Galatas

Galatas

¹ Pâàwloh, ’aapóstolh, (tok tâlhe hi’noolh, wet tok hi’no kyek tameenej tà màànhyejtsoh, tajlháme Jweesus Kilíistoh, lhà’ya Yoos, tà ’Noojkyah, tà ’inuuhatphâp’anteh, tà ’itààlhtho ’noop’itseyheyh), ² ’olhaam’, ’olhàà’ya nilhóoqej ’oopuhjwas tà ’ii’nóyej, ’othaate ’oojwukwyeneknah Yoosqawikyi tà ’íihikye honhaates tà Waalasyalhipeyh. ³ ’Is kyek ’noo’isyaj ’ii’amejen’, lhà’ya ’nootámsek, tà tâlhe Yoos tà ’Noojkyah, wet Lhaawuk Jweesus Kilíistoh, ⁴ tà hàp tà lhaa’iwomp’ante’pe lhaaqeyis, tà yahuumin kyek ’ijwaayhet’inámej nekkyààmis tà nii’sanah, màànhyej tà Yoos, Lhaajkyah, lakyoowej. ⁵ ’Is kyek lhaam ’nowuujwyenh, yàmthila-k tiyààje’tsih. ’Aamenh. ⁶ ’Onuuphà’ameyej tà mâlhtej tha laleeyakye hi’no tà t’àànej’ameye la’iisyaj, tà lat’uyayhlà-k lhekaakye silààt tà ’weenhalhámej. ⁷ Tha tok hàp kyek máatkye-k ’íikye ’eelh silààt tà ’is, tajlháme tà ’íikye ’iyhàj wikyi tà tok ’iwo’ataamsekisa’, tà yahuumin kyek ’iweelanhat silààt tà ’is tà yààmejlhi Kilíistoh. ⁸ Tha teji’ne-k hàp ’olhaamelh, wok Yooskyenek kyek tàlhpuuléyeh, kyek ’ijweelh’ameyho ’eelh silààt, kyek qahâàpeya silààt tà ’is tà ’ojweelhte’ameyho’, wet ’is kyek ’not’ààytenhyaj ’ii’pe’. ⁹ Màànhyej tààjmhaj ’ojweelh’ameyho’, wet ’athaana wet, ’oyaakyâjo tà ’àp ’ojweelh’ameyho’ tha ’oyok: Kyek ’íikye hi’not’ kyek hâàpe-k ’ijweelh’ameyho silààt tà ’weenhalhámej, tà qahâàpeya silààt tà ’is tà pajkye lataakyumayhlà’, wet ’is kyek ’not’ààytenhyaj ’ii’pe’. ¹⁰ Kyi màànhyej ’athaanah, hà ’ot’úuke p’íiya-k wikyi ’iwuujwyen’no’, wok ’àp hàp Yoos kyek ’ot’úuke-k ’iwuujwyen’no’? Wok ’àp hàp kyek ’ot’úuke p’íiya-k wikyi yahuumin’no’? Kyek qamaj ’ot’uuhike’ne-k wikyi yahuumin’no wet, tok ’ohààpqhi’ne Kiliistoqawo’. ¹¹ Tha ’ohaanhat’ameyej, ’ipuuhjwas, tà silààt tà ’is tà ’oyààmejlhih, tok hàp kyek tâlhe hi’no’. ¹² Tsi silààttso wet, tok ’íikyep’ante hi’not’a-k hâàpe-k hi’ween’nóho’, wok ’àp ’ikyuujwan’nóyej, tajlháme tà Jweesus Kilíistoh tà hi’nààlitte’nóyej. ¹³ Tsi hàp tà ’aamey lalààtakye ’ookyumhyajmháji’, tàjmhaj ’oyikkye jwuulales t’ekhaahyahayh, tà wuujw tà ’olhaaq’litwethà Yoosqawikyi’, wet ’ohuumin kyek ’otààyhthen’. ¹⁴ Wet tàjmhaj ’oyikkye jwuulalest’ekhahyahay wet, ’olhaayàmetpe wuujwpe ’oo’wetjwas tà ’oo’wawuhlhahjwas, tsi hàp tà lhà’yalhiip tà ’ot’iskyeenlhimhajpe ’oojkyalisp’ante lakyuumhyahayh. ¹⁵ Tha hàp tà Yoos, tà hàp tà ’itiiyejp’ante’noqanhih, tâlhe tàjp’ante qamaj ’o’íihi ’ooqoh; wet tà ’àp ’itíihi la’iisyaj tà t’ààn’nóyeh, ¹⁶ tàjte lhaam lakyoowej tà hi’nààlit’nóyej lhààs, tà ne’te-k ’oyààmejlhih, kyek ’o’íihi wikyi tà qahâàpeya jwuulales, wet tok mâlhtej tha’, ’ot’yààtshane ’not’isan’ wet ’noo’woyis, ¹⁷ wet tok ’àp ’otiyààjehte Jweelusalenh, kyek ’ohóoye wikyip’ante t’ikyuun’ohlà’, tà hâàpe ’aapostolhlhayis, tajlhamehte tà ’oyik tà ’otiyâàje ’Aaláwyah, wet ’àp ’otàlhoohtet’at tà ’àp ’otpiinhot’at Laamáskoh. ¹⁸ Wet tàjte tajyààme tààjtsoh, tà pajkyehte tajwaatshi nekkyààmis ’íihi laajtumjwáyah, wet neeky’ehtet’at tà ’otiyâàje Jweelusalenh, tà ’ohuumin kyek ’o’ween’pe Tuuntehen’. Wet ’o’iiyejtet’at lhaam’, ’ijwáalas ’íihi tijwek ’ii’pe ’nookey ’iwehyáalhah. ¹⁹ Tha hàp tà ky’áhyahte ’íikye-k ’o’ween’pe ’elh ’aapostolhlhayis, tajlhámet’ Jwaakówoh, tà Lhaawuk lapuuhjwah. ²⁰ Wet ’imak tà ’otshàànhinah, wet máatkye’; ’otíikye tà tataakye Yoos tha ’oyok: tok ’iwet ’oyààmlhih. ²¹ Wet tà tajwaatshihte tà màànhyejtso wet, ’oyikte tà ’otiyâàjo honhat tà lheey Síilyah, wet honhat tà lheey Siilísyah. ²² Wet Kiliistoqawikyi tà ’íihikye honhaates tà ’íihi Jwuuléyah, ky’áhyap’ante-k ’íikye-k lhaamelh nitààjwelh’nóyej. ²³ Tajlháme tà lhaamelh ’ilààtkyet’at tà ’noyààmpej’nóye’ tha ’noyok: Hi’noomhaj ’inaa’ilhaq’litwethà’, wet ’athaana wet, yààmejlhi ’not’ekhaahyajmhaj lhaam t’úuke-k ’itààyhet. ²⁴ Wet màànhyejtso’ tha’, ’olhaam tà ’otmeenej lhaamelh tà ’iwuujwyen Yoos.

¹ Wet tà tajwaatshihte nekkyààmis ’íihi tijwek ’ii’pe tumwek, wet ’oyààpnho Jweelusalenh, tà ’olhàà’ya Weelnaweh, wet ’àp hààte ’ot’àànehte Tíitoh, tà ’one’te-k nek’nóoke’. ² Tha hàp tà hààpet’at ’imak tà ’no’nààlit’nóyej tà tameenej tà ’otiyâàje Jweelusalenh. Wet tà ’o’íiyej wikyi tà lhaaménhyah, tà tajlhámet’ lhaamelh, wet ’oqaalelhthómkye silààt tà ’is tà ’oyààmejlhih tà ’o’íihi wikyi tà qahâàpeya jwuulales; tsi hàp tà ’ookyumet tà ’oyeenlhit’at, wet tà pajkye ’oyeenlhih, tok ’iwóoye-k lajlaháaya’. ³ Tha hàp tà ky’ayhthiyejent’a-k ’àp hàp Tíitoh, tà lhàà’ya’no’, tà hâàpe liyéewoh, kyek ’noniityenej kyek ’nowolhiijtsekáyej. ⁴ Tha hàp tà máatkye’, ’iikyehte ’noopuhjwas tà qaniimatakyehen’, tà lhaa’isqatwethà tà lhaa’yuyit’nohomhen’. Lhaamelh yahuumin kyek ’iteetshan ’imak tà ’olhaamelh ’owóoyeh, tà Kilíisto Jweesus tà tameenej tà nemhit’ ’o’iikyàjwi ’nooqalelhtshayaj laqhaajyhayaj tà paajkye’; tsi lhaamelh ’itíikye-k ’ithaat’o’pehen jwuulalesqalelhtshayahayh, tà ne’te-k ’olhaamelh ’owóoye tà ’iwóoyeh. ⁵ Tha hàp tà ky’áhyahte-k ’íikye-k ’olhaamelh ’olhaa’iwahnej kyek lhaamelh yaqaalh’nóhikye’; tsi hàp tà ’iwaatlà-k ’not’aamajej’ameyho ’nolhààmet tà máatkye’, tà hâàpe silààt tà ’is. ⁶ Tha wikyi tà ’noyààméje tà hâàpe tà lhaaménhyah (’imakt’amhaj lhaamelh hâàpe’, wet tok ’owolaháaya’; Yoos tok hi’weenhthíkye wikyi’), ’olhaam’, tok ’iikyehte ’imakt’a-k hâàpe-k neeky’e’, kyek lhaamelh ’ijweelhte’nóho’, tà lhaamenhyatsoh. ⁷ Tajlháme tà lhaamelh nitààjwelh’nóyej, tà ’no’ween’nóho-k ’ojweenho silààt tà ’is wikyi tà laj’nolhiijtsekáyej, màànhyejt’a tà ’àp ’no’weenho Tuuntehen’ kyek ’ijweenho silààt tà ’is wikyi tà ’nolhiijtsek’íyej. ⁸ (Tsi hàp tà ’elh tà hi’weenho Tuuntehen laqhaajyhayaj, tà ne’te-k ’ijweenho jwuulales silààt tà ’is, wet ’àp ’ohààtehte tà hi’ween’nóho ’ooqhajyhayaj, tà ne’te-k ’otkyuumhilhi wikyi tà qahâàpeya jwuulales.) ⁹ Wet Jwaakówoh, wet Séejwas, wet Jwàành tà lhaamelh ’noyeene tà wikyiilhetheyh tà lhaamelh nitààjwélej ’noo’isyaj tà pajkyehte ’no’ween’nóho’, wet lhaamelh ’itsóoqho ’ookeky’o’, tà ’ohap’áaqej Weelnaweh, tà lhaamelh yaqaalelhàt tà ’olhalaky’ootjwast’at, wet ’olhaamelh ’iwooyet’a-k ’ohóoye wikyi tà qahâàpeya jwuulales, wet lhaamelh wet, lham yahóoye jwuulales. ¹⁰ Tha ’imak tà lhaamelh t’aalhej’noyehen wet, ne’te-k ’olhaamelh ’ookyowej’inuhatlà wikyi tà p’aliitses. Wet ’imaaktso wet, ’àp hààte ’olhaayaqhajyenej tà ’oyeenlhih. ¹¹ Tha tàjte Tuuntehen nikyâàtho ’Aantiyokíyah, wet ’olhaa’itíkye tà tataakye’, tà ’otúmeh, tsi hàp tà ’isiit’a ’imak tà yeenlhih. ¹² Tsi tàjte qamaj niinàmahen ’iyhàj wikyi tà tâlhe Jwaakówoh, wet Tuuntehen takyuujwiyejt’awethà wikyi tà qahâàpeya jwuulales; tha hàpet’ tà nààmhen wikyiitso wet, lhaam ’iléeyej tà takyuujwíyej, wet lhaa’itiyejqanhih, tsi hàp tà nowáaye wikyi tà ’iwolhayislaháaya ’nootetnek tà ’nolhiijtsek. ¹³ Wet hààte ’iyhàj jwuulales tà t’ekhaahyahay’íhikye’, ’àp ’iteen Tuuntehen’, tà ’iwooynejetso t’aqaanhyaj, wet ’àp hàp Weelnaweh, tà lhaamelh yaqáalheji t’aqaanhyajtsoh. ¹⁴ Tha hàpet’ tà ’o’ween lhaamelh tà niinuyá- ke ’imak tà máatkye’, tà silààt tà ’is ’ikyuujwan’inámej, wet ’otíikye tà tataakye nilhoq wikyi’, tà ’ojweenho Tuuntehen’ tha ’oyok: ’Aam tà ’aahâpe jwuulalhàs, tà ’aam ’aalhenet’at tà qa’aahâpeya jwuulalhàs, wet tok ’àp ’aalhene jwuulalhàs, wet ky’àj kyi hààte tà laniityenho wikyi tà qahâàpeya jwuulales kyek lhaayene-k màànhyej’iwóye-k hâàpe jwuulales? ¹⁵ ’Olhaamelh ’ohâàpe jwuulales, tâlhe tà neky’e ’onikyààtkyà’, tok ’ohààpehen qeeyislà-nhayh, kyek tâlhe wikyi tà qahâàpeya jwuulales. ¹⁶ Tha ’olhaamelh ’ohaanej tà ’nookyumtes kyek ’noyeenlhih, kyek ’nowóoye tà ’iwóoye ’nooqalelhtshayaj, wet qhiit’ala-k tameenej hi’no-k ’is’aalhóho’; tajlháme ’not’ekhaahyaj kyek ’notíiye Jweesus Kilíistoh, hàp tà yom’is’aalhóho hi’no’. Wet hàp tà tameenej tà ’àp hààte ’olhaamelh ’ot’ekháaye Jweesus Kilíistoh, tsi ’otíikye-k ’o’iseejkye’alhóho ’ot’ekhaahyaj tà ’otíiye Kilíistoh. Qhiit’a-k ’olhaamelh ’otíikye-k ’o’iseej’alhóho ’nookyumtes, tsi hàp tà ’olhaamelh ’ohaanejt’at tà ky’áhyahla-k ’íikye hi’not’ kyek hâàpe-k ’noyom’iseej’alhóho ’nookyumtes tà ’nooqalelhtshayaj ne’te-k ’nowóoyeh. ¹⁷ Tha kyek ’olhaamelh ’no’ween’nohen tà ’ohààpehen qeeyislànhayh, tà ’olhaamelh ’ot’úuke-k Kilíisto yom’no’iskyee’alhóho’, wet kyi màànhyej Kilíistoh? Hà ’nooqeyqawo’, p’íiya’? Qhaa’, tok màànhyejtsoh. ¹⁸ Tsi kyek ’oyaakyàjomhma-k ’oyeenlhi ’imaakmhaj ’oqaasóhi’, wet ’owo’ootésa’. ¹⁹ Tsi hàp tà ’olhaam wet, ’nooqalelhtshayaj tà tameen’nóyej tà ’ottààyhlà ’nooqalelhtshayaj, hààpqhila-k ’olhaa’itíye Yoos. ²⁰ Wet ’ohap’aaqejt’at Kilíistoh tà ’nop’áajtej kuluus, wet nemhit’ ’olhaam kyek ’oo’watshankyeyaj’íhi’, tajlháme tà Kilíisto tà ’iwola’waatshankyeyaja’nóhi’; wet ’imak tà ’owóoye ’athaanah, tà qamaj ’o’íihi ’ot’isan’, wet hàp tà ’ot’ekháaye Yooslhàs, tà yahuumin’no’, wet ’àp lhaa’iwom’o’pe’. ²¹ ’Olhaam wet, tok ’otiiyejqanhi Yoos’isyaj. Tsi kyek hààpqhi’ne ’nooqalelhtshayaj kyek ’noqaalhejihlà ’noo’isyaj, wet ’iwet ’yinhiip’antet’at Kilíistoh.

¹ Maatkyet’at tà ’aaky’isukis ’aamey tà ’aahàpehen Waalasyalheleyh! Ky’àj ’àp háats’i tà yaqàànkyi ’atiikyunhayahayh, yàt paj tha nemhit’ lawooyaye ’imak tà máatkye’, tej tà ’aamey màànhyejt’a-k pajkyehte ’atey hi’weent’at Jweesus Kilíistoh tà ’nop’áajtej kuluus, tà ’notíikye tà lataatayakye’. ² Tajlháme ’iwehyáalha ’imaayek tà ’ohuumin kyek lajweelay’nóho’: ’Àp háats’ip’ante ’imak tà tameen’ameyej tà lataakyumayhlà ’Nooyalh tà ’Isi’, hà tàlheejt’ahlà ’nookyumtes tà ’nooqalelhtshayaj ne’te-k lheenaylhih, wok tàlheejt’ahlà tà lat’eekhayaye ’nolhààmet tà lalààtayeh? ³ Ky’àj kyi hààteh, hà máatkye tà ’aaky’isukis? Tà lakyuunqatayhte tà lheeyayhi ’Nooyalh, hà lahààmitayhla’ tha’, hààpet’at ’not’isaankyumhyahayh? ⁴ Hà ’iwet lataamaqayet’at nilhóoqej ’imaayhey tà pajkyehte ’noyeen’ameyeh? ’Oyeene-k tok máatkye-k ’iwétya tà màànhyejtsoh. ⁵ Lhek yaahinayhyah, ’athaanah: Lhaamtsoh, tà hi’ween’ameyho ’Nooyalh, wet ’àp yeenlhi’ameyhi ’noo’nàlitshay tà lasiilatyahay’íhikye’, wet ’àp háats’i ’imak tà tameenej tà ’iwooynejetso ’imak tà yeenlhih? Hà hâàpe p’íiya ’akyuumtesay tà ’nooqalelhtshayaj ne’te-k lheenaylhih, wok ’àp hàp ’ekhaahyahay tà latiiyaye ’nolhààmet tà lalààtakye’? ⁶ Màànhyejp’antetso Wikyiijkyayis tà t’ekháaye Yoos, wet hàp tààjtso tà ’noyeene ’imak tà ’is’aalhóho tà ’íiyej. ⁷ Wet hàp tà t’uhlà-k lahaanayej tà lhaamelh tà ’not’ekhaahyaj’íyej, wet hààpehent’at Wikyiijkyayisles. ⁸ Wet ’Nolhààmet tà ’íihi Lahiih, tà pajkyep’ante yahaanet’at tà Yoos yomhla’iseejkye’alhóho ’not’ekhaahyaj wikyi tà qahâàpeya jwuulales, wet ’ijweenhóp’ante Wikyiijkyayis silààt tà laqààjyaj’íhi’, tà yok: ’Aamhla-k lataamenej kyek ’no’iisyenhenhna nilhóoqej wikyi tà ’ii’pe honhat. ⁹ Tà màànhyejtso wet, máatkye’, hààpet’at wikyi tà ’not’ekhaahyaj’íyej tà ’no’iisyenhen’, tà hap’áaqej Wikyiijkyayis, tà hâàpep’ante hi’no tà t’ekhaahyaj’itíye Yoos. ¹⁰ Tsi nilhóoqej lhaamelh tà t’ekhaahyahay’itíye ’nookyumtes tà ’nooqalelhtshayaj ne’te-k ’nowóoyeh, wet lhaamelh ’iikyàjwi ’not’ààytenhyaj. Tsi hàp tà ’íihi Lahiih ’nolhààmet tà yok: Hi’not’ kyek hâàpe-k lhaaqnit’unhtayéji-k ’iwóoye nilhóoqej ’nooqalelhtshayahay tà ’notshàànhíkye’, tà ’notíihi Lahiih, wet lhaam ’it’kyàjwi ’not’ààytenhyaj. ¹¹ Wet qaalelhàjt’at tà ky’áhya-k ’íikye hi’not’a-k hâàpe-k ’itààlhtejlà ’nooqalelhtshayaj kyek lhayom’is’aalhóho’, kyek ’íikye tà tataakye Yoos; tsi hàp tà’: Hi’no-k ’is’aalhóho’, ’not’ekhaahyaj tà tameenej tà la’waatshankyeyaj’ihihlah. ¹² Tha ’nooqalelhtshayaj tà tâlhe Mooyses, qhiit’a-k nikyààtejlà ’not’ekhaahyaj; tajlháme tà yok: Hi’no-k ’itaajtho la’wet kyek yeenlhi nilhóoqej ’imaayheynah, hààpqhila-k ’isiiyejah. ¹³ Kiliistotso wet, ’inaa’ijwayhtej ’not’ààytenhyaj tà tàlheejlà ’nooqalelhtshayaj, tàjp’ante ’noyeene ’not’ààytenhyaj, tà lhaam ’yilh’inaatpehen’. Tsi ’íihi Lahiih tà yok: Hi’no-k ’nop’áajtej ha’là wet, ’not’ààytenekt’at. ¹⁴ Wet hàp tà tameenej tà wikyi tà qahâàpeya jwuulales ’iwóoye-k ’itààlhtejlà Kilíisto Jweesus kyek lhaamelh takyuumhlà ’noo’isyaj-p’ante ’nojweenho Wikyiijkyayis, hààpqhila-k ’iyaatkyumhlà ’Nooyalh tà Yoosp’ante ’ijweelh, kyek ’inaa’isej ’not’ekhaahyaj. ¹⁵ ’Ipuuhjwas, ’oyààmet’at ’imak tà ’notààjwélej. Lhek ’inaatikyunhlà hi’no-k yeenlhi lhààmet kyek ’itíihi lahiih, wet ’àp ’itíihi lheey’. Wet kyek waaq’alhkyà lajwuukwyenektsoh, wet ky’áhyahla-k ’íikye ’elh kyek yahanhiyeja’iwooynéje-k ’itààyhthilah, wok ’yaayhthitshilah, tej kyek tajlhámet’ hi’no’ tà lhéenek ’imaaktsoh. ¹⁶ Tha hàp tà Yoos yaakyâjep’ante lhààmet Wikyiijkyayis, hap’áaqej ’elh tà tàlhiiyelah. Qhiit’a-k yok: ’Aa’yhàj tà tàlhiila’ámeh, kyek màànhyej’iwóye-k yààméje ’aloos wikyi’, tajlháme tà màànhyej’iwóye-k ’iwehyáalhah, tsi hàp tà yok: ’Aa’elh tà tàlhiila’ámeh. Wet ’elh tà ’noyààmetso wet, hààpet’at Kilíistoh. ¹⁷ ’Imak tà ’oyààme wet, hàp tààjah: ’Nolhààmet tà pajkye waaq’alhkyà’, tà Yoos yomp’anteqaalelhàj, wet tok ’iwóoye-k ’notààyhtej ’nooqalelhtshayaj. Tsi ’nooqalelhtshayaj wet, ’imààlhkye la’nààyij; tsi tajwaatshíp’ante nekkyààmis ’íihi siyeenlhayis tumwek ’ii’-pe laajtumjwáya tijwek, wet neeky’e tà ’no’weenho wikyi’. Wet tà màànhyejtso wet, ’nooqalelhtshayaj tok ’iwóoye-k hip’oo’pe ’nolhààmet tà t’ikyuunhlà’. ¹⁸ Tsi kyek ’not’awaayhet tà tâlhe Yoos ’noqaalhejihlà ’nooqalelhtshayaj, wet nemhit’ tàlheejlà ’nolhààmetp’ante Yoos ’ijweenho Wikyiijkyayis. Tha hàp tà Yoos hi’weenhóp’ante Wikyiijkyayis tha’, ’itààlhtejt’ahlà lhààmet. ¹⁹ Tà màànhyejtso wet, kyi hààte Mooysesqalelhtshayaj tà ’íikye’? Hâàpep’ante ’nooky’isukwyahay tà tameenej tà ’nop’anteyeenlhi tààjtsoh, yàt pajp’ante tha nààm ’nolhààs ’elhp’ante Yoos ’àp yaakyâje lhààmet. Wet ’nooqalelhtshayajtso wet, Yooskyenhay tà lhayenp’antelawóosa’, wet ’noyaakyâje ’iwehyáalha hi’no’, tà tumeejlà Yoos. ²⁰ Tha hi’no-k lhayenlawóoya ’nolhààmet kyek ’noyaakyàj, wet qhiit’a-k ’iwehyáalha ’elh tà lhaam taky’óoteh; tha Yoos wet, lham ’iwehyáalhah. ²¹ Kyi màànhyej ’athaanah? Hà ’nooqalelhtshayaj tataayhlà ’imaayheyp’ante Yoos ’ijweelh? Qhaa’, tok màànhyejtsoh. Tsi kyek ’nooqalelhtshayaj ’iwoohiye’net’a-k ’iwo’noo’watshankyeyája’, wet maathikye’ne’, hààpqhi’net’at ’nooqalelhtshayaj kyek ’noo’isyaj tâlheh. ²² Tha hàp tà ’nolhààmet tà ’íihi Lahiih, yàà-me tà nilhóoqej ’imaayhey tà ’iikyàjwi ’imak tà nii’sa’, tsi ’imakp’ante ’nojweelh, tà ’notíihi ’not’ekhaahyaj kyek ’notíiye Jweesus Ki-líistoh, ’nowaatlà-k ’no’weenho wikyi tà t’ekhaahyahay’íhikye’. ²³ Tha tà qamaj niinàma ’not’ekhaahyaj wet, ’not’aamaj’inámej tà ’iyeekyàjwi ’nooqalelhtshayaj, wet ’noniihtejt’a’inahlàmhen ’not’ekhaahyaj tà ’no’nààlthilah. ²⁴ Wet hàp tààjtso tà ’nooqalelhtshayaj lhayen’ilhaawóya’, tà ’ikyààj’ináme Kilíistoh, tsi hàp tà t’uhlà-k ’not’ekhaahyaj kyek tameen’inámej kyek ’inaa’isikyela’alhóho’. ²⁵ Tha tà pajkye ’íikye ’not’ekhaahyaj ’athaanah, wet nemhit’ ’iyeekyàjwi ’ilhaawotsoh. ²⁶ Tsi hàp tà nilhóoqej ’aameyh, tà lat’eekhayaye Kilíisto Jweesus, wet ’aahàpehen Yoosles. ²⁷ Tsi tà ’nonaahyen’ameyhi Kilíistoh, wet ’aala’wuhyenayhi Kilíistoh. ²⁸ Nemhit’ ’íikye jwuulalhàs wok liyéewoh; nemhit’ ’íikye qawoo’ wok tok qawoo’; nemhit’ ’íikye hi’no’ wok ’atsiinha’. Tsi hàp tà nilhóoqej ’aameyh, ’aamànhyejent’a-k ’aa’iwehyálhah, tà lheeyayhi Kilíistoh. ²⁹ Tha kyek ’aahàpehen Kiliistoqàyet, wet latààlhayet’at Wikyiijkyayis, wet ’àp ’aalawuhuyt’at Yoosqàyet, màànhyej tà ’nojweelhp’anteh.

¹ Tha hàp tà ’oyok: Hà’nààjwaj tà takyuumhlahlà lajkyaaqàyet, wet tà qamaj niithalâka wet, tok ’weenhalhamejlà lajkya laqaawos; tej tà hâàpe nilhóoqej ’imaayhey lawuuk. ² Tha hàp tà ’íikye ’iyhàj tà t’úuyeh, lhà’ya ’iyhàj tà laqaa’imayhey lawoos, yàt pajla’ tha taj ’ijwáala tà lajkya yaqaalelhàt. ³ Wet ’àp hààte ’inaamelh, ’inaamànhyejenmhajt’atso’we’. Tàjte ’inaaqamhas wet, ’iyeemhajkyàjwi ’nooqhajyhayahay tà la’wet honhaatnah. ⁴ Tha hààpep’ante tà taj lawhàày wet, Yoos ’ithaatp’ante’alhóho lhààs. Wet lhààstso wet, nikyààtkyà’ tha tâlho ’atsiinha’, wet ’àp ’it’kyàjwii Mooysesqalelhtshayaj, ⁵ tsi ’none’te-k ’ijwaayhthen wikyi tà ’iikyàjwi Mooysesqalelhtshayaj, hààpqhila-k ’no’ween’inámho-k ’inaahàpehenhna ’nooles tà maatkyehen’. ⁶ Wet tà ’aahàpehen ’nooles wet, Yoos ’ithaathómkye ’ootlelis Lhààs layaalh, tà t’ààn’ tha yok: ’Ijkyah, ’Ijkyah! ⁷ Tà màànhyejtso wet, nemhit’ ’aahâpe qawo’, tajlháme tà ’no’aalalhàs. Wet tà ’aahâpe tà ’no’aalalhàs, wet ’àp hààte ’aqààyett’at ’imak tà Yoos ’ijweenho lalees; wet ’imaaktso wet, tàlheejt’ahlà Kilíistoh. ⁸ ’Ijwaalastsoh, tàjmhaj qamaj qahaanayayej’íhi Yoos, wet lataakyumayhoplhimháji yooslhayis tà qahâàpeya-k máatkye’. ⁹ Tha hàp tà ’athaanah, tà latààjwelayej Yoos, wok t’uhaawétej kyek ’oyok, tà Yoos pajkye nitààjwelh’ameyej, wet ky’àj kyi màànhyej tà lahuuminay kyek lataapilayky’oye-k ’àp ’aalatiyaykyàjwi ’nooqhajyhayahay tà lajlaháala’, tà ’àp lajlaqhaajyhayahaya’, tà la’wet honhaatnah? ¹⁰ ’Aamey lateetshanay ’ijwáalas, wet ’iwee’lalis, wet lawhààlis, wet nekkyààmis. ¹¹ ’Onowaaky’oye-k ’iwet ’otkyuumlhihtet’at, tàjte ’o’ii’ameyej. ¹² ’Ipuuhjwas, ’oniityen’ameyho-k ’aalateky’eye nay’nóyej, tsi hàp tà ’àp hààtehte ’olhaam’, ’olhaa’iteky’eyente’ameyej. Wet ky’áhya-k ’íikye ’imak kyek lheenay’nóyeh. ¹³ Tsi hàp tà lahaanayejt’at tà ’not’inhaayaj tà ’ii’nóyej, hàpte tà tameenej tà ’ojweelhte’ameyho silààt tà ’is, tàjte neeky’éleh. ¹⁴ Tha hàp tà ’ot’isaanq’ejwhayajtsoh, qhiit’a-k tameenhte’ameyej kyek qawoyahte’ooháya’, wet tok ’àp lahuutayhte’noqanhih, tajlháme tà lataakyumayhte’ohlà’ tha’, màànhyejt’a’iwóye-k ’ohâàpe Yooskyenek, wok ’àp Kilíisto Jweesus. ¹⁵ Tha ky’àj kyi tà ’íihitso ’aqààjyahaymhaj ’ii’ameyej? Tsi ’o’aahi’wenayhte tà kyek lahanhiyayej’nelawooynéjeh, wet lalaanayhikye’ne ’ateelhoyh, wet la’weenayhi’ne’nóho’. ¹⁶ Wet ’athaanah, hà ’olhayen’ataahjwáya’, tà ’ojweelh’ameyho ’imak tà máatkye’? ¹⁷ Wikyiitso wet, t’iskyeenhyaj ’itii’atapehen’, tha tok lhaamelh ’ikyààj’ameye ’imak kyek ’is’aalhóho’, tajlháme tà yahuumin kyek ’aa’itiyayejqanhi’ohlàmhen’, kyek ’àp ’aalathatayhlà lhaamelh. ¹⁸ Máatkye’, ’ist’aat tà wikyi ’ikyuuttej tà yeenlhih, kyek hâàpe ’imak tà ’is, wet ’is kyek yikt’a-k màànhyejtsoh, wet tok tajlháme-k ’o’ii’ameyej. ¹⁹ ’Ileesas, tà ’àp ’ootajyhayaj’i’ameyej, tà t’uhlà-k ’oyaakyâjo tà ’o’aa’ithatkyàyayh, yàt pajla’ tha Kilíisto lhaayenlhi’ameyhi’, ²⁰ ’owaathi’nehlà-k ’o’ii’ameyej tháhyah, kyek ’owo’éelha ’oopaq. Tsi tok ’ohanej’o’aa’iwoynejehen’. ²¹ ’Aamey tà latiiyakye-k lheeyaykyàjwi ’nooqalelhtshayaj, lhek jwelaay’nóho tààjah: Hà ky’áhya-k lalààtaye ’imak tà ’nooqalelhtshayaj yààmeh? ²² Tsi hàp tà ’íihi Lahii’ tha yok: Wikyiijkyayis, lalees ’íihip’ante nitààkjwas. Wet ’iwehyáalhap’ante tà laqoh ’nooqawo’, wet ’éelhp’ante tà laqoh tok ’nooqawo’. ²³ Tha hàp tà lhààs tà ’iihlà ’atsiinha tà qawo’, nikyààtkyà’ tha’, tàlheet’at ’not’isan’; tha ’elh tà ’iihlà ’atsiinha tà qahâàpeya qawo’, wet lham tàlheet’at ’nolhààmetp’ante ’nojweenho Wikyiijkyayis. ²⁴ ’Imaayheytso wet, ’iikyet’at ’imak tà ’noteeky’eynejlà’. Tsi ’atsiinhaytso wet, hâàpe ’nolheenhyahayp’ante nitàk, tà Yoos yeenejlhíp’ante wikyi’. ’Eelh wet, tâlhe kyeenaj tà ’noyok Siinayih, wet ’iwolaléesa’ tha’, ’nooqawost’at. Wet hâàpe ’atsiinha tà lheey ’Aawal’. ²⁵ Tsi hàp tà ’Aawal’, hâàpe kyeenaj tà lheey Siinayih, tà ’íihi ’Aaláwyah, wet ’nikyààtejlà Jweelusalen tà ’íikye ’athaanah. Tsi hàp tà ’iikyàjwi ’nooqhajyhayaj tà yenlaqaawóya’, lhà’ya lalees tà ’íihi’. ²⁶ Tha hàp tà ’eelh Jweelusalenh, tà tâlhphà’, tà hâàpe nilhóoqej ’inaamelh ’ilhaaqoh, lham tok hàp kyek ’nooqawo’. ²⁷ Tsi hàp tà ’íihi Lahii’ tha yok: ’Aaqàjyenlhih, ’aam tà ’aa’asujwnaj, ’aam tà qawoya’âàsa’. ’Ààn tà ’aa’aqàjjwájyalhih, ’aam tà qahaanayej’íhi ’nootajyhayaj kyek tâlhe ha’nààjwaj tà ’waahu’. Tsi hàp tà ’atsiinha tà ’noowómek, wet lham wuujwpe lalees, tok màànhyej’iwóye ’elh tà laky’eejwa’íhi’. ²⁸ Wet máatkye’, ’ipuuhjwas, ’inaahàpehent’at ’nolhààmetp’ante lalees, ’inaamànhyejent’a’iwoye ’Iisakp’anteh. ²⁹ Tha hàp tà ’ijwaalasp’antékye wet, ’nolhààs tà nikyààtkyà’, tà màànhyejt’a laqeey ha’nààjwaj tà nikyààtkyà’, wet yenlataahjwáya ’eelh tà tàlheet’at ’nolhààmetp’ante Yoos ’ijweelh tà nikyààtkyà’. Wet ’athaana wet, ’àp mânhyejt’atsoh. ³⁰ Tha hàp tà’, ky’àj kyi ’iwóoye ’nolhààmet tà ’íihi Lahiih? Yok: That’aalhotaje ’atsiinha tà ’nooqawo’, hap’áaqej lhààs; tsi hàp tà ’nooqawolhàs, qhiit’ala-k ’no’weenhomhma ’nooqàyet kyek hap’aaqhiyeja ’elh tà laqoh ’atsiinha tà qa’nooqawóya’. ³¹ Máatkye’, ’ipuuhjwas, tok ’inaahàpehen ’atsiinha tà qawo’ lalees, tajlháme ’atsiinha tà qa’nooqawóya’, tà ’inaalales.

¹ Wet tameenej tà ’oyok: Tà Kilíisto hi’ween’inámho tà tok ’àp ’iyeekyàjwi ’nooqalelhtshayaj tà paajkye’, wet ’is kyek ’aalat’unhtayéji tààjtsoh. Tok ’iwóoye-k ’àp ’alhenayqawóosayej ’imak tà kyooyhet, kyek ’ii’atapehen’. ² Lhek ky’ahuuyay’nóyeh: ’Olhaam’, Pâàwloh, ’ojweelh’ameyho’ tha ’oyok: Kyek ’aalawahinay kyek ’nowo’nolhiijtseka’ameyej, wet ky’áhyahla-k ’iwóoye-k ’aa’isayej Kilíistoh. ³ Wet ’oyaakyâjo tà ’oyààme nilhóoqej hi’no-k lhaa’iwahin kyek ’nowolhiijtsekáyej, tha ’o-yok: T’uhlà-k t’aamájej nilhoq ’imak tà ’noo-qalelhtshayaj ne’te-k ’iwóoyeh. ⁴ ’Aamey ’aalatiyayejqanhiky’oye Kilíistoh, tà lahuuminay kyek ’alhomay’iseejkye’alhóho ’nooqalelhtshayaj. Lanaatkyehen’ tha’, latààlhayho Yoos’isyaj. ⁵ Tsi hàp tà ’olhaamelh wet, ’otíihi ’Nooyalh, tà ’oniihihlà ’noo’isyaj tà hâàpe ’ooqanihhayaj, tà tâlhe ’ot’ekhaahyaj. ⁶ Tsi kyek ’ilhaat’ekhahyaj ’iyaatíhi Kilíisto Jweesus wet, ’nolhiijtsektsoh, tok lahaa’íhi’, wet kyek ’àp néeyakye’, ’àp tok lahaa’íhi’, tajlháme ’not’ekhaahyaj tà ’itíihi ’noohumnhayaj lakyuumet, tà lahaa’íhi’. ⁷ Tààjt’amhajtso wet, ’aamey ’aa’iskye’alhóho tà lhekhen’. Háats’ip’ante tà tameen’ameyej tà nemhit’ lataaky’ahuyaye ’imak tà máatkye’? ⁸ ’Imak tà lhekaakye ’athaanah, tok tâlhe ’elh tà t’ààn’ameyeh. ⁹ ’Iwaatejlà lhímphaj pàànlhísqat, wet ’ineeyhetphà nilhoq huplhaaymok. ¹⁰ ’Olhaam wet, ’otíihi ’Noowuk tà ’ot’ekhaayej-’ameyho-k tok ’weenhalhámej ’atiikyunha-yaj. Tha hàp tà hi’not’ kyek hâàpe-k ’aa’iwe-tahthen’, wet hàp tà takyuumhlahlà ’noo- tasnhayaj. ¹¹ Tha ’olhaam’, ’ipuuhjwas, kyek yikhii’net’a-k ’oyààmlhi kyek ’oyok: Hi’no wet, ’iwóoye-k ’nowolhiijtsekáyej, wet kyi hààte tà qamaj ’not’úuke ’oo’nàyij? Kyek màànhiyej’netso wet, tok ’iihikye’ne kuluus kyek ’notnhàà-phânej. ¹² ’Oyok: Wikyi tà ’aa’iwetahthen’, ’ist’a-k lha-yenlajkyààhsilísa’. ¹³ Tsi hàp tà ’aameyh, ’ipuuhjwas, ’not’àànejte-’ameye-k tok lheeyaykyàjwi ’nooqalelhtsha-yaj tà yenqawóosa wikyi’. Tha tà ’aalawu-huyt’at, wet tok ’iwóoye-k lawoyayqóotsayej kyek lawoyayla’wéeta ’not’isaant’aqànhya-hayh, tajlháme-k latiiyay’ameyej ’noohum-nhayaj, tà lataaky’ot’amehen’. ¹⁴ Tsi nilhóoqej ’nooqalelhtshayaj wet, tiyâàjo’ tha ’iwehyáalha ’nolhààmet, tà yok: Humiin ’aa’elh, màànhyejt’a’iwóye ’aam tà ’aalahuminh. ¹⁵ Tha kyek ’aamey ’aalat’oqhanej, wet ’àp ’aalatujwenh, wet ’iwóoye-k lat’uu’ameye-k tok ’aalahàmitej. ¹⁶ Wet tameenej tà ’oyok: Nuyaake ’Nooyalh, wet tok ’iwóoye-k laky’aatlhayayej ’isaanist’aqànhyahayh. ¹⁷ Tsi ’not’isaant’aqànhyaj tataayhlà ’Nooyalh, wet ’Nooyalh tataayhlà ’not’isan’. Wet lhaamelh lhayenlhaalatahjwása’, wet hàp tà tameenej tà tok lahanayejlawooynéje-k lheenaylhi ’imak tà lahuuminayky’oye-k lheenaylhih. ¹⁸ Tha kyek ’Nooyalh kyek yik’akyàjwiihen’, wet tok lheeyaykyàjwi ’nooqalelhtshayaj. ¹⁹ Wet qámlelhàj ’imak tà ’not’isan lakyuumtes, tà hâàpe tààhesnah: ’Nooqahi’nohyaj, ’nookyumhyaj tà laqooq’hayaj’íhi’, sooytayaj, ²⁰ ’not’ekhaahyaj tà ’notíiye yooslhayis tà ’nookelhénhayh, ’not’ààytenhyahayh, ’nooqa’tshayahayh, ’nolhààq’lehyahayh, ’not’iskyeenhyahayh, ’noojwitseyahayh, ’noo’nàjwtsenhyahayh, ’noosujwqanhyahayh, ’nookyujwanhyahay tà ’iweetahthen wikyi’, ²¹ ’noolànhyahayh, ’nootàhyahayh, ’noo’wokwyahayh, ’nooqàjyahay tà ’noyààmetkye’pe la’wet, wet ’imaayhey tà nikyâàtkye tààhes-tsoh. Tà ’oyààme ’imaayheytso wet, ’oyom-’ààytaji ’imak tà ’ojweelh’ameyho’, màànhyej tà pajkyehte ’ojweelh’ameyho’, wet ’oyok: Wikyi-k yeenlhilhámej ’imaayheytsoh, wet ky’áhyahla-k takyuumhlà Yoosniyatyaj. ²² Tha ’imak tà tâlho ’Nooyalh wet, hààpet’at ’noohumnhayaj, ’nooqàjyaj, ’nootámsek, ’nootelàythayaj, ’noo’isyaj, ’noop’attsenhyaj, ’not’ekhaahyaj, ²³ ’noojwihyaj, wet ’nookyumhyaj tà ’is’aalhóho’. Wet ky’áhya-k ’íikye ’nooqalelhtshayaj kyek tataayhlà ’imaayheytsoh. ²⁴ Tha wikyi tà ’íiyej Kilíistoh, pajkye hip’áajtej t’isan’ kuluus, hap’áaqej t’isaant’aqànhyahayh, wet lakyuumhyahayh. ²⁵ Tha kyek lhaa’watshankyeyahay’íyeji ’Nooyalh, wet ’is kyek ’iyeekkyet’at ’Nooyalh la’nààyij. ²⁶ Tok ’iwóoye-k ’iyaalhanikyàjwethà’, wet tok ’àp ’iyaati’inamelej lhaaqa’tshayahayh, wet lhaat’iskyenhyahayh.

¹ ’Ipuuhjwas, kyek ’íikye ’aa’elh kyek ’no’weenej kyek yeenlhi ’imak tà qanii’sa’, wet ’aamey tà ’aqhaajyhayahay’íyeji Yoosyalh, ’is kyek latiiyayhi ’ajwiihyaj kyek lanaakyâjo ’nààyij tà ’is’aalhóho’. Tha ’aamaj’ámej, hààpqhila-k ’àp hààte ’aam’, tok nikyààt’áme ’nolheelhtshayaj. ² That’atapehen ’apuuhjwas lalhuuyis; màànhiyejatso’ tha’, lataajtayho la’wet Kiliistoqalelhtshayaj. ³ Tsi ’o’elh kyek lhaa’itíyej kyek wuujw, tha kyek ’iwet ’imaayekt’at, wet ’yaqaant’alhámej lhaam’. ⁴ Tha ’is kyek ’o’elh ’iwehyáalhapej ’iteetshan ’imak tà yeenlhih. Wet kyek hi’ween kyek ’is ’imak tà yeenlhih, wet ’iwóoye-k ’aqààjlhilhámej. Tha ’iwoohiyét’a-k lhaa’ikyàjejlhi ’imak tà ’eelh lakyuumet. ⁵ Tsi ’o’elh ’iwehyáalhah, t’uhlà-k lhaamt’at kyek ’ikyàj lalhuk. ⁶ ’O’elh kyek ’nokyuujwanej ’Nolhààmet, wet ’iwóoye-k yaakyâje nilhoq ’imak tà ’is ’elh tà ’ikyuujwanh. ⁷ Yej lat’aaqan’amejen’; Yoos tok ’iwóoye-k ’nolààklhih. Tsi hàp tà ’imaayekt’a-k hâàpe-k hi’no ’itiihkyà’, wet ’àp hààpqhilat’at kyek lhaam ’ilaanhi lhaayh. ⁸ Tsi hàp tà ’o’elht’a-k hâàpe-k tuutkyeyhi t’isan’, wet ’ilaanhihla latààhyaj tà tâlho t’isan’; tha ’elh kyek tuutkyeyhi ’Nooyalh, wet ’ilaanhihla la’waatshankyeyaj tà lajlapéesa’, tà hâàpe ’imak tà tâlho ’Nooyalh. ⁹ Tà màànhyejtso wet, tok ’iwóoye-k ’iyaat’élej tà ’iyeenlhi ’imak tà ’is. Tsi kyek qa’iyaat’eláyej, wet ’iyaalanhihla ’imak tà ’is, kyek taj lawhààyh. ¹⁰ Wet hàp tà tameenej tà ’oyok: Kyek ’ilhaa’wet ’ii’inámej, wet ’iwóoye-k ’inaa’isyen nilhóoqej wikyi’; tha hàp tà t’uhlà-k ’iyaawunit tà ’iyaatky’óte wikyi tà t’ekhaahyaj nii’wenhayalhámej. ¹¹ Lhek yaahinay tà wuus ’ootshànhay tà ’ookelhénhayh, tà ’otíihi ’oojwukwyeneknah, tà ’othaatla’ameyeh. ¹² Nilhóoqej lhaamelh tà ’itíikye-k lhaa’ikyàjejlhi ’imak tà ’iwet ’ii’pe ’not’àj, wet ’iniityen’ameyej kyek lawooyaye-k ’nowo’nolhiijtseka’ameyej. Tsi hàp tà lhaamelh tok yahuumin kyek p’aliitsespe Kiliistoqakulus, kyek wikyi hip’aattsenwethà’. ¹³ Tsi hàp tà ky’ayhthiyejent’a-k hâàpe wikyi tà ’nolhiijtshay’íyej kyek t’aamájej ’nooqalelhtshayaj. Mat lhaamelh yahuumin kyek ’nowolhiijtseka’ameyej, hààpqhila-k lhaa’ikyàjejwethà ’imak tà ’noyeene ’isaanis. ¹⁴ Tha matt’a ’olhaam wet, ’otoott’ahiyejt’ahlà-k ’olhaa’ikyàjejlhi ’imaayekt’a-k hâàpe’, tajlháme Lhaawuk Jweesus Kilíisto laqaakulus. Tsi hààpet’at tà tameenej tà wikyi tà la’wet honhaatnah, màànhyej’iwóye-k ’nop’áajtej kuluus, tà ’iiyej’ohlà’, wet ’olhaam’, màànhyej’iwóye-k ’àp ’nop’aajtit’nóyej kuluus, tà ’o’iiyejlà’. ¹⁵ Tsi kyek ’ilhaat’ekhahyaj ’iyaatíhi Kilíisto Jweesus wet, ’nolhiijtsektsoh, tok ’imaak laha’, wet kyek néeyakye’, ’àp tok ’imaak laha’, tajlháme ’nolhéenhyaj tà neeky’e’, tà lahaa’íhi’. ¹⁶ Wet nilhóoqej lhaamelh tà yikkye ’nolheenhyaj tà ’oyààmetsoh, ’is kyek ’nootámsek wet ’noop’attsenhyaj ’íiyej lhaamelh, lhà’ya Yoosqawikyi tà lheey ’Iisla’elh. ¹⁷ Wet tâlhe ’athaana’ tha’, ’is kyek tok ’íikye ’o’elht’a-k hâàpe-k ’ilhaaq’lit’no’; tsi ’olhaam wet, ’Noowuk Jweesus lateetnhayh, ’íiyej ’ot’isan’. ¹⁸ ’Ipuuhjwas, ’is kyek Lhaawuk Jweesus Kilíisto la’iisyaj ’íiyej ’ayaalhayh. ’Aamenh.