Profet Nahum
Nogna Buka Mae Profet Nahum
Thoutonu kmo’ei eigna buka igne
Ka buka igne, Profet Nahum neke toutonu ranghidi naiknodi Juda mae naoka ginauna mei goigonini namono biꞌo Ninive kapitol gna Asiria. Funu tifa te mei na, naiknodi Asiria gre nodi naoka mae Israel. Mae profet neke chekeni LORD mae ihei te au nolaghi fateote’o igne neke snakre mei papara igne mala fatedi naiknodi Ninive. LORD neke paradi mare, naugna naiknogna namono igne fahaehaghe fara eghuteuna thofno goigonidi naiknodi keha kantri are.
Mae profet Nahum neke chekeni igne farihotei finogha 663 nei 612 neke karha nga Kraes (663-612 BK). Tahati laseni igne, naugna ka 3:8-10, Nahum neke cheke eigna narane nate mei mae naoka te goigonini namono Tebes, kapitol gna Ijep, eghuteuna tahati lasenihi glepo igne neke thoke mei ka 663 BK. Eghuteuna tahati jaola laseni mae naokadi Asiria neke thofno goigonini namono Ninive ka 612 BK.
Tahati tangomana te filodi keha cheke eigna nogna papara Asiria ka Isaia 10:5-34, 14:24-27; Sefanaea 2:13-15.
Keha vido ka buka igne
LORD ginauna parani Ninive: 1:1-15
Ninive ne groꞌe: 2:1–3:19
1LORD neke diꞌatagna ka Ninive
1Igne nonomho eigna namono biꞌo Ninive. Buka igne cheke eigna nogna mifi mae Nahum, maegna ka namono Elkos.
2LORD ngala God na, theo ihei nga, eghuteuna mana theome magnahagheni ihei
ka nogna naiknore te tufru soru ka mumuju god.
Mana diꞌatagna fara ka iheire te theome leghudi nogna cheke mana re.
Naugna igne, mana ginauna paradi nafnata naikno igre.
3Neuba, LORD na theome ghosei diꞌatagna ka nogna naiknore,
nu mana au nogna nolaghi te mala paradi iheire te edi puhi te diꞌare.
Kate mei na, LORD ginauna tangomana te mei ke kligna saeklon.
Eghuteuna kate tapla mana ka glose na, gaughavu
ginauna haghe jateula khoveo biꞌo eghu.
4Kate cheke mana ka thongna na, thongna na ginauna moja.
Mana jaola tangomana te cheke ranghidi khoꞌure mala moja.
Nohi Besan, nei Thogele Kamel teu igre ginauna kafe moja,
eghuteuna sisi te au ka Thogele Lebanon na igre ginauna kafe lehe.
5Kate thakle mei mana na, thogele biꞌo te gnafa igre ginauna nghali tongana.
Eghuteuna gukhu ikodi te gnafa igre ginauna ngali nei blalho eghu.
Eghuteuna nauthoglu igne baludi iheire te au ke lamnagna igre
ginauna mhaghu balu fififri.
6Eghume, ihei gne te nabagna nate kegra heta kate diꞌatagna mana na?
Theo kaisei te nabagna!
Kate diꞌatagna na, phei tathagna manare ginauna ukru jateula khaꞌaghi eghu,
eghuteuna thina biꞌore ginauna nghuja vuhai nakrofu kolho.
7LORD na thofno keli fara.
Mana tangomana te reireghi fakelidi nogna naiknore ka narane te thoke mei puhi biꞌo ka mare na.
Mana nodi vido keli mala poru iheire te fatutuani ni mana re.
8Nu mana ginauna mei jateula goighovi eghu mala goigonini
namono biꞌo Ninive baludi naoka te au ke lamnagna.
Uve, mana ginauna falehedi iheire te theome leghuni manare.
9Ihei te roghe poru mala eni puhi te diꞌa na ranghini LORD teu na,
LORD ginauna goigonini mana.
Eigna theome tangomana kaisei naikno te phei fata
eni puhi te diꞌa ranghini LORD na.
10Mae te eni puhi te diꞌa ranghini LORD gne, jateula mae te koꞌu te salaꞌui te theome tangomana te kegra haghe ra eghu,
ba jateula mae te khale ka gnarho te fachuchuru ra eghu.
LORD ginauna goigonini mae igne, jateula namhata te nhako ka khaꞌaghira eghu.
11Ghotilo naiknomi Ninive!
Kaisei mae ka ghotilo au gaoghatho te diꞌa ka nagnafa gna na ranghini LORD,
eghuteuna jaola tusu lao farirhiu te diꞌa ka naiknore.
12LORD ne cheke eghu,
“Ghotilo naiknomi Juda!
Neuba naiknodi Ninive igre ne kmana fara, ba nheta fara ulu ghami ghotilo,
nu iara ginauna na goigoni fahuidi.
Eghuteuna theo kaisei ka mare nate karha na.
Iara neke para ghami ghotilo,
nu iara ginauna nake theome eni nafnata puhi igne ka ghotilo.
13Iara ginauna hata fadelei ka maedi Ninive igre u nolaghi te haru ghami ghotilo fabrahu
jateula chen maku teu igne mala snagla ghotilo.”
14LORD ne cheke eghu faheta ka naiknodi Ninive igre,
“Ghotilo ginauna theo thumi te mala brahu teu ghotilo nanghamire.
Iara ginauna goigoni fahui mumuju te au ka nomi Sugablahi ghotilo are.
Eghuteuna iara ginauna dokha khora mala giugilu ghami ghotilo,
naugna ghotilo theome nabami te karha na.”
15Ghotilo naiknomi Juda! Filo ghotilo ia!
Kaisei mae mala hata nonomho na la plomho mei ka thogele ro.
Mana hata mei famane nonomho eigna pharikeli.
Te keli na tahati mala gleale’a eidi noda narane biꞌo igre
mala ke ghathodi noda nhaꞌa cheke teke eni tahati balugna LORD.
Naikno te diꞌare ginauna theome tangomana nate mei
hata noda namono tahati igne.
LORD ginauna thofno goigonidi mare,
eghuteuna theo kaisei ka mare nate karha na.
2Naoka ginauna mei goigonini namono biꞌo Ninive
1-2Neuba nodi naoka mae Israel igre ne mei goigoni nodi namono
nei hata nodi glepo te keli mae Israel igre neu,
nu LORD ginauna toghodi mare mala ke keli fapulo,
eghuteuna mana ginauna nake tusu fapulo nafnakno biꞌo
nei nolaghi teu igre ka mare.
Ghotilo naiknomi Ninive ra!
Naoka te au nodi nolaghi te mala goigoni ghami ghotilo igre la meihi mala magra ka ghotilo.
Ghotilo lilisei soldia ke kligna bara thina gna namono igne!
Ghotilo reireghi fakeli nabrou are!
Ghotilo tarabana nomi armi ra mala magra!
3Ghotilo naiknomi Ninive ra fiofilo ghami!
Nomi naoka ghotilo igre mare pipichi pohe ukru nei pala greoreo ukru eghu.
Mare tarabanahi te mala mei falehe ghami ghotilo na.
Nodi chariot mala magra re snire jateula khaꞌaghi eghu.
Eghuteuna mae soldiare na tusu haghe nodi goru re,
fagaglanagna tela tarabanahi te mala magra na.
4Nodi chariot mala magrare chari tafri leghu nabrou ke lamna namono biꞌo,
nei ke lamna glalaba.
Chariot igre umhu fara jateula nakafli eghu,
eghuteuna phae jateula nathunu eghu.
5Mae funei gna armi na ehadi hatimare mae komanda tarabana mala magra.
Mare ghosei tugha haghe ne namo uka pari kate chari te tei mae soldia igre ka baragna namono biꞌo na.
Aonu hatimare mae naoka igre fakegra haghe kaisei greoreo biꞌo mala batudi mare
mala huta lao kaisei phugra gaju biꞌo te mala paꞌe sorugna baragna namono igne.
6Mare tora grengatha biꞌo te fanagra gna khoꞌu na,
aonu khoꞌu na soru ne goigonini nogna suga king na.
7Mare lokini Kuin ne hata teini naꞌa delei,
eghuteuna nogna gaꞌase gloku naꞌare ne tanhi fara ne nguru nguru jateula balhu neu.
Rehati tutu ka babangodire,
naugna rehati ne thofno diꞌanagnafadi fara.
8Naikno gna namono biꞌo Ninive igne na kafe rikha tei kokoni nodi namono na.
Mae biꞌore na cheke faheta ka naiknore mala au kmu mala thosei jifla tei,
nu theo kaisei naikno nate fanomho na.
9Hatimare mae naokare ne cheke eghu,
“Tore, namono biꞌo Ninive igne fodu ka glepo te keli.
Tahati ari mala hata nodi silva nei gol teu mare are!
Dedei na kmana fara!”
10Namono igne la thono groꞌe farahi.
Mae naoka igre la hata fahui gobigna lepore.
Theo kaisei glepo te au na.
Naiknore mhaghu fara,
ne thofno gla’e soru,
eghuteuna tathadi nei foflodi teure thono diꞌa fara filodi re.
11-12Tifa na namono biꞌo igne neke au nogna nafnakno biꞌo.
Neke jateula kaisei khora te au lion tagna te mala faghaghamu thugna ra neku.
Eghuteuna lion nalhaꞌugna baludi khetognare au fakeli tagna baludi thudire.
Naikno gna namono biꞌo igne jateula lion te falehe buluka te pala te tei ka nogna khora na ra eghu.
Naꞌa kathu sasaka buluka igne, mala ghamu khetogna nei thugna teure.
Eghuteuna khora igne fodu ka nafnahi.
Nu gognarona,
namono biꞌo igne la groꞌehi la theo tokagnahi!
13Igne nogna nonomho LORD mae ihei te au nolaghi fateote’o ranghini namono biꞌo Ninive,
“Fanomho ghotilo ia.
Iara ngala nomi mae naoka ghotilo na.
Iara ginauna gnubra nomi chariot mala magra ghotilo are.
Neuba nomi mae soldia ghotilo are ne nheta fara jateula lion neu,
mare ginauna lehe ka magra.
Eghuteuna gobigna lepo teke hata ghotilo ka nomi naokare,
iara ginauna na kafe hata fadelei ka ghotilo.
Ghotilo ginauna theome tangomana te fatei mae
mala hata nonomho te mala huhurudi keha kantri are
te mala au ke parimi ghotilo na.”
3Kokhonidi fara namono Ninive
1Kokhoni ghami fara ghotilo naiknomi Ninive ra!
Nanghagna nomi namono ghotilo igne na, “Namono gna Dadara,”
naugna ghotilo ne falehe naikno koba.
Ghotilo naikno mala chaichaghi,
eghuteuna nomi namono ghotilo igre fodu ka glepo te keli
teke blau ghotilo ka keha naiknore ka vido aheva teke tei ghotilo ka magra na.
Kmana fata ghotilo goigonidi koba keha naiknore.
2Nu fanomho ghotilo eghu!
Ba, ghotilo tangomana nomhidi naogla te prosa, naogladi chariot,
nei naogladi hose te chari te mei re?
3Mae soldia te saghe ka hose igre chari mei mala falehe ghami ghotilo.
Eghuteuna nodi naflahi mala magra nei nodi goru teure
sigla fara jateula nakafli eghu.
Eghuteuna thinidi mae te lehere kmana fara,
eghuteuna theo kaisei naikno tangomana te kahadire.
Thinidi naikno te lehe igre naga tafri kolho,
eghuteuna mae soldiare namo uka ke klignadi.
4Glepo igre ginauna thoke mei tutuani fara,
naugna ghotilo ne jateula gaꞌase vine neu.
Tathagna nei foflogna teu gaꞌase vine igne famane fara,
eghuteuna naꞌa lase meresin mala chaghidi naiknore.
Ka puhi igne ghotilo neke batudi naiknodi keha kantri igre
mala leghudi puhimi ghotilo te diꞌare,
eghuteuna ghotilo magnahaghedi mare mala nomi naikno sneka fabrahu.
Naugna igne, LORD ginauna para ghami ghotilo.
5LORD mae ihei te au nolaghi fateote’o na ne cheke eghu ka naiknodi Ninive,
“Ghotilo fanomho mei ka iara! Iara figri tagru ghami ghotilo.
Iara ginauna hata fadelei nomi dedei ghotilo are mala mamaja nomi ghotilo,
jateula ghotilo te hata koko nogna pohe gaꞌase vine
na te mala mamajani naꞌa ghotilo ra eghu.
Eghuteuna iara ginauna snakredi naikno te gnafa ka nauthoglu igne
mala filo tutu ka ghotilo mala mamaja nomi fara ghotilo.
6Iara ginauna na famamaja ghami ghotilo, jateula te koko chara
te boto ke klignami ghotilo ra eghu.
Uve, iara ginauna filo fapari ghami ghotilo mala laseni naiknore
te thono diꞌa fara ghotilo na.
7Eghuteuna naikno te gnafa te filo ghami ghotilore ginauna rhana nodi
fara na suaraghi fapulo rikha.
Mare ginauna na cheke eghu,
Namono biꞌo Ninive igne la thofno diꞌa fara gognarona.
Ihei gne nate tanhi ni na?
Theo kaisei naikno nate diꞌanagnafa na!”
8Ghotilo naiknomi Ninive ra! Ba?
Nomi nolaghi ghotilo na nheta fara salaꞌuni namono biꞌo Tebes
ka kantri Ijep tifa ia? Theo!
Khoꞌu biꞌo Nael na tei faligohoni namono biꞌo Thebes na
jateula bara thina eghu.
9Mae ka namono biꞌo igne neke funei frunidi phei kantri Itiopia ghe Ijep.
Eghuteuna nodi nolaghi naiknodi Thebes igre thono rheta fara.
Phei kantri Put ghe Libia igre neke fofodu fakeli fara ka mare.
10Nu neuba namono biꞌo Tebes igne ne au nogna nolaghi biꞌo ngau,
nogna naoka naꞌa igre na mei hata naikno gna namono igne mala sneka
ka keha kantri delei.
Mare na koko soru goro suare pari mala lehe
ka vido te gnafa ka namono tuana.
Eghuteuna mare na hata goro mae biꞌore mala haru ka chen.
Mare hata ne tei goro mae biꞌo igre,
mala lalahu khale mala tufa nodi naikno sneka.
11Ghotilo naiknomi Ninive!
Mae naokare ginauna nake enila ka ghotilo unha teke eni ka mare tifara.
Ghotilo ginauna na jateula kaisei mae te koꞌu te salaꞌui te taviru,
eghuteuna fariuriu rikha tei mala poru ka vido te keli ra eghu.
12Nu vido te gnafa te mala poru ghotilo are ginauna theome maku.
Vido tuare ginauna na jateula sisi gaju fig te muita hira eghu kolho.
Jame te tei kaisei mae te vighoni gaju igne na,
sisi te muitare ginauna kafe brusu pari ka foflogna mana na.
13Filo si ghotilo naiknomi Ninive ra!
Nomi soldia ghotilo are ginauna jateula gaꞌase eghu kolho na theome nheta!
Eghuteuna grengatha gna nomi namono ghotilo igne ginauna kafe thorau kolho.
Ghotilo ginauna na theome tangomana te fanagridi mae naokare.
Naugna gaju mala bibilakhi di grengatha igre ginauna ghamu khaꞌaghi.
14Gognarona ghotilo tarabana glepo mala magra te ginau eni fabrahu igne.
Eigna mae naokare ginau mei bara ligohoni nomi namono biꞌo ghotilo igne,
eghuteuna ghotilo ginauna na theome tangomana nate jifla na.
Ghotilo mala toho kmana khoꞌu te mala koꞌu na.
Ghotilo mala hata glose ukru,
eghuteuna tapla ke kligna gna mala pila mala horo brik.
Eghuteuna ghotilo mala horo famaku vido mala poru na.
15Nu, neuba ne edi ghotilo glepo tuare,
mae naokare ginauna gnubra ghami ghotilo,
ba falehe ghami ghotilo ka magra.
Mare ginauna goigoni ghami fara ghotilo,
jateula cheche te goigoni fahui nagare ra eghu.
Neuba ghotilo ne thovu ne kmana fara jateula cheche neu ghotilo ginauna theome tangomana te rikha na.
16Eghuteuna nomi mae bisnis ghotilore kmana fara salaꞌudi nathunu
ka maloa na are.
Nu kate thoke mei puhi biꞌo na,
mae bisnis igne ginauna hata nogna gobigna lepore rikha tei nogna,
jateula bukrei cheche te flalo te tei nodi
ke leghugna tela ghamu tela gnafahi nagare na ia eghu.
17Mae biꞌo nei keha nogna mae gloku gavman igre,
mare jaola kmana fara.
Mare poru au nodi ka nodi namonore jateula cheche
te poru teu lamna khora ka gringni thina ka vido te reka ra eghu.
Nu kate mei te magra mae naoka igre na,
mare jaola na rikha jateula cheche eghu flalo te tei kate haghe naprai na.
Eghuteuna theo kaisei naikno te laseni ka vido aheva te tei reꞌe tagna na.
18Mae King biꞌogna Asiria!
Mae biꞌo te mala reireghidi nou naikno iagho ra la kafe lehehi.
Eghuteuna nou mae mala baubatu iagho ra thuru kolho,
eghuteuna mare ginauna na theome tangomana na teke dofra na.
Eghume nou naikno iaghore ginauna tei tafri kolho
ke kligna thogele jateula sipu eghu,
eghuteuna theo kaisei naikno na teke hata fapulodire.
19Iagho jateula kaisei mae te fnera eghu,
eghuteuna theo kaisei meresin te mala famafogna na.
Thubumu iagho igne ginauna falehe nigho iagho.
Eghuteuna ihei te nomhini igne ginauna kelitagna fara na proaprosa.
Naiknore na kelitadi fara ka glehemu iagho na,
naugna iagho neke paradi fara naiknore.