2 Korïnito

Dene köcökpa te Pawülü ba fü wü kpara ka Yesu agbü Korïnito

2 Korïnito

Masere si-ngü

Dene kpah gara köcökpa, te Pawülü ba fü wü kpara ka Yesu Kurisito agbü Korïnito.

Nih tanga gbü 1 Korïnito 5:9, gü ba, te enga gina, o Pawülü ba mene köcökpa, te nih ngbü eï, gü ba, gina Korïnito ne, la de, engu ba ta gara köcökpa eyi, tima fü wü kpara ka Korïnito. Te di bala, 1 Korïnito la, ah zu de gina köcökpa, de te Pawülü tima fü wü kpara ka Korïnito, nda de. Amba nih ngbü eï, gü ba, ah de 1 Korïnito ne, angü ah de gina köcökpa ka Pawülü fü wü kpara ka Korïnito, te wüh to eyi esüka gara wü buku gbü *Ngari Me. Angü gigina na, ta te Pawülü ba ne, dürü ka-ye eyi.

Teka mene köcökpa ne, te nih ngbü eï, gü ba, 2 Korïnito ne, ah ena adi ka-ye de ebabata, anga ebabala köcökpa te Pawülü ba fü wü *kpara ka Yesu agbü Korïnito. Nih ngbü eï, gü ba, 2 Korïnito ne, teka te köcökpa la di de eꞌbaꞌbasu köcökpa ka Pawülü fü wü kpara ka Korïnito, te wüh to eyi esüka wü gara buku, te di gbü Ngari Me.

Fïngangü ka wü gara kpara te ewü wu ngü fa sü, gü ba, sidi nga mene köcökpa te nih ngbü eï, gü ba, 1 Korïnito, ta te Pawülü tima fü wü kpara ka Yesu agbü Korïnito ne, wü gara kpara agbü Korïnito kpala kpo ta da efala Pawülü, da ekpa ngüngü na, gü ba, “Pawülü de mürü fiti, angü engu zu de *mürü tima ka Yesu nda de.” Teka ngü la, fü Pawülü ayia gbü Efeso, anü agbü Korïnito, teka de ni reke ngü la kpala. Dela, ah de mene kokoro kaka, te engu mala, gü ba, “Ngü la to ta mere cïnga fü wü kpara ka Korïnito fa sü ne.” (Mü ena amaka ngü la gbü 2 Korïnito 2:1.) Fü Pawülü ayia ta azïnga te mene wü kpara, te ewü mere siti ngü la. (Mü ena amaka ngü la gbü 2 Korïnito 13:2). Fü ah alügü nga ye, adu agbü Efeso.

Ta te Pawülü du agbü Efeso ne, ah du ba gara kpeke köcökpa kpah eyi fü wü kpara ka Korïnito la. (Mü ena amaka ngü la gbü 2 Korïnito 2:3-4). Ah tima ta köcökpa la esaka Tito. Fü ewü ayia areke ngü ake Tito, gü ba, te Tito ena ayia gbü Korïnito, teka adu agbü Efeso la, ah le de Tito fü to gbü Makedoniya bete Türüwa. Amba sidi nga ngü te Tito nü sü tete, fü wü gara siti ngü akpo da emere te-wü gbü Efeso sela, teka ngü ka Yesu, te Pawülü ngbü erï wü kpara di ne. (Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Wü Mürü Tima 19:23-41.) Te di bala, fü Pawülü ayia gbü Efeso, teka de ni nü, ni maka Tito agbü Türüwa kpala. Kpah bala, teka de ni rï wü kpara de kpala de ngü ka Yesu. Amba baka te engu koro kpala, Tito koro nda la de. Fü ngü la ayia ato mere cïnga emaguma Pawülü. Fü Pawülü adu ayia sela, ale kaje, anü agbü Makedoniya. Fü ah anü amaka Tito kpala. Fü ah aje züka ngü, te wü kpara ka Korïnito mere ne, gömö Tito. Angü wüh le ngü ka köcökpa, te Pawülü tima fü ewü ne, reke areke. Sidi nga züka ngü te Pawülü je de bala, fü ah adu aba mene köcökpa, te nih ngbü eï, gü ba, 2 Korïnito ne.

Wü ngü te mü ena amaka gbü köcökpa ka 2 Korïnito ne, wüh dene.

Sapïta 1–7 Ngü te di ezengba wü Pawülü de wü kpara ka Yesu

Sapïta 8–9 Ngü teka jiase fü wü mürü cïnga agbü Yudaya

Sapïta 10–13 Wazi te Yesu to fü Pawülü angü engu de mürü tima kaka

Dene mandï ka Pawülü fü wü kpara

ka Yesu Kurisito agbü Korïnito

¹De-yi, wü *kpara ka Yesu Kurisito agbü Korïnito, a ba köcökpa ne fü yi me-a, de-ra Pawülü, te Me fe ra *mürü tima ka Yesu, ake enga ni nih, Timoteyo. A to mandï fü yi, wü kpara ka Yesu de kpala, kpah de wü kpara ka Yesu agbü tö ka Akaya ꞌburu. ²Wö nih Me ake Miri Yesu *Kurisito di de yi, de wüh to gu ngü ka-wü fü yi, de *züka maguma wü.

Dene ngü teka wazi te Me ngbü eto fü nih

³Ma gbo nga ïrï Me, te di de Wö ye Miri ka-nih Yesu Kurisito ne, angü engu ngbü ewu cïnga nih, fü ah angbü ele ta-ngü te nih. ⁴Engu ngbü kpah eto wazi fü nih, gbü wü cïnga te ngbü embü nih ne ꞌburu. Te di bala, nih tï kpah eyi ale ta-ngü te wü bu nih, adi egu maguma ewü gbü cïnga ka-ewü, teka wazi de te Me ngbü eto fü nih ne. ⁵Angü te nih maka mere cïnga baka nda Yesu Kurisito la, Yesu ena ele ta-ngü te nih, de mere wazi ka-ye. ⁶Cïnga te a ngbü ezü ne, ah teka ngü ka-yi, teka de yi je ngü ka Yesu, fü yi aküwa. Kpah bala, wazi te Me ngbü eto fü a gbü cïnga ka-a ne, ah kpah tüngü yi, teka de yi maka wazi, fü yi arü di kpekpeke gbü cïnga ka-yi, te ngbü embü yi kpah baka nda-a ne. ⁷Te di bala ne, a kpe cürü de, angü a wu eyi, gü ba, te yi ngbü emaka cïnga, kpah baka nda-a la, yi ena amaka wazi kpah baka a, fü yi arü di kpekpeke gbü ngü ka Me.

^8-9Wü di enga wüna, a le amala nga cïnga, te mere a agbü Asïya, ne fü yi. Dela cïnga nda de. Angü ah de mere siti cïnga, te fa wazi a cu afa. Fü a afï, gü ba, “A ena akpi akpi gbü cïnga la, a tï aküwa nda-a de.” Amba cïnga la mbü a kükürü nda de. Ah teka de a ce ngü ka-a ꞌburu esaka Me, de engu küwa a me-ye. Angü wazi a be teka ngü la nda de. Amba wazi Me ladü. Engu tï eyi azükü wü kpara gbü kpi, duu me-ye. ¹⁰Wayi, Me küwa a gbü siti kpi la eyi fanü. Engu ena aküwa a kpah aküwa, gbü wü gara cïnga, te ena amaka a te gara. Angü a o fïngangü ka-a eyi ꞌburu eküte Me, gü ba, “Fanü, engu ena angbü fï bü da eküwa a gbü wü ngü ꞌburu.” ¹¹Ah le kpah de yi di eyi-ta Me fü a, angü gba ka-yi la ena ale ta-ngü te a. Teka ngü la, mere bi wü kpara ena agbo nga Me teka ngü ka-a. Kükürü de, angü Me ena adi eküwa a, teka gba te bi wü kpara ngbü eku fefe teka a ne.

Dene si-ngü te ma koro tete na kpaka yi la de ne

¹²Wü di enga wüna, wü gara kpara ngbü esu wu eküte a, gü ba, a de wü mürü fiti. Ah bala de! Angü a gïrï mani, teka adi efiti wü kpara di, baka wü kpara ka füh kotö ne, nda-a de. A wu eyi, gü ba, gbü ngbüngbü ka-a füh kotö sene, a ngbü fï bü emere ngü de maguma a biringbö, te ngbü ereke gbü jia Me, teka wazi de te Me ngbü eto fü a ne. Angü dela ngü te ngbü eto tadu fü a. Zu ngü te a ngbü emere ne, yi wu ta kpah kpo, gbü ngbüngbü ka-a esüka yi de kpala ne. ^13-14Ngü de te a ba tima fü yi ne, ngü gbügbü ꞌbasu ꞌbasu nda de. A ngbü emala ngü fü yi mbölö mbölö, baka te yi ngbü ewu, da eje ngü gbügbü na ereke areke ne. Ah le de yi fï ngü ne mbi mbi mbi. Te yi wu ngü ka-a mbi mbi la de la, ah le de ngü ka-a rï gbü nzö yi, teka fü yi ao fïngangü ka-yi tete. Te yi mere bala la, ngü ka-a ena ato tadu fü yi, kpah baka te ngü ka-yi ena ato tadu fü a te gara, gbü sïkpï te Miri Yesu ena adu akoro tete.

¹⁵Ma wu ngü la eyi, fü ra adu ao ta gbü fïngangü ka-ra, gü ba, “Ma ena akoro aceka yi te enga gina, o ra nü agbü Makedoniya la de, teka de yi maka tadu du ꞌbasu.” ¹⁶Angü ma fï ta, gü ba, “Te ma ena ayia agbü Asïya, da enü agbü Makedoniya la, ma ena afü kpuru to kpaka yi sela. Kpah bala, gbü dudu ka-ra agbü Makedoniya, ma ena afü adu kpah kpuru kpaka yi sela, teka de yi le ta-ngü te ra, teka nünü ka-ra agbü Yudaya.” ¹⁷Amba, baka te ma koro eyi agbü Makedoniya, ma fü kpuru kpaka yi de ne, ngü la gbü jia yi esiti? Yi ngbü efï, gü ba, ma de mürü mani, te ma ngbü emala ngü efüfü afüfü? Ah bala de!

¹⁸Wü di enga wüna, ma mala ngü fü yi ꞌbasu ꞌbasu nda-ra de. Ngü te ma mala fü yi de bala ne, ah de zu ngü, te Me wu kpo. ¹⁹Angü ngü ka Yesu Kurisito, Ye Me, te a ngbü emala fü yi ake Sïla bete Timoteyo ne, ah de ngü ꞌbasu ꞌbasu nda de. Ah ka-ye zu ngü ka Me biringbö. ²⁰Angü mere bi züka ngü ta te Me mala gügü, gü ba, “Ni ena amere fü wü kpara ka-ni ne,” wü ngü la ꞌburu, nih maka eyi, teka ngü ka Yesu Kurisito. Te di bala, nih ngbü egbo nga ïrï Me, teka ngü ka Yesu. Fü nih angbü kpah emala, gü ba, “Ah di bala,” teka ïrï Yesu. ²¹Me fe nih de nih ma ꞌburu me-ye, ao wü kpara ka-ye tete, teka ngü ka Yesu Kurisito. Fü ah ayia ato wazi fü nih, teka de nih rü kpekpeke gbü tima ka-ye la. ²²Me wa kpah tere eyi eküte nih, te ena adi esere nih, gü ba, nih de wü kpara kaka. Angü ah tima *Nzïla Wazi ye, akoro angbü emaguma nih, baka gina takpa ka *küküwa, te Me ena ato te gara fü nih agbü sü ka-ye agbü kpï ne.

²³Wü di enga wüna, ma su wu de. Me wu ngü la kpo. Si-ngü de te ma koro tete kpaka yi la de ne, ah teka te ma je nga *siti ngü ka-yi. Ngü de te ma je la, ah ke te-ra fa sü. Fü maguma ra ayia agürü. Fü ra ayia awu fanü, gü ba, te ma ena akoro ta kpaka yi kere sidi nga ngü la, de bane ma ena aro mö fü yi kpekpeke, fü ngü la ato cïnga fü yi. Te di bala, fü ra ayia afï, gü ba, ma tï anü kpaka yi la de. Ah le de ma ba ngü la, tima fü yi bü gbü köcökpa. ²⁴Yi ngbü efï, gü ba, a le ao te-a baka wü mere kpara, teka angbü gbü nzö ani de wazi? Ah bala de. A le arï yi, da eto wazi fü yi, teka de yi di engbü de mere tadu, angü a wu eyi, gü ba, yi to maguma yi eyi fü Yesu Kurisito fanü fanü.

¹Gbü gara kokoro ka-ra ta kpaka yi ne, ma mala ta ngü fü yi kpekpeke, te to mere cïnga emaguma yi fa sü. Kpah bala, ngü la du to mere cïnga te ra kpah fa sü. Teka ngü la, fü ra adu afï, gü ba, ma tï adu anü kpala, ato gara cïnga emaguma yi bala, nda-ra de. ²Angü te ma to cïnga emaguma yi bala la, kpara te ena adu ato tadu te ra neh da? Ah ena adi kpah bü de yi, de te ma ena ato cïnga emaguma yi ne, de? ³Dela si-ngü te ma ba ta köcökpa fü yi, de rïrï kpekpeke, teka de yi ce ngü la, tete na ne. Ma mere ngü la kükürü de, angü te ma ena adu akoro kpaka yi kpala la, nih ena angbü de mere tadu de nih ma, ma tï angbü de cïnga tïne de. ⁴Ngü ta te ma ba fü yi la, ah ke te ra cu fa sü, baka te maguma ra ena akolo akolo la. Ma ba ngü la cu de ngura gbü jia ra. Ma le ta ato cïnga fü yi de, amba ma ba ngü la bala, kükürü de, angü ma le yi cu de maguma ra ꞌburu.

Dene ngü teka kpara de te mere siti ngü

⁵Wü di enga wüna, kpara te mere *siti ngü la, to cïnga eyi fere fanü. Amba ma wu eyi, gü ba, ah to kpah mere cïnga eyi fü yi ꞌburu. Ma le amala ngü kaka kpekpeke fa sü de. ⁶Ma ba ta ngü fü yi, gü ba, ah le de yi to kuru tete. Fü mere bi yi ale ngü la. Amba tïtïne kuru te yi to tete ne, ah tï la eyi bala. ⁷Angü tïtïne engu fü ngü ka-ye eyi, du ngbü engbü de cïnga. Te di bala, yi mere e ato gara cïnga fefe tïne de. Ah le de yi boro siti ngü kaka-na, fü yi adu ato wazi fefe na, angü engu ena akpi ka fïngangü. ⁸Tïtïne, ma ngbü endaꞌba te-ra fü yi. Ah le de yi du sere fefe, gü ba, ani ngbü ele engu cu de maguma ani fanü fanü. ⁹Si-ngü ta te ma ba ngü la fü yi, gü ba, yi to kuru fefe tete ne, ah dene. Ma le ta are fïngangü ka-yi, anga yi tï eyi amere wü rïrï, ta te ma mala fü yi ne, fanü? ^10-11Te di bala, ah reke fa sü, te yi ena adu aboro siti ngü kaka. Angü, te yi boro siti ngü kaka-na eyi la, ma ena aboro siti ngü kaka kpah aboro fanü. Amba nda-ra, teka mene siti ngü de te engu mere fere ne, Yesu Kurisito wu eyi, gü ba, ma boro siti ngü kaka la eyi gügü. Ma mere ngü la bala, teka de ngü la to wazi fü yi, angü *Satana ena amaka wazi, fü ah asiti tima ka-nih. Nih ce ngü ka makpü, de siti maguma asidi, angü nih wu kpo, gü ba, ngü ka makpü la, ah de mani ka Satana!

Dene fïngangü te mere ra agbü Türüwa

¹²Ma ba ta köcökpa de kpeke rïrï gbü ye, teka *siti ngü la eyi, fü ra atima fü yi esaka enga ni nih, Tito. Fü ngü ka köcökpa la ato mere bi fïngangü gbü nzö ra. Sidi nga ngü la mba ce, fü ra ayia gbü Efeso, anü agbü Türüwa, teka amala ngü ka Yesu Kurisito fü wü kpara de kpala. Fanü, fü ra amaka mere bi züka ngü kpala, angü Me ü kaje fere me-ye, teka amere tima la tete kpala. ¹³Ma ngbü efï ta, gü ba, te ma ena akoro kpala la, ma ena amaka Tito kpala, de lügü-ngü ka-yi. Amba ma maka engu nda-ra de. Fü maguma ra angbü de mere cïnga teka ngü la. Te di bala, fü ra ayia ato mandï fü wü *kpara ka Yesu Kurisito, de agbü Türüwa la, ayia anü sü ka-ra agbü Makedoniya, teka agïrï Tito. Fü Tito akoro amaka ra kpala.2:13 Mü ena amaka ngü ka Tito te maka Pawülü gbü Makedoniya ne gbü 2 Korïnito 7:5-6. Fü ah ayia amala nga wü züka ngü ka-yi la fere, gü ba, “Yi fü maguma yi eyi, du ce siti ngü la.” Te ma je ngü la, fü maguma ra adu agu.

Dene ngü teka wazi Yesu Kurisito

¹⁴Nih gbo nga ïrï Me! Angü engu de mere kpara te ngbü etï engagira nü fü nih, teka ngü ka Miri Yesu Kurisito, baka mere kpara ka nzö-gü, te ngbü eliki wü vügü ka-ye. Me ngbü ebaya ngü ka Yesu te komö a, te wü sü ꞌburu, baka züka se e, te ngbü egba sü me-ye la. ¹⁵Angü ngü ka-a, te a ngbü emala teka Yesu Kurisito ne, ah ngbü efu baka züka se e gbü gü Me. Wü kpara te Me küwa ewü eyi ne, ngbü eje züka se e la me-wü de tadu. Mene wü kpara, te wüh dürü eyi te kaje ka Me ne, wüh ngbü kpah eje se e la. ¹⁶Amba ngü ka Yesu, te a ngbü emala ne, du ngbü efu gbü gü ewü ba se kövö la, angü wüh le ngü la nda-wü de. Te di bala, Me ena aza ewü te gara, agü agbü wa. Amba fü mene ewü te Me küwa ewü eyi ne, ngü ka-a ngbü fü ewü baka züka se e, te ngbü eküwa ewü. Angü ngari Me ngbü eküwa mene wü kpara te ewü le ngü la, amba mene wü kpara te ewü le ngü la de ne, wüh ena akpi. Te di bala, ah le de Me to wazi fü a teka tima ka Yesu la, angü a tï amere tima la de tete-a nda-a de! ¹⁷Wü gara kpara ngbü efï nda-wü, gü ba, ngü ka Me de e, te wüh ngbü emaka jiase gbügbü. Amba nda-a ngü, ah bala nda de. Me fe a me-ye, o ba wü *mürü tima ka Yesu Kurisito. Te di bala, a ngbü erü engagira Me, teka adi emala zu ngü kaka fü wü kpara, de maguma a biringbö.

Dene ngü teka tima te Me to fü a

¹Ngü de te a ba fü yi, teka tima te Me to fü a ne, ah gbü jia yi baka te a ngbü egbo nga a? Yi wu de, gü ba, Me tima a me-ye? Fïngangü ka-yi gü ba, ah le de a koro kpaka yi de köcökpa, te ena asere züka ngü ka-a fü yi, baka te wü gara kpara ngbü emere ne? Anga ah ena adi de köcökpa, te yi ena aba me-yi, teka asere züka ngü ka-a fü wü kpara? Ah bala de! ²Yi me-yi de köcökpa, te ena asere ngü ka-a fü wü kpara. Angü wü kpara ꞌburu tï eyi awu, gü ba, yi je ngü ka Yesu eyi gömö a, fü yi afü maguma yi, adu angbü emere wü ngü te ngbü ereke gbü jia Me. Te di bala, wü kpara ꞌburu ena awu züka ngü ka-a eküte yi, gü ba, a de wü *mürü tima ka Yesu fanü. ³Wü kpara ꞌburu ena angbü eceka yi baka köcökpa, te Yesu Kurisito ba cu me-ye, teka tima ka-a ne. Angü, ta te yi le ngü ka Yesu gömö a ne, Yesu tima *Nzïla Wazi Me fü yi, teka afü maguma yi, ato wazi fü yi, de yi di emere züka ngü ka Me di.

⁴A mala ngü la bala kükürü de, angü a wu reke cu areke, gü ba, Me fe a me-ye, fü ah ato wazi fü a, teka amere tima ka-ye la di, teka ngü ka Yesu Kurisito. ⁵Amba a tï amala, gü ba, a ngbü emere tima ka Me ne gbü wazi ka-a ne, de. Me ngbü eto wazi la fü a me-ye, teka amere tima ka-ye ne di. ⁶Angü, teka ngü ka Yesu Kurisito, Me du reke to kaje fü nih, wü kpara ka-ye, teka fü nih aküwa tete. Fü engu adu ao a wü mürü tima ka-ye tete, teka de a di emala ngü ka-ni la fü wü kpara. Ta gügü, te Me nzö *ngüte de wü di enga *Yïsarayele ne, Me to ta *Rïrï ka-ye gömö *Müse. Fü Müse ayia aba ngü la eküte fara da.3:6 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Gogo ka wü Yïsarayele 34:27-28. Amba to kaje, te Me ü fü nih ne, ah ka-ye kpikpi ye. Ah de ngü ka Rïrï, te wüh ba aba ne, nda de. Ah ka-ye de ngü ka Nzïla Wazi Me, te Me o emaguma nih. Baka te wü di enga Yïsarayele tï amere Rïrï, ta te Müse ba ne, mbi mbi de ne, fü ngü la adu ato kpi fü ewü. Amba Nzïla Wazi Me ngbü nda-ye eküwa kpara fï mere badi.

⁷Me fe ta Müse teka amala nga gina Rïrï ka-ye la fü wü di enga Yïsarayele. Gina Rïrï la tï aküwa kpara nda de. Amba gbü sïkpï ta te Müse to Rïrï la fü wü di enga Yïsarayele tete, fü Me ato mere wazi ka-ye fefe fanü fanü. Angü gbüra Müse kpo ta eci ka wazi ka Me la. Te di bala, wü di enga Yïsarayele tï ta aceka gbüra Müse mbi mbi de. Tïne, sidi nga ngü la mba cüküꞌdaye, fü e la adu anza.3:7 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Gogo ka wü Yïsarayele 34:29-35.⁸Amba nda-a, wazi te Me to fü a, teka amala to ngü ka *küküwa ka Nzïla Wazi Me fü yi di ne, wazi la ena afa nda gina Rïrï ka Müse la ka. ⁹Wayi, gina Rïrï la de züka ngü fanü, amba kpara, te tï amere wü Rïrï la ꞌburu areke areke ne, nda ma. Te di bala, Me ena ato kuru te wü kpara, teka ngü ka Rïrï ka-ye, te ewü le amere de ne. Amba to ngü te Nzïla Wazi Me ngbü emere emaguma nih ne, du ngbü ereke nih gbü jia Me me-ye. Te di bala, wazi ngü ka Yesu ka-ye kpekpeke fa nda gina Rïrï la ka! ^10-11Ta gügü ne, gina Rïrï la ngbürü de wazi ye, angü Me to ta me-ye. Amba enatikine, wazi Rïrï la nza eyi, teka to ngü ka Yesu, te ngbü eküwa nih fï mere badi ne. Angü ngü ka Yesu tï anza nda de.

¹²Teka ngü la, a kpe cürü nda-a de. Fü a angbü emala ngari Yesu fü wü kpara ꞌburu ngbaa ngbaa ngbaa ne! Angü a wu eyi, gü ba, tima ka Yesu tï anza nda de. ¹³Amba a baka Müse nda-a de. Angü ta te gbüra Müse ngbü eci tete ne, wü di enga Yïsarayele ngbü ta ekpe cürü. Fü Müse ayia ai gbüra ye, ani de bongo. Amba gbüra Müse la ngbü ta fï bü eci aci bala ne nda de. Ah kpah baka wazi diri Rïrï ka Me, te ngbü fï badi nda de ne. ¹⁴Amba wü di enga Yïsarayele je si-ngü gbü diri Rïrï la mbi mbi nda-wü de. Kükürü de, angü nzö ewü ta kpekpeke, ngü ka Me rï gbü nzö ewü de. Akoro enatikine dene, te wüh tanga ngü gbü Gina *Ngü Mürü ka Me la, ah ge baka te wüh ni jia ewü de bongo, baka nda Müse tane. Teka ngü la, si-ngü gbü Gina Ngü Mürü, te wüh ngbü etanga la, ah tï arï gbü nzö ewü nda de. Amba mene kpara te to maguma ye fü Yesu, Yesu ena afuru e, te ni jijia baka bongo la, asidi. ¹⁵Enatikine, te wü di enga Yïsarayele tanga Rïrï, ta te Me tima gömö Müse ne, si-ngü la rï gbü nzö ewü nda la fï de. ¹⁶Amba mene kpara te fü maguma ye, du le ngü ka Miri Yesu, Me ena afuru e gbü jijia baka bongo la, asidi, teka fü kpara la awu si-ngü gbü Rïrï ka Me areke areke, gü ba, ngü te ena aküwa nih, ah ꞌduwa de ngü ka Yesu. ¹⁷Angü te mü to maguma mü fü Miri Yesu, *Nzïla Wazi Me ena arï emaguma mü, fü ah afuru ku ka *siti ngü, de te i mü ne, asidi. ¹⁸Te di bala, nih, de te nih to maguma nih eyi fü Yesu ne, nih tï eyi awu wazi Me gbü ngü ka Yesu, angü wüh furu e, te ni jia nih baka bongo, ne eyi asidi. Kpah bala, Nzïla Wazi Me ngbü fï bü emere tima emaguma nih, teka fü nih angbü emere wü züka ngü baka nda Yesu. Te di bala, wü kpara tï eyi awu ngü ka Me eküte nih.

Dene ngü ka wazi ka Me te di emaguma a

¹Wü di enga wüna, Me to tima ka mamala ngari Yesu ne, fü a me-ye, teka *züka maguma ye. Te di bala, kpara tï ace tima la nda-a de. ²A to te-a eyi ꞌburu teka amere tima la areke areke. Wü mani te wü kpara ngbü emere esalakumu ne, a le adi emere ngü la nda-a de. A le adi efiti wü kpara kpah de. A su wu, da efüfü ngü ka Me nda-a kpah de. A ngbü emala zu ngari Me fü wü kpara mbölö mbölö. Te di bala, wü kpara ꞌburu ena awu, gü ba, a ngbü emere zu ngü, te reke areke gbü jia Me.

³Fanü fanü, wü gara kpara ladü, te ewü je si-ngü gbü ngü ka Yesu Kurisito, de te a ngbü emala fü ewü ne, de. Si-ngü la wo te-ye fü ewü awo, angü wüh dürü te kaje ka Me eyi asidi. ⁴Wüh tï aje si-ngü ka Me de, angü *Satana ni fïngangü ka-ewü eyi. Satana ka-ye de siti miri, te ngbü gbü nzö wü kpara füh kotö ne. Te di bala, Satana le de wü kpara je ngü ka *küküwa guvu Yesu ne, kpo fï de. Angü Yesu de *E-küwa-nih, ah kpah de Ye Me, te ngbü esere ngü ka Me fü wü kpara. ⁵Fanü fanü, ngü te a ngbü emala fü wü kpara ne, ah de ngü ka-a nda de. Ah de ngü ka Yesu Kurisito, angü engu de Miri ka-nih ꞌburu. Amba nda-a, a ka-a bü wü kpara ka tima ka-yi, gbü ngü ka Yesu. ⁶Ta gügü, te Me ngbü eo kotö ne tete, sü ngbü ꞌburu mbiri! Fü Me ayia amala ngü, gü ba, “Sü lofo elofo.” Fü sü ayia alofo, raaa!4:6 Mü ena amaka ngü la gbü Gina Ngü 1:3. Enatikine Me lofo sü emaguma nih kpah eyi bala, teka fü nih awu ngü ka-ni, Me, areke areke. Angü wazi ka Me, te Yesu Kurisito sere fü nih ne, ngbü eyi elofo sü baka ra. Dela si-ngü te a ngbü emala ngü ka Me tete fü wü kpara.

⁷Angü, fanü fanü, tima de te Me to fü a ne, ah de mere kpeke tima. Amba wazi a teka tima la nda ma. A ka-a bü kükürü e, baka fara sila, te Me wo mere kpeke wazi ka-ye gbügbü na. Me mere ngü la bala, teka de wü kpara ꞌburu wu mere wazi ka-ni, Me, tete. Angü wazi a nda ma. ⁸Mere bi wü ngü ladü, te ngbü emere a te nga wü sïkpï ꞌburu. Amba wü ngü la fa a nda-wü de, teka wazi Me, de te engu ngbü eto fü a ne. Gbü wü gara sïkpï, a wu zu ngü de te a ena amere ne nda-a de, amba ngü la kolo maguma a nda de. ⁹Wü vügü ka-a fa sü, amba Me ce a kpikpi a nda de, engu ladü te ngbü fï ele ta-ngü te a. Wü vügü ka-a ngbü eto mere cïnga te a, amba a kpi gbü ngü la nda-a de. ^10-11Gbü wü sïkpï ꞌburu, a ngbü eto te-a fü kpi baka nda Yesu Kurisito, teka asere fü wü kpara, gü ba, Yesu Kurisito zükü gbü kpi eyi fanü. ¹²Nda-a, wü *mürü tima ka Yesu, te nga wü sïkpï ꞌburu, wü vügü ngbü egïrï kaje teka amörö a. Amba nda-yi, wü kpara ka Korïnito, ngü la ena aküwa yi fï mere badi.

¹³Ah kpah baka ngü de te wüh ba gbü *Ngari Me, gü ba, “Ma ngbü emala ngari Me fü wü kpara ne, angü ma to maguma ra eyi fefe na.”4:13 Mü ena amaka ngü la gbü Ci ka wü Davidi 116:10. Kpah bala, a ngbü emala Ngari Me fü wü kpara ne, angü a to maguma a eyi fefe na. ¹⁴A wu eyi, gü ba, Me zükü Miri Yesu eyi gbü kpi. Kpah bala, Me ena azükü a gbü kpi, teka ngü ka Yesu. Fü engu adu aza nih de nih ma ꞌburu, ago di kpaka ye agbü kpï. ¹⁵Wü ngü ꞌburu te ngbü embü a ne, a ngbü ece te-a gbü wü ngü la, teka ngü ka-yi, de yi je ngü ka Me. Kpah bala, ah le de ngü ka Me abaya füh kotö ne ꞌburu, fü Me aküwa mere bi wü kpara teka *züka maguma ye la. Te di bala, wü kpara ena adu da egbo nga ïrï Me ꞌduwa ba-neh-ene-la.

¹⁶Dela si-ngü te a ngbü erü di kpekpeke gbü tima ka Me. Angü a wu eyi, gü ba, wazi küte a ngbü enza ka-ye anza, amba Me ngbü eto wazi ka-ye emaguma a, te nga wü sïkpï ꞌburu. ¹⁷Wü ngü te ngbü embü a füh kotö sene ne, ka-wü mba wü jürü ngü kükürü, wüh de kpeke ngü nda-wü de, wüh ena anza ka-wü anza. Amba ngü la ena aü kaje fü a, teka fü a angbü kpaka Me agbü kpï, fï mere badi. Angü züka ngü de agba Me la ena afa wü ngü de füh kotö ne ꞌburu. Ngü la tï anza de. ¹⁸Nih mere e ao to nih, teka wü ngü ka kotö ne, de. Ah le de nih o to nih, teka ngü ka Me agbü kpï. Kükürü de, angü wü ngü ka kotö ne ena anza anza, amba ngü ka Me tï anza nda kü de.

¹Fanü fanü, küte nih, de te nih ngbü engbü di füh kotö ne, ah ka-ye kükürü e baka gugu, te wüh jï mba teka sïkpï ꞌdongoni, fü ah adu amürü ka-ye. Amba nih wu eyi, gü ba, ngü ka küte nih la ena anza ka-ye anza, fü Me adu ato to küte fü nih, te di baka to kambü, de te engu reke fü nih agbü kpï, te tï anza tïne de. ²Füh kotö sene, nih ngbü engbü de cïnga emaguma nih, angü nih ngbü ele de Me to to küte la fü nih. ³Me ena ato to küte la fü nih baka to bongo. Te di bala, kuru nih tï angbü kükürü tïne de. ⁴Enatikine nih ngbü la fï engbü gbü diri küte nih, te di baka gugu ne, da emaka cïnga de mere bi fïngangü. Ah baka te nih le, de kuru nih ngbü kükürü ne, ah bala de. Nih ngbü ele ta de Me to to küte, baka nda wü kpara agbü kpï ne, fü nih. Kpah bala, nih ngbü ele de Me fü siti töndö küte, te ngbü ekpi akpi ne, gbü züka to küte, te ena aküwa fï mere badi agbü kpï. ⁵Angü Me reke nih, teka *küküwa la, ka-ye me-ye. Fü engu adu ao *Nzïla Wazi ye emaguma nih, baka gina takpa, te nih ngbü eo maguma nih tete, teka *küküwa, te Me ena ato fü nih kpa gbü kpï de kpala ne.

^6-7Te di bala, nih ngbü erü fï bü kpekpeke, maguma nih gürü de. Angü nih ngbü fï bü eo jia nih eküte Miri Yesu. Amba, baka te nih ngbü la füh kotö ne, nih tï awu engu de jia nih la de. ⁸Nih ngbü erü fï bü kpekpeke, angü mere fïngangü ka-nih tïtïne, ah teka ace küte nih ka kotö ne, teka anü angbü kpaka Miri Yesu agbü kpï kpala. ⁹Te di bala, te nih la ladü füh kotö sene, anga sïkpï ka-nih ena atï, fü nih ago angbü agbü kpï kpaka Miri Yesu la, ah le fü nih adi emere fï bü züka ngü, te ngbü ereke gbü jia Miri Yesu. ¹⁰Teka ne de, angü te gara nih ena akoro ꞌburu, arü engagira Miri Yesu Kurisito, teka fü engu aye süka ngü ka-nih biri biri ꞌburu. Fü nih adu amaka na wü ngü ka-nih, de te nih ngbü emere füh kotö de sene ne, te ah de züka ngü, anga siti ngü.

Dene kaje te Me reke ngü di esüka nih de wü ye

¹¹Wü di enga wüna, a ngbü engbü de cürü Miri Yesu emaguma a. Teka ngü la, fü a ato te-a, angbü emala ngü ka Yesu fü wü kpara, de wüh fü maguma wü. Ngü de te a ngbü emere ne, ah de zu ngü. A tï afiti ewü de, angü Me wu ngü de emaguma a ne kpo. Ah le de yi wu ngü ka-a kpah awu reke areke, gü ba, a ngbü emere zu ngü. ¹²A mala ngü la bala, teka agbo nga a di ne, nda-a de! Amba wü gara kpara ladü esüka yi, te ewü le nda-wü bü teka adi esere te-wü, gbü jia wü bu wü baka wü kpeke kpara. Wü kpara la ngbü efala a afala. Te di bala, ah le de yi wu zu ngü ka Me, te di emaguma a ne, teka fü yi awu züka ngü, te yi ena alügü fü wü kpara la, teka ngü ka-a la. ¹³Wü gara kpara ngbü emala, gü ba, a de wü mürü maröfö. Yi ngbü efï kpah bala? Anga yi ngbü efï, gü ba, nzö a ka-ye mbi? Ngü ma! Amba, ah le de yi wu, gü ba, wü ngü ꞌburu te a ngbü emere ne, ah teka ngü ka Me, ah kpah teka ngü ka-yi. ¹⁴Mere kpeke tima ka Me, te a ngbü emere ne, a ngbü emere, neh teka ne? A ngbü emere tima la kükürü de, angü a wu eyi, gü ba, Yesu Kurisito le nih eyi, de maguma ye ꞌburu. A wu kpah eyi, gü ba, Yesu Kurisito kpi teka nih ꞌburu. Te di bala, ah kpah baka te nih kpi eyi tundu de wü Yesu Kurisito. ¹⁵Yesu Kurisito kpi teka aküwa wü kpara ꞌburu. Te di bala, de nih, te nih küwa eyi ne, nih mere e ao to nih teka ngü ka-nih tïne de. Ah le de nih o to nih teka ngü ka Yesu Kurisito, angü engu kpi tüngü nih, fü Me ayia azükü engu gbü kpi la.

¹⁶Dela ngü enatikine, te a le afï nga wü kpara, teka wü ngü, te ewü ngbü emere gbü jia wü bu wü, ne nda-a de. A ngbü efï ꞌduwa nga ngü te di emaguma ewü. Ta gügü, o ra le ngü ka Yesu la de ne, ma ngbü ta efï nga Yesu Kurisito baka kpara füh kotö sene. Amba tïtïne ma wu eyi, gü ba, engu de Ye Me. ¹⁷Wü di enga wüna, te yi lala eküte Miri Yesu Kurisito la, Me ena afü yi de wü ngü ka-yi ꞌburu toto, fü yi angbü to kpara. Diri wü ngü, ta te yi ngbü emere ne, nza eyi! ¹⁸Me mere wü ngü ne ꞌburu me-ye, angü engu tima Yesu Kurisito, teka akoro, areke ngü ezengba nih de wü ye. Fü ah ayia ato tima ne fü a, gü ba, a di emala ngü ka *küküwa ne, fü wü kpara ꞌburu. ¹⁹Angü Me le me-ye, teka areke ngü ezengba nih de wü ye. Teka ngü la, fü engu atima Yesu Kurisito füh kotö ne. Te di bala, te nih le ngü ka Yesu eyi la, Me ena aboro wü *siti ngü ka-nih ꞌburu. Teka ngü la, fü ah adu ato tima ne fü a, teka de a di emala nga züka ngü ne fü wü kpara ꞌburu. ²⁰Baka te a ngbü emala ngü ka Yesu Kurisito fü wü kpara ne, Me ngbü ero mö cu me-ye gömö a. Dela si-ngü te a ngbü endaꞌba te-a di fü wü kpara, gü ba, ah le de wüh le ngü ka Yesu Kurisito de maguma wü ꞌburu. Kükürü de, angü engu reke ngü eyi ezengba wü kpara de wü Me. ²¹Fanü fanü, Yesu Kurisito mere siti ngü ta ꞌburu ꞌburu nda de. Amba teka ngü ka-nih, fü Me ayia ato kuru fü Yesu Kurisito, baka siti kpara, da nih, teka de ngü ka-nih du reke gbü jia ni, Me, teka ngü ka Yesu.

¹Wü di enga wüna, a de wü kpara, te a ngbü emere tima tundu de wü Me. Te di bala, a ngbü endaꞌba te-a fü yi, gü ba, “Ah le de yi to maguma yi ꞌburu fü Me, angü ah küwa yi eyi de *züka maguma ye. Yi mere e aceka ngü ka Me, gbü jia yi baka töndö ngü kükürü, ne de.” ²Angü Me mala ta ngü fü mürü dofo *Yïsaya, gü ba, “Ni je gba ka-ye eyi, fü ni ayia aküwa ye, angü züka sïkpï, te ni, Me, fe, teka aküwa wü kpara gbügbü na ne, koro eyi.”6:2 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Yïsaya 49:8.

Wü di enga wüna, ma ngbü emala, fü yi, gü ba, sïkpï te Me fe, teka aküwa wü kpara ka-ye gbügbü ne, ah koro eyi enatikine dene! Yi mere e acï nga gara sïkpï de!

Dene ngü ka cïnga te a ngbü ezü gbü tima ka Yesu

³Wü di enga wüna, baka te Me to mere kpeke tima ka-ye fü a ne, a ngbü eo to a teka adi emere wü ngü la ꞌburu ereke areke. Angü, te a ngbü emere ngü, te ngbü etïrï kaje ka Me fü wü kpara, fü ewü adi esiti ïrï Me teka ngü ka-a la, ah ena adi de siti ngü. ⁴Te di bala, gbü wü ngü ꞌburu te a ngbü emere ne, a ngbü egïrï kaje, te a ena adi esere fü wü kpara fanü fanü, gü ba, a zu de wü *mürü tima ka Me. Te wü vügü ka-a ngbü eto cïnga te a, anga wü gara kpeke ngü ngbü emaka a la, a ngbü ei maguma a ai, da erü kpekpeke. ⁵Te wüh süma a de juru, anga wüh gü a gbü ku, anga mere bi wü kpara biti te-wü teka amï a la, a kpe cürü nda-a de, a ngbü erü fï bü kpekpeke. Te a maka kaje, te a ena azü e tete na, de la, a fï kpah de. Kpah bala, teka mere bi wü tima, te a ngbü emere ne, te ra zoro jia a kpah de la, a fï nda-a kpah de. ⁶A ngbü engbü ka-a *nzïla. A ngbü kpah eo fïngangü ka-a, teka adi ewu zu ngü ka Me ereke areke. Maguma a nzu te wü kpara nda de, angü *Nzïla Wazi Me ngbü eto wazi fü a, de a di ele wü kpara, de maguma a biringbö. ⁷A ngbü emala zu ngü ka Me fü wü kpara, angü Me ngbü eto wazi la fü a me-ye. A ngbü eo to a ꞌburu, teka adi emere wü ngü, te ena areke gbü jia Me. Te di bala, züka ngbüngbü ka-a la ngbü fü a baka dü, teka agü gü di ake *Satana. Kpah bala, Satana tï afa wazi a nda de. ⁸Wü gara kpara ngbü egbo nga a, wü gara kpara ngbü nda-wü efala a, da esoko a. Wü gara kpara ngbü emala züka ngü tüngü a, wü gara kpara ngbü nda-wü fï bü esiti ïrï a, gü ba, “A ngbü esu wu.” Amba ngü de te a ngbü emala fü wü kpara ne, ah ka-ye de zu ngü ka Me. ⁹Wü gara kpara gü ba, “A de töndö wü kpara,” amba Me wu a ka-ye kpo, gü ba, “A de kpeke wü kpara ka-ni.” Wazi a ngbü enza, amba a kpi nda-a de, angü Me ngbü fï bü da eto wazi fü a. Wü kpara gü ba, “Me ngbü eto kuru te a,” amba Me ngbü ka-ye eküwa a me-ye. ¹⁰Fanü fanü, a ngbü engbü de cïnga, amba Me ngbü fï bü eto tadu emaguma a me-ye. Wü kpara ngbü eceka a, baka te e di esaka a ma, amba a ngbü eto züka ngü ka Me fü wü kpara. Wayi, füh kotö sene, e esaka a nda ngbürü ma fanü, amba züka ngü ka Me agbü kpï la, ka-ye ꞌburu nda-a.

¹¹De-yi, wü kpara ka Korïnito, wü ngü te di emaguma a ne, a mala eyi fü yi ꞌburu. Angü a le yi eyi de maguma a ꞌburu. ¹²Yi fï, gü ba, a le ani de? Ah bala de! Amba ah ka-ye de-yi, te yi le a de, me-yi! ¹³Ma ngbü emala ngü ne fü yi bala, angü yi de wü jaji ka-ra. Wü di enga wüna, ma ngbü endaꞌba te-ra fü yi, teka fü yi asere la lele de emaguma yi la, ꞌburu fü a, kpah baka te a ngbü ele yi ne.

Dene ngü teka wü kpara, te ewü le ngü ka Yesu de 

¹⁴Wü di enga wüna, wü gara kpara ladü, te ewü le ngü ka Yesu nda-wü de. Te di bala, yi mere e alala gbü nga ewü de. Yi ceka la, wü siti ngü ngbü ele te-wü ake züka ngü ale? Ra-sü tï eyi angbü te sü biringbö ake biti? ¹⁵Yesu Kurisito tï eyi angbü tundu ake *Satana? Kpah bala, nih, wü kpara te nih ra eyi fü Yesu ne, nih tï angbü emere ngü baka wü kpara, te ewü le ngü ka Yesu de ne, nda-nih de! ¹⁶Te wüh ena aza faranda, akoro di kpa esambü ka Mere Me la, ngü la ena areke te Me fanü? Ngü la tï areke te Me nda de! Wü di enga wüna, nih de wü di Me. Me mala ta ngü la eyi gügü, gömö wü *mürü dofo ka-ye, gü ba, “De-ni, Me, ni ena akoro angbü tundu de wü kpara ka-ni, fü ni ajï gba ni esüka ewü. Ni ena anzö ngüte de ewü, fü ewü angbü zu wü *vüngüte ka-ni fanü.”6:16 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Rïrï ka Gele ka wü Levi 26:11-12, bete Ezekele 37:27.¹⁷Teka ngü la, fü Me adu amala kpah gara ngü fü wü kpara ka-ye la, gü ba, “Ah le de wü yia esüka siti wü kpara la asidi, angü wü kpara la le ngü ka-ni nda-wü de. Wü mere e arï gbü siti ngü ka-ewü la de, teka fü ni adi ewu wü *nzïla, baka züka wü kpara ka-ni tete.6:17 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Yïsaya 52:11.¹⁸Te di bala, de-ni, Me, ni fü wü baka Wö wü, wü nda-wü baka wü di ni.”6:18 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka 2 Samüwele 7:14, bete 1 Ngangü 17:13. Dela ngü de te Mere Miri Me mala teka wü kpara ka-ye.

¹Wü di enga wüna, Me mala eyi, gü ba, ni ena amere wü züka ngü la amere fü nih. Te di bala, ah le de nih o to nih ꞌburu, teka fü nih adi emere wü züka ngü gbü jia Me. Nih mere e amere *siti ngü ꞌburu ꞌdö de. Nih to küte nih bete maguma nih ꞌburu, teka fü nih angbü *nzïla, da ecu ngü Me.

Dene ngü teka gina köcökpa ta te ma ba fü yi

²Wü di enga wüna, yi le a de, neh teka ne? Ma ngbü endaꞌba te-ra fü yi, gü ba, ah le de yi du, yi di ele a de maguma yi ꞌburu. A mere siti ngü ta eyi fü gara kpara esüka yi? A fiti ta gara kpara eyi, de ah ce ngü ka Me? A za ta e ka gara kpara eyi gbü zi? Aꞌa! A mere wü ngü ta bala nda-a de! ³Yi ngbü efï, gü ba, ma ngbü emala ngü la bala, teka ato lümü di te yi, teka te yi ngbü eje wu ka wü kpara, de te ewü ngbü esiti ïrï ra di ne? Ah bala de! Ah ka-ye baka ngü te ma mala fü yi te enga gina, gü ba, ma le yi de maguma ra ꞌburu ne. Te ah ena adi de kpi, anga *küküwa la, gara ngü de te ena atïrï lele ka-ra kpaka yi, nda ma. ⁴Ma wu eyi, gü ba, yi de züka wü *kpara ka Yesu Kurisito. Ngü ka-yi ngbü eto tadu fere efa sü, gbü wü cïnga ꞌburu te ngbü emaka a ne. Teka ngü la, fü ra angbü egbo nga ïrï yi fü wü bu ra.

⁵Wü di enga wüna, baka te a koro gbü Makedoniya sene ne, maguma a gu la fï de. Angü wü vügü ka-a ngbü embü a, de bi wü ngü. Kpah bala, ngü ka-yi ngbü fï bü da eto mere fïngangü fü a. ⁶Amba te fele ngü ngbü etoro te nih la, ngü ma. Me ladü, te ngbü eto wazi fü nih. Nda-a, Me to wazi eyi fü a fanü, angü Tito du koro eyi kpaka a. ⁷Kpah bala, engu mala nga yi eyi fü a, gü ba, yi to wazi eyi fü ni fa sü. Yi ngbü kpah ele teka awu ra. Yi ngbü engbü kpah de cïnga, teka *siti wü ngü ta te yi mere. Yi le kpah ato wazi fere, gbü wü ngü te ngbü eto cïnga te ra ne. Teka ngü la, fü ra ayia angbü de mere tadu emaguma ra.

⁸Wü di enga wüna, ma wu eyi, gü ba, köcökpa ta te ma ba fü yi, teka siti ngü te yi mere esüka yi de kpala ne, köcökpa la mere züka ngü eyi. Cïnga yi rï ta eyi te ra, teka köcökpa la. Amba cïnga ka-yi la yiri ta fa sü nda de. ⁹Te di bala, ngü ka köcökpa ta te ma ba la, reke te ra fa sü. Ngü te to tadu fere, ah de ngü ka cïnga ka-yi nda de. Ma ngbü de tadu kükürü de, angü yi fü maguma yi eyi, du ce *siti ngü, ta te yi ngbü emere ne. Te di bala, cïnga ka-yi la, ah de siti ngü nda de. Ah de züka cïnga, te ngbü eto tadu fü Me. ¹⁰Te cïnga mere nih teka siti ngü ka-nih la, ah de züka cïnga, te ngbü eküwa wü kpara. Angü cïnga la ngbü efü maguma nih, fü nih adu ace siti ngü ka-nih. Amba siti cïnga kpah ladü, ah de cïnga ka füh kotö ne. Cïnga la ngbü eto kpi gbü jia wü kpara, angü wüh le afü maguma wü de. ¹¹Amba cïnga de te mere yi la, ah ka-ye de züka cïnga. Yi ngbü ta de cïnga teka siti ngü, de te biri kpara esüka yi mere ne. Cïnga la fü maguma yi eyi fanü. Enatikine, yi to te-yi eyi, teka areke ngü ka-yi mbi mbi mbi gbü jia Me. Maguma yi ngbü ta enzu, angü yi reke ta ngü la kere la de. Cürü ngbü ta kpah emere yi, teka siti ngü la. Fü gümü ra angbü kpah eke yi. Fü yi ayia areke ngü, ta te di de ezengba nih ne. Teka ngü la, fü yi ayia ato kuru te mene kpara esüka yi, te mere siti ngü ne. Gbü wü ngü la ꞌburu, ma wu eyi, gü ba, maguma yi, de fïngangü ka-yi du koro eyi mbi, reke areke.

¹²Yi ngbü efï, gü ba, ma ba köcökpa, nzö teka arï kpara, te mere siti ngü ne? Aꞌa, ah bala de! Kpah bala, ma ba teka mene kpara, te wüh mere siti ngü fefe ne kpah de. Te di bala, ma ba köcökpa la, neh teka wü da? Ah teka ngü ka-yi, teka de yi sere fanü fanü gbü jia Me, gü ba, ani le a eyi de maguma ani biringbö. ¹³Te di bala, maguma a gu eyi fanü. Kpah bala, a ngbü de tadu, teka züka ngü te yi mere fü Tito de kpala ne, angü yi to wazi eyi fefe na fanü fanü. ¹⁴Angü, ta te ma tima Tito tete kpaka yi ne, ma ngbü gbo nga yi fefe na fa ꞌduwa cu sü. Te yi ena amere züka ngü fefe bala ta de la, de bane ngü la ena ato lümü fere afa sü. Amba wü züka ngü, de te ma mala tüngü yi ne, ah ꞌburu de ngü fanü, kpah baka wü gara ngü, te ma mala ta fü yi ne. ¹⁵Tito mala fere, gü ba dene, “Te ni koro kpaka yi kpala ne, yi za ni zu gbü mürü, de maguma yi ꞌburu. Yi ngbü ecu ngü ni, da ele wü ngü, te ni ngbü emala ne, ꞌburu ale. Fü ni adu ale yi kpah afa sü, teka züka ngü ka-yi la.” ¹⁶Te di bala, ma ngbü kpah de tadu, teka züka ngü ka-yi la, angü ma wu eyi, gü ba, yi de kpeke wü kpara fanü fanü, te fïngangü ka-ra di kpaka ewü.

Dene ngü teka letangü te wü mürü cïnga

¹Wü di enga wüna, ma ngbü esere nga wazi, de te Me to fü wü kpara ka-ye agbü Makedoniya de *züka maguma ye. ²Wüh ngbü engbü kpala gbü mere cïnga. Amba Me to wazi fü ewü, fü ewü angbü etüka te-wü gbü cïnga la, angbü engbü de tadu te wü, teka ngü ka Yesu. E esaka ewü nda kpah ma. Fü Me adu ato wazi fü ewü gbü cïnga la. Fü wü mürü cïnga la adu me-wü, ato mere bi jiase, teka ale ta-ngü di te wü bu wü. ³Ma ngbü emala fü yi dene zu ngü. Wü kpara la, wüh to ta mere bi jiase, fa wazi wü di ka! Wüh to e la bala teka lele emaguma wü. Gara kpara te to rïrï fü ewü, teka amere ngü la bala ne, ah nda ma. ⁴Wüh koro ta kpaka a me-wü, ayi-ta a, teka de a to kaje fü ani, de ani tima letangü fü wü kpara ka Me, te ewü ngbü emaka cïnga agbü Yudaya. ⁵Fü ewü adu kpah amere gara ngü, te fa engu dela, angü wüh to te-wü ꞌburu ꞌburu fü Miri Yesu. Fü ewü adu ato te-wü teka amere wü ngü te a rï ewü di, baka te Me ngbü ele. Fü ngü ka-ewü la aga gbü jia a ꞌduwa ba-neh-ene-la.

⁶Teka nda-yi letangü fü wü mürü cïnga la, Tito kpo ta eyi de tima la esüka yi te enga gina. Dela si-ngü de te a tima engu, lügü kpaka yi tete na ne, de ah to wazi fü yi, teka fü yi abiti du jiase, te yi ngbü ero ne, ato esakaka. ⁷Wü di enga wüna, yi zu de kpeke wü kpara, teka tima ka Me fanü. Yi to maguma yi eyi ꞌburu fü Yesu Kurisito. Yi ngbü emala ngü ka Me kpah de wazi ereke areke, angü yi wu zu ngü ka Me eyi fanü fanü. Kpah bala, yi to te-yi eyi ꞌburu, teka amere tima ka Me de maguma yi biringbö. Yi le a kpah eyi de maguma yi ꞌburu. Te di bala, ah le de yi di ele ta-ngü te wü bu yi, te cïnga ngbü emere ewü ne, kpah reke areke.

⁸Wü di enga wüna, ma le ato rïrï fü yi, teka ngü ne, nda-ra de. Ma ngbü nda-ra bü emala fü yi, gü ba, wü gara wü bu yi to maguma wü eyi, teka adi ele ta-ngü te wü mürü cïnga bala. Te di bala, ma ele awu, anga yi ngbü ngbürü ele wü bu yi de maguma yi fanü fanü, baka nda-wü la? ⁹Yi wu eyi reke areke, gü ba, Miri ka-nih Yesu Kurisito le nih de maguma ye ꞌburu. Angü wü ngü ꞌburu ladü esasaka na, fü engu ayia ace ngü la, adu afü te-ye baka mürü cïnga, teka aküwa nih, de nih maka mere bi züka ngü gbü cïnga kaka-na la.

¹⁰Ma tï ato rïrï fü yi kpekpeke de, amba gbü fïngangü ka-ra, ah le de yi mere ngü teka letangü la reke areke, de züka maguma yi. Angü gbü re ta te nza ne, yi de gina wü kpara te yi kpo de fïngangü la fi me-yi. ¹¹Te di bala, ah le de yi nü de tima la de mere tadu, zalü koro di te adu ye, baka ta te yi kpo ngbü emere ne. Yi to takpa la te nga wazi e, te di ladü esaka yi. ¹²Angü, te e be esaka yi de, fü yi ato mba cüküꞌdaye de züka maguma yi la, ngü la ena areke gbü jia Me afa sü. Angü engu wu eyi, gü ba, gara e esaka yi, te yi ena ato afa sü ne, nda ma. ¹³Yi mere e afï, gü ba, “Ma yia eza cïnga ka gara wü bu ani, ao ꞌburu gbü nzö ani,” ne de. ¹⁴Angü tïtïne dene, wü e eyi ladü esaka yi fa sü. Ah le de yi le ta-ngü di te wü mürü cïnga. Angü te gara, te cïnga kpo da emere yi la, wü bu yi ena ale ta-ngü te yi kpah bala. Te di bala, ngü ka-yi ena atï ꞌburu kpini. ¹⁵Yi fï la nga ngü, ta te wüh ba gbü *Ngari Me, teka ngü ka wü di enga *Yïsarayele, ta te wüh ngbü ero zü-e, te Me ngbü eto fü ewü, agbü gü ne. Ngü la gü ba, “Mene wü kpara, ta te ewü ngbü ero nda-wü zü-e efa sü ne, wüh ngbü ezü e la ꞌduwa enza anza ꞌburu, angü wüh ngbü eye süka e la, te nga wü ꞌburu kpini kpini de wü mürü cïnga. Teka ngü la, mene wü kpara, ta te ewü ngbü ero nda-wü mba cüküꞌdaye ne, fü ewü angbü kpah ezü e, adi esika di ereke areke, teka te wü bu ewü ngbü ele ta-ngü te ewü.”8:15 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Gogo ka wü Yïsarayele 16:18. Te di bala, dela ngü te wü kpara ka Me ena adi emere esüka wü.

Dene ngü teka Tito de wü bu ye

¹⁶Tito de kpara te to te-ye eyi, teka ato wazi fü yi, kpah baka te ma ngbü emere ne. A gbo nga Me cu fa sü teka ngü la, angü Me de kpara te to wazi la fefe na me-ye. ¹⁷Te a yi-tata na, de engu nü kpaka yi kpala ne, ah le ngü la cu de maguma ye, gü ba, “Dela zu ngü de te ni ngbü ele ne, angü gümü yi ngbü eke ni efa sü.”

¹⁸A ngbü etima ewü ake gara enga ni nih, te wü *kpara ka Yesu ꞌburu ngbü ecu ngüngü, angü engu ngbü emala ngü ka Yesu fü wü kpara ereke cu efa sü. ¹⁹Kpah bala, wü kpara ka Yesu de sene ꞌburu fe engu ta eyi, de a le kaje de ewü, teka aro jiase, de te wüh le ato fü wü mürü cïnga ne. A mere tima la kükürü de, a ngbü emere ngü la bala, teka de wü kpara wu, gü ba, a ngbü ele teka ale ta-ngü te wü bu a, cu de maguma a, teka fü ewü adu agbo nga Me teka ngü la. ^20-21Angü takpa de te wüh to ne, ah fa sü. Te di bala, ah le de a mere tima la reke areke, gbü jia Miri Yesu, kpah gbü jia wü kpara. Angü wü kpara ena asiti ïrï a, gü ba, a zü jiase la eyi. ²²A ngbü kpah etima gara kpara, te engu ena anü de mene ewü de ꞌbasu ne. A wu engu reke areke. Engu de kpeke kpara gbü tima ka Me. Engu je nga züka wü ngü, de te yi ngbü emere ne, eyi gömö a. Fü engu ayia ato te-ye ꞌburu ꞌburu teka tima la. ²³Tito nda-ye de kpara te a ngbü emere tima ake di, teka ato wazi fü yi. Teka wü gara kpara de ꞌbasu, te ewü ngbü enü de wü Tito ne, wü kpara ka Yesu de sene ne fe ewü me-wü, atima kpaka yi. Kükürü de, teka de wü kpara gbo nga ïrï Yesu Kurisito, teka ngü ka tima la. ²⁴Te di bala, ah le de yi mere ngü ewü kpala reke areke, de züka maguma, teka de wü kpara ka Yesu Kurisito de kpakine ne, wu, gü ba, ngü te ma ngbü egbo nga yi di fü ani ne, ah de zu ngü fanü fanü.

^1-2Wü di enga wüna, ma wu reke areke, gü ba, yi ngbü eyi egïrï kaje, teka atima letangü fü wü *kpara ka Yesu agbü Yudaya. Te di bala, gara ngü te ma ena ato rïrï di fü yi, teka ngü la, nda ma. Angü ma kpo eyi emala nga yi fü wü kpara ka Makedoniya, gü ba, de-yi, wü kpara ka Yesu agbü tö ka Akaya de kpala ne, yi kpo eyi ereke te-yi teka tima la, kü gbü re de te nza ne. Te wü kpara ka Makedoniya je ngü la bala, fü mere bi ewü ato te-wü kpah, teka ale ta-ngü te wü kpara ka Yesu agbü Yudaya. ^3-4Si-ngü de te ma tima wü di enga ni nih ne tete kpaka yi, ah ba e te ma tima ewü de rïrï fü yi ne nda de. Ma du fï nga ngü la, maka sidi, gü ba, te wü gara kpara ka Makedoniya ena agï ta nga ra kpaka yi, fü ewü akoro awu, gü ba, yi biti jiase la, nza la fï de la, ah ena adi ta de siti ngü. Angü mere bi ngü, te a mala fü ewü tüngü yi ne, ah ena adu akoro gbü jia ewü ba töndö ngü kükürü. Fü ngü la adu ato mere siti lümü fü nih de nih ma. ⁵Fü ra adu afï, gü ba, te ah bala, ah le de ma tima wü gara kpara te enga gina, de ngü la kpaka yi, teka de yi reke te-yi, angbü nzo. Te di bala, gbü sïkpï te ma ena akoro tete kpaka yi kpala, yi ena aza jiase la kere, ato baka ta te yi mala te enga gina ne. Kükürü de, teka fü wü kpara ꞌburu awu, gü ba, yi ngbü eto e la de züka maguma yi.

⁶Yi fï nga ngü te ma ngbü emala fü yi ne. Te mü sö e, fü mü amoko nguwa gbügbü mba cüküꞌdaye la, mü ena amaka mere bi zü-e gbügbü na? Mü tï amaka de! Amba te mü le amaka mere bi zü-e la, ah le de mü sö e memere, fü mü amoko nguwa gbügbü ꞌburu! ⁷Teka ngü ka takpa, ah le de yi fï nga ngü la ferrre, de yi to e la, baka te kpara ngbü ele ato. Ah de ngü ka rïrï nda de. Yi to e la de maguma yi ꞌbasu ꞌbasu de. Yi to de tadu, de maguma yi biringbö, teka fü ngü ka-yi areke gbü jia Me. ⁸Kükürü de, angü Me de mürü wazi. Engu ena alügü na wü e la fü yi cu afa sü. Fü wü e ka-yi adi kpah ezu efa sü. Fü yi amaka wazi, adu angbü ele ta-ngü te wü mürü cïnga, gbü wü gara ngü. ⁹Angü Me mala ta ngü gügü, gömö *mürü dofo ka-ye, gü ba, “Kpara te ngü kaka reke gbü jia ni, Me, ah ꞌduwa de mene kpara, te ngbü ele ta-ngü te wü mürü cïnga, de züka maguma ye ne. Züka ngü kaka-na tï anza de.”9:9 Mü ena amaka ngü la gbü Ci ka wü Davidi 112:9.¹⁰Kpara te ngbü eto nguwa, fü yi adi eru ne, neh da? Anga kpara te ngbü eto wazi fü nguwa la, fü ah adi ega, erï, ekoro zü-e tete fü yi ne, neh da? Ah de Me de? Te di bala, Me ena angbü fï bü da eto mere bi zü-e fü yi, teka fü yi angbü fï bü da ele ta-ngü te wü mürü cïnga bala, de züka maguma yi. ¹¹Angü Me to wü e la fü yi kükürü de. Ah to teka de yi mere tima di. Te di bala, mere bi wü kpara ena agbo nga Me, teka takpa ka-yi, te yi ena atima esaka a ne.

^12-13Takpa de te yi to la, ena ale ta-ngü te wü kpara ka Yesu, de agbü Yudaya ne, cu afa sü. Wüh ena angbü de mere tadu, da egbo nga Me, teka takpa ka-yi la. Kpah bala, tima ka-yi la ena asere fü ewü, gü ba, yi to maguma yi eyi fü Yesu Kurisito fanü fanü, angü yi ngbü eyi emere rïrï ka Yesu ereke areke. Te di bala, wü kpara la ena agbo kpah nga ïrï Me, teka letangü ka-yi, te yi to reke areke de züka maguma yi ne. ¹⁴Kpah bala, wüh ena adu ale yi de maguma wü ꞌburu. Wüh ena angbü kpah da eyi-ta Me teka ngü ka-yi. Kükürü de, angü Me to wazi eyi fü yi, teka ale ta-ngü di te ewü, de züka maguma yi.

¹⁵Wayi, nih gbo nga Me, teka züka ngü kaka, te engu to fü nih. Angü engu tima Ye ye baka takpa, de ah koro füh kotö ne, teka aküwa nih. Takpa engu la de mere züka takpa, te fa wü gara takpa ꞌburu!

Dene ngü teka wazi te Yesu Kurisito to fere

^1-2Wü di enga wüna, de-ra Pawülü, ma ngbü endaꞌba te-ra fü yi, angü yi ngbü emala, gü ba, “Te ma nü sü eyi mba nengete agbü gara sü la, ma ngbü emala ngü fü ani kpekpeke, fü ra angbü etima kpeke wü rïrï gbü köcökpa fü ani. Amba te ma ladü tundu de wü ani la, ma ngbü ekpe cürü.” Wü di enga wüna, ma le amala ngü fü yi kpekpeke nda-ra de. Ma le amala ngü fü yi ferrre, de gu maguma, baka nda Yesu Kurisito. Te di bala, ma ngbü endaꞌba te-ra fü yi, de yi fü fïngangü ka-yi afü. Angü te gara, te ma ena adu akoro kpaka yi kpala la, ma ena amala ngü fü yi kpekpeke fanü. Ma wu kpo, gü ba, wü gara kpara ladü esüka yi agbü Korïnito kpala, te wüh ngbü emala, gü ba, “Ma ngbü emere tima ka Yesu Kurisito ne, teka de ma maka wü e ka füh kotö ne gbügbü na.” Ngü la bala nda de, ah ka-ye de wu! Te wüh ce ngü la de la, wüh ena awu ngü la gbü sïkpï te ma ena akoro tete na kpala! ³Fanü fanü, a ngbü engbü füh kotö sene, kpah baka wü bu a. Amba, tima te a ngbü emere, de wü gü te a ngbü egü ne, ah de ngü ka füh kotö ne nda de, angü a ngbü egü gü la de wü *Satana. ⁴A ngbü eza wü e ka gü, te Me to fü a ne, teka amere gü la di. Amba wü e la de wü e ka füh kotö ne, baka wü dü, keze bete maguruma ne, nda-wü de. Ah ka-ye de wazi de te Me to fü a, teka afa wazi Satana di ne. ⁵A ngbü egü gü de wü *siti ngü, te ngbü esiti fïngangü ka wü kpara, kpah de ngü ka kögö-nzö, te ngbü etïrï ewü, teka de wüh to maguma wü fü Me de ne. A ngbü emere gü de wü siti ngü de bala, teka anza ngü ka-ewü anza ꞌburu ꞌburu asidi. Fü a angbü erï wü kpara, teka de wüh ce siti ngü de bala, adu afü maguma wü, ato te-wü ꞌburu fü Yesu Kurisito. ⁶A ngbü kpah ele de yi fü maguma yi, adu ara fü Miri Yesu Kurisito. Amba te wü gara yi lala fï bü te ngü ka kögö-nzö la, a kpah de wazi teka ato kuru di te ewü!

⁷Wü di enga wüna, gara kpara ladü esüka yi, te ena amala, gü ba, “Yesu Kurisito to wazi bü duu fü ni.” Ngü la fanü? Ah le de yi fï ngü la reke areke. Te ah bala la, anga de-ra? Ma de kpeke kpara, te Yesu Kurisito to wazi fere me-ye, ne de? Te di bala, ah le de kpara, te ngbü egbo nga ye de bala ne, fï nga ngü la mbi mbi mbi, angü nih ꞌburu de wü kpara, te Yesu to wazi eyi fü ewü. ⁸Miri Yesu to wazi eyi fere fanü fanü, amba wazi la ka-ye teka de ma to wazi di fü yi, gbü ngü ka Me. Ah teka fü ra angbü di gbü nzö yi, baka miri, ne nda de. Yi ngbü efï, ga, ma ngbü egbo nga ra teka ngü la? Te ah ena adi kpah bü bala la, ah ba ngü de, angü ma wu eyi, gü ba, ma tï amaka lümü gbü ngü la nda-ra de. ⁹Yi ngbü efï, gü ba dene, ma ngbü eba wü ngü de bala fü ani, gbü wü köcökpa ne, teka ato cürü di emaguma ani? Ah bala de. ¹⁰Wü gara kpara esüka yi ngbü emala, gü ba, “Te ma ngbü eba köcökpa la, ma ngbü eba cögbörö kpeke wü ngü, baka kpeke kpara la. Amba te ma ladü esüka ani la, ma du ngbü baka töndö kpara, te wu da emala ngü mbi mbi de.” Ngü la fanü? ¹¹Kpara te ngbü emala ngü de bala, ah le de engu fï ngü la afï feke. Ma ngbü emala ngü fü yi kpekpeke, gü ba, ngü te ma ngbü emere, ah nda-ye kpikpi ye fü mene ngü, te ma ngbü eba ne, nda de. Ma ena amere wü ngü la kpah bala, gbü sïkpï te ma ena akoro tete na kpaka yi kpala. Fü yi adu awu ngü la.

¹²Wü gara kpara ladü esüka yi kpala, te ewü ngbü efï nga wü, gü ba, “Ani de wü cögbörö kpara, fa wü bu ani ka.” A tï amala fü yi, gü ba, a kpah de cögbörö wü kpara baka ewü la, nda-a de! Ah le de yi fï ngü ka wü kpara la mbi mbi mbi. Ngü te ewü ngbü emere la, ah de zu ngü, te wü kpeke kpara ngbü emere? Ah bala de! Wüh ngbü efï ka-wü bü duu nga wü, teka de ani ngbü gbü jia wü kpara, baka kpeke cögbörö wü kpara. Wüh fï nga ngü ka Me nda-wü de. Dela züka ngü? ¹³Teka ngü ka-a, a tï agbo nga a me-a nda-a de. A ena agbo ꞌduwa nga tima, de te Me to fü a ne. Tima la, ah de tima te a ngbü emala ngü ka Yesu Kurisito di fü wü kpara, kpah de wü yi mini! ¹⁴Te Me ena atima a ta de la, de bane a tï eyi akoro kpaka yi kpala? Amba Me tima a me-ye, fü a ayia akoro ta kpaka yi de kpala, amala ngü ka Yesu Kurisito fü yi, baka te engu mala. ¹⁵A tï eyi agbo nga a, teka gara tima, te wü gara kpara ngbü emere? Ngü bala ma. A tï arï gbü tima, te Me to fü wü gara kpara, kpo fï de. A ngbü eo jia a fï bü tüngü yi, teka fü yi arü kpekpeke gbü ngü ka Yesu, angü a le de yi nü de tima la kpa engagira nü. Dela ngü te ena areke gbü jia Me, angü engu to tima la fü a me-ye. ¹⁶Te yi koro eyi kpeke wü kpara, gbü tima ka Yesu la, a ena ayia anü amere tima ka-a gbü wü gara sü nengete, gbü sü te wü kpara je ngü ka Miri Yesu tete na la de. Amba te a ce tima de te Me to fü a ne, ayia angbü emere tima ka gara kpara, teka de wü kpara gbo nga a tete na la, dela ka-ye töndö ngü kükürü! ¹⁷Ah baka ngü ta te wüh ba gbü *Ngari Me gügü, gü ba, “Mü mere e agbo nga mü de tete-mü de. Mü gbo ꞌduwa nga Me, teka ngü te engu mere fü mü.”10:17 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Yeremaya 9:24.¹⁸Me le ngü ka kpara, te ngbü egbo nga ye de tete-ye ne, nda de. Me ngbü ele ꞌduwa ngü ka mene kpara, te ngbü emere ngü gbü jia ni, Me, ꞌburu mbi ne.

Dene ngü teka wü mürü fiti

¹Wü di enga wüna, enatikine te ma gbo nga ra fü yi la, ngü la mere e angbü gbü jia yi baka töndö ngü ne de. Kpah bala, maguma yi mere e anzu eküte ra de. ²Angü ma le yi fa sü. Ma baka wö yi, yi nda-yi baka wü di ra, wü mada. Ma reke ngü eyi tüngü yi, teka de Miri Yesu se yi wara ye tete. Te di tïne eyi bala ne, ah le de yi ngbü *nzïla, fü yi ale ngü kaka de maguma yi biringbö. Yi mere e agïrï wü gara ngü, anga angbü de maguma yi ꞌbasu ꞌbasu, ne tïne de. ³Ma ngbü de mere bi fïngangü teka ngü ka-yi. Angü e-wu neh da, gara kpara ena akoro afiti yi, baka mere kpürü, ta te fiti *Awa ne.11:3 Mü ena amaka ngü ka kpürü la gbü Gina Ngü 3:1-7. Fü yi adu angbü emere ngü ka Yesu, de maguma yi ꞌbasu ꞌbasu. ⁴Ma mala ngü ne bala kükürü de, angü ma wu eyi, te wü mürü wu la koro kpaka yi, fü ewü akpo da esu wu fü yi la, yi ngbü ele wu ka-ewü la ꞌduwa bü kere! Amba ngü te wü kpara la ngbü emala, gü ba, ah de ngü ka Yesu ne, ah baka nda-a, de te a mala fü yi gügü ne, nda de. Angü kpara te to wazi la fü ewü, ah de *Nzïla Wazi Me nda de. Yi ngbü ele ngü ka wu ka-ewü la, neh teka ne? ⁵Wü kpara la ngbü emala fü yi, gü ba, “Ani de kpeke wü *mürü tima ka Yesu,” amba ma ngbü emala fü yi, gü ba, ngü ka-ewü tï afa nda-ra nda kü de! ⁶Wüh ngbü emala, gü ba, “Ma wu da ero mö baka mere kpara nda-ra de.” Ngü la fanü? Amba ma wu eyi, gü ba, ma wu ngü ka Me reke areke. Yi wu ngü la kpah kpo, angü ma sere ngü la fü yi eyi, nda nganga anda!

⁷Ta te ma ngbü kpa esüka yi de kpala, da emala ngü ka Yesu fü yi ne, ma yi-ta yi teka letangü nda-ra de. Ma mere te-ra ta baka mürü cïnga, teka de yi maka wazi, fü yi akoro baka cögbörö wü kpara. Ngü la gbü jia yi esiti? ⁸Ma ngbü emere ngü la ta bala, teka ato wazi di fü yi gbü ngü ka Me. Amba wü *kpara ka Yesu, de te ewü di gbü wü gara sü ne, wüh ngbü ta ele ta-ngü te ra de jiase me-wü. Ah ge baka te ma to ta cïnga te ewü, teka letangü de te ewü to fere, ale ta-ngü di te yi, gbü tima ka Me ne. ^9-10Te ma ngbü ta kpaka yi kpala ne, ma yo ta gara e eyi eküte yi? Wü kpara ka Yesu, ta te ewü koro agbü Makedoniya ne, le ta ta-ngü te ra ka-wü bü nzö me-wü. Teka ngü la, wü e ta te ma ngbü ele ne ꞌburu ladü. Te di bala, gara e te ma ena ayo kpaka yi nda ma. Angü dela ngü te ma ngbü egbo nga ra di, gbü sü ka Akaya ꞌburu, teka te ma yo e esaka wü kpara nda-ra kü de ne. Ma su wu de! Ma tï ace ngü la kpah de! Yesu Kurisito wu ngü la me-ye! ¹¹Ma le aza jiase esaka yi de, neh teka ne? Angü ma le yi de? Ah bala de! Ma le yi eyi de maguma ra ꞌburu. Me wu ngü la cu me-ye! ¹²Angü ma le amere ngü la bala de, teka wü mürü mani, te ewü ngbü egbo nga wü, gü ba, “Ani ngbü emere tima kpah baka nda-a ne.” De-ra Pawülü, ma le ngü ka-ewü la nda-ra kü de! Dela si-ngü de te ma le aza jiase esaka yi tete de ne.

¹³Wü kpara la ngbü esutu wu fü wü kpara, gü ba, “Ani de wü mürü tima ka Yesu.” Amba wüh ngbü emere dela tima ka Yesu nda-wü de, wüh ka-wü de wü mürü fiti. ^14-15Wayi, wüh ngbü emere ngü kpah baka nda mere kpara ka-wü, *Satana! Angü engu wu da efü te-ye baka *malayïka ka Me kpo. Wü kpara kaka ngbü emere kpah bala, da efü te-wü baka wü mürü tima ka Yesu. Amba Me wu ngü ka-ewü la reke areke. Te gara, engu ena ato kuru te ewü, te nga wü ngü de te wü ngbü emere la!

Dene ngü ka cïnga te ma maka gbü tima ka Yesu

¹⁶Ma du ngbü kpah emala ngü ne fü yi, enda nganga na, gü ba, “Ma de töndö kpara nda-ra de.” Te yi ngbü efï bala la, ah mbi. Amba ah le de yi le mba töndö ngü, te ma ngbü emala fü yi, teka ra ne, teka fü yi awu si-ngü, gbü wü ngü de te ma ngbü egbo nga ra tekaka ne. ¹⁷Ma ngbü egbo nga ra bala teka ne? Miri Yesu mala ta fere, de ma di egbo nga ra bala? Ah bala de! ¹⁸Amba baka te wü gara kpara ngbü egbo nga ngü ka-wü ne, ma le eyi amere kpah baka nda-ewü la. ¹⁹Amba te yi fï, gü ba, ani de kpeke wü kpara, te ani wu ngü fa sü la, ah le de yi mere e afï nga töndö wü ngü, te ma ngbü emala teka ngü ka-ra la de! ²⁰Fanü fanü, te kpara fiti yi la, yi tï eyi aje ngü kaka-na la, fü yi ale. Anga te engu ngbü ezü wü e ka-yi enza, anga te engu ngbü emala ngü fü yi baka wü labï ka-ye la, yi ena ale ngü kaka. Anga te engu ngbü efala yi, da ebe gbüra yi la, yi ena angbü fï bü da ele ngü kaka la ale! ²¹Amba nda-a, a mere yi baka nda wü mürü fiti la nda-a de! Te di bala, dela si-ngü de te yi le aje ngü ka-a tete na de ne?

Te wü kpara la ngbü egbo nga wü bala la, ma tï kpah eyi agbo nga ra baka nda-ewü la. Angü ngü ka-ewü tï afa nda-ra nda de! ²²Te di bala, te wüh gü ba, ani de wü di enga *Yïsarayele la, ma kpah de enga Yïsarayele. Te wüh gü ba, ani de wü kundu ye *Abarayama la, ma kpah de kundu ye Abarayama. ²³Ma ngbü fï bü emala ngü ne baka mürü maröfö! Te wüh gü ba, ani de wü *mürü tima ka Yesu Kurisito la, ma kpah de mürü tima ka Yesu Kurisito. Tima ka-ra fa nda-ewü afa! Kuru te wüh to fere, teka ngü ka Yesu Kurisito, fa nda-ewü ka! Wüh i ra gbü ku, teka tima ka Yesu, neh eyi du fe? Wüh süma ra de juru teka ngü la, neh eyi du fe? Wüh le teka amörö ra amörö, neh eyi du fe? ²⁴Wü di enga wüna, ma ngbü emala fü yi, gü ba, wü cögbörö kpara ka wü Yïsarayele süma ra eyi teke biri nzükpa de füh ye menewa (39), du ꞌburuve. ²⁵Wüh sötö ra de da eyi du biringbö. Wü cögbörö kpara ka *Rüma süma ra eyi du bata. Te ma ngbü endoro, da emala ngü ka Yesu ne, siti wü ngü mere ra kpah eyi. Te ma ngbü enü tete gbü *zabu, fü zabu la ayia arï esa ngu. Ngü la mere te-ye eyi fere bala du bata. Gbü gara sïkpï, ma ngbü gbü ngu teka sïkpï biringbö cu. Fü ra aküwa kpah gbü ngü la. ²⁶Te ma ngbü ta endoro tete de lö ra te nga wü kaje, siti wü kpara yia ta kpah eyi teka amörö ra, neh du fe? Ma yia ta kpah eyi ekpi akpi gbü ngu te si asi, neh du fe? Wü di enga Yïsarayele, te ewü di de wü di enga wüna ne, wüh gïrï ta da wü kpah eyi teka amörö ra, neh du fe? Wü *ganzi kpara mere ta kpah eyi bala. Ma maka cïnga kpah eyi kpa etü gü. Ma maka cïnga kpah eyi gbü cögbörö wü kötï. Ma maka cïnga kpah eyi, esaka wü mürü wu, te ewü gü ba, “Ani de wü di enga wüna, gbü tima ka Yesu ne!” ²⁷Ma mere tima ka Yesu eyi kpekpeke, fü ra amaka mere bi mbümbü kpah eyi gbü ngü la, baka tala, gümü ngu, bete cïnga bongo. Kpah bala, gbü wü gara biti, ra zoro jia ra de. Gbü gara sïkpï, zü ngbü kpah emere ra. ²⁸Amba ngü te ngbü eto cïnga fere, efa wü gara ngü ꞌburu, ah de fïngangü te ngbü embü ra, teka wü *kpara ka Yesu, de te ewü je ngü ka Me gömö ra ne. ²⁹Kükürü de, angü wüh baka wü di ra. Te kpara ka Yesu biringbö maka wazi de la, ngü la ngbü eto cïnga fere, angü ah kpah baka te wazi ra nza eyi. Te gara kpara ka Yesu mere *siti ngü la, ngü la ngbü ekolo maguma ra akolo.

³⁰Dela wü ngü te ma ena agbo nga ra tekaka. Ma ena agbo nga ra teka wü cïnga, te ngbü embü ra gbü tima ka Yesu ne, angü wazi ra nda ma. ³¹Me wu ngü la me-ye. Ma su wu nda-ra de! Gbo nga e ngbü te ïrï Me fï mere badi!

³²Ta gügü, te ma di la agbü Damaseke ne, miri ka Damaseke la11:32 Miri ka Damaseke la, ah de miri ta te mere Miri Areta o engu me-ye. mala ta ngü fü wü marajümïya ka-ye, de wüh cï ra emöngïtï ꞌbaranga ka mere kötï la. Miri la mala ngü la bala, teka te ma ena akoro kpa etanü la, de wüh zoro ra azoro. ³³Amba wü bu ra wu ngü la kpo. Fü ewü aza ra, ayia ato gbü mere kuwu. Fü ewü ayia alï ga kpa füh mere ꞌbaranga ka kötï la. Fü ewü ayia ai ku te mere kuwu la, ato ra di ferrre kpa kötö. Fü ra ayia azi te-ra, akpe ka-ra, anü sü.

Dene ngü te Miri Yesu ngbü emere fere

¹Ma wu kpo, gü ba, te kpara ngbü egbo nga ye de tete-ye la, ah de töndö ngü. Amba ah reke pe, te ma ena agbo nga ra mba ce. Angü ma ngbü ele amala nga ngü, de te Miri Yesu sere fere baka roto ne, fü yi. ^2-4Nga ngü la ra eyi baka re nzükpa de füh ye bala dene. Me za ra ta, nü di agbü sü ka-ye agbü kpï. Anga ngü la, ma wu cu de jia ra, anga ah de roto ya, ma tï awu ngü la mbi mbi de! Me wu ngü la ka-ye nzö me-ye. Fü engu aza ra akoro di agbü sü ka-ye agbü kpï. Fü engu asere wü cögbörö kpeke ngü, te komö kpara ngbü egu kaka-na agu, fere. Wü ngü te ma tï amala nganga na fü yi mbi mbi kpah de. ⁵Ma tï eyi agbo nga ngü de bala, angü ah de mere kpeke ngü. Amba ma le agbo nga ra, teka ngü la, nda-ra de. Ma le agbo nga ra nzö teka wü cïnga, te ma ngbü emaka teka ngü ka Miri Yesu Kurisito ne. ⁶Te ma ena ale ta agbo nga ra la, wü ngü de te ma ena agbo nga ra tekaka na ne, ah ma? Ah ladü! Ma su wu de! Amba ma le amere ngü bala nda-ra de. Kükürü de, angü ma le de yi di ecu ngü ra, baka mere kpara, teka ngü ka roto, de te Miri Yesu sere fere ne, nda-ra kpah de. Amba de-yi, yi wu wü ngü, te ma ngbü mere gbü jia yi ne eyi. Yi je kpah wü ngü, te ma ngbü mala fü yi ne eyi, cu de güje yi. Ah ena adi ta mbi, te yi ena angbü efï nga ra teka wü ngü la.

⁷Teka mere kpeke ngü, de te Miri Yesu sere fere gbü roto ne, Me le de ma ceka te-ra baka mere kpara de. Te di bala, fü Me ayia ato gara cïnga te ra, te ngbü embü ra, baka ti te ngbü esösötö ra la. Cïnga la ngbü ka-ye ge baka te *Satana tima kpara ka-ye me-ye, agü gü eküte ra la. Me to cïnga la te ra, teka de ma mere e, aceka te-ra baka mere kpara, ne de. ⁸Ma ku gba fü Miri Yesu eyi du bata, teka de engu za keke la te ra asidi. Amba engu le de. ⁹Fü ah adu amala ngü fere, gü ba, “Te wazi ra ngbü enza la, ni ena angbü eto wazi fere. Ngü la tï fere la de? Ni ena adi eto wazi la fere bala, teka fü ra adi erü di kpekpeke. Fü wü kpara adi ewu wazi ni, Yesu, teka ngü te ni ngbü emere fere la.” Te di tïne eyi bala ne, ma ngbü engbü de tadu, teka wü ngü te ngbü emere ra ne. Te wazi ra ngbü enza la, ma ngbü engbü de tadu, angü Yesu Kurisito ngbü eto mere wazi ye fere me-ye. ¹⁰Ma ngbü engbü de tadu, teka wazi ra te ngbü enza. Ma ngbü engbü de tadu, te wü kpara ngbü efala ra la. Te wü gara ngü ngbü efa ra la, ma ngbü engbü fï bü de tadu. Ma ngbü engbü de tadu, te wüh ngbü eto cïnga te ra, teka ngü ka Yesu Kurisito la. Angü ma wu kpo, gü ba, te wazi ra ngbü enza la, Yesu Kurisito ngbü eto wazi ka-ye fere me-ye.

Dene fïngangü te ngbü embü ra teka ngü ka-yi

¹¹Ma ngbü emala ngü te komö ra, baka mürü maröfö, neh teka ne? Ma ngbü emere ngü la teka ngü ka-yi! Angü ah le ta de yi di emala nga züka ngü ka-ra fü wü kpara me-yi. Baka te yi le amere bala de ne, ma tï eyi agbo nga ra de tete-ra. Yi ngbü eceka ra gbü jia yi baka töndö kpara kükürü? Ah bala de! Amba, wü kpara te yi ngbü efï nga ewü, gü ba, “Wüh de wü cögbörö wü kpara ka-ani, gbü tima ka Me,” ne, ngü ka-ewü tï afa nda-ra nda de! ¹²Ta te ma ngbü tete na kpa esüka yi de kpala ne, wüh to ta cïnga te ra fa sü, teka ngü ka Yesu Kurisito. Amba ma ngbü fï bü etüka te-ra, da emere tima la. Fü Me ayia ato wazi fere, fü ra angbü emere wü cögbörö ngü ka talara di. Ngü la gü tamu ra fü yi, gü ba, ma zu de *mürü tima ka Yesu ne, la fï de? ¹³Yi le ngü ka-ra la de, neh teka ne? Yi ngbü efï, gü ba, wü gara ngü ladü, te ma ngbü emere gbü gara wü sü, te ma mere kpaka yi la de? Amba ngü ladü ngbee biringbö, te ma mere de! Angü ma yi-ta yi ta teka jiase nda-ra de! Dela siti ngü? Te ah bala, ah le de yi ce siti ngü ka-ra la!

¹⁴Wü di enga ra, kokoro ka-ra kpaka yi kpala eyi gbamari. Ah ena adi eyi de ebabata kokoro ka-ra. Ngü te ma ngbü ele kpaka yi ne, ah de jiase nda de! Ah de wü e ka-yi kpah de! Ma ngbü ele de yi le ra de maguma yi ꞌburu. Wü jürü jaji ngbü kpah eto e fü wö wü? Ah bala de. Ah de wö ye wü jaji, te ngbü eto zü-e me-ye fü wü di ye! Te di bala, ah le de yi wu, gü ba, ma kpah de wö ani. ¹⁵Ma le eyi ato wü e ka-ra ꞌburu fü yi. Ma le kpah ato te-ra ꞌburu, teka ato wazi fü yi, gbü ngü ka Miri Yesu Kurisito, angü ma le yi de maguma ra ꞌburu! Amba yi le ra nda-yi de, neh teka ne?

¹⁶Baka ta te ma ngbü kpaka yi kpala ne, ma yo ta e biringbö eyi eküte yi? Amba ma mere bala nda-ra de! Wü gara kpara ngbü emala, gü ba, ma de mürü fiti, ma ngbü emere mani, teka amaka jiase esaka yi. Si-ngü la baye? ¹⁷Wü di enga wüna, yi fï nga ngü la mbi mbi mbi! Wü kpara ta te ma tima ewü kpaka yi ne, wüh koro kpala, fiti yi, zi jiase ka-yi, du di to fere? ¹⁸Ma mala ta fü wü Tito, de wüh nü te enga gina ake gara enga ni a. Tito fiti ta yi eyi, fü ah aza jiase esaka yi? Ngü ka Tito ka-ye kpah baka ngü ka-ra. A mere ngü de maguma a ꞌbasu ꞌbasu nda-a de!

¹⁹Wü di enga wüna, yi ngbü efï, gü ba, ma ba ngü la fü ani bala, teka de ngü ka-a reke gbü jia ani? Ah bala de! Ngü de te a ba fü yi la, ah ka-ye de zu ngü ka Yesu Kurisito, te engu to fere me-ye. Me wu ngü la kpo! Ma su wu de! Ngü te ma ba fü yi, ah teka de ah to wazi fü yi, gbü ngü ka Yesu Kurisito. ²⁰Ma ngbü efï nga yi efa sü. Te ma ena akoro kpaka yi kpala la, ma ena amaka yi ꞌbe? Anga, ngü ka-yi ena areke gbü jia ra fanü? Te ah bala de la, ngü te ma ena amere, tï areke gbü jia yi kpah de! Dela ngü te ngbü eto fïngangü fere. Angü, te ma ena anü amaka yi, te yi ngbü engbü de siti maguma, da ekpü te-yi la, ah esiti! Anga te yi ngbü edi ngü eküte wü bu yi, da efala te-yi, da emala ambalaꞌba eküte wü bu yi, da egbo nga yi de tete-yi la, ²¹ngü la ena ato lümü fere gbü jia Me! Angü, te ma ena amaka wü kpara, te ewü di la fï emere siti ngü, da endondoro sidi nga wü würüse fa fa fa, wüh le afü maguma wü de la, ma ena aku gba cu de ngura, teka ngü ka-ewü la! Dela eyi ngü, te ngbü eto mere siti fïngangü emaguma ra!

Dene adu ngü te ma ele amala fü yi

¹Ma ena akoro kpaka yi kpala mba kere. Dela ena adi de ebabata kokoro ka-ra kpaka yi kpala. Te ma ena akoro kpala la, nih ena akolo ngü ka wü mene kpara, de te ewü ngbü emere *siti ngü ne. Nih ena aye süka ngü la areke areke, kpah baka te wüh ba gbü *Ngari Me ta gügü, gü ba, “Te gara kpara ï kiri ye engagira miri, te kpara la bü me-ye kpikpi ye la, de wüh mere e aje ngü kaka-na de. Ah le de wü kpara ꞌbasu anga bata, te ewü wu ngü la de jia wü ne, di ladü.”13:1 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Manda nga Rïrï 19:15.²Ta gbü eꞌbaꞌbasu kokoro ka-ra kpaka yi de kpala ne, ma mala ta ngü fü wü kpara, de te ewü ngbü emere siti ngü ne, kpekpeke, gü ba, “Te wüh fü maguma wü de la, wüh ena ato kuru te ewü ato fanü fanü.” Tïtïne, baka te ma di kpaka yi kpala ma ne, fü ra adu kpah anda nga ngü la fü yi kpekpeke, gü ba, “Te ma du koro kpaka yi kpala, maka wü kpara la, o wüh fü maguma wü fï de la, ma ena ato kuru te ewü ato fanü fanü. Ma tï afüwa ewü tïne de.” ³Yi gü ba, “Ani ngbü ele awu, anga Yesu Kurisito ngbü ero mö te komö ra me-ye fanü ya?” Wayi! Yi ena awu ngü la! Yi mere e afï, gü ba, wazi Yesu nza eyi ne de! Engu ena ato kuru te yi de mere wazi ye! ⁴Fanü fanü, ta te wüh bere engu füh *rü gbegbete ne, wawazi nza ta eyi. Sidi nga ngü la, fü Me adu ato mere wazi fefe na. Angü Me zükü engu gbü kpi la, fü ah adu angbü ka-ye de mere wazi ka Me la, fï bala. Nda-a, a ngbü elala fï bü eküküte na, angü wazi a ngbü ka-ye kpah enza anza. Amba gbü sïkpï te a ena akoro tete kpaka yi kpala, a ena angbü de mere wazi ka Me gbü wü ngü ka-a, kpah baka nda Yesu.

⁵Dene ngü te ma le amala fü yi. Ah le de yi ceka ngü ka-yi mbi, anga yi to maguma yi eyi fü Yesu Kurisito fanü fanü ya? Yi wu de, gü ba, Yesu Kurisito ngbü engbü emaguma ani? Yi fï nga ngü la mbi mbi mbi! Te Yesu ngbü emaguma yi de la, yi ena adi de wü *kpara ka Yesu, neh baye baye? ⁶Ma wu eyi, gü ba, te yi fï nga ngü ne mbi mbi la, yi ena awu, gü ba, a zu de wü *mürü tima ka Yesu Kurisito fanü. ⁷Amba, ah de mere ngü de. Mere ngü te ma ngbü eku gba fü Me tüngüngü kpekpeke ne, ah dene. Yi ce da emere wü *siti ngü. Anga te yi ngbü emala, gü ba, a de wü mürü tima ka Yesu de la, ah ba ngü de. Amba, ah le de yi di emere mene ngü, te ena areke gbü jia Me. ⁸Angü dela ka-ye zu ngü ka Me, a tï aga yïkï de. A ngbü fï bü emere tima, teka de ngü ka Me ga nü kpa engagira nü. ⁹Te wazi a nza anza la, ngü ma! Amba te yi maka wazi eyi, teka ngü ka Yesu Kurisito la, ngü la ena ato tadu fü a. Angü a ngbü fï bü eyi-ta Me, teka de yi rü kpekpeke gbü ngü ka Me, anü de ngü ka Me la kpa engagira nü. ¹⁰Dela si-ngü te ma ngbü eba ngü ne tete fü yi, o ra di la nengete de kpakine ne. Angü, te ma ena akoro kpaka yi kpala la, ma le awu, gü ba, yi fü maguma yi eyi fanü fanü. Te di bala, ma tï ato kuru te yi nda-ra tïne de. Fanü, Me to wazi eyi fere, teka ngü ka-yi. Amba Me to wazi la fere, teka fü yi angbü de cïnga, ne nda de. Me to wazi la, teka de yi maka wazi, teka fü yi arü di kpekpeke, gbü ngü ka Yesu Kurisito.

¹¹Wü di enga wüna, dene adu ngü ka-ra. Yi rü kpekpeke gbü ngü ka Yesu Kurisito, de yi nü de ngü la kpa engagira nü. Yi je wü ngü ka-ra la. Yi mere e angbü ega yïkï esüka yi de. Yi di ele te-yi esüka yi de maguma yi biringbö. Te yi ngbü emere bala la, Me ena angbü tundu de wü yi fanü fanü, angü engu de kpara te ngbü ele nih de maguma ye biringbö. Dela eyi ngü te ma le amala fü yi.

¹²Yi to mandï ka-a fü wü di enga ni nih, gbü tima ka Yesu Kurisito de kpala ne ꞌburu. Wü kpara ka Yesu de kpakine ne, to kpah mandï ka-wü fü yi kpala fa sü. ¹³Yesu Kurisito di de yi, de *züka maguma ye. De Me ngbü de yi, de ah le yi de maguma ye ꞌburu. De *Nzïla Wazi Me ngbü kpah de yi, de ah to wazi fü yi, fü yi adi ele te-yi esüka yi di.

Dela adu ngü te ma mala fü yi, de-ra Pawülü.