Mak
Nonomho Te Keli Teke Risoi Mae Mak
Thoutonu kmo’ei eigna buka igne
Mae Mak neke rioriso buka igne theome maladi hatimare mae Jiu nu maladi naikno khiloau Rom. Neuba mare ne theome lasedi nodi kastom mae Jiure, puhi te rioriso mana igne gaoghathogna na bligi ranghidi naiknore.
Kate rioriso buka igne, mana magnahaghedi naiknore te laseni mae Jisas gne thofno nogna mae gloku God. Nogna gloku mae Jisas na mala lehe mala fakarhadi naikno te gnafare. Nu te ghathoni mae Jiure Kraes na kaisei mae King mala theome lehe. Eghume nogna cheke mae Jisas re theome raꞌe glola ka mare te thofno Kraes nei Mesia teu mana na. Nu kate lehe eghuteuna ke karha fapulo teu mana na u nonomho eigna mana igne ne glola ka naikno te gnafa ka nauthoglu igne.
Keha vido ka buka igne
Ame neke fufunu nga Jisas nogna gloku na: 1:1-13
Jisas ne eni nogna gloku na Galili: 1:14–7:23
Nogna thei tei Jisas ke kosi Galili: 7:24–10:52
Wik leghu lahu te au Jisas Jerusalem: 11:1–13:37
Jisas neke lehe eghuteuna ke karha fapulo: 14:1–16:20
1U thoutonu eigna nogna gloku mae Jone Apublahi
(Mat 3:1-12; Luk 3:1-18; Jon 1:19-28)
1Igne fufunu gna Nonomho te Keli eigna mae Jisas Kraes Thugna God. 2Tifa na God neke cheke ka mae profet Isaia mala rioriso eghu eigna mana,
“Iara ginauna na kuruni nogu mae mala hata nonomho na mala tei ke ulumu iagho.
Mana ginauna na tarabana nabroumu iagho.”1:2 Mal 3:1.
3“Kaisei mae na poapola fabiꞌo ke lamnagna namono nagou, na cheke eghu,
‘Tarabana nabrou gna LORD,
eꞌei fakeli nabrou mala tei gna mana!’ ”1:3 Isa 40:3.
4Aonu, mae Jone ne jifla mei ka namono nagou na ne funu faꞌapublahidi naiknore ne toutonu eghu, “Ghotilo lilisei puhimi te diꞌare, nu mala apublahi eghu, eghuteuna God ginauna hata fadeleidi nakhibomi ghotilo re.” 5Ka narane tuana, kmana naiknodi Jerusalem nei naiknodi ka keha namono ka Provins Judia eghu ne mei fanomho ka mana. Mare ne mei cheke thakledi nakhibodire ka mae Jone ne apublahi ka mana ka Kho’u Jordan.
6Mae Jone neke pipichi ka pohe teke hohoro kau khakla kamel, eghuteuna nogna nhugha na guli buluka. Eghuteuna gano te ghamu mana re khupo nei jujurukuli. 7Mae Jone toutonu ne cheke ka naiknore, “Mae ihei nate mei ke leghugu iara na mana mae ke biꞌogu iarai. Iara theome nabagu te pogho soru te rurutha nogna sadol mana na. 8Iara apublahi ghami ghotilo kau khoꞌu kolho, nu mana ginauna na apublahi ghami ghotilo kau Tharunga te Blahi.”
Mae Jone ne faꞌapublahini mae Jisas
9Kau narane tuare mae Jisas mei funu Nasaret ka Provins Galili mala apublahi ka mae Jone ka Kho’u Jordan. 10Ke leghugna te apublahi na, mae Jisas te thagra haghe kau khoꞌu na, mana ne filoni maloa na ne thora, eghuteuna mae Tharunga te Blahi na ne soru mei ke kligna gna mana jateula kaisei balhu neu. 11Ka vido tuanala kaisei naogla ne cheke mei funu kligna ne cheke eghu ka mana, “Iagho thofno mae Thugu iara. Iara thofno namha nigho nei thofno gleꞌa nigho eghu.”
Mae Jisas ne tei ka namono nagou
12Theome raugha ke leghugna igne mae Tharunga te Blahi baubatuni mae Jisas ne tei ka namono nagou na. 13Aonu, mana ne au thegna jare phiatutu narane. Eghuteuna ka vido tuana bosu mata re langau eghu te au jare na. Mae Satan mei ne fariuriuni mana, nu engel re mei ne toghoni mana.
Mae Jisas ne kilodi fati mae naugra
(Mat 4:12-22; Luk 4:14-15; 5:1-11)
14Ke leghugna te lilisei mare mae Jone Apublahi kau suga sosolo na, mae Jisas tei Galili ne toutonuni Nonomho te Keli nogna God. 15Mana ne cheke eghu, “Thofno narane teke vahini God na la thokei meihi gognarona, eghuteuna narane God nate funei frunidi nogna naiknore la namo meihi. Eghume lilisei puhi te diꞌare nei fatutuani ni ngala Nonomho te Keli gne!”
16Kate nolo te tei mae Jisas ka grathagna Kholo Galili, mana ne filodi phei mae thabusigna te ugra sasa, mae Simon ghe mae Aduru. Phiamare ugra sasa ka nodi fangna na. 17Mae Jisas ne cheke eghu ka phiamare, “Mei ke leghugu. Iara na falalase ka ghopa te mala salo mei naikno ka iara na.”18Aonu, phiamare ghosei ne lisei soru nodi fangnare ne tei balugna mana.
19Mae Jisas ulu neke tei katha vido ne ludedi mae Jemes ghe mae Jone phei thugna mae Sebedi. Mare gnokro lamna mola neke eꞌei fakeli nodi fangnare. 20Ka vido tuana mae Jisas kilodi phei mae thabusigna igre mala leghuni mana. Phiamare ghosei ne tei kokoni mae kmadi Sebedi ka mola na baludi mae glokure ne tei balugna mae Jisas.
Mae Jisas ne farirhiudi naiknore ka suga tharai na Kapanam
21Mae Jisas baludi nogna mae fanomhore ne mei posa Kapanam. Aonu, kau narane Sabat na mae Jisas ne tei ruma kau suga tharai na ne funu farirhiudi naiknore. 22Eghuteuna kate nomhidi nogna cheke mana re, mare ne jaglo nodi fara ka nafnata farirhiu te edi mana re naugna mana farirhiu balu nolaghi. Nogna farirhiu mana igre theome nanaba ka nodi farirhiu hatimare mae velepuhigna vetula nogna mae Moses re. 23Aonu ka narane tuana kaisei mae te au naitu na au jare ka suga tharai na. Mana ne funu eha eghu fabiꞌo, 24“Jisas, mae gna Nasaret, mala faꞌunha ghami ghehati neku sagho ia? Iagho jau mala mei fadiꞌa ghami ghehati neku sini! Iara lase nighohi iagho thofno mae blahi nogna God!”
25Aonu, mae Jisas ne cheke faheta eghu ka naitu na, “Megeu! Jifla mei sagho ka mana!”26Aonu naitu na fararajani mana ne jifla mei balu eha fabiꞌo.
27Naiknore jaglo nodi fara ne funu cheke eghu fari thedi, “Tore, unha si gnea? Keha nafnata farirhiu majaghani jau? Mae igne cheke faheta fara jateula mae te au nolaghi eghu. Te cheke faheta mana ka naiture, mare faꞌuveni ngala mana!” 28Funu ka narane tuana nonomho eigna mae Jisas na ghosei ne tei posa ka namono te gnafa ka Provins Galili.
Mae Jisas ne fakelidi naikno te fogra
29Mae Jisas jifla mei ka suga tharai na baludi mae Jemes ghe mae Jone nei keha mae fanomhore doglo ne tei ka sugadi mae Simon ghe mae Aduru. 30Kate posa mae Jisas ka suga na, mare ne cheke ka mana eigna nanghogna mae Simon te fogra biꞌo balu fagrutu te thuru teu ka sape na. 31Aonu mae Jisas tei ne loku ka khamegna na ne fakegra haghe. Eghuteuna fogra igne ghosei ne gnafa ka naꞌa. Ke leghugna igne naꞌa kegra haghe ne tarabana gano ne faꞌimadi mare.
32Ka grafi tuana, ke leghugna tela pluluhi naprai na, naiknore hata ne mei ka mana naikno te gnafa te fogra ba te au naitu tadi. 33Naiknogna namono tuana ne kafe khapru mei ke ulugna suga te au teu mae Jisas na. 34Mae Jisas ne kafe fakelidi ne gnafa naikno te au kmana nafnata khabru tadi. Eghuteuna mana ne brue teidi la naitu te kmana teke au ka naiknore. Nu mae Jisas theome snakredi naiture te cheke na, naugna mare lasenihi mae Jisas.
Mae Jisas ne tei farirhiu ka namono ke lamnagna Provins Galili
35Hamerane boibongi ka keha narane na, mae Jisas dofra ne jifla ka suga na. Mana tei ka kaisei vido te nagou ne tarai jare. 36Aonu, mae Simon nei mae teke au balugna mana re eghu ne tei hironi mae Jisas. 37Kate filoni mae Jisas na, mare ne cheke eghu ka mana, “Ghema funei, naiknore kafe hiro nigho iagho.”
38Nu mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Tahati na tei ka keha namono are mala ke farirhiu langau iara jare. Naugna igne God neke kuru mei ghau iara.”39Aonu, mae Jisas tei tongana Galili ne farirhiu ka nodi suga tharai mae Jiu ne brue fajifladi naitu te au ka naiknore.
Mae Jisas ne fakelini kaisei mae te lepa
40Kaisei mae te thubu biꞌo, ka khabru te kiloi leprosi ne mei ke ulugna mae Jisas ne tuturupuku soru pari. Mana ne cheke eghu ka mae Jisas, “Mae funei, ne magnahagheni nga iagho nu, iagho tangomana teke fasalhu ghau iara na.”
41Mae Jisas ne kokhoni nognani, ne habo lao ka mana ne cheke eghu, “Uve, iara magnahaghei, ke salhu silagho.”42Kau chekegna mae Jisas tuana, thubu ka thinigna mana re ghosei neke salhu fapulo.
43-44Aonu, mae Jisas ne cheke faheta eghu ka mana, “Thosei toutonu tafri eigna igne ka ihei nga. Nu iagho doglo tei ka mae pris mala kulu filoni mana thinimu na. Eghuteuna ke leghugna igne iagho tei eꞌei fafara leghuni unha te chekeni mae Moses, mala laseni naiknore teke la keli fapulohi iagho na.” Eghuteuna mae Jisas ne kuru teini mana. 45Nu mae igne tei ne toutonu tafri eigna thoutonu igne ka naikno te kmanare. Naugna igne mae Jisas ne theome tei tafri ka keha namonore. Mana tei ne au ka vido aheva te theome tangomana kaisei naikno te au tagna na. Neuba, naiknore mei ka mana funudi heva heva ka namono te kmanare.
2Mae Jisas neke fakelini kaisei mae te blughu
1Keha narane ke leghugna igne mae Jisas neke pulo Kapanam, naiknore nomhini mana au teu ka nogna suga na. 2Aonu kmana naikno ne khapru mei ka suga na, theo kaisei vido te snagla. Naiknore fodu funu ka grengatha na posa kosi. Eghuteuna kate toutonu mae Jisas chekegna God na ka naiknore, 3hatimare fati mae pala ne mei kaisei mae te blughu. 4Nu mare theome tangomana te palani mana te mei ka mae Jisas na naugna ne kmana fara naikno na. Aonu mare pala ne haghe ke tagru suga ne hohoro kaisei khora ghoghodogna te au mae Jisas na. Eghume mare ne farurhu soruni mana balugna nogna sape na ke ulugna mae Jisas. 5Kate filo glanini mae Jisas nodi fatutuani biꞌo mare na, mana ne cheke eghu ka mae te blughu na, “Ghema kheraguo, iara la hata fadeleihi nakhibomu iagho re.”
6Aonu ka vido tuana keha mae velepuhigna vetula nogna mae Moses te kegra la teu jare ne ghaoghatho eghu ka nagnafadi thedire, 7“Tore! Eigna unha si mae igne te thono cheke faparini God gnea? Theo kaisei naikno te tangomana te hata fadelei nakhibo na, kaisei thegna God ngala!”
8Mae Jisas ghosei ne lasedi unha te ghathoni mare ka nagnafadire ne cheke eghu ka mare, “Naugna unha site au mei nafnata gaoghatho igre ke lamnami ghotilo ia?9Thono bligi fara te cheke eghu na, ‘Thuguo, iara la hata fadeleihi nakhibomure’, naugna theo kaisei naikno tangomana te filoni te au nolaghi ka iara te mala eni gloku igne. Nu ninhigrana fara te cheke eghu na, ‘Kegra haghe, hata nou khifra na tei,’ naugna naikno na tangomana te filoni jame te au nolaghi iara te mala eni igne.10Nu gognarona iara na falase arini ka ghotilo, iara mae teke mei funu ka God na au nolaghi ka nauthoglu igne te mala hata fadeleidi nakhibo!” Aonu mae Jisas ne cheke eghu ka mae te blughu na, 11“Te chekeni iara ka iagho na, kegra haghe. Hata nou khifra na tei ka sugamu na!”12Mae te blughu igne ghosei kegra haghe kate kafe filo teu naiknore. Aonu mana hata nogna khifra na ne jifla ka suga tuana. Kate filoni glepo igne, naiknore thono jaglo nodi fara ne kilo fnaknoni God. Mare ne cheke eghu, “Icho idomi, tifa te mei na tahati neke theome filoni kaisei glepo jateula igne teuna!”
Mae Jisas ne kiloni mae Livae
13Mae Jisas neke puloi rhegna Kholo Galili. Kmana naikno ne kafe khapru mei ka mana, eghuteuna mana ne farirhiudi jare. 14Kate ratha te tei na, mana ne filoni mae Livae thugna mae Alfius gnokro neu ka vido mala foli takis na naugna mana loku jare. Mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Ghema, mei leghu ghau iara, iagho mala nogu mae fanomho iara.” Mae Livae kegra haghe ne leghuni mae Jisas.
15Ke leghu, ka narane tuana mae Jisas ne ghamu ka sugagna mae Livae. Kmana mae te diꞌa mala salo takis nei keha mae te diꞌa langau te leghuni fabrahu mae Jisas, nei keha mae te diꞌa teu igre mei ne ghamu balugna mana, eghuteuna hatimare nogna mae fanomhore. 16Nu keha mae velepuhigna vetula te mae Farasi igre ne filoni mae Jisas te ghamu baludi naikno te diꞌa igre. Aonu mare ne cheke eghu ka nogna mae fanomho mana re, “Naugna unha si mana te ghamu baludi mae te diꞌa te salo takis nei keha naikno te diꞌa teu igrea?”
17Kate nomhini mae Jisas igne, mana ne cheke eghu ka mare, “Ghotilo laseni igne, naikno te kelire tirodi tei filoni mae dokta. Nu naikno te fogra re ngala te magnahaghei tei filoni mae dokta na. Eghume iara gne theome mei mala kilodi naikno te doglohi ke ulugna God te mala leghu ghau iara, nu iara mei mala kilodi naikno te diꞌa gre mala tughu nagnafa.”
Vetula gna tifa na theome tangomana te nhaꞌa fodu ka vetula majaghani
18Kaisei narane, nogna fanomho mae Jone Apublahi nei mae Farasi theome ghamu naugna mare dangna. Aonu keha naiknore ne mei cheke eghu ka mae Jisas, “Nogna fanomho mae Jone Apublahi nei nodi fanomho mae Farasi gre eghu dangna. Naugna unha si nou mae fanomho iagho te theome dangna grea?”
19Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Ba, keliu ngala naikno te au ka gaghamu tholaghi na te theome ghamu na? Theome tangomana! Kate au teu mae tholaghi na baludi mae kheragnare, mare theome tangomana te dangna na. 20Nu narane te mala tei kokodi mae te tolaghi na mae kheragnare ginauna na mei. Aonu ame tangomana nga mare te dangna eghu. Jateula tuana eghu kate au teu iara agne baludi nogu mae fanomhore, mare ginauna na theome dangna eghu.
21“Theome tangomana tahati te hata nabreku pohe majaghani na te susuki fodu ka pohe tiatifa tela korahi na. Te eghu tahati na, kate titihi na, nabreku pohe majaghani tuana ginauna rerheku ngala keha pohe tiatifa tuana. Eghuteuna khora tuana ginauna na biꞌo uluni tifa na. 22Eghuteuna igne keha glepo na eghu, tahati theome tangomana te totoho waen majaghani na kau duku tiatifa teke hohoro kau guli buluka te mala tathaji na. Naugna kate raha waen majaghani na duku tiatifa te mala totoho waen tuana ginauna popoto nei breku, eghuteuna waen balugna duku na repa ginauna na kafe diꞌa. Eghume tahati totoho koba waen majaghani na kau duku majaghani.”
Mae Jisas mae funei gna narane Sabat
23Kaisei narane Sabat mae Jisas ne tei sala’u kau nagare wit. Eghuteuna nogna mae fanomho mana re ne funu ukli keha wit. 24Mae Farasi ne filoni igne ne cheke eghu ka mae Jisas, “Sei, filo sagho! Naugna unha si nou mae fanomho iagho gre te eni unha te blahi fara kau narane Sabat gnea?”
25-26Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Ba, ghotilo neke theome iu’ijuni ngala si unha teke eni mae King Devet ka teke mae pris biꞌo mae Abiata ia? Kau narane tuana mae Devet nei mae kheragnare eghu neke theo gano neke rofo. Eghuteuna mae Devet tei ne ruma ka sugagna God na, ne ghamu bret blahi na. Eghuteuna mana ne tusu lao la ka mae kheragnare. Nu ka vetula na kaisei mae pris ngala tangomana te ghamu na bret tuana.”
27Aonu, mae Jisas ne cheke eghu ka mae Farasi igre, “Narane Sabat gne, God neke eni mala toghodi naiknore. Nu mana neke theome eni narane Sabat na mala funei frunidi naiknore.28Eghume iara mae teke mei funu ka God gne ngala mae funei gna narane Sabat na.”
3Kaisei mae te lehe keha khamegna na
1Kaisei fata mae Jisas ne tei ka suga tharai na. Eghuteuna kaisei mae te lehe keha khamegna na aula jare. 2Aonu keha naiknore magnahagheni te fathoethokeni mae Jisas. Mare ne thono filo leghuni mana glahula me fakelini mana mae te lehe khamegna na kau narane Sabat. 3Mae Jisas ne cheke eghu ka mae te lehe khamegna na, “Mei sagho, kegra haghe agne ke ulumi ghehati gnafa.”
4Mae Jisas ne ghusna eghu ka naiknore, “Ba, unha gne te snakreni ka vetula na te mala eni tahati kau narane Sabat na? Snakre ghita tahati mala toghoni naikno na ba mala fadiꞌani naikno? Mala fakarhani naikno na ba lisa laoni mala lehe naikno na?” Nu mare ne theome chekeni kaisei glepo.
5Mae Jisas ne filo ka naiknore ne diꞌatagna fara, naugna mare ne maku fara pha’udire. Nu neuba ngau, mana ne kokhoni nognadi fara. Mana ne cheke eghu ka mae te lehe khamegna na, “Ngafa haghe khamemu ana.” Mana ngafa haghe khamegna na neke keli fapulo. 6Aonu ka vido tuana mae Farasi gre jifla ka suga tharai na ne funu roghe baludi nogna tothoghei mae Herod, eigna puhi te mala faleheni mae Jisas.
Nakhapru biꞌo rhegna Kholo Galili
7-8Aonu, mae Jisas jifla baludi nogna mae fanomhore ne tei ka Kholo Galili. Eghuteuna kmana naikno ne tei balugna mana. Naikno igre neke mei funudi Galili, Judia, Jerusalem, Idumia nei ka namono te au ka keha phile Kho’u Jordan, nei funudi ka nohi Taea nei Saedon. Naikno igre mei ka mae Jisas naugna mare nomhidihi thoutonu eidi gobigna lepo teke edi mana re. 9Naugna te kmana fara naikno na, mae Jisas ne chekedi nogna mae fanomhore mala tarabana kaisei mola ka mana, na eghunu kafe thugha mei naiknore me khapru tafruni eghu. 10Mana neke fakelidi kmana naikno te fogra. Naugna igne naikno te fogra igre ne kafe thugha mei ka mana mala haboni mana. 11Keha naiknore au naitu tadi. Kate filoni mae Jisas na mare mei tuturupuku ke ulugna mana balu eha fabiꞌo, “Iagho thofno Thugna God.” 12Nu mae Jisas cheke faheta fara ka naiture mala thosei cheke thakleni mana mae ihei.
Mae Jisas ne vavahi nabotho phei mae khuru
13Aonu, mae Jisas haghe ka kaisei thogele ne kilodi mae te magnahaghedi mana re. Kate mei mare ka mana na, 14mana ne vavahi nabotho phei mae. Mae Jisas kilodi mae igre, mae khuru. Mana ne vahidi mae igre mala au balugna mana fabrahu. Eghuteuna mana kuru fajifladi mare mala tei toutonuni Nonomho te Keli na. 15Mana jaola ne tusu ranghidi nolaghi te mala brue fajifladi naiture.
16Igre nanghadi nabotho phei mae teke vavahi mana re:
Mae Simon, mae ihei mana te kiloni mae Pita;
17Mae Jemes ghe mae Jone, phia thugna mae Sebedi, mae Jisas kilodi phia mae igre Boanejis, gaoghathogna na, “Mae ihei te ghosei diꞌatagna”;
18Mae Aduru,
mae Filip,
mae Batolomiu,
mae Matiu,
mae Tomas,
mae Jemes thugna mae Alfius,
mae Tadius,
mae Simon mae ihei ka tothoghei te magnahaghei fajifladi mae Rom,
19nei mae Judas Iskariot. Mae Judas gne mae ihei teke snakreni mae Jisas ka khamedi nogna mae naokare.
Mae Jisas au nolaghi ke kligna gna mae Satan
(Mat 12:22-32; Luk 11:14-23; 12:10)
20Mae Jisas neke pulo mei ka nogna suga na. Ka vido tuana kmana naikno fara ne khapru mei ka mana. Aonu mae Jisas baludi nogna mae fanomhore ne theo kaisei vido narane te snagla te mala ima na. 21Kate nomhini thoutonu igne, keha thabusigna mae Jisas re ne mei mala tathaleini mana, naugna keha naiknore ne cheke eghu, “Mae Jisas na la ghilei noli tutuani.”
22Keha mae velepuhigna vetula nogna mae Moses funudi Jerusalem ne cheke eghu, “Filoni si ghotilo, mae Satan mae te kiloi Bielsebul na au ka mana. Mae Bielsebul gne mae funeidi naiture, mana tusu ranghini mana nolaghi te mala bruedi naiture.”
23Aonu, mae Jisas ne kilodi naiknore mala mei rhegnai mala toutonu ranghidi kau cheke naba. Mana ne cheke eghu ka mare, “Mae Satan na theome tangomana te bruedi nogna naikno thegna re.24Filo si ghotilo, jame naiknogna kaisei namono magra fari thedi, namono tuana theome tangomana te au raugha.25Ba, jame kaisei tharakna magra fari thedi, tharakna tuana ginauna theome au fakeli kolho. 26Eghume jateula tuana eghu, jame mae Satan magra baludi nogna naikno thegna re, mare na theome au raugha. Tuana ngala leghu lahu gna mae Satan na.27Jateula tuana eghu theome tangomana kaisei naikno te ruma ka nogna suga mae te nheta na te blau nogna glepore. Mana na kulu haru famaku mae te nheta na ame tangomana nga mana te ruma ka suga na te blau nogna famane glepo manare.28Tutuani fara, te chekeni iara ka ghotilo na. God tangomana te hata fadelei thua nakhibo nei thua nafnata cheke te diꞌa te edi naiknore ranghini God.29Nu ihei te cheke faparini mae Tharunga te Blahi na, God ginauna na theome hata fadelei nakhibogna mana re, nu nakhibo tuare na au fabrahu ka mana tifa tifa.”
30Mae Jisas ne chekeni igne, naugna keha mae velepuhigna vetula nogna mae Moses gre neke cheke eghu, “Kaisei naitu au ka mana.”
Iheire te thofno idogna nei tahigna mae Jisas
31Aonu, idogna nei tahigna teu mae Jisas gre ne posa mei. Mare kegra kosi ne kurudi keha naikno ne tei lamna suga mala fachekeni mana jifla mei kosi. 32Kmana naikno te gnokro ligohoni mana. Mare ne cheke eghu ka mana, “Idomu nei thabusimu teu iagho re ofo nighou kosi.”
33Mae Jisas ne ghusna eghu ka mare, “Ihei idogu iara na? Iheire mae thabusigu iara re?”
34Aonu mae Jisas ne filo ka naikno te gnokro faligohoni teu mana re ne cheke eghu, “Igre ngala jateula idogu nei mae thabusigu teu iara re!35Ihei te eni unha te magnahagheni God na ngala te thofno thabusigu nei greghagu nei idogu teu iara na.”
4U cheke naba eigna joꞌu sisi
1Keha fata na mae Jisas ne farirhiudi naiknore ka geri Kholo Galili. Kau narane tuana kmana naikno mei ne khapru faligohoni mana. Aonu mana saghe ka mola sobo teu ka kholo na. Eghuteuna naiknore kegra neu mata ka gratha na. 2Mae Jisas ne farirhiudi kmana glepo kau cheke naba. Mana ne cheke eghu ka naiknore, 3“Fanomho fakeli ghotilo ia! Igne thoutonu gna kaisei mae te joꞌu sisi na. Kaisei fata, mana tei ne joꞌu sisire ne toatofa tafri kau nagare na.4Kate toatofa tafri mana sisire, keha sisire ne khoko soru ka nabrou na. Nanghajire mei ne ghamu fateo sisire.5Keha sisire ne soru ka glose te theome thuta, naugna ne au ke kligna thina biꞌo. Sisi igre ghosei ne kotu jare naugna glose na ne theome tei pari.6Nu kate brana naprai na sisire ne kafe brango. Sisire ne lehe naugna glathidire ne theome soru pari.7Keha sisire ne khoko soru ka vido aheva te au kmana glathi buburu te fachuchuru. Glathidi buburu te fachuchuru igre ne kafe gri haghe ne thafru sophore. Sophore ne theome kotu ne theo sisidi.8Eghuteuna kehare soru ka glose te keli, aonu reꞌe ne famane kotu ne ure. Kehare thokeni kaisei gobi sisi, kehare namno salei sisi, aonu kehare tolufului sisi.”
9Aonu mae Jisas ne cheke eghu, “Uve, ghotilo naikno te fanomho ka iara igre, hiro fakeli gaoghathodi cheke igre!”
Gaoghathogna cheke naba igne
10Kate au sopa teu mae Jisas na, keha naikno teke nomhidi nogna cheke mana igre, mare ne mei baludi nabotho phei mae fanomho gre, ne ghusna ka mana gaoghathodi cheke naba igre. 11Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “God neke tusu ari kolho ka ghotilo glalase te mala lase fakelidi thofno glepo te au poru ka nakarha God te funei frunini. Nu iara cheke ranghidi keha naiknore ka cheke naba kolho.12Kate eni iara igne, ne horoghoto ka unha teke chekeni mae profet Isaia tifa ia,
“ ‘Neubane hiro ne hiro mare, nu mare ginauna theome laseni kolho.
Neubane fanomho ne fanomho mare, nu mare ginauna theome nomhi fakelini kolho.
Eghume mare theome koko puhi te diꞌare eghuteuna naugna igne God theome hata fadelei nakhibodire.’ ” 4:12 Isa 6:6,10.
Gaoghathogna u cheke naba eigna sisi
13Aonu mae Jisas ne ghusna eghu ka mare, “Ba, theome laseni si ghotilo gaoghathogna cheke naba ignea? Te theo ghotilo na, faꞌunha ghotilo me lasedi keha cheke naba re eghu?14Uve, mae te joꞌu sisi igne jateula kaisei mae te joꞌu chekegna God ka naiknora eghu.15Keha naiknore jateula igne eghu. Keha fata farirhiu na soru ka nagnafa naikno te jateula nabrou teuna. Eghuteuna mare nomhini chekegna God na, nu mae Satan ghosei mei hata fadelei cheke teke lilisei ke lamnadi.16Keha naiknore jateula sisi te soru ka glose ke kligna thina biꞌo ra eghu. Mare nomhini cheke na, eghuteuna ghosei me hatini balu gleale’a.17Eghuteuna mare theome snakreni farirhiu na mala tei au ka nagnafadire. Mare tathaji ka katha vido kmoꞌei kolho. Kate mei puhi biꞌo nei naꞌau papara naugna u cheke na teuna, mare ginauna na ghosei lisa kokoni nodi fatutuani na.18Keha naiknore jateula sisi te soru ka glathi buburu te fachuchuru ra eghu. Mare nomhini farirhiu na,19nu mare ngagudi fara eidi thua nafnata glepo re. Eghuteuna mare magnahaghei fara dedei gna nauthoglu igne nei mamagna di keha glepoi. Eghume farirhiu na theome tangomana te tughu nakarhagna mana na.20Keha naiknore jateula sisi te soru ka glose te keli ra eghu. Mare nomhini farirhiu na eghuteuna mare thono fatutuani fara. Naikno tuana God ginauna na edi kmana glepo te keli ka nakarhagna na jateula sisi te kotu te ure ra eghu. Keha fata tangomana te thokei kaisei gobi sisi, keha fata tangomana te thokei namno salei sisi, nu keha fata tangomana te thokei tolufului sisi.”
Kaisei juta ke parigna kaisei khara’o
21Aonu mae Jisas ne ghusna eghu ka mare, “Ba, ihei tangomana te fakasa juta na te lilisei ke pari khara’o ba ke pari sape na? Theome tangomana! Mana na lilisei haghe ka vido mala au gna na.22Eghume jateula tuana eghu gobigna lepo te au poru teu gognaro gre, gobigna lepo tuare na thakleu ka vido te snagla. Eghuteuna gobigna lepo te poru na naiknore ginauna na filo fakelini kate jifla mei kate snagla na.23Uve, ghotilo naikno te fanomho ka iara gre, hiro fakeli gaoghathodi cheke igre!”
24Mae Jisas ne cheke eghula ka mare, “Famane ghatho fakelidi glepo te nomhidi ghotilo igre. Naugna God ginauna na fate ghami ghotilo ka unha nafnata vetula ghotilo teke hata teke fateni keha mae na. Nu God ginauna na tusu ari ka ghotilo fate biꞌo ke tulao gna teke eni ghotilo ranghidi keha naiknore.25Mae ihei te au nogna glepo na, God ginauna nake tusu ranghini mana keha glepo. Nu mae ihei te theo nogna glepo na, neubane katha ikoi kolho te au ka mana na, God ginauna nake hata fadelei ka mana.”
Cheke naba eigna sisi te kotu
26Mae Jisas neke cheke eghu, “U narane God te funei frunidi nogna naiknore jateula kaisei mae te joꞌu sisi ka nagare ia eghu.27Bongi, mana thuru eghuteuna hamerane teuna ke dofra haghe leuleghu fata na mana eghu koba, nu sisire funu sublo haghe ne kotu. Eghuteuna mana theome laseni ne faꞌunha ne kotu teuna.28Nu glepo tuana thegna glose kolho te fakotudi nei faꞌuredi teure. Glepo te kulu jifla mei ulu lahu na khakla kolho, ke leghu na thakle mei chechenge khakla, nei glepo leghu lahu na sisi ke lamna chechenge.29Kate ghano sisi na mae khoto nagare na ukli balu nogna naflahi, naugna thokehi narane te mala pulei gano na.”
30Aonu, mae Jisas ne ghusna eghu ka mare, “Narane God te funei frunidi nogna naiknore jateula unha eghu ka gaoghathomi ghotilo re? Unha nafnata cheke naba na te falalase tahati te mala famane glola na?31Uve, jateula sisi gaju mastad te joꞌu tahati ka nagare na ia eghu. Sisi gaju mastad igne thono iko lahu ka keha sisi kau nauthoglu igne.32Nu ke leghu na, naꞌa na kotu haghe eghuteuna ginauna na biꞌo lahu ka unha teke joꞌu tahati ka nagare na. Gregegnare ginauna biꞌo fara eghuteuna nanghajire tangomana mei hohoro gnoku ke lamnagna te famane riurifu na.”
33Mae Jisas farirhiuni chekegna God na ka kmana nafnata cheke naba igre ka naiknore. Mana farirhiudi naiknore ka unha mare tangomana te nomhidi nogna farirhiure. 34Mana farirhiudi koba ka cheke naba. Nu kate au sopa teu baludi nogna mae fanomhore mae Jisas rurutha gobigna lepo igre ka mare.
Mae Jisas fabeatani maraghata biꞌo na
35Ka grafi tuana mae Jisas ne cheke eghu ka nogna mae fanomhore, “Tahati na kasa mala tei ka keha phile kholo gno.”36Aonu, mare ne tei kokodi naiknore ne saghe ka mola teke kulu saghe mae Jisas na ne tei balugna mana. Eghuteuna keha mola langau ne tei baludi mare. 37Aonu kaisei nuri blahi ne funu mei faheta fara ka kholo na. Eghuteuna galo biꞌo re ne funu haghe ka phei philegna mola na ne namo lodu. 38Nu mae Jisas ne thuru iho fara leghu ka mola na, ne thuru soru pha’u na ka kokhogu. Mae fanomhore tei ka mana ne fadofrani mana. Mare ne cheke eghu ka mana, “Mae velepuhi, naugna unha sagho te theome na nga nou gnea? Tahati gne na lehe!”
39Mae Jisas kegra haghe ne cheke faheta eghu kau nuri blahi nei galo teure, “Megeu nei muana eghu!” Nuri na ne snoto, eghuteuna kholo na ne beata fara.
40Aonu mae Jisas ne cheke eghu ka nogna mae fanomhore, “Naugna unha site mhaghu fara ghotilo gnea? Theome fatutuani ngala si ghotilo ia?”
41Nu neubane eghu ngau, mare thono mhaghu fara ne cheke eghu fari thedi, “Tore, unha nafnata mae si ignea? Nuri ba ne galo ne faꞌuveni ngala chekegna mana na!”
5Mae Jisas longa ne ludeni kaisei mae te noinoli
1Mae Jisas nei nogna mae fanomhore eghu ne kasa ka Kholo Galili ne thoke ka nohi Gerasa. 2Kate soru mae Jisas ka mola na kaisei mae ne mei ka mana funu ka gluma aheva te mala giugiluidi naikno te lehere. Mae igne au kaisei naitu tagna. 3Mae igne au fabrahu ka gluma na. Eghuteuna theome tangomana kaisei mae te haru famakuni mana ka phukri ba chen, naugna mana thono nheta fara. 4Kmana fata mare fariuriu haru ghahegna nei khamegna teu mana re ka phukri, nu leuleghu fata na mana kukusu kolho phukri nei chen te au ka ghahegnare. Theo kaisei mae nheta nabagna te famuanani mana na. 5Bongi narane na mana tei tafri ka gluma nei ka thogele balu eha fabiꞌo nei vavahe thinigna thegna na kau thina.
6Kate gaꞌu teu mae Jisas na, mana ne filo teini mae Jisas. Aonu mana chari ne tei tuturupuku ke ulugna mae Jisas. 7-8Eghuteuna mae Jisas ne cheke eghu, “Iagho naitu, jifla mei ka mana!”
Aonu, mana ne eha eghu fabiꞌo, “Jisas, Thugna God ka maloa kligna! Iagho ginauna na faꞌunha ghau iara sia? Ka nanghagna God iara tore mala thosei para ghau iara!”
9Aonu mae Jisas ne ghusnani mana, “Ihei nanghamu na?”
Mana ne cheke eghu ka mae Jisas, “Iara nanghagu na, ‘Mae Thara’ naugna ghehati kmana fara!” 10Mana toreni fara mae Jisas mala thosei bruedi naiture ka nohi tuana.
11Kmana bosu humeu ka thogele na rhegna vido tuana. 12Aonu naiture toreni mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Jisas, kuru tei ghami ka bosu gro, mala tei ruma ghehati ka reꞌe.” 13Aonu mae Jisas ne snakredi naiture mala jifla mei ka mana mala tei ruma ke lamnadi bosure. Aonu, bosure kafe chari ne soru funu ka thogele na ne tei lamna kholo ne knoho. Namo phei thogha bosu te kafe lehe ka kholo na.
14Naikno teke ohodi bosure ne rikha. Mare ne tei ka namono biꞌo nei ka keha namono te au falithuini namono biꞌo tuana ne toutonu eigna igne. Aonu naiknore mei ne filoni unha teke eni mae Jisas jare na. 15Eghuteuna naiknore mei ka mae Jisas ne filoni mae ihei teke au kmana naitu tagna tifa na. Nu gognarona gaoghathogna mana na kela keli fapulo, eghuteuna mana pipichi gnokro kmu neu jare. Naiknore ne thono mhaghu fara. 16Keha naikno au teu jare teke filoni unha lepo teke eni mae Jisas na. Mare ne toutonu ka keha naiknore eigna unha teke eni ka mae teke au naitu tagna tifa na, eghuteuna mare jaola toutonu eidi bosure. 17Naiknore mei ka mae Jisas ne kuruni mana mala jifla kokoni nodi nohi na.
18Kate saghe mae Jisas ka mola na te mala tei teuna mae teke au naitu tagna tifa na mei ne cheke eghu ka mae Jisas, “Ghema, iara magnahaghei tei balumu iagho!” 19Nu mae Jisas ne theome magnahaghei ne cheke eghu ka mana, “Iagho ke pulo ka tharaknamu nei kheramu teure mala ke toutonu ranghidi unha teke eni God ka iagho na, naugna mana neke kokhoni nigho.”20Mae igne jifla ne tei heva heva ka nohi Dikapolis ne toutonu ka naikno te gnafare unha teke eni mae Jisas ka mana na. Kate nomhidi glepo igre naiknore ne kafe jaglo nodi fara.
Kaisei gaꞌase nei kaisei naikno biꞌo
21Mae Jisas saghe ka mola na kasa neke pulo ka keha phile kholo na. Kate longa mana ka gratha na, kmana naikno mei ne khapru faligohoni mana. 22Kaisei mae biꞌogna suga tharai na ne mei mala filoni mae Jisas, nanghagna mae igne, mae Jaerus. Mana mei ne tuturupuku ke ulugna mae Jisas. 23Mae Jaerus ne toreni fara mae Jisas, “Mae biꞌo, thugu gaꞌase iara na la namo lehehi. Ghosei mei mala habo khamemure mala ke keli fapulo nei karha eghu naꞌa.” 24Aonu mae Jisas ne tei balugna mana.
Kmana naikno langau ne tei balugna mae Jisas. Mare fahuahuta ne tei fari thedi rhegna mana, naugna mare magnahaghei mei ka mana. 25Aonu kaisei naikno biꞌo jare dadara fabrahu nabagna nabotho phei finogha. 26Naꞌa au papara fara, eghuteuna kmana mae dokta fariuriu toghoni naꞌa. Naꞌa koko fahui nogna silenire ka mae dokta. Eghuteuna fogra na theome tangomana te gnafa na, nu naꞌa neke diꞌa ne diꞌa fara ngala. 27Kate nomhini naꞌa eigna mae Jisas, naꞌa ne leghuni mana baludi naiknore ne haboni nogna phoko na. 28Naugna naꞌa ne cheke eghu ka nagnafagna na, “Jame haboni kolho iara nogna pohe mae Jisas na, iara ginauna tangomana teke keli fapulo.” 29Kate habo naꞌa ka nogna phoko mae Jisas na dadara na ghosei ne noto. Eghuteuna naꞌa ghosei ne laseni khabru teke au ka naꞌa na kela keli fapulohi.
30Kau vido tuana, mae Jisas ghosei ne haimini nolaghi te jifla mei ka mana. Aonu mana kegra snoto ne figri faleghu ka naiknore ne ghusna eghu, “Ihei site habo ka nogu phoko iara gnea?”
31Nogna mae fanomhore ne cheke eghu ka mana, “Ghema, filodi sagho naikno te fahuahuta te tei rhemui are. Unha site cheke eghu iagho gnea, ‘Ihei site habo ghau iara gnea’?!”
32Nu mae Jisas ne efra faligoho mala filodeni ihei teke haboni mana na. 33Naikno biꞌo na laseni te kela keli fapulo na. Eghuteuna naꞌa mei ne tuturupuku ke ulugna mae Jisas. Naꞌa mhaghu fara balu fififri. Aonu naꞌa ne toutonudi ka mana unha teke eni ka naꞌa na. 34Mae Jisas ne cheke eghu ka naꞌa, “Naikno biꞌo, iagho kela keli fapulo naugna iagho ne fatutuani. Iagho tangomana te tei na, eghuteuna thosei nanga nou naugna iagho ginauna nake theome au papara.”
35Kate facheke nga teu mae Jisas ka naꞌa na, keha naikno ne mei funudi ka sugagna mae Jaerus mae biꞌo gna suga tharai na. Mare mei ne cheke eghu ka mae Jaerus, “Ghema, thumu gaꞌase iagho na la lehehi! Thosei fagloku biꞌoni mae velepuhi na.”
36Nu mae Jisas ne tirogna fanomho ka unha te chekeni mare na, ne cheke eghu ka mae Jaerus, “Ghema, thosei nanga nou fara, fatutuani ngala.”
37Mae Jisas ne snakredi kolho mae Pita, mae Jemes nei mae Jone tahigna mae Jemes te tei balugna ka suga mae Jaerus na. 38Kate posa mare ka suga mae Jaerus na, mae Jisas ne filodi kmana naikno te tanhi nei paopado fabiꞌo teure. 39Mae Jisas ruma ka suga na ne cheke eghu ka naiknore, “Naugna unha site tanhi nei paopado teu ghotilo gnea? Sua gaꞌase igne theome lehe. Naꞌa thuru kolho.”40Nu naiknore ne maꞌeni kolho mae Jisas.
Mae Jisas ne chekedi naiknore mala jifla ka suga na. Aonu mana hata balugna kmagna, idogna nei thilo mae fanomhore ne ruma ka chogho te thuru teu sua gaꞌase na. 41Mae Jisas loku ka khamegna sua gaꞌase na ne cheke eghu ka naꞌa, “Talita kum!” Gaoghathogna na, “Gaꞌase ikoi, te chekeni iara tamu na, kegra haghe gognaro la!”42-43Sua gaꞌase na ghosei ne kegra haghe ne nonolo tafri. Kate filoni igne, kmagna, idogna nei mae fanomhore eghu ne thofno jaglo nodi fara. Mae Jisas ne cheke faheta ranghidi idogna kmagnare mala thosei toutonu tafri ka ihei eigna igne. Aonu mae Jisas ne cheke eghu, “Fei ghegna mala ima naꞌa.” Naꞌa nabotho phei finogha gna.
6Naiknogna namono Nasaret ne theome fatutuani ni mae Jisas
1Mae Jisas jifla jare neke pulo ka thofno namonogna na baludi nogna mae fanomhore. 2Kau narane Sabat na mae Jisas ne funu farirhiudi naiknore ka suga tharai na. Kmana naikno nomhini mana ne jaglo nodi fara.
Mare ne cheke eghu, “Tore, neke hata aheva si mana farirhiu igrea? Unha nafnata glalase si God teke tusu lao ka mae ignea? Ne faꞌunha si mana te au nolaghi te mala edi kofubobhoi igrea? 3Tahati laseni mae kapenta igne, mana thugna Meri kolho. Eghuteuna mae tahigna mana re mae Jemes, mae Josep, mae Judas nei mae Simon. Eghuteuna, greghagnare kafe au teu ngala igre. Mana kaisei mae kolho, mana neke theome mei funu ka God.” Aonu naiknore ne filo faparini kolho mana.
4Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Kmana naikno heva te heva na ghatho tahuni nogna mae profet God na. Nu iheire te au ka namonogna nei vikegna teu thegna mana re tirodi ghatho tahuni mana.”5Mae Jisas ne theome tangomana te edi kmana kofubobhoi jare. Nu kofubobhoi te edi mana re ngala te habo lao ka keha naikno kolho teke fogra re teke keli fapulore. 6Mae Jisas ne jaglo nogna fara te theome fatutuani naiknore.
Mae Jisas ne kuru fajifladi nabotho phei mae fanomhore
Ke leghugna igne mae Jisas ne tei ka keha namono te au ka nohi tuana ne farirhiudi naiknore. 7Aonu mana kilodi nabotho phei mae nogna fanomhore ne cheke eghu ka mare, “Iara na kuru fajifla ghami ghotilo mala phei mae kaisei namono, eghuteuna keha phei re ka keha namono na eghu. Iara na tusu ari ka ghotilo nolaghi te mala bruedi naiture.”
8-9Mae Jisas ne cheke faheta eghu ka mare, “Ne tei nga ghotilo nu thosei hata kaisei glepo balumi. Thosei hata gano ba gloi ba sileni balumi. Nu ghotilo tangomana te hata khodo nei fahaghe sadol nei kaisei pohe eghu kolho.10Kate ruma ghotilo ka kaisei suga na, au jare ghilei ke jifla kokoni namono tuana.11Eghuteuna ne posa nga ghotilo ka kaisei namono ne theome magnahaghei ghami naiknogna namono tuana ba tirodi fanomho ka chekemi ghotilo re, jifla kokoni namono tuana. Kate jifla ghotilo na, ghiha koko gnagnapa te au ka ghahemi are ke uludi eghu. Igne kaisei fagaglana te mala falalaseni ghotilo ka naiknore God ginauna na fatedi.”
12Mae fanomhore jifla ne tei toutonu ka naiknore ne cheke eghu, “Ghotilo gnafa lilisei puhimi te diꞌare.” 13Mare ne bruedi kmana naitu nei ghiha oel ka kmana naikno te fogra re neke keli fapulo.
U glehegna mae Jone Apublahi
14Mae King Herod nomhidi kmana thoutonu eigna mae Jisas, naugna mana gognarona fnakno fara heva te heva na. Keha naiknore ne cheke eghu, “Mae igne mae Jone Apublahi. Mana kela karha fapulo! Naugna tuana te au nolaghi mana te edi kofubobhoi igre.”
15Keha naiknore ne cheke eghu, “Mae igne mae Elija.”
Kehare ne cheke eghu, “Mae igne kaisei mae ka hatimare mae profet tifa ra.”
16Kate nomhidi mae Herod thoutonu igre, mana ne cheke eghu, “Mae Jone Apublahi teke kusu iara pha’ugna na tifa ia kela karha fapulo!”
17Mae Herod gne ngala teke chekedi mae soldiare teke lokini mae Jone teke haruni mana kau chen teke liliseini mana ke lamna suga sosolo na. Mae Herod neke eni igne mala keli tagna Herodias, khetogna na. Tifa na Herodias gne neke khetogna mae Filip, thabusigna mae Herod nu mae Herod hata Herodias ne tolaghi ka naꞌa. 18Mae Jone Apublahi neke cheke eghu fabrahu ka mae Herod, “Theome doglo ka vetula na teke tolaghi iagho khetogna mae thabusimu na!” 19Eigna igne te thono diꞌatagna fara Herodias te magnahaghei faleheni mae Jone Apublahi na. Nu naꞌa theome tangomana naugna mae Herod. 20Mae Herod mhaghu fara te faleheni mae Jone na, naugna mana laseni mae Jone gne kaisei mae keli nei mae blahi eghu. Eghume mae Herod ne famane reireghi fakelini mae Jone. Mae Herod keli tagna te fanomho ka nogna farirhiu mae Jone re neubane fadiꞌani kau cheke te edi mana re.
21Aonu kaisei fata na mae Herod ne eni kaisei gaghamu biꞌo mala ke ghatho fapuloni narane teke karhagna na. Mae Herod ne kilodi hatimare mae biꞌo ka gavman nei hatimare mae biꞌodi armi nei hatimare mae funeidi Galili mala mei kau gaghamu na. Ka narane igne Herodias ne ludeni nogna puhi te mala faleheni mae Jone na. 22Thugna gaꞌase Herodias na ne mei kau gaghamu na ne ragi ke uludi mare. Kate ragi naꞌa na mae Herod nei hatimare mae kheragna mana re eghu ne fifilo ne keli tadi fara ka naꞌa.
Aonu mae King Herod ne ghusna eghu ka sua gaꞌase na, “Unha glepo te magnahaghei iagho na? Iara ginauna na tusu ari ka iagho unha te magnahagheni iagho na.” 23Mana ne baubahu ka sua gaꞌase na ne cheke eghu ka naꞌa, “Unha te toreni iagho ka iara na, neubane thofno vidogna gobigna lepo te reireghini iara na, iara na tusu ari ka iagho.”
24Ka vido tuana sua gaꞌase na jifla ne tei ghusna eghu ka idogna na, “Unha nate toreni iara ginau ka mae king na?”
Idogna na ne cheke eghu ka naꞌa, “Iara magnahaghe nigho iagho te toreni pha’ugna Jone Apublahi.”
25Sua gaꞌase na ghosei neke pulo ka mae king ne cheke eghu ka mana, “Iara magnahaghe nigho iagho te tusu mei ka iara pha’ugna Jone Apublahi ana kau tapera gognaro la!”
26Mae king ne thono diꞌanagnafa fara. Mana theome magnahaghei teke fatheꞌoni nogna nhaꞌa cheke teke eni ka thugna gaꞌase na. Naugna mana neke nhaꞌa chekehi ka naꞌa ke uludi hatimare mae kheragna nafnaknore. 27Mae king ghosei ne kuruni kaisei mae soldia mala tei hata mei pha’ugna mae Jone na. Mae soldia tuana tei ne kukusu pha’ugna mae Jone na ka suga sosolo na. 28Eghuteuna, hatimare hata ne mei kau tapera pha’ugna mae Jone na ne tusu lao ka thugna gaꞌase Herodias. Naꞌa hata ne tei ka idogna. 29Nogna mae fanomho mae Jone re nomhini igne ne mei hata thinigna mae Jone na ne tei giugilu.
Mae Jisas ne faghamudi glima thogha mae
(Mat 14:13-21; Luk 9:10-17; Jon 6:1-14)
30Nogna khuru mae Jisas teke tei toutonu re neke pulo mei ka mana. Mare ne toutonu ka mana unha teke edi nei farirhiudi teku mare re. 31Kmana naikno ne mei nei ke tei neu ka mana. Mae Jisas nei mae fanomhore ne theo kaisei vido narane te snagla te mala ima na. Aonu mana ne cheke eghu ka mae fanomhore, “Tahati gne na jifla tei ka kaisei vido te nagou mala ke gnafa katha vido.”
32Mare saghe ka mola na ne tei ka namono te theo naiknogna na. 33Ne eghu ba ngau, kmana naikno ne filodi teidi mare re, eghuteuna naiknore filo glanidi mare. Aonu naiknore jifla funu ka namonodire chari ne tei ka vido aheva te tei mae Jisas na. Mare kulu au neu jare ne posa nga mae Jisas baludi nogna mae fanomhore. 34Kate longa mae Jisas mata na, mana ne filoni kaisei nakhapru biꞌo ofo neu jare. Mae Jisas ne kokhoni nognadi, naugna mare ne jateula sipu te theo kaisei naikno te reireghidi ra neu. Aonu mana ne funu farirhiudi kmana glepo naba te mala lasedi mare re.
35Kate figrihi naprai na, mae fanomhore ne mei cheke eghu ka mae Jisas, “Mae biꞌo, igne namono nagou theo kaisei gano te mala faꞌimadi naikno igre. Nu gognaro na la rafihi. 36Kuru teidi naikno are ka namono te au ka nohi igne mala foli ghedi gano thedi.”
37Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Fei ghedi si ghotilo mala ima mare.”
Mare neke cheke eghu ka mana, “Tore, jame kaisei mae loku kaisei finogha te nabagna te mala foli gano te mala faghamudi naikno igre!”
38Mana ne cheke eghu ka mare, “Niha bret te au ka ghotilo na? Tei ba filo!”
Kate filo mare kau bret re, mare mei ne cheke eghu ka mana, “Glima bret nei phei sasa langau eghu.”
39Mae Jisas ne cheke ka nogna mae fanomhore mala cheke mare ka naiknore mala gnokro mare ka tothoghei ke kligna buburu. 40Aonu naiknore ne gnokro ka tothoghei glima fului ba tothoghei kaisei gobi. 41Mae Jisas hata glima bret baludi phei sasare. Mana filo haghe kligna ne cheke fakelidi ka God. Mana piepike bret re ne tusu lao ka nogna mae fanomhore mala tufa ka naiknore. Aonu mana ne jaola phei sasare ne tufa fari hoteidi mare hui. 42Naikno te gnafare kafe ghamu ne boho. 43Mae fanomhore ne fafofodu nabotho phei khara’o ka vido bret nei sasa eghu teke salaꞌui ka naiknore. 44Eghuteuna glima thogha mae teke ghamu ka narane tuana na.
Mae Jisas ne nonolo ke tagru kholo
45Ke leghugna igne mae Jisas ne cheke ka nogna mae fanomhore mala saghe ka mola na tei ka namono Betsaeda ka keha phile kholo na. Mana au faleghu neu mala kuru fapulodi ghu naiknore ka namonodire. 46Ke leghugna te kuru teidi re, mana ne haghe ka thogele na mala tarai.
47Ka grafi tuana mola na la teihi farihotei kholo. Eghuteuna mae Jisas au neu thegna ka thogele na. 48Mae Jisas ne filodi nogna mae fanomhore ne loku manigra ka ghorhagna mola na, naugna nuri na ne au ke uludi mare. Fari hotei tanhi thiloi nei tanhi namnoi eghu hamerane te mei mae Jisas ka mare na, nonolo ne mei ke tagru kholo. Mana nonolo ne mei ne namo sala’udi mare. 49Nu kate filoni mare mae Jisas te nonolo te mei ke tagru kholo na, mare gaoghathodi na ne kaisei naitu mana eghu. Aonu mare ne eha fabiꞌo. 50Naugna mare kafe filoni mana ne mhaghu nodi fara.
Mana ghosei ne cheke eghu ka mare, “Thosei nanga nomi! Iara mae Jisas! Thosei mhaghu!”51Ke leghugna te saghe mana baludi mare ka mola na, nuri na ne lehe soru. Mae fanomhore ne thono jaglo nodi fara. 52Mare theome laseniu ngala gaoghathogna kofubobhoi teke eni mana ka glima bret ra. Naugna nagnafadi mare re romno fara.
Mae Jisas baludi nogna mae fanomhore ne mei longa Genesaret
53Kate kasa mare ka kholo na, mare ne mei longa Genesaret. Mare ne sobo mola na jare. 54Kate jifla mare ka mola na, naikno au teu jare re ne ghosei ne filo glanini mae Jisas. 55Aonu naiknore chari ne tei chekedi keha naikno te au heva heva ka nohi tuana eigna mae Jisas. Naiknore nomhini mae Jisas te au teu jare na ne pala ne mei naikno te fogra re balu nodi sape ka vido aheva te tei mae Jisas na. 56Mae Jisas ne tei ka namono biꞌo, namono ikodi nei mata eghu te au ka nohi tuana. Eghuteuna aheva te tei mana na naiknore hata ne mei ka mana naikno te fogra re ne lilisei farihotei glalaba. Mare toreni mae Jisas mala snakredi habo kolho ka khukrudi nogna pohere, mala ke keli fapulo nodi. Aonu naikno te gnafa teke habo ka nogna pohe mana re neke keli fapulo.
7Nodi farirhiu mae tifa
1Keha mae Farasi nei keha mae velepuhigna vetula nogna mae Moses eghu teke mei funudi Jerusalem igre ne khapru faligohoni mae Jisas. 2Mare ne filodi keha nogna mae fanomho mae Jisas te ghamu gano ka khame te theome gae re. Theome gae teu igne, gaoghathogna na mare theome titihi khamedire leghuni vetula te magnahagheni mae Farasi gre. 3Hatimare mae Farasi nei mae Jiu te gnafa gre eghu mare leghudi mei nodi puhi mae ku’edi tifa re, mare kulu titihi fagae khamere ame tangomana nga te ghamu na eghu. 4Eghuteuna kaisei glepo teke hata ka maket na mare na kulu titihi ame tangomana nga te ghamu na eghu. Mare leghudi kmana nafnata vetula teke edi haghe mae ku’edi tifa re. Jateula vetuladi mala titihi kapu, sospen, ba ketele.
5Hatimare mae Farasi nei mae velepuhigna vetula nogna mae Moses eghu ne ghusna eghu ka mae Jisas, “Nou mae fanomho iagho gre theome leghudi vetula teke tusu mei ka tahati mae ke biꞌoda tifa ra. Nou mae fanomho iagho gre ghamu ghedi ganore ka khamedi te theome gae re. Naugna unha site eni mare ignea?”
6Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Ghotilo mae lase chaichaghi fara! Unha teke chekeni God ka mae profet Isaia teke rioriso mana eimi ghotilo tifa ia thono tutuani fara. Mae Isaia neke rioriso eghu,
“ ‘Naikno igre fafnakno ghau iara ka chekedi kolho,
nu nagnafadire theome namo ka iara.
7Pogho soru te edi mare ka iara igre theo nafudi,
naugna mare farirhiudi naiknore mala leghudi kolho nodi vetula teke hohoro haghe thedire.’ ”
8Mae Jisas jaola neke cheke eghu ka mare, “Filo si ghotilo, ghotilo gognarona la theome leghudihi nogna vetula God re. Ghotilo gognarona leghudi kolho nodi farirhiu naiknore.”
9Aonu mae Jisas ne cheke eghu, “Ghotilo laseni fara puhi te mala tuthughu nogna vetula God na, mala leghudi kolho nomi puhi farirhiu themire.10Mae Moses neke cheke eghu, ‘Ghatho tahudi idomu kmamure,’7:10 Eks 20:12; Diu 5:16.nei ‘Ihei te cheke fadiꞌani idogna ba kmagna na, naikno tuana nabagna na mala falelehe.’ ” 7:10 Eks 21:17; Lev 20:9.11Nu ghotilo cheke eghu agne, “Jame kaisei naikno cheke eghu ka idogna ghe kmagnare, ‘Glepo naba te mala togho ghami ghopa na iara ginauna na theome tusu ari ka ghopa. Nu iara na tusu ranghini God.’ 12Ka puhi tuana ghotilo theome snakreni mana mala toghodi idogna kmagnare kolho.13Eghume ghotilo farirhiudi naiknore mala leghudi kolho nomi puhi themire, eghuteuna chekegna God na jateula glepo tharu maei eghu kolho ka ghotilo. Kmana nafnata puhi jateula igre eghu te edi koba ghotilo re.”
Glepo te naba te mala fathonani naikno na
14Mae Jisas ne kilo meidi naiknore ka thegna, ne cheke eghu ranghidi, “Kafe fanomho fakeli ka iara ghotilo ia mala laseni unha te chekeni iara gne.15Glepo te funu ke kosi te ruma ka foflogna naikno na theome fathonani mana. Nu unha te jifla mei ka foflogna naikno na tuana te tangomana te fathonani mana na.16Uve, ghotilo naikno te fanomho ka iara gre, hiro fakeli gaoghathodi cheke igre.”
17Kate jifla kokoni mana nakhapru na, mana tei ne ruma ka suga na. Aonu nogna mae fanomhore ne ghusna ka mana eigna cheke naba igne. 18Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Tore, theome glolau ngala ka ghotilo sia? Uve, gano te ghamu naikno na, theome mala fathonani mana sia.19Naugna gano na theome tei ruma ka nagnafagna mana na. Nu gano na sala’u tei ka butugna mana na. Eghuteuna gano tuana ginauna na ke jifla mei ka thinigna mana na.” Kate chekeni mae Jisas igne, gaoghathogna na gano te gnafare kafe keli ngala ka tathagna God na.
20Aonu mana tudu lao ne cheke eghu phugra cheke igne, “Unha te jifla mei ka naikno na te mala fathonani mana na.21Naugna glepo te diꞌa igre jifla mei funu lamna ka nagnafagna naikno na: gaoghatho te diꞌa, mhala, blau, falehe naikno, tolaghi pedo,22mamagna, gloku te diꞌa, saosagro, gnognoro, goghotu, cheke faparini ihei, fahaehaghe nei fanoinoli.23Glepo te diꞌa igre kafe jifla mei funudi ka nagnafagna naikno na. Glepo igre te mala fathonani mana na.”
Mae Jisas ne toghoni kaisei naikno biꞌogna Fonisia
24Ke leghugna igne mae Jisas jifla jare ne tei ka nohi rhegna namono biꞌo Taea. Mana tei ne ruma ka kaisei suga, eghuteuna mana theome magnahaghei kaisei naikno te laseni aheva te au teu mana na. Nu ne eghu ba ngau, mana theome tangomana te poru na. 25Nu naikno biꞌo igne ne nomhini te au teu mae Jisas jare na. Thugna gaꞌase naꞌa na au kaisei naitu tagna. Aonu naikno biꞌo na ghosei ne mei ke ulugna mae Jisas ne tuturupuku soru ke ulugna mana. 26Naikno biꞌo igne theome Jiu nu naꞌa thau Griki neke karha ka namono Fonisia, ke lamnagna nohi Siria. Naꞌa ne toreni fara mae Jisas mala brueni naitu te au ka thugna gaꞌase na.
27Mae Jisas ne cheke eghu ka naꞌa, “Kulu faghamudi ghu goro suare. Theome doglo tahati te hata ghedi gano goro suare te koko lao ka khumare.”
28Naꞌa ne cheke eghu ka mana, “Tutuani fara si tuana ia, mae funei. Nu khumare tangomanau ngala te ghamu vido ganodi goro sua te khoko soru ke parigna tevo na.”
29Mae Jisas ne cheke eghu ka naꞌa, “Tuana kaisei famane cheke tughu fara. Ke pulo sagho ka nou suga na. Naugna naitu na la tei kokonihi thumu gaꞌase iagho na!”
30Naꞌa pulo ka suga na ne filoni thugna gaꞌase te thuru teu ka sape na. Nu naitu na la tei kokonihi naꞌa.
Mae Jisas ne fakelini kaisei mae te megli nei iho cheke
31Mae Jisas jifla ka nohi Taea, eghuteuna sala’u Saedon ne thoke ka Kholo Galili, ka nohi Dikapolis. 32Kate au teu mana jare na keha naiknore hata ne mei kaisei mae te megli, eghuteuna mana theome cheke fakeli la eghu. Naiknore toreni mae Jisas mala habo lao mana khamegna na ke kligna gna mana mala ke keli fapulo.
33Mae Jisas ne hata fadeleini mana ka nakhapru na mala au thedi. Mae Jisas ne lilisei geghesugnare ka khuligna mae te megli na. Aonu mana kmisu ka geghesugna na ne habo lao ka glapigna mae igne. 34Eghuteuna mae Jisas filo haghe kligna ne phanga fabiꞌo ne cheke eghu, “Efata!” Gaoghathogna na, “Ke thora silagho!”35Theome raugha khuligna mana re neke thora neke nonomho. Eghuteuna glapigna mana na neke blogho neke famane cheke fakeli.
36Mae Jisas ne cheke faheta ka naiknore mala thosei toutonu tafri glepo igne ka ihei nga. Neubane cheke faheta mae Jisas ka mare, mare heta ghedi ne toutonuni ngala. 37Eghuteuna naikno te nomhini thoutonu igne ne jaglo nodi fara, ne cheke eghu, “Icho idomi! Gobigna lepo te edi mana igre thono keli fara! Naikno teke meglire kela nonomho nei naikno teke iho cheke re kela lase cheke.”
8Mae Jisas neke faghamudi fati thogha naikno
1Theome raugha ke leghugna igne, kmana naikno fara ne mei ka mae Jisas. Ka vido tuana mare theo kaisei gano te mala ghamu na. Aonu, mae Jisas ne kilodi nogna mae fanomhore, ne cheke eghu ka mare, 2“Iara kokhoni nogudi fara naikno igre, naugna mare la auhi baluda tahati nabagna thilo narane, eghuteuna gognarona mare theo kaisei gano te mala ghamu na.3Eghuteuna jame te kuru teidi iara ka sugadire kate rofo eghu jare teu mare na, mare ginauna na tei fnuda farihotei nabrou, naugna keha naiknore namonodire thei brahu fara.”
4Nogna mae fanomho mae Jisas re ne cheke eghu ka mana, “Nu tahati gne theome namo ka kaisei namono. Aheva nate hata naba gano tahati te mala kafe faghamudi naikno te kmana igre?”
5Mae Jisas ne ghusna eghu ka mare, “Niha bret te au teu ka ghotilo na?”
Mare ne cheke eghu ka mana, “Fitui.”
6Aonu, mae Jisas ne cheke ka naiknore mala gnokro pari. Mana hata fitu bret re, ne cheke fakelidi ka God, eghuteuna mana piepike bret igre ne tusu lao ka nogna mae fanomhore. Eghuteuna mana ne cheke ka mare mala tufa ganore ka naiknore. 7Mare jaola au keha sasa ikodi. Mae Jisas ne cheke fakelidi ka God, ne tusu lao ka nogna mae fanomhore mala tufa mare ka naiknore. 8Mare kafe ghamu ne boho. Aonu mae fanomhore ne fafofodu fitu khara’o ka vido gano teke salaꞌui ka naiknore. 9Fati thogha mae teke au jare ka narane tuana. Ke leghugna igne mae Jisas ne chekedi naiknore mala ke pulo ka namonodire. 10Aonu, mae Jisas saghe ka mola baludi nogna mae fanomhore ne tei ka nohi Dalmanuta.
Mae Farasire ne toreni mae Jisas mala eni kaisei kofubobhoi
11Keha mae Farasire mei ka mae Jisas ne toutonu balugna mana, naugna mare magnahaghei te saosagroni mana. Aonu mare toreni mana mala eni kaisei fagaglana mala laseni mana teke mei funugna kligna ka God na. 12Mae Jisas ne phanga fabiꞌo ne cheke eghu, “Naugna unha si ghotilo te magnahaghei fagaglana gnea? Nu te chekeni iara ka ghotilo na, iara ginauna na theome eni kaisei fagaglana mala filoni ghotilo.”13Mae Jisas jifla kokodi mae Farasire, ne saghe ka mola na neke kasa ka keha phile kholo na.
Mae Jisas theome magnahaghedi nodi farirhiu mae biꞌodi mae Jiure
14Ka narane tuana mae fanomhore ne ghatho iho ne theome hata naba gano, kaisei bret ngala te hata mare baludi ka mola na. 15Mae Jisas ne kulu cheke faheta eghu ranghidi nogna mae fanomhore, “Fiofilo ghami ghotilo ia ka nodi isi hatimare mae Farasi nei nogna isi mae King Herod ana eghu.”
16Hatimare ne nomhini cheke mana igne ne cheke eghu fari thedi, “Mana chekeni igne naugna tahati ne theome hata keha bret.”
17Mae Jisas ne laseni unha te ghathoni mare na ne cheke eghu ka mare, “Naugna unha site nanga nomi fara ghotilo gnea, ba te theome hata gano gne? Ba theome filoni nei laseni eghu ngala si ghotilo gnea? Ba theome glolau ngala ka nagnafami ghotilo re signea?18Ghotilo au tathami, nu ghotilo theome raꞌe filoni. Ghotilo au khulimi nu ghotilo theome raꞌe nomhini. Ghathoni ghotilo teke eni iara tifa ia, kate ke theome naba gano ia?19Ghathoni ka narane teke faꞌimadi iara glima thogha naikno ra? Niha khara’o teke fafofodu ghotilo ka vido gano teke salaꞌui ra?”
Mare ne cheke eghu ka mana, “Nabotho phei khara’o.”
20Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Ka narane teke faꞌimadi iara fati thogha naikno ka fitu bret ra, ghathodi niha khara’o teke fafofodu ghotilo ka vido gano teke salaꞌui ra?”
Mare ne cheke cheke eghu ka mana, “Fitu khara’o.”
21Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Ghotilo ghathodi glepo teke edi iara igre, nu ghotilo theome lasedi kolho eghu?”
Mae Jisas ne fakelini tathagna kaisei mae gna Betsaeda
22Kate mei thoke mare ka namono Betsaeda na, keha naiknore hata ne mei kaisei mae te dofu ka mae Jisas, ne toreni mana mala haboni mala fakelini mae te dofu na. 23Mae Jisas ne loku ka khamegna mae te dofu na, ne tathalei ne tei ke kosigna namono na. Aonu mana ne kmisu ka tathagna mae te dofu na. Mana ne habo lao ka mae te dofu na ne cheke eghu ka mana, “Ba, iagho tangomana teke fifilo gognaro na?”
24Mana filo haghe ne cheke eghu, “Uve! Iara filodi naiknore, nu mare jateula gaju te nonolo tafri teura eghu.”
25Mae Jisas neke fapea habo laoi ka tathagna mana re. Aonu gognarona mana feferha fabiꞌo tathagnare neke fifilo fakeli, neke filo glanidi gobigna lepore. 26Mae Jisas ne cheke faheta eghu ka mana, “Doglo ke pulo ka sugamu na, nu iagho thosei ke pulo lamna namono ke toutonu ka naiknore teke fakarhi nigho iara na eghu.”
Mae Pita ne cheke thakleni mae Jisas na mae Kraes
27Mae Jisas baludi nogna mae fanomhore jifla ne tei ka namono te au faligohoni namono biꞌo Sisaria Filipae. Kate tei mare kau nabrou na, mae Jisas ne ghusna eghu ka mare, “Ba, naiknore ne mae ihei eghu ghau iara?”
28Mare ne cheke eghu ka mana, “Keha naiknore te chekei na, iagho mae Jone Apublahi, keha naiknore te chekei na, iagho mae profet Elija, eghuteuna keha naiknore te chekei na iagho kaisei mae profet ka mae tifa ra.”
29Aonu mae Jisas ne ghusna eghu ka mare, “Nu ghotilo ba? Mae ihei eghu ghau iara ghotilo?”
Mae Pita ne cheke eghu ka mana, “Iagho mae Kraes.”
30Mae Jisas ne cheke faheta ka mare, “Thosei cheke eigu iara ka ihei nga.”
Mae Jisas ne kulu cheke ka mare u glehegna na
31Aonu mae Jisas ne funu farirhiudi nogna mae fanomhore ne cheke eghu ka mare, “Iara mae teke mei funu ka God na, mare ginauna na para ghau fara iara. Ginauna hatimare mae pris ulu, nei hatimare mae velepuhigna vetula nogna mae Moses, nei mae biꞌodi hatimare mae Jiu langau eghu na tirodi ghau iara. Mare ginauna na eꞌei puhi mala falehe ghau iara. Nu ka fatilo narane na God nake fakarha fapulo ghau iara kau glehe.” 32Unha te chekeni mae Jisas na ne thono glola fara ka mare. Aonu mae Pita ne hata fadeleini mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Thosei eni iagho nafnata cheke tuana!”
33Mae Jisas ne figri lao ka nogna mae fanomhore ne cheke eghu ka mae Pita, “Iagho mae Satan, tei nou! Iara kilo nigho iagho mae Satan naugna iagho magnahaghei fanagra ghau iara te mala eni unha te magnahagheni God na. Unha te chekeni iagho igne theome mei funu ka God, nu nogna gaoghatho naikno kolho.”
Mae ihei te magnahaghei mei ke leghugna mae Jisas
34Ke leghugna igne mae Jisas ne kilodi naiknore baludi nogna mae fanomhore ne cheke eghu ka mare, “Mae ihei te magnahaghei mei ke leghugu iara na, mana thosei ghathoni kolho thegna, nu mana sasaꞌa leghu ghau iara mala lehe ka gaju fafatha.35Naugna ihei te magnahaghei tathaji nakarhagna thegna na, mana ginauna na jojokei thofno nakarhagna na. Nu ihei te lisa lao nakarhagna na malagu iara nei Nonomho te Keli gne teuna, mana ginauna na hatini karha na.36Jame kaisei naikno snori nogna fara ka gobigna lepo gna nauthoglu igne, eghuteuna nakarha na jifla kokoni mana, ba, glepo tuare na toghoni mana? Theo fara!37Theo kaisei glepo naba te mala tusu lao mana teke mala foli fapulo nakarhagna na.38Eghume iheire te tirodi ghau iara nei tirodini chekegu iara na ke uludi naikno te diꞌa kau nauthoglu igne, iara ginauna na tirogudi naikno te tirodi ghau iara tuare ka narane na teke pulo mei iara balu nogna nolaghi biꞌo mae Mama nei balu engel te blahi.”
91Aonu, mae Jisas ne cheke eghu ka naiknore, “Tutuani fara te chekeni iara ka ghotilo na, keha naikno ka ghotilo te au teu balugu iara gognaro igre ame lehe nga teuna mare ginauna na filoni God te funei frunidi nogna naiknore balu nolaghi te biꞌo.”
U thinigna mae Jisas na ne siasigla
2Ke leghu namno narane mae Jisas ne hata balugna mae Pita, mae Jemes nei mae Jone, ne haghe ka thogele na. Mare au neu thedi jare. Kate filo lao thilomare na thinigna mae Jisas na ne tughu. 3Eghuteuna nogna pohe mana re ne thono vegha fara. Theo kaisei naikno ka nauthoglu igne te titihi nogna pohere te famane vegha jateula igne teuna. 4Thilomare ne filo laodi mae Elija ghe mae Moses facheke neu balugna mae Jisas.
5Mae Pita ne cheke eghu ka mae Jisas, “Velepuhi, thono keli fara te au tahati agne na. Ghetilo na hohoro thilo grorofe agne, kaisei malamu iagho, kaisei malagna mae Moses, nei kaisei malagna mae Elija.” 6Mana theome laseni kaisei unhanga te mala chekeni na, naugna thilomare ne mhaghu nodi fara.
7Ka vido tuana kaisei gromno ne mei toku tafrudi mare. Eghuteuna thilomare ne nomhini God te cheke eghu mei funugna kau gromno na, “Igne thofno mae Thugu iara na. Iara namhani fara mana. Ghotilo fanomho fakeli ka unha te chekedi mana re!”
8Thilomare ghosei ne filo faligoho ne theome filoni kaisei naikno te au teu baludi thilomare nu thegna mae Jisas kolho.
9Kate soru mare ka thogele na, mae Jisas ne cheke faheta eghu ka thilo mae fanomhore, “Glepo te filoni ghotilo ka thogele na igne, thosei toutonuni ka iheinga ghilei thokeni narane iara mae teke mei funu ka God nake karha fapulo ka glehe. Aonu, ame toutonuni nga ghotilo eghu.” 10Thilomare na leghudi unha te chekeni mae Jisas na ne theome cheke ka keha naiknore eigna unha teke filoni thilomare na. Nu fari thedi na thilomare ne chekeni nei ghuaghusnani neu gaoghathogna mae Jisas eigna kegra fapulo na.
11Aonu, thilomare ne ghusna eghu ka mae Jisas, “Naugna unha si te chekeni mae velepuhigna vetula nogna mae Moses gre mae Elija na mala kulu mei teu na ia?”
12Mae Jisas ne cheke eghu ka thilomare, “Tutuani fara, mae Elija gne mala kulu mei mala kulu tarabanau gobigna lepore. Naugna unha si grioriso te blahi gne te chekeni na mae teke mei funu ka God gne ginauna mare na parani nei filo fadiꞌani eghu teu gnea?13Tutuani fara, te chekeni iara ka ghotilo na. Mae Elija gne la meihi, eghuteuna naiknore na edi kmana glepo te diꞌa ranghini mana leghudi nodi puhi thedire, jateula ngau te chekeni teu kau grioriso te blahi te mala eni ka mana na.”
Mae Jisas ne fakelini kaisei mae sua nalhaꞌu
14Kate ke pulo mei mae Jisas baludi thilo mae fanomhore, mare ne filodi kmana naikno ne mei khapru faligohodi keha mae fanomhore. Keha mae velepuhigna vetula nogna mae Moses te au teu jare re ne fari fapholai baludi mae fanomhore. 15Nu kate filoni mae Jisas na naiknore ne rhana nodi fara ne chari ne mei ne ludeni mana.
16Mae Jisas ne ghusna eghu ka mare, “Unha site fari fapholai ghotilo gnea?”
17Kaisei mae ka nakhapru na ne cheke eghu ka mana, “Velepuhi, iara gne hata mei mae thugu nalhaꞌu na ka iagho. Naugna kaisei naitu au ka mana. Eghuteuna naitu tuana ne fofotho foflogna mana na ne iho cheke. 18Naitu na mei faheta ka mana eghuteuna khoko soruni mana pari ka glose na. Mae thugu iara na soru khuokucho ka foflogna na balu fakroekroe khe’i nei maku fara thinigna na eghu. Iara neke toredi nou mae fanomho iagho gre mala brueni naitu na, nu mare ne theome tangomana kolho te eni na neku!”
19Mae Jisas ne cheke eghu, “Tore, ghotilo naikno gre theome fatutuani ni God kolho! Niha fata au fabrahu iara balumi ghotilo sia? Iara hongo ghau fara ka ghotilo! Hata mei ka iara agne mae sitei na!”
20Mae fanomhore hata ne mei mae sitei na ka mae Jisas. Kate filoni mae Jisas na, naitu na ne koko soruni mae sitei na pari ne raraja ne pili tafri pari. Kmana khuokucho ne jifla mei ka foflogna na.
21Mae Jisas ne ghusna eghu ka mae kmagna na, “Niha teke funu thokeni mana u khabru igne?”
Mae kmagna na ne cheke eghu ka mana, “Funu sua gna mei ngala. 22Nu kmana fata na naitu gne koko soruni mana ke lamna khaꞌaghi, nei ke lamna khoꞌu eghu, mala lehe mana. Jame te tangomana iagho na, kokhoni ghami nei togho ghami eghu.”
23Mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Uve, te toreni iagho ka iara na, glahula me tangomana iara te togho nigho na. Te chekeni iara ka iagho na. Mae ihei te fatutuani ni God na, gobigna lepore tangomana ngala ka mana.”
24Kmagna mae sitei na ne eha eghu fabiꞌo, “Uve, iara fatutuani nu theome naba kolho eghu. Togho ghau mala biꞌo iara nogu fatutuani na!”
25Mae Jisas ne filodi naiknore ne kafe thugha mei jare mala filoni unha te eni mae Jisas na. Aonu mae Jisas ne cheke eghu ka naitu na, “Iagho naitu te fameglini nei faꞌiho chekeni teu mae sitei igne, jifla mei ka mana. Eghuteuna, thosei ke ruma ka mana eghu!”
26Naitu na eha fabiꞌo neke koko soruni mae sitei na pari ne jifla mei ka mana. Mae sitei na ne jateula tela lehehira neu ne theome kaplo. Eghuteuna kmana naikno ne cheke eghu, “Mana la lehehi!” 27Nu mae Jisas ne loku ka khamegna mae sitei na ne fakegra hagheni mana neke keli fapulo.
28Kate tei ruma mae Jisas ka suga na, nogna mae fanomho mana re mei ne ghusna eghu ka mana, “Naugna unha site theome tangomana ghami ghehati te brueni naitu ignea?”
29Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Nafnata igne theome tangomana ka unhanga signea, nu ka tharai ngala te tangomana bruedi naiture.”
Mae Jisas ne fapea chekeni eigna u glehegna na
30Mae Jisas nei nogna mae fanomhore jifla jare ne tei sala’u fei Galili. Mae Jisas theome magnahagheni kaisei naikno te laseni aheva te au teu mana na. 31Naugna mana neke farirhiudi nogna mae fanomhore ne cheke eghu ka mare, “Iara mae teke mei funu ka God gne ginauna mare na snakre lao ghau iara ka khamedi naiknore mala falehe ghau iara. Nu ka fatilo narane na iara ginauna nake kegra fapulo kau karha.”32Neubane cheke eghu ngau mana ranghidi, mare theome lasedi ngala gaoghathodi unha te chekedi mana igre. Eghuteuna mare ne mhaghu ne theome ghusnani mana.
Mae ihei gne te mae biꞌo lahu na?
33Mae Jisas nei nogna mae fanomhore mei ne posa Kapanam. Kate au teu mare ka suga na, mae Jisas ne ghusna eghu ka nogna mae fanomhore, “Unha si teke fapoapholani ghotilo ka nabrou ia?”34Mare ne theome cheke tughu ka mana, naugna ka nabrou na mare neke fapholai neke mei fari thedi eigna mae ihei gne nate mae biꞌo ka mare na.
35Aonu, mae Jisas gnokro soru ne kilodi nabotho phei mae fanomhore ne cheke eghu ranghidi, “Jame kaisei mae ka ghotilo magnahaghei mae biꞌo, mana na lisei soruni thegna pari lahu mala mae nomi naikno gloku ghotilo hui.”
36Mana hata kaisei sua ne fakekegra ke uludi mare. Aonu mana ne habo lao khamegnare ka sua na ne cheke eghu ka mare, 37“Ihei te toghoni kaisei sua jateula sua igne teu ka nanghagu iara na, mana togho ghau la iara. Eghuteuna ihei te togho ghau iara na, mana theome togho ghau iara kolho nu togho nila mae teke kuru mei ghau iara na.”
Mae te keli ranghi ghita tahati na, mana noda tahati
38Mae Jone ne cheke eghu ka mae Jisas, “Velepuhi, ghehati neke filoni kaisei mae te brue naitu ka nanghamu iagho na. Ghehati chekeni mana mala thosei eni tuana naugna mana theome au ka noda tothoghei tahati gne.”
39Aonu mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Ghotilo thosei lhotini mana. Mae ihei te eni kofubobhoi ka nanghagu iara na, mana jaola theome tangomana te cheke fadiꞌa ghau iara na.40Ihei te theome eni puhi diꞌa ranghi ghita tahati na, mana mae kherada tahati.41Tutuani fara te chekeni iara ka ghotilo na, ihei te tufa kaisei kapu khoꞌu ka ghotilo naugna ghotilo te nogu mae gloku iara na, God ginauna na tabani mana.”
Ihei te batu fadiꞌani nogna fatutuani naikno na
42“Ihei te batu fadiꞌani nogna fatutuani kaisei sua ikoi ka igre te mala theome fatutuani ghau iara na, naikno tuana nabagna te haru kaisei thina biꞌo ka graragna na mala faknoknoho ka nhorora gno. Tutuani, jame te eghu mana na, puhi igne ke keli fara uluni God te parani mana ginauna naugna mana neke batu fadiꞌani sua ikoi tuana. 43Eghuteuna jame khamemu iagho na batu fadiꞌa nigho ka nakhibo, kusu koko. Te keli na te kaisei khame kolho te hata iagho karha fei tifa na. Naugna theome keli te kafe au teu phei khamemure te tei iagho Gehena ka namono mala au papara na, aheva khaꞌaghi te theo ka lehegna.44Jare Gehena na siosilodire theome lehe, nei khaꞌaghi gna na theome lehe. 45Eghuteuna jame ghahemu iagho na batu fadiꞌa nigho ka nakhibo, kusu koko! Te keli na te kaisei ghahe kolho te hata iagho karha fei tifa na. Naugna theome keli te kafe au teu phei ghahemure te tei iagho Gehena na.46Jare Gehena na siosilodire theome lehe, nei khaꞌaghi gna na theome lehe.47Eghuteuna jame tathamu iagho na batu fadiꞌa nigho ka nakhibo, hata koko! Te keli na te kaisei tatha kolho te ruma iagho ka vido aheva God te funei frunidi fabrahu nogna naiknore. Theome keli te kafe au teu phei tathamure te tei iagho Gehena na.48Jare Gehena na siosilodire theome lehe, nei khaꞌaghi gna na theome lehe.49Tutuani, God farirhiudi nogna naiknore ka puhigna naꞌau papara ka nauthoglu igne. Nu iheire te tirodini mana na, God ginauna paradi mare ka khaꞌaghi te theo ka huigna.
50“Tahi na kaisei glepo keli fara. Naiknore tofa lao tahi ka ghedi ganore mala theome diꞌa ginauna. Nu te khoko grahagna na, na theo hila kaisei nafugna. Eghume ghotilo mala jateula tahi eghu mala keli fabrahu nakarhamire, eghuteuna au ka pharikeli farihoteimi themi.”
10Mae Jisas ne farirhiu eigna tholaghi pedo
1Ke leghugna igne, mae Jisas jifla jare ne tei ka nohi Judia eghuteuna ke kasa ke maghati Kho’u Jordan. Aonu, kmana naikno fara ne mei ka mana jare. Eghuteuna mana jateula nafnata puhi te edi thegna ra neu ne funu farirhiudi naiknore.
2Aonu, keha mae Farasi ne mei funu saosagroni mana. Mare ne cheke eghu ka mana, “Ba, snakreni ka noda vetula tahati na si mae te mala koko khetogna na ia?”
3Mae Jisas neke ghusna eghu fapulo ka mare, “Unha vetula si teke tusu ari mae Moses ka ghotilo tifa na ia?”
4Mare ne cheke eghu ka mana, “Mae Moses tangomana te snakreni mae nalhaꞌu na te koko khetogna na jame te kulu rioriso mana kaisei vido pepa te mala koko khetogna na.”
5Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Mae Moses neke rioriso vetula igne malami ghotilo kolho, naugna thono ninhigrana fara te mala farirhiu ghami ghotilo na. 6Nu funu ka vuvuha na, God neke edi repa nalhaꞌu ghe gaꞌase.7-8Tutuani, God neke cheke eghu ka grioriso te blahi, ‘Naugna igne, mae nalhaꞌu na mala jifla kokodi idogna kmagnare mala au fodu balugna khetogna na, repa phei naiknore mala kaisei thini ngala.’10:7-8 Jen 2:24.Eghume repa theome mala phei naikno, nu mala kaisei ngala.9Thono blahi fara kaisei naikno te fotadi repa teke salo fodudihi God re.”
10Aonu, ka teke pulo mare ka suga na mae fanomhore ne ghusnani mae Jisas eigna glepo igne. 11Mana ne cheke eghu ka mare, “Mae ihei te koko khetogna na, eghuteuna ke tolaghi ka keha gaꞌasei teuna, mana khale ka tholaghi pedo.12Jateula tuana eghu gaꞌase te koko khetogna na, eghuteuna ke tolaghi naꞌa ka keha nalhaꞌui teuna. Naꞌa jaola khale ka tolaghi pedo.”
Mae Jisas ne fablahidi goro suare
13Keha naiknore hata ne mei goro suare ka mae Jisas mala fablahidi mana. Nu nogna mae fanomho mana re ne cheke ka naiknore mala thosei hata mei suare ka mana. 14Kate filoni mae Jisas igne, mana ne diꞌatagna fara ka mae fanomhore, ne cheke eghu ka mare, “Snakre meidi goro suare ka iara. Thosei lhotidi, naugna naikno te funei frunidi God re jateula sua igre eghu.15Tutuani fara, te chekeni iara ka ghotilo na. Mae ihei te theome magnahaghei jateula sua igne teu te mei ka God na, mana ginauna na theome nabagna te au farihoteidi naikno God te funei frunidire.”16Aonu mae Jisas ne salofodu goro suare rhegnai ne fablahidi.
Farirhiu eigna dedei
17Kate jifla te tei mae Jisas na, kaisei mae dedei chari ne mei tuturupuku ke ulugna mana ne cheke eghu, “Mae velepuhi te keli, unha nate eni iara te mala hatini nakarha fei tifa na?”
18Mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Ghema, naugna unha site chekeni iagho ne mae keli iara teu gnea? Kaisei thegna God ngala site keli naia, theo hei nga.19Uve, iagho la lasedihi vetulara, ‘Thosei tolaghi pedo. Thosei falehe naikno. Thosei blau. Thosei chaghi eigna kaisei mae kau fate. Thosei chaghi mala blau. Ghatho tahudi idomu kmamure.’ ” 10:19 Eks 20:12-16; Diu 5:16-20.
20Mana ne cheke eghu ka mae Jisas, “Velepuhi, vetula igre iara leghudi mei ngala funu mae majaghani gu.”
21Mae Jisas filo tutu ka mana balu namha ne cheke eghu, “Nu kaisei glepo na iagho theome eni ngau. Iagho tei fofoli fateo nou gobigna lepo are mala hata sileni tufa ka naikno te kumare. Te eghu iagho na, iagho ginauna au nou dedei keli fara te au teu kligna. Aonu iagho tangomana te mei te leghu ghau iara na.”
22Kate nomhini cheke igne, mana ne tei kokoni mae Jisas. Mana diꞌanagnafa naugna mana au nogna kmana glepo fara.
23Aonu, mae Jisas ne filo lao ka nogna mae fanomhore ne cheke eghu, “Ninhigrana ka naikno te kmana nodi dedeire te au ke baludi naikno God te funei frunidire!”
24Mae fanomhore ne jaglo nodi fara ka nogna cheke mana igre. Nu mana ne cheke eghu ka mare, “Tore, kheraguro, thono ninhigrana fara ranghini kaisei naikno te au baludi naikno God te funei frunidire.25Uve, glepo biꞌo te kiloi kamel na, theome tangomana te ruma ka khoragna nili te ikoi na. Nu ke ninhigragna tuanai ranghini naikno te thono dedei fara na te ruma ka nogna naikno God te funei frunidire.”
26Mae fanomhore nomhini nafnata cheke te edi mana igre ne thofno jaglo nodi ne faꞌihodi fara. Aonu mare ne cheke eghu fari thedi, “Tore! Te eghu na, mae ihei ngala si nate hatani thofno karha na ia?”
27Aonu, mae Jisas ne filo tutu ka mare, ne cheke eghu, “Tutuani fara, ka naikno na thono ninhigrana fara, nu ka God na theome ninhigrana eghu, naugna mana tangomanani te edi gobigna lepore.”
28Mae Pita kegra haghe ne cheke eghu ka mana, “Filo sagho, ghehati gne jifla kokodi nomi gobigna lepore mala leghu nigho iagho.”
29Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Uve, tutuani fara te chekeni iara ka ghotilo na. Ihei te jifla kokoni sugagna, ba tahigna ba greghagna ba idogna ba kmagna ba thugna ba nogna vido glose na malagu iara nei Nonomho te Keli gne teuna,30mana ginauna na tangomana te thokei kaisei gobi fata ghilei sala’udi gobigna lepo teke jifla kokodi mana re. Ka nauthoglu igne na mana au nogna suga nei tahigna nei greghagna nei idogna nei thugna nei nogna vido glose, eghuteuna mare jaola ginauna na paraniu mana. Nu kau nogna nauthoglu majaghani God nate mei nathuꞌu nauriha na mana na hatini karha fei tifa na.31Eghuteuna kmana naikno te au ului gognaro gre, mare ginauna nake au leghui. Eghuteuna kmana naikno te au leghui gognaro gre mare ginauna nake au ului.”
Mae Jisas ne fatilo cheke eigna u glehegna na
32Ka nabrou te haghe mare Jerusalem na, mae Jisas ne kulu tei ke uludi mae fanomhore. Hatimare ne thono jaglo nodi fara ka mana, eghuteuna naikno te leghuni mana re ne mhaghu nodi la. Aonu mae Jisas neke hata fadelei nabotho phei nogna mae fanomhore ne funu cheke ranghidi unha nate eni ka mana ginauna. 33Mana ne cheke eghu ka mare, “Famane fanomho fakeli ghotilo ia. Tahati na haghe Jerusalem, eghuteuna ka namono tuana mare ginauna na snakre lao ghau iara mae teke mei funu ka God gne ka khamedi hatimare mae pris ulu nei hatimare mae velepuhigna vetula nogna mae Moses. Mare ginauna fate falehe ghau iara. Eghuteuna mare ginauna snakre lao ghau iara ka khamedi hatimare mae te theome Jiure.34Naikno tuare ginauna maꞌe ghau, kmisu ghau, puri ghau ka phukri nei falehe ghau eghu iara. Eghuteuna ka fatilo narane na iara nake karha fapulo.”
Nodi thore mae Jemes ghe mae Jone
35Mae Jemes ghe mae Jone phei thugna mae Sebedi, phiamare mei ka mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Velepuhi, ghepa magnahaghe nigho te eni ranghi ghami kaisei glepo te toreni ghepa gne.”
36Aonu, mae Jisas ne cheke eghu ka phiamare, “Unha te magnahagheni ghopa te mala eni iara ranghi ghami na?”
37Phiamare ne cheke eghu ka mana, “Ghepa magnahaghei te gnokro ka sape nafnakno rhemu iagho, kaisei fei nhetamu nei kehana fei mairimu eghu kate au iagho balu siasigla ka nogna nolaghi biꞌo God na.”
38Mae Jisas ne cheke eghu ka phiamare, “Glepo te toreni ghopa ka iara igne, ghopa theome laseniu gaoghathogna na. Ba, ghopa tangomana te au papara ka nafnata nate au papara iara igne?”
39Phiamare ne cheke eghu ka mae Jisas, “Uve, ghepa tangomana.”
Mae Jisas ne cheke eghu ka phiamare, “Tutuani fara, ghopa ginauna au papara jateula nafnata na au papara nate eni iara gne eghu.40Nu te mala gnokro fei nhetagu nei mairigu teuna theome nogu gloku iara te mala snakreni ka ihei na. God ginauna na tusu lao vido tuare ka naikno teke kulu vavahi mana thegna re.”
41Keha nabotho mae fanomhore nomhini igne ne diꞌa tadi fara ka mae Jemes ghe mae Jone. 42Aonu, mae Jisas ne kafe kilo fodudi mare ne cheke eghu, “Ghotilo lasedi nodi funei naikno te theome mae Jiu gre mare magnahaghei te falalase nodi nolaghi na ke klignagna nodi mavitu na. Eghuteuna nodi mae baubature magnahaghei te kafe falalase nodi nolaghi ra.43Nu ghotilo thosei jateula tuana eghu fari hoteimi themi. Mae ihei te magnahaghei mae biꞌo ka ghotilo na, mana mala jateula mae gloku eghu ka ghotilo.44Mae ihei te magnahaghei mae kligna lahu ka ghotilo na, mana mala jateula kaisei mae sneka eghu ka ghotilo gnafa.45Jateula tuana eghu iara mae teke mei funu ka God, iara theome mei mala loku ranghi ghau naiknore neku. Nu iara gne mei mala loku ranghidi mare nei snakre ghau thegu mala lehe mala folidi nakhibodi naikno te kmanare.”
Mae Jisas ne fakelini tathagna mae Batimeas na
46Mae Jisas nei nogna mae fanomhore eghu ne mei posa Jeriko. Kate jifla mare jare na, kmana naikno langau ne tei baludi mare. Aonu, kaisei mae te dofu, nanghagna na mae Batimeas, thugna mae Timeas. Mana gnokro koba rhegna nabrou na mala tore sileni ka naiknore. 47Aonu kate nomhini mana thoutonu gna mae Jisas gna Nasaret te mei ka nabrou tuana na, mana ne funu eha eghu fabiꞌo, “Jisas! Vikegna mae King Devet! Kokhoni ghau iara!”
48Kmana naikno mare ne cheke faheta ka mana mala megei. Mana ne tirogna fanomho ka mare ne eha eghu fabiꞌo fara, “Vikegna mae King Devet, kokhoni ghau iara!”
49Mae Jisas kegra snoto ne cheke eghu ka mare, “Kilo meini si ghotilo.”
Mare tei ne cheke eghu ka mae te dofu na, “Thosei nanga nou sagho ghema, kegra haghe, mae Jisas ne kilo nigho iagho.” 50Mae te dofu na ghosei ne kegra haghe ne koko soru nogna pohe brahu na, ne mei ka mae Jisas.
51Mae Jisas ne ghusna eghu ka mana, “Unha te magnahagheni iagho te mala eni iara ranghi nigho na?”
Mae te dofu na ne cheke eghu ka mana, “Velepuhi, iara magnahaghei teke fifilo fapulo.”
52Aonu, mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Keliu ngala, tei sagho, naugna nou fatutuani iagho na teke fakeli nigho na.” Ka vido tuana mana ghosei ne fifilo fakeli ne tei ke leghugna mae Jisas ka nabrou na.
11Mae Jisas ne haghe Jerusalem
(Mat 21:1-11; Luk 19:28-40; Jon 12:12-19)
1Kate mei te namo mare Jerusalem, mare mei ne filo fakasa ka phei namono Betifes ghe Betani te namo ka thogele te kiloi Thogele Gaju Olivi. Aonu, mae Jisas ne kurudi phei mae nogna mae fanomhore. 2Mana ne cheke eghu ka phiamare, “Tei ka namono te filo laoni ke ulu ana. Kate posa ka namono na, ghopa na filoni kaisei dongki reri au jare, theo kaisei naikno tifa teke saghe tagna na. Rurutha hata mei ka iara agne.3Jame kaisei mae ghusna eghu ka ghopa, ‘Naugna unha site rurutha ghopa tuana ia?’ cheke eghu ghopa, ‘Mae funei na ne magnahagheni, nu mana ginauna nake ghosei ke hata fapulou mei la agne.’ ”
4Aonu, phiamare tei ne filoni sua dongki te kegra teu ka nabrou na, reri teu mare rhegna grengathagna suga na. Kate rurutha teu phiamare phukri na, 5keha mae te kegra teu rhegna vido tuana ne ghusna eghu ka phiamare, “Sei, mala unha site rurutha ghopa sua dongki gnea?” 6Kate chekedi phiamare unha teke kulu chekedi mae Jisas re, mare snakredi phiamare neke pulo. 7Phiamare hata ne mei sua dongki igne ka mae Jisas. Phiamare ne nhaꞌa lao keha nodi pohere ka thagrugna dongki na mala saghe mae Jisas. 8Kmana naikno ne mei pakra langau nodi pohere ka nabrou na. Keha naiknore ne kato grege gaju te au tafri ka vido tuana ne mei pakra soru pari ka nabrou na. 9Aonu, naikno te tei ului nei iheire te mei ke leghugna mae Jisas teure ne eha eghu fabiꞌo,
“Hosanna!”
“God fablahini mana te mei ka nanghagna LORD!”
10“God fablahini mae igne, te mei King ranghi ghita jateula ngau mae ku’emi Devet!”
“Kilo fnaknoni God ka maloa kligna!”
11Mae Jisas thoke Jerusalem, ne tei ruma ka Sugablahi na. Eghuteuna mana ne filo tafri ka gobigna lepo te au lamna re. Mana theome au raugha nu neke tei Betani baludi nabotho phei nogna mae fanomhore naugna la namo romnohi.
Mae Jisas ne tibrini u gaju te kiloi u fig na
12Ka keha narane teke mei mare funudi Betani na, mae Jisas ne rofo. 13Aonu, mana ne filo teini kaisei gaju fig te au teu delei te thugru teu jare na. Mana tei ne filo, glahula au keha sisi tagna. Nu kate lao mana rhegnai na, mana theome filoni kaisei sisi khogla khaklagna kolho te thugru na, naugna theome thokeni ngau nogna narane te mala ure na. 14Mae Jisas ne cheke eghu ka gaju fig na, “Funu ka narane gognaro ao ghu te haghe na, theo kaisei naikno na teke ghamuni sisimu iagho na!” Mae fanomhore ne nomhini cheke mana igne.
Mae Jisas ne tei ruma ka Sugablahi na
(Mat 21:12-17; Luk 19:45-48; Jon 2:13-22)
15Kate posa mare Jerusalem, mae Jisas ne tei ruma ka glalabagna Sugablahi na ne filodi naikno te foifoli ka vido tuana. Aonu, mana brue fajifladi ne gnafa naikno te foifoli nei sabiri teu jare na. Mana fapogru nodi tevo mae te tutughu sileni te mala foli takis gna Sugablahi na, nei nodi mala gnokro mae te sabiri balhu te mala fafara. 16Eghuteuna mana theome snakredi la naiknore te hata kaisei glepo te sala’u ka glalabagna Sugablahi na. 17Ke leghugna igne mana ne farirhiudi naiknore ne cheke eghu, “Chekegna God kau grioriso te blahi na cheke eghu agne, ‘Sugagu iara na mare ginauna na kiloni suga tharai maladi naikno ka namono te gnafa ka nauthoglu igne.’11:17 Isa 56:7.Nu ghotilo ke eni suga igne mala porudi mae iheire te lase blau re!”11:17 Jer 17:11.
18Hatimare mae pris ulu nei hatimare mae velepuhigna vetula nogna mae Moses teure ne nomhini igne, ne funu hiro phoge mala faleheni mae Jisas. Nu mare theome raꞌe franeni mana, naugna kmana naikno na mare thono jaglo nodi fara ka nogna farirhiu mana re.
19Aonu, ka vido tela funu plulu hila naprai na, mae Jisas baludi nogna mae fanomhore ne jifla kokoni namono biꞌo na.
Eigna u fatutuani nei u tharai
20Hamerane ka keha narane na, mare neke mei sala’u ka nabrou tuana ne filoni gaju fig te lehe te posa ka glathigna na. 21Mae Pita neke ghathoni teke cheke mae Jisas na ne cheke eghu ka mana, “Velepuhi, filo sagho ka gaju fig teke tibrini iagho ia la lehe hila sia!”
22Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Fatutuani ni God ngala si ghotilo. 23Uve, tutuani fara, te chekeni iara ka ghotilo na. Jame kaisei mae ka ghotilo theome ghatho peapea nu fatutuani ni unha te chekeni na teuna, mana tangomana te cheke eghu ka thogele igne, ‘Kegra haghe tei krofu ka thongna gno.’ Glepo tuana ginauna na leghuni ngala unha te chekeni iagho na.24Eghume te chekeni iara ka ghotilo na, kate tarai ghotilo te tore eigna kaisei glepo na, ghotilo fatutuani jateula tela hatahi teu ka nomi fatutuani na, God ginauna na tangomana te tusu ari ka ghotilo na.25Eghuteuna kate tarai na, jame ghotilo diꞌatami ranghini kaisei naikno, ghotilo kulu hata fadelei ghu nakhibogna mae ihei teke diꞌa tamuni na eghu. Jame te eghu na, mae Kmami ghotilo te au kligna na ginauna hata fadelei nakhibomi ghotilo re.26Jame te theome hata fadelei ghotilo nakhibodi keha naiknore, mae Kmami ghotilo te au kligna na, mana ginauna na theome hata fadelei la nakhibomi ghotilo re.”
Gusna eigna nogna nolaghi mae Jisas
27Mae Jisas nei nogna mae fanomhore neke puloi Jerusalem. Kate nolo te tei mae Jisas ka Sugablahi na, mae pris ulu nei mae velepuhigna vetula nogna mae Moses nei keha mae biꞌo langau eghu re ne mei ka mana. 28Mare ne ghusna eghu ka mana, “Ghema, unha nafnata nolaghi site au ka iagho te edi glepo igrea? Mae ihei teke tusu ari nolaghi te mala edi iagho igre?”
29Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Iara ginauna na ghusna ghami ghotilo kaisei gusna, cheke tughu meini ka iara, eghuteuna iara ginauna na chekeni ka ghotilo unha nafnata nolaghi te au ka iara te edi iara glepo igre.30Ba, nolaghi teke faꞌapublahi naikno mae Jone ia neke mei funu ka God, ba funu ka naikno kolho? Chekeni ka iara.”
31Aonu, mare ne funu fapoaphola fari thedi ne cheke eghu, “Jame cheke eghu tahati na, ‘God ngala teke tusu lao nolaghi ka mae Jone na,’ mana ginauna cheke eghu ka tahati, ‘Jame teuna, naugna unha ne theome leghuni ghotilo unha teke chekeni mae Jone na?’ 32Eghuteuna tahati theome tangomana la te cheke eghu na, ‘Naikno kolho teke tusu lao nolaghi na ka mae Jone.’ ” Mare cheke eghu naugna mare ne mhaghudi naiknore eigna naiknore laseni mae Jone gne kaisei mae profet tutuani.
33Mare ne cheke eghu ka mana, “Ghehati theome laseni cheke tughugna na.”
Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Uve, iara na jaola theome chekeni ka ghotilo unha nafnata nolaghi te au ka iara te edi glepo igre.”
12U cheke nabadi naikno te diꞌa te loku ka kaisei nagare
1Ka narane tuana mae Jisas ne funu cheke ranghidi ka keha cheke naba. Mana ne cheke eghu, “Kaisei fata, kaisei mae khoto glose ne joꞌu kaisei nagare. Mana bara faligohoni nagare na nei dokha kaisei khora mala poji sisi grep mala eni waen. Aonu, mana babana kaisei suga ikoi kligna mala toetoe. Gnafa teuna, mana snakre lao nagare igne ka hatimare mae greireghi nagare mala loku. Aonu, mana jifla ne tei au ka keha namono delei fara. 2Kate thokeni ghanogna nagare na, mana ne kuru teini kaisei nogna mae gloku mala tei ka mae greireghi nagare gre mala hata keha ghegna sisi.3Nu mae greireghi nagare igre kegra haghe ne aknini mae gloku igne ne tirodi tusu lao kaisei grep ka mana neke kuru fapuloni kolho.4Ke leghugna igne mae funei na neke kuru teini keha nogna mae gloku na. Gognaro na mare ne faghorehoni mana ka pha’u na, eghuteuna goigoni ni mana.5Ke leghugna igne mae funei na neke kuru teini la kaisei nogna mae gloku, nu mare faleleheni kolho mana. Kmana nogna mae gloku mana re kafe eghudi ne gnafa ngala, kehare puphuri nei kehare falelehe.
6“Aonu mae funei na au kaisei mae ngala mala kuruni na. Tuana ngala thofno mae thugna te namhani fara mana na. Leghu lahu na mae funei na ne kuru teini mae thofno thugna na ka mare, ne cheke eghu, ‘Uve, mare ginauna ghatho tahuni mae thugu iara gne.’
7“Nu mae greireghi nagare igre ne cheke eghu fari thedi, ‘Igne thofno thugna mae khoto nagare ia. Mei ghotilo mala falehe nodani, mala ke khotogna theda u nagare igne!’ 8Aonu, mare ne lokini mae igne ne faleheni mana. Eghuteuna mare ne koko fajiflani mana ke kosigna nagare na.”
9Mae Jisas ne ghusna eghu ka mare, “Eghume, unha nate eni mae khotogna nagare na? Mana ginauna na tei ka nagare na mala falehedi mae greireghi nagare igre. Aonu mana ginauna na snakre lao nagare igne ka keha mae greireghi nagare delei ngau mala reireghi mare.10Ghotilo neke iu’ijunihi grioriso te blahi te cheke eghu ia:
“ ‘U thina teke tirodini mae iheire te horo suga na,
kela kegra haghe kaisei thina ulu fara ka suga na.
11Glepo igne LORD teke eni gna na,
thofno keli fara ka tahati filogna na.’ ” 12:11 Sam 118:22,23.
12Mae biꞌodi mae Jiu gre magnahagheni fara te lokini mae Jisas, naugna mare laseni cheke naba te eni mana igne chekedi kolho mare. Nu mare ne mhaghudi naiknore, aonu mare jifla kokoni mana ne tei nodi.
Gusna eigna foli takis
13Ke leghugna igne, mae biꞌodi mae Jiu gre ne kuru meidi keha mae Farasi nei keha mae te leghuni mae King Herod eghu, ne mei ka mae Jisas. Mare magnahaghei te saosagroni mae Jisas mala cheke fajafra mana. 14Aonu, mare mei ne ghusna eghu ka mana, “Mae Velepuhi, ghehati lase nigho iagho kaisei mae te cheke koba kate tutuani. Iagho theome mhaghudi unha nafnata gaoghatho te edi naiknore eimu iagho na. Neubane mae biꞌo, iagho farirhiuni ngala unha te tutuani eigna God. Ba, keliu ngala te foli takis tahati ka mae Sisa na? Ba theo?” Mae Sisa gne mae king biꞌo gna Rom.
15Nu mae Jisas ne laseni unha mae igre te magnahaghei saosagro na. Mana ne cheke eghu ka mare, “Naugna unha site magnahaghei saosagro ghau iara ghotilo gnea? Hata mei sileni na mala filoni iara.” 16Mare ne tusu lao kaisei sileni ka mana, mana ne ghusna eghu ka mare, “Thotoghale gna nei nanghagna eghu mae ihei te filodi ghotilo ka sileni na igrea?”
Mare ne cheke eghu ka mana, “Mae Sisa.”
17Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Uve, tusu fapulo ka mae Sisa unha teke nogna mae Sisa na, eghuteuna ke tusu fapulo ka God unha teke nogna God na eghu.”
Kate nomhini mare cheke tughu mae Jisas igne, mare ne thono jaglo nodi fara ka mana.
Gusna eigna kegra fapulo
18Aonu, keha mae Sadiusi ne mei ka mae Jisas. Mae igre theome fatutuani ni karha fapulo na. Aonu mare ne ghusna eghu ka mana, 19“Ghema velepuhi, kaisei vetula teke risoni mae Moses malada tahati ia cheke eghu, ‘Jame kaisei gaꞌase lehe khetogna na, eghuteuna repa theo thudi, mae tahigna na nake tolaghi ka gaꞌase na mala ke au thugna mae tighagna teke lehe na.’ 20Uve, agne na au fitu mae thabusigna, mae teke karha ulu lahu na neke tolaghi nu lehe. Mana theo thugna. 21Aonu mae ke iko na neke tolaghi ka thau glehe kokoi na. Nu mana jaola ne lehe ne theo thugna. Jaola fatilo mae thabusigna na. 22Fitu mae thabusigna teke kafe tolaghi ka naꞌa igre ne kafe lehe. Theo kaisei mae ka mare te au thugna na. Leghu lahu, gaꞌase igne jaola ne lehe. 23Fitu mae thabusigna igre neke kafe tolaghi ka naꞌa. Ba, ginau ka narane karha fapulo na, na khetogna mae ihei si naꞌa gnea?”
24Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Tore, thono jafra fara si ghotilo gne! Naugna unha? Naugna ghotilo theome laseni grioriso te blahi na, nei theome lase nila nogna nolaghi God na eghu.25Kau narane karha fapulo na mae nalhaꞌu nei gaꞌase teu gre ginauna jateula engel di kligna eghu na theome tolaghi.26Tutuani fara ghotilo la iu’ijunihi unha God teke chekeni eigna naikno te karha fapulo ia. Ka buka teke rioriso mae Moses eigna te gnubra kaisei gaju ikoi na ia, God neke cheke eghu ka mae Moses, ‘Iara nogna God mae Ebraham, nogna God mae Isak nei nogna God mae Jekop.’27Eghume, neuba naikno igre neke lehehi tifa, God neke chekeni ka mae Moses na mare karhau ngala. Naugna jame theome karha mare na, God jame theome neke chekeni te ‘Iara nogna God mae Ebraham, nogna God mae Isak, nei nogna God mae Jekop.’12:27 Eks 3:6.Tutuani, God igne theome nodi God naikno te lehera, nu nodi God naikno te karha kolho. Eghume ghotilo mae Sadiusi gre thono jafra fara.”
Eigna u vetula te biꞌo lahu
28Kaisei mae velepuhigna vetula nogna mae Moses ne mei ka mae Jisas. Mana ne nomhini te famane cheke tughu fadoglo mae Jisas ka nodi gusna mae Sadiusi kate faphoaphola mana baludi mare. Aonu mana ne ghusna eghu ka mae Jisas, “Velepuhi, vetula aheva gne te biꞌo tulao ka nogna vetula mae Moses igre?”
29Mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Uve, vetula te biꞌo lahu na igne, ‘Ghotilo naiknomi Israel ra, ghotilo famane fanomho fakeli. LORD noda God na mana kaisei LORD kolho.30Namhani LORD nou God. Namhani mana ka nagnafamu fateo, nei ka gaoghathomu fateo, nei ka nanhetamu fateo, nei ka nou glalase fateo.’12:30 Diu 6:4,5.31Fapea vetula te biꞌo na igne, ‘Namhani kheramu fofodu na jateula iagho te namha nigho themu eghu.’12:31 Lev 19:18.Phei vetula igre ngala te thono ulu fara na.”
32Mae velepuhigna vetula nogna mae Moses igne ne cheke eghu ka mae Jisas, “Mae Velepuhi, thono doglo fara unha te chekedi iagho re. Kaisei God ngala te funei na, nu theo kaisei God te au na. 33Te keli na tahati namhani God ka nagnafada fateote’o, ka gaoghathoda fateote’o, ka nhetada fateote’o. Eghuteuna tahati namhadi kherada fofodu gre jateula theda eghu. Phei vetula igre ngala teke uludi te fafara tahati ka God ke kligna olta na.”
34Mae Jisas filoni mae igne thono lalase fara ne famane cheke tughu. Aonu mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Ghema, iagho gne namo fara te mala ruma baludi naikno God te funei frunidire.” Ke leghugna igne theo kaisei mae te franeni mae Jisas te ghusnani mana na.
Gusna eigna Mesia
35Kate farirhiu mae Jisas ke lamnagna Sugablahi na, mana ne ghusna eghu ka naiknore, “Naugna unha si mae velepuhigna vetula nogna mae Moses gre te chekeni mae Kraes na ginauna karha mei ka vikegna mae Devet teu ignea?36Nu mae Tharunga te Blahi na neke nhaꞌa lao gaoghatho ka mae King Devet neke cheke eghu:
“ ‘God ne cheke ranghini nogu mae funei iara na,
iagho gnokro agne fei nhetagu iara.
Naugna iara ginauna lisei soru nou naoka iagho re ke parigna nou nolaghi na.’12:36 Sam 110:1.
37Mae Devet thegna neke kiloni mae Mesia gne nogna mae funei thegna. Nu mae Mesia na jaola vikegna mae Devet. Faꞌunha me kafe tutuani eghu si phei glepo igrea?”
Naikno te nomhidi nogna cheke mae Jisas igre ne thono keli tadi fara.
Mae Jisas ne cheke faparidi puhidi mae velepuhigna vetula gre
38Ka narane te farirhiudi mae Jisas naiknore, mana ne cheke eghu, “Fiofilo ghami ghotilo ia ka mae velepuhidi vetula gre, glahula keli mare eghu ghotilo gaoghathomi na. Naugna mare magnahaghei te nolo tafri balu nodi phoko blahi ke uludi naiknore. Eghuteuna mare magnahaghedi naiknore te ghatho tahudi kate thafodi ka glalabare.39Mare tei ka suga tharai ba ka gaghamu biꞌo, mare magnahaghei te gnokro ka sape nafnakno koba.40Nu mare fakokhoanadi nei blaudi eghu koba nodi gobigna lepo goro naikno biꞌo te lehe khetodire. Eghuteuna mare tarai brahu koba mala ne mae blahi eghudi naiknore kolho. Filo si ghotilo, God ginauna paradi fara mae tuare!”
Mae Jisas ne keli tagna ka naikno biꞌo teke lehe khetogna na
41Mae Jisas ne gnokro rhegna tapera te mala salo sileni gna Sugablahi na. Mana filo neu ka naikno te mei lilisei sileni ka tapera na. Kmana naikno dedei mei ne lilisei kmana sileni fara. 42Aonu kaisei naikno biꞌo te kuma teke lehe khetogna na mei ne lilisei soru phei senti ka tapera na, jame nabagna kaisei senti ngala ka nodi sileni mae Rom.
43Mae Jisas ne kilodi nogna mae fanomhore ne cheke eghu ka mare, “Tutuani fara, te chekeni iara ka ghotilo na, naikno biꞌo te kuma igne koko sileni biꞌo fara ke tulaodi mae te dedei igrei.44Naugna mae te dedei igre au nodi kmana sileni. Mare tusu ranghini God kolho unha te salaꞌui na. Naikno biꞌo igne thono kuma fara, nu naꞌa koko fahui unha teke au ka naꞌa na eghu. Eghuteuna naꞌa magnahagheini fara sileni tuana malagna nakarhagna thegna na.”
13Mae Jisas ne cheke eigna u Sugablahi nate paꞌe mare na
1Kate jifla mae Jisas ka Sugablahi na, kaisei mae ka nogna mae fanomho mana re ne cheke eghu ka mana, “Velepuhi, filo sagho ka famane suga balu thina biꞌo ka Sugablahi na are!”
2Mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Filo sagho ka suga biꞌo are! Nu te chekeni iara ka iagho na, thina biꞌo are ginauna na phaꞌe soru thofa tafri. Eghuteuna ginauna na theo kaisei thina nate au teu ka teke au gna gognaro gne.”
Kmana puhi biꞌo fara ginauna mei
3Ke leghugna igne, mae Jisas ne gnokro neu ka Thogele Gaju Olivi, fei te kakhana Sugablahi na. Mana au sopa neu baludi mae Pita, mae Jemes, mae Jone, nei mae Aduru. Mare ne cheke eghu ka mana, 4“Ba, niha nau si thoke meidire glepo igrea? Unha fagaglana nate edi te mala laseni glepo igre la namo meihi teuna?”
5Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Fiofilo ghami, na eghunu mei chaghi ghami mare eghu.6Naugna kmana naikno ginauna na mei ka nanghagu iara, na cheke eghu ka ghotilo, ‘Iara ngala mae Kraes na!’ Eghuteuna kmana naikno ginauna na fatutuanidi mare.7Kate nomhidi ghotilo naogladi magra rhemi re, thosei nanga nomi fara. Glepo igre mala kulu thoke mei, nu narane leghu lahu na theome thoke mei au.8Naiknogna kaisei namono na ginauna na kegra haghe magra ka naiknogna keha namono na. Eghuteuna naiknogna kaisei nohi na ginauna na kegra haghe magra ka naiknogna keha nohi na, heva heva kau nauthoglu igne. Namono te kmana ka nauthoglu na igre ginauna nghali tongana ka nakheu biꞌo. Eghuteuna naiknogna nauthoglu igne ginauna theome naba ghedi gano te mala ghamu na. Glepo igre na jateula khabru ulu lahu te eni gaꞌase te namo fakarha sua majaghani ia eghu.
9“Fiofilo fakeli ghami ghotilo ia. Naugna naiknore ginauna na hata ghami ghotilo tei ka fate. Mare ginauna na puri ghami ghotilo ke lamna suga tharai. Mare ginauna na huhuru ghami ghotilo mala kegra ke uludi mae funei ba hatimare mae King. Mare ginauna na edi glepo igre ka ghotilo, naugna ghotilo ne leghu ghau iara. Eghuteuna ghotilo ginauna na toutonuni Nonomho te Keli na ka mare.10Nu ghotilo kulu toutonu Nonomho te Keli gne ka naikno te gnafare ame thokei mei nga narane leghu lahu na eghu.11Nu kate hata ghami mare te kegra ka fate na, thosei kulu nanga nomi eigna unha nate chekeni na. Chekeni kolho unha te tusu ari God ka ghotilo te mala chekeni ka narane tuana. Naugna theome ghotilo themi te mala cheke na, nu mae Tharunga te Blahi ginauna togho ghami ghotilo te mala cheke na.12Eghuteuna naiknore ginauna na snakre lao kheradi thedire ka mae naokare mala falelehe mare. Eghuteuna mae kmadire na eghu dila thudire, nei thudire na eghu dila kmadi nei idodi teure kau glehe.13Naikno te gnafa gre ginauna tirodi ghami ghotilo, naugna ghotilo ne nogu iara. Nu God ginauna na fakarhidi iheire te au famaku ka nodi fatutuani na ghilei thokeni narane nate gnafa gna naꞌau papara na.”
Unha glepo nate eni ka namono Jerusalem
14Mae Jisas ne cheke eghu, “Ghotilo ginauna filoniu kaisei glepo te diꞌa fara ginauna kegra ka vido aheva te theome nabagna te mala au na.” (Iagho mae ihei te iu’ijuni igne lase fakelini gaoghathogna na.) “Kau narane tuana naikno te au ka Provins Judia are na rikha tei mala poru ka thogele gro.15Ihei te au teu ka thagrugna nogna suga na, thosei soru pari mala tei hata fajifla kaisei glepo ka nogna suga na.16Ihei te au teu ka nagare na thosei ke pulo mala tei ke hata nogna pohe na.17Kau narane tuana kokhonidi fara goro gaꞌase te bukla, ba te au thudi te chuꞌu teu!18Nu ghotilo tarai mala theome kahi ghami glepo igre kau nhigra khoburu na.19Naugna puhi igne ginauna na biꞌo fara, ke uludi puhi teke edi tifa funu ka teke vuvuhagna God nauthoglu igne te posa gognaro gne. Eghuteuna ginauna na theo kaisei puhi jateula la igne teuna.20Jame theome hata kokohi God keha narane meuna, ginauna na theo kaisei naikno te karha na. Nu naugna God ne ghathodi naikno teke vavahi thegna igre ne hata kokohi keha narane.21Ka narane tuana, keha naikno jame cheke eghu ka ghotilo, ‘Filo, mae Kraes na igne!’ Ba, ‘Filo, mana na igno!’ Ghotilo thosei fatutuani di naikno tuare.22Naugna mae Kraes chaichaghi nei mae profet chaichaghi teure ginauna na thakle mei. Eghuteuna mare ginauna na eꞌei kmana fagaglana, nei kmana kofubobhoi mala fariuriu chaghidi naikno teke vavahi God. Nu theome tangomana te chaghidi.23Eghume fiofilo ghami eghu. Iara kulu chekedi ka ghotilo glepo igre gognaro na ame thoke mei nga reꞌe eghu!”
Ke pulo meigna mae teke mei funu ka God
24Mae Jisas ne cheke eghu, “Ke leghugna narane te mei puhi biꞌo igne,
“ ‘Naprai na ginauna romno soru.
Glaba na ginauna theome agha.
25Nathunure ginauna khoko soru funudi ka maloa na.
Aonu gobigna lepo te au ka maloa na are ginauna thugha tafri.’13:25 Isa 13:10; 34:4.
26“Ke leghugna igne, mare ginauna filo ghau iara te soru mei ke kligna grokho balu nolaghi nei nafnakno te biꞌo.27Iara ginauna kurudi nogu tothoghei engel mala tei ke maghati, nei ke mosu, nei ke raru, nei ke mata. Mare ginauna salo fodu naikno teke kulu vavahi God Mama heva heva kau nauthoglu igne.”
Hata gaoghatho kau gaju fig ia
28Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Famane fanomho fakeli ghotilo ia kau farirhiu te laseni tahati kau gaju te kilo fig ia. Kate funu kotu seke gregegnare nei ke fufusa majaghani khaklagnare teuna, ghotilo laseni hila finogha majaghani na la namohi.29Eghume jateula tuana teu te filodi ghotilo glepo te edi igre, ghotilo ginauna laseni meigu iara na la namohi.30Tutuani fara te chekeni iara ka ghotilo na! Gobigna lepo te gnafa igre ginauna thoke mei kate theome lehe nga teu naikno te karha teu gognaro gre.31Maloa ghe nauthoglu gre ginauna na hui kolho, nu chekegu iara na ginauna na theo ka huigna.”
Mae Jisas gne nake mei niha nau?
32“Tuani fara, theo kaisei naikno te raꞌe laseni narane mala ke pulo meigu iara na. Iara nei engel klignare eghu theome laseni la. Kaisei mae Mama thegna ngala te laseni na.33Eghume, fiofilo fakeli ghotilo ia, eghuteuna leuleghu fata na ghotilo tarabana fabrahu naugna ghotilo theome lasedi narane di glepo igre.34Ginauna na jateula kaisei mae funei tarabana te mala tei ka keha namono delei ia eghu. Ame tei kokoni nga nogna suga na teuna, mana ne lisa lao gobigna lepore ka khamedi nogna mae glokure mala reireghi mare. Mana ne tufa soasopagna gloku ranghidi mare. Kaisei mae mala reireghi grengatha mala fiofilo fakeli.35Jateula tuana eghu ghotilo ia mala fiofilo fakeli, naugna ghotilo theome laseni vido narane mala ke pulo meigna mae khoto suga na. Glahula mei fei grafi, ba fari hotei bongiro, ba tanhi khokorako, ba ka phage naprai.36Glahula ghosei mei mana, filo ghami ghotilo kate theome tarabana te thuru iho teu ghotilo na.37Eghume unha te chekeni iara ka ghotilo gognaro gne iara na chekeni la ka naikno te gnafare. Fiofilo fakeli ghotilo ia!”
14Pha’u maedi mae Jiure ne ghaoghaho mala faleheni mae Jisas
(Mat 26:1-5; Luk 22:1-2; Jon 11:45-53)
1Phia narane te au na ame thokedi nga narane Gaghamu Ghasa-Polho ghe Gaghamu gna Bret te Theo Isi gna na. Hatimare mae pris ulu nei hatimare mae velepuhigna vetula nogna mae Moses teu gre fariuriu hiro puhi poru te mala lokini mae Jisas te mala faleheni mana na. 2Hatimare ne cheke eghu, “Tahati theome tangomana te lokini mana kau narane Gaghamu gre, na eghunu magra biꞌo naikno gre eghu.”
Kaisei naikno biꞌo ne toatofa sedi ka pha’ugna mae Jisas na
3Ka narane tuana mae Jisas au neu Betani ka sugagna mae Simon, mae ihei teke thubu biꞌo tifa ka khabru te kiloni leprosi. Aonu, kate ghamu teu mare na, kaisei naikno biꞌo hata ne mei kaisei botol sedi te famane sisiri keligna nei biꞌo fara sileni gna na. Naikno biꞌo na tothora botol na ne toatofa ka pha’ugna mae Jisas na.
4Nu kate filoni igne keha naiknore diꞌa tadi fara ne cheke eghu fari thedi, “Tore, ne faꞌunha si naꞌa te chochoghei famane sedi gnea? 5Jame te fofoli na, ginauna thokeni tabagna kaisei finogha. Eghuteuna sileni tuana mala tufa nodi naikno te kuma.” Aonu mare ne cheke fadiꞌani naikno biꞌo na.
6Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Tore, lisa laoni. Thosei faroreni naꞌa. Thono glepo keli fara te eni naꞌa ka iara na.7Naikno te kuma gre au fabrahu balumi ghotilo, eghume ghotilo tangomana te mala toghodire nafnata naikno igre ka narane aheva te magnahaghei ghotilo na. Nu iara gne ginauna na theome au fabrahu balumi ghotilo.8Naikno biꞌo igne eni glepo te keli igne ranghi ghau iara, naꞌa kulu toatofa sedi te siri keli gna na ka thinigu iara na, tarabana gna te mala giugilu mare thinigu iara na.9Tutuani fara, te chekeni iara ka ghotilo na. Aheva ka nauthoglu igne te toutonuni Nonomho te Keli na, naiknore ginauna nake ghatho fapuloni unha teke eni naꞌa igne.”
Mae Judas magnahaghei te snakre laoni mae Jisas ka mae pris ulure
10Aonu mae Judas Iskariot, kaisei mae ka hatimare nabotho phei mae fanomho igre, ne tei cheke ka mae pris ulure. Mae Judas magnahaghei te snakre laoni mae Jisas ka mare. 11Mare ne keli tadi fara kate nomhini unha te chekeni mae Judas igne. Mare nhaꞌa cheke ka mae Judas mala tusu ranghini mana keha sileni. Aonu funu ka narane tuana mae Judas ne ofoni narane aheva nate snakre laoni mae Jisas ka mare na.
Mae Jisas ne ghamu Gaghamu Ghasa-Polho na baludi nogna mae fanomhore
(Mat 26:17-25; Luk 22:7-14,21-23; Jon 13:21-30)
12Narane ululahu Gaghamu gna Bret te Theo Isi gna na, ka narane tuana la mae Jiu gre ne falelehe sua sipu te mala ghamu ka Gaghamu Ghasa-Polho na. Aonu nogna mae fanomho mae Jisas gre ne ghusna eghu ka mana, “Ba, ka vido aheva iagho te magnahaghei ghami ghehati te mala tei tarabana Gaghamu Ghasa-Polho malamu iagho naia?”
13Aonu mae Jisas me kuru teidi phei nogna mae fanomhore, ne cheke eghu, “Ghopa tei ka namono biꞌo gno, eghuteuna ghopa ginauna thafoni kaisei mae te pala kaisei botol khoꞌu. Ghopa tei ke leghugna mana.14Mana ginauna tei ruma ka suga na. Cheke eghu ka mae khotogna suga na, ‘Mae velepuhi na ne cheke eghu mei ka iagho: Aheva chogho te mala ima iara Gaghamu Ghasa-Polho na baludi nogu mae fanomho gre?’15Mae khotogna na ginauna na falalase ka ghopa kaisei chogho biꞌo te au ke kligna suga tuana. Chogho tuana la kulu tarabanahi. Ka chogho tuana te mala tarabana ghopa gano te mala ghamu tahati na.”
16Aonu phei mae fanomho igre jifla ne tei ka namono biꞌo na. Phiamare ne filodi gobigna lepore ne nanaba ka unha teke chekedi mae Jisas re. Aonu phiamare ne tarabana Gaghamu Ghasa-Polho na jare.
17Ka grafi tuana mae Jisas ne mei ka suga tuana baludi nabotho phei mae fanomhore. 18Kate ima teu mare na, mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Tutuani fara, te chekeni iara ka ghotilo na. Kaisei mae ka ghotilo mae te ima teu balugu iara gognaro igre ginauna snakre lao ghau iara ka khamedi nogu mae naoka iara re.”
19Mae fanomhore ne diꞌanagnafadi fara kate nomhini igne. Mare ne sopagna cheke eghu ka mae Jisas, “Theome iara!”
20Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Kaisei mae ka ghotilo nabotho phei mae igre, mae ihei nate titihi ghegna bret na balugu iara ka dis igne.21Iara mae teke mei funu ka God na ginauna tei lehe jateula te chekeni kau grioriso te blahi naia eghu. Nu kokhonini fara mae ihei nate snakre lao ghau iara ka khamedi nogu mae naoka iara re. Nabagna na mae tuana jame neke theome karha kolho!”
Mae Jisas neke fufunu u ima blahi na
(Mat 26:26-30; Luk 22:14-20; 1Ko 11:23-25)
22Kate ima teu mare na, mae Jisas ne hata bret, ne cheke fakelini ka God. Mana piepike bret na ne tufa ka nogna mae fanomhore ne cheke eghu, “Ima, igne thinigu iara na.”
23Gnafa teuna mana hata hinao na, ne cheke fakelini ka God. Aonu mana ne tusu lao ka nogna mae fanomhore. Mae fanomhore ne kafe koꞌu ka hinao na.
24Mana ne cheke eghu, “Igne dadaragu iara na, farerhetagna nhaꞌa cheke majaghani teke eni God ka nogna naiknore. Dadara igne thofa mala fakarhidi naikno te kmanare.25Tutuani fara, te chekeni iara ka ghotilo na. Iara ginauna theome ko’uni kaisei waen ke leghugna igne ghilei thoke mei narane nate ko’uni iara waen majaghani na ka nogna nauthoglu majaghani God.”
26Ke leghugna igne mare koje kaisei himu ne tei ka Thogele Gaju Olivi.
Mae Jisas ne cheke thakleni mae Pita nate pophoruni teu nanghagna mana na
(Mat 26:31-35; Luk 22:31-34; Jon 13:36-38)
27Aonu, mae Jisas ne cheke eghu ka nogna mae fanomhore, “Ghotilo ginauna na kafe rikha koko ghau iara. Igne unha teke chekeni God ka grioriso te blahi na,
“ ‘Iara ginauna faleheni mae greireghi sipu na,
eghuteuna tothoghei sipu na ginauna kafe rikiraka tafri.’14:27 Sek 13:7.
28Nu ke leghugna teke karha fapulo iara na, iara ginauna na kulu tei Galili ke ulumi ghotilo.”
29Mae Pita ne cheke eghu ka mana, “Neuba mae fanomhore ne kafe rikha koko nigho iagho, iara ginauna na theome tangomana te eni tuana na!”
30Mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Ghema Pita, tutuani fara te chekeni iara ka iagho na, iagho ginau bongi na theome fapea tanhiu khokorako na thilo fata chekeni ne iho ghau iara teuna.”
31Mae Pita ne cheke eghu balu faheaheta, “Neubane lehe iara balumu iagho, iara ginauna na theome chekeni ne iho iagho teuna!” Keha mae fanomhore jaola ne kafe cheke eghu.
Mae Jisas neke tarai Getsemani
32Aonu mare tei ne posa ka kaisei vido te kiloi Getsemani. Mae Jisas ne cheke eghu ka nogna mae fanomhore, “Ghotilo gnokrou agne kate tei tarai iara na.”33Nu mana ne hata balugna mae Pita, mae Jemes nei mae Jone. Aonu mae Jisas ne funu diꞌanagnafa fara, eghuteuna gaoghathogna mana na ne thono romno fara. 34Aonu mana ne cheke eghu ka thilomare, “Iara biꞌo fara ka diꞌanagnafa, eghuteuna iara namo lehe ka igne. Ghotilo au agne mala dofrau.”
35Eghuteuna mana ne tei fadelei katha vido ka thilomare. Aonu mana tuturupuku soru ne tarai. Mana tarai ka God mala tangomana te tei sala’u vido te kakhabruana igne. 36Mana ne tarai eghu, “Mama! Mama! Glepo te kmanare theome ninhigrana ka iagho te edire. Thosei snakre ghau iara mala au papara ka nafnata puhi igne. Nu eni unha te magnahagheni iagho themu na, thosei leghui unha te magnahaghei iara na.”
37Aonu mae Jisas neke pulo ka thilo mae fanomhore ne filodi thilomare te thuru teure. Mana ne cheke eghu ka mae Pita, “Ghema Simon, thuru nou kolho sagho ia? Theome tangomana sagho te dofra balugu iara kaisei aoa naia?”38Mana ne cheke eghu ka thilomare, “Dofrau nei tarai eghu, mala theome khale ghami fariuriu. Naugna gaoghathomu iagho na magnahaghei eni unha glepo te doglo na, nu thinimu iagho na nigra fara.”
39Ke leghugna igne mae Jisas neke tei ne tarai, cheke turala. 40Aonu, kate ke pulo mei mana ka thilo mae fanomhore, mana ne filodi thilomare thuru neu ngala, naugna tathadire ne kukape. Eghuteuna thilomare theome laseni unha nate chekeni ka mae Jisas.
41Mae Jisas neke tei tarai fatilo fata. Ke leghugna igne, mana neke pulo mei ka thilo mae fanomhore. Mana ne cheke eghu ka thilomare, “Ghotilo gnafa nomi nei thuru nomi eghu kolho sia? Tuana la nabahi! Narane te mala snakre lao ghau iara ka khamedi mae te diꞌare la thoke meihi.42Kegra haghe, tei noda! Filo si ghotilo, igne tela mei mae ihei nate snakre lao ghau iara ka khamedi mae te diꞌare!”
Mare ne lokini mae Jisas
(Mat 26:47-56; Luk 22:47-53; Jon 18:3-12)
43Kate cheke teu mae Jisas na, mae Judas ne posa mei. Mae Judas gne kaisei mae ka hatimare nabotho phei mae fanomhore. Kmana naikno ne hata ne mei naflahi nei nanala eghu balugna mae Judas. Eghuteuna mae pris ulu nei mae velepuhigna vetula nogna mae Moses nei keha mae biꞌo eghu teke kuru meidire.
44Mae Judas ne kulu cheke ranghidi mare kaisei fagaglana. Mana ne cheke eghu ka mare, “Mae ihei te lao gnanghoni iara na, ngala mae Jisas na. Lolhoku famaku mala hata tei.” 45Aonu mae Judas ghosei ne tei ka mae Jisas ne cheke eghu, “Ghema Velepuhi!” Eghuteuna gnanghoni mana. 46Aonu, mare mei ne lokini mae Jisas. 47Kaisei mae ka hatimare mae fanomho teke kegra tekeu rhedi mare na, mana hata naflahi na ne kusu khuligna nogna mae gloku mae pris biꞌo na.
48Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Ba, ne mae blau iara eghu mei balu naflahi nei nanala eghu mala mei loki ghau iara si ghotilo ia?49Leuleghu narane na iara au ngala balumi ghotilo, farirhiu ngala ke lamna Sugablahi, eghuteuna ghotilo theome loki ghau ngala iara jare. Nu glepo igre edi mala horoghoto kau grioriso te blahi ia.”50Aonu nogna mae fanomho manare ne kafe rikha ne tei kokoni mana.
51Kaisei mae majaghani pipichi pohe lavalava ne tei ke leghugna mae Jisas. Kate mala lokini mana teu mare na, 52mana ne koko nogna lavalava na ne rikha soesole ne tei.
Mare hatani mae Jisas ne tei ka mae mala fate na
(Mat 26:57-68; Luk 22:54-55,63-71; Jon 18:13-14,19-24)
53Mare hatini mae Jisas ne tei ka sugagna mae pris biꞌo na. Hatimare mae pris ulu nei hatimare mae velepuhigna vetula nogna mae Moses nei keha mae biꞌo langau eghu khapru neu jare. 54Mae Pita thoghei ne tei ke leghudi mare ne tei ruma ka glalabagna suga biꞌo mae pris biꞌo na. Mana gnokro jare baludi mae greireghi re peha neu ka khaꞌaghi na.
55Hatimare mae pris ulu nei hatimare mae tothoghei fate teure ne fariuriu hirodi keha glepo teke edi fadiꞌa mae Jisas re mala tangomana mare te faleheni mana na. Nu mare ne theome filoni kaisei glepo te mala faleheni mana na. 56Kmana naikno mei ne toutonu chaghi eigna mae Jisas. Nu thoutonu te edi mare igre theome kaisei nanaba.
57Aonu, keha naiknore kegra haghe ne chaghi eigna mae Jisas. Mare ne cheke eghu, 58“Ghehati nomhini mae igne neke cheke eghu, ‘Iara ginauna na paꞌe Sugablahi teke hohoro kolho naikno igne. Eghuteuna ke leghu thilo narane, iara ginauna nake hohoro fapulo kaisei Sugablahi majaghani teke theome hohoro naikno na.’ ” 59Nu neuba ngau, thoutonu te edi mare ranghini mana igre theome kaisei nanaba ngala.
60Aonu, mae pris biꞌo na kegra haghe ke uludi mare ne ghusna eghu ka mae Jisas, “Ba, iagho theo kaisei nou cheke tughu si ka fathoro te edi mare ranghi nigho iagho igrea?” 61Nu mae Jisas ne theome cheke.
Mae pris biꞌo na neke fapea ghusnai ka mae Jisas, “Ba, iagho ngala si mae Kraes Thugna God mae Blahi naia?”
62Mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Uve, iara ngala. Nu te chekeni iara ka ghotilo na. Nauthuꞌu nauriha na ghotilo ginauna filo ghau iara mae teke mei funu ka God na gnokro fei nhetagna God mae te nolaghi tulao. Eghuteuna ghotilo ginauna filo ghau iara na mei ke kligna grokho ka maloa.”
63Kate nomhini mae pris biꞌo na cheke igne, mana ne diꞌatagna fara. Mana rerheku nogna phoko thegna na, ne cheke eghu, “Tahati theome magnahaghedi keha kmana naikno te mei te mala toutonu eigna mae igne. 64Ghotilo la kafe nomhini mana te cheke faparini God. Ba, unha eghu ghotilo gaoghathomi na?”
Mare ne kafe cheke eghu, “Mae igne nabagna te lehe!” 65Keha naikno jare ne kmisuni mana. Mare haru tafru phei tathagna mana re ne tutini mana. Mare ne cheke eghu ka mana, “Iagho kaisei mae profet, mae ihei si teke tuti nigho iagho ia?” Mae greireghi re tathaleini mae Jisas ne tei purini mana.
Mae Pita chekeni mana theome laseni mae Jisas
(Mat 26:69-75; Luk 22:56-62; Jon 18:15-18,25-27)
66Mae Pita gnokro neu pari ka glalabagna suga na. Eghuteuna kaisei gaꞌase te loku ka mae pris biꞌo na ne mei. 67Kate filoni mana te peha teu ka khaꞌaghi na, naꞌa ne filo ka mae Pita ne cheke eghu, “Iagho jaola balugna mae Jisas gna Nasaret.”
68Mae Pita ne cheke eghu, “Mae, theo! Iara theome laseni unha te chekeni iagho igne.” Aonu mae Pita kegra haghe ne tei rhegna grengatha na. Ka vido tuanala tanhi hila khokorako na.
69Gaꞌase gloku igne neke filoni mae Pita jare. Naꞌa neke funu cheke eghu ka naikno te kegra teu jare re, “Thau igne kaisei mae ka thau te leghuni mae Jisas igre.”
70Mae Pita ne cheke eghu, “Theo, iara theome laseni mae tuana.”
Katha vido ikoi ke leghugna igne, keha naikno te kegra teu jare ka vido tuana na ne cheke eghu ka mae Pita, “Uve, tutuani fara, iagho kaisei mae baludi mae igre, naugna iagho maemu Galili.”
71Aonu, mae Pita ne funu tibrini thegna ne baubahu ka mare, “Iara theome laseni mae ihei te chekeni ghotilo igne!”
72Ka vido te cheke teu mae Pita igne khokorako na neke fapea tanhi. Aonu mae Pita neke ghathoni unha teke cheke eghu mae Jisas ka mana ia, “Ghema Pita, te chekeni iara ka iagho na, iagho ginau bongi na na theome fapea tanhiu khokorako na na thilo fata chekeni te iho ghau iara na.” Mae Pita tanhi ne srudu balu diꞌanagnafa fara.
15Mae Jisas ke ulugna mae Paelat
(Mat 27:1-2,11-14; Luk 23:1-5; Jon 18:28-38)
1Hamerane boibongi hatimare mae pris ulu, hatimare mae velepuhigna vetula nogna mae Moses nei hatimare goro mae biꞌo nei hatimare mae tothoghei fate eghure ne rogheni unha nate eni ka mae Jisas na. Aonu hatimare haru fodu phia khamegna mae Jisas re ne hata ne tei snakre lao ka mae Paelat.
2Mae Paelat ne ghusna eghu ka mae Jisas, “Ba, iagho thofno nodi King mae Jiu gre sia ghema?”
Mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Uve, te chekenihi iagho tuana.”
3Aonu hatimare mae pris ulu gre kmana glepo te fathoro lao ka mana na. 4Eghuteuna mae Paelat neke ghusnai ka mae Jisas, “Naugna unha site theome cheke tughu iagho gnea? Filo sagho, kmana glepo naikno igre te fathoro ari ka iagho na!”
5Nu mae Jisas ne theome ghagrini kaisei cheke. Aonu mae Paelat ne jaglo nogna fara ka igne.
Mae Paelat ne fateni mae Jisas
(Mat 27:15-26; Luk 23:13-25; Jon 18:39–19:16)
6Leuleghu Gaghamu Ghasa-Polho na, naiknore tangomana te tore ka mae Paelat te mala hata fajifla kaisei naikno sosolo. Eghuteuna mana eni koba tuana leuleghu finogha na. 7Kaisei mae, nanghagna na Barabas, mana au ka suga sosolo baludi iheire teke falehe naikno kau magra teke eni mare ranghini gavman. 8Naiknore ne mei tore ka mae Paelat mala hata fajifla kaisei mae sosolo, leghuni nafnata puhi te eni koba mana na.
9Mae Paelat ne ghusna eghu ka mare, “Ba, ghotilo magnahaghei ghau iara te mala hata fajifla ranghi ghami ghotilo nodi King mae Jiu gre sia?” 10Mae Paelat lasenihi mae pris ulu gre hatani mae Jisas teke mei ka mana na, naugna mare neke goghotuni mae Jisas. 11Nu hatimare mae pris ulu gre ne huhurudi naiknore mala toreni mae Paelat mala hata fajiflani mae Barabas ranghidi.
12Mae Paelat neke ghusna eghui ka naiknore, “Jame te hata fajiflani iara mae Barabas gne na, na faꞌunhani eghu si iara mae te kiloni ghotilo nodi King mae Jiu teu ignea?”
13Mare ne eha eghu fapulo ka mae Paelat, “Tupijuruni ka gaju fafatha!”
14Aonu, mae Paelat ne ghusna eghu ka mare, “Naugna unha te mala faleheni iara mae igne? Unha najafra biꞌo teke eni mana na?”
Mare ne kafe thagru eghu fabiꞌo fara, “Tupijuruni ka gaju fafatha!”
15Mae Paelat magnahaghei te keli tadi naiknore ne hata fajiflani mae Barabas. Eghuteuna mae Paelat ne chekedi mae soldiare mala purini mae Jisas. Aonu mae Paelat ne snakre laoni mae Jisas mala tupijuru ka gaju fafatha.
Mae soldiare ne maꞌeni mae Jisas
16Nogna soldia mae Paelat igre hatani mae Jisas ne tei ka glalabagna suga biꞌo mae Paelat na. Mare ne kafe kilo fodudi tothoghei mae soldia te gnafare. 17Mare ne fapoko lao kaisei phoko ukru ka mae Jisas. Aonu, mare ne horo kaisei khepi fifiriulu ne lilisei lao ka pha’ugna mae Jisas na. 18Ke leghugna igne mare ne eha eghu fabiꞌo ka mana, “Cheke fakeli nigho, iagho nodi King hatimare mae Jiu!” 19Mare ne hata kaisei gaju ne puphuri kmana fata ka pha’u mae Jisas na. Mare ne kmisu ka mana. Aonu mare ne maꞌeni mana, eghuteuna mare tuturupuku ne pogho soru ke ulugna mana. 20Ke leghugna te maꞌeni mana na, mae soldiare ne salo koko phoko ukru na ka mana, eghuteuna ke falao nogna phoko thegna re. Aonu mare ne tathalei fajiflani mana ka suga biꞌo na hata ne tei mala tupijuruni kau gaju fafatha.
Mare ne tupijuruni mae Jisas
(Mat 27:32-44; Luk 23:26-43; Jon 19:17-27)
21Kate tei ka nabrou na, mare tei ne thafoni kaisei mae gna Saerini, mana mei funu ke kosi Jerusalem. Mae igne nanghagna na mae Simon, kmadi mae Aleksada ghe mae Rufas. Eghuteuna mae soldiare ne huhuruni mana mala pala nogna gaju fafatha mae Jisas. 22Mare hatani mae Jisas ne tei thoke ka kaisei vido te kiloi Golgota. Ka cheke tahati na “Vido Korongosa”. 23Jare mae soldiare ne fako’uni mae Jisas ka waen te ngigno balu meresin te kiloi mur. Nu mae Jisas ne tirogna ko’uni. 24Mae soldiare ne tupijuruni mae Jisas kau gaju fafatha na. Aonu mare ne tufa nogna pohe manare fari hoteidi thedi. Mare ne lalahu khale mala laseni mae ihei nate hata vido aheva na.
25Tanhi nhevai hamerane mare ne tupijuruni mae Jisas. 26Grioriso eigna nodi fathoro mare ranghini mae Jisas na igne,
“NODI KING HATIMARE MAE JIU.”
27Jaola hatimare ne tupijuru balugna mae Jisas phia mae teke blau. Kaisei mae fei nhetagna nei kehana fei mairigna. 28Igne ne horoghoto ka teke cheke eghu ka grioriso te blahi ia, “Mana ne baludi mae teke blaure.” 29Naikno te sala’u jare na thono ngingiridi fara ne naghoni mae Jisas. Mare ne bliubliu pha’udire ne cheke eghu, “Ao sao! Ghema, iagho neke chekeni iagho tangomana te paꞌe soru Sugablahi na, eghuteuna ke babana fapulo ke lamnadi thilo narane teku ia! 30Soru mei sagho ka gaju fafatha na gognarola mala fakarhi nigho themu!” 31Hatimare mae pris ulu nei hatimare mae velepuhigna vetula nogna mae Moses teu igre ne aula neu jare. Mare jaola ne maꞌeni mae Jisas ne cheke eghu fari thedi, “Tore! Mana fakarhidi keha naiknore kolho, nu mana theome tangomana te fakarhini thegna na! 32Lisa laoni mae Kraes nodi King mae Israel ana, mala soru mei ka gaju fafatha na gognarogne. Jame te filoni tahati igne na, tahati ginauna na fatutuani ni mana!” Keha phia mae teke blau te tupijuru balugna mana re ne jaola ne cheke faparini mana.
Glehegna mae Jisas
(Mat 27:45-56; Luk 23:44-49; Jon 19:28-30)
33Tanhi nabotho phei fari hotei naublatha, namono te gnafa kau nauthoglu igne ne kafe romno soru ne ghilei posa ka tanhi thiloi fei grafi. 34Tanhi thiloi mae Jisas ne eha eghu fabiꞌo, “Eli, Eli, lema sabakatani?” Gaoghathogna na, “Nogu God, nogu God, naugna unha sagho te tei koko ghau iara gnea?”
35Keha naikno te kegra teu jare na ne nomhini igne ne cheke eghu, “Fanomho! Mana kiloni mae profet Elija!”
36Kaisei mae jare chari ne tei balugna kaisei phocho ne titihi ka waen te raha na ne chuchuru ka fora na. Aonu mana ne tusu haghe ka phepeogna mae Jisas na mala koꞌu mana. Mana ne cheke eghu, “Tahati ofou mala filo nodani, glahula me mei mae Elija mala hata soruni mana kau gaju fafatha na!”
37Mae Jisas ne tanhi fabiꞌo ne lehe.
38Kate lehe mae Jisas na, pohe biꞌo teke fagegefe ke lamnagna Sugablahi te mala fofotagna vido te blahi fara na ne breku pea funu kligna thoke pari. 39Kaisei mae funeidi hatimare mae armi na kegra neu jare ke ulugna gaju fafatha na, filoni unha te eni kate lehegna mae Jisas na. Mae funeidi hatimare mae armi gre ne cheke eghu, “Tutuani fara, mae igne ngala mae thofno Thugna God na!”
40Keha gaꞌase langau kegra filo mei neu delei. Baludi Meri gna Makidala nei Salome nei Meri idodi mae Joses ghe mae tahigna Jemes. 41Thilo gaꞌase igre neke leghuni mae Jisas mala toghoni mana ka teke tei faligoho mana Provins Galili. Kmana gaꞌase langau teke mei balugna mana Jerusalem.
Giugilu gna mae Jisas
(Mat 27:57-61; Luk 23:50-56; Jon 19:38-42)
42Igne narane mala tarabana. Naugna keha narane na narane Sabat. Eghuteuna gognaro na la namo romnohi. 43Kaisei mae nanghagna na mae Josep mae gna Arimatea mana frane ne tei ka mae Paelat ne toreni thinigna mae Jisas na. Mana kaisei mae biꞌo ka tothoghei mala fate na. Eghuteuna mana kaisei mae te ofoni fabrahu teu narane te mala funei frunidi God nogna naiknore. 44Mae Paelat ne jaglo nogna fara kate nomhini ghosei te lehehi mae Jisas na. Aonu, mana ne kiloni mae funeidi mae armi re ne ghusnani mana glahula lehe tutuani hi mae Jisas. 45Mana ne cheke eghu ka mae Paelat, “Uve mana la lehehi.” Kate nomhini mae Paelat nogna cheke tughu mae funeidi mae armi gre, mana ne snakreni ka mae Josep thinigna mae Jisas na. 46Mae Josep ne foli keha pohe vegha, ne hata soru thinigna mae Jisas na ka gaju fafatha na, ne pipiha ka pohe tuana. Mana ne lilisei thinigna mae Jisas na ka gluma teke jou mare kau thina tataba na. Aonu mana ne pili lao kaisei thina biꞌo mala fofothogna gluma na. 47Eghuteuna Meri gna Makidala ghe Meri idogna mae Joses gre neke filoni aheva teke lilisei gna mare thinigna mae Jisas na.
16Mae Jisas neke karha fapulo
(Mat 28:1-8; Luk 24:1-12; Jon 20:1-10)
1Kate gnafa narane Sabat na, Meri gna Makidala nei Salome nei Meri idogna mae Jemes ne foli keha sedi mala tofa ka thinigna mae Jisas na. 2Hamerane boibongi kau narane Sade, kate phage naprai na, goro gaꞌasere ne tei mala thoke ka gluma na. 3Rehati ne ghusna eghu fari thedi, “Ba, ihei nate togho ghita tahati te mala pili fadelei thina biꞌo teke fofothogna gluma na?”
4Nu kate posa lao rehati kau gluma na, rehati ne filoni thina te biꞌo fara na la kulu pili fadeleihi. 5Rehati ruma ka gluma na ne filoni kaisei mae majaghani te fahaghe phoko vegha gnokro neu ka gluma na. Mana gnokro neu fei nhetadi reꞌe. Rehati filoni mana ne mhaghu nodi fara.
6Mae majaghani igne ne cheke eghu ka reꞌe, “Thosei mhaghu. Iara lase ghami ghotilo, ghotilo mei hironi mae Jisas gna Nasaret, mae ihei teke tupijuruni mare kau gaju fafatha ia. Mana theome au agne, mana na kela karha fapulohi. Mei si ghotilo agne mala filoni vido aheva mare teke liliseini mana na. 7Gognarona ghotilo ke pulo ka mae fanomho ra mala cheke eghu ka mare nei ka mae Pita, ‘Mae Jisas na tei ke ulumi ghotilo Galili. Ghotilo ginauna na filoni mana jare, jateula teke chekenihi mana ka ghotilo tifa ia eghu.’ ”
8Rehati rikha ne jifla ka gluma na, naugna reꞌe ne faꞌihodi fara ne fififri balu mhaghu. Nu reꞌe ne theome toutonuni kaisei glepo ka ihei nga, naugna reꞌe ne mhaghu nodi fara.
Mae Jisas ne thakle ka nogna mae fanomhore
(Mat 28:9-10,16-20; Luk 24:13-49; Jon 20:11-23; MK 1:6-8)
9Kate karha fapulo hamerane Sade na, mae Jisas ne kulu thakle ka Meri Makidala. Thau teke brue fajifladi mana fitu naitu teke au ka naꞌa tifa ra. 10Ke leghugna te filoni mae Jisas na, Meri tei ne toutonu ka mae fanomhore. Ka vido tuana mare au diꞌanagnafa nei tanhini mae Jisas. 11Kate nomhini mare cheke naꞌa ne filoni mae Jisas na kela karha fapulohi teu igne, mare ne theome fatutuani ni kolho naꞌa.
12Aonu, ke leghugna igne, mae Jisas ne thakle ka phia nogna mae fanomhore, kate nolo te tei phiamare ka nabrou ke kosi gna namono na. Nu mae Jisas na theome jateula teke tifa ia neu fifilogna na. 13Phiamare figri neke toutonu ka keha mae fanomhore. Eghuteuna mae fanomhore jaola ne theome fatutuanidi kolho nodi cheke phiamare re.
14Ke leghu na mae Jisas mei ne thakle ka nabotho kaisei mae fanomhore, ka vido te ima teu mare na. Mana mei ne cheke faheta ka mare, naugna mare ne theome biꞌo nodi fatutuani na. Mare ne maku fara nagnafadire ne theome fatutuanidi iheire teke filoni mana ke leghugna teke karha fapulo mana ka glehe na.
15Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Ghotilo jifla tei heva heva kau nauthoglu gne, mala toutonuni Nonomho te Keli na ranghidi naikno fateote’o.16Ihei te fatutuani ni Nonomho te Keli na, eghuteuna apublahi teuna ginauna na hatini karha fei tifa na. Nu ihei te theome fatutuani na, God ginauna na fate faleheni mana.17Eghuteuna iheire te fatutuanire, God ginauna tusu ranghidi nolaghi, mala tangomana mare ei kofubobhoi. Mare ginauna tangomana te brue naitu ka nanghagu iara. Eghuteuna mare ginauna cheke ka keha nafnata cheke majaghani teke theome laseni mare tifa na.18Mare ginauna na loku mogo te faghughumhu, ba koꞌu phinu raha, mare ginauna na theome lehe. Mare ginauna habo khamedire ke klignadi naikno te fogra re, eghuteuna naikno te fogra re ginauna nake keli fapulo.”
Mae Jisas neke pulo kligna
19Kate gnafa cheke Lord Jisas ka nogna mae fanomhore, God ne hata hagheni mae Jisas kligna. Eghuteuna mana gnokro fei nhetagna God. 20Ke leghugna igne, mae fanomhore jifla ne tei heva heva ka nauthoglu gne ne toutonuni Nonomho te Keli na ka naiknore. Eghuteuna Lord thegna ne loku baludi mare, mala farerheta unha te cheke mare re, ka thua nafnata kofubobhoi ka nogna nolaghi na.