguma yi agu kpina, angbü ecï nga Yesu, te ena adu akoro, aye süka ngü la. Te kpara ru ndo gbü yï ka-ye la, engu ena awa ndo la kpah bü egambi? Aꞌa! Ah bala de. Kpara la ena angbü la bala, acï nga ndo, te ena aga, arï feke. Fü engu adu tïne awa. 8Ah kpah gegege bala teka ngü ka dudu ka Yesu. Yi mere e afï nga ngü de. Yi rü kpekpeke, angü sïkpï ka Miri Yesu eyi gbamari.

9Yi gu maguma yi agu, wü di enga wüna. Yi mere e adi esiti ïrï wü bu yi, teka wü ngü te ngbü emere yi ne, de. Angü wü ngü de bala, ah ka-ye gbü jia Me esiti. Wayi, yi ceka ꞌbe, angü *adu sïkpï, te Miri Yesu ena akoro aye süka wü ngü ka-nih tete, eyi gbamari.

10Wü di enga wüna, te cïnga maka yi teka ngü ka Yesu la, yi rü kpekpeke. Yi i maguma yi ai, baka wü *mürü dofo, ta te ewü ngbü emala *Ngari Me fü wü kpara gügü ne. Wü mürü dofo la maka ta mere bi cïnga de kuru, teka ngü ka Me, amba wüh ce ta ngü ka Me nda-wü kpo fï de. 11Nih wu kpah kpo, ga, ngü ka wü mürü dofo reke ta gbü jia Me areke, angü wüh rü ta arü kpekpeke gbü ngü ka Me, gbü wü cïnga ka-wü la. Yi wu mere siti cïnga, ta te Eyobo tüka te-ye, ngbü gbügbü na ne kpo. Eyobo ce ta ngü ka Me eyi, teka wü cïnga te mere ye la? Aꞌa! Engu rü ta fï bü arü kpekpeke. De te engu rü kpekpeke de bala ne, fü Me ayia awu cïcïnga, adu ato wazi fefe na. Fü Eyobo adu angbü tïne gbü mere tadu ꞌduwa ba-neh-ene-la. Te di bala ne, ah le de yi rü kpah kpekpeke baka nda Eyobo.

Dene ngü ka gba, te yi ena di eku fü Me

12Wü di enga wüna, yi mere e adi ekïna kïna te ïrï Me de. Yi mere e akïna kïna te ïrï gara kpara, te Me o me-ye kpa füh kotö akine ne, kpah de. Te yi ngbü emala ngü la, yi mala, gü ba, “Wayi ngü la bala,” ah ngbü duu bala. Te yi mala di, ga, “Aꞌa, ngü engu la bala de la,” de ah ngbü kpah duu bala. Yi mere e adi emala ngü de mani de. Ngü de bala gbü jia Me ka-ye esiti, angü Me ena ato kuru te yi.

13Wü di enga wüna, yi di efï nga Me gbü wü ngü ka-yi zalü nde ꞌburu. Te cïnga ngbü emere mü, de mü ku gba fefe na. Te ah di de tadu, de mü di ebï wü ci da egbo nga ïïrï na di. 14Te keke ngbü emere mü, mü ï wü *kovo ka Me, de wüh koro, wüh ku gba fü Me gbü nzö mü, de wüh furu kpah mü eküte mü. 15-16Te wü cögbörö kpara ka Me la ku gba fü Me de maguma wü ngbee biringbö la, Me ena aküwa mü gbü keke la, fü soko mü adu akoro zözö. Te keke koro eküte mü ka dürü ngü ka-mü, te mü ngbü emere la, de mü mere e acere da emala nganga fü Me de. Mü di emala nga wü dürü ngü ka-mü, te mü ngbü emere ne, ꞌburu fü Me, teka fü engu adi eboro wü *siti ngü ka-mü la fü mü. Yi di emala kpah fü wü bu yi, teka fü ewü angbü kpah da eyi-ta Me teka yi, de Me boro siti ngü ka-yi emaguma ye asidi, adu aküwa yi gbü keke ka-yi la.

Wü di enga wüna, yi di eku gba fü Me kpekpeke, te nga wü sïkpï ꞌburu. Angü te yi ngbü da eku gba fü Me de maguma yi biringbö la, Me ena aje gba ka-yi, fü ah ato mere wazi fü yi. 17Yi ceka la ngü ta te mere te-ye fü *Ïlïya, te di de *mürü dofo ka Me ta gügü ne. Ïlïya ta kpah kpara de küte ye baka nih ne. Fü engu ayia aku gba fü Me de maguma ye biringbö, gü ba, “Agö mere e alï de.” Fü agö ayia ade, teka re bata de tü ye.5:17 Mü ena amaka ngü ka Ïlïya la gbü gina buku ka wü Wü Miri 17:1; 18:1.18Fütanga ngü la, fü Ïlïya adu aku kpah gara gba fü Me, gü ba, “Agö du edu, ah lï.” Currru! Fü agö adu alï, kpah te nga nzö sü zalü nde ꞌburu. Fü wü fu-e akpo ekö, da ega gbü yï ka wü kpara, da erï jete jete.5:18 Mü ena amaka ngü ka Ïlïya la gbü gina buku ka wü Wü Miri 18:42-45. Te di bala ne, yi di eku gba fü Me, teka fü Me ato wazi fü yi gbü tima ka-ye.

19Wü di enga wüna, te gara kpara esüka yi dürü te kaje ka Me asidi la, ah le de yi mala ngü fefe na ferrre, aza engu, alügü te kaje ka Me. Mene ngü de bala, reke gbü jia Me ꞌduwa ba-neh-ene-la. 20Angü te kpara, de ta te dürü eyi adürü te kaje ka Me ne, te engu fere nga ye, du kpaka Me la, Me ena aküwa engu aküwa fanü fanü. Fü Me aboro mere bi wü siti ngü kaka la guvu ye asidi.

Wü di enga wüna, dela adu ngü te ma le amala fü yi, ah bala. De-ra *Yakobo.