San Marcos

San Marcos

¹ Hàp tààjna lates silààt tà ’is, tà yààme Jweesus Kilíistoh, tà Yooslhàs. ² Màànhyej tà ’íihi lahiih ’nolhààmet tà Yoosqasilàtwop’ante lheey ’Iisáyas yààmeh, tà yok: Lhek yahínhyah, ’okyeenhla ’ooqasilàtwo’, tà t’ikyuunhla’ahilà’. Lhaam’, ’iwaaq’lhathilahkyà ha’nààyij, tà ’íikye tà lataatakye’. ³ Pitsaaje ’noopaq tà túmho ts’ani’, tà yok: Waaq’lhatayhkyà ’Noowuk la’nààyij, ’omay’is’aalhóho la’nààyhitas. ⁴ Wet máatkye’, hi’no tà lheey Jwàành, ’iwop’ante’noonahyája’, tà ’íihip’ante ts’ani’. Wet yààmlhipej tha yok: ’O’elh kyek lhaa’itílhqat, wet ’àp ’nonaahyenh, wet hààpqhila-k ’notààyhtho laqeeyis. ⁵ Wet nilhóoqp’ante wikyi tà ’íihi honhaatlhip tà lheey Jwuuléyah, wet nilhóoqej Jweelusalenlheleyh, yikhen tà yahóoyeh. Wet tà lhaa’ijwelejen laqeeyis wet, Jwàành ’inaahyenhen’, tà ’íihi teewok tà lheey Jwoolan. ⁶ Wet Jwàành, ta’wúuyhip’ante ’itshààwet’woleyh. Wet laqaawaq tsàànt’àj, tà hits’uulhqatlhámej. Wet lhàqp’ante kyoolh wet ’aqààyek. ⁷ Wet yààmlhipej tha yok: - ’Imààlhkye ’oo’nàyij ’o’eelh tà la qhaajyhayaj yààm’pe ’ooqhajyhayaj. ’Olhaam’, tok ’ot’uhaa wétej kyek ’ot’uup yejkyà laniisàhest’aqay kyek ’olaan kye’. ⁸ Máatkye’, ’olhaam wet, ’onaahyen ’ameyej ’inààt, tha hàp tà lhaamhla-k ’inaahyen ’ameyej Yoosyalh tà ’isi’. ⁹ Wet ’ijwaalasp’antékye wet, nààm Jweesus, tà tâlho Waalileyalhip tà lheey Naasalet, wet Jwààn ’inaahyenh, tà ’íihi Jwoo lanh. ¹⁰ Wet tà Jweesus ’inúuphà’, tà tâlho ’i nààt, wet hi’weene puule tà lhaahi ky’enhi’. Wet ’àp hi’weenhlà Yoosyalh tà ’inuuh kyà’, tà màành yej’iwóye hooki naj, tà yahoo’pe lhaamtsih. ¹¹ Wet pitsaaje ’noopaq, tà túmho puule’, tà yok: - ’Aahâpe ’olhààs tà ’oohumnek, ’aam wet, wuujw tà ’o’aqààjlhi ’ámej. ¹² Wet màànhyejp’antetso’ tha’, Yoosyalh yahàànho ts’ani’. ¹³ Wet ’íihip’ante ts’ani’, ’ijwáalas ’íihi tumwek tijwek. Wet ’íihi tà ’ahààttaj yeelhteh. Wet ’íiyej ’itshààtay tà ts’aniilheleyh. Wet Yooskyenhayh, taky’óoteh. ¹⁴ Wet tàjp’ante Jwàành pajkye ’nop’óohi wet, Jweesus nekho Waaliléyah. Wet yààmejlhi silààt tà ’is, tà yààme Yoosniyat yaj. ¹⁵ Yok: - Pajkye nikyâàte lawhààyh, wet Yoosniyatyaj pajkye toott’a’ameyho’. ’Aatilhqatayhen’, wet ’ekhaayaye silààt tà ’isnah. ¹⁶ Wet tàjp’ante Jweesus ’inúuke lhiip teewokitaj tà ’íihi Waaliléyah, wet hi’ween Siimonh, wet lhà’ya lapuuhjwah, tà lheey ’Aanles, tà lhaamelh ’ithat’inâàte t’aajnhates; tsi lhaamelh, hàp tà lakyuumet. ¹⁷ Wet Jweesus yààme lhaamelh tha yok: - Lhuuyayh, nekaay’nóke’; wet ’o’ayenhlaniwóoqayej wikyi’. ¹⁸ Wet thahya’ tha’, lhaamelh hi’nàyt’aqáatsi t’aajnhates, wet yikhen tà yikkye’. ¹⁹ Wet ’àp yâmhajqanhi’ tha’, hi’ween Jwaakówoh, tà Seewelewo lhàs, wet lhà’ya Jwàành, tà Jwaakó wo lapuuhjwah. Hààte lhaamelh ’íihi lahiih, tà ’itseek wethà t’aajnhates. ²⁰ Wet Jweesus t’ààne lhaamelh. Wet lhaamelh hi’nâàyhi ’noohih lajkyah, Seeweléwoh, lhà’ya la kyuumhyenhayh. Wet lhaamelh yikkye’. ²¹ Wet lhaamelh tiyâàjop’ante Kapeelhna’umh. Wet nikyàà te pej ’ijwáala tà ’not’eelaq’wet tha’, lhaam tiyààjkyàjwi ’not’aalh yaj’wet, wet ’iwolakyuujwanhyája’. ²² Wet wikyi’ ’inúuyejphà lakyuujwanhyaj. Tsi hàp tà wuujw laqhaajyhayaj, tà ’iwolakyuujwanhyája’, tok màànhyej’iwóye wikyi tà ’nootshànhaywos. ²³ Tha hàp tà ’íikyep’ante hi’no tà ’nookya tà qóoq’ayeh ’íihi’, tà ’iikyàjwi lhaamelh t’aalhyaj’wet. Lhaamtso’ tha waatanej tà t’àành, ²⁴ wet yok: - ’Eeh, kyi hààte tà ’aalat’uytho ’olhaamelh, Jweesus tà Naasalet lhele’? Hà laneek’noyehen tà latààyhet’nohe n’? ’Ohaa nejt’at ’àp háats’i tà ’aahâpe’, tsi ’aahâpe Yoos t’aamajk yet. ²⁵ Tha hàp tà Jweesus yààhâyet’et’ tha yok: - Ky’eet, màky’ooye lhaamtsih! ²⁶ Wet ’nookya tà qooq’ayetso wet, ’ààytaji tà ’isiikyâthi’. Wet t’ààn’ tha ’ààytaji lapaq, wet ’inúuphà’. ²⁷ Wet nilhóoqej wikyi tà ’inúuyejphà’, yàt paj tha ta’yààtshanlhamele’ tha yok: - ’Àp háats’i ’imaaktsoh? Kyi màànhyej ’nookyujwanh yaj tà neeky’enah? Tsi lhààmet, wuujw laqhaajyhayaj tà ’íihi’, yàt hàp ’nookyalh tà qóoq’ayeh, tà taky’aahúye tà ’isúukunh. ²⁸ Wet tháhya’ tha’, latooyaj neky’e ’yaajpe nilhoq honhat tà lheey Waaliléyah. ²⁹ Wet tà lhaamelh ’inúuphà’, tà tàlhkyàjwii ’not’aalh yaj’wet, wet lhaamelh yahóoyep’ante Siimonh wet ’Aanles lawuuke’, wet Jwaakówoh, wet Jwàành, yikkye’. ³⁰ Wet ’íihi tà Siimonqatelah ’imààqatsih, tà t’àj kyaayo’. Wet tháhya’ tha’, lhaamelh ’ijweenho Jweesus. ³¹ Tà màànhyejtso wet, lhaam yahóoyeh, wet takyuuma takey’, wet ’ineeyhetphà’. Wet tháhya’ tha’, tajwaatshi tà t’àj kyaayo’. Wet waatanej tà taky’óote lhaamelh. ³² Wet tà nikyâàte tà honaatsi’, tà pajkye tajwaatshi tà ’ijwáala ’yuy’, wet ’nohààne lhaam’ nilhóoqej lhaamelh tà lhaa’ilàthen’, wet wikyi tà ’nookyalh’íhikye’. ³³ Wet nilhoq wikyi tà lhaayahutwek, tà ’íihi huppe’. ³⁴ Wet lhaam’, ’ikyeesthen wuujwpe wikyi tà t’inhaayahay ’weenhakyelhámej. Wet wuujw ’nookyalh tà yookeskyéphà’. Wet Jweesus ’iwaahnhiyéjt’a ’nookyalh kyek taahuy’, tsi hàp tà lhaamelh nitààjwé lej. ³⁵ Wet tà neeky’ejwámlajwaj, tà qamaj honaatsi’pe honhat, wet ’inúuphà’. Wet yik tà tiyâàjo ts’ani’. Wet ’íihi tà t’aalh. ³⁶ Wet Siimonh, lhà’ya ’iyhàj tà ’íiyej, naqeelhkyetshi tà yahààn Jweesus. ³⁷ Wet ’ijwiit tha’, lhaamelh ’ijweenho’ tha yok: - Nilhóoqej wikyi tà t’uu’ámkye’. ³⁸ Wet yààme lhaamelh tha yok: - Mààh, ’ineekhen’, ’inaatiyâje wikyii’wetes tà tóott’a’. ’Olhaam wet, t’uhlà-k àp ’oyààmhilhina qanhih; tsi hàp tààjtso ’imak tà tameenej tà ’onààmh. ³⁹ Wet màànhyejp’antetso’ tha’, ’ilúunkye nilhoq Waaliléyah. Wet yààmlhit’apej, tà ’iikyàjwi lhaamelh t’aalhyaj’wetes. Wet yookeskyéphà ’nookyalh tà ’íihikye wikyi’. ⁴⁰ Wet ’íikyep’ante hi’no tà ’amoostas ’ilàành, tà yahóoye Jweesus. Wet ’iniityenh, wet laqaamkyetey ’itíihi honhat tha yok: - Kyek lawóoye wet, lahanejlawooynéje-k laleej’nóyej ’ooqa ’mos. ⁴¹ Wet Jweesus ’ilààte tà hip’aattsenh. Wet ’ipiiyne takey’, wet takyuum’pe’. Wet yok: - ’Eeh, ’owóoyeh, ’is kyek nojw ’aqooq’hayaj. ⁴² Wet tháhya’ tha’, tatâàyhit’ tà ’íihi ’amoostas. Wet ’ikyees. ⁴³ Wet Jweesus ’iléeyejt’et’ tha’, ’ijwiitsenej tà ’ijweenho’ tha yok: ⁴⁴ - Lhek yahínhyah, hiyéja lajweenho hi’not’a-k hâàpe’. Tha mààh, ’aapàyne ’noohusewo’. Wet tà lakyees wet, t’uhlà-k lhaakyâje ’aqaathatkyà’, la’waawulhatlà ’imak tà Mooysesp’ante ’isúukunh. Wet hààpqhila tààjtso-k wikyi yahaanej tà nojw ’aqooq’hayaj. ⁴⁵ Tha hàp tà yíkp’anteh, hi’nootsoh, wet waatanej tà ’ijweelh pe wikyi’; wuujw tà yààmejlhi ’imak tà Jweesus yeeneh. Wet hàp tà tameenej Jweesus tà nemhit’ ’iwoohyáye kyek tiyâàje wikyi’. Tajlháme tà ’ilhíipe wikyi’, wet ’iihit’at honhaates tà ts’aniis. Wet wikyi’, tàlhóomkye la’weetes, wet yikhen tà yahóo yeh.

¹ Wet tajwaatshíp’ante ’ijwáalas ’iyhàj tha’, Jweesus ’àp tiyâàjo Kaapelhna’umh. Wet ’nohaanej tà ’iiqatsih, ’íihi la’wet. ² Wet tháhya’ tha’, wuujw wikyi tà lhaayahutwek, yàt paj tha tok la’wet ’ilhaamejíkye’, tà ’íihi huppe’. Wet lhaam yààmlhih, wet ’ijweenhómkye ’nolhààmet. ³ Wet ’íikye ’iyhàj tà yahóoyeh, tà yahààne ’eelh tà taq’ee jwíkye’. Tumwek lhaamelh tà tilhàj. ⁴ Wet hàp tà wúujwp’ante wikyi’, wet hàp tà tameenej tà lhaamelh tok ’isaaqaneh. Wet màànhyejt’et’tso tha’, lhaamelh ’ijwooynho huplheetekky’o’, tà yiiwitpe Jweesus. Wet tà lhaamelh ’iléeyej tà ’itooyen wet, ’ipiiyenhkyà hi’no tà taq’eejwíkye’, tà ’imàà’pe lamààwet. ⁵ Wet Jweesus hi’wéent’et’ lhaamelh t’ekhaahyaj tha’, yààme hi’no tà taq’eejwíkye’ tha yok: - Yàs, ’aqeeyis pajkye ’notààyhet’ámho’. ⁶ Tha ’iit’et’qatsi ’nootshànhaywos ’iyhàj, tà tapààkyéphà’. Wet lhaamelh latiikyunhayaj ’íihikye t’ootlelis tha yok: ⁷ - Kyi hààte hi’nootsi tà ’iwooynejetso lhààmet? Lalààkwyhanhyaj tà yààmeh, tà ’itíiye Yoos. Tsi hàp tà’, ’àp háats’i-k yahanej’iwooynéje-k ’itààyhet ’nooqey’? Tajlháme Yoos. ⁸ Tha hàp tà Jweesus, nitààjwélej latiikyunhayahay tà lhaamelh ’itii lhámhikye’. Wet taahúyej tha yok - Kyi hààte tà lawooynayejetso ’atiikyunhayahay tà latiiyay’ameyhíkye’? ⁹ ’Àp háats’i ’imak kyek nii’tháya’? Hà nii’tháya kyek ’oyààme hi’no tà taq’eejwíkye kyek ’oyok: ’Aqeeyis pajkye ’notàà yhet’ám ho’, wok kyek ’oyok: Néephà’, kyúma ’amààwet, wet mààh? ? ¹⁰ Tha hàp tà ’aameyh, t’uhlà-k lahaanayej tà Hi’noolhàs, tà ’ihonhaatenah, laqhaajyhayaj’íhi-k ’itààyhthen ’nooqeyis. Wet hàp tà tameenej tà ’oyok (wet neky’e yààmét’et’ hi’no tà taq’eejwíkye’): ¹¹ ’Aam tà ’ojweelh’ámho’: Néephà’, kyúma ’amàà wet, wet mààh, ’àpilhha’wéeteh. ¹² Wet màànhyejt’et’tso’ tha’, tháhya’ tha néephà’, hi’nootsoh. Wet takyúuma lamààwet, wet ’inúuphà’, ’íikye tà tataakye nilhoq wikyi’. Wet tameenej tà nilhóoqej tà ’inúuyejphà’, wet ’iwuujwyen Yoos tha yok: - Ky’áhyamhaj kyek ’olhaamelh ’o’ween ’imaayek kyek màànhyejtsoh. ¹³ Wet tàjp’ante tajwaatshi tààjtso wet, ’àp yik tà ’inúuke teewokitajlhip. Wet nilhóoqej wikyi tà yahóoyeh. Wet lhaam’, ’ikyuu jwa nhen’. ¹⁴ Wet tà yikt’aat tà ’iwola’weekyája’, wet hi’wéenp’ante Leewih, tà ’Aalhjwewolhàs, tà tapààphà’pe ’noowej’wet tà ’iiwhàye hup tà hâàpe la’wet wikyi tà takyuumhlà kyiinajt’àj tà ’notiisqanejpe ’noowomhayh. Wet Jweesus yààme’ tha yok: - ’Is kyek laneek’nóke’! Wet Leewih, néephap’anteh, wet yikkye’. ¹⁵ Wet ’iitajqa wet, Jweesus t’ek tà ’íiyej Leewi’wet. Wet ’íikye wuujwpe wikyi tà kyiinajt’àjwos, wet qeeyislànhayh, tà lhaamelh ’àp ’íiyej ’nolhàq’wet, tà takyuujwíyej Jweesus wet laky’oot jwas. Tsi hàp tà wuujwpe wikyi tà yikkye lhaam’. ¹⁶ Tha hàpet’ tà ’nootshànhaywos wet jwààlisewolhayis hi’weene Jweesus tà takyuujwíyej kyiinajt’àjwos wet wikyi tà laqeeyis’íhi’, wet lhaamelh taahúyej Jweesusky’otjwas tha yok: - Kyi hààte tà lhaam takyuujwíyej kyiinaj- t’àjwos wet wikyi tà laqeeyis’íhi’? ¹⁷ Wet Jweesus ’ilààtét’et’ tààjtso’ tha’, yààme’ tha yok: - Qhiit’a wikyi tà lajt’inhaayahaya’, kyek ’iwaatlà qakyaa wo’, tajlháme wikyi tà t’inhaayahay’íhikye’. Tok hàp kyek ’oneke wikyi tà ’iskyee’alhóho’, kyek ’ot’ààneh, tajlháme wikyi tà laqeeyis’íhikye’. ¹⁸ Wet Jwàànkyujwanhayh, lhà’ya jwààlisewolhayis lakyuujwanhayh, lhaa’ikyuyuhthénp’anteh. Wet ’iyhàj yahóoye Jweesus tha’, ta’yàà tshane’ tha yok: - Kyi hààte tà Jwàànkyujwanhayh, wet jwààlisewolhayis lakyuujwanhayh, lhaa’ikyuyuhthen’, wet ’akyuujwanhayh, tok lhaa’ikyu yuhthen’? ¹⁹ Wet Jweesus nikyúulho lhaamelh tha yok: - Kyi màànhyej? Hà ’iwóoye-k lhaa’ikyuyuhthen wikyi tà ’íiyej ’noowhayehyaj, tà qamaj ’iiqatsi ’eelh tà tawhaa yeh lah? Tà qamaj hi’no tà yeenlhi lawhaayehyaj ’íiyej lhaamelh, wet tok ’iwóoye-k lhaa’ikyuyuhthen’. ²⁰ Tha hàp tà ’iihikyela ’ijwáalas kyek ’nosóoyej lhaamelh lahuumnek. Wet ’ijwaalas’leni wet, neeky’ehla-k lhaamelh lhaa’ikyuyuhthen’. ²¹ ’Iihikyét’a hi’no-k ’iwolaky’aahjwáya weesaj tà lawuumek kyek hip’óoyeji lhiip tà neeky’eyik. Tsi kyek màànhyejtso wet, lap’ot tà neeky’eyik, ’itoonhi weesaj ta lawuumek, wet nemhit’ qohyaj latoowej. ²² Wet ’iihikyét’a hi’no-k ’itsâàyho hat’es tà neeky’eyik lahii tà lawuumek. Tsi kyek màànhyejtso wet, hat’es tà neeky’eyik, ’yáajo lahiih, wet nitsày hat’es, wet lahiis ’ipooj-hen’. Tha mat hat’es tà neeky’e’, t’uhlà kyek ’notsààyhómkye lahiis tà neeky’eyhis. ²³ Wet ’ijwaalap’ante ’not’eelaq’wet tha’, lhaam ’inúuket’et’ yaakyu yaj. Wet lakyuujwanhay waatanej tà yikeejt’at tà ’ilaankye huplhaay. ²⁴ Tà màànhyejtso wet, jwààlisewolhayis yààme’ tha yok: - Lhek yaahinh, kyi hààte tà ’akyuujwanhay yeenlhi ’imak tà niitajáho la’wet, tà hâàpe ’ijwáala tà ’not’eelaq’wet? ²⁵ Tha hàp tà lhaam’, yààme lhaamelh tha yok: - Hà ky’áhya-k lateetshanay ’noolesaynek tà yààme ’imaayekp’ante Laawit yeenlhih, tà laneeky’e thayaj’íhi’, tà ’àp ’ilààte tà nikyuuyu’, lhà’ya ’iyhàj tà ’íiyej. ²⁶ Tsi hàp tà ’ijwaalasp’ante ’Aawyatalh tà ’noohusewo tà lhàmhyah, wet Laawit tiyààj kyàjwi Yooswuke’, wet tujwen pààn tà ’notíikye tà tataakye Yoos, tej tà qahâàpeya-k ’nowaahin kyek ’notujw; tajlhámet’ ’noohusewos tà ’iwóoye-k tujw. Tha hàp tà lhaam wet, tujw, wet ’àp hi’weenhómkye ’iyhàj tà ’íiyej. ²⁷ Wet Jweesus ’àp yààme lhaamelh tha yok: - Hi’no’, tà tameenej tà ’noyeenlhíp’ante ’ijwáala ta ’not’eelaq’wet; qhiit’a ’ijwáala tà ’not’eelaq’wet kyek tameenej kyek ’noyeenlhi hi’no’. ²⁸ Wet tà màànhyejtso wet, Hi’noolhàs, ’àp hààte hâàpe ’ijwáala tà ’not’eelaq’wet lawuuk.

¹ Wet Jweesus ’àp yaakyâjo tà tiyààjkyàjwi ’not’aalhyaj’wet. Wet ’íikyep’ante hi’no tà takey ’iwehyáalha tà tamkyày’, tà lhaam ’àp ’iikyàjwi ’not’aalhyaj’wettsoh. ² Wet tà hâàpe ’ijwáala tà ’not’eelaq’wet wet, lhaamelh ’itee tshan t’at Jweesus kyek ’ikyeeset. Tsi hàp tà lhaamelh t’uuket’at la’nààyij kyek t’isuujwqáneh. ³ Wet tà màànhyejtso wet, Jweesus yààme hi’no tà takey tamkyay’ tha yok: - Néephà’, hóho lakyoowejnah! ⁴ Wet yààme lhaamelh tha yok: - Hà t’uhaawétej kyek ’noyeenlhi ’imak tà ’is, wok ’imak tà qanii’ísa’, ’ijwáalas tà ’not’eelaq’wet? Hà ’iwóoye-k ’no jwaayhet, p’íiya’, ’noo’watshankyeyaj, wok ’nolàành? Tha lhaamelh tok taahuyhen’. ⁵ Wet Jweesus, ’iyaahínp’ante lhiipeyh, wet jwitsáajej lhaamelh. Wet lajwiitahayaj’íhi’, tà hi’ween lhaamelh tà hit’uunhthen t’ootlelis. Wet taahúyej hi’no’ tha yok: - Piyeen ’akey’! Wet ’éelht’et’ ’ipiiyenh. Wet ’ikyees takey’, wet neky’e màànhyej’iwóye takey ’elh. ⁶ Wet jwààlisewolhayis ’inúukephàp’anteh, wet lhaayahutwek, tà lhà’ya wikyi tà lhaa’ithatkye ’Eelóles. Wet lhaamelh ’iwolakyoowhayáyej kyek ’itààyhet Jweesus. ⁷ Tha hàp tà Jweesus lhaa’itiyejqanhiky’oye wikyi’, wet tiyâàjep’ante teewokitaj, lhà’ya lakyuujwanhayh. Wet wúujwp’ante wikyi tà yahàành, tà tâlhe Waaliléyah. ⁸ Wet ’àp ’íikye wikyi tà tâlhe Jwuuléyah, wet Jweelusalenh, wet ’Iiluméyah, hààte ’iyhàj tà tàlh’weekyéhi Jwoolanh, wet ’iyhàj tà tâlhe honhaates tà ’noyok Tíiloh, wet Siilonh. Tà ’nohaanej ’imak tà wuujw tà ’is tà Jweesus yeenlhi wet, wúujwp’ante wikyi tà yahóoyeh. ⁹ Wet lhaam’, taahúyej lakyuujwanhay’ tha’, ne’te-k ’iwaaq ’lhatkyà ’noohih. Tsi hàp lham tà’, ’nowaaky’oye kyek wikyi tà wuujw hip’áajthi’. ¹⁰ Tsi hàp tà wuujwpe wikyi tà lhaam ’ikyeesthen’, wet hàp tà tameenej tà nilhóoqej lhaamelh tà ’ààytes’íhikye’, ’iniityen kyek ’isaaqane kyek ’itsoq. ¹¹ Wet ’nookyalh tà qooq’ayetsoh, hàpet’ tà hi’weenhlà’ tha’, taqhoos kyàjwih, ’íikye tà tataakye lhaam’. Wet lhaamelh ’iwolapáaqasa’ tha yok: - ’Aahâpe Yooslhàs. ¹² Tha lháamt’et’ ’ijwiitsenej lhààmet tà tok ne’te-k lhaamelh ijweelh. ¹³ Wet yahoo’pép’ante kyeenaj. Wet t’ààne ’iyhàj tà lhaam yaqaalelhtehen’. Wet lhaamelh yahóoyeh. ¹⁴ Wet t’âàhip’ante wikyi tà ’íihi tijwek ’ii’pe nitàk, kyek ’iihiyeja lhaam’, wet kyek ’àp hààpqhila-k ’ikyeenhlakyàjwi ’nolhààmet, kyek yààmejlhih, ¹⁵ wet kyek ’àp laqhaajyhayahay’ihihla kyek ’ikyeesthen ’not’inhaayaj lànhayh, wet ’àp ’inuuhatkyéphà ’nookyalh. ¹⁶ Wet hàp tààja lheeyis lhaamelh tà yaqaalelhtehen’: Siimonh, tà lhaam ’iwuunitej Tuuntehen’, ¹⁷ wet Jwaakówoh, tà Seeweléwolhàs, wet Jwàành, tà Jwaakowopuh jwah, tà lhaam ’iwuunitej lhaamelh Boanerges (’nolheeytso wet, ’inúuphà’ tha yok Peelhayles ), ¹⁸ wet ’Aanles, wet Jweelípeh, wet Waaytolomeh, wet Maatéwoh, wet Toomas, wet Jwaakówoh, tà ’Aaljwéwolhàs, wet Taaléwoh, wet Siimonh, tà hâàpe ’elh wikyi tà ’noyok ’askyeentses, ¹⁹ wet Jwuulas ’Iiskalyóteh, tà hâàpe hi’no tà yaakyàjila Jweesus. Wet lhaamelh nikyâàtep’ante la’wet. ²⁰ Wet màànhyejtso’ tha’, wikyi yaakyâjo tà lhaayahu twek, yàt paj tha lhaamelh tok hi’ween latáamsek, tà jwetaj t’ekhen’. ²¹ Wet hàpet’ tà ’iyhàj yahaanej wet, neke tà ’ikyàj. Tsi hàp tà lhaamelh yok: - Nemhit’ hâàpe lhaam’, kyek ’iilhámhi’. ²² Tha hàp tà ’nootshànhaywos tà tâlhe Jweelusalenh, yààméje’ tha yok: - Weelsewuh, tà ’íiyej; wet lhaam yookesejkyéphà ’nookya tà lhámhyah ’nookyalh. ²³ Wet Jweesus t’àànét’et’ lhaamelh tha’, waatanej tà ’iwot’iittsé ka’ tha yok: - Kyi màànhyej? Hà ’iwóoye-k Saatanas ’inuuhat phà Saatanas? ²⁴ ’Nooniyatyajt’a-k hâàpe-k lhaahiky’esaj kyek tataaylahilà’, wet tok t’uunhlah. ²⁵ Wet ’noo’wett’a-k hâàpe-k lhaahiky’esaj kyek tataaylahilà’, ’noo’wettso wet, tok t’uunhlah. ²⁶ Wet kyek Saatanas neephàlhámej, wet ’àp lhaahiky’esaj, wet kyek màànhyejtso wet, tok t’uunhlah, mat tajiila laqaapes. ²⁷ ’Iihikyét’a hi’no-k hâàpe-k ’iwóoye-k tiyààjkyàjwi hup tà lawuuk taqhaajay’, kyek takyúuma laqaa’imayheyh; tajlháme-k ’ikyúunqat kyek yààyit lawuuktsoh, wet neeky’ehla-k ’isaaqane laqaa’ima yheyh. ²⁸ Máatkye tà ’ojweelh’ameyho’: Nilhóoqej wikyi laqeeyis, ’notààyhthihomkyelah, hààte lalààkwyhanhyajt’a-k hâàpe’, ²⁹ tha hàp tà ’o’elht’a kyek hâàpe-k lalààkwyhanhyaj’itíye Yoosyalh tà ’Isi’, wet ky’áhyahla-k ’notààyhthomhma laqeey’, tajlháme tà latees’ihihlah, yàtla-k tiyààje’tsih. ³⁰ Màànhyejt’et’tso tà Jweesus yààmeh, tsi hàp tà lhaamelh yààméje’ tha yok: ’Nookya tà nii’sa’, tà ’íihi’. ³¹ Wet ’iitajqa wet, nààmhen laky’iinhis wet laqoh. Wet tà lhaamelh ’i’aalhotaje wet, ’iwolaqaakyenekáyeh, tà t’àànhlà’. ³² Wet wikyi tà tapààkyéphà’, tà hits’úulhaqej, wet ’ijweenho’ tha yok: - ’Aqoh, wet haky’iinhis, tà ’i’aalhotajeh, tà t’uu’ámkye’. ³³ Wet nikyúulho lhaamelh tha yok: - ’Àp háats’i tà ’ooqoh, wet ’ooky’inhis? ³⁴ Wet ’iyaahin’pe wikyi tà lhaam ’íihi lakyoowej, wet yok: - Hàp lhaamelhnih, tà ’ooqoh, wet ’ooky’inhis. ³⁵ Tsi hàp tà ’o’elht’a-k hâàpe-k ’iwóoye ’imak tà Yoos yahuumínkye’, wet hâàpe ’ooky’inij, wet ’ooky’inhà’, wet ’ooqoh.

¹ Wet Jweesus ’àp yaakyâjo tà waatanej tà ’iwolakyuujwanh yája’, tà ’iiwhàye ’inààttsajpe’. Wet wuujwpe wikyi tà lhaayahúteh, pajt’et’ tha lhaam tiyâàjo ’noohih, tà ’íihi ’inààt. Wet tapààphà’, tà ’íihi ’noohih, tà ’íihi ’inààttsajpe’, wet wikyiitso’ tha ’ii’pe ’uujw. ² Wet ’ikyuujwanej lhaamelh wuujwpe ’imaa-yheyh, tà ’iteeky’eynejlà ’iyhàj ’imaayheyh. Wet tà ’iwolakyuujwanhyája wet, yààme lhaamelh tha yok: ³ - Ky’ahuuyay’nóyeh! ’Iikye hi’no tà ’nuutkyenaj, tà yik tà tuutkyey’. ⁴ Wet tà tuutkyey wet, ’íikye yaakyuyajlhoy tà nikyâàtho ’nààyijlhip. Wet nààmhen ’ajweenkyeyh, wet tujw. ⁵ Wet ’iyhàj yaakyuyajlhoy wet, nikyâàtho tuunteles, tà tok wuujw honhat kyek ii’pe’. Wet tháhya’ tha tàlh, tsi tok wuujw honhat. ⁶ Tha hàpet’ tà ’ijwáala ’inúuphà wet, ha’lààtàlhestso wet, ’yo’, tsi hàp tà tok lajwee’tsilh’íhi’. Wet tamkyày’. ⁷ Wet ’àp ’iyhàj yaakyuyajlhoyh, nikyâàtho ky’uthaanis. Wet ky’uthaanis yikkyéphà’, wet hip’oo’pe’. Wet tok ’iwolháaya’. ⁸ Wet ’àp ’iyhàj yaakyuyajlhoyh, nikyâàtho honhat tà ’iseh. Wet tàlh, wet yikkyéphà’, wet ’iwolháaya’. Wet ’íikye ’eelh tà lhaay ’íihi laajtumjwáya tijwek, wet ’eelh wet, lhaay ’íihi ’nookey ’iwehyáalha ’ii’pe ’iwehyáalha tijwek, wet ’eelh wet, lhaay ’íihi tijwek tijwek. ⁹ Wet Jweesus ’àp yààmét’et’ lhaamelh tha yok: - ’O’elh kyek laky’ootey’íhi-k ’ilààtkyehonhat wet, ’is kyek ’ilààteh. ¹⁰ Wet tà neky’e tajlháme lhaam’, tà ’íiyej ’iyhàj tà tóott’a’, lhà’ya lakyuujwanhay tà ’íihi tijwek ’ii’pe nitàk, wet lhaamelh ta’yààtshanéje t’iittsekne ’iwóoyeh. ¹¹ Wet yààmét’et’ lhaamelh tha yok: - ’Aameyh, t’uhaawétej kyek latààjwelayej ’imak tà nii’nàla’ pe’, tà hâàpe Yoosniyatyaj. Tha hàp tà lhaamelh tà ’iiyej qanhih, tajlhámet’ tà takyuumhlà ’ot’iittshayh, tà ’oteeky’eynejlà ’imaayheyh, ¹² hààpqhila-k lhaamelh, hi’weenejkyeqatsi tateelhoyh, tha tok lhaamelh hi’weenhiyela ’imakt’a-k hâàpe’, wet ’àp ilààtejkyehenhhonhat laky’ooteyh, tha tok lhaamelh ’ilààthiyela ’imakt’a-k hâàpe’. Wet hààp qhila-k tok lhaa’itilhqathen’, wet tok ’àp ’notààyhthomh ma laqeeyis. ¹³ Wet ’àp yààme lhaamelh tha yok: - Hà tok lalààtaye ’imaakne ’oyààmeh, tà ’o’yiittejlà ’nuutkyenaj? Kyek màànhyejtso wet, kyihla ’iwóoye-k lalààtaye nilhóoqej ’iyhàj ’ot’iittshayh? ¹⁴ ’Nuutkyenajtso wet, hâàpe hi’no tà tuutkyéyej ’nolhààmet. ¹⁵ Wet ’nààyijlhip wet, hàp tà ’oyààméje lhaamelh tà ’notuutkyéyhi ’nolhààmet, wet hàpet’ tà lhaamelh ’ilààte wet, tháhya’ tha nek ’ahààttaj, wet ’isóoyej ’nolhààmetne ’notuutkyéyhi t’ootlelis. ¹⁶ Wet yaakyuyajlhoy tà nikyâàtho honhat tà tuunteles’íhi, hàp tà ’oyààméje lhaamelh tà ’ilààte ’nolhàà met, wet takyuumhlà’, wet ’aqààswethà’. ¹⁷ Tha hàp lham tà lhaamelh tok lajwee’tsilh’íhi’, tajlháme tà pitaajit’a la’nààyij. Tsi hàpet’ kyek nek ’noop’attseyaj, wet ’àp ’noo’nàjwtsenhyajpéyej ’nolhààmet, wet lhaamelh ’iléeyej. ¹⁸ Wet ’iyhàj yaakyuyajlhoy tà nikyâàtho ky’uthaanis wet, hàp tà ’oyààméje lhaa-melh tà ’ilààte ’nolhààmet, ¹⁹ tha hàp tà lhaamelh lalhaaq’lis’íyej ’imaayhey tà ’ihonhaatenah, wet ’àp ’yaqààne kyiinajt’àj, wet ’iyhàj ’imaayheyh, wet laneeky’etha yahaytso wet, tiyâàjomkye lhaamelh, wet hip’oo’pe ’nolhààmet, wet hàp tà tameenej tà tok lhaay’íhi’. ²⁰ Tha mat yaakyuyajlhoy tà nikyâàtho honhat tà ’ise wet, hàp tà ’oyààméje lhaamelh tà ’ilààte ’nolhààmet, wet takyuumh là’, wet ’iwolháaya’. Wet ’íikye ’eelh tà lhaay ’íihi laajtumjwáya tijwek, wet ’eelh tà lhaay ’íihi ’nookey ’iwehyáalha ’ii’pe ’iwehyáalha tijwek, wet ’àp ’eelh ta lhaay ’íihi tijwek tijwek. ²¹ Hààte yààme lhaamelh tha yok: - Kyi ’iwóoyeh? Hà ’iwóoye-k ’nokyààj’alhóho ’nookyàk kyek ’notiikyàjwi ’imaayheyhhih, wok ’àp ’notiikyàjwi ’noomàwet? Hà qahâàpeya-k ’notii’pe ’nookyàk’wet? ²² Tsi hàp tà ky’áhya-k ’íikye ’imak kyek ’noosqálhek kyek nii’nànhila’pe’. Wet ’iihikyét’a ’imak kyek ’nosqat kyek neeyahihla tà ’isi’. ²³ Kyek ’íikye ’o’elh kyek laky’ootey’íhi-k ’ilààtkyehonhat wet, ’is kyek ’ilààteh. ²⁴ Hààte yààme lhaamelh tha yok: - Tetshaanay ’imak tà lalààtayeh! Tsi hàp tà ’nooqa’walhlhanhat tà la’waawulhtayej ’imak tà la’weenayho ’aa’yhàj wet, hààpqhila-k ’no’waawulhthiyeja ’imak tà ’noweenhla’ameyho’, wet ’àp lataakyumayhlahlà lhiip. ²⁵ Tsi hàp tà ’o’elh kyek hi’ween ’imaayhey wet, ’àp ’no’weenhomh mah lhiip; tha ’o’elh kyek ’imaak nii’wéna wet, ’nosoohiyeja ’imaakjwaj tà ’íiyej. ²⁶ Wet Jweesus ’àp yok: - Yoosniyatyaj wet, màànhyejt’a tà hi’no takyúuma yaakyuyajlhoyh, wet ’ithaatho honhat. ²⁷ Wet ’imààpej, wet neephàpej, honaajkyepej wet ’ijwaalakyepej. Wet yaakyuyajlhoy tàlh, wet ’àp yikkyéephà’, wet ky’áhya-k lhaam yahaanej ’imak tà hâàpe’. ²⁸ Tsi hàp tà lhaamt’at tà ’iwolháaya’, tà ’íihi honhat. Tà neeky’éle wet, ’íikye latààlhe’, wet tajwaatshi’ tha’, neky’e hàp lhiile’, wet tà lapéese wet, lhaay’íhi’. ²⁹ Wet tà waaq’alh lhaay wet, tháhya’ tha ’nojwáajphà’, tsi hàp tà taj lawhàày tà ’nolaanhi’. ³⁰ Wet hààte ’àp yok: - ’Àp háats’i ’imak kyek ’iyaateky’eynejlà Yoosniyatyaj? ’Àp háats’i ’not’iittsek kyek ’waawúlheh? ³¹ Màànhyej’iwóye moostasalho’, tà hàpet’ tà ’nothaatho honhat wet, hààpet’at yaakyuyajlho tà lhà’yalhiip tà niiwújwa’, tok màànhyej’iwóye ’iyhàj ha’lààlhoy tà ’ii’pe honhat. ³² Tha hàpet’ tà tajwaatshi tà ’notiihkyà wet, yíkphà’, yàt paj tha yààm’pe nilhóoqej ’iyhàj ’nooqàs. Wet wuuskye lhaakyalh tà ’iwóoyeh, wet paj tha ’ajweenkyey ’iwolhuupisáhi’, tà ’iikyàjwi lahuupelh. ³³ Wuujwpép’ante ’not’iittshay tà màànhyej-tsoh, tà Jweesus yààméje Yooslhàmet. Wet ’ijwee nhómkye wikyi ’nolhààmet tà ’waawúlhe-k ’ilààteh. ³⁴ Wet kyek nii’wéna ’imaayek kyek ’iteeky’eynejlà’, wet tok yààmlhih. Tha hàpet’ tà tajlháme lhaam tà ’íiyej lakyuujwanhay wet, yaqaalel hthómk yepej nilhóoqej ’imaayheyh. ³⁵ Wet tà nikyâàte tà neeky’ehonaj wet, Jweesus taahúyej lakyuu jwanhay’ tha yok: - ’Inatumej’úujweh! ³⁶ Wet lhaamelh yikky’ooye wikyi’, wet yikhen’, lhà’ya Jweesus, tà pajkye ’íihi ’noohih. Wet ’àp ’íikye ’iyhàj ’noohis tà yikkye’. ³⁷ Tha hàp tà nékp’ante ts’uulhqhitaj tà ’ààytaji’, wet p’ààjp’àjtasqa’inàt ’itaasinlhi ’noohih, yàt pajt’et’ tha yahoolhahkyà’. ³⁸ Wet Jweesus ’íihi ’noohilhip tà ’imààlhhen’, ’imààt’at tà t’aaláyej ’not’aa laj. Wet lhaamelh hi’noomhatlhi’ tha yok: - ’Iwuuk, kyi hààteh, hà tok ’alhaaq’li’íhi’, tà ’iyaa ky’ahenhnah? ³⁹ Wet lhaam’, néephap’anteh, wet yààhâye layaalhtaj. Wet taahúye ’inààt tha yok: - Ky’eet! Wo’atáamseka’! Wet taqaasit layaalh, wet wuujw tà ’iwolatáa mseka’. ⁴⁰ Wet Jweesus yààme lhaamelh tha yok: - Ky’àj kyi hààte tà lanoowayhen’? Hà qamaj tok ’ekhaahyahay’íhikye’? ⁴¹ Tà màànhyejtso wet, lhaamelh wuujw tà lanoowahyahay’íhikye’, wet tahuulhamejen’ tha yok: - ’Àp háats’itsih? ’Yajet’ layaalh, wet ’inààt, tà taky’aa húyeh!

¹ Wet lhaamelh nikyàtp’ante’úujweh, wet nikyâàtho honhat tà ’noyok Jweelásah. ² Wet Jweesus ’inuuhkyà’, tà tâlho ’noohih, wet tháhya’ tha ’íikye hi’no tà nekla’, tà tâlho ’not’oolis. Wet hi’nootso wet, ’nookya tà qóoq’ayeh lalàànek, ³ wet la’weett’at’et’a ’not’oolis. Wet ky’áhya-k ’íikye hi’no-k yahanej’iwooynéje-k yààyit. Tej kyek jwetaj ’noyààytej kyiinhas tha’, tok ’iwóoyeh. ⁴ Tsi ’noyààytejpej ’nookeyt’aqayh, wet ’àp kyiinhas, tha hàp tà yiisthen kyiinhas, wet ’iwolhootaya ’nookeyt’aqayh, wet ’iihikyét’a hi’no-k hâàpe-k yahanej’iwooynéje-k ’ijwiihat. ⁵ Wet mânhyejt’atsoh, ’ijwaalakyepej wet honaajkyepej, t’àànlhit’at tà ’íihi kyeenhas wet ’not’oolis. Wet takyuumapej tuuntelhipeyh, wet ’isaajlhilhámej. ⁶ Wet tà hi’weenp’antehlà Jweesus, tà qamaj ’atoojwlà’, wet ’inuu ’alhó ho tà yiklà’. Wet nikyâàte’ tha’, laqaamkyetey’itíhi honhat, tà ’íikye tà tataakye lhaam’. ⁷ Wet yom’ààytaji lapaq tà t’ààn’ tha yok: - Ky’àj kyi hààteh? ’Àp háats’i ’imak tà lawaatej’ohlà’, Jweesus, tà ’aahâpe Yoos tà ’Atoojwphà’ lhààs? Máatkye’, ’otíihi Yooslhey tà ’ot’aalh’ámeh: Yej lap’aattsenlhi’no’. ⁸ Tsi hàp tà Jweesus pajkyet’et’ ’ikyeen’ tha yok: - Núphà’, ’nookya tà qóoq’ayeh, tà lhéehi hi’nootsih! ⁹ Wet Jweesus ta’yààtshane’ tha yok: - Kyi ’iwóoye ’eey’? Wet nikyúulho’ tha yok: - ’Olheey Niijwotaj, tsi hàp tà ’olhaamelh ’owuujw pe’. ¹⁰ Wet wuujw tà ’iniityen Jweesus kyek ’noqniikyenaky’oye honhat tà ’íihi’. ¹¹ Wet ’íikyet’et’ kuutsilis tà wuujwpe’, tà t’ekweethà’, tà ’iiwhàye kyeenaj. ¹² Wet nilhóoqej lhaamelh ’nookyalh tà welaantas, t’áalhe Jweesus tha yok: - Kyen’nooyehen kuutsilis’lenih, kyek ’otiyâàjomkye’. ¹³ Wet Jweesúst’et’ ’iwaahnej. Wet ’inúukephàt’et’ ’nookyalh tà qooq’ayetsoh, wet tiyâàjomkye kuutsilis, tà lhaamelh màànhyej kyek ’íihit’et’ milhlhayis nitàk. Wet ’itshààtaytso wet, ’inuuke ’alhóho tà tiyâàje kyeenajlhip tà nistaaqkyà’. Wet tiyâàjo ’inààttsajpe’, wet hiky’aahen’. ¹⁴ Wet wikyi tà t’úuye kuutsilis, ’inúuke’alhóho tà yikhen’. Wet lhaamelh ’iwosiilàtáye wikyi tà ’iihi la’wet, lhà’ya ’iyhàj tà ’ikyelhiipeyeh. Wet wikyi yikhen tà ’iyaahne ’imak tà ’íikye’. ¹⁵ Wet lhaamelh nikyâàte Jweesus tha’, hi’ween hi’noot’a’mhaj ’nookyalànek, tà wúujwt’amhaj ’nookyalh tà ’íihi’, tà lhaam neky’e tapààphà’, wet ’àp la’wuuy’íhi’, wet ’àp neky’e ’iwolatáamseka’. Wet lhaamelh lanoowahyahay’íhikye’. ¹⁶ Wet wikyi tà hi’weenej wet, ’ijweenhómkyet’et’ lhaamelh ’imak tà ’noyeene hi’noot’amhaj welaanh, lhà’ya kuutsilis. ¹⁷ Wet màànhyejt’et’tso’ tha’, lhaamelh waatanej tà ’iniityen Jweesus kyek yikky’ooye laqaahonhat. ¹⁸ Wet tà Jweesus tiyâàjo ’noohi wet, hi’noot’amhaj welaanh, t’áalhe’ tha yok: - ’Ohuumin kyek oyik’áamkye’. ¹⁹ Tha hàp tà Jweesúst’et’ tok ’iwóoyeh, tajlháme tà yok: - Mààh, ’ààple ha’wet! Hóye ’aa’yhàj, wet jwenhoomkyela ’imaakne wuujw tà ’is tà ’Noowuk yeen’ámeh, wet tà ’àp hip’aattsen’ámeh. ²⁰ Wet yíkp’anteh. Wet waatanej tà yààmhilhit’at honhat tà lheey Leekápolis, tà ’ijweelh ’imak tà ’is’aalhóho’, tà Jweesus yeenét’et’a’. Wet nilhóoqej wikyi tà ’inúuyejphà’. ²¹ Wet Jweesus, yaakyâjo tà yikkye ’noohi tà tiyàj’úujweh. Wet nikyàtp’ante’úujwe’ tha’, wuujw wikyi tà lhaayahúteh, tà lhaam ’iiwhàye ’inààttsajpe’. ²² Wet màànhyejt’et’tso’ tha nààm hi’no tà ’not’aalhyaj’wet wo’, tà lheey Jwáayloh. Wet hi’ween Jweesus tha’, taqhoosqatsih, ’íikye tà tataakye’. ²³ Wet wuujw tà lhaahip’attsene’ tha yok: - ’Olhààsejwajtso’ tha ’yínhyah, ’is kyek laneek’nóke’, kyek latiihla’pe ’akeeyeyh; wet hààpqhila-k ’ikyees, wet ’waatshanhilah. ²⁴ Tà màànhyejtso wet, Jweesus yikkye’. Wet wuujwpe wikyi tà yahàành, wet hip’áajthi lhaam’. ²⁵ Tha hàp tà ’íikyep’ante ’atsiinha tà paajkye tà ’woyiistaj ’ilààn; ’íihi nekkyààmis tijwek ’ii’pe nitàk, tà t’inhaayaj’íhi’. ²⁶ Wet wúujwt’et’ lap’aattseyaj tà ’iihlà wuujwpe qakyaawos, wet lhaam ’iwaasthi nilhoq ’imak tà ’íiyej, tha hàp tà ky’áhya-k ’íikye ’imak kyek ’isej, mat tajmátyayeh. ²⁷ Wet ’atsiinhatso wet, ’ilààtkyét’et’ tà ’noyààmejlhi Jweesus, wet màànhyejtso’ tha’, ’imààlhkyét’et’ wikyi tà wuujw la’nààyij, pajt’et’ tha nikyâàte Jweesus. Wet takyuum’pe la’wuy’. ²⁸ Tsi hàp tà latiikyunhayaj yok: - Kyek tajlhamhiyela-k ’otkyuum’pe la’wuy wet, ’okyeeslah. ²⁹ Wet tháhya’ tha’, ’yimhi la’wooyis, wet ’ilààte t’isan tà ’ikyeesej t’inhaayajmhe ’ilàành. ³⁰ Wet tà Jweesus ’ilààte laqhaajyhayaj tà ’inúuphà’, wet nitiilhaqlà wikyi’ tha’, ta’yààtshane’ tha yok: - ’Àp háats’i’ne tà takyuum’pe ’oo’wuy’? ³¹ Wet lakyuujwanhayh, yààme’ tha yok: - La’ween tà wuujw wikyi tà hip’aajtit’ámhi’. Kyi hààte tà lhok: ’Àp háats’i’ne tà takyuum’nóyeh? ³² Mat lhaam’, ’iyaahin lhiipeyh, tà t’úuke ’eelh tà ’iwooy nejetsoh. ³³ Wet ’atsiinhatsoh, nowáayeh, wet takyettékye’, tsi hàp tà yahaanejt’at ’imak tà ’noyeeneh. Wet màànhyejtso’ tha yahóoyeh, wet taqhooskyàjwih, tà ’íikye tà tataakye’, wet ’ijweenho ’imak tà máatkye’. ³⁴ Wet Jweesus yààmét’et’ tha yok: - Yàseh, ’ekhaahyaj tà ’aa’ijwayhet. Mààh, ’atáamsek ’iihla’ámej, lakyeesej ’inhaayajmhe ’aa’ilành. ³⁵ Wet tà qamaj yààmlhi wet, nààmhen ’iyhàj tà tâlhe ’not’aalhyaj’wetwo’wet. Wet lhaamelh yààme lhaam’ tha yok: - ’Ààsetso’ tha pajkye ’yilh. ’Isiit’a-k qamaj yikt’aat tà lalhaaq’litlhi ’Nookyujwanhyajwotsih. ³⁶ Tha hàp tà Jweesus, tà ’ilààte lhaamelh lhààmet tà màànhyejtso wet, taahúyej hi’no tà ’not’aalhyaj’wetwo’ tha yok: - Yej lanoowáy’, tajlháme tà wo’ekhaah-yája’. ³⁷ Wet tok ’iwaahnej hi’not’ kyek hâàpe-k yikkye’, taj lháme Tuuntehen’, wet Jwaakówoh, wet Jwàành, tà Jwaakowopuhjwah. ³⁸ Wet nikyâàtet’et’ ’not’aalhyaj’wetwo’wet tha’, hi’ween wikyi tà lalhaaq’lis wuujw tà ’íihikye’. Taajw kyehkyà’, wet yom’ààytaji lhaajwyhayahayh, tà lhaamelh ’iwolatéeneka’. ³⁹ Wet tiyààjt’et’kyàjwihup tha’, yààme lhaamelh tha yok: - Kyi hààte tà lawoyayhuuyája’, wet lataajwkyehkyà’? Ha’nààjwaj tok ’yilh, tajlhámet’ tà ’imà’. ⁴⁰ Wet lhaamelh ’ilààklhít’et’a’. Tha hàp tà lhaam’, ’ilhooqnej tà ’ikyen’aalhotajeh, wet ’ikyààjlhámkye ha’nààjwajjkyah, wet laqoh, lhà’ya ’iyhàj tà ’íiyej lhaam’. Wet tiyààjt’et’kyàjwi hupqaakyowej tà ha’nààjwaj ’iikyàjwih. ⁴¹ Wet takyúumat’et’ ha’nààjwajkey’ tha’, yààme’ tha yok: - Talita, kumi. (’Nolhààmettso wet, ’inúuphà’ tha yok: Ha’nà jwaj, ’aam tà ’oyààm’ámeh, néephà’.) ⁴² Wet tháhya’ tha’, néephà ha’nààjwaj, wet ’iluunlhit’at. Tsi hàp tà laqaanekkyàmis ’íihi tijwek ’ii’pe nitàk. Wet lhaamelh, wúujwp’ante tà ’inúuyejphà’. ⁴³ Tha hàp tà Jweesus ’ijwiitsenej lhààmet tà ’iniityen lhaamelh tha yok: - Yej lajweelayho hi’not’ kyek hâàpe’. Wet ne’te-k ’no’weenho ha’nààjwaj ’imak kyek tujw.

¹ Wet Jweesus yikky’ooye honhaatp’ante ’íihi’, wet nikyâà tho laqaahonhat. Wet lakyuujwanhayh, yikkyeet’at. ² Wet tàjp’ante nikyâàte ’ijwáala tà ’not’eelaq’wet wet, waatanej tà ’iwolakyuujwanhyája’, tà ’iikyàjwi ’not’aalhyaj’wet. Wet wuujwpe wikyi tà ’inúuyejphà’, tà lhaamelh taky’aahúyeh. Wet lhaamelh yok: - Hi’nootsi wet, ky’àj kyi ’itààlhthi ’imaayheytsoh? ’Noo hanhyajt’et’ kyek hâàpe’, tà ’no’weenho’? Wet kyi ’iwóoye tà hi’nààlit ’imak tà ky’áhyamhaj kyek ’nàl’, tà yeenejlhi takeeyeyh? ³ Hà qhiit’ah, p’íiya’, tààjtsih, hi’no tà lakyuumet ha’lààyh, tà Maaliyalhàs, tà ’àp lapuuhjwas Jwaakówoh, wet Jwoseh, wet Jwuulas, wet Siimonh? Hà neeya’inamejen’, p’íiya’, lapuuhjwas tà ’atsiinhayh? Wet lhaamelh yenlanaahhawéta lhaam’. ⁴ Tha hàp tà Jweesus, yààme lhaamelh tha yok: - Tok ’íikye Yooslhàmetwo kyek ’nogniwoyalaháaya’, tajlháme-k ’íihi laqaahonhat, wet kyek ’àp ’íiyej ’iyhàj, wet kyek ’àp ’íihi la’wet, tà tok ’nowolaháaya’. ⁵ Wet ’íihi tà tok ’iwóoye-k yeenlhi ’nooqàpjwayaj kyek hâàpe’, tajlháme tà ’ikyeesthen ’iyhààjwas wikyi tà lhaa ’ilàthen’, tà ’itii’pe takeeyeyh lhaamelh. ⁶ Wet lhaam’, ’inúuyejphà lhaamelh laqaakwhanhyahayh. Wet ’iluunkyet’at wikyii’wetes tà ’ikyelhiipeyeh, wet ’iwolakyuujwanhyája’. ⁷ Wet Jweesus t’àànkyép’ante laqaawikyi tà ’íihi tijwek ’ii’pe nitàk, wet waatanej tà ’ithaatshi’, nitààkjwáspej. Wet hi’weenhómkye laqhaajyhayaj kyek ’iihla’pe ’nookyalh tà qóoq’ayeh. ⁸ Wet ’ijweenhóp’ante lhaamelh tà ne’te-k tok ’ikyàj ’imakt’a-k hâàpe’, tà lhaamelh ’inúuke ’nààyij, tajlháme latsut. Tha mat qhàyhiis, wet pàành, tok ’iwóoye-k ’ikyàj. Wet kyiinajt’àj wet, tok ’àp ’iwóoye-k lhaamelh ’ikyâàji laqaawaq. ⁹ ’Iwóoye-k t’àsíikye niisàhes; tha tok ’is kyek ’itààkwyen laqaa’yukye’. ¹⁰ Wet ’àp yààme lhaamelh tha yok: - Kyek lahooyaye hupt’a-k hâàpe wet, ’eeyayejah, pajla’ tha ’àp lhekaayky’oye’. ¹¹ Tha wikyit’ kyek hâàpe-k qaniiyahina’ahilàmhen’, wet kyek ’àp niitky’ahuya’ameyeh, wet màyaaylaky’oye’, sikyààthenna honhat tà ’íiyej ’apaaky’olh, hààpqhila-k ’ateetnékej lhaamelh. ¹² Wet lhaamelh yikhen tà yààmejlhi ’nolhààmet, tà ne’te-k wikyi’ lhaa’itilhqátej ’imak tà nii’sa’. ¹³ Wet lhaamelh yookeskyéphà wuujwpe ’nookyalh, wet ’yiilenejpe qape’ wuujwpe wikyi tà t’inhaayahay’íhikye’. Wet ’ikyeesthen’. ¹⁴ Wet niyaat tà lheey ’Eelóles, ’ilààtkyép’ante tà ’noyààmejlhi Jweesus, tsi ’nolheeytso wet, pajkye ’nootàjwlek. Wet taahuy’ tha yok: - Hâàpe Jwààn tà ’noonah yajwo’, tà ’inúuphà’, tà tâlho ’noop’i tseyheyh, wet hàp tà tameenej tà màànhyej tso la qhaajyhayaj tà ’íihi’. ¹⁵ Tha ’iyhâàjt’et’ yopej: - Hâàpe ’Eelíyas. Wet ’àp ’iyhàj yopej: - Hâàpe Yooslhà metwo’, màànhyej’iwóye ’elht’a-k hâàpe’ Yooslhàmetwosp’anteh. ¹⁶ Wet tà ’Eelóles ’ilààtkye tààjtso wet, yok: - Hâàpe Jwàành, hi’noohte ’oyiisit lheetek. Hàp tà ’inúuphà’, tà tâlho ’noop’itseyheyh. ¹⁷ Tsi hàp tà lhaamt’at ’Eelóles tà ’ikyéent’et’ wikyi’, tà ne’te-k ’itsooqlhi Jwàành, wet ’àp yààyitlhih, tà ’iikyàjwi ’noo p’onthih. Wet hâàpe ’Eelolíyas, tà ’Eelolespuhjwa tà lheey Jwelíipeh laky’eejwah, tà tameenej tà ’iwooynejetsoh, tsi hàp tà ’Eelóles pajkyet’et’ ta- kyúuma ’atsiinhatsoh, wet yenlaky’eejwáya’. ¹⁸ Tsi hàp tà Jwàành, ’ijweenho ’Eelóles tha yopej: - Tok ’is tà lhéeyej ’atiikye’. ¹⁹ Tha hàp tà ’Eelolíyas, nikyuuwéte Jwàành, wet t’uuket’at la’nààyij kyek ’ilàành, tha tok yaqáalhej. ²⁰ Tsi ’Eelóles nowáaye Jwàành, tsi yahaanej tà hâàpe hi’no tà ’is’aalhóho’, tà Yoost’amajkyet. Wet lhaam’, t’úuyeh. Wet tà ’ilààtepej Jwààn wet, wuujw tà tok yahanejlhaa’iwoynéjeh, tha hàp tà yahuumin tà taky’aahúyeh. ²¹ Tha hàp tà nikyâàte ’ijwáala tà la’weet’íyeji’, wet hàp tà taj ’Eelolesqanekkyà’, tà ’nowo’nooqàjyaja’pe’. Wet laniiyatjwas, wet kuuykoqaniyateyh, lhà’ya ’iyhàj wikyi tà lhaaménhyah, tà ’íihi Waaliléyah, takyuujwí yej lhaam’. ²² Wet ’Eeloliyaslhàse’, tiyààjkyàjwihup tha’, taqaatínp’anteh. Wet ’Eelóles, lhà’ya ’iyhàj tà ’íiyej ’nolhàq’wet, wuujw tà yahuumínkye’. Wet taahúyej ’atsiinhalhutsha’ tha yok: - ’Aalhej’nóyeh ’imakt’a-k hâàpe-k lahuuminh, wet ’o’weenhla’ámho’. ²³ Wet ’imaatho lhààmet tha yok: - Nilhoq ’imak kyek lat’aalhej’nóyeh, wet ’o’weenhla’ámho’, tej kyek ’àp hàp ’ooniyatyaj kyek ’oky’eesaj’ámej. ²⁴ Wet ’atsiinhalhutsha’, ’inúuphà’ tha’, ta’yààtshane laqo’ tha yok: - ’Àp háats’ihila ’imaayek kyek ’ot’áalheh? Wet laqo yok: - Jwààn tà ’noonahyajwo’ lheetek. ²⁵ Wet màànhyejtso’ tha’, tháhya’ tha yààple niyaat, wet t’aalhe’ tha yok: - ’Ohuumin kyek lakyâàji ’nolhàqhiih Jwààn tà ’noonahyajwo’ lheetek, kyek la’ween’nóho’, tháhyah. ²⁶ Wet lhaam niyaat, wúujwp’ante tà lajwiitahayaj’íhi’. Tha hàp lhààmetne ’imaatho’, tà ’íikye tà tataakye ’iyhàj tà ’íiyej ’nolhàq’wet, wet hàp tà tameenej tà tok yahuumin kyek lhaa’ijwonhlà’. ²⁷ Wet màànhyejtso’ tha’, mâlhtej tha’, ’ikyeen ’elh laqaasthaynek, tà ne’te-k ’ikyààj’alhóho Jwàànlhetek. ²⁸ Wet yik ’nooqasthaynek, wet tà nikyâàte Jwàành, tà ’iikyàjwi ’noop’onthih, wet yiisit lheetek. Wet waaq’alh tha’, ’itíihi ’nolhàqhiih, wet ’ikyâàje ’atsiinhalhutsha’. Wet lhaam’, hi’wee nho laqoh. ²⁹ Wet tà lakyuujwanhay yahaanej tààjtso wet, neke lap’iitsek, wet ’ikyàj, wet yahààne ’not’oolis. ³⁰ Wet ’aapostolhlhayis, lhaayahúte Jweesus, wet ’ijweenho nilhoq ’imak tà yeenlhih, wet ’imak tà lhaamelh ’ikyuu jwanej wikyi’. ³¹ Wet lhaam’, taahúyej lhaamelh tha yok: - Mààh, ’ineekhen’, ’inaahóye honhat ta ts’ani’, kyek tajlhámet’ ’inaamelh kyek ’iyéehi’. ’Is kyek lawoyayhla’eelaq’wéta lhímphaj. Tsi hàp tà wúujwp’ante wikyi tà ’ijwúuteh, yàt paj tha lhaamelh tok latáamsekej ’imak kyek tujw. ³² Wet lhaamelh tiyâàjo ’noohi’ tha yikhen’, tà tiyâàje honhat tà ts’ani’. ³³ Tha hàp tà wuujwpe wikyi tà hi’weenkye’. Wet nitààjwélh kye’. Wet wikyi tàlhóomkye la’weetes, wet yikhen tà yahóoyeh, tà t’àskyà’. Wet lhaamelh t’ikyun tà yààmhen’, wet lhaayahúte lhaam’. ³⁴ Wet Jweesus ’inuuhkyà’ tha’, hi’ween wikyi tà wuujw. Wet lap’aattsenhyaj’itíyej lhaamelh, tsi màànhyejent’a’iwóye tsoo’natas tà lajlawóoya’. Wet waatanej tà ’ikyuujwanej lhaamelh wuujwpe ’imaayheyh. ³⁵ Wet tà nikyâàte tà honaajlà wet, lakyuujwanhay yahóoye lhaam’ tha yok: - Honhaatna wet ts’ani’, wet ’àp honaj. ³⁶ ’Is kyek lakyeen wikyi’, hààpqhila-k lhaamelh tiyâàje honhaates wok hupuuy tà nii’tosayého qaanah, kyek lhaamelh ’ikyàj pàành. Tsi tok hi’ween ’imak kyek tujw. ³⁷ Tha hàp tà nikyúulho lhaamelh tha yok: - ’Is kyek ’aamey kyek la’weenayhómkye lhàq. Wet lhaamelh yààme’ tha yok: - Hà lahuumin kyek ’olhaamelh ’oyikhen’, kyek ’okyâàjej pààn kyiinajt’àhes tà ’íihi doscientos, kyek ’o’weenhómkye lhàq? ³⁸ Wet ta’yààtshane lhaamelh tha yok: - Kyi hààte pààn tà ’ii’amejen’? Mààh, yaahnayeh! Wet lhaamelh yahaanej tha’, ’ijweenho’ tha yok: - ’Iikye pààn tà ’íihi ’nookey ’iwehyáalhah, wet ’waahat nitààkjwas. ³⁹ Wet lhaam yààme lhaamelh tha yok: - ’Is kyek lasúuknej wikyi-k lhaayahutkyewek, kyek tapààkye phà’pe huples tà ’waatshanh. ⁴⁰ Wet lhaahi’wenhthen’, tà ’íihipej tijwek tijwek, wet ’àp ’íihipej ’nookey ’iwehyáalha tijwek, wet tapààkyéphàp’anteh. ⁴¹ Wet Jweesus, takyúuma pààn tà ’íihi ’nookey ’iwehyáalhah, wet ’waahat tà nitààkjwas, wet ’iyaahno puule’ tha’, hi’iisyenh. Wet tajwaatshi’ tha’, hiky’eesaj pàành, wet hi’weenho lakyuujwanhayh, tà ne’te-k hi’weenhómkye wikyi’. Wet ’àp hiky’eesajen ’waahat tà nitààkjwas, wet hi’weenhómkye nilhóoqej. ⁴² Wet nilhóoqej lhaamelh tà t’ekhen’, wet ’ilààyhen’. ⁴³ Wet lhaamelh yahuutwek pàànlhipeyh, wet ’àp ’waahat tà ’imààlhéhi’, wet lahiis ’íihi tijwek ’ii’pe nitàk, tà tapóoke’. ⁴⁴ Wet ’íihip’ante ’nookey ’iwehyáalha milhlhayis hi’noolh tà t’ekhen’. ⁴⁵ Wet tajwaatshíp’ante tà màànhyejtso’ tha’, ’iniityenho lakyuujwanhayh ’noohih, tà ne’te-k t’ikyuunhlà’, kyek tiyâàjo honhat tà lheey Weetsáylah, tà ’i’úujweh. Wet ’ikyéenp’ante wikyi’, tà ne’te-k yààpnhóm kye la’weetes. ⁴⁶ Wet tà tajwaatshi tà ’ikyeen wikyi wet, tiyààjpe kyeenaj, tà ’iwot’aalhyája’. ⁴⁷ Wet nikyâàte tà honaatsi’ tha’, ’noohi ’íihi ’inààtkyo wej, wet tajlhámet’ lhaam tà ’i’úujweh. ⁴⁸ Wet hi’weenkyép’ante lakyuujwanhay tà lap’aattseya hay’íhi’, tà ’itaayhetlà layaalh lahiih. Wet hààpet’et’ tà ’ijwaa láhya wet, Jweesus yik tà t’âskye ’inààt, tà yahóoye lhaamelh, wet yahuumin kyek t’ikyuunhlà’. ⁴⁹ Wet lhaamelh hi’weenhlà tà t’âskye ’inààt tha’, lhaamelh yeene-k ’imaayek, wet t’àànhen’. ⁵⁰ Tsi nilhóoqej lhaamelh tà hi’weenhlà’, wet nowaa yhénp’anteh. Tha hàp tà tháhya’ tha’, Jweesus taahúyej lhaamelh tha yok: - ’Aaqhajyenayhen’, ’olhaam tààjah, yej lanoowa yhen’! ⁵¹ Wet tiyâàjop’ante ’noohi tà lhaamelh ’íihi’. Wet taqaasit layaalhtaj. Wet lhaamelh wúujwp’ante tà ’inuuhat lhámho’, wet ’inúuyejphà’. ⁵² Tsi hàp tà lhaamelh, qamaj tok nitààjwélej ’imaaknaj ’noyeene pàành, tsi t’ootlelis t’uunhen’. ⁵³ Wet tà tajwaatshít’et’ tà lhaamelh ’inuu’pe ’inààt wet, nikyâàte lhiip honhat tà lheey Jweenesalet. Wet lhaamelh ’itoon’pe ’uujw lahiih. ⁵⁴ Wet tà lhaamelh ’inuukehkyà’, tà tâlho lahiih, wet tháhya’ tha wikyi nitààjwélej. ⁵⁵ Wet yikhen tà ’ilúunkye nilhóoqej honhaates tà ’ikyelhiipeyeh. Wet lhaamelh waatanej tà ’ikyàj ’not’inhaayajlànhayh, tà ’itàlhetlhiipeyeh; wet lhaamelh ’imààlhetkye’pe lamààwetes, wet ’ikyâàje honhat tà lhaamelh yahaanky’oye tà Jweesus ’íihi’. ⁵⁶ Wet honhatt’a-k hâàpe-k Jweesus tiyâàjo’, wok tiyâàjo wikyii’wet tà wuujw, wok ’àp hàp honhaates tà niiwúsa’, wet lhaamelh ’itiiwhàye ’nààyij ’iyhàj tà lhaa’ilàthen’. Wet lhaamelh ’iniityenej Jweesus kyek ’iwóoye-k tajlhámet’ la’wuuypes kyek lhaamelh ta-kyuum’pe’. Wet nilhóoqej lhaamelh tà ta kyuum’pe lhaam wet, ’ikyeesen’.

¹ Wet jwààlisewolhayis, wet ’iyhààjwas ’nootshànhaywos, tà tâlhe Jweelusalenh, lhaayahutwékp’ante tà ’íiyej Jweesus. ² Wet lhaamelh hi’wéenp’ante Jweesuskyujwanhay ’iyhàj tà tujw pàành, tà lajwuus taky’ookyehen’, tà qamaj niilejakyehen’. Wet lhaamelh yen latéesayej. ³ Tsi hàp tà jwààlisewolhayis, wet nilhóoqej ’iyhàj jwuulales, lhaa’isatyenej ’nookyumhyahay tà paajkyehen’, tà tâlhe laqaathànhàyh, wet kyek qamaj niilejakyehen lajwuus wet, tok t’ekhen’. ⁴ Wet tà tâlhepej ’nooqasthawet, kyek qamaj niinayahen’, wet tok t’ekhen’. Wet ’íikye wuujwpe ’noo kyumhyahay tà màànhyejtsoh, tà lhaamelh t’aamájej, tà tâlhe lateetselh, màànhyej’iwóye tà lhaamelh ’iléejomkyepej ’nolhààthis, wet ’nooponthis, wet ’imaayhey tà kyiinaj, wet lamààwetes. ⁵ Wet tà màànhyejtso wet, jwààlisewolhayis, lhà’ya ’nootshà nhaywos, ta’yààtshanét’et’ Jweesus tha yok: - Kyi hààte tà ’akyuujwanhayh niinuyáke ’nookyumh yahay tà tâlhe lhaatetselh, mat lhaamelh tujw pàành, tà lajwuus taky’ookyehen’? ⁶ Wet nikyúulho lhaamelh tha yok: - ’Aa’aqantses, wet ’is’aalhóho ’nolhààmet tà Yooslhàmetwo tà lheey ’Iisáyas yààmeh, tà yààmej’ameyeh. Màànhyej tà ’íihi lahiih, tà yok: Wikyiina wet, ’iwet lhààmtest’at tà jwetaj yahuumin’no’, wet t’ootlelis ’atoojwe’nóho’. ⁷ Tsi hàp tà tok máatkye-k yahuumin’no’, wet lakyuujwanhyajtso’ tha hààpet’at hi’noolhlhàmtes. ⁸ Tsi hàp tà maat, laleeyayej Yoossukunhyaj, wet ’aalasatyenayej hi’noolhkyumhyahayh, màànhyej’iwóye tà laléejomkyepej ’nooponthis wet ’nolhààthis, wet ’àp lheenaylhi wuujwpe ’iyhàj ’imaayhey tà nikyààtejlà’. ⁹ Wet ’àp ’yísej tà yààme lhaamelh tha yok: - Hàp lham tà qawoyayalaháaya Yoossukunhyaj, tajlhámet’ ’akyuumhyahay tà lat’aamajayej. ¹⁰ Tsi hàp tà Mooysesp’ante yok: Humiin ’ajkyah, wet ’aqoh; wet: ’ O’elh kyek nii’sa’ lhààmet kyek taahúye lajkyah, wok àp laqoh, wet tok ’íikye ’imak kyek ’isej, mat t’uhlà-k ’yilh. ¹¹ Tha ’aamey lhoyayh: Hi’not’ kyek hâàpe-k taahúyej lajkyah, wok laqoh, kyek yok: Nilhoq ’imak tà ’iwoohiye’ne kyek o’ween’ámho-k ’otky’oot’ámeh, wet hâàpe Corban (tààjtso wet, hâàpe ’imak tà ’noyaakyâje Yoos), ¹² wet hi’nootso wet, nemhit’ lawaahnayej kyek taky’óote lajkyah, wok laqoh. ¹³ Tà màànhyejtso wet, latààyhetay Yooslhàmet, tà lawoyaylayíiya ’akyuumhyahay tà paajkyehen’. Wet wuujwpe ’imaayhey tà màànhyejtsoh, tà lheenaylhih. ¹⁴ Wet Jweesus t’ààne nilhoq wikyi’, wet yààme lhaamelh tha yok: - Lhoqaayej tà lataaky’ahuyay’nóyeh, wet hanaayej ’imak tà ’oyààmeh: ¹⁵ Tok ’íikye ’imakt’a-k hâàpe-k hi’no ’itsuujwanlhámkye’, kyek hiky’ooyhet hi’no’. Tajlhámet’ ’imak tà tâlho lahuusek, hàp tà ’iwóoye-k hiky’ooyhet hi’no’. ¹⁶ Kyek ’íikye ’o’elh kyek laky’ootey’íhi-k ’ilààtkyehonhat, wet ’is kyek ’ilààteh. ¹⁷ Wet Jweesus yikky’ooye wikyi’, wet tiyààjkyàjwi la’wet. Wet màànhyejtso’ tha’, lakyuujwanhay ta’yààtshanéje t’iittsektsoh. ¹⁸ Wet lhaam’, yààme lhaamelh tha yok: - Kyi hààteh, hà tok ’àp lalààtayeh? Hà tok lahaanayej tà ’imak kyek hâàpe-k hi’no ’itsuujwanlhámkye’, wet tok ’iwóoye-k hiky’ooyhet? ¹⁹ Tsi hàp tà tok tiyâàjo t’ootle’, tajlháme tà tiyâàjo lats’ee’, wet tiyâàje la’nààyij, wet tajkyà qanhih. Tà Jweesus yààme tààjtso wet, yaqaalelhàt tà nilhoq ’nolhàq tà ’aqààjeh. ²⁰ Tha hàp tà yok: - ’Imak tà tâlho hi’no wet, hàp tà hiky’ooyhet. ²¹ Tsi hàp tà ’imaayhey tà nii’sa’, tâlho hi’no’, wet tàlhoot’at hi’noot’otle’, màànhyej’iwóye ’nootikyunhayahay tà nii’sa’, wet ’nooqahi’noh yahayh, wet ’noosoytayahayh, wet ’noolànhyahayh, ²² wet ’not’eetanhyahayh, wet ’not’aqàànhyahayh, wet ’nooqeyis tà nii’sa’, wet ’not’aqaanhyaj, wet ’not’isaant’aqànhyaj, wet ’not’iskyeenhyaj, wet ’not’ààytenhyaj, wet ’noolàkwyhanhyaj, wet ’nooky’isukwyaj. ²³ Nilhóoqej ’imaayhey tà nii’satsoh, tâlho hi’no’, wet hàp tà hiky’oo yhet. ²⁴ Wet Jweesus tâlhop’ante tà ’íihi’, wet yik tà tiyâàje honhaatlhip tà toott’ayého wikyii’wetes tà ’noyok Tíiloh wet Siilonh. Wet tiyààjkyàjwi hup, wet tok yahuumin kyek ’nohaanej. Tha hàp tà tok yaqáalhi-k lhaa’isqat. ²⁵ Tsi hàp tà ’íikye ’atsiinha’, tà lhààse’ ’nookya tà qóoq’ayeh ’íihi’, tà ’ilààtkye tà ’noyààmejlhi Jweesus. Wet nààmh, wet laqaamkyetey ’itsiinenkyàjwih. ²⁶ Wet ’atsiinhatso wet, tok hâàpe Jwuulalhàse’, wet la’wet Jweenís yah, tà Siilyalhip. Wet taahuy’ tha’, ’iniityen Jweesus kyek yookésphà ’nookya tà nii’sa’, tà ’íihi lhààse’. ²⁷ Tha hàp tà Jweesus yààme’ tha yok: - Waahnej nàà’tshas kyek t’ikyun kyek t’ekhen’, yàtla-k ’ilààyhen’. Tsi hàp tà tok ’is kyek ’nosóoyej nàà’tshas laqaapành, kyek ’no’weenho ’asiinhàs. ²⁸ Wet ’atsiinha’, nikyúulhot’et’ tha’, yààme’ tha yok: - Maat, ’Iwuuk, tha hàp tà ’àp hààte ’asiinhàs tà ’iikyàjwi ’nolhàq ’wet, lhaamelh ’àp tujw ’nolhàqlhiipeyh, tà nàà’tshas ’iléeyej. ²⁹ Wet Jweesus yààmét’et’ tha yok: - ’Ààmettso wet, hàp tà tameenej tà ’oyok: Mààh! ’Nookya tà nii’satsoh, pajkye ’inúuphà’, tà tâlho ’ààse’. ³⁰ Wet tà nikyâàte la’wet wet, hi’ween lhààse tà ’imàà’pe lamààwet, wet ’nookya tà nii’sa’, pajkyet’et’ ’inúuphà’. ³¹ Wet Jweesus ’àp yíkp’anteh, tà tâlho honhat tà lheey Tíiloh, wet yahooyejpe honhat tà lheey Siilonh, wet honhat tà ’noyok Leekápolis, wet nikyâàte ’inààttsajpe’, tà ’íihi Waaliléyah. ³² Wet ’nohàànép’ante hi’no tà ky’ooteky’o’, wet tà ’àp lhààmtes t’uunhí kye’. Wet ’noniityenej Jweesus kyek ’itii’pe takey’. ³³ Wet Jweesus ’itiiyejqanhiky’oye wikyi’ hi’no tà ky’ooteky’o’, wet ’yuuyit kyehen lajwuus laky’ooteyh. Wet ’ijwaats’unh, wet takyuum’pe laq’aajlhiky’u’. ³⁴ Wet ’iyaahnho puule’ tha’, layaalh ’iwóomejphà’, wet yààme’ tha yok: - Efata! ’Nolhààmettso wet, ’inúuphà’ tha yok: ’Aajwoyenkye’. ³⁵ Wet tháhya’ tha’, tajwookyehen laky’ooteyh, wet nààmhi t’aq laq’aajlhiky’u’, wet neky’e ’is tà taahuy’. ³⁶ Wet Jweesus taahúyej lhaamelh tà ne’te-k tok ’ijweenho hi’not’a-k hâàpe. Tha tej tà tujwlháahi lhààmettso’ tha’, tajmátyaye tà lhaamelh yààmejlhih. ³⁷ Wet wuujw tà wikyi ’inúuyejphà’, wet lhaamelh yààmejlhi’ tha yok: - Nilhoq ’imak tà yeenlhi wet, wuujw tà ’is. Wikyi tà ky’ooteky’olh wet, lhaam ’ilààtyenkyehenhhonhat; wet lhaamelh tà nhaanáyej kyek taahuyhen wet, lhaam yààmhyenwethà’.

¹ Wet ’ijwaalasp’antékye wet, wuujw wikyi tà lhaayahutwek, wet tà lhaamelh tok hi’ween ’imak kyek tujw wet, Jweesus t’ààne lakyuujwanhay’ tha’, yààme’ tha yok: ² - ’Op’aattsen wikyi’, tsi hàp tà pajkye ’íihi ’ijwáalas laajtumjwáya tà ’ii’nóyej, wet tok hi’ween ’imak kyek tujw. ³ Wet kyek ’okyenla’weeteseh, tà nikyuuyuhen’, wet tok laqhaaj yhayahay’ihihlah, kyek ’inúuke ’nààyij. Tsi hàp tà ’iyhàj wet, ’atoojwe la’wet. ⁴ Wet lakyuujwanhayh, nikyúulhot’et’ tha yok: - Ky’àj kyihla ’notààlhthi pààn kyek tujw lhaamelhtsih, tà ’iyéehi honhat tà ts’aniinah? ⁵ Wet ta’yààtshanét’et’ tha yok: - Kyi hààte pààn tà ’ii’amejen’? Wet lhaamelh yok: - ’Iihi ’nookey ’iwehyáalha ’ii’pe nitàk. ⁶ Tà màànhyejp’antetso wet, ne’te-k wikyi’ tapààhi kyéphà honhat. Wet takyúuma pààntso wet, t’aalhpe’. Wet hiky’ee sajénp’anteh’. Wet hi’weenho lakyuujwanhay’ tha’, ne’te-k hi’weenhómkye wikyi’. Wet lhaamelh hi’weenhómkye wikyi tà wuujwtsoh. ⁷ Wet lhaamelh ’àp ’waahathas tà ’íiyej. Wet lhaam’, hi’iisye n’ tha’, ne’te-k ’àp ’no’weenhómkye wikyi’. ⁸ Wet t’ekhen’, paj tha ’ilààyhen’. Wet lhaamelh t’âàke lhiipey tà ’imààlhéhi’, wet ’íihi ’nookey ’iwehyáalha ’ii’pe nitàk kaanastalis tà tapóoke’. ⁹ Wet wikyi tà t’ekhen wet, màànhyej’iwóye-k ’íihit’et’ tumwek milhlhayis. Wet Jweesus ’ikyeen wikyi’ tha yok: - Màhen’, ’ààpilayh. ¹⁰ Wet lhaam’, lhà’ya lakyuu jwanhayh, tiyâàjo ’noohi tà ’íihi ’inààt, wet tiyâàje honhaat lhip tà lheey Laalmanútah. ¹¹ Wet nekhénp’ante jwààlisewolhayis tà yahóoyeh. Wet lhaamelh waatanej tà taahúyej lhaam’, wet t’áalheje ’nootetnek kyek tàlhpuuléyeh, tsi hàp tà lhaamelh ’itíikyep’ante kyek yeelhteh. ¹² Wet Jweesúst’et’ layaalh ’iwóomejphà’ tha yok: - Kyi hààte tà wikyiinah t’aalhky’oye ’nootetnek? Máatkye tà ’ojweelh’ameyho’: Tok ’no’weenhomhma ’nootetnek wikyiinah. ¹³ Wet yikp’anteeky’oye wikyi’ tha’, ’àp yaakyâjo tà yààpnho ’noohih, wet yik tà tiyàj’úujweh. ¹⁴ Wet lhaamelh tok lakyoowej’inúyep’ante pààn kyek ’ikyàj, wet tajlháme ’iwehyáalha pààn tà ’íiyej, tà ’íihi lahiih. ¹⁵ Wet lhaam taahúyej lhaamelh tha yok: - Lhek yaahináyhyah, ’omay’aahi’nohlà jwààlisewolhayisqapànlhisqat, wet ’Eelolesqapànlhisqat. ¹⁶ Wet lhaamelh yààmt’awethàlhamenhómkye’ tha yok: - Tsi hàp tà qa’iyaakyâja pàành. ¹⁷ Wet Jweesúst’et’ nitààjwélej tha yok: - Kyi hààte tà lhààmwethà’ tha lhoyayh: Tok ’ii’inámej pààn? Hà qamaj tok ’imaak lahaanayej? Hà qamaj ’ootlelistso’ tha t’uunhen’? ¹⁸ Tà ’ateey’íhi’, hà tok la’weenkyehenhhonhat? Wet tà haky’ootey’íhi’, hà tok lalààtkyehen hhonhat? Hà tok ’akyoowej’inuyayhlà ’imaaknaj ’íikye’? ¹⁹ Tàhaj ’oky’eesajen pààn tà ’íihi ’nookey ’iwehyáalhah, tà ’o’weenhómkye wikyi tà ’íihi ’nookey ’iwehyáalha milhlhayis, wet kyi’naj hààte kaanastalis tà lataakyumayeh, tà pàànlhipey tapóoke’? Wet lhaamélht’et’ yok: - ’Iihi tijwek ’ii’pe nitàk. ²⁰ - Wet tàhaj pààn tà ’íihi ’nookey ’iwehyáalha ’ii’pe nitàk, tà ’o’weenhómkye wikyi tà ’íihi tumwek milhlhayis, kyi’naj hààte kaanastalis tà lataakyumayeh, tà pàànlhipey tapóoke’? Wet lhaamelh yok: - ’Iihi ’nookey ’iwehyáalha ’ii’pe nitàk. ²¹ Wet yààmét’et’ lhaamelh tha yok: - Wet hà qamaj tok lahaanayej? ²² Wet lhaamelh nikyâàthop’ante Wetsáaylah. Wet ’nokyàj hi’no tà ’asnaamh, tà ’nokyâàje Jweesus. Wet ’noniityenej Jweesus kyek ta kyuum’pe’. ²³ Wet Jweesus takyúuma hi’no tà ’asnaamh takey’, wet yikhaatky’oye wikyii’wet. Wet ’ijwaats’unhómkye tateeyh, wet ’itii’pe’ takeeyeyh. Wet ta’yààtshane kyek hi’ween ’imakt’a-k hâàpe’. ²⁴ Wet lhaam ’iyaahinqanhi’ tha yok: - ’O’ween wikyi’, màànhyejent’a’iwóye ha’lààyh, tha hàp tà ’o’ween tà ’iluunhen’. ²⁵ Tà màànhyejtso wet, Jweesus yaakyâjo tà ’itii’pe takeeyey ’eelhtelhoyh, wet ne’te-k ’iyaahinphà’. Wet neky’e ’is tà ’iyaahinqanhih. ’Ikyees, wet ’isíikye tateeyh. ²⁶ Wet Jweesus, ’ikyenla’wéete’ tha yok: - Yej latiiyâjo wikyii’wet. Wet yej lajweenho hi’not’kyek hâàpe-k ’íihi wikyi’. ²⁷ Wet Jweesus wet lakyuujwanhayh, yikhénp’ante tà tiyâàje wikyii’wetes tà ’ilhíipe honhat tà ’noyok Seesaléya Jwiilípoh. Wet tà ’i’nààyíjkye wet, Jweesus ta’yààtsh ane lakyuu jwanhay’ tha yok: - Kyi ’iwóoye wikyi’? ’Àp háats’i-k yeene-k ’ohâàpe’? ²⁸ Wet lhaamelh nikyúulhot’et’ tha yok: - ’Iikye ’iyhàj tà yok: Jwààn tà ’noonahyajwo’. Wet ’iyhàj yok: ’Eelíyas. Wet ’iyhàj ’àp yok: ’Elht’a-k hâàpe’ Yooslhàmetwos. ²⁹ Wet yààmét’et’ lhaamelh tha yok: - Wet ’aameyh, ’àp háats’i tà lheenaye-k ’ohâàpe’? Wet Tuuntehen’, nikyúulho’ tha yok: - ’Aahâpe Meesíyas. ³⁰ Tha hàp tà Jweesus, ’ijwiitsenej lhààmet tà ’ijweenho lhaamelh tha yok: - Hiyéja lajweelayho ’aa’elhayt’a-k hâàpe’, ’imaaktsoh. ³¹ Wet waatanéjp’ante tà ’ikyuujwanhen’ tha yok: - Hi’noolhàs wet, t’uhlahlà-k wuujw lap’aatseyaj kyek ’íihi’, wet t’uhlahlà-k ’àp lhaamelh wikyi tà thàànhàyh, lhà’ya ’noohusewos tà lhaaménhyah, wet ’nootshànhaywos’, ’itiiyejqanhih, yàtla-k ’àp ’nolààn. Wet kyek tajiila ’ijwáalas laajtumjwáya wet, ’inuuhiphàlah, kyek tâlho ’noop’itseyheyh. ³² Hàp tààjtso ’imak tà qaalelhâje tà yààmeh. Wet màànhyejt’et’tso’ tha’, Tuuntehen’, takyúumap’anteh, wet ’itiiyejqanhih, wet waatanej tà yààhâyeh. ³³ Tha hàp tà Jweesus, nitíilhaqhit’et’ tha’, ’iyaahne lakyuujwanhayh. Wet taahúye Tuuntehen’ tha yok: - ’Aathatqanhih, Saatanas, tà lhéekye tà ’ottaakye’. Tsi hàp tà tok layaahin ’imaayhey tà ’íiyej Yoos, tajlhámet’ ’imaayhey tà ’íiyej hi’noolh. ³⁴ Wet t’ààne wikyi’, lhà’ya lakyuujwanhayh, wet yààme lhaamelh tha yok: - Kyek ’íikye ’o’elh kyek yahuumin kyek yahààn ’oo’nàyij, wet ’is kyek lhaa’ijwonlhámej, wet t’uhlà-k takyúuma laqaakulus, wet nek’nóoke’. ³⁵ Tsi hàp tà ’o’elht’a-k hâàpe-k yahuumin kyek ’ijwaayhet la’waatshankyeyaj, wet ’itààyhthilah. Tha hàp tà o’elht’a-k hâàpe-k lhaa’ità yhet’o’pe’, wok ’àp lhaa’itàyhetpe silààt tà ’is, wet lham ’ijwaayhthila la’waa-tshankyeyaj. ³⁶ Tsi hàp tà’, ’àp háats’ihila ’imak kyek teesqanej hi’no-k yaqáalhi nilhoq honhat, kyek lahuusek tatààyhlah? ³⁷ Wok ’àp háats’i ’imak kyek ’iwóohiyela-k hi’no tiisqanejpe lahuusek? ³⁸ Tsi hàp tà ’o’elht’a-k hâàpe-k ’nàjweelh’o’pe’, ’yáje ’olhààmtes, tà ’íihi wikyi tà qaahi’noyalis wet qeeyis lànhaynah, wet hààpqhila-k Hi’noolhàs, ’àp hààte ’nàjweenhla’pe’, kyek taj lawhàày kyek nekhiihla Lajkyaasilatyaj, kyek lhà’ya ’nookye nhay tà Yoost’amajkyetes.

¹ Wet hààte yààmép’ante lhaamelh tha yok - Máatkye tà ’ojweelh’ameyho’: Lhaamelhtsi tà ’iikyenah, ’íikye ’iyhàj tà tok ’itaamaqhiyela latààhyahayh, yàtla-k pajkye hi’ween Yoosniyatyaj, kyek nààmh, kyek ’íihi ’nooqhajyhayaj tà wuujw. ² Wet tà tajwaatshít’et’ ’ijwáalas ’íihi ’nookey ’iwehyáalha ’ii’pe ’iwehyáalhah, wet takyúumap’ante Tuuntehen’, lhà’ya Jwaakówoh, lhà’ya Jwàành, wet yahààne lhaamelh kyeenaj tà ’atoojwphà’, tà tajlhá met’ lhaamelh. Wet lhaa’iwelanhátp’anteh, tà ’íikye tà tataakye lhaamelh. ³ Wet la’wuuyis ’nâle’ tha laq’eehen’, wuujw tà ’ipeelaj, màànhyejt’a’iwóye jwi’yeett’isan’; wet ky’áhya-k ’íikye ’noolejekwo’, kyek ’íihi honhaatnah, kyek yómhya ’ipeelaj kyek màànhyejtsoh. ⁴ Wet ’nâle ’Eelíyas, lhà’ya Mooyses, wet lhaamelh yààmhoplhi Jweesus. ⁵ Wet màànhyejtso’ tha’, Tuuntehen’, yààme Jweesus tha yok: - ’Iwuuk, ’ist’a-k ’iyeehit’at tààjah. ’Is kyek ’iyeenwethà laajtumjwáya hupuuyh; ’eelh wet, ’awuuke’, wet ’eelhtso wet, Mooyseswuke’, wet ’àp ’eelhtso wet, ’Eelíyas tà lawuuke’. ⁶ Tsi hàp tà lhaam’, tok yahaanéjt’et’ ’imak tà yààmeh, tsi hàp tà lhaamelh wuujw tà nowaayhen’. ⁷ Wet nààm puule tà ’iwolahuupela’pe’, wet pitsaaje ’noopaq tà túmho puule’ tha yok: - Hàp tààjtsi ’olhààs tà ’oohumnek, hàp tà ky’ahuuya yeh! ⁸ Wet tajwaatshi’ tha’, lhaamelh ’iyaahint’et’qanhi’ tha’, sétlhayejt’et’ tà tok hi’ween ’iyhàj, tajlhámet’ Jweesus. ⁹ Wet tà lhaamelh ’inuukehkyà’, tà tàlhpe kyeenaj, wet lhaam taahúyej lhaamelh tha yok: - Hiyéja lajweelayho hi’not’a-k hâàpe’ ’imaakne la’wee nayh, pajla’ tha Hi’noolhàs ’inúuphà’, kyek tâlho ’noop’itse yheyh. ¹⁰ Wet lhaamelh ’iteetshánp’ante lhààmet tà ’iwooyetsoh, wet yààmt’awethàlhamenhómkye’ tha yok: - Ky’àj kyi màànhyej, ’àp háats’i ’imak tà yààmeh, tà yok: Hi’noolhàs ’inuuhiphàlah, kyek tâlho ’noop’itseyheyh? ¹¹ Wet lhaamelh ta’yààtshane’ tha yok: - Kyi hààte tà ’nootshànhaywos yok: T’uhlà-k ’Eelíyas kyek t’ikyuun’alhóho’. ¹² Wet nikyúulhot’et’ lhaamelh tha’, yààme’ tha yok: - Máatkye’, ’Eelíyas t’uhlahlà-k t’ikyuun’alhóho’, wet ’ineeky’eynhihikyela nilhóoqej ’imaayheyh. Tha hàp tà’, kyi hààte tà ’notshàànhíp’ante ’nolhààmet tà yààme Hi’noolhàs tà t’uhlà-k wuujw lap’aattseyaj kyek ’íihi’, wet tà àp tok ’nowolaháaya’? ¹³ Tha hàp tà ’ojweelh’ameyho’ tha ’oyok: ’Eelíyas pajkyehte nààmh, wet lhaamelh yeene nilhóoqej ’imaayhey tà lhaamelh yahuumínkye’, màànhyej tà ’íihi lahiih, tà ’noyààméje lhaam’. ¹⁴ Wet nikyâàtep’ante lakyuujwanhay’ tha’, hi’ween wikyi tà wuujw, tà hits’úulhàqej, wet ’àp ’nootshànhaywos, tà taahúyej lhaamelh. ¹⁵ Wet tà wikyi hi’weenhlà Jweesus wet, nilhóoqej tà t’iséelitej. Wet ’inuuke’alhóho tà yahóoyeh, tà ’iwosiilâta’. ¹⁶ Wet lhaam’, ta’yààtshanét’et’ lhaamelh tha yok: - ’Àp háats’i ’imak tà lhààmayeh, tà lataahuyayej lhaamelh? ¹⁷ Wet ’elh tà ’íihi wikyi tà wuujw, nikyúulho’ tha yok: - ’Okyààjne’áme ’olhààs, tsi hàp tà ’nookya tà ’íihi’, yenky’i súuka’. ¹⁸ Wet ’iikyepejt’a-k ’íikye tà neke ha’nààjwaj, wet ’ithaat qatsih. Wet ha’nààjwaj wet, ’iwolaqhoojwáhi lhaayhi’, wet yookajwek latsooteyh, wet lhiiley taqhaajkyehen’. Wet ’otaahuyejne ’akyuujwanhayh, tà ’one’te-k yookésphà’, tha hàp tà lhaamelh tok yaqáalhi’. ¹⁹ Wet Jweesus nikyúulhot’et’ lhaamelh tha yok: - ’Eeh, ’aahâpe wikyi tà ’aqaakwhantses! Kyi hààte lawhàày tà ’iwóoye-k ’o’iihla’ameyej? Wet kyi hààte lawhàày tà ’iwóoye-k ’oteelàyit’ameyej? Hàn’nóoye ha’nààjwajpaqanah! ²⁰ Wet lhaamelh yahàànét’et’a’. Wet ’nookya hi’wéent’et’ Jweesus tha’, tháhya’ tha ’ijwiitsenej tà ’isiikyâthi ha’nààjwaj. Wet lhaam’, nikyàthonháateh, wet wophalhit’qáatsih, wet ’iwolaqhóojwa’. ²¹ Wet Jweesus ta’yààtshanét’et’ lajkya’ tha yok: - Hà paajkye tà màànhyejtsih? Wet yok: - Tâlhe tà qamaj niithalâka’. ²² Wet wuujwpe tà ’ithaathopej ’iitàj, wet ’àp ’inààt, tà yahuumin kyek ’ilàành. Tha kyek ’íikye ’imak kyek ’iwóoye-k lheenlhi wet, p’aattsen’nohen’, wet ky’ot’nooyehen’. ²³ Wet Jweesus yààme’ tha yok: - Kyi hààte tà lhok: Kyek ’iwóoye-k lheenlhih? ’O’elht’a-k hâàpe-k t’ekhaahyaj’íhi wet, ’iwóoye-k yeenlhi nilhóoqej ’imaayheyh. ²⁴ Wet tháhya’ tha’, ha’nààjwajjkyah, lhaa’ijwitsenej tà t’ààn’ tha yok: - ’Ot’ekhaahyaj’íhi’. Ky’ot’nóoye tà ’ooqakwhanhyaj’íhi’. ²⁵ Wet Jweesus hi’wéent’et’ tà wuujw wikyi tà lhaayahúteh, wet màànhyejtso’ tha’, ’ijwiitsenej lhààmet tà taahúye ’nookya tà qóoq’aye’ tha yok: - ’Nookya tà ky’isuuk, wet ’àp ky’ooteky’o’, ’o’aa’isúkun’ tha ’oyok: Màky’ooye’, hiyéja ’àp lataapinho’. ²⁶ Wet ’íihi tà t’àành, wet ’isiikyâthi’ tha yom’ààytaji’, wet màànhyejtso’ tha ’inúuphà’. Wet ha’nààjwajtso wet, ’íihi tà màànhyejt’a-k ’yilh, wet paj tha wuujwpe wikyi tà yok: - ’Yilh lhaamtsih. ²⁷ Tha hàp tà Jweesus takyúumat’et’ ta key’, wet ’ineeyhetphà’. Wet lhaam’, néephà’. ²⁸ Wet Jweesus yààpnhóp’ante la’wet. Wet tà tajlhámet’ lakyuujwanhay tà ’íiyej, wet lhaamelh ta’yààtshane’ tha yok: - Kyi hààte tà ’olhaamelh tok ’oqáalhi-k ’onuuhat phà’? ²⁹ Wet yààmét’et’ lhaamelh tha yok: - ’Imaayektso wet, ’eelhit’a ’imak kyek lakya’, tajlháme kyek ’nowo’not’aalhyája’, wet kyek ’àp ’nolhaa’ikyuyuhat, kyek tameenej kyek ’inúuphà’. ³⁰ Wet lhaamelh tâlhet’et’ tha yikhen’, wet ’iluunkyet’at Waaliléyah. Wet Jweesus tok yahuumin kyek hi’not’ kyek hâàpe-k yahaanej’íhi’. ³¹ Tsi hàp tà ’ikyuujwanhen lakyuujwanhayh, wet yààme’ tha yok: - Hi’noolhàs wet, ’noyaakyàjomhma hi’noolh takeeyeyh, wet ’nolàànhlah. Tha hàp tà’, kyek tajwaayhitshila kyek ’yilh wet, ’iihihla ’ijwáalas laajtumjwáyah, wet ’inuuhiphàlah. ³² Tha hàp tà lhaamelh, tok ’ilààtét’et’ lhààmettsoh, wet nowáaye-k ta’yààtshaneh. ³³ Wet nikyâàthop’ante Kapeelhna’umh. Wet tà ’íihi la’wet wet, ta’yààtshane lhaamelh tha yok: - ’Àp háats’i’mat ’imak tà lhààmayeh, tà lhe’nààyíjkye’? ³⁴ Tha hàp tà lhaamelh tok taahuyhen’. Tsi tà lhaamelh ’inúuke ’nààyij wet, yààmt’awethàlhamenhómkye’ tha yok: - Tàjt’et’ kyek hâàpe tà lhámhyah, pa’íikyenah? ³⁵ Wet màànhyejt’et’tso’ tha’, Jweesus tapààphà’, wet t’ààne lhaamelh tà ’íihi tijwek ’ii’pe nitàk, wet yààme’ tha yok: - Kyek ’íikye ’o’elh kyek yahuumin kyek t’ikyunh, wet t’uhlà-k hâàpe-k ’imààlhhen’, wet ’àp ’iyhàj lakyuumh yenek. ³⁶ Wet takyúumap’ante ha’nààjwaj, wet ’itíihi lakyoowej lhaamelh. Wet taky’áawej, wet yààme lhaamelh tha yok: ³⁷ - ’O’elh kyek hâàpe kyek takyuumhlà’pe ’olheey’ ha’nààjwaj tà màànhyejnah, wet ’olhaam tà takyuum’ohlà’; wet ’o’elh kyek takyuum’ohlà wet, tok ’olhaam kyek ta- kyuum’ohlà’, tajlháme tà takyuumhlà ’o’elh tà lakyeenek’no’. ³⁸ Wet Jwàành, nikyúulho’ tha yok: - ’Iwuuk, ’olhaamelh ’o’weennaj hi’no tà ’inuuhtejkyé phà ’eey ’nookyalh tà nii’sa’, tha hàp tà lhaam’, tok hâàpe-k nek’ináamkye’. Wet ’olhaamelhnaj ’o’nâàyejo’, tsi hàp tà tok ’inaayahànlhih. ³⁹ Tha hàp tà Jweesus yok: - Yéjay la’nâàyejo’, tsi hàp tà ’iihikyét’a hi’no-k yeenejlhi ’olheey ’noo’nàlitsek tà ’ààytaji’, wet kyek ’àp tháhya-k nii’ísa lhààmet kyek ’itii’nóyeh. ⁴⁰ Tsi hàp tà hi’not’a-k hâàpe-k niittaya’inahlàmhen wet, hàp tà lhaa’ithat’inámkye’. ⁴¹ Tsi hàp tà ’o’elht’a-k hâàpe-k ’olheey kyek tameenej kyek hi’ween’ameyho ’nolhààthi tà ’inààt’íhi’, tsi yahaanej tà lheeyayej Kilíistoh, wet máatkye tà ’ojweelh ’ameyho’: Lhaamtso wet, t’awaayhet tok tatààyhlah. ⁴² - ’O’elht’a-k hâàpe-k tameenej ’elh nàà’tshas tà t’ekhaa’nóyeh, kyek ’iwolaqéeya’, wet ’imak tà ’iskye wet, ’noyààytej la’wo’ tuunte tà jweelhek, wet ’nothatlaky’óoye ’inààttsajpe’. ⁴³ Wet kyek ’akey’ tameen’ámej kyek lawo’aqéeya’, wet ’iisit. Tsi hàp tà ’ist’aat kyek tatàày’ámej ’elh ’akey’, wet ’àp latiiyâjo ’noo’watshan kyeyaj; tha hàp tà tok ’is kyek nitàk ’akeeyeyh, kyek latiiyâjo ’noop’attseyaj’wet, tà hâàpe ’iitàj tà nhaanáyej kyek ’yomh, ⁴⁴ tà hàp tà ’íihi tà lhaamelh laqaa’iwos tok ’yinhen’, wet ky’àhyahla-k ’àp ’yomhiila ’iitàj. ⁴⁵ Wet kyek ’aqààlà’ tameen’ámej kyek lawo’aqéeya’, wet ’iisit. Tsi hàp tà ’ist’aat kyek tatàày’ámej ’elh ’aqààlà’, wet ’àp latiiyâjo ’noo’wa tshankyeyaj; tha hàp tà tok ’is kyek nitàk ’aqààlàyh, kyek ’nothaat’ámho ’noop’attseyaj’wet, tà hâàpe ’iitàj tà nhaanáyej kyek ’yom’, ⁴⁶ tà hàp tà ’íihi tà lhaamelh laqaa’iwos tok ’yinhen’, wet ky’áhyahla-k ’àp ’yomhiila ’iitàj. ⁴⁷ Wet kyek ’ateelho’ tameen’ámej kyek lawo’aqéeya’, wet laanhi’. Tsi hàp tà ’ist’aat kyek tatàày’ámej ’elh ’ateelho’, wet ’àp latiiyâjo Yoosniyatyaj; tha hàp tà tok ’is kyek nitàk ’ateelhoyh, kyek ’nothaat ’ámho ’noop’attseyaj’wet, ⁴⁸ tà hàp tà ’íihi tà lhaamelh laqaa’iwos tok ’yinhen’, wet ky’áhyahla-k ’àp ’yomhiila ’ii-tàj. ⁴⁹ Tsi nilhooqhiyeja wikyi kyek ’nonoosyhaynejen ’iitàj; wet nilhóoqej ’nooqathatkyà wet, ’nonoosyhaynhiyeja nisoy’. ⁵⁰ Nisoy wet, hààpet’at ’imak tà ’is; tha kyek nisoy tatày lanoosyhayaj wet, ky’áhya-k ’àp ’iwooye-k ’nowolanoosyhayája’. ’Is kyek nisoy ’ii’ameyhíkye’, wet ’is kyek latii’ameyej ’nootámsek.

¹ Wet Jweesus yikp’anteeky’oye honhat tà ’íihi’, wet nikyâàtho Jwuuleyalhip tà ’ii’wekyéhi Jwoolanh. Wet wikyi’, yaakyâjo tà ’àp lhaayahúteh, wet lhaam ’àp ’ikyuujwanhen’, mànhyejt’alhaampej. ² Wet ’íikye ’iyhàj jwààlisewolhayis tà yahóoyeh, wet tà lhaamelh yahuumin kyek yeelhte wet, lhaamelh ta’yààtshane’ tha yok: - Hà t’uhaawétej hi’no kyek ’itiiyejqanhi laky’eejwah? ³ Wet nikyúulho’ tha’, yààme lhaamelh tha yok: - ’Àp háats’ip’ante ’imaayek tà Mooyses ’isuukun’amejen’? ⁴ Wet lhaamelh yok: - Mooyses, ’iwaahnejp’antet’at hi’no kyek hi’weenho laky’ee jwah lahiih, tà yààméje tà lhaamelh ’ileewek, wet màànhyejtso’ tha’iwóoye-k ’itiiyej qanhih. ⁵ Wet Jweesus nikyúulho lhaamelh tha yok: - Hàpet’ lhaamelh ’ootlelis tà t’uunhen’, hàp tà tameenej Mooyses tà ’iwooynejetsoh lasuukunhyaj tà ’itshàànhi’. ⁶ Tha hàp tà tàjp’ante neeky’éle wet, Yoos yeenlhi lhaamelh; yeenlhi hi’no’, wet yeenlhi ’atsiinha’. ⁷ Wet hàp tà tameenej hi’no tà yikhiilaky’oye lajkyah wet laqoh, wet lhaahip’ajthiyeja ’eelh kyek ’íiyej. ⁸ Wet lhaamelh tà nitààkjwas, hààpqhila-k ’iwehyáalha t’isan’. Wet màànhyejtso’ tha’, nemhit’ nitàk, tajlhámet’ tà ’iwehyáa lhah. ⁹ Wet hàp tà tameenej tà ’oyok: ’Imak tà Yoos hip’aaj titwek wet, hi’no’, tok ’iwóoye-k ’isoowek. ¹⁰ Wet tà lhaamélht’et’ ’ila’wéete wet, la- kyuujwanhayh, yaakyâjo tà ta’yààtshanéje ’imaaktsoh. ¹¹ Wet yààmép’ante lhaamelh tha yok: - Hi’not’a-k hâàpe-k ’itiiyejqanhilaky’oye laky’eejwah, wet ’àp ’íiyej ’elh ’atsiinha’, wet hàp tà ’iwolaqaahi’nohyajahlà laky’eejwah. ¹² Wet ’atsiinha-k ’itiiyejqanhilaky’oye laky’eejwah, wet ’àp ’íiyej ’elh hi’no’, wet hàp tà ’iwolaqaahi’nohyája’. ¹³ Wet ’nohàànép’ante Jweesus nàà’tshas, tà ’none’te-k takyuumkye’pe’. Wet lakyuujwanhay wet, ’nâàyejo lhaamelh tà jwetaj yahààne nàà’tshas. ¹⁴ Jweesus hi’wéent’et’ tà màànhyejtso’ tha’, jwitsaajlhih. Wet yààme lhaamelh tha yok: - Teejáytsi nàà’tshas, waahinay’nóyeh, yéjay lheehlà’! Tsi hàp tà lhaamelh tà màànhyejentsi wet, laqààyet Yoosniyatyaj. ¹⁵ Máatkye tà ’ojweelh’ameyho’: ’O’elh kyek niitkyumahlà Yoosniyatyaj kyek màànhyej’iwoye ha’nààjwaj, wet tok tiyààjomhmah. ¹⁶ Wet takyúumat’et’ nàà’tshas, wet tatsuujwélej. Wet ’itii’pe takeeyey’ tha’, hi’iisyenhen’. ¹⁷ Wet hààpet’et’ tà yik tà ’inúuke ’nààyij wet, ’íikye hi’no tà ’inuu ’alhóho tà yahàành. Wet laqaamkyetey ’itsiinenqatsih, tà ’íikye tà tataakye lhaam’, wet ta’yààtshane’ tha yok: - Jweesus, tà ’aahâpe ’nookyujwanhyajwo tà ’is: ’Àp háats’i ’imak kyek ’oyeenhilhinah, kyek tameenhiyeja-k ’iihla’nóyej ’noo’watshankye yaj tà lajlapéesa’? ¹⁸ Wet Jweesus yààme’ tha yok: - Kyi hààte tà lat’àànej’nóye tà ’o’is? Ky’áhya-k ’íikye hi’no kyek ’is, tajlhámet’ Yoos tà ’is. ¹⁹ Latààjwélej Yoossukunhyahay tà yok: Hiyéja lawo’aqaahi’nohyája’. Hiyéja lataaqàlànkyey’. Hiyéja lat’eetanh. Hiyéja lhààméje ’aa’elh ’imak tà qaniimatákye’. Hiyéja lat’aaqanhanh. Wolaháaya ’ajkyah, wet ’aqoh. ²⁰ Wet lhaam’, nikyúulhot’et’ tha yok: - ’Iwuuk, nilhoq tààjtso tà ’ot’aamájej, tâlhe tàjte ’oqamaj. ²¹ Wet Jweesus ’iyaahínt’et’ hi’no’ tha’, yahuuminh, wet yààme’ tha yok: - ’Iwehyáalha ’imaayek tà tatàày’ámej: Mààh, wom nilhoq ’imak tà ’ii’ámej, wet ’wenho wikyi tà p’aliitses, wet màànhiyejatso’ tha’, la’weenhla ’aqààyet tà wuujw laha’, kyek ’ipuulé yeh. Wet lhuuh, nek’nóoke’, kyúma ’aqaakulus. ²² Tha hàp tà lhaam’, ’ilààtkyét’et’ ’nolhààmet tà màànhyejtso’ tha’, nilhaaq’a lhih. Wet yik tha lajwiitahayaj’íhi’, tsi hàp tà wuujw laqààyet tà ’íiyej. ²³ Tà màànhyejtso wet, Jweesus ’iyaahin lhiipey’ tha’, taahúyej lakyuujwanhay’ tha yok: - Wuujw tà ’atháaho lhaamelh tà hi’ween ’imaayek kyek tiyààjomhma Yoosniyatyaj. ²⁴ Wet lakyuujwanhayh, ’inúuyejphà lhààmet tà ’iwooyneje tsoh. Tha hàp tà Jweesus nikyúulho’ tha’, ’àp yààme’ tha yok: - ’Ilees, máatkye, wuujw tà ’atháaho lhaamelh tà t’ekháaho laqààyet, kyek tiyààjomhma Yoosniyatyaj. ²⁵ ’Itshààwet tà ’noyok kaaméyoh, tok kyuutshánhya kyek ’inúuke kyiinajqanotte’, tok màànhyej’iwóye hi’no tà hi’ween ’imaayek, tà lakyuutshanhyaj’íyej kyek tiyâàjo Yoosniyatyaj. ²⁶ Wet lhaamelhp’anteh, lhà’yalhiip tà t’iséelitej, wet taahulhamelej tha yok: - ’Àp háats’ihila-k tajwaayh, tà màànhyejtsoh? ²⁷ Wet màànhyejt’et’tso’ tha’, Jweesus ’iyaahin lhaamelh tha yok: - Ky’áhya-k ’íikye hi’no-k yahanej’iwooynéjeh. Tha hàp tà Yoos, tok màànhyejtsoh. Tsi lhaam wet, ky’áhya-k ’íikye ’imaayek kyek ’atháaho’. ²⁸ Wet màànhyejt’et’tso’ tha’, Tuuntehen’ waatanej tà ’ijweenho’ tha yok: - Lhek yahínhyah, ’olhaamelh pajkye ’oléeyej nilhóoqej ’imaayheyh, wet ’oyiklhaayis’ámkye’. ²⁹ Wet Jweesus nikyúulhot’et’ tha yok: - Máatkye tà ’ojweelh’ameyho’: ’O’elht’a-k hâàpe-k ’otmeenej, wet kyek ’àp silààt tà ’is kyek tameenej, tà hi’nààyqatsi la’wet, wok lapuuhjwas, wok lajkyah, wok laqoh, wok laky’eejwah, wok lalees, wok laqaahonhates, ³⁰ lhaamtso wet, nemhilat’ qoohyaj tà takyuumhlahlà ’imak tà wuujw tà yààm’pe ’imaayheytsoh. Tsi tà qamaj ’íihi honhaatna wet, hi’weenhla lawuukeyh, wet lapuuhjwas, wet laqoolis, wet lalees, wet laqaahonhates, tej kyek ’íihi ’noo’nàjwtsenhyaj, wet kyek taj lawhàày wet, hi’weenhla la’waatshankyeyaj tà lajlapéesa’. ³¹ Tha wuujwpe wikyi tà ’imààlhkyehen wet, hààpqhila-k t’ikyunh. Wet lhaamelh tà t’ikyuuntso wet, ’imààlhhikyehennah. ³² Wet lhaamelh ’inúuhiphàp’ante ’nààyij tà tiyâàje Jweelu salenh, wet Jweesus tà t’ikyunh. Wet lhaamelh t’iseelhthayahay’íhikye’, wet ’iyhàj tà ’imààlhkye la’nààyij wet, nowaayhen’. Wet Jweesus yaakyâjo tà hi’weenhatqanhi lhaamelh tà ’íihi tijwek ’ii’pe nitàk, wet waatanej tà ’ijweenho ’imaayhey tà lawiit’àhyajlah. ³³ Wet yok: - Tààjna wet, ’iyaanuhíphà ’nààyij tà tiyâàje Jweelusalenh, wet Hi’noolhàs ’noyaakyàjiyela ’noohusewos tà lhaaménhyah, wet ’àp ’nootshànhaywos, wet lhaamelh yaqaalelhthiyejela latààhyaj, wet yaakyàjiyela wikyi tà qahâàpeya jwuulales. ³⁴ Wet lhaamelh ’ilààkhilhinah, wet ’itaasnhilhinah, wet ’àp ’ijwaats’unhilhi nah, wet pajla’ tha ’àp ’ilàành. Wet ’iihihla ’ijwáalas laajtumjwáyah, wet lhaam ’inuuhiphàlah. ³⁵ Wet Jwaakówoh, lhà’ya Jwàành, tà Seewele woles, yahóoyet’et’ lhaam’ tha yok: - ’Iwuuk, ’olhaamelh ’ohuumin kyek lheen’nóye ’imak kyek ’ot’aalhej’ámeh. ³⁶ Wet lhaam’, ta’yààtshanét’et’ tha yok: - ’Àp háats’i ’imak kyek lahuuminay kyek ’oyeen ’ameyeh? ³⁷ Wet lhaamelh yààme’ tha yok: - Kyek lheehihla ’awuujwyaj wet, ’wenaa’nóhomkye kyek ’otpààhikyephàla’awhàye’, kyek ’elh ’olhaamelh tumhiiyeja ’ajwóomqat, wet ’àp ’elh tumhiiyeja hats’áamqat. ³⁸ Wet Jweesus yààme lhaamelh tha yok: - Tok lahaanayej ’imak tà lat’aalhayeh. Hà ’iwóoye-k layààyayhi ’nolhààthi tà ’oyààhihlah? Wok ’àp ’iwóoye-k ’nonaahyen’ameyej ’noonahyaj tà ’nonaahyenhila’nóyej? ³⁹ Wet lhaamelh nikyúulhot’et’ tha yok: - ’Iwóoyeh. Wet Jweesus yààme lhaamelh tha yok: - Máatkye’, ’nolhààthi tà ’oyààhihlah, hàp tà ’àp layààyayhihlah, wet ’noonahyaj tà ’nonaahyenhila’nóyej, hàp tà ’àp ’nonaahyenhila’ameyej. ⁴⁰ Mat ’noowej’wetes tà túmej ’oojwómqat wet ’oots’ámqat, tok ’olawuuk kyek ’o’ween’ameyho’, tajlhámet’ lhaamelh tà pajkye ’nowaaq’lhatejkyà’, lhaamenhla-k ’iikye’pe’. ⁴¹ Lhaamelh tà ’íihi tijwek, ’ilààtét’et’ tà màànhyejtso’ tha’, waatanej tà jwitsáajej Jwaakówoh wet Jwàành. ⁴² Tha hàp tà Jweesus, t’àànét’et’ lhaamelh, wet yààme’ tha yok: - Lahaanayej tà lhaamelh wikyi tà ’nâlej tà niyaatéyej wikyi tà ’íihikye honhaates, lhaamelh lhayenlawuuhúya’, wet wikyi tà lawuujwyahay’íhikye wet, lhaamelh ’itii’pe laqhaajyhayaj ’iyhàj. ⁴³ Tha hàp tà ’aamey wet, tok ’iwóoye-k màànhyejtsoh, tajlháme-k ’aa’elhay kyek yahuumin kyek lhayenwúujwa’, wet hààpqhila-k ’aqaawoyayh, ⁴⁴ wet ’elht’a-k hâàpe ’aamey kyek yahuumin kyek hàp tà lhámhyah, hààpqhila nilhoq wikyi lakyuumhyenek. ⁴⁵ Tsi hàp tà ’àp hààte Hi’noolhàs, qhiit’a-k neke wikyi-k yenlaqaawósa’, tajlháme kyek lhaam lhayenqawóoya’, wet kyek ’àp lhaa’iwom’pe wikyi tà wuujw, wet ’àp lhayenlaháayayej. ⁴⁶ Wet lhaamelh nikyâàthop’ante Jweelikoh, wet hààpet’et’ tà Jweesus ’àp yik tà tâlho Jweelikoh, tà lhà’ya lakyuujwanhayh, wet ’àp wikyi tà wuujw, wet ’íikyep’ante hi’no tà ’asnaamh, tà lheey Waalhtiméwoh, tà Timeewolhàs, tà tapààphà’, tà ’iiwhàye ’nààyij, tà t’aalhkyehlà t’awaayhtésej wikyi tà ’inúuke ’nààyij. ⁴⁷ Wet tà yahaanej tà nekt’aat Jweesus tà Naasaletlhele’, wet waatanej tà t’àànlhi’ tha yok: - Jweesus, Laawitlhàs, ’is kyek lap’aat-tsen’nóyeh! ⁴⁸ Wet wuujwpét’et’ wikyi tà yààhâyeh, tà ne’te-k niky’eet, tha hàp tà lhaam’, tajmátyaye tà t’àànlhi’ tha yok: - Laawitlhàs, ’is kyek lap’aattsen’nóyeh! ⁴⁹ Tà màànhyejtso wet, Jweesus taqaasit, wet taqaakyehneh. Wet lhaamelh t’ààne ’asnaam’ tha yok: - Wo’ekhaahyája’, wet néephà’, tsi hàp tà lhaam’, t’ààn’ahilà’. ⁵⁰ Wet lhaam’, ’ithaatqanhít’et’ la’wuy’, wet néephà’, wet yahóoye Jweesus. ⁵¹ Wet Jweesus taahúyej tha yok: - Háats’i ’imak tà lahuumin kyek ’oyeen’ámeh? Wet lhaam ’asnaamh, yààme’ tha yok: - ’Iwuuk, ’is kyek la’weehyen’noqatsih. ⁵² Wet Jweesus yààme’ tha yok: - Mààh, ’ekhaahyaj tà ’aa’ijwayhet. Wet tháhya’ tha’, hi’weenkyehonhat, wet yikkye Jweesus, tà ’inúuke ’nààyij.

¹ Wet tàjp’ante lhaamelh toott’áye Jweelusalenh, tà lhaamelh ’àp toott’ayého ’Asuuslhàq’wet wet Jwitsuuklhay’wet, tà ’íikye tà tataakye kyeenaj tà ’noyok ’Ooliwokyat, wet Jweesus ’ikyéenp’ante nitààkjwas lakyuujwanhayh, ² wet taahúyej lhaamelh tha yok: - Màyaayh, hoyaaye wikyii’wet tà lataatayayeh. Wet hàpet’ kyek lakyààtayho wet, tháhya’ tha la’weenayhla ’aasnolhàs tà ’noyààyit, tà qamaj qa’noo’wutéya’; laanayhilah, wet kyàjaayla ’alhóho’. ³ Wet kyek ’íikye hi’no-k hâàpe-k ta’yààtshan’ameye kyek yok: Kyi hààte tà lawooynayejetsoh? wet ’oyaylak: Tsi hàp tà ’Noowuk tà ’iwaatlà’, wet tok paajiyeja-k ’inaakyàj. ⁴ Wet lhaamelh yikhéent’et’a’. Wet hi’ween ’aasnolhàs tà ’íihi ’nààyij, tà ’noyààyit, tà ’iiwhàye huppe’. Wet lhaamelh ’ilaanhi’. ⁵ Wet wikyi tà ’iikyeqatsih, ’íikyet’et’ ’iyhàj tà yààme lhaamelh tha yok: - ’Àp háats’i ’imak tà lheenaylhih? Hà lalaanayhi ’aasnolhàs? ⁶ Wet lhaamelh nikyúulho’ tha’, ’ijweenho màànhyejt’a tàje ’iwóoye Jweesus. Wet màànhyejtso’ tháayej, ’notky’aahlhakyet’at. ⁷ Wet lhaamelh ’ikyàj ’aasnolhàs, tà ’ikyâàje Jweesus. Wet lhaamelh ’ithaatpe ’aasnolhàs la’wuuyis, wet neky’e Jweesus ’ii’pe’. ⁸ Wet wuujwpe wikyi tà hiky’eenkyehen la-’wuuyis ’nààyij, wet ’iyhàj yiisthen ha’làà’woleyh, tà hiky’eenkye ’nààyij. ⁹ Wet wikyi tà t’ikyuunhlà’, lhà’ya ’iyhàj tà ’imààlhkye la’nààyij, t’àànhen’ tha yok: Hosánnah! La’iisyaj’íhi hi’no tà nekhi ’Noowuklhey’! ¹⁰ La’iisyaj’íhi lhaajkya tà lheey Laawit laniiyatyaj, tà nekt’aat! Hosánnah, tà ’íihi tà túmphà’! ¹¹ Wet Jweesus tiyâàjop’ante Jweelusalenh, wet tiyààjkyàjwi Yooswuke’, wet tà pajkyet’et’ ’iyaahin nilhóoqej ’imaayhey tà ’íikye lhiipey wet, yik tà tiyâàje Jwi tsuuklhay’wet, lhà’ya lhaamelh tà ’íihi tijwek ’ii’pe nitàk, tsi hàp tà pajkye honájyah. ¹² Wet tàjp’ante ’ijwáala’, tà lhaamelh yikhen tà tâlho Jwitsuuk lhay’wet, wet ’íihi tà lhaam nikyuuyu’. ¹³ Wet hi’weenét’et’ ’asuuslhàq’wut tà ’atoojwe’, tà la’wooley’íhi’, wet yahóoyeh. Tsi hàp tà latiikyunhayaj yok: - ’Is’aalhóho wet, lhaay’íhi’. Wet nikyâàte’ tha’, tok ’imaak’íhi’, tajlhámet’ la’wooley. Tsi hàp tà tok lawhààyh, ’asuusqàs. ¹⁴ Wet màànhyejtso’ tha’, Jweesus taahúye ’asuuslhàq’wut tha yok: - ’Is kyek ky’áhyahla-k ’íikye ’o’elht’a-k hâàpe-k tujwiila ’aayh! Wet lakyuujwanhayh, ’ilààtét’et’a’. ¹⁵ Wet lhaamelh nikyâàthop’ante Jweelusalenh. Wet Jweesus tiyààjt’et’kyàjwi Yooswuke’ tha’, waatanej tà yokes’aalho taje wikyi tà tawoomhanhen’, wet tà ’àp takyààjanhen’. Wet lhaam ’itiilhqat kyehkyà kyiinaj-t’àjwosqamesalis, wet ’àp hààte ’noowej’wetes tà lawuuhuyh wikyi tà ’iwom hookinhas. ¹⁶ Wet tok ’iwaahnej ’elh kyek hâàpe-k tilhàj ’imakt’a-k hâàpe’, kyek ’ikyâàjkye tà Yooswuke ’íihi’. ¹⁷ Wet ’ikyuujwanhen’ tha yok: - Hà néeyahi Lahiih ’nolhààmet tà yok: ’Oowuke wet, ’noyààmhiyejela nilhóoqej wikyi t’aalhyaj’wet? Tha hàp tà ’aameyh, lhenay’eetantseswéta’. ¹⁸ Wet ’nootsànhaywos, lhà’ya ’noohusewos tà lhaaménhyah, ’ilààtkyép’ante tà mààn hyejtsoh, wet lhaamelh t’úuke la’nààyij kyek ’ilàành. Tsi lhaamelh nowáaye lhaam’, tsi hàp tà nilhoq wikyi tà ’inúuyejphà lakyuujwanhyaj. ¹⁹ Wet tà nikyâàte tà honaatsi wet, Jweesus yikky’ooye wikyii’wet tà ’íihi’. ²⁰ Wet tà neeky’ejwála’, tà lhaamelh ’inúuke tà ’íihi ’asuuslhàq’wutnaj Jweesus taahúyeh, wet lhaamelh hi’wéent’et’ tà tamkyày’, tâlhe lajwee’ tsilh. ²¹ Tà màànhyejtso wet, Tuuntehen’ lakyoowej’inuhlà ’imaaknaj ’íikye’, wet yààme Jweesus tha yok: - ’Iwuuk, lhek yahínhyah, ’asuuslhàq’wutnaj lat’ààytene wet, pajkye tamkyày’. ²² Wet Jweesus, yààmét’et’ lhaamelh tha yok: - T’uhlà-k lat’eekhayaye Yoos. ²³ Tsi hàp tà máatkye tà ’ojweelh’ameyho’: ’O’elht’a-k hâàpe-k taahúye kyeenajnih, kyek yok: Màky’ooye tà lhéehi’, ’athat’inâàteh, wet kyek tok ’àp ’itíihi laqaakyuhanhyaj t’ootle’, tajlháme kyek ’imaatítkye tà ’iihikyela ’imak tà yààmeh, wet kyek màànhyejtso wet, ’imak tà yààmeh, ’iihikyelah. ²⁴ Wet hàp tà tameenej tà ’ojweelh’ameyho’ tha ’oyok: Nilhoq ’imak tà lat’aalhayky’oye’, tà lawooyay’aalhyája’, matiitakye tà lataa-kyumayhlahlà’, wet máatkye’, màànhiyejatsoh. ²⁵ Wet hàpet’ kyek lat’aalhayhen’, kyek ’ii’amejen ’imakt’a-k hâàpe-k lataatayejlà ’aa’elh, wet t’uhlà-k latààyhtayho’. Hààpqhila tààjtso-k ’Ajkyaayay tà ’ipuuléyeh, ’àp ’itààyhthila ’ameyhómkye ’ates. ²⁶ Tsi kyek qatààyhtayahómkye ’aa’yhàj lates wet, ’àp hààte ’Ajkyaa yay tà ’ipuuléyeh, tok ’itààyhthila’ameyhómkye ’ates. ²⁷ Wet lhaamelh yààpnhóp’ante Jweelusalenh. Wet tà Jweesus ’iluunlhikyàjwi Yooswuke wet, ’noohusewos tà lhaaménhyah, lhà’ya ’nootshànhaywos, wet thàànhàyh, nekhen tà yahóoye lhaam’. ²⁸ Wet lhaamelh yààme’ tha yok: - ’Àp háats’i ’nooqhajyhayaj tà lheenejlhi ’imaayheyh? Wet ’àp háats’i tà hi’ween’ámho ’nooqhajyhayaj tà tameenej tà lheenlhi ’imaayheytsoh? ²⁹ Wet Jweesus nikyúulhot’et’ lhaamelh tha yok: - Hààte ’olhaam’, ’iikyet’at ’imak tà ’ohuumin kyek ’ot’yààtshanej’ameyeh, wet ’is kyek lakyuulhay’nóho’; wet kyek màànhiyejatso wet, ’ojweenhla’ameyho ’nooqhajyhayaj tà ’oyeenejlhi ’imaayhey tà ’oyeenlhitsoh. ³⁰ Kyi màànhyej ’noonahyah tà Jwààn yeenlhih? Hà tàlhpuuléyeh, wok tâlhet’ wikyi’? ’Is kyek lajwelaay’nóho’. ³¹ Wet lhaamélht’et’ yààmlhamele’ tha yok: - Kyek ’iyok: Tàlhpuuléyeh, wet lhaam yohlak: Kyip’ante hààte tà qa’eekhayáyeh? ³² Wet kyek ’iyok: Tâlhe wikyi’...? Tha hàp tà lhaamelh nowáaye wikyi’, tsi hàp tà nilhoq wikyi yeene Jwààn tà hâàpe Yooslhàmetwo tà máatkye’. ³³ Wet tà màànhyejtso wet, lhaamelh nikyúulhot’et’ Jweesus tha yok: - ’Olhaamelh ’ohaanhiyéjt’ah. Wet Jweesus, nikyúulhot’et’ tha’, yààmé lhaamelh tha yok: - Hààte ’olhaam’, tok ’ojweenhla’ameyho ’nooqhajyhayaj tà ’oyeenejlhi ’imaayhey tà ’oyeenlhih.

¹ Wet lhaam’, waatanej tà yààme lhaamelh, wet ’ijweenho lateeky’eynhayahay’ tha yok: - ’Iikye hi’no tà yeenlhi ’uuwas’wet. Hip’oolhih, wet ’àp tíjo kyowej tà yenla’wéeta ’úuwas tà hits’iijnhi’, wet yeenlhi hup tà ’atoojwphà’. Wet ’ikyeeyàjàntej kyumhaas, wet yik tha lhaa’itonitkye’. ² Wet tà taj lawhàày wet, ’ikyeen laqaawo’, tà ’ikyeene kyumhaas, tsi hàp tà yahuumin kyek kyumhaas hi’weenho ’úuwas ’iyhàj tà ’noky’eesájej lhaam’. ³ Tha hàp tà kyumhaas, takyúuma wet ’ipààjlhih, wet lhaamelh ’iléeyej tha’, ’ikyeen’ tha ’imaakhit’a-k ’ikyâàji takey’. ⁴ Wet hi’no tà lawuuk ’uuwas’wet, ’àp yaakyâjo tà ’ikyeene ’elh laqaawo’. Tha hàp tà lhaamelh, ’ithaatejlhi tuunteyh, wet ’iwo’imaakáyej lheetek. Wet lhaamelh ’ilààklhi lhaam’. ⁵ Wet ’àp yaakyâjo tà ’ikyeene lhaamelh ’elh laqaawo’. Wet lhaamtso wet, lhaamelh ’ilàành. Wet lhaamelh ’iwooyneje t’at ’iyhàj tà wuujwpe’. ’Iyhààjtso wet, tapààjanej, wet ’iyhààj tso wet, ’ilàànhen’. ⁶ Wet qamaj lhààs ’iwehyáalha tà ’íiyej, tà lahuumnek. Wet tà lapéese wet, ’àp hààte ’ikyeene lhaamelh. Wet yok: ’Iwohlalaháaya ’olhààs. ⁷ Tha hàp tà lhaamelh kyumhaas, yààmlhamele’ tha yok: Hàp tààjtsí’we hi’no tà lawuukla lajkyaaqàyet. Lhuuyayh, ’inaalành, wet ’inaalawuhuyhla ’imak tà lajkyaaqàyet! ⁸ Wet lhaamelh takyúumah, wet ’ilàành, wet yahààn’wekyéhi ’uuwas’wet. ⁹ ’Athaana wet, háats’ihila ’imak kyek ’uuwas- ’wetwuk yeenlhih? Nekhiilah, wet ’itààyhthila kyumhaastsoh, wet laqaa’uwas’wet wet, lhaam hi’weenhomhma ’iyhàj wikyi’. ¹⁰ Hà ky’áhya-k lataahuyayhi ’nolhààmet tà ’íihi Lahiih, tà yok: Tuunte tà hupwoos ’itiiyejqanhih, nikyâàte tà hâàpe tuunte tà lhámhyah, tà ’íihi latseelhà’. ¹¹ ’Noowuk tà yeenlhi ’imaaktsoh, wet hààpet’at ’imak tà lasiilatyaj’íhi’, tà ’notíikye tà tataakye ’ilhaateyh. ¹² Wet lhaamelh, t’úukep’ante la’nààyij kyek ’itsooqlhi Jweesus. Tsi hàp tà lhaamelh nitààjwélhkye tà lhaam yààmejlà lhaamelh ’nooteky’eynhayajtsoh. Tha hàp tà lhaamelh nowáaye wikyi’. Wet lhaamelh ’iléeyejt’et’a’, wet yikhen’. ¹³ Wet ’nokyeenép’ante Jweesus ’iyhàj jwààlisewolhayis, lhà’ya ’iyhàj tà ’Eeloleslhayis, tà ’none’te-k t’úuyejkye lhààmett’a-k hâàpe-k qanii’sa’. ¹⁴ Wet lhaamelh nààmhen’ tha’, yààme’ tha yok: - ’Iwuuk, ’olhaamelh ’ohaanej tà lhààmepej ’imak tà máatkye’, wet tok lanoowákye tà lanúuke’, tsi hàp tà tok layaahin ’imak tà hâàpe hi’no’, tajlháme tà lakyuujwan’noyejen ’imak tà máatkye’, tà lhààmejlhi Yoos’nàyij. Hà ’iwóoye-k ’no’weenho Séesalh kyiinajt’àj tà laqaawikyi t’aalhehen wikyi’, wok tok ’iwóoyeh? Hà ’iyaa ’wenhomhmah, wok tok ’iyaa’wenhomhmah? ¹⁵ Tha hàp tà lhaam nitààjwélejt’et’ t’aqaanhyahayh, wet yààme lhaamelh tha yok: - Kyi hààte tà lheelhetay’nóyeh? Hàn’nóoye kyiinajt’àj, kyek ’oyaahinh. ¹⁶ Wet lhaamelh yahàànét’et’a’. Wet lhaam’, yààme lhaamelh tha yok: - ’Àp háats’i tà lepeeyaq tààjnah? Wet ’àp háats’i tà latshàànhayh, tààjnah? Wet lhaamelh nikyúulho’ tha yok: - Séesalh. ¹⁷ Wet Jweesus yààmép’ante lhaamelh tha yok: - ’Wenho Séesalh ’imak tà lawuuk Séesalh, wet ’àp ’wenho Yoos ’imak tà lawuuk Yoos. Wet lhaamelh wúujwp’ante tà ’inúuyejphà lhaam’. ¹⁸ Wet màànhyejtso’ tha’, nààmhen sààlusewolhayis, tà nààme lhaam’. Wikyiitso wet, yopej: Wikyi tà ’yinhen wet, tok ’íikye-k ’inúuphà’, kyek tâlho ’noop’itseyheyh. Wet lhaamelh ta’yààtshane’ tha yok: ¹⁹ - ’Iwuuk, Mooysesp’ante hi’ween’nohomhen lhààmet tà ’íihi lahiih, tà yok: ’Elht’a-k hâà-pe-k lakyiila ’yilh, kyek tatààyhlà laky’ee-jwah, wet kyek ’àp lajlhâàsa’, wet t’uhlà-k yààple laqaatesa’, kyek ’íiyej, wet hààpqhi-la-k ’iwohlalaléesa lakyiila’. ²⁰ Wet ’íikye wikyi tà lhaalapuhjwas, tà ’íihi ’nookey ’iwehyáalha ’ii’pe nitàk. Wet ’eelh tà t’ikyun wet, takyúuma ’atsiinha’, wet ’íi-yej. Wet ’yilh tha tok lhààs’íhi’. ²¹ Wet ’eelh tà tumeejlà lakyiila wet, ’íiyej la-qaatesa’. Wet ’yilh, wet ’àp tok lhààs’íhi’. Wet ’eelh tà ’imààlhkye la’nààyij wet, ’àp màànhyejt’a’iwóye ’iyhàj. ²² Wet màànhyejtso lhaamelh tà ’íihi ’nookey ’iwehyáalha ’ii’pe nitàk; tok lhààs ’imààlhé-hi la’wet. Wet tà lapéese wet, ’àp hààte ’atsiinha’, ’yilh. ²³ Tà màànhyejtso wet, kyek nikyààthiyela la-whàày wikyi tà ’yinhen kyek ’inuuhikephà-lah, háats’ihila ’elh kyek hâàpe lhaamelh kyek laky’eejwah? Tsi hàp tà nilhóoqej lhaamelh tà pajkye yenlhayislaky’eejwáya’. ²⁴ Wet Jweesus nikyúulhot’et’ lhaamelh tha’, yààme’ tha yok: - ’Oyeene-k hàp tà tameenej tà laweetayayej ha’nààyij, tsi hàp tà tok latààjwelayej ’nolhààmet tà ’íihi Lahiih, wet tok ’àp lahaanayej Yoosqhajyhayaj. ²⁵ Tsi kyek wikyi tà ’yinhen ’inuuhikephàlah, kyek tâlho ’noop’itseyheyh, wet tok tawhaayehenhnah, wet tok ’àp ’no’weenhomhma lawhaayeh yahayh, tajlháme tà màànhiyeja’iwóye Yooskyenhay tà ’íihi puule’. ²⁶ Tha matt’a tà ’iyààme wikyi tà ’yinhen tà ’inuuhikephàlah, hà qa’aahuyayáhi Mooyseslhàmethih, tà yààme Yoos tà túmho ha’là’, tà taahúye Mooyses tha yok: ’Ohâàpe WikyiijkyayisqaYos, wet ’IisakqaYos, wet JwaakopqaYos. ²⁷ Yoostso wet, tok hâàpe wikyi tà ’yinhen’ kyek laqaaYos, tajlháme tà hâàpe wikyi tà qa’niilahen’ tà laqaaYos. Wuujw tà ’aamey laweetahen’. ²⁸ Wet ’íikyet’et’ ’iwehyáalha ’nootshànhaywo tà yahóoye Jweesus. Lhaamtso wet, ’ilààtét’et’ lhaamelh tà yààm wethà’, wet nitààjwélej tà ’iskye’aalhó ho ’nolhààmtesne Jweesus yààmeh, tà nikyuulhlà lhaamelh. Wet ta’yààtshane Jweesus tha yok: - ’Àp háats’i ’noosukunhyaj tà lhámhyah, tà yààm’pe nilhóoqej ’iyhàj ’noosukunhyahayh? ²⁹ Wet Jweesus nikyúulho’ tha yok: - ’Noosukunhyaj tà lhámhyah, tà yààm’pe ’iyhàj, wet hààpet’at tà yok: Ky’ahúuphà’, ’Iisla’elh! ’Noowuk tà lhaaqaYos, hâàpe ’Noowuk tà ’iwehyáalhah. ³⁰ Wet humiin ’Awuuk tà ’aqaaYos, lhoqon ’ootle’, wet lhoqon ’ahuusek, wet lhoqon ’atiikyunhayaj, wet lhoqon ’aqhaajyhayaj. Hàp tààjtso ’noosukunhyaj tà lhámhyah. ³¹ Wet ’elh tà ’imààlhkye la’nààyij wet, ’àp màànhyejt’a’iwóye ’eelhtsoh, wet yok: Humiin ’aa’elh, màànhyej’iwóye ’aam tà ’aalahuminh. Tok ’íikye ’eelh ’noosukunhyaj kyek yààm’pe tààhestsoh. ³² Wet lhaam ’nootshànhaywo’, yààmét’et’ tha yok: - ’Iwuuk, tààjtso wet ’is, máatkye tà lhàà-meh, tà lhok: Yoos wet, ’iwehyáalhah, tok ’eelh ’íikye’. ³³ Wet kyek ’ohuumin lhaam’, ’olhooqon ’ot’oot-le’, wet ’àp ’olhooqon ’ootikyunhayaj, wet ’àp ’olhooqon ’oohusek, wet ’àp ’olhooqon ’ooqhaj yhayaj, wet kyek ’àp ’ohuumin ’o’eelh, màànhyej’iwóye ’olhaam tà ’olhaayahuminh, wet hàp tààjtso tà yààm’pe nilhóoqej ’itshàà-tay kyek ’noyaakyâje Yoos, kyek ’nop’oo-hen’, wet ’àp nilhóoqej ’iyhàj ’imaayhey tà ’nookyumtes, kyek ’noyaakyâje Yoos. ³⁴ Wet tà Jweesus hi’ween tà ’is’aalhóho’ ’nolhààmet tà hi’no nikyuulhejlà’, wet yààme’ tha yok: - Tok ’aa’atojwehohlà Yoosniyatyaj. Wet màànhyejt’et’tso’ tha’, nemhit’ ’íikye ’eelh kyek tee’k tsháne-k ta’yààtshaneh. ³⁵ Wet tàjp’ante Jweesus ’iwolakyuujwanhyájakyàjwi Yooswuke wet, ta’yààtshane wikyi’ tha yok: - Kyi hààte tà ’nootshànhaywos yààmejlhi Meesíyas tha yok: Hâàpe Laawitlhàs? ³⁶ Tsi hàp tà lhaamt’at Laawit tà Yoosyalh tà ’Isi’ ’iwolhààméta’ tha yok: ’Noowuk yààme ’Oowuk tha yok: Pààpha’, túmej ’oojwómqat, yàtla-k ’otiikyàjwi ’apaaky’olh ’ataahjwas. ³⁷ Lhaamt’at Laawit tà yààméje Meesíyas tà Lawuuk, wet tà màànhyejtso wet, kyihla ’iwóoye-k lhààs? [Yoot’et’ke tà yààme lhaamelh.] Wet ’íikyet’et’ wuujw wikyi tà yahuumin tà taky’aahúyeh. ³⁸ Wet tà ’iwolakyuujwanhyája wet, yààme lhaamelh tha yok: - Omay’aahi’nohlà lhaamelh ’nootshànhaywos, tà yahuumin tà ’iluunwethà’ tha la’wuuyis tà pitees, wet ’àp yahuumin wikyiisilàtyahayh, tà ’íihi ’nooqasthawet. ³⁹ Wet tà lhaamelh ’iikyàjwi ’not’aalhyaj’wetes wet, yahuumin tà ’iikye’pe ’noowej ’wetes tà ’íihi tà t’ikyunh; wet tà lhaamelh ’íiyej ’nooqàjyahay wet, ’àp yahuumin tà tapààkyephà’pe ’noowej’wetes tà lhaaménhyah. ⁴⁰ Wet lhaamelh ’inuuyet’at teesaliswukeyh, wet lhaamelh yahààmit nilhoq ’imak tà ’íiyej teesalis. Wet ’àp ’itíiyeji t’aalh yahayh, tà yompitees. Lhaamelhtso wet, lhà’yahlalhiip ’imak tà ’ààytaji tà ’notiihiyejah. ⁴¹ Wet màànhyejp’antetso’ tha’, Jweesus tapààphàt’at, tà ’íikye tà tataakye kyiinaj t’àj hih, wet ’iyaahint’at wikyi tà ’ithaatho kyiinajt’àj lahiih. Wet wuujwpe wikyi tà hi’ween ’imaayek, tà ’àp ’ithaatho laqaathatkyà tà wuujw. ⁴² Wet nâàmt’et’ teesa tà p’aliitsaj, wet ’ithaatho lahiih kyiinajt’àhesas nitààkjwas, tà laha niiwújwa’. ⁴³ Wet Jweesus t’àànét’et’ lakyuujwanhayh, wet yààme’ tha yok: - Máatkye tà ’ojweelh’ameyho’: Teesatsih, tà p’aliitsaj, laqaathatkyà’ yààm’pe nilhóoqej ’iyhàj laqaa thatkyà’, tà lhaamelh ’ithaatho lahiih. ⁴⁴ Tsi hàp tà nilhóoqej ’iyhàj, ’ithaatkyà kyiinajt’àj tà ’imààlhhí kye’, tha mat ’atsiinhatsih, takyúuma ’imak tà niiwújwa tà ’íiyej, wet ’ilhooqon tà ’ithaatkyà’, tà laky’uuptes ha’.

¹ Wet tàjp’ante Jweesus tàlhkyàjwii Yooswuke wet, lakyuu jwanhay ’elh yààme’ tha yok: - ’Iwuuk, maatkyet’at tà wuus tuunteynih, wet ’isiis hupuuynih! ² Wet Jweesus nikyúulhot’et’ tha yok: - La’ween hupuuy tà wuusnih, tha hàp tà tok ’nomààlhthiyejáni tuunte-k ’ii’pe ’eelh tuunte’, tajlháme-k nilhoq kyek ’nowaasthilahkyà’. ³ Wet tapààphâp’anteh, tà ’ii’pe kyeenaj tà ’Ooliwokyat, tà ’íikye tà tataakye Yooswuke’. Wet tà ts’íilaq lhaam tà ’íiyej Tuuntehen’, lhà’ya Jwaakówoh, wet Jwàành, wet ’Aanles, wet lhaamelh ta’yààtshane’ tha yok: ⁴ - Lhek jwelh’nóohomkye’: Kyihla hààte-k taj lawhàày kyek màànhiyejatsoh? Wet ’àp háats’ihila ’nootetnek kyek ’nàlh, kyek nilhóoqej ’imaayheytso-k tajoomhma la’wet? ⁵ Wet Jweesus nikyúulhot’et’ lhaamelh tha’, waatanej tà yok: - ’Om’aahi’no’atapehen’, yej ’aalawahnayej hi’not’ kyek hâàpe-k ’yaqaan’ameyej. ⁶ Tsi hàp tà nekhiila wuujwpe wikyi tà yenhlalhéeya ’olheey’. Lhaamelh yohlak: ’Ohâàpe Meesíyas; wet lhaamelh ’yaqaanhiyeja wuujwpe wikyi’. ⁷ Tha kyek lalààtayhiyela niijwotaj, wet kyek ’àp ’noyààmhiyejlhina ’nolhààq’lehyahayh, wet hiyéja lanoowayhen’. Tsi hàp tà nilhoq ’imaayheytso wet, t’uhaawethiyeja-k ’íikye’, tha hàp tà qamaj tok tajiila lapes. ⁸ Tsi hàp tà wikyi tà ’weenhakyelhámej, neehikyephàlalhamelej tà tataayhlawek, wet ’nooniyatyahay tataayhikyelalahilà’. Wet wuujwla’pe honhaates kyek honhaat’wahu ’iihihikyelah. Wet ’àp ’iihikyela neehlà’, wet ’àp ’noolhaq’lis. Wet ’imaayheytso wet, hààpqhila ’nootajyhayahay tà t’ikyuunhla’pe honhat. ⁹ Tha yaahinay’atapehen’! Tsi hàp tà ’noyaakyàjila’ameye ’nooqalelhthayaj’wetes, wet ’no’aa’itasnhenhnah, kyek lheeyayhlakyàjwi ’not’aalhyaj’wetes. Wet ’otmeenhla’ameyej kyek ’nohààn’ameye tà tataakye wikyi tà laqhaajyhayahay’íhikye’, lhà’ya niyaatey tà lhaaménhyah. Wet ’aameyh, ’ahààpehenhna ’olhààmetwos, kyek lheeyakye tà tataakye lhaamelh. ¹⁰ Wet ’iwaatlà-k t’ikyun silààt tà ’isna kyek ’nojweenhóm kye nilhóoqej wikyi tà ’weenhakyelhámej, tà ’ii’pe honhat. ¹¹ Tha hààpqhila-k ’notsooqhan’ameyej, kyek ’noyaakyàj’ameye niyaateyh, wet hiyéja lalhaaq’alaye ’ààmtes tà lhààmayhiyelah, tajlhamhiyela-k lhààmaye ’imak tà ’no’weenhla’ameyho’, kyek taj lawhààyh. Tsi hàp tà qhiit’ala ’aamey kyek lhààmwethà’, tajlháme lhaam ’Nooyalh tà ’Isi’, tà ’iwohlalhààméta’, kyek ’ii’ameyhíkye’. ¹² Wet ’noopuhjwah, yaakyàjiyela latààhyaj lapuuhjwah, wet ’noojkyah, ’iwooynhiyejelatso lhààs. Wet ’nooles, neehiyejphàla laj-kyaalis kyek tataayhlà’, wet ’ilàànhenhnah. ¹³ Wet nilhóqla wikyi tà nikyuuwethiyeja’atapehen ’olheey’, tha hàp tà ’o’elh kyek ’itiilhámej lateelàythayaj, yàtla-k taj lapes, wet hààpqhila-k tajwaayh. ¹⁴ - Tha hàp tà ’iihikyela ’imaayek tà nii’sákye’, tà yahaanej kyek ’iwiit’àyen ’imaayheyh, tà hâàpe ’imak tà Yooslhàmetwop’ante lheey Laanyelh yààmeh. Wet kyek la’weenayhiyela ’imaaktsoh, kyek taqaasit tà qat’uhaawetáyej kyek ’íihi’ (’o’elh kyek hâàpe-k taahúyhi tààjna wet, ’is kyek ’ilàà-teh), wet ’is kyek lhaamelh tà ’íihi Jwuu léyah, ’ileethane kyeenhas. ¹⁵ Wet ’elh kyek ’ii’pe hup wet, tok ’iwóoye-k ’inuuyejkyà ’imakt’a-k hâàpe-k ’iikyàjwihup. ¹⁶ Wet ’elh kyek ’i’aalhotaje wet, tok ’iwóoye-k yààpnhen’, kyek yààple la’wuy’. ¹⁷ Tha hàp tà la’eey ’atsiinhay kyek waapluhen’, wet lhà’ya lhaamelh kyek ’itiijqathen lalees ’ijwaalas’lenih! ¹⁸ ’Aalhayéje Yoos, kyek tok lhekaayhi ’ijwáalas kyek jwi’yeetilh. ¹⁹ Tsi hàp tà ’ijwaalas’leni wet, ’iihikyela ’noop’attseyaj tà ky’áhyap’ante-k yahaanej kyek ’íikye’, tâlhe tàjp’ante neeky’éleh, tà Yoos yeenlhi honhat, yàt hàp ’ijwaalanah, wet tok ’àp ’iihikyela ’eelh, kyek ’ii’wekyéhi’. ²⁰ Wet kyek ’Noowuk qa’naayhthihot’at ’ijwaalas’leni wet, tok ’iihíkye ’elh kyek hâàpe-k tajwaayh. Tha hàp tà wikyi tà ’nooqalelh tshayh, tà lhaam t’âàhi’, hàp tà tameenej tà ’yaayhtho ’ijwaalasnih. ²¹ Tha ’ijwaalasnih, kyek ’íikye ’o’elh kyek hâàpe-k ’ijweelh ’ameyho kyek yok: Lhek yaahináyhyah, ’i’leetsí’we Meesíyas; wok kyek yok: ’Iiqanhí’we’, wet yéjay lamaatitakye’. ²² Tsi hàp tà ’iihikyela meesiyaslhayis tà qa-maatakyehen’, wet ’nolhààmetwos tà ’àp qamaatakyehen’. Wet lhaamelh hi’nààlithenhna ’nootetnhayh, lhà’ya ’imaayhey tà ’noqnii’wenhíya-k ’no’nààlit. Tsi hàp tà lhaa-melh yahuumin kyek ’yaqaanej wikyi’, ’àp ’yáje wikyi tà Yoosqalelhtshayh, kyek ’iwoohíye-k màànhyejtsoh. ²³ Tha yaahinay’atapehen’! Tsi hàp tà pajkyene ’ojweelh ’ameyho nilhóoqej ’imaayhey tà ’iihikyelah. ²⁴ - Tha hàp tà ’ijwaalas’lenih, kyek tajwaayhitshila ’noop’attseyaj kyek màànhyejtsoh, wet ’ijwaala’, ’yomhiilah, wet ’iwee’lah, tok ’àp lhaalh’ihihlah. ²⁵ Wet qateetselh, naathikyelahkyà’, kyek tâlho puule,’ wet ’noo qhajyhayahay tà ’íihi puule’, ’waahuhiyehennah. ²⁶ Wet màànhiyejatso’ tha’, ’nànhiiyela Hi’noolhàs, kyek ’ii’pe puules, wet wúujwla laqhaajyhayaj, wet lasiilatyaj. ²⁷ Wet ’ikyeenhla lakyeenhayh, tà ne’tehla-k yahuutwek laqaalelhtshayh, kyek ’itààlhthiyela layaalhtas’nàyhay tà ’íihi tumwek, tàlhiiyela honhaatlhip, yàt pajla’ tha táje puulelhip. ²⁸ Teeky’eynayej ’asuuslhàqlhile’, wet ’aakyujwanayej: Kyek lhaakyalh ’waatshanh, wet kyek ’àp la’wooley tàlhíikye’, wet lahaanayej tà tóott’a ’inaawop. ²⁹ Wet ’àp mânhyejt’atsoh; kyek la’weenay ’imaa yhey tà màànhiyejatso wet, hààpqhila-k latààjwelayej tà tóott’a lhaam’, tà ’iihit’at huppe’. ³⁰ Máatkye tà ’ojweelh’ameyho’: Wikyiina wet, tok tajwaayhitshilah, yàt pajla’ tha nilhóoqej ’imaayheytso-k tájo la’wet. ³¹ Puule’, wet honhat, tajwaayhitshilah, tha mat ’olhààmtes, tok tajwaayhitshilah. ³² Tha hàp tà ’ijwaalanih, wet lawhààyh, ky’áhya-k ’íikye hi’no-k yahaanej, ky’ayhthiyejent’a-k Yooskyenhay tà ’íihi puule’, kyek yahaa nej. Wet ’Nolhààs, tok ’àp yahaanej, tajlháme ’Noojkyah, tà yahaanej. ³³ Yaahinay’atapehen’! Yej lamààhen’, mat ’aa lhen’. Tsi tok lahaanayej kyek taj lawhààyh. ³⁴ Màànhiyeja’iwóye hi’no tà yikky’ooye la’wet, tà lhaa’itonitkye’. Wet hi’weenho laqhaajyhayaj laqaawos, wet ’àp hi’weenho ’eelh ’iweh-yáalha lakyuumet. Wet ’isúukun huppeewo’ tha yok: Yej lateekmahatlhih. ³⁵ Wet hàp tà tameenej tà ’oyok: Yej lateekmahthen’! Tsi hàp tà tok lahaanayej kyek nààmhla hupwuuk, wolak neeky’ehonaj, wolak honaajkyowej, wolak hoo’o’yip, wolak hàp kyek neeky’ejwála’. ³⁶ Tsi tok ’is kyek ’aahi’wenay kyek lamààhen’, kyek ’iseetqatpe honhat kyek nààmh. ³⁷ Wet ’imak tà ’ojweelh’ameyho’, hàp tà ’àp ’ojweenhómkye nilhóoqej wikyi’, ’oyok: Yej lateekmahthen’!

¹ Wet tatâyp’ante ’ijwáalas nitààkjwas tà tuumejlà ’nooqàjyaj tà ’noyok pâàskwah, wet tà ’àp ’notujw pààn tà lajlhiisqáta’. Wet ’noohusewos tà lhaaménhyah, lhà’ya ’nootshànhaywos, t’úuket’et’ la’nààyij kyek ’yaqaanej Jweesus kyek ’itsooqlhih, wet pajla’ tha ’àp ’ilàành. ² Wet lhaamelh yok: - Tok ’iwóoye-k ’iyaatíhi ’nooqàjyaj, tsi hàp tà tok ’is kyek lhuuslha’pe wikyi’. ³ Wet Jweesus ’íihip’ante honhat tà ’noyok Jwitsuuklhay’wet, wet ’íiyej hi’no tà lheey Siimonh, tà ’noyok ’amoostaslànek, la’wet. Wet tà tataa’pe ’nolhàq’wet wet, nààm ’atsiinha tà ’ikyàj ’noonij tà laniij ’aqààjkye’, tà ’noyok nardo, tà hats’íilaq, tà wuujw laha’, tà ’íihi lahii tà tuuntemok, tà ’noyok alabastro. Wet ’inààq’às la’wo’ lahiitsoh, wet ’itsàà’pe Jweesus lheetek. ⁴ Wet ’íikyet’et’ ’iyhàj tà jwitseeswethà’, wet taahulhamelej tha yok: - Ky’àj kyi hààte tà yaqàànkyi ’noonijtsoh? ⁵ Tsi hàp tà laha’, yààm’pe kyiinajt’àhes tà ’íihi trescientos. Wet ’isii’net’a-k ’nowom’, wet hààpqhi’ne-k ’no’weenhóm kye kyiinajt’àj wikyi tà p’aliitses. Wet lhaamelh jwitsaajejlhit’at ’atsiinha’. ⁶ Tha hàp tà Jweesus yok: - Téejtsih! Kyi hààte tà lalhaaq’litaylhih? ’Is ’imaakne yeen’nóyeh. ⁷ Tsi hàp tà ky’áhya-k tatààyhla’ameyej wikyi tà p’aliitses, wet ’iwoohiyela-k lhomay’is lhaamelh ’ijwáalat’ kyek hâàpe’, kyek lahuuminakye’. Tha mat ’olhaam’, tok taj hààpqhila-k ’o’ii’ameyej. ⁸ Lhaam ’atsiinhatsih, yeenlhine ’imak tà ’waawulhe tà yeenlhih. Tsi hàp tà ’yiilen’nóke laqaakya’, wet pajkye ’iwaaq’lhat’nóyej kyek ’notjhàànhla’oky’oye’. ⁹ Máatkye tà ’ojweelh’ameyho’: Honhatt’a-k hâàpe-k ’íihi-k ’noyààmejlhi ’nolhààmet tà ’isnah, wet ’nookyowej’inuhipejahlà ’atsiinhatsih, wet ’noyààmhiyejlhina ’imaakne yeenlhih. ¹⁰ Wet Jwuulas ’Iiskalyóteh, tà hâàpe ’elh lhaamelh tà ’íihi tijwek ’ii’pe nitàk, yíkp’ante tà yahóoye ’noohusewos tà lhaaménhyah, tsi hàp tà yahuumin kyek yaakyâje Jweesus lhaamelh. ¹¹ Wet lhaamelh ’ilààtét’et’ tà màànhyejtso’ tha’, ’aqààswethà’, wet lhaamelh ’ijweenho tà hi’weenhomhma kyiinajt’àj. Wet Jwuulas, t’uuket’at la’nààyij kyek yaakyàj Jweesus. ¹² Wet tàjp’ante nikyâàte ’ijwáala tà ’nowaatanej tà ’noyeen lhi ’nooqàjyaj tà ’notujw pààn tà lajlhiisqáta’, wet tà ’àp ’nolààn tsoo’natajlhàs, wet Jweesuskyujwanhayh, yààmét’et’ tha yok: - Kyihla ’íihi-k lahuumin kyek ’olhaamelh ’otiyâàjeh, kyek ’owaaq’lhatkyà ’ilhaa’wetla-k latuujw tsoo’natajlhàs? ¹³ Wet lhaam’, ’ikyéent’et’ nitààkjwas lakyuujwanhayh, wet yààme lhaamelh tha yok: - Màhen tà latiiyàjayho wikyi’, wet lakyuutayhiyeja hi’no tà ’ikyàj ’iyààte tà ’inààt’íhi’. Wet hànaaylah. ¹⁴ Wet hupt’a-k hâàpe-k lhaam tiyààjkyàjwi wet, jwelaayhoma hupwuuk tha ’oyaylak: ’Oowuk yónek: Kyi tà ’íikye hupqaakyowej tà ’o’iihlakyàjwi-k ’otujw tsoo’nataj lhàs, kyek ’olhàà’ya ’ookyujwanhayh? ¹⁵ Wet lhaam ’ipààynhila’ameyeh hupqaakyowej tà tsaajo’, tà túmphà’, tà pajkye waaq’alhkyà’. Wet hààpqhila-k lawaaq’lhatayhkyà ’ilhaalhàq tà ’iyaatujwilah. ¹⁶ Wet máatkye’, lhaamélht’et’ yikhen tà tiyâàjo wikyi’, wet hi’wéent’et’ tà màànhyejt’a tàje ’nojweenho’. Wet lhaamelh ’iwaaq’lhatkyà tsoo’natajlhàs tà lhaamelh tujwiilah, tà pâàskwah. ¹⁷ Wet tàjp’ante neeky’ehonaj wet, nààm Jweesus, lhà’ya lhaamelh tà ’íihi tijwek ’ii’pe nitàk. ¹⁸ Wet tà ’íiyejlhayis ’nolhàq’wet, tà t’ekheent’at, wet Jweesus yok: - Máatkye tà ’ojweelay’ámho’: ’Elh ’iwehyáalha ’aameyh, tà takyuujwi’nóyej tà ’ot’ek, wet yaakyàjila’no’. ¹⁹ Tà màànhyejtso wet, lhaamelh waatanéjt’et’ tà ’ijwiitaj wethà’, wet ’àp ’eelh ’iwehyáalhapej tà ta’yààtshane’ tha yok: - Hà ’olhaamhlah? ²⁰ Wet nikyúulhot’et’ lhaamelh tha yok: - Hààpet’at ’elh ’aamey tà lheeyayhi tijwek ’ii’pe nitàk, hâàpe ’elh tà hi’waawulhtej ’ookey’ takey’, tà ’yuuytho ’nolhàqhiih. ²¹ Máatkye’, Hi’noolhàs wet, yikhiilah, màànhyej tà ’notshàà nhi’, tà yààmejlà’. Tha hàp tà la’eey hi’no tà yaakyàjilah. ’Isiip’antet’at kyek niikyàtahkyà’, hi’nootsoh. ²² Wet tà lhaamelh t’ekhen wet, Jweesus takyúu ma pàành, wet hi’iisyenh. Wet hiky’eesaj tha’, hi’weenhóm kye lhaamelh tha yok: - Nah, tujwaayh. Hàp tààjnah ’ot’isan’. ²³ Wet ’àp takyúuma ’nolhààthih, wet ’iwot’aalhyaja’pe’, wet hi’weenhómkye lhaamelh. Wet nilhóoqej lhaamelh tà ’iyâàhi’. ²⁴ Wet yààme lhaamelh tha yok: - Hàp tààjnah ’oo’woyis, tà yaqhaajyen Yooslhenhyaj tà neeky’e’, tà wuujw wikyi tà ’isiiyeja-k ’notsày’. ²⁵ Máatkye tà ’ojweelh’ameyho’: Tok ’àp ’oyààhiyeja ’uuwast’i’, yàtla-k taj ’ijwáala tà ’oyààhiyeja ’uuwast’i tà neeky’e’, kyek ’o’íihi Yoosniyatyaj. ²⁶ Wet tà pajkyet’et’ lhaamelh ’iléeyej tà t’ikyoowethà’, tà ’iwolaqààjyajáye Yoos, wet lhaamelh yikhen tà tiyâàje kyeenaj tà ’Ooliwokyat. ²⁷ Wet Jweesus yààmét’et’ lhaamelh tha yok: - Nilhóoqej ’aamey tà lawoomhlat’noqátsih, honaaj kyenah. Tsi hàp tà ’íihi Lahiih ’nolhààmet tà yok: ’Olàànhla tsoo’nataswo’, wet tsoo’natas wet, ’notsaatqatpehenhlatsoh. ²⁸ Tha hààpqhila-k ’onúuphà’ tha’, ’ot’ikyuunhla’ahilàmhen’, kyek latiiyàjayho Waaliléyah. ²⁹ Wet màànhyejt’et’tso’ tha’, Tuuntehen’ yààme’ tha yok: - Tej kyek nilhóoqej ’o’yhàj kyek ’aa’iwomhlat’qátsih, tha ’olhaam’, tok màànhiyejatsoh. ³⁰ Wet Jweesus yààmét’et’ tha yok: - Máatkye tà ’ojweelh’ámho’: Honaatsi tà tataay’alhoho nah, tok qamaj yaakyàjomhma-k ’yip hoo’otaj wet, ’iihihla laajtumjwáya-k ’aalajwonhla’nóyej. ³¹ Tha hàp tà lhaam’, ’ijwiitsenéjt’et’ tà tujwlháahi’ tha yok: - Tejila-k ’ot’niis’ámej kyek lat’iilh, tha tok ’olhaa ’ijwonhla’ámej. Wet hààtét’et’ nilhóoqej ’iyhàj tà ’iwooyetsoh. ³² Wet lhaamelh nikyâàthop’ante honhat tà lheey Jwee tsemanih. Wet Jweesus yààme lakyuujwanhay’ tha yok: - ’Eeyayqanah, pààkyéphà’, tà qamaj ’owo’ot’aalh yája’. ³³ Wet ’ikyààjt’et’lhámkye Tuuntehen’, lhà’ya Jwaakówoh, wet Jwàành. Wet lhaam’, neky’e waatanej tà wuujw tà nilhaaq’alhih, wet lajwiitahayaj’íhi’. ³⁴ Wet yààmét’et’ lhaamelh tha yok: - ’Oohusek wuujw tà lalhaaq’li’íhi’, yàt pajla’ tha ’o’yilh. ’Eeyayqanah, wet yej lamààhen’. ³⁵ Wet t’aatshít’et’a’, wet ’íihi tà laqaamkyetey ’itíihi honhat. Wet ’iwot’aalhyája’ tha’, yahuumin kyek ’nojwaayhtej lawhààytsoh, kyek ’iwóoye-k màànhyejtsoh. ³⁶ Wet yok: - ’Ijkyah, nilhóoqej ’imaayhey tà tok lakyuutshanhyaj’i’ámej. Tiyeejqanhi’oky’oye ’nolhààthi tà ’oop’attseyajnah. Tha tok ’is kyek tàlhet’ ’olhaam’, tajlháme-k tàlht’a’áame ’aam’. ³⁷ Wet tapiilét’et’ ’iyhàj, wet hi’ween’ tha ’imàà hen’. Wet yààme Tuuntehen’ tha yok: - Siimonh, hà lamà’? Hà tok laqáalhi-k qamààya’ayéjt’et’a’? ³⁸ Yej lamààhen’, mat ’aalhen’, hààpqhila-k tok latiiyajayho ’nolheelhtshayaj. Tsi hàp tà máatkye’, ’nooyalh yahuumín kye’, tha mat ’not’isan wet, tok laqhaajyhayaj’íhi’. ³⁹ Wet ’àp yààpilhqanhih, wet yaakyâjo tà ’iwot’aalh yája’. Wet ’àp ’iwooyet’at lhààmtes-ne’. ⁴⁰ Wet tà ’àp tapiile lhaamelh wet, ’àp hi’wéent’et’ tha ’imààhen’. Tsi hàp tà wuujw tà nahaati’íhikye tateelhoyh, wet lhaamelh tok yahanej’iwóoye-k nikyúulho’. ⁴¹ Wet laajtumjwáyakye tà nikyâàte lhaamelh, wet yààme’ tha yok: - ’Eeh, qamaj lamààyayhent’at, wet la-woyay’eelaq ’wetésa’. Naaya’. Neky’e taj la-whààyh. ’Athaana wet, Hi’noolhàs ’noyaa-kyàjomhma wikyi tà qeeyislànhayh takee- yeyh. ⁴² Néekyephà’, ’ineekhen’. Toott’a’alhóho hi’no tà yaakyàjila’no’. ⁴³ Wet tà qamaj yààmlhit’at wet, nààm Jwuulas, tà hâàpe ’eelh lhaamelh tà ’íihi tijwek ’ii’pe nitàk. Wet wuujw wikyi tà nekkye’, tà ’ikyààjwethà lajwaajnhates, wet ha’lààyh. Lhaamelh tàlhkyàjwii ’noohusewos tà lhaaménhyah, wet ’nootshà nhaywos, wet thàà-nhàyh. ⁴⁴ Wet hi’no tà yaakyàjilah, pajkyet’et’ ’ijweenho lhaamelh tha yok: - ’Eelhla-k ’ots’u laky’aalo wet, hâàpe’. Tsoqaaylhinah, wet ’is kyek lat’uuyaye kyek lakyàj. ⁴⁵ Wet tà nààm wet, lhaa’itott’ayne lhaam tha’, yààme’ tha yok: - ’Iwuuk, ’Iwuuk! Wet hits’u laky’aalo’. ⁴⁶ Wet lhaamelh takyúumah, wet ’itsooqlhih. ⁴⁷ Tha hàp tà ’eelh lhaamelhtsi tà ’íiyej Jweesus, ’itoonhi lajwaajnhat, wet ’yaaj ’noohusewo tà lhámhyah laqaawo’, wet ’ijwaajkyà laky’oote’. ⁴⁸ Wet Jweesus yààme lhaamelh tha yok: - ’Omàànhyejt’a’iwóye ’eetantsaj tà laneekay’nóyeh. Lakyààjaylhi’nóyej ’noojwajnhates, wet ha’lààyh, tà lahuuminay kyek latsooqayl hi’no’. ⁴⁹ Nilhoq ’ijwáalas tà ’o’iimhaj’amejen’, tà ’owo’ookyujwanhyája’, tà ’o’ii kyàjwi Yooswuke’. Wet tok latsooqaylhi’no’. Tha hàp tà ’iwaatlà-k tájo la’wet ’nolhààmtes tà ’íihi Lahiih, wet hàp tà tameenej tà ’íikye ’imaayhey tà màànhyejnah. ⁵⁰ Wet nilhóoqej lakyuujwanhayh, yikky’ooye’, wet yikhen’ tha ’inuuke’alhóho’. ⁵¹ Wet ’íikye maahse tà ’imààlhkye Jweesus la’nààyij, tà ’ithaatlatape weesaj tà ’noohowet. Wet ’àp ’notsooqlhi lhaam’. ⁵² Tha hàp tà lhaam’, hi’nàày weesaj, wet yik tha ’inuu’alhóho’, tà taliiky’íkye’. ⁵³ Wet lhaamelhp’ante ’ikyàj Jweesus, wet yahààne ’noohusewo tà lhámhyah. Wet nilhóoqej ’noohusewos tà lhaaménhyah, wet wikyi laqaathànhàyh, wet ’nootshànhaywos, ’íihi tà lhaayahutwek. ⁵⁴ Wet Tuuntehen’, lhaa’itonitého tà ’imààlhkye la’nààyij, yàt pajt’et’ tha nikyààthot’at ’noohusewo tà lhámhyah laqaa’alhotaj. Wet ’íihi tà tapààphà’, tà ’íiyej kuuykolis tà Yooswukewos, wet tataayhop ’iitàj. ⁵⁵ Tha hàp tà ’noohusewos tà lhaaménhyah, wet nilhóoqej ’imaayheywos, t’uukelhayist’at ’not’isuujwqanhyaj, tà ’notíiye Jweesus, tsi hàp tà lhaamelh yahuumin kyek yaakyâje latààhyaj. Tha hàp tà lhaamelh tok nilhóoqe ’imak kyek lates. ⁵⁶ Tsi hàp tà wuujwpe lhaamelh tà yààme ’nolhààmtes tà niimata kyehen’, tà ’itaayhte lhaam’, tha hàp tà lhààmtes tok qaalelhàjkyehkyà’. ⁵⁷ Wet ’íikyep’ante ’iyhàj tà néekyephà’, tà ’itaayhte lhààmtes tà qaniimatakyehen’ tha yok: ⁵⁸ - ’Olhaamelh ’olààtehte tà yok: ’Owaasthihla Yoos wuke tà ’nookelhének, wet ’iihihla ’ijwáalas laajtumjwáya wet, ’oneeyhthiphàla ’eelh tà qa’nookelhéneka’. ⁵⁹ Tha hàp tà lhaamelh lhààmtes, qamaj tok qaalelhàjkyehkyà’. ⁶⁰ Wet néephàt’et’ ’noohusewo tà lhámhyah, tà ’íihi lakyoowej, wet ta’yààtshane Jweesus tha yok: - Hà tok ’íikye ’ààmet kyek lhaakyàjlà’? ’Àp háats’i ’imak tà lhaamelhtsi yààmeh, tà lhaamelh ’itii’ámeh? ⁶¹ Tha hàp tà lhaam’, tok taahuy’, ky’áhya-k nikyulh. Wet ’noohusewo tà lhámhyah, yaakyâjo tà ta’yààtshane’ tha yok: - Hà ’aahâpe Meesíyas, tà ’eelh tà La’iisyaj’íhi’ Lhààs? ⁶² Wet Jweesus yààmét’et’ tha yok: - ’Ohâàpe’. Wet la’weenayhla Hi’noolhàs kyek tapààphà’, kyek túmej Yoos tà laqhaajyhayaj’íhi’ lajwóomqat, wet ’àp la’weenayhlahlà’ tha ’iihla’pe puules. ⁶³ Wet màànhyejt’et’tso’ tha’, ’noohusewo tà lhámhyah, hiky’eesáj kye la’wuy’, wet taahuy’ tha yok: - Naayat’at, tok ’àp ’iyaawatlà ’eelh ’nolhààmet, kyek yààme lates. ⁶⁴ Lalààtaye lalààkwyhanhyaj. Kyi ’iwóoye ’atiikyunhayahayh? Wet nilhóoqejp’ante lhaamelh tà yenlatéesayej tha yok: - T’uhaa wétej kyek ’yinhiilah. ⁶⁵ Wet ’íikyet’et’ ’iyhàj tà waatanej tà ’ijwaats’unlhih. Wet lhaamelh hip’oo’pe tatee’pe’, wet ’inhààpàjlhi’ tha yok: - Jwelh, háats’i’ne tà ’aa’inhàpàj? Wet kuuykolis tà Yooswukewos, ’yaajen laky’aalos. ⁶⁶ Wet Tuuntehen’, ’íihip’ante ’aalhotaj, wet nâàmt’et’ qawoo tà ’atsiinha’, tà takyuumhoplhi ’noohusewo tà lhámhyah. ⁶⁷ Wet tà hi’ween Tuuntehen’, tà tataayhop ’iitàj, wet ’iyaahint’a’ tha yok: - ’Aam wet, ’àp hààte lheeyejmhaj Jweesus tà Naasaletlhele’. ⁶⁸ Tha hàp tà lhaam’, lhaa’ijwon’ tha yok: - Tok ’otààjwélej, ’ohaanhiyéjt’a ’imak tà lhààmeh. Wet ’inúuphàp’anteh, wet tiyâàjo huppe’. Wet ’yip hoo’otaj. ⁶⁹ Wet qawootsoh, ’àp yaakyâjo tà hi’weené-t’et’a’. Wet waatanej tà yààme lhaamelh tà ’íiyej tha yok: - Hi’nootsih, hààpet’at ’eelh lhaamelh. ⁷⁰ Tha hàp tà lhaam’, ’àp yaakyâjot’et’ tà lhaa’ijwonh. Wet tà ’àp paajkyeta jwaj wet, lhaamelh tà ’íiyej Tuuntehen’, yààmét’et’ tha yok: - Máatkye’, ’aahâpe ’eelh lhaamelh, tsi hàp tà ’aahâpe Waali leyalhele’, wet ’ààmtes ’àp màànhyejt’a’iwóye lhaamelh lhààmtes. ⁷¹ Tha hàp tà lhaam’, waatanéjp’ante tà ’iwot’ààytenhyája’, wet yom’ààytaji lhààmet tha yok: - Tok ’otààjwélej hi’no tà lhààmayejlhitsoh. ⁷² Wet tháhya’ tha’, yaakyâjo tà ’yip hoo’o-taj. Wet màànhyejt’et’tso’ tha’, Tuuntehen’, lakyoowej’inuhlà ’nolhààmtesnaj Jweesus ’ijwee nho’, tà yok: Tok qamaj yaakyàjomhma-k ’yip hoo’otaj wet, ’iihihla laajtumjwáya-k ’aalajwonhla’nóyej. Wet lhaam’, taajw-lhíp’anteh.

¹ Wet tà neeky’ejwámlajwaj wet, ’noohuse-wos tà lhaaménh yah, lhà’ya thàànhàyh, lhà’ya ’nootshànhaywos, lhà’ya nilhóoqej ’iyhàj ’imaayheywos, yààmt’et’wethàlhame-nhómkye’. Wet lhaamelh ’inaayhetlhi Jwee-sus, wet ’ikyàj, wet yaakyâje Piilátoh. ² Wet Piilátoh, ta’yààtshane Jweesus tha yok: - Hà ’aahâpe jwuulales laqaaniyat? Wet nikyúulhot’et’ tha yok: - ’Aam tà lawooyetsoh. ³ Wet ’noohusewos tà lhaaménhyah, wúujw- p’ante tà t’isuujwqáneh. ⁴ Wet Piilátoh, ’àp yaakyâjo tà ta’yààtshane’ tha yok: - Hà ky’áhya-k lakyulh? Lhek yahínhyah, wuujw ’imaayhey tà ’not’isuujwqanej’ámeh. ⁵ Tha hàp tà Jweesus tok ’àp nikyúulho’, wet Piilátoh ’inúuyejphà’. ⁶ Tha hàp tà’, tà nikyààtepej ’ijwáalas tà ’noo-qàjyajtso wet, Piiláto lakyuumhyaj tà ’ilaa-nhipej hi’no tà ’nop’óohi’; ’elht’a-k hâàpe-k wikyi ne’te-k ’nonuuhatphà wet, lhaam ’ilaa-nhipej. ⁷ Wet wikyi tà yeenlhíp’ante laqaa’tshayaj wet, ’íikyet’et’ ’eelh tà lheey Wààlàwàs, tà hap’áaqej ’iyhàj tà ’nop’óohikye’, tsi hàp tà lhaamelh taqààlànkyeyhen’, tàjp’ante lhuus- lha’pe wikyi’. ⁸ Wet wuujw wikyi tà yahóoye Piilátoh, wet lhaamelh waatanej tà t’áalhe-k ’iwooyneje-t’at tà ’iwooynejepej. ⁹ Wet Piilátoh, nikyúulho lhaamelh tha yok: - Hà lahuuminay kyek ’onuuhatphà jwuulalesqaniyat? ¹⁰ Tsi hàp tà lháamt’et’ nitààjwélej tà hààpe- t’at ’noohusewos tà lhaaménhyah t’iskyeenh- yahayh tà tameenej tà lhaamelh yaakyàj Jweesus. ¹¹ Tha hàp tà ’noohusewos tà lhaaménhyah, ’iniityenej wikyi kyek t’áalhe-k hààpet’at lhaam Wààlàwàs kyek ’nonuuhatphà’. ¹² Wet Piilátoh, nikyúulho lhaamelh tha’, yaa-kyâjo tà yààme lhaamelh tha yok: - Kyek màànhyejtso wet, ’àp háats’i ’imak kyek lahuuminay kyek ’oyeenhiyela hi’no tà lheenaye jwuulalesqaniyat? ¹³ Wet lhaamelh yaakyâjo tà t’àànhen’ tha yok: - P’áajtej kuluus! ¹⁴ Wet Piilátoh, yààmét’et’ lhaamelh tha yok: - ’Àp háats’i ’imak tà nii’sa’, kyek yeenlhih? Tha hàp tà lhaamelh, tajmátyaye tà ’àp t’àànhen’ tha yok: - P’áajtej kuluus! ¹⁵ Tà màànhyejtso wet, Piilátoh yahuumin kyek wikyi ’aqààswethà’, wet ’ilaanhi Wàà-làwàs. Wet ’notaasinlhi Jweesus. Wet ta-jwaatshi’ tha’, Piilátoh yaakyàj, tà ne’te-k ’nop’áajtej kuluus. ¹⁶ Wet kuuykolis ’ikyâjp’ante Jweesus, wet yahàànho ’aalhotaj tà ’íihi niyaat’wet, wet lhaamelh t’àànhlà nilhóoqej ’iyhàj tà ’noo-qasthaynhayh. ¹⁷ Wet lhaamelh hi’wuuyhyenhi weesaj tà ’ikyààt, wet yeenlhít’et’ ’nolheetekhi tà ky’u-thaanis, wet ’yuuytho lheetek. ¹⁸ Wet waaq’alh tha’, waatanej tà ’iwolhayis-t’apejsiilâta’ tha yok: - Kyi ’iwóoyepa’, jwuulalesqaniyat! ¹⁹ Wet lhaamelh takyúumat’et’ ha’là’, wet ’yaajejlhi lheetek, wet ’àp ’ijwaats’unlhih. Wet lhaamelh laqaamkyetey ’itíihi honhat tha’, ’iwuujwyenh. ²⁰ Wet tà tajwaatshít’et’ tà lhaamelh ’ilààklhi wet, ’ilaanhi la’wuy tà ’ikyààt, wet ’yuuyh-yenkye lhaam la’wuuyis. Wet lhaamelh yik-kyàjwiih, tà waatanej tà hip’áajtej kuluus. ²¹ Wet ’íikye hi’no tà Siilenelhele’, tà ’inúuke tà lhaamelh ’íihi’, tà tàlhlhíipe wikyi’. Hi-’nootso wet, lheey Siimonh, wet hâàpe ’Aa-lejwánloh wet Lúujwoh lajkyah. Wet lhaa-melh takyúu mah, wet ’iniityenej kyek tilhàj kuluus. ²² Wet lhaamelh yikkyàjwii Jweesus, wet ya-hààne honhat tà lheey Woolwotah (’nolheey-tso wet ’inúuphà’ tha yok: ’Nolheeteklhile-’wet). ²³ Wet lhaamelh jwetaj ’iyààynej ’nolhààt tà ’yiisqátej ha’làà lhits’i tà ’noyok mirra, tha hàp tà lhaam’, tok ’iyâàyej. ²⁴ Wet tà pajkyet’et’ ’nop’áajtej kuluus wet, lhaamelh yaqóoyej la’wuuyis, wet ’eelht’a-pej ’iseej’alhóho wet, ’ikyàj. Wet màànhyej-t’et’tso’ tha’, lhaamelh hiky’eesajlhamelej la’wuuyis. ²⁵ Wet ’íihi tà ’ijwáala ’atoojwkye’, tà lhaa- melh hip’áajtej kuluus. ²⁶ Wet ’nootshànhay tà yààme lates, yok: JWUULALES LAQAANIYAT. ²⁷ Wet ’àp hààte ’íikye nitààkjwas hi’noolh tà ’eetantses, tà ’àp ’nop’áajtej kuluus, ’eelh túmej lajwóomqat, wet ’eelh túmej lats’áam-qat. ²⁸ Wet tà màànhyejtso wet, tájo la’wet ’no-lhààmet tà ’íihi Lahiih, tà yok: ’No’waawulhtej wikyi tà yeenlhi ’imak tà nii’sa’. ²⁹ Wet wikyi tà ’inúuke tà ’íihi’, ’ilààklhi Jwee-sus, wet ’eelh ’iwehyáalhapej tà ’isiikyàtlhi lheetek tha yok: - La’eeh, ’aam tà lhonaj: ’Owaasthihla Yooswuke’, wet ’iihihla ’ijwáalas laajtumjwáyah, wet ’àp ’oneeyhthiphàlah, ³⁰ ’aamt’at tà ’aajwayhet, nuhkyà’, tà lhéehi kuluus! ³¹ Wet hààte ’noohusewos tà lhaaménhyah, wet ’nootshà nhaywos, ’àp ’itíihi lalààkw-yhanhyaj tà lhaamelh yààmejlhi lhaam’, wet ’ijweelhlhamenhómkye’ tha yok: - ’Iyhàj wet ’ijwaayhthen’, tha tok yahanej’iwooynéje-k lhaa’ijwayhet. ³² Lhaam tà Meesíyas, tà ’Iisla’elhqaniyat, ’is kyek ’inuuhkyà’, ’athaanah, tà ’íihi kuluus, hààpqhila-k ’iyaa’wenh, wet ’iyaat’ekhahi yelah. Wet ’àp hààte hi’noolh tà hap’áaqej lhaam tà ’nop’áajtej kuluus, ’àp ’ilààklhih. ³³ Wet tà ’ijwáala yààmho la’wet wet, ’íikye honaataj, tà ’ii’pe nilhoq honhat, paj tha ’ijwáala tataahkyà’. ³⁴ Wet tà ’ijwáala tataahkyà wet, Jweesus t’ààn’ tha ’ijwii tsenej lapaq tha yok: - Eloi, Eloi, lama sabactani? (’Nolhààmettso wet, ’inúuphà’ tha yok: YaqaaYos, yaqaaYos, kyi hààte tà lawoom’no’?) ³⁵ Wet ’iyhàj lhaamelh tà ’íiyej, tà ’ilààte tà màànhyejtso wet, taahuyhen’ tha yok: - ’We’, t’àànky’oye ’Eelíyas. ³⁶ Wet ’íikye ’eelh tà ’inuu’alhóho tà yahóo-yeh, wet yike ’noohus tha’, ’yuuytho ’no-lhààt tà tapaay’, paj tha tapóoyej. Wet ’yuuytho qaanohih ’noohus, wet hi’weenho Jweesus, tà ne’te-k ’iyâàyej. Wet yok: - Lhek ’inaatetshant’a-k nààm ’Eelíyas, p’íiya’, kyek ’itiihkyà’. ³⁷ Tha hàp tà Jweesus, ’ijwiitsenej lapaq tà t’àành, wet màành yejtso’ tha nemhit’ t’iyáa-lhi’. ³⁸ Wet màànhyejt’et’tso’ tha’, huppeep’ot tà weesaj, tà ’iikyàjwi Yooswuke’, hik’eeskyé-p’anteh, tâlhe tà túmphà’, yàt paj tha taj-honháateh. ³⁹ Wet kuuykoqaniyat tà ’íikye tà tataakye lhaam’, hi’weenét’et’ tà màànhyejtso tà Jwee- sus nemhit’ t’iyáalhi’, tà ’iléeyej tà t’àành, wet taahuy’ tha yok: - Matqhat máatkye p’at’a’, hi’nooni tà hâàpe Yooslhàs. ⁴⁰ Wet ’àp ’íikye ’iyhàj ’atsiinhay tà ’íihi tà màànhyej’letsàh, tà ’iyaahinh. Wet ’íihi lhaamelh hàp Maalíya tà Maaklalalhele’, lhà’ya Saalomeh, lhà’ya ’eelh Maalíyah, tà lalees Jwaakówoh, tà ’nowolhéeya’ tha ’noyok Qamaj, wet Jwoseh. ⁴¹ ’Atsiinhaytsoh, yahàànlhit’amháji Jweesus, wet takyuumhoplhit’amháji’, tà ’íihi Waali léyah. Wet ’àp ’íiyej lhaam elh wuujwpe ’iyhàj ’atsiinhay tà yikkyét’et’ Jweesus, tàjp’ante lhaam ’inúuhiphà ’nààyij tà tiyâàje Jweelusalenh. ⁴² Wet tájp’ante ’ijwáala tà ’nowaaq’lhatkyà ’imaayheyh, tà hààpet’at ’ijwáala tà tumeejlà ’ijwáala tà ’not’eelaq’wet. Wet tà nikyâàte tà honaatsi wet, ⁴³ nààm Jwose tà ’Aalimateyalhele’, tà hâàpe ’eelh ’nooqalelhthayajwos, tà ’àp hààte ’iniihihlà Yoosniyatyaj. Wet takyuumt’et’lhámeh, wet yahóoye Piilátoh, wet t’áalheje Jweesusp’itsek. ⁴⁴ Wet Piilátoh, ’inúuyejphàp’ante tà pajkyet’et’ ’yílhpa’, Jweesus. Wet t’àànhlà kuuykoqaniyat, wet ta’yààtshane kyek màànhyejtso-k pajkye ’yilh. ⁴⁵ Wet kuuykoqaniyat yok: - Máatkye’, màànhyejtsoh. Wet tà yahaanéjp’ante tà màànhyejtsoh, wet ’iwaahnejt’at Jwoseh, kyek ’ikyàj Jweesusp’itsek. ⁴⁶ Wet Jwoseh, yíkp’ante tà ’ikyàj weesaj tà ’noohowettumhyij. Wet takyúumat’et’ Jweesus, wet ’itiihkyà’, wet hip’óonejkye weesaj. Wet ’ithaatkyàjwi ’ahààt’wet tà pajkyet’et’ ’notíjo’, tà ’íihi kyeenaj. Wet yahuutho lape’ tuunte tà wuujw. ⁴⁷ Wet Maalíya tà Maaklalalhele’, wet lhà’ya Maalíya tà Jwoseeqoh, ’iyaahint’at honhat tà ’notíihi’.

¹ Wet tajwaatshíp’ante ’ijwáala tà ’not’eelaq’wet tha’, lhaam Maalíya tà Maaklalalhele’, lhà’ya Maalíya tà Jwaakowoqoh, lhà’ya Saalomeh, ’ikyààjlhayis ’imak tà laniij ’aqààjkye’, tsi hàp tà lhaamelh yahuumin kyek yahààneh, kyek ’yiilenkye’. ² Wet tà neeky’ejwámlajwaj, tà hâàpe ’ijwáala tà t’ikyun tà ’nooqohyaj, wet lhaamelh nikyâàtet’et’ ’ahààt’wet; nikyààtelhayíst’et’ tà ’ijwáala ’inúuphà’. ³ Wet lhaamelh ta’yààtshanlhamele’ tha yok: - Háats’ihila-k ’iwaalayne’inámho tuunte tà ’íihi ’ahààt’wetpe’? ⁴ Tha hààpet’et’ tà ’iyaahne tuunte’ tha’, pajkyet’et’ ’nohuut qanhih. Wet tuuntetso wet, wúujwt’et’a’. ⁵ Wet tiyààjlhayiskyàjwít’et’ ’ahààt’wet tha’, lhaamelh hi’ween hi’noomahse tà tapààphà’, tà túmej lajwóomqat. Lhaamtso wet, la’wuy pitaaj, wet ’ipeelaj. Wet nowaayhen’. ⁶ Tha hàp tà lhaam’, yààmép’ante lhaamelh tha yok: - Yej lanoowayhen’! Lat’uuyake Jweesus tà Naasalet lhele’, tàhaj ’nop’áajtej kuluus. Lhaam pajkye ’inúuphà’, tok ’iikyenah. Lhek yahínhyaho la’weetnaj ’notíihi’. ⁷ Tha màyaayh, jwelaayhómkye lakyuujwa-nhayh, lhà’ya Tuuntehen’, ’oyaylak: Lhaam t’ikyuunhla’ahilàmhen’, kyek tiyâàjo Waali-léyah. Wet kyek lhààmayqanhi wet, la’weenayhlah, màànhyejt’a tàhaj ’ijweelh’ameyho’. ⁸ Wet ’atsiinhaytsoh, yikheent’et’ tha ’inuuke’alhóho’, tà tâlhe ’ahààt’wet. Tsi hàp tà lhaamelh ’inuuhatlhámho’, wet takyettekyehen’. Wet tok lhaamelh ’ijweenho ’elht’a-k hâàpe’, tsi nowaayhen’. ⁹ [Wet tà Jweesus pajkyet’et’ ’inúuphà’, tà tâlho ’noop’itseyheyh, tà hâàpe ’ijwáala tà t’ikyun tà ’nooqohyaj, tà neeky’e jwála’, wet ’ikyúunqat tà lhaa’ipàyne Maalíya tà Maaklalal hele’, tà hààpet’at ’atsiinha tà lhaam pajkyet’et’ taky’óoteh, tà ’inuuhatkyéphà ’nookyalh tà nii’sa’, tà ’íihi ’nookey ’iwehyáalha ’ii’pe nitàk, tà ’íihi’. ¹⁰ Wet ’atsiinhatso wet, yíkt’et’ tà ’ijweenhómkye wikyiit’amhaj ’íiyej Jweesus, tà lhaamelh lajwiitahayahay’íhikye’, wet ’àp taajwkyehkyà’. ¹¹ Wet lhaamelhtsoh, tà ’ilààtkyét’et’ tà Jweesus ’àp ’íikye’, wet tà ’àp ’atsiinha hi’weenh, wet tok lhaamelh ’imaa títkye’. ¹² Wet tà tajwaatshíp’ante tà màànhyejtso wet, Jweesus lhaa’iteky’ey nej hi’no tà ’weenhalhámej, wet lhaa’ipàyne nitààkjwas lakyuujwanhayh, tà lhaamelh ’inúuke ’nààyij tà tiyâàje lhiip ’elh honhat. ¹³ Wet lhaamelh yikhen tà ’àp ’ijweenhómkye ’iyhàj, tha tok ’àp ’not’e kháaye lhaamelh. ¹⁴ Tà lapéese wet, Jweesus ’àp lhaahi’nàlitej lhaamelh tà ’íihi tijwek ’ii’pe ’iwehyáalhah, tà lhaamelh t’ekhen’, tà tataa’pe ’nolhàq’wet. Wet taahúyej lhaamelh tha yok: Tok ’is ’aamey tà qa’eekhayáye ’aa’yhàj tà pajkye hi’ween ’no’, tà pajkye ’onúuphà’. ’Ootlelis t’uunhen’. ¹⁵ Wet ’àp yààmét’et’ lhaamelh tha yok: - Màyaayh, lunaay’pe nilhoq honhat, wet ’ààmayejlhi silààt tà ’isnah, jwelaayhómkye nilhóoqej wikyi’. ¹⁶ ’O’elht’a-k hâàpe-k t’ekháakye’, wet kyek ’àp ’nonaahyenh, wet hààpqhila-k tajwaayh; tha mat ’elht’a-k hâàpe-k niit’ekhayákye’, wet hààpqhila-k ’noqaalelhtéje lates. ¹⁷ Wet hàp tààjnah ’noo’nàlitshay tà ’iihiyeja lhaamelh tà t’ekhaah yahay’íhikye’: Lhaamelh ’inuuhthiyejkyephàla ’olheey ’nookyalh tà nii’sa’, wet ’iwoohiyela ’nolhaayhilh tà neeky’e’. ¹⁸ Wet lhaamelh takyuumhiyela ’amlhààs, wet kyek lhaamelh ’iyààhiyeja ’imak tà ’not’ilek wet, tok ’imaak tàlhiiyelah. Wet lhaamelh ’itiihikyela’pe takeeyeyh ’not’inhaayajlànhayh, wet ’ikyeesenhnah. ¹⁹ Wet tà tajwaatshi tà ’Noowuk Jweesus taahúyej lhaamelh wet, ’nokyàjphàpuuléyeh, wet tapààphà’, tà túmej Yoosjwómqat. ²⁰ Wet lhaamelh yikhen tà tiyâàjomkye nilhóoqej honhaates, tà yààmejlhi ’nolhàà-met. Wet ’Noowuk taky’óote lhaamelh, wet yaqhaajyenej lhààmet ’noo’nàlitshay tà yikkye’. ’Aamenh.]