Dene köcökpa te Pawülü ba fü wü kpara ka Yesu agbü Korïnito

1 Korïnito

Masere si-ngü

Pawülü ba köcökpa ne me-ye fü wü *kpara ka Yesu Kurisito, de te ewü di agbü Korïnito. Ah de gina köcökpa, te engu ba fü ewü ne, nda de, angü gbü sapïta 5:9, ah gü ba, “Ngü ta te ni ba fü wü gbü gina köcökpa ka-ni ne, ni mala fü ewü, gü ba, wü mere e adi engbü te sü biringbö de wü mürü waza de.” Amba gina köcökpa la, nih wu nda-nih de, angü ah dürü ka-ye ta eyi gügü. Mene köcökpa te wüh eï, gü ba, 1 Korïnito ne, tïne eyi de gina köcökpa te di ladü esaka nih enatikine.

Korïnito de mere kötï gbü tö ka wü *Giriki. Pawülü ta me-ye de gina kpara te mala ngü ka Yesu kpala. (Mü tï eyi amaka ngü la gbü buku ka wü Mürü Tima 18.)

Pawülü ba köcökpa ne, o engu di ta agbü Efeso. (Mü tï eyi atanga nga ngbüngbü kaka agbü Efeso gbü buku ka wü Mürü Tima 19.) Ah ba ngü la fü ewü kükürü de, angü engu je, gü ba, wü kpara ka Yesu Kurisito agbü Korïnito kpo eyi ega wü yïkï da eye süka wü. Wü gara ewü kpo kpah eyi da emere gara wü *siti ngü, te reke gbü jia Me de. Kpah bala, wü kpara ka Yesu agbü Korïnito ba ta köcökpa, tima fü Pawülü, ayi-tata teka wü gara ngü, te engu ena alügü ngü gbü nganga na fü ani.

Ngü de te Pawülü ba fü wü kpara ka Korïnito de kpala, ah kpah bü wü ngü te ngbü embü nih de enatikine ne.

Sapïta 1–4 Ngü ka yïkï esüka wü kpara ka Yesu Kurisito

Sapïta 5–7 Ngü ka ngbüngbü ka kpara ka Yesu ake wara ye agba wü

Sapïta 8–11 Ngü ka mace gele ka wü me ka wü kundu wü

Sapïta 12–14 Ngü ka magbo nga Me te züka kaje,

bete ngü ka wazi te Nzïla Wazi Me ena adi eto fü nih

Sapïta 15 Ngü ka züzükü ka wü kpara ka Yesu Kurisito fütanga kpi ka-wü

1

Dene mandï ka Pawülü fü wü kpara

ka Yesu Kurisito agbü Korïnito

1-2De-ra Pawülü, te Me fe ra *mürü tima ka Yesu ne, ma ba köcökpa ne fü yi me-ra, wü *kpara ka Yesu Kurisito, te yi di agbü Korïnito. A to mandï fü yi ake enga ni nih Sosotene, angü Me fe yi eyi me-ye, fü ah ato wazi fü yi, teka fü yi alala fï bü eküte Yesu Kurisito. Me fe yi me-ye, fü ah adu afü yi cu, akoro di züka wü kpara ka-ye, kpah baka te engu ngbü emere fü wü gara kpara ka-ye te nga wü sü ꞌburu, de te ewü to maguma wü fü Yesu Kurisito ne. Angü Yesu Kurisito de Miri ka-nih ꞌburu me-ye. 3Wö nih Me ake Miri Yesu Kurisito ngbü de yi, de wüh to gu ngü fü yi de *züka maguma wü.

4Ma ngbü egbo nga ïrï Me te nga wü sïkpï ꞌburu, teka züka wü ngü te engu to fü yi de züka maguma ye, angü yi koro eyi wü kpara ka Yesu Kurisito. 5Angü Me to mere wazi eyi fü yi teka ngü ka Yesu Kurisito. Ah to wazi ye la fü yi, teka fü yi adi eje si-ngü ka-ni di mbi mbi mbi, kpah teka de yi di emala ngü ka-ni la fü wü kpara ereke areke. 6Te di bala, wü kpara ꞌburu ena awu, gü ba, ngü ka Yesu Kurisito te a mala fü yi ne, ah de zu ngü fanü fanü. 7Angü Me to wazi ye eyi fü yi, teka fü yi adi emere mere bi wü züka ngü di tïtïne gbü wü sïkpï ne, baka te yi ngbü eo jia yi teka dudu ka Miri Yesu Kurisito kpa füh kotö kpakine. 8Me de kpara te ngbü eto wazi fü yi, teka fü yi arü di kpekpeke, zalü akoro di gbü *adu sïkpï, te Miri Yesu Kurisito ena adu akoro tete na. Te di bala, Me ena aceka yi baka züka wü kpara ka-ye. 9Angü Me fe yi me-ye, teka angbü tundu ba kpara biringbö ake Ye ye, Miri ka-nih Yesu Kurisito. Angü ngü de te engu mala ne, engu tï ace nda de.

Dene ngü ka yïkï esüka wü kpara ka Me

10Wü di enga wüna, ma ngbü emala ngü fü yi kpekpeke de ïrï Miri Yesu Kurisito, teka de yi ce ngü ka yïkï asidi. Yi mere e aye süka yi de. Ah le de yi ngbü tundu baka kpara biringbö, de fïngangü ka-yi, de maguma yi kpah ꞌburu ꞌdö biringbö. 11Ma mala ngü ne fü yi kükürü de, angü wü kpara ka Külüwe koro kpakine, fü ewü amala fere, gü ba, yi ngbü fï bü ega yïkï esüka yi. 12Wü gara yi gü ba, “Ani nda-ani de wü kpara ka Pawülü.” Wü gara gü ba, “Ani nda-ani de wü kpara ka Apolo.” Wü gara gü ba, “Ani nda-ani de wü kpara ka Petero.”1:12 Gara ïrï Petero de Kefa. Wü gara gü ba, “Ani nda-ani de wü kpara ka *Kurisito.” 13Dela ne töndö ngü ne? Yi ena aye süka Kurisito, neh baye baye? Kpara te kpi teka aküwa yi neh da? Ah ta de Pawülü? Wüh to *babatïza fü yi, neh te ïrï da? Te ïrï Pawülü? Ah bala de!

14Ma gbo nga ïrï Me, teka ne de, angü ma to babatïza fü kpara biringbö esüka yi nda-ra de, ꞌduwa wü Kürisipü ake Gayü. 15Te di bala ne, kpara biringbö esüka yi te ena amala, ga dene, wüh ngbü tane eto babatïza fü wü kpara te ïrï ra, Pawülü ne, nda ma. 16Amba ma to ta babatïza ꞌduwa kpah eyi fü wü Setefanü de wü kpara ka-ye. Anga te gara kpara ena adi ladü, ma wu de, to ra ena aïrï eyi.

17Wü di enga wüna, Yesu Kurisito tima ra kpaka yi, neh teka ne? Ah tima ra ta teka ato babatïza fü wü kpara? Ah bala de. Ah tima ra teka amala züka ngü ka-ni, ka Yesu, fü wü kpara. Ma ena amala ngü la neh te lö kaje lö? Ma ena amala ngü la de mere bi wü ngü gbü ye, baka kpara te wu ngü fa sü, teka areke ngü ka-ra gbü jia wü kpara? Te ma ena amere ta bala la, de bane yi tï aküwa de. De bane, wü ngü ꞌburu de te ma mala fü yi ne ena angbü ka-ye ba töndö ngü. Amba ma mala ngü la fü yi mbölö, gü ba, Yesu Kurisito kpi füh *rü gbegbete, teka ngü ka-yi. Angü dela kpeke ngü, de te Me ena aküwa yi tete na, fï mere badi.

Dene ngü te ma le amala fü yi, teka ngü ka kpi ka Miri Yesu

18Wü di enga wüna, ngü ka kpi ka Miri Yesu ka-ye de kpeke ngü, de te Me mere cu me-ye fü nih fanü fanü. Amba teka mene wü kpara de te ewü dürü te kaje ka Me eyi ne, ngü ka kpi ka Miri Yesu ka-ye gbü jia ewü ba töndö ngü kükürü. Te di bala, teka ngü ka-nih, de te Me küwa nih eyi ne, nih wu eyi, gü ba, ngü ka kpi ka Miri Yesu la, ah ka-ye de mere kpeke ngü te Me mere me-ye fanü fanü.

19Ta gügü, wü *mürü dofo ba ngü la eyi gbü *Ngari Me, gü ba, “Wü mene kpara te ewü wu ngü fa sü, de-ni Me, ni le ngü ka-ewü nda-ni de. Wü fïngangü ka-ewü gbü jia ni ka-ye töndö ngü.”1:19 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Yïsaya 29:14.20Te di bala ne, wü kpara te ewü wu ngü fa sü la, ngü ka-ewü gbü jia Me ꞌbe? Aꞌa! Ngü ka-ewü gbü jia Me ka-ye töndö ngü. Me mala eyi bala! 21Angü Me de kpara te wu ngü ꞌburu me-ye. Engu mala ngü la ta, gü ba, “Wü kpara tï awu ngü ka-ni, Me, de tete-wü nda-wü de.” Me mala, gü ba, “Ni ena aküwa nzö mene wü kpara te ewü to maguma wü fü ni, teka ngü ka kpi ka Miri Yesu.” Dela ngü ka Me te a ngbü emala, de te ngbü gbü jia wü kpara füh kotö ne baka töndö ngü kükürü ne.

22Wü di enga *Yïsarayele le ngü ka Yesu, te a ngbü emala fü ewü ne, nda-wü de, angü wüh ngbü ele de a di emere mere kpeke lara ngü gbü jia ani, de ani wu, gü ba, ngü de te a ngbü emala ne, ah de zu ngü ka Me fanü fanü. Wü *Giriki le ngü la kpah de, angü wüh le de a mala ngü la fü ani kpekpeke baka kpara te wu ngü fa sü, teka fü ngü la areke gbü jia ani. 23Amba teka ngü ka-a, a le ngü ka-ewü la nda-a de. A ngbü nda-a emala nzö nga Yesu Kurisito, de te wüh bere engu te *rü gbegbete teka ngü ka-nih ne. Amba ngü la siti gbü jia wü di enga Yïsarayele fa sü. Fü wü Giriki angbü eceka ngü la kpah baka töndö ngü kükürü. 24Amba wü kpara de te Me fe ewü me-ye ne, ngbü eje si-ngü la ereke ꞌduwa me-wü mbi mbi mbi.1:24 Wü kpara te Me fe ewü me-ye ne ngbü eje si-ngü la ereke ꞌduwa me-wü mbi mbi mbi, anga wüh de wü di enga Yïsarayele anga wü di enga Giriki, anga neh wü da? Angü wüh wu eyi, gü ba, Yesu Kurisito sere wazi ka Me eyi fü ani. Kpah bala, engu sere kpeke fïngangü ka Me kpah eyi fü ani. 25Kükürü de, angü ngü ka kpi ka Miri Yesu ngbü ka-ye gbü jia wü kpara füh kotö ne baka töndö ngü la. Amba ah ka-ye de mere kpeke ngü ka Me, te fa wü ngü ka wü kpara ꞌburu.

26Wü di enga wüna, gbü sïkpï ta te Me fe yi tete, yi ngbü gbü jia wü bu yi, neh baye? Yi ta baka cögbörö wü miri? Ah bala de. Anga yi ta baka wü mere *mürü rïrï, te ewü wu ngü fa sü? Ah bala kpah de. 27Angü Me ngbü efe ka-ye wü kpara, te ewü di gbü jia wü bu wü baka töndö kpara, kpah baka wü jürü jaji ne. Ah mere ngü la bala kükürü de. Ah ngbü emere bala, teka de ngü la to lümü fü wü kpara, te ewü ngbü eceka te-wü baka kpeke wü kpara, da efï, gü ba, ani wu ngü ꞌburu me-ani ne. Angü Me le wü kpara de bala nda de. 28Wayi, Me ngbü efe ka-ye töndö wü kpara, wü kpara te wüh cu ngü ewü de, te wü bu ewü ngbü eceka ewü baka töndö wü kpara ne. Ah mere ngü la bala, teka agü tamu ngü di fü wü kpara füh kotö ne, gü ba, “Wü ngü de te ngbü ereke te nga jia wü ne, ah ka-ye de töndö ngü kükürü gbü jia ni, Me.”

29Te di bala, kpara biringbö te ena acu ngü ye, gü ba, “Wayi! Ni küwa te-ni ka-ni de tete-ni ne,” nda ma. 30Me de kpara te ngbü eküwa nih duu me-ye. Angü engu to wazi eyi fü nih, teka fü nih alala eküte Yesu Kurisito. Yesu Kurisito sere züka ngü ka Me fü nih me-ye, angü engu kpah de kpara te reke nih me-ye gbü jia Me. Fü engu ato kpah wazi fü nih, teka fü nih adi emere ngü te ena areke areke gbü jia Me. Kpah bala, engu ngbü efuru nih gbü ku ka *siti ngü me-ye. 31Te di bala ne, de nih mere e agbo nga nih de tete-nih de, nih gbo ꞌduwa nga Me, kpah baka ngü ta te ewü ba gbü Ngari Me gügü ne.

2

1Wü di enga wüna, si-ngü ta te ma koro di kpaka yi agbü Korïnito kpala ne, ah teka amala ngü ka Me fü yi. Amba ma le ayi-ta yi, gü ba, ma mala ta ngü la fü yi, neh baye baye? Ma ngbü ta ecu ngü ra, da emala mere bi wü ngü te türü atürü, baka mere kpara, te wu ngü fa sü? Ma mere ngü la ta bala nda-ra de. 2Angü ma mala ta ngü la eyi fü yi, te ma di ta la tete kpala ne, gü ba, “Ma tï amala gara ngü fü yi nda-ra ꞌburu de, ꞌduwa duu ngü ka Yesu Kurisito, te engu kpi füh *rü gbegbete, teka ngü ka-nih ne.” 3Ma ngbü ta emala ngü ka Me fü yi, baka kpara te wawazi na di ma. Fü ra angbü de mere fïngangü emaguma ra, angü ma fï ta, gü ba, yi tï ale ngü, te ma ngbü emala fü yi ne, nda-yi de. 4Teka ngü la, yi to maguma yi fü Yesu Kurisito neh baye baye? Ah teka wü ngü ta te ma mala fü yi ne, türü gbü güje yi me-ye? Ah bala de. Yi le ngü la, angü *Nzïla Wazi Me sere ngü la fü yi me-ye, gbü wazi ka-ye, ga, dela mere kpeke ngü ka Me fanü fanü. 5Ah le fü yi ao maguma yi teka fïngangü ka wü kpara füh kotö ne de, angü ngü ka-ewü ena anza ka-ye anza. Amba ah le de yi to maguma yi fü Me, angü engu de mere kpeke mürü wazi.

Dene mere kpeke ngü, de te Nzïla Wazi Me sere fü nih

6Fanü fanü, mere kpeke ngü ka Me ladü, te ma ngbü emala fü wü *kpara ka Yesu, mene ewü te ewü ndri eyi gbü ngü kaka. Amba teka mene wü kpara, te ewü to maguma wü fü Yesu la de ne, wüh ngbü eceka ngü la gbü jia wü baka töndö ngü kükürü. Kpah bala, wü cögbörö miri füh kotö ne ngbü eceka ngü la gbü jia wü kpah baka kükürü ngü. Amba ngü ka wü cögbörö miri la ena anza ka-ye anza! 7Mere kpeke ngü ka Me la, ah de ngü ta te Me fï eyi gügü, o engu mere kotö ne la de, gü ba, “Ni, Me, ena aküwa nih, fü ni aza nih akoro di kpaka ni agbü kpï.” Me fï ta ngü la gügü, amba ah sere ngü la fü wü kpara füh kotö ne de. 8Wü cögbörö miri füh kotö ne wu si-ngü gbü ngü la nda-wü kpah de, angü ta te ewü ena awu si-ngü la eyi la, de bane, wüh tï amörö Ye Me ne de.

9Ah kpah baka ngü ta te *mürü dofo Yïsaya ba gbü *Ngari Me gügü, gü ba, “Mere züka ngü ka *küküwa, te Me ngbü efï emaguma ye, teka ato fü mene wü kpara, de te ewü ena ato maguma wü fü ni, Me ne, wü kpara te ewü le ngü ka Me de, tï aje si-ngü la nda-wü de. Wüh tï awu ngü la de jia wü kpah de. Ngü la tï arï gbü nzö ewü kpah de.”2:9 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Yïsaya 64:4.

10Dela zu ngü de te Me sere eyi fü a, wü *mürü tima ka-ye de *Nzïla Wazi ye. Angü Nzïla Wazi Me wu wü si-ngü la ꞌburu kpo. Kpah bala, wü cögbörö kpeke fïngangü ka Me, de te wü kpara tï awu de ne, ah wu ꞌburu me-ye. 11Kpara te ena awu fïngangü, te gara kpara ngbü efï emaguma ye, neh da? ꞌDuwa kpara la te ena awu ngü ka-ye la me-ye de tete-ye. Ah kpah bala, kpara te ena awu fïngangü ka Me, te engu ngbü efï emaguma ye ne, nda ma. ꞌDuwa nzö Nzïla Wazi Me te tï awu ngü la me-ye.

12Amba teka ngü ka-a, wü *mürü tima kaka, a wu züka ngü de te Me to fü a ne eyi fanü fanü. A wu ngü la, neh baye baye? Wü kpara füh kotö ne sere ngü la fü a me-wü? Ah bala de. A wu ngü la, angü Me tima Nzïla Wazi ye, fü ah akoro angbü emaguma a, da esere ngü la fü a me-ye.

13Te di bala ne, a ngbü emala ngü ka Me fü wü kpara, neh baye baye? A ngbü emala ngü la de mere bi wü ngü gbü ye, baka ngü ka kpara de mani gbü nzö ye, te wu ngü fa sü? Ah bala de. A ngbü emala bü duu ngü de te Nzïla Wazi Me ngbü esere fü a me-ye, kpah fü mene wü kpara, de te ewü di de Nzïla Wazi Me emaguma wü ne. Angü wü gara kpara tï aje si-ngü la nda-wü de. 14Kpara de te Nzïla Wazi Me di emamaguma ma, engu ena awu si-ngü de te Nzïla Wazi Me ngbü esere fü a, wü kpara ka-ye ne, neh baye baye? Ngü la ena angbü ka-ye gbü jia kpara la baka töndö ngü. Angü kpara te ena awu ngü la de tete-ye nda ma. Ah le fü Nzïla Wazi Me agüfa ngü la fefe me-ye. 15Amba teka kpara te di de Nzïla Wazi Me emaguma ye, kpara la tï eyi awu wü si-ngü gbü wü ngü ꞌburu. Amba wü kpara te ewü le ngü ka Me de ne, wüh tï awu ngü ka kpara de Nzïla Wazi Me emaguma ye ne nda-wü de. 16Ah kpah baka gara ngü te *mürü dofo Yïsaya ba ta gbü Ngari Me, gü ba, “Kpara te ena awu fïngangü ka Me neh da? Kpara te ena arï engu kpah ma.”2:16 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Yïsaya 40:13. Amba tüngü a, wü mürü tima kaka, a tï eyi awu ngü la, angü Yesu Kurisito to fïngangü ka-ye eyi emaguma a.

3

Dene ngü te ma ele amala fü yi, teka ngü ka-a,

wü mürü tima ka Yesu

1Wü di enga wüna, ta te ma di kpaka yi agbü Korïnito kpala ne, ma ngbü ta emala ngü fü yi neh baye? Ma ngbü ta emala wü kpeke ngü fü yi, baka te ma ngbü emala ngü fü wü kpara, te ewü wu ngü ka Me eyi la? Ah bala de! Ma ngbü ta emala ngü fü yi ferrre, baka te ma ngbü emala ngü fü wü kpara, te fïngangü ka-ewü di baka wü kpara füh kotö ne. Teka ne de, angü yi to la maguma yi fü Yesu Kurisito tïtïne dene. Te di bala ne, yi ka-yi la baka vürü jaji, te wüh yaka engu toto. 2Te wüh yaka jaji toto la, engu tï eyi azü kpeke e baka so? Ah bala de. Ah ngbü ela ka-ye la bü ngu-ka. Amba te jijia kpo eyi emba, fü tete akpo ekö la, fü ah akpo tïne adi ezü so, teka amaka wazi gbügbü na. Ngü ka-yi kpah bala, wüh tï arï yi de kpeke ngü la de, angü yi la fï bü baka wü vürü jaji. 3Angü fïngangü ka-yi la fï bü baka fïngangü ka wü kpara ka kotö ne. Angü teka ne de, yi ngbü engbü esüka yi fï bü de kanga emaguma yi, kpah da ega yïkï esüka yi! Dela ngü ka *Nzïla Wazi Me? Ah bala de. Dela ngü ka wü kpara ka kotö ne! 4Te gara kpara ngbü emala, gü ba, “Ni de kpara ka Pawülü,” gara gü ba, “Ni de kpara ka Apolo,” dela züka ngü? Wü *kpara ka Yesu ngbü emere ngü esüka wü bala? Aꞌa, wüh mere ngü bala de! Dela ka-ye ngü ka wü kpara ka kotö ne.

5Wü di enga wüna, yi fï ngü tüngü a ake Apolo bala de. Angü a de mere kpara nda-a de, a ka-a bü wü *mürü tima, de te Me tima a me-ye, teka amala ngü ka Yesu fü yi, fü yi ayia ale ngü la gömö a. Amba teka ngü ka-a, a ngbü emere nda-a nzö bü duu tima de te Miri ka-a to fü a, de a di emere ne. 6Nda-ra, ma baka kpara te ru e. Apolo nda-ye baka kpara te buru gbü e la. Amba kpara te ngbü eto wazi fü e la akö, fü ah aga di ne, neh da? Ah ka-ye de Me! 7Te di bala ne, mere kpara neh da? Kpara te ru nguwa la, ah de mere kpara? Ah bala de! Kpara te mere maburu la, ah de mere kpara me-ye? Ah bala kpah de! Me ka-ye de mere kpara me-ye, angü engu ngbü eto wazi fü wü kpara te ewü to maguma wü fefe na. 8Fïngangü ka-ra ake nda Apolo ꞌburu ꞌdö biringbö, baka fïngangü ka wü kpara ꞌbasu te ewü ngbü emere tima ꞌburu gbü yï biringbö. Tima de te Me to esaka a ne, ah kpikpi ye kpikpi ye, amba fïngangü ka-a ka-ye ꞌburu biringbö. Te gara, Me ena ato mere takpa fü a, teka tima de te a ngbü emere fefe na ne. 9Angü a ꞌbasu mini de wü mürü tima, te Me tima, teka amere tima agbü yï ka-ye. Yï engu la, ah de yi, wü kpara ka Korïnito.

Kpah bala, de-yi, wü kpara ka Korïnito, yi kpah baka kambü te Me tima a, teka de a koro, a jï fü ni. 10De-ra Pawülü, ma baka gina kpara te kpo de tima ka kambü la. Me to wazi fere, fü ra ayia areke sü kambü la. Fütanga ngü la, fü wü gara kpara akoro angbü ejï kambü la, enü di. Ah le de wüh mere tima la reke areke de züka fïngangü. 11Me fe sü de te wüh ena ajï kambü la tete na ne eyi. Angü sü kambü la neh siye? Ah ka-ye de Yesu Kurisito. Gara kpara te ena afü ngü la nda ma. 12Wü gara kpara ngbü emere tima ka-wü kpekpeke. Wüh ngbü ejï kambü de da bete se. Wü gara ngbü ejï nda-wü kambü engu ne bü bala de tö, gala bete gü. 13Yi ceka te-yi ꞌbe, angü te gara, gbü *adu sïkpï, Me ena awu nga wü tima, de te nih ngbü emere ne ꞌburu, anga ah de züka tima, anga ah de siti tima. Angü kokoro ka Yesu Kurisito la ena adi baka wa, teka are tima ka kpara biri biri ꞌburu. 14Te kpara jï kambü ka Me de kpeke züka wü e la, wa la tï acuru kambü la nda de. Te di bala, Me ena adu ato züka takpa fü kpara la. 15Amba te kpara jï kambü ka Me de töndö wü e la, wa la ena acuru kambü la acuru ꞌburu ꞌburu asidi. Te di bala ne, engu tï eyi amaka takpa? Ah tï amaka de! Engu ena akpe atafa bü de mere cïnga eküte ye, baka kpara te kpe küwa gbü wa, bü de ngïrï kpa ye.

16Wü di enga wüna, yi baka mere züka kambü ka Me, angü *Nzïla Wazi Me ngbü engbü cu emaguma yi. Yi wu bala nda-yi de? 17Te di bala, te kpara le asiti fïngangü ka-yi, ah ge baka kpara te ele asiti kambü ka Me. Me ena ato kuru tete na, angü yi ka-yi baka kambü kaka-na. Yi fï ngü gbü ngü la mbi mbi mbi!

18Wü di enga wüna, fïngangü ka-yi mere e asiti de. Te mü mala, gü ba, ni de mere kpara fü wü bu ni, anga ni wu ngü fa sü, dela töndö ngü. Ah le de yi ce ngü la asidi, fü yi afü te-yi, agïrï zu ngü, de te di de ngü ka Yesu Kurisito ne. 19Teka ngü de te ngbü ega gbü jia wü kpara de füh kotö ne, ah ka-ye gbü jia Me baka töndö ngü kükürü. Ah kpah baka ta te wü *mürü dofo ba gbü *Ngari Me gügü, gü ba, “Teka wü kpara te wüh wu ngü fa sü, baka wü mürü mani ne, Me ngbü ezoro ewü bü kpakaꞌda gbü fiti ka-ewü la!”3:19 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Eyobo 5:13.20Fü ewü adu kpah aba gara ngü, gü ba, “Fïngangü ka wü cögbörö kpara, te ewü wu ngü fa sü ne, ka-ye gbü jia Me baka töndö ngü kükürü.”3:20 Mü ena amaka ngü la gbü Ci ka wü Davidi 94:11.

21Te di bala ne, yi mere e agbo nga yi de. Yi mere e adi egbo nga wü cögbörö kpara ka-yi, gü ba, “Ma nda-ra de kpara ka Pawülü,” anga, “Ma nda-ra de kpara ka Apolo,” ne de. Teka ne de, angü Me tima a baka wü labï, teka de a to wazi ka-ni, ka Me, fü yi. 22Te ah ena adi de ngü ka Pawülü, anga Apolo, anga Petero la,3:22 Gara ïrï Petero de Kefa. dela ꞌburu wü kpara, te Me tima teka ale ta-ngü te yi. Wü gara ngü füh kotö ne ꞌburu, anga ah de ngü ka *küküwa agbü kpï, ah ꞌburu de ngü ka-yi. Kpah bala, ah le de yi kpe cürü kpi de, angü te yi kpi la, Me ena azükü yi gbü kpi la azükü. Züka wü e te ewü di ladü enatikine, kpah de züka wü e te ena akoro te gara, ah kpah de wü e ka-yi. 23Me tima ta Yesu Kurisito de ah mere ngü ka-ni, Me. Amba nda-yi, Me o yi, teka de yi di emere ngü ka Yesu Kurisito.

4

Dene kpah gara ngü tüngü wü mürü tima ka Yesu Kurisito

1Wü di enga wüna, yi mere e adi eceka a ake Apolo, de wü gara *mürü tima ka Yesu, baka cögbörö wü kpara de. Yi di eceka a baka wü labï ka Yesu Kurisito. Angü Yesu Kurisito tima a teka amala ngü ka Me fü wü kpara. Amba ta gügü ne, Me wo ngü ka-ye la ka-ye awo te wü kpara. Tïtïne dene, engu le eyi fanü fanü de wü kpara ꞌburu di eje ngü ka-ni la.

2Te mere kpara ka-mü tima mü teka anü amere ngü ka-ye la, ah le de mü mere ngü la areke areke, de maguma mü biringbö. Ah bala de? Ah kpah bala teka ngü ka-a ake Apolo, angü Yesu Kurisito tima a, teka amere tima ka-ye. 3-4Mü fï, gü ba, kpara te ena aceka nga ni neh da? Ah ena adi de gara kpara? Ah bala de! Mere kpara te tima mü ne, ena aceka nga mü me-ye. Te di bala ne, teka ngü ka-ra, te yi mala, ga, ma mere tima ka Me ꞌbe ꞌbe nda-ra de la, ah ba ngü de. Te wü kpara mala kpah ꞌburu bala, gü ba, ma mere tima ka Me ꞌbe ꞌbe de la, ah kpah ba ngü de. Cu de-ra, ma tï akolo ngü ka-ra de tete-ra kpah de. Gbü jia ra, ma mere tima la eyi reke fa sü, amba ma tï acu ngü ra de. Angü dela ngü ka-ra de. Ah kpah de ngü ka-yi de. Ah ka-ye duu de ngü ka Me, angü Me to tima la fere me-ye. Kpah bala, engu ena amala ngü la me-ye, ga, ma mere tima la eyi mbi, anga ma mere esiti.

5Amba kpah bala, teka ngü ka-yi, yi mere e ao te-yi ba miri, teka adi eye süka ngü ka wü bu yi, de. Angü sïkpï ka ngü la koro nda la de. Gbü *adu sïkpï, te Miri Yesu ena adu akoro tete füh kotö ne, engu ena aye süka ngü ka wü kpara areke ꞌburu me-ye mbi mbi mbi. Angü engu wu fïngangü ka wü kpara, te ewü ngbü efï emaguma wü ne, eyi ꞌburu. Ah ena asere ngü la fü wü kpara ꞌburu, kpah de gara wü ngü te ewü ngbü emere gbü zi. Kpah bala, engu ena agbo nga wü kpara, te ewü mere tima ka-ye reke areke ne me-ye.

6Wü di enga wüna, dela ngü te ma le amala fü yi tüngü a ake Apolo, de wü gara kpara ka tima ka Yesu. Yi mere e aceka gara kpara biringbö baka mere kpara, te fa wü bu ye ꞌburu ne, de. Yi mere e akpa ngü gara kpara kpah de. Angü wüh ba ngü la gbü *Ngari Me bala. Te di bala, yi di efa duu nga Yesu, angü engu de mere kpara me-ye. 7Yi mere e ao te-yi ba wü mere kpara de. Kpara te o yi baka miri gbü nzö wü bu yi, neh da? Yi ngbü emala, gü ba, wazi ani ladü. Wayi, ah ngbürü bala, anga yi maka wazi la neh baye baye? Yi maka wazi la de tete-yi? Ah bala de! Me to wazi la fü yi me-ye. Te wüh to e fü mü la, mü ena angbü egbo nga mü, baka te mü maka e la de tete-mü? Dela züka ngü? 8Yi de wü mere kpeke mürü wazi fanü? Yi ngbü efï, gü ba, “Me o ani eyi baka wü cögbörö miri gbü nzö wü kpara füh kotö ne ꞌburu?” Dela si-ngü de te yi le aje rïrï ka-a tete de ne? Te Me ena afü yi ta ba cögbörö wü miri la, ah ena adi ta de züka ngü. Gbü ngü la, de bane nih ena angbü ta de nih ma tundu, baka wü cögbörö miri gbü nzö wü kpara ꞌburu! 9Amba teka ngü ka-a, wü *mürü tima ka Yesu, yi ngbü efï, gü ba, Me za a, fü baka wü labï? Anga ah fü a baka wü kpara te wüh ena amörö ewü amörö, gbü jia wü kpara ꞌburu, teka fü wü kpara ꞌburu, de wü *malayïka ka Me agbü kpï, adi eceka lümü de te a ne?

10Fanü fanü, wü kpara ngbü eceka a ba töndö kpara, teka ngü ka Yesu Kurisito. Amba nda-yi, yi gü ba, ani wu ngü teka ngü ka Yesu ꞌburu ꞌdö kpo. Nda-a, wazi a nda ma, amba nda-yi, yi ka-yi de kpeke wü kpara! Kpah bala, wü kpara ngbü ekpa ngü a, amba nda-yi, wüh ngbü egbo nga yi. 11Kü te kpo de kpala, akoro enatikine dene, a ngbü engbü ka-a fï gbü cïnga, teka ngü ka Yesu Kurisito. Gbü gara sïkpï, tala ngbü emere a. Gümü ngu ngbü kpah da eke a. Bongo eküte a ne ngbü kpah enza anza. Gbü wü gara sïkpï, wüh ngbü kpah emï a. Züka sü de te a ena adi engbü tete ne kpah ma. 12A ngbü emere tima ra de biti, de wütüsü te a triii, teka amaka mba enga e-mazü tete fü a. Te wüh soko a la, a fï ngü la nda-a kpah de, fü a adu ayi-ta Me teka ngü ka wü kpara la. Te wüh ngbü embü a la, a ngbü erü ka-a fï bü kpekpeke, gbü tima ka Yesu. 13Te wüh ngbü esu wu, da emala ambalaꞌba ka-wü te ïrï a la, a ngbü elügü fï bü züka ngü fü ewü. Kü te kpo de kpala, zalü akoro di enatikine dene ne, wü kpara ngbü eceka a baka töndö kpara, baka ca-e te wüh ka, bu eyi kpa füh ka.

14Wü di enga wüna, yi ngbü efï, gü ba, ma ngbü emala ngü la fü yi bala, teka ato lümü gbü nzö yi? Ah bala de! Ma le arï yi bala, angü yi zu de wü jaji ka-ra. 15E-wu neh da, anga Yesu Kurisito tima bi wü gara kpara eyi, teka de wüh rï yi la, ah kpah ꞌbe. Amba kpara de te bï yi ne ka-ye ngbee biringbö. Kpara la, ah de-ra Pawülü, angü ma de kpara, ta te yi le ngü ka Yesu Kurisito gögömö na. 16Te di bala ne, ma ngbü emala fü yi kpekpeke, gü ba, ah le de yi lala eküte Yesu Kurisito kpah baka ra. 17Dene si-ngü te ma tima Timoteyo tete kpaka yi, angü engu de zu ye ra gbü ngü ka Yesu. Engu kpah de kpeke kpara gbü tima ka Miri Yesu. Te engu ena akoro kpaka yi kpala, engu ena arï yi de rïrï ka Yesu Kurisito, baka te ma ngbü emere, da erï wü kpara ka Me di, gbü wü sü ꞌburu ne.

18Wü gara yi ngbü egbo nga wü, da eo te-wü ba wü cögbörö kpara, gü ba, ma tï adu akoro kpaka yi kpa gbü Korïnito kpala tïne eyi de. Ah bala de! Te Miri Yesu le la, ma ena akoro kpala kere! 19Gbü sïkpï te ma ena akoro tete kpaka yi kpala, ma ena agïrï lö-ngü ka wü kpara te ewü gü ba, ani wu ngü fa sü la. Wüh ngbü emala wü cögbörö ngü fanü. Amba wazi ka Me ladü gbü ngü ka-ewü la? 20Te Me o mü baka mere kpara, de mü di emala ngari ni fü wü bu mü la, ah ena ato fü mü neh ene? Ah ena ato mere bi kükürü mö fü mü? Ah bala de! Ah ena ato mere wazi ka-ye fü mü, teka fü mü amere ngü ka-ni la di! 21Te ma ena akoro kpaka yi kpala, ma ena amere baye? Ma ena akoro de juru esaka ra, asüma yi di? Anga ma ena akoro, arï yi ferrre de züka maguma ra? Yi ena awu ngü la me-yi!

5

Dene ngü teka wü kpara ka Yesu, de te ewü ngbü emere siti ngü

1Wü di enga wüna, ma je gara ngü ka-yi, te to cïnga fere fa sü. Wüh mala ngü fere, gü ba, gara kpara ladü esüka yi, te ngbü emere mere *siti ngü ka lümü, angü kpara la ngbü engbü ake wara wö ye! Dela züka ngü? Wü kpara te ewü le ngü ka Me de ne, wüh tï amere ngü ba e dela kpah de! 2Yi tï eyi angbü de tadu teka ngü de bala? Ah ena areke areke te yi ena angbü de mere cïnga. Ah le de yi liki kpara de bala esüka yi asidi.

3Nda-ra, baka te ma di kpaka yi kpala ma ne, amba kpakine ma ngbü eyi-ta Me teka ngü ka-yi, ra de biti mini. Wayi, amba ma je ngü de te komoko la mere ne eyi. Dene ngü te yi ena amere teka ngü la. 4Ah le de yi biti te-yi tundu te ïrï Miri Yesu, teka aye süka ngü la mbi mbi mbi. Te di bala, fïngangü ka-ra ena adi tundu de wü yi. Kpah bala, wazi ka Miri Yesu ena adi kpah tundu de wü yi, teka ale ta-ngü te yi gbü ngü la. 5Ah le fü yi aye süka ngü ka komoko la, gü ba, engu de *kpara ka Yesu tïne de, angü engu fü te-ye eyi baka kpara ka *Satana. Teka ne de, angü ah le de wü siti ngü kaka-na la nza anza ꞌburu ꞌburu asidi, teka de engu fü maguma ye, fü ah aküwa te gara, gbü *adu sïkpï te Miri Yesu ena akoro akolo lïya ka wü kpara ꞌburu tete.

6Wü di enga wüna, yi mere e acu ngü yi de. Angü yi wu kpo, gü ba, te e biringbö zi azi esüka wü bu ye la, ah ena asiti gara wü bu ye la ꞌburu. 7Zizi e la, ah baka siti ngü ka kpara de biringbö la. Yi ce wü siti ngü ꞌburu asidi. Yi liki siti ngü de bala esüka yi asidi, teka fü yi adu angbü *nzïla, baka züka to rï-rü, te zi de. Ma wu eyi, gü ba, yi ka-yi eyi fanü nzïla, angü Yesu Kurisito fa nih eyi gbü wü siti ngü ka-nih. Angü engu kpi, baka *kambiliki de te wüh ngbü ewa ne, teka fü *ngüngüte la areke ngü te di esüka nih de wü Me. 8Te di bala, nih ce ngü ka siti maguma ace. Fü nih agbo nga Me de maguma nih ꞌburu biringbö.

9Gbü gina köcökpa ta te ma ba fü yi ne,5:9 Gina köcökpa la tïtïne nda ma. ma mala ta eyi fü yi, gü ba, “Yi mere e adi engbü te sü biringbö de wü mürü waza de.” 10Yi ngbü efï nda-yi, gü ba, ma mala ta ngü la teka wü kpara te ewü le ngü ka Yesu de? Aꞌa, ah bala nda de! Angü füh kotö ne, mere bi wü kpara ladü, te ewü di wü mürü waza, wü gara kpara nda-wü wü mürü gümü e, wü gara nda-wü wü mürü zi, wü gara le nda-wü gele ka me ka faranda. Te mü ngbü engbü füh kotö sene la, mü ena angbü engbü esüka wü siti kpara de bala. Ngü ta te ma mala ne, ah teka wü kpara de bala ne de. 11Ma mala ngü la ta duu teka wü kpara ka Yesu. Angü wü gara kpara ladü te ewü ngbü emala, gü ba, “Ani de kpara ka Yesu, ani de kpara ka Yesu,” amba wüh o maguma wü ka-wü teka adi emere siti ngü. Wü gara de wü kpara te ewü emere waza, wü gara de mürü gümü e, wü gara ngbü ele gele ka wü me ka wü kundu wü, wü gara ngbü fï bü esoko wü bu wü, wü gara ngbü nda-wü fï bü eküya te nga wü sïkpï ꞌburu, wü gara nda-wü wü mürü mani. Te wü kpara de bala ladü esüka yi la, yi mere e adi engbü de ewü de. Yi mere e azü e de ewü kpah de. 12-13Amba teka wü kpara te ewü le ngü ka Me de ne, ah de ngü ka-nih nda de. Me ena ato kuru fü wü kpara la ka-ye me-ye. Amba teka mene wü kpara te ewü emala, gü ba, “Ani de wü kpara ka Yesu” ne, dela fanü ah de ngü ka-nih. Ah le de yi ye süka ngü ka wü kpara la reke areke. Fü yi aliki mene wü kpara te ewü le ace siti ngü ka-wü de ne, esüka yi asidi.

6

Dene ngü te ma ele amala fü yi, teka maye süka ngü te di ezengba yi de wü bu yi

1Wü di enga wüna, te ngü ladü esüka yi, wü *kpara ka Yesu, ake kiri mü la, yi ena amere de ngü la neh baye? Angü ma je eyi, gü ba, wü gara kpara esüka yi ngbü eï wü bu wü engagira wü miri de füh kotö ne, te ewü le ngü ka Yesu Kurisito de ne. Dela züka ngü? Ah bala de! Dela siti ngü! Ah le de wü *kpara ka Yesu Kurisito di ereke ngü ka-wü me-wü esüka wü. 2-3Angü gbü *adu sïkpï te Miri Yesu Kurisito ena adu tete füh kotö ne, nih wü kpara kaka-na, nih ena angbü tundu de ewü, teka aye süka ngü ka wü kpara füh kotö ne, kpah de nda wü *malayïka mini. Yi wu bala nda-yi de? Te di bala, te yi tï eyi akolo ngü ka wü kpara ꞌburu la, ah di mere neh baye, te yi tï areke mba wü jürü ngü de esüka yi la de ne?

4Wü di enga wüna, te wü ngü ladü esüka yi la, yi tï afe gara kpeke kpara esüka yi, fü ah adi ereke ngü ka-yi de, neh teka ne? Yi ngbü ekpe de ngü ka-yi ꞌduwa kpaka kpara te le ngü ka Yesu Kurisito de, neh teka ne? 5Ngü la to lümü fü yi de? Mba biri kpara te wu da ereke ngü esüka yi ne, nda ma? Te di bala, engu tï areke ngü esüka yi kpala de, neh teka ne? 6Nda-yi, yi ngbü eï wü bu yi, wü kpara ka Yesu Kurisito, engagira wü miri, te ewü le ngü ka Yesu Kurisito nda-wü de ne. Dela neh ene ngü ne? 7Dela ngü te wü kpara ka Yesu Kurisito tï adi emere de. De-mü, te mü ngbü eto ngü te kiri mü, gü ba, engu mere siti ngü fü ni, anga ah fiti ni, ah tï fü mü agu maguma mü gbü ngü la de? Ah tï fü mü ace ngü ka e ka-mü, de te wüh zi la, de? 8Amba nda-yi, yi ngbü efiti zu wü di enga ni yi guvu Yesu Kurisito, adi emere ewü esiti. Dela züka ngü?

9Wü di enga wüna, ma emala ngü ne fü yi kpekpeke, gü ba, siti wü kpara tï aküwa, akoro agbü sü ka Me agbü kpï, nda-wü de. Yi wu bala de? Yi ceka te-yi mbi mbi mbi, angü *Satana ena afiti yi. Wü mürü waza tï aküwa de. Wü komoko te ewü ngbü egïrï wü bu wü komoko würüse tete, tï aküwa de. Wü kpara te wü ngbü fï emere gele ka wü me ka faranda, küwa kpah de. 10Wü mürü zi, de wü mürü zü, bete wü mürü maguma, küwa kpah de. Wü kpara te ewü o maguma wü fï bü teka adi enzö fï, de wü mene kpara te ewü ngbü esoko wü bu wü, küwa kpah de. 11Ta gügü, yi ngbü emere wü *siti ngü de bala, amba, yi ce ngü la eyi, angü Me zürü wü siti ngü la emaguma yi eyi asidi. Fü ah adu afü yi wü kpara ka-ye, angü yi koro eyi züka kpara gbü jijia. Dela ngü de te Me mere fü yi teka ngü ka Yesu Kurisito, gbü wazi ka *Nzïla Wazi ye ne.

Dene gara ngü teka waza

12Wü di enga wüna, wü gara yi ngbü efï ngü, gü ba, “Ani tï eyi amere wü ngü ꞌburu, baka te ani ngbü ele.” Amba ma ngbü emala fü yi, gü ba, wü gara ngü ladü te tï ale ta-ngü te kpara de. Wü gara ngü kpah ladü te tï eyi afü mü, ao labï ka-ye. 13Wü gara yi ngbü emala, gü ba, “Me mere zü-e fü nih azü, fü engu ao kpah bu nih teka zü-e la.” Teka ngü la, yi fï, gü ba, baka te ani to küte ani ꞌburu adi emere waza la, ah de züka ngü gbü jia yi? Amba ah le de yi wu, gü ba, zü-e la ena anza ka-ye anza. Kpah bala, bu nih ena anza ka-ye kpah anza. Ma ngbü emala fü yi kpekpeke, gü ba, Me o küte nih teka waza nda de! Angü ah reke küte nih teka ngü ka Miri Yesu Kurisito. Fü engu atima Miri Yesu teka ato wazi emaguma nih, kpah de küte nih la mini. 14Me zükü Miri Yesu gbü kpi, fü ah adu ato to küte fefe na. Te di bala, engu ena azükü nih kpah bala. Fü ah ato to küte fü nih kpah baka nda Yesu Kurisito la.

15-16Wü di enga wüna, te yi zu de wü *kpara ka Yesu Kurisito la, yi koro eyi kpara biringbö de wü Yesu Kurisito. Yi fï la ngü la mbi mbi mbi. Angü wüh ba gbü *Ngari Me, gü ba, “Te yi ngbü ake wara mü, yi koro eyi baka kpara biringbö.”6:15-16 Mü ena amaka ngü la gbü Gina Ngü 2:24. Te ah bala, te mü ngbü ake würüse te di de siti mürü waza la, yi koro kpah eyi baka kpara biringbö ake di. Ah bala de? Ah ge baka te mü za küte Yesu Kurisito, angbü endoro di gbü nga waza ka-mü la. Ah tï bala nda de. 17Angü te mü lala eyi eküte Yesu Kurisito la, maguma yi koro tïne eyi ake di ngbee biringbö.

18-19Wü di enga wüna, ah le de yi kpe cürü ngü ka waza. Angü waza de siti ngü te ena asiti küte mü gbü jia Me. Küte yi de kambü ka Me, te *Nzïla Wazi Me ngbü engbü gbügbü, yi wu bala de? Te di bala, te yi ngbü emere waza la, ah ge baka e te yi ngbü esiti guvu kambü ka Me la. Küte yi de e ka-yi nda de, ah ka-ye de e ka Me. 20Teka ne de, angü Me se yi eyi, baka kpara te se wara ye. Angü engu tima Yesu Kurisito, fü engu akoro ase yi cu de *ngüte ye gbü siti ngü ka-yi. Te di bala, nih ena amere de küte nih baye? Nih mere züka wü ngü di, teka de wü kpara gbo nga ïrï Me, teka züka ngü ka-nih la.

7

Dene ngü ka za-te

1Wü di enga wüna, yi ba ta ngü fere te enga gina, ayi-ta ra di teka ngü ka za-te. Gbü jia ra, ah reke pe te yi ena aza würüse ta de. 2Amba, te mü ngbü eo jia mü bü fütanga wü würüse fa fa fa la, ah de *siti ngü! Te ah bala, ah le de mü za wara mü ngbee biringbö, fü mü ao jia mü tete. Kpah bala, ah le de würüse di de watï ye ngbee biringbö, fü engu adi eo jia ye duu tete. 3Angü Me ngbü ele de komoko di emere ngü wara ye ereke areke, baka te wara ka ngbü ele. Kpah bala, Me ngbü ele de würüse di emere ngü watï ye ereke areke, baka te watï ye ngbü ele. Dela ngü te ewü ena adi emere bala esüka wü. 4Te würüse mala fü watï ye, gü ba, “Ye mofo küte ni de, angü dela ngü ka-ni,” ngü la, ah esiti, angü fanü, dela ka-ye ngü ka watï ye na. Kpah bala, te komoko mala fü wara ye, gü ba, “Ye mofo küte ni de,” ngü la kpah esiti, angü dela ka-ye kpah fanü ngü ka wara ka. 5Ma ngbü emala fü yi kpekpeke, gü ba, te komoko le amofo küte wara ye de, ah de siti ngü. Kpah bala, te würüse le amofo küte watï ye de, ah de siti ngü. ꞌDuwa te yi ro mö esüka yi tundu, fü yi ale eyi, gü ba, “Ani ena angbü la mba cüküꞌdaye kpikpi ani kpikpi ani, teka ato maguma ani, angbü eku gba fü Me la,” ah de siti ngü de. Amba sidi nga ngü la, ah le de yi lügü te-yi, adu angbü era tundu, angü *Satana ena afiti yi, fü yi anü amere siti ngü, teka ngü te küte yi ngbü ele. 6Dela si-ngü te ma mala fü yi, gü ba, te mü le aza würüse la, ah esiti de. Ma mala ngü la fü yi baka rïrï de. Ma mala ngü la fü yi bala, teka de yi wu züka kaje te ena ale ta-ngü te yi.

7Nda-ra, ma ngbü engbü ka-ra kpikpi ra. Gbü jia ra, te wü kpara ena angbü engbü ta ꞌburu kpikpi wü baka ra la, de bane, ah tï ta adi ba siti ngü de. Amba ma wu eyi, gü ba, Me ngbü eto wazi fü wü kpara kpikpi ye kpikpi ye. Engu ngbü eto wazi fü gara kpara, teka fü ewü angbü ake wara ye areke areke. Fü engu adu ato wazi fü gara wü kpara, teka fü ewü angbü engbü ka-wü kpikpi wü kpikpi wü gbü züka kaje.

8Teka ngü ka wü wökö, ma ngbü emala, gü ba, ah reke gbü jia ra fa sü, te ewü ena angbü ka-wü kpikpi wü baka nda-ra. 9Amba te gümü ngü ka küte ngbü embü mü, mü tï atüka te-mü de la, ah le de mü za würüse, anga komoko, te züka kaje, angü gümü ngü la ena adi ecuru mü baka wa.

10-11Teka wü kpara te ewü di de wara wü, ma ngbü emala fü yi kpekpeke fa sü te ïrï Miri Yesu, gü ba, ah le fü komoko ace wara ye de. Kpah bala, te mü de würüse la, mü mere e ace watï mü de. Anga te mü ce engu eyi, de mü ngbü kpikpi mü. Te kaje ü te-ye fü mü la, mü tï eyi adu kpaka watï mü. Mü mere e aza gara komoko de. Dela ngü te Miri Yesu mala cu me-ye, ah de ngü te ma fï bü de tete-ra ne de.

12Teka wü *kpara ka Yesu Kurisito te wara wü, anga watï wü, le ngü ka Yesu Kurisito de, Miri Yesu to rïrï fü nih teka ngü la nda de. Gbü jia ra, te wara mü le ngü ka Yesu Kurisito de, amba engu le eyi teka angbü ake mü la, de mü mere e aliki engu de. 13Kpah bala, te watï mü le ngü ka Yesu Kurisito de, te ah le eyi teka angbü ake mü la, de mü mere ace engu kpah de. 14Kükürü de, angü komoko, te le ngü ka Yesu Kurisito de, te wara ka to maguma ye eyi fü Yesu Kurisito la, Me ena aceka kpï fütanga komoko la, baka te engu di kpah de kpara kaka-na. Kpah bala, teka würüse te le ngü ka Yesu Kurisito de, te watï ye na to maguma ye eyi fü Yesu Kurisito la, Me ena aceka kpï fütanga würüse la baka kpara ka-ye, teka ngü ka watï ye na la. Yi fï ngü la mbi mbi mbi. Fïngangü ka-yi gü ba, Me ngbü eceka wü jaji ka wü kpara de bala baye? Me ena ale ngü ka wü jaji ka-ewü la ale. Te ah bala la, yi mere a aye süka yi de.

15Amba te wara mü le ngü ka Yesu Kurisito de, te engu ele ace mü la, de mü mere e atïrï engu de wazi de. Anga te mü de würüse, te watï mü le ngü ka Yesu Kurisito de, mü ena amere kpah bala. Te yi ngbü tundu, anga te yi ye süka yi la, ah le de yi gu maguma yi agu, yi mere e adi ewü nga esüka yi de. Angü Me gu maguma mü eyi gbü sïkpï te engu fü mü kpara ka-ye tete. 16E-wu neh da, watï mü, anga wara mü, ena adu ale ngü ka Yesu Kurisito teka ngü ka-mü la.

17Wü di enga wüna, dene gara ngü te ma ele amala fü yi. Yi di emere wü tima ka-yi, baka ta te yi ngbü emere gügü, zalü koro di gbü sïkpï te Me küwa yi tete na ne. Amba, ah le fü yi adi emere ꞌduwa mene ngü de te ena areke gbü jia Me. Dela ngü te ma ngbü emala fü wü *kpara ka Yesu Kurisito ꞌburu, gbü wü nga nzö sü te ma ngbü endoro tete na ne.

18Ah baka ngü dene, te mü ngbü ta eyi emere gele ka wü di enga *Yïsarayele te enga gina, o Me fü mü kpara ka-ye tete la de la, wayi, de mü mere e acere nga ngü la de. Anga te Me küwa mü, o mü mere gele ka-ewü la de la, wayi, de mü mere e agïrï tïne gara kaje teka akpo de ngü la de. 19Kükürü de, angü ngü teka gele nda ma. Mere kpeke ngü gbü jia Me ka-ye ꞌduwa te mü ngbü emere rïrï kaka-na la. 20Te di bala, ah le de yi ngbü fï bü gbü tima ka-yi baka e, te yi ngbü ta emere gügü ne, zalü koro di gbü sïkpï te Me küwa yi tete na.

21Kpah bala, te mü ta de labï ka gara kpara gbü sïkpï ta te Me küwa mü tete, de ngü la mere e asiti fïngangü ka-mü de. Amba, te mürü mü la le ace kpa te mü, de mü nü ka-mü la, ah kpah mbi. 22Kükürü de, angü gbü jia Me, ngü ka labï de mere ngü nda de. Te mü de labï, fü mü ale ngü ka Miri Yesu, mü ka-mü gbü jia Me de kpara te Miri Yesu fa engu eyi. Kpah bala, te mü de labï de la, te mü to maguma mü eyi fü Yesu Kurisito, mü fü te-mü koro tïne eyi labï ka Yesu Kurisito. 23Angü Me tima Yesu Kurisito, fü ah akoro akpi teka aküwa nih. Teka ngü la, ah le de yi mere duu rïrï ka Me. Yi mere e afü te-yi, angbü labï ka wü kpara füh kotö ne, tïne de. 24Dela ngü te ma ele amala fü yi, wü di enga wüna. Yi ngbü fï bü gbü wü tima ka-yi ta te yi ngbü emere ne, baka gbü sïkpï te Me küwa yi tete. Angü Me ena angbü de yi, adi eto wazi fü yi gbü tima la.

25Teka ngü ka wü katu, Miri Yesu to rïrï fü nih teka ngü la nda-ye de. Amba nda-ra, ma ngbü esere fïngangü ka-ra fü yi teka ngü la, angü Miri Yesu to wazi eyi fere, teka fü ra adi ewu wü ngü mbi mbi mbi. 26Yi fï nga wü lakï, de te nih di gbügbü de tïtïne füh kotö ne. Ah de siti wü lakï ka cïnga. Te di bala, gbü jia ra, te kpara ngbü ka-ye kpikpi ye la, ah ena areke afa sü. 27-28Te wara mü ladü, mü mere e ace engu de. Amba te wara mü ma la, mü ngbü ka-mü kpikpi mü bala. Amba, te mü le kpah aza würüse la, ah ba siti ngü kpah de. Ma ele de yi wu, gü ba, gbü siti wü lakï ka cïnga, de-mü, de te mü za würüse eyi ne, mü ena adi de mere bi fïngangü teka wara mü de wü jaji. Dela si-ngü te ma mala fü yi, gü ba, ah ena adi ta mbi, te yi ena aza würüse de, angü fïngangü la ena angbü embü mü. 29Kükürü de, angü *adu sïkpï ka Yesu eyi gbamari. Te di bala ne, yi mere e ao fïngangü ka-yi, teka wü ngü de füh kotö ne de. Angü wü e ka kotö ne ena anü anza ka-wü anza ꞌburu asidi. Te di bala, te wara mü ladü, mü mere e ao fïngangü ka-mü ꞌburu gbü nzönzö na de.

30-31Teka ngü ka adu sïkpï te di eyi gbamari ne, to mü mere e aïrï teka ngü ka Yesu de. Te ah de ngü ka cïnga, te mürü mü kpi akpi la, mü fï nganga baka mere kpeke ngü afa sü de. Anga te mü ngbü de tadu te mü, mü fï nga tadu ka-mü la baka mere kpeke ngü kpah de. Te mü de kpara te mü ngbü ese wü e, da ecïnzï la, de mü o maguma mü teka wü e ka-mü la kpah de. Kükürü de, angü wü e de füh kotö ne ena anza ka-wü anza. Yi o maguma yi nzö teka ngü ka dudu ka Yesu.

32Ma le de wü fïngangü la di embü yi de. Te wara mü ma la, mü tï eyi ato maguma mü ꞌburu fü Me, angü mü le fü ngü ka-mü areke gbü jia Me. 33-34Amba te wara mü ladü la, mü ena angbü efï nga wü ngü ka füh kotö ne, angü mü le fü ngü ka-mü areke gbü jia wara mü. Fü maguma mü angbü engbü ꞌbasu ꞌbasu. Kpah bala, teka ngü ka würüse, de te watï ye na di ma ne, engu tï kpah eyi ato te-ye ꞌburu ꞌburu fü Me, teka amere tima kaka. Amba te engu za komoko la, mamaguma ena adi ꞌbasu ꞌbasu. Angü engu ena akpo da efï nga wü e ka kotö ne, teka fü ngü ka-ni areke gbü jia watï ni. 35Wü di enga wüna, ma ngbü emala ngü la fü yi teka agu maguma yi, de fïngangü ka-yi ngbü mbi. Ma le atïrï yi teka ngü ka maza-te de. Ngü te ma ele, ah le de yi mere ngü te reke areke, fü yi ato te-yi, teka adi emere ngü ka Miri Yesu.

36Te mbarase ka-mü tangbase ladü, te za komoko la de, te mü le eyi de engu za komoko la, ah mbi. Ah tï de engu za komoko eza fanü. Ah de siti ngü de. Angü te engu ena agbe la, ah tï fefe na, fü ah angbü kpikpi ye de. 37Amba te kpara ladü de mbarase ka-ye, jaji würüse, fü engu afï emaguma ye, gü ba, ah le de engu za komoko de la, ah kpah mbi, angü dela züka ngü. 38Dela ngü te ma emala fü yi, te mü le mbarase ka-ni za komoko la, ah de siti ngü de. Amba te mü le kpah de mbarase ka-ni za komoko de la, ah kpah de mere züka ngü te reke fa sü.

39Amba teka mene würüse, te za komoko eyi, ah le de engu o jia ye duu te watï ye de biringbö la, zalü akoro di gbü sïkpï te engu ena akpi tete. Te watï ye na kpi eyi la, engu tï eyi aza gara komoko ka-ye, te engu le eyi la. Ah esiti de. Amba ah le de engu za kpara ka Miri Yesu. 40Amba gbü jia ra, te würüse ngbü ka-ye kpikpi ye la, ah ena areke afa sü.

Dela ngü te ma mala teka ngü la, angü *Nzïla Wazi Me sere ngü la fere me-ye.

8

Dene ngü teka so ka faranda

1Wü di enga wüna, wü gara yi ngbü egbo nga wü, da emala, ga, “Ani wu ngü fa sü.” Ah fanü, amba yi mere e angbü de mere tadu, da ecu ngü yi teka ngü la de. Angü ah tï fü yi angbü emere wü ngü baka te yi ngbü ele ne de, angü Me ngbü ele de yi le wü bu yi, teka fü yi ato wazi fü ewü gbü ngü ka Me. 2Te yi mala, gü ba, “Ani wu ngü ꞌburu kpo,” la, ah ka-ye de wu, angü gbü wü ngü la, yi wu ngü mbi mbi nda-yi la fï de. 3Amba te yi le Me eyi de maguma yi ꞌburu la, Me ena aceka yi baka züka wü kpara ka-ye.

4Wü gara yi ngbü emala, gü ba, “Te ani zü du so, te wüh ngbü eto fü wü me gbü faranda la, ah de *siti ngü de, angü faranda ka-ye de kükürü rü kükürü, wazi gbügbü na nda ma. Mere Me ka-ye nzö me-ye mürü wazi.” Dela zu ngü fanü. 5Mere bi wü kpara füh kotö ne ngbü emere gele ka wü di enga me. 6Amba nih wu eyi kpo, ga, Me ka-ye ngbee biringbö te di agbü kpï. Engu de Wö nih. Engu de kpara te mere wü e füh kotö ne ꞌburu me-ye. Engu de kpara te nih to maguma nih eyi fefe na. Kpah bala, Miri ka-nih ka-ye ngbee biringbö, te di de Yesu Kurisito. Ta te Me ngbü ereke kotö ne, ah to wü tima la ꞌburu esasaka. Engu kpah de kpara te küwa nih me-ye fï mere badi. 7Ngü la fanü, amba wü gara kpara ladü, te ewü ngbü la fï ekpe cürü wü me ka faranda. Te di bala, te ewü zü du e de te wüh to fü wü me gbü faranda la, wüh ngbü efï, ga, “Ah de zu ngü fanü. Du e la, ah de e ka wü me.” Wüh ngbü eceka ngü la baka te ewü mere siti ngü eyi la. Fü lümü ngü la adu angbü emere ewü, da eto mere bi fïngangü gbü nzö ewü.

8Wü di enga wüna, ngü ka e-mazü de kpeke ngü gbü jia Me nda de. Te gara kpara ena amala fü mü, gü ba, mü mere e azü so wü gara nü de, ah esiti de, amba ngü ka so tï areke mü, anga asiti mü, gbü jia Me nda de. 9Ma ngbü emala fü yi kpekpeke, ah le de yi fï nga ngü la mbi mbi mbi. Te mü de kpeke kpara, mü ceka te-mü ꞌbe, de mü mere e asiti fïngangü ka wü bu mü de. Angü wüh wu ngü cu baka nda-mü nda-wü de. 10Te mü mala, gü ba, “Ngü ka faranda de töndö ngü kükürü,” amba gbü gara sïkpï, fü mü ayia anü angbü eri faranda, angbü ezü du so de te wüh to gbü faranda la. Anga te kiri mü, *kpara ka Yesu Kurisito, koro maka mü da ezü e la, engu ena afï tüngü mü, agü neh fe? Engu ena afï, gü ba, “Apa! Mere kpara ka Yesu Kurisito la ngbü emere kpah gele ka faranda?” Te di bala, engu ena adu afü te-ye amere kpah bala. 11Te kpara la lügü te-ye du ngbü emere diri gele ka faranda la, fü ah adürü te kaje ka Me teka ngü ka-mü la, dela züka ngü? De mü mere e amala, gü ba, “Ah ba mere ngü de, angü kpara la de töndö kpara te wu ngü mbi mbi de,” mü mere e amala bala de! Angü engu de kpara te Yesu Kurisito kpi teka aküwa engu. Ah de siti ngü fa sü, te engu ena adürü te kaje ka Me teka ngü ka-mü la. 12Te mü ngbü esiti fïngangü ka wü bu mü bala la, mü ngbü dela emere ngü te siti fa sü gbü jia Yesu Kurisito. 13Te so de te ma ngbü ezü ne yia egïrï da ye asiti fïngangü ka wü bu ra la, ma ena ace ace! Ma du azü tïne de de de. Angü ma le asiti fïngangü ka wü bu ra de.

9

Dene ngü teka ngü ka-ra, Pawülü

1Wü di enga wüna, ma je, gü ba, wü gara yi ngbü emala ngü, da efala ra, ga, ma de *mürü tima ka Yesu nda-ra de. Ngü la fanü? Ma de labï ka-yi? Ah bala de! Ma de mürü tima ka Miri Yesu fanü fanü. Kükürü de, angü ma wu Miri Yesu cu de jia ra. Gina kpara te mala ngü ka Yesu Kurisito fü yi neh da? Ah ta de-ra de? Yesu Kurisito tima ra teka amere tima la me-ye. Te di bala, yi ngbü emala, gü ba, ma de mürü tima ka Yesu de, neh teka ne? 2Anga te wü gara kpara ladü gbü wü gara sü, te ewü ngbü emala, gü ba, “Miri Yesu tima ra me-ye nda de,” la, amba de-yi, yi tï nda-yi amala ngü la bala kü de. Teka ne, angü yi le ngü, de te Miri Yesu tima a teka amala fü yi ne, gömö ra. Fü yi ato maguma yi fefe teka ngü la.

3Wüh ngbü emala ngü la bala, teka te ma maka letangü gbü tima ka Yesu Kurisito de, ne? Te wüh yi-ta ra gbü ngü la, dene ngü te ma ena angbü elügü fü ewü. 4Te Miri Yesu tima kpara de ah di emala ngari ni fü yi la, ah tï atï fanü fanü, te yi ena adi ele ta-ngü te kpara la mba de enga e-mazü. 5Te kpara la de wara ye, ah le kpah de yi le ta-ngü te wara ka la. Dela ngü de te wüh ngbü emere fü wü Petero,9:5 Gara ïrï Petero de Kefa. de wü di enga ni ye Miri Yesu, kpah de wü gara mürü tima ka Yesu Kurisito ꞌburu. 6Te di bala, de-a ake Baranaba, te a di de zu mürü tima ka Yesu Kurisito ne, a le aza e esaka yi nda-a de. A ngbü emere tima ka-a de kpa a, teka amaka jiase, fü a adi ezü e di.

7Yi fï nga ngü la mbi mbi mbi. Wü marajümïya, te ewü emere tima fü miri ka-wü ne, miri la to zü-e fü ewü de? Anga te gara kpara ngbü eceka kpï fütanga rïrü ka gara kiri ye la, wüh tï ale ta-ngü tete de rï-rü la de? Anga te gara kpara ngbü kpah eceka kpï fütanga wü yiti ka mere kpara ka-ye la, wüh tï ale ta-ngü tete de ngu-ka yiti la de?

8Ngü de te ma mala fü yi la, ah gbü jia yi ba kükürü ngü ka kötï? Ah bala de. Angü *Müse ba ta ngü la eyi gbü *Ngari Me, 9gü ba, “Te mü o kpara, de ah mere tima ka-mü agbü yï la, mü mere e ace engu, ao tala de.”9:9 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Manda nga Rïrï 25:4. Dela *Rïrï ta te Me to fü Müse. Ah mala ngü la ta bala neh teka ne? Bü nzö teka ngü ka tima agbü yï? 10Ah bala de. Ah mala ngü la kpah teka ngü ka-a, wü kpara te ewü ngbü endoro de ngari Yesu. Kpah bala, te kpara sö yï ka-ye la, ah tï azü e de gbü yï ka-ye la te gara de? Anga te kpara wa ndo ka-ye la, engu tï azü kümü ndo ka-ye la te gara de? 11De-a, a nda-a baka wü kpara te ewü sö yï, angü a de gina kpara te a mala ngü ka Yesu Kurisito fü yi. Te di bala, ah tï fü a amaka mba enga e-mazü teka tima la de? 12Te wü gara kpara ngbü emaka letangü esaka yi, teka te ewü ngbü erï yi de ngü ka Yesu la, baka te a di zu de gina wü kpara, te a rï yi de ngü ka Yesu te enga gina ne, de bane yi ena adi ta ele ta-ngü te a, afa nda wü bu a la di ka.

Wü di enga wüna, ma emala ngü ne fü yi kpekpeke, gü ba, ngü la tï fü a bala nda de! Angü a le de de de, teka de a maka mba letangü gbü tima la. Yi fï, gü ba, a mere bala, angü a zu de wü mürü tima ka Yesu Kurisito de? Aꞌa! Ah bala de! A ngbü engbü ka-a gbü cïnga bala me-a, kükürü de, angü a ngbü ekpe cürü, gü ba, “Te a za e esaka yi la, ngü la ena atïrï yi, teka ato maguma wü fü Yesu Kurisito.”

13Wü kpara de te ewü ngbü emere tima kpa gbü *Mere Kambü ka Me agbü Yerüsalema ne, wüh maka letangü gbü wü e de te wü kpara ngbü eto fü Me ne de? Wü kpara te ewü ngbü ewa wü nü emörö fü Me ne, wüh zü du so, de te ewü ngbü emörö la, de? 14Ah kpah bala, teka wü kpara te ewü ngbü emala ngü ka Yesu Kurisito fü wü bu wü. Angü Me gü ba, “Ah reke pe te wüh ena amaka letangü esaka wü kpara, te wüh je ngü ka Me gömö ewü ne.”

15Amba nda-ra, ma kpah ngbürü de kpara, te Yesu Kurisito tima teka amala ngü ka-ye fü wü kpara. Amba ma le aza e biringbö esaka wü kpara, te ewü je ngü ka Me gömö ra ne, nda-ra de. Si-ngü te ma mala ngü la tete bala fü yi, ah teka aü fïngangü ka-yi. Te ma kpi ka tala la, ngü ma. Ma le letangü kpaka kpara nda-ra de. Kükürü de, angü dela ngü te ngbü eto tadu emaguma ra, angü kpara biringbö te le ta-ngü te ra nda ma. 16Fanü, ma ngbürü de kpara te ngbü emala ngü ka Yesu Kurisito fü wü kpara, amba ma tï te ma ena agbo nga ra gbü ngü la nda-ra de. Kükürü de, angü dela ngü te ma ngbü emere de tete-ra nda-ra de. Dela ka-ye tima te Miri Yesu Kurisito to fere me-ye. Te ma ce da emala ngü kaka-na la, Miri Yesu ena ato kuru te ra teka ngü la ato. 17Te ma ena angbü emala ta ngü ka Yesu Kurisito baka ngü ka-ra la, ah ena adi ta ꞌbe, te wü kpara ena adi ele ta-ngü te ra teka tima la. Amba ah ka-ye de tima te Miri Yesu Kurisito to fere me-ye. 18Te di bala, ma tï amaka e gbü ngü la ꞌburu de? Ah bala de. E te ma maka gbü ngü la, ah de mere tadu, te Yesu ngbü eto emaguma ra. Angü ma ngbü emere tima la, baka letangü te ma ngbü eto fü yi kükürü. Dela si-ngü te ma le de yi to e fere, teka tima ka Yesu Kurisito, de ne. Angü tadu ka mamala ngü ka Yesu Kurisito fa ngü ka mamaka jiase ka.

19Dene kpah gara ngü te ma ele amala fü yi. Kpara füh kotö sene te ngbü gbü nzö ra nda ma, amba ma o te-ra baka labï me-ra, teka adi emere tima fü wü kpara ꞌburu. Kükürü de, angü ma le de wü kpara ꞌburu je ngü ka Yesu Kurisito gömö ra.

20Te ma ngbü emala ngü ka Yesu Kurisito fü wü di enga *Yïsarayele la, ma ngbü efü te-ra kpah baka enga Yïsarayele. Fü ra angbü kpah emere diri wü gele, ta te *Müse ba gbü *Ngari Me ne. Amba ngü ka wü gele la, ma o maguma ra tüngüngü nda-ra de. Ma ngbü emere mba gara wü ngü la kükürü kükürü, teka de wü di enga Yïsarayele, te ewü o maguma wü teka gele ka-wü ne, de wüh di eje ngü ka Yesu Kurisito gömö ra.

21Amba te ma ngbü emala ngü ka Yesu Kurisito fü wü *ganzi kpara la, ma ngbü ece gele ka Müse la ace asidi, angü ma le kpah de wü kpara la je ngü ka Yesu Kurisito gömö ra. Te ma mala, ga, ma ce gele ka Müse la, amba ma ce *Rïrï ka Me nda-ra de. Angü Yesu Kurisito mala zu rïrï ka Me eyi fü nih.

22Kpah bala, te ma ngbü esüka wü kpara te ewü wu ngü mbi mbi de la, ma ngbü emala ngü fü ewü ferrre, angü ngü la ena asiti fïngangü ka-ewü. Ma ngbü emere bala, teka de wüh je ngü ka Yesu Kurisito, te ma ngbü emala fü ewü ne. Te ma ngbü engbü neh esüka nguwa ne wü kpara ne la, ma kpa ngü gele ka-ewü nda-ra de, te gele ka-ewü esiti gbü jia Me de la. Ma mere bala kükürü de, angü ngü de te ma ngbü ele de maguma ra, gü ba, ah le de bi wü nguwa wü kpara ꞌburu füh kotö ne, je ngü ka Me gömö ra, fü ewü aküwa teka ngü la. 23Angü ma ngbü ele de wü kpara te nga sü ꞌburu je ngü ka Yesu Kurisito. Te di bala, ma ngbü emere tima kpekpeke, eto te-ra ꞌburu, teka adi emala ngü la fü wü kpara, teka te wüh le ngü ka Me eyi gömö ra la, ma ena amaka mere züka tadu gbü ngü la, kpah ba nda-wü.

24Wü di enga wüna, mere bi wü kpara ngbü ꞌdö emere tima ka yï, amba wü kpara de te ewü ena amaka zü afa sü, ah ꞌduwa mene ewü, te ewü to te-wü teka amere tima la kpekpeke. Te di bala, ah le de yi o kpah to yi teka amere tima ka Yesu kpekpeke, teka fü yi amaka takpa te gara agbü sü ka Me agbü kpï. 25Fanü, wü kpara te ewü ngbü emere tima ka yï füh kotö ne, wüh ngbü eo maguma wü ꞌburu teka adi emere tima kpekpeke. Teka ne, angü wüh le de ani maka mere bi e gbü tima la. Amba ngü la ena anza ka-ye anza. Ah ngbü fï nda de. Nda-nih, nih o maguma nih ꞌburu teka amere tima ka Me, angü te gara kpala, Me ena ato mere takpa fü nih agbü sü ka-ye agbü kpï, te ena adi de takpa te ena angbü fï mere badi.

26Wü di enga wüna, dela si-ngü te ma to te-ra teka amere tima ka Me di kpekpeke, baka kpara te to te-ye teka ago woro kpekpeke, teka akoro kpa te adu sü, te ni ena arü tete. Kpah bala, te wü kpara ngbü emï te-wü ake kiri ye la, engu ena angbü emï kükürü sü gbü wege? Te vügü la küwa esakaka la, engu ena amere neh baye? Ah tï fü engu adi emï cu küte vügü ka-ye la, teka afa engu. 27Vügü ka-nih de neh ene? Ah de siti fïngangü ka-nih. Te di bala, ah le de nih gü gü de wü siti fïngangü ka-nih la, teka ace asidi. Fü nih ao fïngangü ka-nih ꞌburu te Yesu Kurisito. De-ra, te ma ngbü emala ngü ka Yesu Kurisito fü wü bu ra ne, ah le de ma o fïngangü ka-ra ꞌburu tete, angü ma ena alakï gbü takpa ka Me la.

10

Dene kpah gara ngü te ma ele amala fü yi, teka gele ka wü me ka faranda

1Wü di enga wüna, yi ceka te-yi ꞌbe ꞌbe ꞌbe. Yi fï la nga ngü ta te mere te-ye fü wü kundu nih, wü di enga *Yïsarayele ta gügü ne. Me tima ta *Müse, teka de ah küwa ewü esaka miri ka wü *Ezepeto. Ah tima ta e baka mandurumba engagira ewü, de ah di esere kaje fü ewü. Fü wü kpara la ꞌburu angbü efa nga mandurumba la. Fü Me ayia aü züka kaje te ürü aürü etü mere *yï-ngu. Fü wü kpara ayia akö ngu ꞌburu te kagara sü la. 2Baka te ngü la mere te-ye fü ewü bala, ah baka te wüh to *babatïza eyi fü ewü, angü wüh lala fütanga Müse baka te nih lala fütanga Yesu ne. 3Te wü kpara la ꞌburu ngbü endoro tete kpa gbü gü, wüh ngbü ta ezü fï bü mene e biringbö, ta te Me ngbü eto fü ewü gbü wazi ka-ye ne. 4Wüh ngbü ta ꞌburu enzö ngu biringbö, ta te Me ngbü eto fü ewü. Angü ngu la ngbü ta edü gbü da, baka te Me mala fü ewü. Da la ka-ye ta cu de Yesu Kurisito, angü Yesu Kurisito ta de kpara te ngbü enü de ewü te nga kaje la, da eceka kpï fütanga ewü me-ye. 5Amba fïngangü ka-yi gü ba, wü kundu nih la ta ꞌburu de züka wü kpara gbü jia Me? Ah bala de! Mere bi ewü ta de siti wü kpara gbü jia Me. Fü ewü akpi ꞌburu agbü gü kpala. Fü ewü ati ewü kpah ciki kpala.

6Yi fï nga ngü la mbi mbi mbi, angü dela ngü te ena ato fïngangü fü nih fanü. Wü kpara la ngbü ta ekpi teka *siti ngü ka-wü, te ewü ngbü ta fï emere. Nih mere e ao to nih angbü emere siti ngü, baka ta te ewü ngbü emere la, nda-nih de. Angü nih ena akpi kpah baka ewü la. 7Wü gara ewü ngbü ta emere gele ka faranda, angü wüh ba gbü *Ngari Me, gü ba, “Wü kpara la ngbü ewa wü nü gbü faranda. Fü ewü adu angbü kötö adi ezü so la. Fü ewü ayia tikpi, akpo elo bï. Fü ewü angbü kpah da emere waza.”10:7 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Gogo ka wü Yïsarayele 32:6. Wü di enga wüna, nih mere e adi emere gele ka faranda de. 8Wü gara ewü ngbü ta kpah emere waza bala, fü Me ayia amörö mere bi ewü baka wü kpara kutu teke biri de füh ye bata (23,000) gbü sïkpï biringbö. Nih mere e adi emere waza de. 9Wü gara ewü re ta maguma Me. Fü maguma Me ayia anzu te ewü. Fü Me ayia atima wü kpürü, de wüh di ede ewü. Fü mere bi ewü ayia akpi gbü ngü la. Nih mere e adi ere maguma Me de. 10Wü gara ewü ngbü ta kpah edi ngü te Müse, mere kpara de te Me o gbü nzö ewü ne. Fü Me atima *malayïka ka-ye, amörö wü kpara la. Yi mere e adi edi ngü te mere kpara de te Me fe engu, o gbü nzö yi, ne de. 11Wü ngü la mere ta te-wü gbü lakï ka diri wü kpara ta gügü, fü ewü ayia aba, ao gbü Ngari Me ne. Kükürü de, teka de ngü la di erï nih, wü *kpara ka Yesu Kurisito de tïtïne ne.

12Yi fï nga ngü la mbi mbi mbi. Te di bala, te yi ngbü efï, gü ba, “Ani ngbü erü kpekpeke gbü wazi ka-ani” la, de yi ceka ꞌbe, angü yi ena atï gbü siti ngü. 13Te mü tï gbü siti ngü la, mü mere e amala, gü ba, “Siti ngü la, ah de ngü ka-ni de, angü *Satana fiti ni me-ye,” ne, mü mere e amala bala de. Angü Satana ngbü ere wü kpara füh kotö ne ꞌburu, amba Me tï ace nih nda de. Te Satana fiti mü la, Me ena ato wazi fü mü arü di kpekpeke. Siti ngü la tï afa mü nda de, angü Me ena aü kaje, fü mü aküwa tete.

14Wü di enga wüna, ma ngbü emala fü yi kpekpeke, gü ba, yi ce gele ka faranda asidi. 15Ma wu eyi, gü ba, yi zu de kpeke wü kpara, amba ah le de yi fï nga ngü la mbi mbi mbi. 16Yi fï la nga *zü-e ka Me. Nih ngbü eza ndüꞌba ka ngu *vinü, fü nih agbo nga Me tengüngü. Fü nih anzö baka te nih ngbü enzö *ngüte de wü Yesu Kurisito. Kpah bala, nih ngbü ekuru ambata da egafa esüka nih. Fü nih azü, baka te nih ngbü ezü küte Yesu Kurisito. 17Ambata la ka-ye ngbee biringbö. Kpah bala, nih de te nih ngbü ezü ambata la, nih baka kpara biringbö, teka ngü ka Yesu Kurisito. 18Ah kpah baka gele ka wü di enga *Yïsarayele. Te mere kpara wa nü fü mere Me la, wü kpara eci ꞌburu, azü du so la. Fü ewü angbü de fïngangü biringbö, alala eküte mere Me. 19Ah kpah bala, te mü zü du so nü, de te wüh to gbü faranda la, ah baka te mü ngbü elala fï gbü gele ka faranda. Fanü fanü, faranda la, wazi gbügbü nda ma. 20Amba te wüh wa nü gbü faranda la, wüh ngbü efï, gü ba, ani ngbü eto so la fü züka me ka kundu ani, amba wüh ngbü eto so la ka-wü fü *siti wü di enga me. Ah de siti ngü te yi ngbü fï elala gbü gele ka siti wü di enga me de bala. 21Yi ngbü enzö ngu vinü, baka te yi nzö ngüte de wü Miri Yesu Kurisito, fü yi adu kpah afü te-yi, angbü emere gele ka wü di enga me, te ewü di de wü vügü kaka ne? Dela züka ngü? 22Yi ele ato kanga emaguma Miri Yesu? Wazi yi fa nda-ka? Te mamaguma nzu eküte nih la, nih ena aküwa neh baye baye?

23Wü gara kpara esüka yi ngbü emala ngü, gü ba, “Ani tï eyi amere wü ngü ꞌburu, baka te ani ele.” Wayi, amba wü gara ngü ladü, te tï ale ta-ngü te nih de. Kpah bala, wü gara ngü ladü te tï asiti fïngangü ka wü bu nih. 24Yi mere e adi efï bü duu nga yi de. Yi di efï kpah nga wü bu yi, teka fü yi adi eto wazi fü ewü. 25Te yi maka so, te wüh ngbü ecïnzï la, wayi, yi tï eyi ase so la. Yi mere e ayi-ta ngü tengüngü na, gü ba, “Ah de du so te wüh to fü wü me?” ne de. Angü fanü fanü ngü ka so tï asiti yi gbü jia Me nda de. 26Baka te wüh ba gbü *Ngari Me, gü ba, “Me de mürü wü e füh kotö ne ꞌburu.”10:26 Mü ena amaka ngü la gbü Ci ka wü Davidi 24:1. Te di bala, so la kpah de e kaka-na, ah tï asiti ngü ka-nih nda de. 27Kpah bala, kiri yi te le ngü ka Me de, te engu ï yi teka azü e agba ye la, wayi, yi tï eyi azü e la. Yi mere e ayi-ta ngü teka wuru la de. Wuru tï asiti yi gbü jia Me nda de. 28Amba te ewü mala fü yi mbölö, ga, “Wuru ne, ah de du so te wüh to gbü faranda la,” de yi mere e azü e la de. Angü kpara, de te mala ngü la fü mü, ngbü eceka mü, anga mü ena ace ngü ka Me, fü mü adu amere siti ngü ya. 29Fanü, te ah gbü jia mü esiti de la, amba ah ena adi esiti gbü jia kpara la. Te di bala, gara kpara ena amala, gü ba, “Ni tï ace züka ngü ka-ni teka ngü ka wü bu ni de. 30Angü te ni za zü-e la, fü ni agbo nga Me fefeh na la, wüh ena amala, gü ba, ah esiti, neh baye baye?” Amba ah le de nih mere e adi emere bala de.

31Wü di enga wüna, dene mere kpeke ngü de te ma ele amala fü yi. Te yi ngbü emere gara ngü, anga yi ngbü ezü e, anga enzö e, anga yi ngbü emere ne ngü ne la, yi mere e afï nga ngü ka-yi de. Yi fï nzö ngü ka Me, teka de wü kpara gbo nga ïrï Me teka ngü ka-yi la. 32Yi ceka ꞌbe, angü te fïngangü ka wü bu yi siti teka ngü ka-yi la, ah ena adi de siti ngü. Te engu de *kpara ka Yesu Kurisito, anga te engu di de enga Yïsarayele, anga te engu di de kpara te le ngü ka Me de, yi mere e asiti fïngangü kaka-na de. 33Amba de-ra Pawülü, nda-ra, ma o te-ra teka adi eto tadu te wü kpara ꞌburu. Ma fï nga ra nda-ra de. Ma ngbü efï nga wü kpara ꞌburu, teka de wüh to maguma wü fü Yesu Kurisito, fü ewü aküwa fï mere badi.

11

1Ah le de yi mere ngü kpah baka ra, angü ma ngbü emere ngü kpah baka nda Yesu Kurisito.

Dene ngü te yi ena adi emere,

te yi ngbü ebiti te-yi da emere ngü ka Me la

2Wü di enga wüna, ma ele agbo nga yi, angü rïrï ta te ma rï yi di ne, yi ngbü fï bü da emere. Dela züka ngü. 3Amba du ngü ladü te lakï, te ma ele amala fü yi. Yi wu kpo, ga, Yesu Kurisito de miri ka wü kpara ꞌburu. Kpah bala, komoko nda-ye de miri gbü nzö wara ye. Me nda-ye de miri gbü nzö Yesu Kurisito. 4Te ah bala, te komoko rü me-ye esüka wü kpara, teka aku gba fü Me, anga teka amala ngari Me fü ewü, engu mere e agba nzö ye de bongo de. Angü te engu gba nzö ye agba la, wüh ena afala engu teka ngü la.

5-6Amba te ah de würüse te rü me-ye esüka wü kpara, teka aku gba fü Me, anga te engu ngbü emala ngari Me fü wü kpara la, ah le de engu gba nzö ye agba fanü, angü engu ena ato lümü te watï ye. Kükürü de, angü te engu gba nzö ye de la, wüh ena aceka engu ge baka te engu woro su-nzö ye aworo la. Angü gbü gele ka-yi, te würüse woro su-nzö ye aworo la, ngü la ena ato lümü fefe afa sü. Te di bala, ah le de ah angbü egba nzö ye agba de bongo.

7Ah tï fü komoko agba nzö ye de bongo de. Teka ne, angü Me mere komoko gegege baka ye. Te wü kpara ngbü eceka komoko la, wüh ena angbü egbo nga ïrï Me teka ngü kaka. Teka ngü ka würüse, ah le de engu gba nzö ye agba de bongo. Teka te wü kpara wu würüse la, fü ewü angbü egbo nga ïrï watï ye na teka ngü kaka, angü Me reke würüse gbü komoko.

8-9Angü gbü sïkpï te Me mere gina wü kpara füh kotö sene ne, ah mere ta komoko te enga gina, ge baka ye. Fü ah adu agbi sajikara komoko la, areke würüse gbügbü, teka de engu le ta-ngü te watï ye la.11:8-9 Mü ena amaka ngü la gbü Gina Ngü 2:18-24.10Te di bala, ah reke fa sü, te würüse ena adi egba nzö ye agba de bongo, teka asere fü wü kpara füh kotö sene, kpah de wü kpara agbü kpï, gü ba, engu ngbü eyi esa rïrï ka watï ye.

11Amba yi fï la nga gara ngü dene, Me reke komoko ake würüse ꞌburu biringbö. Würüse tï angbü kpikpi ye de. Komoko tï kpah angbü kpikpi ye de. 12Te enga gina, Me za sajikara komoko, adu afü würüse tete. Enatikine dene, würüse ngbü ebï wü komoko kpah me-ye, angü Me mere ngü la me-ye bala.

13Yi fï nga ngü la mbi mbi mbi. Te würüse ngbü eku gba fü Me gbü jia wü kpara, te ah gba nzö ye agba de la, ngü la ena adi mbi? 14Dela gele ka wü kpara füh kotö ne de? Te komoko ngbü de mere kala su-nzö ye fa sü la, ah ꞌbe? Wü kpara ꞌburu ena angbü emü engu amü. 15Amba te ah de würüse de mere kala su-nzö ye la, ah ena areke afa sü gbü jia wü kpara, fü ewü adi egbo nganga, ga, “Ah su fa sü.” Angü Me to kala su-nzö fefe na, teka de ah gbala te-ye, ah ni nzönzö.

16Amba te yi le de wü würüse gba nzö wü de la, dene ngü te ma ena alügü fü yi. De-a, wü *mürü tima ka Yesu Kurisito ꞌburu, a ngbü erï wü kpara bala, gü ba, ah le de wü würüse di egba nzö wü agba, kpah de gara wü *kpara ka Yesu Kurisito gbü gara wü sü ꞌburu.

Dene ngü te yi ena adi emere teka zü-e ka Me

17Gbü mene ngü dene, ma tï agbo nga yi de, angü ngü te yi ngbü emere ne, ah de züka ngü nda de. 18Angü ma je nga yi, gü ba, te yi biti te-yi tundu, teka azü zü-e ka Me la, yi ngbü eye süka yi kpikpi yi kpikpi yi. Gbü jia ra, ngü la, ah de wu de. 19Yi ngbü efï neh baye? Yi ngbü efï, gü ba, “Ah le de ani di eye süka yi, teka fü ani adi ewu mene wü kpara, te ngü ka-wü reke areke gbü jia Yesu Kurisito,” ne? 20Yi ngbü ebiti te-yi, gü ba, “Ani ena azü *zü-e ka Me,” amba ngü de te yi ngbü emere ne, ah baka ngü de te Miri Yesu Kurisito mala ne nda de. 21Angü wü gara yi ngbü ezü kpah bü züka e-mazü ka-wü, te ewü koro di me-wü. Fü ewü angbü esika di, o wü gara kpara nda-wü engbü de tala te wü. Wü gara ngbü nda-wü enzö fï efa sü, fü ewü angbü eküya di. 22Dela neh ene ngü ne? Gba yi ma? Te ah bala, ah le de yi di ezü wü gara e ka-yi la ciki agba yi kpala. Yi mere e angbü ekpa ngü wü kpara ka Me bala de. Angü ngü te yi ngbü emere la ngbü eto lümü te wü kpara, te e ka-ewü di ma ne, efa sü. Ma ena amala fü yi, agü neh fe, teka ngü la? Ma gbo nga yi? Ma tï agbo nga yi teka ngü la nda-ra de!

23Ngü ka zü-e ka Me te ma mala tïne fü yi te enga gina ne, ma je ngü la gömö Miri Yesu. Gbü sïkpï te wüh to engu fü wü vügü kaka tete, etamurago la, Miri Yesu ngbü ta ezü e de wü *kpara ka-ye. Fü engu aza ambata, 24agbo nga Me tekaka. Fü ah akukuru tütü na, agafa fü ewü, gü ba, “Dene küte ra, te ma to fü kpi tüngü yi. Yi ngbü da emere ngü la fï bala sidi nga ra, teka fü yi adi efï nga ra tete.” 25Te wüh zü e la nza tete, fü ah aza ndüꞌba de ngu *vinü gbü ye, ato fü ewü kpah bala, gü ba, “Dene *ngüte ra. Yi nzö enzö, baka te yi ngbü enzö *ngüte de wü Me. Yi di emere fï bala, teka fü yi adi efï nga ra tete.”

26Te di bala, yi fï nga ngü la mbi mbi mbi. Te yi ngbü ezü zü-e ka Me, da enzö ngüte Yesu Kurisito la, yi ngbü dela esere ngü ka kpi ka Yesu Kurisito fü wü kpara. Yi di fï emere ngü la bala, zalü akoro di gbü sïkpï, te Miri Yesu ena adu akoro tete füh kotö ne. 27Te di bala, te yi ngbü enzö ngüte Yesu Kurisito baka kükürü e la, ah ge baka te yi ngbü ekpa ngü ngüte Yesu Kurisito la. 28Yi mere bala de. Ah le de mü wu ngü te di emaguma mü kpo kpo kpo, fü mü areke feke. Fü mü adu anzö ngüte Yesu Kurisito. 29Yi ceka ꞌbe, angü te yi ngbü enzö ngüte Yesu Kurisito baka kükürü e, yi ena amaka mere kuru gbü ngü la. 30Dela si-ngü te keke ngbü emere wü gara yi, fü wü gara yi angbü ekürü. Wü gara kpara kpi kpah eyi teka ngü la. 31Ah reke fa sü te nih ena afü maguma nih, angü Miri Yesu ena ato kuru te nih. 32Me ngbü eto kuru fü nih kükürü de. Ah baka wö ye jaji te ngbü esüma ye ye, teka de ah je rïrï. Me ngbü erï nih kpah bala, teka de nih fü maguma nih, fü nih aküwa te gara, gbü *adu sïkpï te engu ena adu, teka ato kuru te mene wü kpara, te ewü le ngü kaka de ne.

33Wü di enga wüna, dela ngü te ma le amala fü yi. Te yi biti te-yi, teka azü zü-e ka Me la, yi fï kpah nga wü bu yi, da ecï nga ewü. Yi mere e angbü de kü te yi de. 34Te tala ngbü emere yi efa sü la, ah le de yi di ezü e ka-yi kpa gba yi, teka fü yi adu azü zü-e ka Me te züka kaje. Teka ne de, angü yi ena amaka kuru gbü ngü la.

Wü gara ngü kpah ladü, te ma le amala fü yi gbü ngü la. Ma ena amala fü yi sidi, gbü sïkpï te ma ena adu akoro tete kpaka yi agbü Korïnito kpala.

12

Dene ngü teka wazi ka Nzïla Wazi Me

1Wü di enga wüna, ma ngbü ele de yi reke fïngangü ka-yi, teka ngü ka wazi ka *Nzïla Wazi Me, mbi mbi mbi. 2Ta te enga gina, o yi le ngü ka Yesu Kurisito la de ne, yi ngbü ta fï emere gele ka wü di enga me. Wüh ngbü ta efiti yi, fü yi angbü edürü te wü siti kaje. 3Ma ngbü emala fü yi kpekpeke, gü ba, ngü ka Nzïla Wazi Me ka-ye kpikpi ye, ah baka ngü ka wü di enga me nda de. Te kpara ngbü emala ngü de wazi ka Nzïla Wazi Me la, engu tï eyi asoko Yesu? Ah bala de! Te gara kpara mere ngü bala la, amba ah ka-ye de ngü ka wü di enga me. Kpah bala, te kpara mala ngü, gü ba, “Yesu de Miri ka-ni,” engu mala ngü la bala zu de wazi, te Nzïla Wazi Me to fefe na me-ye fanü fanü.

4Nzïla Wazi Me ngbü eto wazi fü nih, fü nih adi emere tima ka Me di kpikpi ye kpikpi ye. Amba Nzïla Wazi Me ka-ye ngbee biringbö. 5Miri Yesu Kurisito to tima fü nih kpah kpikpi ye kpikpi ye, amba Miri te ngbü gbü nzö wü kpara la, da eceka nga ewü, ka-ye ngbee biringbö. 6Nih ngbü emere tima ka Me te wü kaje kpikpi ye kpikpi ye, amba Me ka-ye ngbee biringbö, te ngbü eto wazi teka wü tima la ꞌburu me-ye.

7Nzïla Wazi Me ngbü eto wazi fü wü kpara kükürü de. Ah ngbü eto teka de kpara la le ta-ngü te wü bu ye di. 8Nzïla Wazi Me ngbü eto wazi fü wü gara kpara, de wüh wu si-ngü gbü *Ngari Me mbi mbi mbi, teka de wüh di emala si-ngü la fü wü bu wü. 9Ah ngbü eto wazi fü wü gara kpara, de wüh le ngü ka Me de maguma wü biringbö, gü ba, “Me tï eyi amere wü ngü ꞌburu.” Ah ngbü eto wazi fü wü gara kpara, teka de wüh di eküwa wü mürü keke. 10Ah ngbü eto wazi fü wü gara kpara, de wüh di emere kpeke ngü di. Ah ngbü eto wazi fü wü gara kpara, de wü di emala ngari Me di fü wü bu wü. Ah ngbü eto wazi fü wü gara kpara, de wüh di eye süka ngü di mbi mbi mbi, teka awu, anga ngü la koro esaka Nzïla Wazi Me fanü ya. Ah ngbü eto wazi fü wü gara kpara, fü ewü adi ero mö gbü ganzi wü mö, te Nzïla Wazi Me to fü ewü, te wü kpara je ngü gbügbü na de. Ah ngbü eto wazi fü wü gara kpara, teka de wüh di eje ngü gbü ganzi mö la, fü ewü adi emala si-ngü gbügbü fü wü bu wü. 11Nzïla Wazi Me ka-ye biringbö. Ah ngbü eto wazi fü wü kpara kpikpi ye kpikpi ye, baka te engu ngbü ele.

12Ah baka ngü ka ngbürükü kpara. Küte kpara ka-ye ngbürükü biringbö, amba wü e eküküte fa sü, baka wü kpakpa, wü lölö, de wü gara na. Kpah bala, nih wü *kpara ka Yesu Kurisito, nih baka küte Yesu Kurisito ngbee biringbö. 13Nih ꞌburu kpikpi nih kpikpi nih. Wü gara nih de wü di enga *Yïsarayele, wü gara nih de wü *ganzi kpara. Wü gara nih de wü mere kpara, wü gara de wü kükürü kpara. Amba te wüh to *babatïza tete fü nih, Nzïla Wazi Me dünda nih eyi eküte Yesu Kurisito. Fü Nzïla Wazi Me biringbö la angbü emaguma nih, teka ao maguma nih biringbö.

14Küte kpara ka-ye e biringbö, amba ah ka-ye kpah de mere bi wü e te ye, baka wü lö, wü kpa, wü güje, de wü jia. Wü e la ꞌburu eküte kpara biringbö, de tima ka-wü kpikpi ye kpikpi ye, kpah baka nih wü kpara ka Yesu. 15Te lö mü mala ngü, gü ba, “Tima ka-ni baka nda kpa nda de. Te ah bala, ni de e eküte kpara la nda-ni de,” dela züka ngü? Lö mü tï eyi amala ngü bala? 16Anga te güje mü ena amala nda-ye, agü ba, “Ni de jia nda-ni de, te ah bala, ni de e eküte kpara la nda-ni de,” dela züka ngü? Güje mü tï eyi amala bala? 17Te ngbürükü kpara ena adi ta ꞌburu jia la, ah ena aje ngü, neh baye baye? Anga te ngbürükü kpara ena adi ta ꞌburu bü güje la, ah ena aje se e, ta neh baye baye? 18Me o wü e eküte nih kpikpi ye kpikpi ye, baka te engu le. 19Te ngbürükü kpara ena angbü ta ꞌburu e biringbö la, ah ena amere tima neh baye?

20Wü e sibi eküte kpara fa sü, amba ah ka-ye bü ngbürükü kpara biringbö. 21Jia kpara tï eyi amala fü kpa kpara, gü ba, “Ma le mü de”? Ngü bala ma! Anga te nzö kpara mala kpah fü lö, gü ba, “Ma le mü de,” la, ngü bala kpah ma! 22Wü gara e ladü eküte nih, te nih ngbü eceka baka kükürü e. Te wü e la ena adi ta ma la, küte nih tï angbü zürü ne, de. 23Wü gara e ladü eküte nih, te di de e ka lümü. Te di bala, nih ngbü eto bongo te nih teka ngü la, teka ne de, angü wü kpara ena adi ewu. 24Wü gara wü e eküte nih te su asu gbü jia wü kpara, baka gbüra nih, nih to bongo tete de. Me reke wü ngü la ꞌburu me-ye bala. 25Küte kpara tï aye süka ye kpikpi ye kpikpi ye de. Kpah bala, de-nih, te nih di de wü *kpara ka Yesu ne, nih tï aye süka nih kpikpi nih kpikpi nih de, angü nih tïne eyi küte Yesu Kurisito ngbürükü biringbö. Me ngbü ele de nih le te-nih esüka nih ale, kpah gegege baka te küte nih di de ngbürükü e biringbö ne. 26Angü te gara e eküte mü ngbü eke te mü ake, baka kpa mü, anga lö mü la, soko mü tï ake ꞌburu ake de? Te biri e eküte mü ngbü de tadu, baka bu mü la, soko mü tï angbü kpah ꞌburu de tadu de? Ah kpah bala teka nih, wü kpara ka Yesu. Te gara kpara esüka nih ngbü de cïnga, ah le de nih ngbü kpah de cïnga, teka ngü kaka. Te gara kpara esüka nih ngbü de tadu la, ah le de nih ngbü kpah ꞌburu de tadu tekaka.

27Wü di enga wüna, yi ꞌburu de küte Yesu Kurisito. Kpah bala, de-yi biri biri ꞌburu, yi baka wü e eküte Yesu Kurisito. 28Me o nih eyi ꞌburu wü kpara ka-ye, de wü tima ka-nih kpikpi ye kpikpi ye. Gina wü kpara te engu fe ewü, ah de a, wü *mürü tima ka Yesu Kurisito. Eꞌbaꞌbasu wü kpara, ah de mene ewü, te ewü ngbü emala ngari Me fü wü kpara ne. Ebabata wü kpara, ah de mene ewü, te ewü ngbü erï wü kpara ka Me de rïrï kaka. Sidi nga ngü la, fü Me adu ato wazi fü wü gara kpara, fü ewü adi emere kpeke ngü, te komö wü kpara ngbü egu kaka ꞌburu agu. Fü engu afe wü gara kpara, fü ewü angbü eliki keke te wü kpara. Fü engu ato wazi fü wü gara kpara, de wüh di ele ta-ngü te wü bu wü. Fü engu ato wazi fü wü gara kpara, teka adi ereke ngü esüka wü kpara. Fü engu ato kpah wazi fü wü gara kpara, teka de wüh di ero mö gbü lara gara ganzi mö, te *Nzïla Wazi Me to fü ewü. 29Yesu Kurisito fe wü kpara ꞌburu baka cögbörö wü mürü tima nda de. Wü kpara ꞌburu tï amala ngari Me, akoro di kpini te nga riri na ne, nda-wü de. Wü kpara ꞌburu tï arï wü bu wü de rïrï ka Me ne de. Wü kpara ꞌburu tï amere kpeke lara ngü kpah de. 30Wü kpara ꞌburu tï aküwa wü mürü keke kpah de. Wü kpara ꞌburu tï amala ngü gbü mö, te Nzïla Wazi Me ngbü eto ne, kpah de. Nzïla Wazi Me to wazi fü wü kpara ꞌburu, teka aje si-ngü gbü mö la, teka adi efa sisi na fü wü bu wü ne, kpah de. Angü engu ye süka tima la aye, baka te engu le. 31Te ah tïne eyi bala la, de mü to maguma mü, teka amere zu tima ka Me, te ena ato tadu tete.

Dene ngü teka le-te

Wü di enga wüna, ma ngbü emala fü yi, gü ba, ah le de yi di ele te-yi esüka yi ale. Angü dela ngü te reke te Me fa wü gara ngü ꞌburu.

13

1Angü te mü tï eyi amala mö ka wü kpara füh kotö ne ꞌburu, kpah de mö ka wü *malayïka ka Me agbü kpï, amba te mü le wü bu mü de la, mü ka-mü baka kono, te wüh ngbü eu bü kükürü kükürü bala. 2Anga te mü tï eyi amala ngari Me, anga mü tï kpah eyi awu wü kpeke ngü ka Me ꞌburu areke areke la, ngü ma. Anga te mü to maguma mü ꞌburu fü Me, fü mü angbü de wazi teka amere wü cögbörö kpeke ngü di la, te mü le wü bu mü de la, ngü ka-mü la ka-ye ꞌburu de kükürü ngü. 3Anga te mü to jiase de wü e ka-mü ꞌburu fü wü mürü cïnga, anga te mü to te-mü di akpi teka ngü ka Yesu Kurisito, te mü le wü bu mü de la, wü ngü ka-mü la ꞌburu reke gbü jia Me nda de.

4Te mü le wü bu mü de maguma mü ꞌburu la, mü ena adi emere züka ngü fü ewü. Te wüh mere siti ngü fü mü la, mü ena aboro siti ngü ka-ewü la aboro. Mü tï akpi gümü e ka-ewü de. Kpah bala, mü tï agbo nga mü de. Mü tï akpa ngü ewü kpah de. 5Te mü le wü bu mü de maguma mü la, mü tï ato lümü te ewü de. Mü tï adi efï bü nzö ngü ka-mü ne de. Maguma mü tï kpah angbü enzu eküte ewü kere kere ne de. Mü tï kpah ati ngü ka wü bu mü guvu mü de. 6Te mü le wü bu mü de maguma mü, te gara ewü mere ngü sisiti, anga dürü ngü gbü jia mü la, ah ena areke te mü? Ah bala de. Ngü de te ena areke te mü ꞌduwa te engu ngbü emere züka ngü. 7Te mü le kiri mü de maguma mü la, mü tï eyi aboro wü siti ngü kaka-na. Mü ena angbü eo maguma tete gbü wü sïkpï ꞌburu, mü ena angbü kpah eo to mü tete. Mü tï ace engu nda-mü de.

8Te mü le wü bu mü de maguma mü ꞌburu la, ngü la tï anza de. Amba te mü ngbü eto ngari Me fü wü kpara la, ngü la ena anza anza fanü. Anga teka ngü ka maro mö gbü ganzi mö, te *Nzïla Wazi Me to fü mü ne, ngü la ena anza ka-ye kpah anza. Te mü tï eyi angbü ewu si wü ngü ꞌburu la, ngü la ena anza ka-ye kpah anza. 9Kükürü de, angü baka te nih ngbü engbü füh kotö sene ne, nih tï eyi awu ngü ka Me mba cüküꞌdaye. Te di bala, nih ngbü emala ngari Me fü wü bu nih kpah mba cüküꞌdaye. 10Amba te gara, te nih ena angbü agbü sü ka Me agbü kpï, nih ena awu wü ngü ꞌburu. Ngü te nih wu mba cüküꞌdaye enatikine ne, ah ena adu angbü te nga jia nih ba enga ngü. 11Ta gügü, te ma di la mba jaji ne, ma tï aro mö ꞌbe ꞌbe ne de. Fïngangü ka-ra mbi bane ne kpah ma. Angü ngü ka wü jaji ka-ye bala. Amba te ma ga koro mere komoko tete, fü ra adu ace ngü ka jaji la asidi. 12Tïtïne dene, nih baka wü jaji, angü nih wu ngü ka Me mbi mbi la de. Ngü ka Me te nih ngbü emere ne, ah ka-ye la baka kuru ngü gbü roto. Amba te gara, te nih ena angbü de wü Me agbü kpï, nih ena awu jia Yesu Kurisito, fü nih adu awu wü ngü ka Me ꞌburu areke areke, kpah baka te engu ngbü ewu wü ngü ka-nih ꞌburu ne.

13Te di bala, wü di enga wüna, dene ngü te ma le amala fü yi. Tïtïne wü cögbörö ngü ladü bata, te Me ngbü ele de nih di emere. Te mü to maguma mü eyi fü Me la, ngü la tï anza de. Te mü ngbü eo jia mü teka dudu ka Yesu Kurisito, ngü la tï anza kpah de. Te mü le wü bu mü de maguma mü, ngü la tï anza kpah de. Mere ngü te fa wü bu ye ꞌburu, esüka wü ngü de bata ne, ah de ngü ka le-te.

14

1Te di bala, ah le de yi to te-yi adi ele wü bu yi de maguma yi ꞌburu.

Dene ngü teka maro mö gbü ganzi mö,

te Nzïla Wazi Me ngbü eto

Ah le de yi yi-ta Me, teka de engu to wazi ka *Nzïla Wazi ye fü yi. Gina mere ngü te ena ale ta-ngü te wü kpara, ah de wazi teka angbü emala ngari Me di. 2Kükürü de, angü te mü ro mö gbü gara ganzi mö te Nzïla Wazi Me sere fü mü me-ye la, wü bu mü ena aje si-ngü la, neh baye baye? ꞌDuwa Me te ena aje si-ngü la ka-ye me-ye. Angü ngü te mü ngbü emala la, Nzïla Wazi Me to wazi la fü mü me-ye, teka fü mü adi emala wü ngü de te wü kpara tï aje de. 3Amba te mü ngbü emala zu ngari Me fü wü bu mü, wüh ena aje ngü la areke mbi mbi mbi, fü ngü la ato wazi fü ewü. 4Te mü ngbü emala ganzi mö, te wü bu mü je de, mü ena amaka wazi la ka-mü nzö me-mü. Amba te mü ngbü emala ngari Me la, mü ngbü dela eto wazi fü wü kpara ꞌburu. 5Te yi ena aci ꞌburu angbü ero mö gbü ganzi mö te Nzïla Wazi Me to fü yi, ah esiti de. Amba te yi ena aci ꞌburu adi eto ngari Me la, ah ena areke afa cu sü. Ngü ka kpara te ngbü eto ngari Me, fa ngü ka kpara te ngbü emala ngü gbü ganzi mö te Nzïla Wazi Me to fefe. Angü ngü de te ewü emala gbü ganzi mö la, ah tï ato wazi fü wü kpara de. ꞌDuwa te gara kpara ladü sela te Nzïla Wazi Me to wazi eyi fefe na, teka de engu wu si-ngü gbü ganzi mö la, fü ah amala fü wü bu ye. 6Wü di enga wüna, ta te ma ena akoro kpaka yi kpala, angbü ero mö gbü mö te Nzïla Wazi Me to fere, te yi je ngü gbügbü de la, ah ena ato wazi fü yi, neh baye baye? Amba, te ma ngbü emala fü yi ngü ka Me, de te engu to fere, de ma mala ne, anga te ma ngbü erï yi de rïrï ka Me, dela ngü te ena ato wazi fü yi, areke maguma yi fanü.

7Yi fï nga ngü ne mbi mbi mbi. Te kpara ngbü emï gambi, bü faaa, baka te jaji ngbü emï e me-ye la, wü kpara ena abï ci, alo bï areke te nganga, neh baye baye? 8Anga te kpara ngbü eu kono teka gü bü ꞌdaaa, wüh je ngü gbügbü reke de la, wü kpara ena awu neh baye, fü ewü areke te-wü teka gü? 9Teka ngü ka-yi, ah kpah bala. Te yi mala ngü reke areke de la, wü kpara ena aje, neh baye baye? Ngü ka-yi ena adi ka-ye baka kükürü ngü. 10Mere bi mö ka wü kpara füh kotö ne ladü fa sü, te di kpikpi ye kpikpi ye, si-ngü gbügbü na kpah kpikpi ye kpikpi ye. 11Te kpara mala ngü fü yi gbü mö ka nguwa ye, te yi je ngü gbügbü de la, yi tï aje si-ngü gbü ngü de te engu mala fü yi la kpah de, angü engu de ganzi kpara.

12Wü di enga wüna, ma wu eyi, gü ba, yi ngbü ele de Nzïla Wazi Me to wazi fü yi teka amere tima di. Te di bala, ah le de yi yi-ta Me, de ah tima Nzïla Wazi ye fü yi, teka fü yi amere wü ngü, te ena ato wazi fü wü bu yi. 13Kpah bala, te Nzïla Wazi Me to wazi fü mü teka aro mö gbü ganzi mö, te wü bu mü je de, de mü yi-ta Me, teka de engu to kpah wazi fü mü, teka de mü wu si-ngü la mini, teka fü mü adi esere sisi na fü wü bu mü. 14Te mü gbo nga Me gbü mö te wü bu mü je de la, fïngangü ka-mü wu si-ngü la nda de. Mü ngbü egbo nga Me dela nzö de wazi ka Nzïla Wazi Me te di emaguma mü. 15Ah le de mü gbo nga Me de maguma mü ꞌburu, de fïngangü ka-mü kpah mini. Ah kpah bala, teka wü ci ka Me. Ah le de yi bï wü ci la de maguma yi, kpah de fïngangü ka-yi mini. 16Te mü ngbü egbo nga Me gbü ganzi mö la, wü gara kpara tï aje ngü la de. Te di bala, wüh tï ale ngü ka-mü la kpah de. 17E-wu neh da, mü ngbü egbo nga Me ereke areke, amba ngü la tï areke maguma wü bu mü de.

18Nda-yi, yi ngbü egbo nga yi, gü ba, ani wu da ero mö gbü mö te Nzïla Wazi Me sere fü ani ne fa sü. Amba nda-ra, ma gbo nga ïrï Me fa sü, angü ma ngbü ero mö gbü mö, te Nzïla Wazi Me sere fere, fa yi ꞌburu di ka. 19Amba te ah esüka wü kpara la, ma le adi emala ngü, te wü bu ra tï eyi adi eje ꞌburu. Te ma mala di bü mba enga ngü cüküꞌdaye, te wüh tï eyi aje sisi na la, ah reke cu fa sü, fa mere bi wü ngü, te wüh tï aje sisi na de ne.

20Wü di enga wüna, yi fï nga ngü ne mbi mbi mbi. Yi ce fïngangü ka wü jaji asidi. Ah le de maguma yi ngbü baka nda wü jaji, angü wü jaji ti ngü emaguma wü nda-wü de. Amba teka fïngangü, yi ngbü baka wü cögbörö kpara de fïngangü gbü nzö wü. 21Yi ngbü efï nda-yi, gü ba, ani de kpeke kpara, teka te ani ngbü ero mö gbü ganzi mö, te Nzïla Wazi Me sere fü ani la, te wü bu ani tï aje nda-wü de ne. Me mala teka ngü la gü neh fe? Wüh ba ta gbü *Ngari Me, gü ba dene, “De-ni, Me, ni ena atima wü *ganzi kpara kpaka wü kpara ka-ni, teka ato kuru te ewü. Angü wüh ena angbü emala ngü ka-ni fü ewü gbü ganzi mö, te ewü je ngü gbügbü de. Amba wüh tï ale ngü ka-ni la nda-wü fï de!”14:21 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Yïsaya 28:11-12.

22Te yi biti te-yi teka agbo nga Me, te mere bi yi ngbü ero mö gbü ganzi mö la, ah ena asere fü wü kpara, te ewü le ngü ka Me de, ga, Me ngbü emala ngü la gömö yi me-ye fanü. Amba Me ngbü emala ngü la neh fü wü da? Ah ngbü emala ngü la fü wü kpara, te ewü le ngü kaka de, teka fü ewü awu wazi ka-ni, Me. Amba te kpara ngbü eto ngari Me fü yi, gbü mö te wü kpara je si-ngü gbügbü na kpo la, ngü la ena asere fü yi, gü ba, Me ladü tundu de ani, teka ato wazi fü ani.

23Ah kpah bala, te yi biti te-yi tundu, fü gara kpara biringbö, te le ngü ka Yesu la de, akoro angbü esüka yi, fü yi angbü ero mö ka-yi ꞌburu gbü mö te wü kpara je ngü gbügbü na de la, kpara la ena afï, ga dene, yi ka-yi ꞌburu wü mürü maröfö. 24Amba te engu maka yi te yi ngbü ꞌburu emala ngari Me gbü mö de te engu je kpo la, ngü la ena arï gbü nzönzö. Fü ngü la amofo mamaguma teka wü *siti ngü kaka. Ngü la ena ato kpah mere fïngangü fefe na, fü ah afü maguma ye. 25Teka ne de, te ngari Me la maka ngü te kpara la wo awo emaguma ye, ah ena ato cürü fefe na afa sü, teka te engu je ngü la cu gömö kpara de te to ngari Me la. Teka ngü la, engu ena andaꞌba te-ye engagira Me, gü ba, “Fanü Me ladü de yi tundu.”

Dene ngü te yi ena adi emere, te yi biti te-yi,

teka agbo nga ïrï Me la

26Wü di enga wüna, nih ena amere baye, te nih biti te-nih teka agbo nga Me la? Ah le de yi mere wü ngü ꞌburu te züka kaje. Te gara kpara esüka yi ena adi de ci emaguma ye teka agbo nga Me di la, ah mbi. Anga, te nda gara kpara nda-ye di ngü te koro kpaka Me, teka arï wü bu ye di la, ah esiti de. Anga te gara kpara kpah de nda-ye ngü, te engu ele amala gbü ganzi mö, te gara kpara nda-ye di kpah ladü te je si-ngü la, amala fü wü bu ye la, ah esiti kpah de. Amba gbü ngü la ꞌburu, ah le de yi gïrï mene ngü de te ena ato wazi, fü ah areke maguma wü kpara ꞌburu. 27Te wü kpara ladü ꞌbasu, anga bata, te ewü ele aro mö gbü ganzi mö la, ah le de wüh mere ngü la biri biri. Ah le kpah de gara kpara mala si-ngü la fü wü bu ye. 28Te kpara te ena amala si-ngü la fü wü kpara nda ma la, ah le de wüh mala ngü gbü ganzi mö engagira wü bu wü de. Wüh nga tïïï, wüh mala ngü la ciki emaguma wü, angü Me ena aje ngü la me-ye.

29Ah kpah bala, teka mene ewü, de te ewü ngbü eto ngari Me ne. Ah le wü kpara ꞌbasu anga bata. Wü bu wü ngbü nda-wü angbü, adi eje, da efï ngü de te wüh ngbü erï ewü di ne. 30Te gara kpara biringbö ngbü eto ngari Me, fü gara kpara ayia tikpi, teka amala gara ngü te Me sere fefe, te ah bala la, de gina kpara la nga nda-ye anga, teka ace sü fü kiri ye la. 31Te yi ngbü ꞌburu emala ngari Me, ah de züka ngü, amba ah le de yi mala biri biri. Kükürü de, angü ah le de yi je wü ngü la kpah ꞌburu tenga yi, teka amaka wazi gbügbü na. 32Wü kpara te Me ngbü etima ngü te komö ewü, ah de ngü ka-ewü, anga wüh ele amala ngü la neh elaye? Anga, ah le de wüh cï nga wü bu wü, de wüh nza nda-wü ngü feke. 33Me tima nih teka adi ero mö bü ꞌdaaa ne nda de. Ah to gu maguma fü nih ꞌburu, teka adi emala ngü ka-ni, ka Me, te züka kaje. Yi di emere wü ngü ꞌburu mbi, kpah baka te wü gara kpara ka Me gbü wü gara sü ngbü emere ne.

34Ah kpah bala, te yi ngbü ebiti te-yi, ah le de wü würüse nga nda-wü anga. Wüh ro mö esüka wü de. Ah le de wüh di eje wü ngü, baka ta te wüh ba gbü *Ngari Me. 35Te gara ngü ladü, te ewü je reke mbi mbi de la, ah le de wüh du yi-ta wü watï wü sidi, o wüh du eyi kpa ekötï. Angü te wü würüse ngbü ero mö gbü lö-ra, te wüh ngbü eto ngari Me tete la, ah esiti.

36Dela ngü te ma le amala fü yi, yi di emere wü ngü ꞌbe ꞌbe ꞌbe, baka wü gara kpara ka Me gbü wü gara sü ꞌburu. Yi mere e afï, gü ba, “Ani wu ngü fa nda wü bu ani ne,” de, angü yi de gina wü kpara, te yi kpo de ngü ka Me me-yi ne, de. 37Te kpara mala, gü ba, “Nzïla Wazi Me to wazi eyi fü ni,” te ah bala, engu tï eyi ale, ga, ngü de te ma ba ne, ah de ngü ka Miri Yesu Kurisito fanü. 38Te kpara le ngü ka-ra ne de, mü mere e ale ngü kaka-na nda-mü kpah de.

39Wü di enga wüna, dela ngü te ma ele amala fü yi, yi to maguma yi ꞌburu teka adi emala ngari Me fü wü kpara. Amba te wü gara kpara ele aro mö gbü ganzi mö te Nzïla Wazi Me to fü ewü la, yi mere e atïrï ewü de. 40Amba ah le de yi di emere wü ngü la ꞌburu te züka kaje, baka ngü te ena atï kpini gbü jia wü kpara, kpah gbü jia Me.

15

Dene ngü ka züzükü ka wü kpara gbü kpi, teka ngü ka Miri Yesu

1Wü di enga wüna, yi fï la nga kpi bete züzükü ka Yesu Kurisito, ta te a mala fü yi gügü ne. Dela ngü ta te yi le, fü yi adu azoro de kpa yi ꞌbasu. 2Tïtïne yi lala eyi kpekpeke te ngü la. Te di bala, yi ena aküwa aküwa fï mere badi teka ngü la. Amba, te ngü ka züzükü ka Yesu gbü kpi ena adi ta fanü de la, de bane yi küwa kpah de.

3Dela mere kpeke ngü de te ma je gömö Yesu Kurisito, angü Yesu Kurisito kpi teka aküwa nih gbü *siti ngü ka-nih, baka te wüh ba ta gbü *Ngari Me gügü. 4Fü ewü ati engu. Gbü ebabata sïkpï, fü Me ayia azükü engu gbü kpi, kpah baka ta te wüh ba gbü Ngari Me. 5Fü ah asere te-ye fi fü Petero. Fütanga ngü la, fü ah adu kpah asere te-ye fü wü *kpara ka-ye nzükpa de füh ye ꞌbasu ne. 6Sidi nga ngü la, fü ah adu asere te-ye tïne fü mere bi wü gara kpara ka-ye baka kama ꞌburuve (500). Wü kpara la, wü gara ewü dene la fï ladü de jia wü, amba wü gara kpi eyi. 7Fütanga ngü la, fü ah adu asere te-ye fü *Yakobo. Fü ah adu kpah asere te-ye fü wü *mürü tima ka-ye ꞌburu nde.

8Sidi nga wü ngü la ꞌburu, ah du sere te-ye cu fere, angü ma nda-ra tïne baka adu ye, te wüh bï engu duu sidi nga wü di enga ni ye. 9Ma nda-ra baka kpara te koro tïne sidi sidi. Ngü ka-ra baka nda wü gara mürü tima ka Yesu Kurisito ne nda de. Fanü, ah tï ta fü ra angbü baka mürü tima kaka ne de. Angü te enga gina, ma to ta cïnga te wü *kpara ka Yesu Kurisito fa sü. 10Amba fü Me adu awu cïnga ra, fü ah adu afü ra kpara ka tima ka-ye, baka te yi ngbü ewu ra de enatikine ne. Fü engu ato wazi fere teka adi emere tima ka-ye di kpekpeke, afa nda wü gara mürü tima ka-ye ne di ka. Amba ma mere tima la de wazi ka-ra de, Me to wazi la fere me-ye, teka *züka maguma ye.

11Te di bala, zu ngü ka Me ka-ye ngbee biringbö. Anga te ma ena amala fü yi me-ra, anga gara kpara, anga neh da, ah ka-ye fï bü de ngü biringbö.

12Wü di enga wüna, yi fï nga ngü ne mbi mbi mbi, teka ngü ka Me te a ngbü emala fü wü kpara, gü ba, Me zükü Yesu Kurisito gbü kpi eyi ne. Te di bala, ah mere baye, te wü gara kpara esüka yi ngbü emala, gü ba, te wü kpara ka Yesu kpi la, wüh tï azükü gbü kpi nda-wü de ne? Ngü la fanü? 13Te wü kpara tï azükü gbü kpi de la, de bane Yesu Kurisito tï ta kpah azükü de. 14Te Yesu Kurisito ena azükü gbü kpi ta de la, de bane ngü ka Me, te a ngbü emala fü wü kpara ne, ena angbü ka-ye bü töndö ngü kükürü. Kpah bala, teka ngü ka-yi, te Yesu Kurisito ena azükü gbü kpi ta de la, de bane ngü ka Yesu Kurisito, te yi le ne, ena adi ka-ye kpah bü kükürü ngü. 15-16Te ah ena adi ta bala, de bane, wü ngü de te a ngbü emala, teka ngü ka Me, ena adi ꞌburu de wu. Angü a mala, ga dene, Me zükü Yesu Kurisito gbü kpi eyi. Amba te wü kpara tï azükü gbü kpi de la, de bane, Yesu Kurisito tï ta kpah azükü gbü kpi de. 17Te Yesu Kurisito ena azükü gbü kpi ta de la, de bane, ngü ka Yesu, te yi le gömö a ne, ena adi ta de töndö ngü kükürü. Kpah bala, de bane Yesu Kurisito tï ta kpah aküwa yi gbü *siti ngü ka-yi de. 18Te ngü la ena adi ta bala, de bane wü kpara ka Yesu Kurisito, de te ewü kpi eyi ne, wüh ena akpi ka-wü ta fï mere badi. 19Wü di enga wüna, te Yesu tï ta azükü nih gbü kpi de la, de bane cïnga ka-nih ena afa sü.

20Amba, ah bala de! Me zükü Yesu Kurisito gbü kpi eyi fanü fanü! Engu baka gina nguwa te kö eyi, te nih ena awu tete, ga, te wü kpara ka Me kpi la, Me ena azükü ewü kpah bala. 21-22Ta gügü, biri kpara mere siti ngü me-ye, fü Me akïna wü kpara ꞌburu, de wüh di ekpi teka ngü kaka la. Kpara la, ah de gina kundu nih, de ïrï ye *Adama. Amba enatikine, kpara biringbö mere züka ngü eyi, te Me ena azükü nih gbü kpi teka ngü kaka. Kpara la, ah de Miri ka-nih Yesu Kurisito. Nih ngbü ekpi, angü nih ꞌburu de kundu ye Adama. Kpah bala, te nih zu de wü kpara ka Yesu Kurisito la, nih ena azükü azükü gbü kpi kpah bakaka.

23Yesu Kurisito de gina kpara te zükü eyi me-ye gbü kpi. Te gara, gbü sïkpï te Yesu Kurisito ena adu akoro tete füh kotö sene, Me ena azükü nih, wü kpara ka-ye, gbü kpi ꞌburu baka Yesu. 24Fütanga ngü la, ngü ka kotö ne ena anza. Yesu Kurisito ena afa jia wü vügü ka-ye ꞌburu, de wü miri gbü nguwa wü kpara füh kotö ne, kpah bete *Satana de wü kpara ka-ye ꞌburu. Fü Yesu adu ace wazi la fü Me, te di Wö ye. 25Angü Yesu Kurisito ena angbü miri füh wü ngü ꞌburu. Me ena ato wazi fefe, de ah fa jia wü vügü ka-ye di, adu ao ewü esa lö ye. 26Fü engu adu anza ngü ka kpi, teka de wü kpara kaka kpi tïne de, fï mere badi. 27Dela ngü ta te wü *mürü dofo ba gbü *Ngari Me teka Yesu, gü ba, “Me ena ao wü ngü ꞌburu esa lölö.”15:27 Mü ena amaka ngü la gbü Ci ka wü Davidi 110:1. Ngü te wüh ba, gü ba, “Wü ngü ꞌburu ena adi esa lölö,” ne, amba nih wu eyi kpo, ga, Me tï angbü esa lö Yesu nda de, angü Me de kpara, te o engu miri me-ye. 28Yesu Kurisito ena angbü füh wü ngü ꞌburu ba Mere Miri. Fü Me adu angbü tïne me-ye miri gbü nzö Yesu, de wü ngü la ꞌburu. Angü engu to wazi la fü Yesu me-ye.

29Wü di enga wüna, gara ngü kpah dene te ma le amala fü yi. Yi fï nga ngü ne mbi mbi mbi. Te Me tï azükü kpara gbü kpi de la, wü kpara de te ewü za *babatïza teka wü mürü wü, de te wü kpi eyi ne, wüh ena amere baye? Dela ena adi ka-ye bü töndö ngü kükürü.

30Gara ngü kpah dene, de-a, wü *mürü tima ka Yesu, a ngbü ece te-a fü kpi, teka tima kaka, neh teka ne? Te wü kpara tï azükü gbü kpi de la, ah ena adi zu töndö ngü kükürü. 31Wü di enga wüna, ma su wu de. Ma ngbü ece te-ra fü kpi bala, teka ngü ka Yesu Kurisito, kpah teka tadu te ma ngbü emaka teka ngü ka-yi. 32Mere bi wü ngü ngbü embü ra agbü Efeso kpakine efa sü. Ma ngbü egü gü de wü vügü ka Yesu Kurisito, te ewü di baka siti wü nü ne. Ma ngbü emere bala, neh teka ne? Teka de ma maka züka ngü füh kotö ne? Ah bala de! Ma ngbü emere ngü la bala, teka ngü ka Yesu Kurisito. Amba, te Me tï azükü wü kpara gbü kpi kpah de la, tima te ma ngbü emere ne, ah ena adi ka-ye kükürü ngü. Te wü kpara tï azükü gbü kpi ta de la, ah ena areke ta areke, te nih ena agïrï da nih, akoko tadu tïtïne füh kotö ne, angü egambi, nih ena akpi ka-nih akpi fï!

33Yi ceka ꞌbe, teka ngü ka wü kpara te ewü ngbü efiti yi, gü ba, “Wü kpara zükü gbü kpi de,” ne. Yi mere e ale ngü ka-ewü la de. Te yi ngbü engbü de wü siti kpara de bala, wüh ena asiti fïngangü ka-yi ꞌburu. Angü yi wu kpo, gü ba, te e biringbö zi azi esüka wü bu ye la, ah ena asiti gara wü bu ye la ꞌburu. 34Yi ce töndö fïngangü ka-ewü la, yi ce kpah da emere wü siti ngü. Angü ma wu eyi fanü fanü, ga, wü gara kpara ladü esüka yi, te ewü le ngü ka Me de. Ngü la ena ato mere lümü fü yi.

35Wü di enga wüna, wü gara yi le ayi-ta ra, gü ba, “Wü kpara ena azükü gbü kpi, neh baye baye? Anga wüh ena adu amaka gara küte, neh baye baye?” 36Dela töndö yitangü. Yi fï nga ngü la mbi mbi mbi. Te mü ru jia e gbü tö la, küte e la ena azi ka-ye ciki agbü tö, amba mamaguma ena akö ka-ye akö. Ah kpah bala teka nih, wü kpara ka Yesu. Küte nih ena akpi, fü ah azi azi. Fü Me adu azükü nih gbü kpi la, tïne gbü to küte. 37Jia e te mü ngbü eru gbü tö, ah ka-ye kü bü biringbö, anga ah de ndo, anga ah de neh ene. 38Fü Me ato wazi fü jia e la, de ah kö, fü ah aga kpah fï bü baka te Me o. Jia yara ena akö nda-ye fï bü yara. Jia ndo ena akö nda-ye fï bü ndo. 39Kpah bala, küte wü e füh kotö ne ka-ye kpikpi ye kpikpi ye. Küte wü kpara ka-ye kpah kpikpi ye. Küte wü nü ka-ye kpah kpikpi ye. Küte wü lu nda-ye kpah kpikpi ye. Küte wü si nda-ye kpah kpikpi ye. 40Küte wü e de füh kotö ne ꞌburu ka-ye kpikpi ye kpikpi ye. Kpah bala, küte wü e kpa gbü kpï ka-ye kpah kpikpi ye. Susu, de wü ngü ka-ewü kpah ꞌburu ꞌdö kpikpi ye kpikpi ye. 41Süsü ka ra ka-ye kpikpi ye te nda fe. Wü küfara ngbü eci nda-wü aci ndra ndra ndra. Amba wü gara küfara ngbü eci nda-wü cu de wazi, da elofo sü efa nda wü bu wü ka.

42Ngü ka-nih, wü kpara ka Yesu, te nih ena azükü gbü kpi, ena adi kpah bala. Angü Me ena adu afü küte nih, de te nih di di tïtïne ne, kpikpi ye. Küte nih de te nih ngbü di ne, ena akpi, fü ah azi. Amba to küte te Me ena adu ato fü nih ne, ah du kpi nda tïne de. 43Küte nih de te nih di di ne, ah ka-ye küte ka cïnga, ah ka-ye kpah walawala. Amba to küte, te Me ena adu ato fü nih ne, ah ena asu afa sü, fü ah angbü kpah de kpeke wazi gbü ye. 44Küte nih de tïtïne dene ne, ah de e ka füh kotö ne. Amba to küte, de te Me ena ato fü nih ne, ah ena adi de küte ka kpï.

45Ah baka ngü ta te wüh ba gbü *Ngari Me, gü ba dene, gina kpara te Me mere füh kotö ne, ah de kundu nih *Adama. Me o Yesu Kurisito baka eꞌbaꞌbasu kundu nih, amba ngü kaka ka-ye kpikpi ye. Angü Me zükü engu gbü kpi, adu ato to küte fefe na, ah de mene küte te tï akpi nda de. Te di bala, Yesu de wazi teka aküwa wü kpara, te ewü to maguma wü fefe, angü wüh tïne eyi de wü kpara gbü ngunguwa. 46-47Gbü sïkpï te Me mere kundu nih Adama, ah za ta tö, fü ah afo engu gbügbü. Amba teka Yesu Kurisito, gbü sïkpï te Me zükü engu gbü kpi tete, Me to to küte fefe na, te tï akpi de. Küte nih te wüh bï nih di ne, ah ka-ye de e ka tö. Te gara, Me ena ato to küte fü nih, baka nda Yesu. 48Nih, wü kpara füh kotö ꞌburu, nih de wü kundu ye Adama. Küte nih kpah ꞌburu baka nda Adama, de te Me mere gbü tö ne. Amba teka ngü ka-nih, nih nda-nih de wü kpara ka Yesu Kurisito. Te di bala, sidi nga kö nih, Me ena ato to küte fü nih, te di de küte ka kpï, kpah baka nda Yesu Kurisito. 49Amba tïtïne dene, küte nih ka-ye la de küte ka kotö, baka nda Adama. Te gara, küte nih la ena adi tïne de küte ka kpï, baka nda Yesu Kurisito.

50-53Wü di enga wüna, dela ngü te ma ele amala fü yi. Küte nih ka kotö ne tï angbü agbü kpï nda de. Küte nih dene ena akpi akpi, fü ah azi anza ka. Sü ka Me agbü kpï tï anza nda de. Te di bala, ah le de Me to to küte, te tï anza kpah de ne, fü nih. Yi da güje yi te ngü de te ma emala ne. Angü dene ngü de te Me sere fü wü kpara te enga gina la de. Wü gara nih ladü, te ewü tï akpi la de. Angü te gara, te Yesu Kurisito ena adu akoro füh kotö ne tete, ah ena adu amaka ewü fï ezükü de jia wü. Fü Me adu afü küte ewü bü kere baka roto la, akoro di toto gbü sïkpï la. Angü gba kono ena awü, fü wü *kpara ka Yesu, de te wüh kpi eyi ne, ayia azükü gbü kpi, de to küte ewü, te tï akpi tïne de. Amba teka ngü ka-nih, te nih di la ezükü ne, Me ena ato to küte fü nih kpah bala.

54Gbü sïkpï te Me ena ato to küte la fü nih tete, ah ena adi gegege baka ta te wüh ba gbü Ngari Me, gü ba, “Wü kpara ka Me tï akpi tïne de, angü Me nza ngü ka kpi eyi fï mere badi.”15:54 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Yïsaya 25:8.55Nih tï kpah eyi abï ci te kpi, angü Yesu Kurisito fa jia kpi eyi. Wüh ba ta ci la gbü Ngari Me, gü ba,

“Kpi, wazi mü nza eyi!

Kpi, mü tïne de mere miri de.

Kpi, mü tï amörö a tïne de.

Nda-a, a tï akpi nda-a tïne de!”15:55 Mü ena amaka ngü la gbü buku ka Oseya 13:14.

56Wü kpara ngbü ekpe cürü kpi, neh teka ne? Ah teka ngü ka *siti ngü de? Angü wüh wu eyi, gü ba, Me ena ato kuru te ani, teka siti ngü ka-ani la. Nih wu ngü ka kuru la, neh baye baye? Angü wüh ba ngü la ta eyi gügü gbü *Rïrï ka Me. 57Nih gbo nga Me, angü engu tima Yesu Kurisito eyi, akpi, teka afa nih gbü kpi la.

58Te di bala, wü di enga wüna, yi rü kpekpeke, fü yi azoro ngü ka Me de kpa yi ꞌbasu. Yi o maguma yi teka amere tima ka Yesu Kurisito. Angü tima de te yi ena amere la, ah tï angbü kükürü de. Yi ena amaka takpa ka-yi te gara, gbü *adu sïkpï te Yesu ena adu akoro tete na.

16

Dene ngü te ma ele amala fü yi, teka ngü ka mabiti jiase,

teka wü mürü cïnga agbü Yerüsalema

1Te yi le aro jiase, teka ale ta-ngü di te mene wü *kpara ka Yesu Kurisito, te ewü di de mürü cïnga agbü Yerüsalema ne la, ah le de yi mere baka ta te ma mala fü wü kpara ka Yesu Kurisito, agbü Galatïya ne. 2Gbü wü sïkpï ka Me ꞌburu, yi di engbü kötö, fü yi afï la nga wü e de te Me to fü yi gbü wü sïkpï la. Fü yi adu aza bete jiase la, ao kpikpi ye, teka wü mürü cïnga. Teka te ma ena akoro tete kpaka yi kpala la, de jiase la di ladü nzo. Angü te yi ena akpo angbü ero e la, o ra di ladü kpala la, ah tï areke de. 3Ah le kpah de yi fe kpeke wü kpara, te ewü ena aza jiase la, anü di agbü Yerüsalema. Te ah bala, te ma ena akoro tete kpaka yi kpala, ma ena aba köcökpa ato esaka wü kpara la, de wüh nü di, wüh to fü wü kpara ka Yesu Kurisito de agbü Yerüsalema de kpala ne. 4Amba te ah tï kpah fü ra anü mini la, ma ena adu ale kaje tundu de ewü.

Dene ngü ka ndoro ka-a

5Wü di enga wüna, ma ele anü aceka yi kpala. Amba ah le ta de ma fü to agbü Makedoniya feke, teka agü jia ra te wü *kpara ka Yesu de kpala. 6Sidi nga ngü la, fü ra adu akoro angbü mba kpaka yi kpala teka bi sïkpï. Anga karanga ena anza te ra kpaka yi sela? Ma wu la de. Angü ah le de yi le ta-ngü te ra, te ma ena ayia anü agbü wü gara sü tete, anga ah ena adi neh lö sü lö ya? Ma wu kpah de. 7Te ma ena akoro kpaka yi kpala tïtïne la, ma ena ara mba sïkpï ꞌdongoni, baka rara ka Me16:7 Rara ka Me, te wüh mala nganga na ne, ah de poso anga izibuwa. ꞌbasu, anga bata. Dela, ah tï de. Te ah ꞌbe gbü jia Me la, ma ngbü ele teka ara mba kpaka yi sela teka bi sïkpï. 8Ma le angbü gbü Efeso sene zalü akoro gbü sïkpï ka *Petekosïta, sïkpï ta te *Nzïla Wazi Me koro tete. 9Kükürü de, angü Me ü kaje eyi fere, teka de ma mere tima ka-ni sene kpekpeke. Amba wü vügü ka-nih kpah ladü kpakine. 10Ma ena atima Timoteyo kpaka yi kpala tïtïne. Te engu koro eyi kpaka yi kpala la, yi za engu gbü mürü de züka maguma yi. Angü engu de kpara te ngbü emere tima ka Yesu Kurisito kpekpeke kpah baka ra. Yi mere e ato cïnga tete na de. 11Yi mere e akpa ngü kaka kpah de. Yi mere ngü fefe na ꞌbe, teka de engu du kpaka ra kpakine de gu maguma. Angü a ena angbü kpakine da ecï nganga, de wü gara wü di enga ni nih.

12Teka ngü ka enga ni nih, Apolo, ma mala ngü fefe na eyi kpekpeke, de engu yia kere, ah nü aceka yi kpala. Amba ngü la tï te nga jijia na de. Engu ena adu akoro kpaka yi kpala sidi, te engu maka züka sïkpï eyi la.

Dene adu ngü ka-ra

13Wü di enga wüna, yi ceka ꞌbe. Yi zoro ngü ka Yesu Kurisito de kpa yi ꞌbasu. Yi kpe cürü de. Yi rü kpekpeke. 14Yi di emere wü ngü ka-yi ꞌburu, da ele te-ye ale.

15Yi wu Setefanü de wü kpara gba ye ꞌburu kpo. Wüh de gina wü kpara gbü sü ka-yi kpala,16:15 Ïrï nga nzö sü ka wü Korïnito la, ah de Akaya. te ewü to maguma wü fü Miri Yesu. Fü ewü ato te-wü kpah ꞌburu teka adi ele ta-ngü te wü *kpara ka Miri Yesu. Wü di enga wüna, ma ngbü emala ngü ne fü yi kpekpeke, gü ba, 16ah le de yi di eje ngü gömö wü Setefanü, kpah gömö mene wü kpara, te ewü to te-wü teka adi emere tima ka Yesu kpekpeke, baka wü Setefanü ne. 17Ta te wü Setefanü, Forotünatü bete Akayakasï koro tete na kpakine ne, ma ngbü ta de tadu da egbo nga ewü. Angü ah ngbü ge baka te ma wu yi, wü kpara ka Korïnito, ta eyi ꞌburu la. 18Wüh to wazi fere, kpah baka te ewü ngbü eto fü yi ne. Te di bala, ah reke fa sü, te yi ena adi ecu ngü wü kpara de bala, angü wüh de kpeke wü kpara gbü tima ka Yesu.

19Wü *kpara ka Yesu Kurisito agbü Asïya kpakine ne to mandï fü yi fala de. Akuwila ake Pïrïsïla to mandï fü yi kpekpeke de ïrï Miri Yesu Kurisito, kpah de wü kpara ka Yesu Kurisito te ewü ngbü ebiti te-wü agba wü Akuwila ne. 20Wü di enga ni yi ꞌburu guvu Yesu Kurisito to mandï fü yi. Yi faka te-yi esüka yi da ra.

21Dene mandï ka-ra, Pawülü, te ma ba cu me-ra de kpa ra fü yi. 22Teka mene wü kpara, de te ewü le ngü ka Miri Yesu de ne, ah le de Me to kuru te ewü. Wayi, Miri Yesu, mü du edu, mü koro füh kotö ne kere! 23Ah le de Miri Yesu ngbü de yi, de ah to wazi fü yi, de *züka maguma ye. 24Ma le yi eyi ꞌburu de maguma ra biringbö, teka ngü ka Yesu Kurisito. Dela adu ngü ka-ra, Pawülü. Ah rü baka e dela.