Luku

Nonomho Te Keli Teke Risoi Mae Luku

Thoutonu kmo’ei eigna buka igne

Mae Luku gne kaisei mae dokta. Mana laseni fara te mala riorisodi buka te kelire. Mae Luku gne theome kaisei mae ka hatimare nogna fanomho mae Jisas gre, nu mana jaola theome kaisei mae Jiu, eghuteuna nogna cheke mana na Griki. Ame risoni nga mana buka igne teku na, mana neke au balugna mae Pol nei baludi keha mae khurure. Eghuteuna keha fata mana jaola tei Jerusalem mala filodi vido aheva teke edi glepo igre ranghini mae Jisas. Keha fata ke leghugna igne mana neke rioriso buka igne. Eghuteuna mana jaola neke rioriso keha buka na eidi nodi gloku hatimare mae khuru. Keha fata mana jaola neke tei baludi mare. (Filoni buka Mae Khuru 16:10 nei 2 Timoti 4:11.)

Mae Luku neke famane rioriso buka igne mala lase fakelini naiknore Nonomho te Keli eigna mae Jisas igne thofno tutuani fara. Eghume mana magnahaghedi naiknore te lase fakeli mae Jisas gne neke mei mala fakarhidi naikno te gnafa ka nauthoglu igne. Mana riorisodi unha teke edi kate namo karha mei mae Jisas na nei vido teke karha nei biꞌo haghe teku mana na. Glepo igre theo kaisei naikno teke riorisodi ke lamnagna Nonomho te Keli na. Mae Luku jaola neke rioriso eigna mae Jisas teke ghatho tahudi goro gaꞌase nei magnahaghei te toghodi fara kolho nafnata naikno te diꞌare. Eghuteuna mae Luku jaola neke magnahaghei te glola ka naiknore mae Jisas gne thofno Thugna God nei laseni mana kaisei mae te keli fara puhigna na.

Keha vido ka buka igne

Jisas ghe Jone Apublahi phia mare karha ne biꞌo haghe: 1:5–2:52

Ame neke fufunu nga Jisas nogna gloku na: 3:1–4:13

Jisas ne eni nogna gloku na Galili: 4:14–9:50

Jisas tei mala thoke Jerusalem: 9:51–19:27

Wik leghu lahu te au Jisas Jerusalem: 19:28–21:38

Jisas lehe eghuteuna ke karha fapulo: 22:1–24:53

1

Glepo ulu lahu teke risoni mae Luku

1Ranghi nigho iagho ghema Teofilas. Uve, mae biꞌo, kmana naikno neke hati nheta dina neke risodi u glepo teke edi ke lamnada tahati igre. 2Tahati lasedi ka mae iheire teke thofno filodi glepo igre funu tifa nei risodi. Mare jaola neke toutonuni u Nonomho te Keli na. 3Uve, mae biꞌo Teofilas, iara neke kulu hiro fakeli dila gobigna lepo igre ka narane teke fufunudi glepo igre. Eghume iara gognaro na magnahaghei te riso ranghi nigho eidi glepo igre 4mala lasedi iagho glepo teke farirhiu nigho mare igre thofno tutuani fara.

Cheke thakleni karhagna mae Jone Apublahi

5Kate kegra funei mae King Herod Israel na, jare kaisei mae pris nanghagna na mae Sekaraea au ka narane tuana. Mana kaisei mae ka tothoghei mae pris te kiloi mae Abia. Khetogna mana na nanghagna Elisabet, naꞌa jaola neke kaisei naikno ka vikegna mae pris Aron. 6Nu puhidi repa igre doglo fara ke ulugna God, naugna repa ne thofno leghudi nogna vetula nei farirhiu teu God re. 7Nu repa neke theo thudi, naugna Elisabet gne theome tangomana te au sua na, eghuteuna repa la kafe naikno biꞌo hi.

8Kaisei narane nogna tothoghei mae Sekaraea gne te mala loku ka Sugablahi na. 9Mare leghui nodi kastom mae prisire ne lalahu khale mala laseni mae ihei nate ruma haghe ka Sugablahi nogna Lord na, mala gahu insens ke kligna te olta. Aonu, mare neke vahini mae Sekaraea eghuteuna mana ne ruma suga ne eni igne. 10Ka vido tuana, naikno te kmanare ne tarai neu kosi.

11Eghuteuna, kaisei engel nogna Lord na ne mei thakle ka mae Sekaraea, ne kegra neu fei khame nheta ka olta mala fafara na. 12Mae Sekaraea ne filoni engel na ne rhana ne mhaghu nogna fara. 13Eghuteuna, engel na ne cheke eghu ka mana, “Sekaraea, thosei mhaghu. God na nomhinihi nou tharai iagho re te mala au thumu na. Nu khetomu iagho Elisabet na ginauna na au kaisei thugna nalhaꞌu. Iagho na kiloi nanghagna na mae Jone. 14Iagho ginauna na gleꞌa fara kate filoni mana na. Nu naiknore ginauna na gleꞌa langau kate nomhini karhagna mana na. 15Naugna ginauna mana na kaisei mae nafnakno ka tathagna Lord na. Eghuteuna mana na theome koꞌu waen ba unha nafnata khoꞌu te nheta fara. Nu funu ka karhagna na, mana na fodu ka Tharunga te Blahi. 16Mana ginauna nake hata fafigri kmana naiknodi Israel ka nodi Lord God na. 17Mana ginauna mala kulu tei ke ulugna Lord, eghu ka nogna nanheta nei nolaghi eghu God na mana jateula ngau mae profet Elija eghu. Mana mala loku fodudi mae kmadire ka mae thudire. Mana mala ke hata fapulodi iheire teke tutufu kau nabrou gaoghatho te doglo. Jaola, mana mala kulu tarabana naiknore malagna God.”

18Mae Sekaraea neke cheke fapulo ka engel na, “Faꞌunha eghume laseni iara glepo igne ne tutuani teuna eghu? Naugna ghepa gne la kafe naikno biꞌo hi.”

19Engel na neke cheke fapulo ka mana, “Iara Engel Gabriel. Iara kegra ke ulugna God, nu mana kuru mei ghau iara ka iagho mala toutonu ranghi nigho iagho u nonomho te keli igne. 20Nu fanomho ka igne! Iagho ginauna iho cheke naugna iagho ne theome fatutuani ni nogu cheke iara na. Glepo te chekedi iara ka iagho igre ginauna na thoke mei tutuani. Ke leghugna igne, iagho ginauna nake tangomana teke cheke na.”

21Ka vido tuana, naiknore ne ofo neu ke kosigna mae Sekaraea. Eghuteuna, hatimare ne jaglo nodi fara, naugna mana ne au fabrahu ke lamnagna Sugablahi na. 22Kate ke figri meigna na, mana ne theome tangomana te facheke ka mare na. Eghume hatimare ne laseni Lord te thakle ranghini mana ka Sugablahi na. Naugna te theome cheke na, mana ne eꞌei fagaglana kolho kau khamegna na.

23Kate gnafahi nogna narane te mala loku ke lamnagna Sugablahi na, mae Sekaraea neke pulo ka suga na. 24Keha narane ke leghugna igne, Elisabet ne bukla. Eghuteuna, naꞌa ne theome jifla ka suga na nabagna glima nhigra. 25Nu naꞌa ne cheke eghu, “Leghu lahu na Lord la ghilei togho ghau iara ka puhi igne la hata fadeleidi mamajagu iara teke theo thugu na.”

Kaisei engel ne cheke thakleni karhagna mae Jisas na

26Ka fafamno nhigra te bukla Elisabet, God kuruni Engel Gabriel mala tei Nasaret kaisei namono ka Provins Galili. 27Mana hata ne tei jare u nonomho na ka gaꞌase te paru teu ka mae te kiloi Josep mae ihei teke karha ka vikegna mae King Devet. Nanghagna gaꞌase majaghani igne, Meri.

28Aonu engel na mei posa ka Meri ne cheke eghu, “Pharikeli nogna God na au balumu mala fablahi nigho!” 29Nu Meri ne nanga nogna fara kate nomhini u cheke igne, aonu naꞌa ne hironi fara gaoghathogna u cheke igne. 30Nu engel na neke cheke eghu ka naꞌa, “Meri, thosei mhaghu eigna cheke igne. Naugna God na thono keli tagna fara ka iagho. 31Iagho ginauna na bukla au kaisei thumu nalhaꞌu, eghuteuna iagho ginauna kiloni mana Jisas. 32Mana ginauna na kaisei mae funei biꞌo nei mare na kiloni mana ‘Thugna God mae te nolaghi te au kligna.’ Noda Lord God ginauna na tusu ranghini mana sapegna funei na mala jateula mae ku’egna King Devet eghu. 33Mana ginauna na funei frunidi fabrahu naiknodi Israel re eghuteuna funei fruni te eni mana ranghidi nogna naiknore na theo ka huigna.”

34Meri ne cheke eghu ka engel na, “Faꞌunha eghu tangomana te chekeni iagho gne? Eigna iara gne theo khetogu!”

35Engel ne cheke eghu ka naꞌa, “Meri, mae Tharunga te Blahi na ginauna na soru mei ke kligna mu iagho. Eghuteuna nogna nolaghi biꞌo God na ginauna na au balumu iagho. Naugna igne u sua na ginauna na blahi eghuteuna naiknore ginauna na kiloi mana thofno Thugna God. 36Filo sagho! Nebumu iagho Elisabet ia, naꞌa la khaekavehi nu gognaro gne naꞌa la namno nhigragnahi bukla na. 37Naugna theo kaisei glepo te ninhigrana ranghini God na.”

38Meri ne cheke eghu, “Iara gne nogna naikno gloku God kolho, eghume snakreni unha lepo te chekeni iagho igne mala eni ka iara.” Ke leghugna igne u engel na ne tei kokoni Meri.

Meri ne tei sighoni Elisabet

39Kau narane tuana, Meri ghosei ne tei filoni nebugna na ka kaisei namono te au holo ka nohi Judia. 40Kate posa ka namono na, naꞌa ruma ka sugagna mae Sekaraea na ne ludeni Elisabet khetogna mana na. 41Kate nomhini Elisabet chekegna Meri na, sua te au ka thi’agna na ne kaplo. Eghuteuna ka vido tuana mae Tharunga te Blahi na ne soru mei ka Elisabet. 42Naꞌa ne cheke eghu fabiꞌo ranghini Meri, “God fablahi nigho iagho, ke uludi goro gaꞌase te gnafare, nei fablahini langau sua te au ka thi’amu iagho ana! 43Iagho idogna nogu Lord te mei sigho ghau iara. Naugna unha site eni ka iara glepo te biꞌo fara ignea? 44Kate nomhini iara naoglamu iagho na, sua te au ka thi’agu iara na ne ghosei ne kaplo, naugna ne gleale’a fara. 45Keli tamu fara naugna iagho ne fatutuanidi glepo nate thoke mei tutuani jateula ngau God teke chekedihi ka iagho ra.”

Meri ne koje kilo fnaknoni God

46Meri ne cheke eghu,

“Iara thofno cheke fakelini nanghagna Lord na.

47Ka nagnafagu na iara thofno gleale’a fara naugna God neke fakarhi ghau iara.

48Iara kaisei nogna naikno gloku kolho,

neuba ne eghu ngau mana ghatho tahu ghau iara.

Funu gognaro te haghe na naikno te gnafare ginauna na chekeni ne keli tagu fara iara teuna.

49Naugna God mae te nolaghi na ne togho ghau iara.

Nanghagna na thono blahi fara.

50Mana kokhoni nognadi nei namhadi eghu naikno te gnafa te ghatho tahuni mana re,

funu ka naikno tifa te ghilei posa ka naikno te theome karha nga teure.

51Ka nogna nolaghi na, mana ne edi glepo te biꞌo re.

Mana ne nhaꞌa faparidi naikno te fahaehaghe kau gaoghathodire.

52Mana ne nhaꞌa sorudi mae funeire ka nodi sape nafnaknore,

eghuteuna ke nhaꞌa haghedi mae iheire teke nhaꞌa faparidi thedire.

53Mana toghodi iheire te rofo re mala fabohodi ka gano te keli.

Mana brue fadelei iheire te dedei fara mala ke kuma.

54Mana mei mala toghodi naiknodi Israel nogna naikno gloku te leghudi nogna chekere.

Mana theome ghatho ihoni nogna nhaꞌa cheke teke eni ka mae ku’edara mala toghodi.

55Jateula ngau teke cheke ranghidi ku’edara,

nei ranghidi mae Ebraham nei vikegna mana te theo ka huigna.”

56Aonu, Meri ne au thilo nhigra balugna Elisabet. Ke leghugna igne naꞌa neke pulo ka nogna namono na.

Karhagna mae Jone Apublahi

57Kate thokeni narane te mala karhagna thugna, Elisabet ne fakarhani kaisei mae thugna nalhaꞌu. 58Eghuteuna, kheragna nei vikegna teu Elisabet re ne nomhini te thono keli fara Lord ranghini naꞌa na ne kafe gleale’a.

59Kaisei wik ke leghugna igne, naiknore ne kafe khapru mei balugna tharaknagna mae Sekaraea na mala tohi fagaglana mae sua nalhaꞌu na. Naiknore magnahaghei te kiloni nanghagna na mae Sekaraea, ka nanghagna mae kmagna na. 60Nu idogna na ne cheke eghu, “Theo! Nanghagna na mae Jone.”

61Naiknore ne cheke eghu ka Elisabet, “Nu theo kaisei ka vikemu iagho na te au nangha tuana.”

62Aonu, mare ne eni kaisei fagaglana ka mae kmagna na, mala laseni mae ihei eghu ni nanghagna mae sua na. 63Mae Sekaraea ne eni kaisei fagaglana ka mare mala tusu lao kaisei glepo mala rioriso ka mana. Mana ne rioriso eghu, “Nanghagna na mae Jone.” Naikno te gnafare ne jaglo nodi fara. 64Ka narane tuana, mae Sekaraea neke tangomana teke cheke na. Mana ne funu kilo fnaknoni God. 65Ke leghugna igne kheragna fofodu mana re ne mhaghu nodi fara eidi glepo te edi God ka mare igre. Aonu naikno heva te heva ka namono holo te au ka nohi Judia na ne toutonudi glepo igre. 66Naikno te nomhidi glepo igre, ne hirodi u gaoghathodi cheke igre ne cheke eghu, “U sua igne ginauna na faꞌunha si gnea?” Mare ne cheke eghu naugna mare laseni nogna nolaghi God na au ka mana.

Mae Sekaraea ne koje balu kilo fnaknoni God

67Mae Tharunga te Blahi na ne soru mei ka mae Sekaraea, kmagna mae Jone na. Eghuteuna mae Sekaraea ne toutonu u chekegna God ka naiknore eidi u glepo nate thoke mei ginau re. Mana ne cheke eghu,

68“Tahati kilo fnaknoni noda Lord God gna Israel!

Mana mei mala togho ghita nogna naiknore nei tusu ranghi ghita u nasnagla.

69God ginauna kuru meini kaisei mae te au nolaghi biꞌo ka tahati,

mae igne kaisei mae vikegna King Devet nogna mae gloku.

70God neke nhaꞌa chekeni igne ka tahati ka chekedi hatimare nogna mae profet te blahi ra.

71God ginauna na fakarhi ghita ka khamedi noda mae naokare nei ka nodi nolaghi iheire te susuku ghita.

72God neke nhaꞌa cheke ranghi ghita mala kokhonidi mae kuꞌeda tifa ra.

Mana neke ghatho fapuloni u nogna nhaꞌa cheke te blahi na.

73-74God neke nhaꞌa cheke ka kuꞌeda mae Ebraham te mala fakarhi ghita kau nodi nolaghi noda mae naokare mala theome mhaghu tahati kate loku ranghini God na.

75Funu gognaro te ghilei lehe na, tahati ginauna na doglo nei blahi eghu fabrahu ke ulugna God.”

76Mae Sekaraea ne cheke eghu ka mae Jone,

“Iagho mae thugu iara, mare ginauna na kilo nigho kaisei mae profet nogna God te au kligna.

Iagho ginauna mala kulu tei ke ulugna Lord, mala tarabana nabrougna mana.

77Eghuteuna mala chekedi nogna naikno God re,

God ginauna na fakarhidi kate hata fadelei nakhibodire.

78Kau nogna kokhoni ghita noda God,

kaisei nathunu rane majaghani funugna kligna ginauna na phae ke klignada tahati.

79Na phae jateula naprai eghu ka tahati te au kate romno,

nei au ke parigna naungogna u glehe.

Mana ginauna na batu fadoglo ghita kau nabrou te mala hatini tahati u pharikeli na.”

80Aonu mae Jone ne biꞌo haghe ne rheta u gaoghathogna na. Mana ne tei ne au ka namono nagou na ne ghilei thokeni u narane te fufunu mana nogna gloku na ranghidi naiknodi Israel re.

2

Karhagna mae Jisas

(Mat 1:18-25)

1Ka narane tuana, mae Funei Sisa Aghastus gna Rom na ne eni kaisei vetula mala riso nanghadi naikno te gnafa te au ka provins fateo te funei frunidi mana re. 2Igne ngala riso nangha ulu lahu teke eni kate gavana teku mae Kurenas ka Provins Siria. 3Aonu naikno te gnafare ne tei ka nodi namono thedire mala rioriso nangha.

4Mae Josep ghe khetogna ne jifla Nasaret kaisei namono ka Provins Galili ne tei Betlehem ka Provins Judia. Namono igne namonogna mae King Devet tifa. Mae Josep ne tei jare naugna mana kaisei mae ka vikegna mae King Devet. 5Mae Josep ne tei rioriso nangha repa Meri naugna naꞌa paru mala tolaghi ka mana. Meri gognaro na la buklahi. 6Kate au teu Josep ghe Meri Betlehem na, narane te mala karhagna sua na la namohi. 7Ka suga binaboli na, repa theo vido keli mala thurudire. Aonu Meri ne fakarha thugna nalhaꞌu ulu lahu na. Naꞌa ne pipiha ka pohe na, ne fatuthuruni ka sape mala faghamu buluka na.

Mae greireghi sipure ne nomhi eigna mae Jisas

8Ka bongi tuana, keha mae grereighi sipu au neu jare ke kosigna namono na fiofilodi neu tothoghei sipure. 9Kaisei engel nogna Lord megei nga kegra neu ke uludi mare, nei nogna nolaghi biꞌo Lord na ne sigla faligohodi mare. Eghuteuna hatimare ne mhaghu nodi fara. 10Engel na ne cheke eghu ka mare, “Thosei mhaghu! Naugna iara hata mei keha nonomho te keli ka ghotilo. Naikno te gnafare ginauna na keli tadi fara ka nonomho igne. 11Ka bongi gognaro gne kaisei mae te mala fakarha ghami ghotilo ka nakhibo na la karhahi ka namonogna mae King Devet. Mana mae Kraes noda mae funei tahati. 12Ghotilo ginauna tei jare mala filoni kaisei fagaglana: ghotilo ginauna filoni u sua gegeꞌe te pipiha teu ka nabreku pohe na te fatuthuru teu ka sape te mala faghamu buluka na.”

13Eghuteuna kaisei tothoghei engel gna kligna ghosei ne mei ne salo fodu balugna engel au tekeu jare na ne kafe koje kilo fnaknoni God, ne cheke eghu,

14“Kilo fnaknoni God ka maloa kligna nei pharikeli na au agne ka nauthoglu gne baludi naikno te keli tagnadi God gre.”

15Ka teke pulo engel re kligna na, mae grereighi sipure ne cheke eghu fari thedi, “Tahati na tei Betlehem, mala filodi glepo igre. Tahati na filoni glepo te cheke ranghi ghita Lord igne.”

16Aonu mae grereighi sipure ghosei ne tei ludedi Meri ghe Josep, eghuteuna mare filoni sua gegeꞌe te thuru teu ka sape mala ghamu buluka na. 17Kate filoni sua gegeꞌe na mare ne toutonu ranghidi Meri ghe Josep unha glepo teke chekeni engel eigna sua na. 18Eghuteuna mare te gnafa na nomhini igne ne jaglo nodi fara ka unha te toutonu mae greireghi sipure. 19Meri ne ghatho fabrahudi glepo igre ka nagnafagna na. 20Mae greireghi sipure filo dedi gobigna lepo igre ne nanaba fara ka unha teke cheke ranghidi engelre. Aonu, mare neke pulo ka nodi sipure balu koje ne kilo fnaknoni God eidi unha glepo teke nomhidi nei filodi teku mare re.

Narane mare teke fanganghani mae Jisas

21Kate kaisei wik gnahi sua na, mare ne tohi fagaglanani mana. Eghuteuna mare ne kiloni mana mae Jisas. U nangha teke chekeni engel kani teke theome bukla nga tekeu Meri na.

Meri ghe Josep hatani mae Jisas ne tei ka Sugablahi na

22Kate thokei narane te mala leghuni nogna vetula mae Moses eigna te mala gae ke leghugna teke karha sua na, Meri ghe mae Josep ne tei Jerusalem mala eni igne. Aonu repa hata sua na ne tusu ranghini Lord. 23Te chekeni ka nogna vetula God na cheke eghu agne, “Sua nalhaꞌu ulu lahu re mala tusu ranghini God.” 24Josep ghe Meri jaola ne tei mala fafara jateula te eghu ka nogna vetula God na, “Ghotilo hata mei phei balhu ba phei thukmu.”

25Kaisei mae biꞌo te kiloi Simion, mana jaola au Jerusalem. Mana kaisei mae doglo fara nakarhagna na ke ulugna God nei tarai koba eghu. Mana ofoni u narane God nate fakarhadi naiknodi Israel re. Eghuteuna u Tharunga te Blahi na ne au balugna mana. 26Mae Tharunga te Blahi na neke chekehi eghu ka mae Simion, “Iagho ginauna na theome leheu ghilei filoni mae Mesia teke kulu nhaꞌa cheke God na.” 27Eghuteuna u Tharunga te Blahi na batuni mae Simion ne tei ka Sugablahi na. Aonu, Meri ghe Josep hata mae sua Jisas na ne tei ka Sugablahi na mala eni unha te chekeni ka nogna vetula God na. 28Mae Simion ludedi, mana pala haghe sua na ne cheke fakelini God,

29“Lord, gognaro nou nhaꞌa cheke iagho na la horoghoto tutuani,

eghume iagho tangomana te snakre teini nou mae gloku na mala au mana kau pharikeli.

30Naugna mae teke vavahi iagho mala fakarhidi naikno te gnafare,

gognaro iara la thofno filonihi ka tathagu na.

31Iagho neke tarabanani mana mala laseni mana naikno te gnafare.

32Mana jateula kaisei juta eghu mala faphaedi naikno te theome mae Jiure mala filo glani nigho mare.

Mana ginauna jaola hata mei nafnakno ka nou naikno Israel.”

33Idogna kmagna eghu mae Jisas re ne jaglo nodi ka unha te chekedi mae Simion eigna sua igne. 34Eghuteuna mae Simion ne fablahidi retilo ne cheke eghu ka Meri, “U sua igne God neke vahini mala fakarhidi kmana naiknodi Israel te au ka nakhibo, nei mana na theome fakarhidi kmana naiknodi Israel iheire te fahaehaghedi thedi. Naugna mana ginauna na kaisei fagaglana te mei vuhagna ka God. Kmana naikno tirodini mana. 35Naugna mana, ginauna na falalase gaoghatho teke poru ka naikno te gnafare. Eghuteuna iagho themu ginauna na diꞌanagnafamu fara ka unha nate edi ginau re.”

Anna ne filoni mae Jisas

36Kaisei khaekave nanghagna na Anna, naꞌa kaisei thau profet au jare ka Sugablahi na. Anna gne thugna mae Fanuel nei vikegna mae Asa. Kani thau majaghani gna tekeu na naꞌa neke tolaghi nabagna fitu finogha kolho neke lehe khetogna na. 37Eghuteuna ke leghugna te lehe khetogna na, naꞌa ne au kolho nabagna nhanasalei fati finogha. Anna gne theome tei kokoni u nogna Sugablahi God na nu bongi narane na naꞌa au kolho jare mala dangna nei tarai eghu. 38Uve, kau narane te cheke teu ngala mae Simion tuana, naꞌa kegra neu jare ne funu cheke fakelini God. Naꞌa jaola toutonu eigna mae Jisas ka iheire te kafe ofoni teu God te mala mei fakarhidi naiknodi Israel.

Ke pulo Nasaret

39Ke leghugna tela gnafahi unha te chekeni eigna sua igne ka vetula na, Josep ghe Meri neke pulo Nasaret ka Provins Galili ka nodi thofno namono na. 40Mae sua ikoi na ne funu biꞌo haghe ne lalase fara. Eghuteuna God ne fablahini mana fabrahu.

Mae Jisas ke lamnagna Sugablahi

41Leuleghu finogha na idogna kmagna mae Jisas re tei koba Jerusalem ka Gaghamu Ghasa-Polho. 42Aonu, kate nabotho phei finogha gna hi mae Jisas na, retilo ne tei Jerusalem ka gaghamu tuana. 43Kate gnafahi u narane Gaghamu na, naiknore neke funu pulo ka namonodire. Nu mae Jisas neke au fapulo Jerusalem. Mae Josep ghe Meri ne theome laseni mae Jisas te au faleghu teuna. 44Aonu mae Josep ghe Meri neke pulo narane thongana tuana, eghuteuna repa gaoghathodi na ne kafe soruhi eghu. Eghume, kate dofini mana na, repa ne funu hironi mana farihoteidi kheradi nei vikedi teu thedire eigna mana. 45Nu repa ne theome filoni mana. Aonu repa neke pulo harini mana Jerusalem.

46Mare hiro ne hiro. Ka fatilo narane na repa ne ruma ka Sugablahi na ne ludeni mana jare. Mae Jisas gnokro neu baludi hatimare mae velepuhigna vetula nogna mae Moses re fanomho neu ka cheke te edi mare re, eghuteuna mana ne faghusna ka hatimare. 47Mae te kafe fanomho ka mana re ne jaglo nodi fara ka nogna glalase nei ka nogna cheke tughu eghu te edi mana re. 48Ka vido tuana, idogna kmagna mana re jaola ne jaglo nodi fara kate filoni mana na. Aonu, idogna na ne cheke eghu ka mana, “Thuguo, naugna unha site eni iagho ka ghepa ignea? Ghepa kmamu ne nanga nomi fara ne hiro nigho iagho.”

49Mae Jisas ne cheke eghu, “Ido, naugna unha ghopa ne hiro ghau iara? Ghopa theome laseni te keli fara te au iara ka sugagna mae Kmagu na?”50Nu repa ne theome lasedi gaoghathodi unha te chekedi mana igre.

51Mae Jisas neke pulo baludi repa Nasaret. Mana ne leghudi unha te chekedi repa re. Eghuteuna idogna mana na ne ghaoghatho eidi unha teke edi re ne tathaji u cheke igre ka nagnafagna na. 52Mae Jisas biꞌo haghe ne heta eghuteuna mana biꞌo ne biꞌo nogna glalase na. God ne keli tagna fara ka mana nei naiknore jaola ne keli tadi ka puhigna mana na.

3

Nogna farirhiu mae Jone Apublahi

(Mat 3:1-12; Mak 1:1-8; Jon 1:19-28)

1Ka fabotho glima finogha gna te King biꞌo mae Taebirias na mae igre neke funei ke parigna mana. Mae Paelat neke funei ka Provins Judia. Mae Herod Antipas neke funei ka Provins Galili. Mae Filip, mae tahigna mae Herod na, neke funei ka phei nohi Ituria ghe Trakonitis. Mae Lisanias neke funei ka Provins Abileni. 2Eghuteuna mae Anas ghe mae Kaefas gre teke nodi mae pris biꞌo hatimare mae Jiu. Uve, kau narane tuana God neke cheke ka mae Jone thugna mae Sekaraea kate au teu mana ke lamnagna namono nagou na. 3Mae Jone neke tei tongana ke lamnadi namono te au faligohoni Kho’u Jordan na ne toutonu ka naiknore. Mana ne cheke eghu, “Ghotilo lilisei puhimi te diꞌare, nu mala apublahi eghu, eghuteuna God ginauna hata fadeleidi nakhibomi ghotilo re.”

4Igne ne horoghoto ka unha teke rioriso eghu mae profet Isaia tifa ia,

“Kaisei mae ne poapola fabiꞌo ke lamnagna u namono nagou na, na cheke eghu,

‘Tarabana nabrou gna Lord,

eꞌei fakeli u nabrou mala tei gna mana!

5Gloha te gnafare ke fafofodu,

gukhu te gnafa nei thogele teure ke kafe fasasare.

Eghuteuna nabrou te peopeko tafri re ke fadodoglo,

eghuteuna nabrou te poipogili tafri re ke fasasalhu fakeli.

6Naikno te gnafa ka nauthoglu igne ginauna na filoni God te mei fakarhidi nogna naiknore.’ ”

7Kmana naikno fara ne mei ka mae Jone mala apublahi. Mae Jone ne cheke eghu ka naikno te mei apublahi re, “Ghotilo jateula pholi eghu! Naugna ghotilo lase chaichaghi fara! Ihei teke cheke ranghi ghami ghotilo te mala mei apublahi na, eghuteuna mala rikhani teu diꞌatagna God tela namo meihi na? 8Koko si ghotilo puhimi te diꞌare mala jateula sisi te keli eghu ka nakarhami are fagaglana gna u nakarha majaghani na. Thosei chekeni koba ghotilo ne doglohi ke ulugna God naugna ne vikegna mae Ebraham themi teuna. Naugna te chekeni iara ka ghotilo na, God na tangomana te hohoro vikegna mae Ebraham ka thina te filodi ghotilo igre! 9Nu gognaro God tarabana fate naikno jateula kaisei mae te au khila te mala kato soru gaju na la kulu auhi ka glathigna na. Eghume, mana ginauna na kato soru u gaju te theo sisi igre mala koko lao ka khaꞌaghi.”

10Naiknore ne ghusna eghu ka mae Jone, “Te eghu na, unha gne nate eni ghehati ginauna?”

11Mana ne cheke eghu ka mare, “Mae ihei ka ghotilo te au phei nogna phoko na tufa kehana ka mae ihei te theo kaisei nogna na. Mae ihei te au ghegna gano na tufa ka mae te theo kaisei ghegna gano na eghu.”

12Keha mae ka hatimare, mae te diꞌa te mala salo takis re ne mei apublahi langau. Mare ne ghusna eghu ka mae Jone, “Velepuhi, unha nate eni ghehati na?”

13Mae Jone ne cheke eghu ka mare, “Thosei salo takis ka naiknore me sala’uni unha te magnahaghei mae gavman na.”

14Keha mae soldia langau ne ghusna eghu ka mana, “Ghehati ba? Unha nate eni ghehati na?”

Mana ne cheke eghu ka mare, “Thosei chaghi nei huhurudi eghu naiknore mala tusu ari sileni ka ghotilo. Nu gleꞌani ngala nomi vido taba na.”

15Naiknore neke kafe rouronuni mae Kraes te mala mei na. Mare ne funu ghaoghatho eghu, “Glahula me mae Jone gne ngala mae Kraes na.” 16Nu mae Jone ne cheke eghu ka mare, “Iara apublahi ghami ghotilo ka khoꞌu kolho, nu kaisei mae nate mei ke leghugu iara na, mana mae ke biꞌogu iarai. Iara theome nabagu te rurutha nogna sadol mana re. Mana ginauna na faꞌapublahi ghami ghotilo kau Tharunga te Blahi nei ka khaꞌaghi eghu. 17Mana ginauna fatedi naikno te gnafare. Tutuani, mana ginauna vavahi iheire te doglore ka iheire te theome doglore. Jateula mae ihei te fota gano te keli ka gano te diꞌara eghu. Te kelire mala lilisei ka nogna suga na. Te diꞌare mala koko lao ka khaꞌaghi te karha fabrahu na.” 18Kmana nafnata phoge te edi mae Jone kate toutonuni u Nonomho te Keli na ka naikno igre. Mana neke cheke faheta mala tughu mare nagnafadire.

19Jaola mae Jone neke cheke faheaheta fara ka mae King Herod Antipas naugna mae Herod neke tolaghi blau ka Herodias, khetogna mae Filip mae tahigna thegna na. Eghuteuna mae Herod jaola neke edi kmana glepo te diꞌa fara tulao. 20Aonu ke leghugna igne, kaisei glepo te diꞌa tulao fara teke eni mae Herod na, mana ne fasosoloni mae Jone.

Mae Jone ne faꞌapublahini mae Jisas

(Mat 3:13-17; Mak 1:9-11)

21Kaisei fata, ame sosolo nga mae Jone Apublahi teku na, mae Jone ne faꞌapublahidi naiknore. Mae Jisas ne mei apublahi langau ka mana. Ka vido te tarai mae Jisas na, maloa na ne thora, 22eghuteuna Tharunga te Blahi na ne soru mei ke kligna gna mana jateula balhu neu. Kaisei naogla ne cheke mei funu kligna ne cheke eghu ka mana, “Iagho thofno mae Thugu iara. Iara thofno namha nigho nei thofno gleꞌa nigho eghu.”

Susurei eigna vikegna mae Jisas

(Mat 1:1-17)

23Jame kate thokeni tolufulu finogha gna na, mae Jisas ne funu farirhiudi naiknore. Eghuteuna gaoghathodi naiknore mae Jisas gne neke thugna mae Josep.

Mae Josep gne thugna mae Heli.

24Mae Heli gne neke thugna mae Masat.

Mae Masat gne neke thugna mae Livae.

Mae Livae gne neke thugna mae Melkae.

Mae Melkae gne neke thugna mae Janai.

Mae Janai gne neke thugna mae Josep.

25Mae Josep gne neke thugna mae Matatias.

Mae Matatias gne neke thugna mae Amos.

Mae Amos gne neke thugna mae Nahum.

Mae Nahum gne neke thugna mae Eslae.

Mae Eslae gne neke thugna mae Nagae.

26Mae Nagae gne neke thugna mae Meata.

Mae Meata gne neke thugna mae Matatias.

Mae Matatias gne neke thugna mae Semei.

Mae Semei gne neke thugna mae Josek.

Mae Josek gne neke thugna mae Joda.

27Mae Joda gne neke thugna mae Joanan.

Mae Joanan gne neke thugna mae Risa.

Mae Risa gne neke thugna mae Serubabel.

Mae Serubabel gne neke thugna mae Sialtiel.

Mae Sialtiel gne neke thugna mae Nerae.

28Mae Nerae gne neke thugna mae Melkae.

Mae Melkae gne neke thugna mae Adae.

Mae Adae gne neke thugna mae Kosam.

Mae Kosam gne neke thugna mae Elmadam.

Mae Elmadam gne neke thugna mae Ere.

29Mae Ere gne neke thugna mae Josua.

Mae Josua gne neke thugna mae Eliesa.

Mae Eliesa gne neke thugna mae Jorim.

Mae Jorim gne neke thugna mae Masat.

Mae Masat gne neke thugna mae Livae.

30Mae Livae gne neke thugna mae Simion.

Mae Simion gne neke thugna mae Juda.

Mae Juda gne neke thugna mae Josep.

Mae Josep gne neke thugna mae Jonam.

Mae Jonam gne neke thugna mae Eliakim.

31Mae Eliakim gne neke thugna mae Melea.

Mae Melea gne neke thugna mae Mena.

Mae Mena gne neke thugna mae Matata.

Mae Matata gne neke thugna mae Natan.

Mae Natan gne neke thugna mae Devet.

32Mae Devet gne neke thugna mae Jesi.

Mae Jesi gne neke thugna mae Obed.

Mae Obed gne neke thugna mae Boas.

Mae Boas gne neke thugna mae Salmon.

Mae Salmon gne neke thugna mae Nason.

33Mae Nason gne neke thugna mae Aminadab.

Mae Aminadab gne neke thugna mae Admin.

Mae Admin gne neke thugna mae Arni.

Mae Arni gne neke thugna mae Hesron.

Mae Hesron gne neke thugna mae Peres.

Mae Peres gne neke thugna mae Juda.

34Mae Juda gne neke thugna mae Jekop.

Mae Jekop gne neke thugna mae Isak.

Mae Isak gne neke thugna mae Ebraham.

Mae Ebraham gne neke thugna mae Tera.

Mae Tera gne neke thugna mae Naho.

35Mae Naho gne neke thugna mae Seru.

Mae Seru gne neke thugna mae Riu.

Mae Riu gne neke thugna mae Pela.

Mae Pela gne neke thugna mae Eba.

Mae Eba gne neke thugna mae Sela.

36Mae Sela gne neke thugna mae Kainan.

Mae Kainan gne neke thugna mae Afasad.

Mae Afasad gne neke thugna mae Sem.

Mae Sem gne neke thugna mae Noa.

Mae Noa gne neke thugna mae Lamek.

37Mae Lamek gne neke thugna mae Metusela.

Mae Metusela gne neke thugna mae Inok.

Mae Inok gne neke thugna mae Jared.

Mae Jared gne neke thugna mae Mahalali.

Mae Mahalali gne neke thugna mae Kainan.

38Mae Kainan gne neke thugna mae Enos.

Mae Enos gne neke thugna mae Seti.

Mae Seti gne neke thugna mae Adam.

Mae Adam gne neke thugna God.

4

Mae Satan fariuriuni mae Jisas

(Mat 4:1-11; Mak 1:12-13)

1Ke leghugna narane teke apublahi ka mae Jone ka Kho’u Jordan na, mae Jisas ne fodu ka Tharunga te Blahi neke pulo. Mae Tharunga te Blahi na ne baubatuni mana ne tei kau namono nagou na. 2Jare mae Satan ne fariuriuni mae Jisas phiatutu narane. Mae Jisas neke theome ghamu kau narane tuare. Kate gnafa narane tuare mae Jisas ne rofo fara.

3Mae Satan mei ne cheke eghu ka mana, “Ghema, te Thugna God iagho na, iagho chekeni thina igne mala tughu ke vuhai bret.”

4Mae Jisas ne cheke eghu ka mae Satan, “Grioriso te blahi ia cheke eghu agne, ‘Naikno na theome karha kolho ka gano.’ ”

5Aonu mae Satan ne batuni mae Jisas ne haghe ka thogele brahu na. Ka vido tuana, mae Satan ne fatakle ka mana provins te gnafa kau nauthoglu gne. 6Mae Satan ne cheke eghu ka mae Jisas, “Iara ginauna na snakre ari ka iagho gobigna lepo te keli fara ka nauthoglu na igre. Naugna God neke snakre meihi ka iara gobigna lepo igre, eghuteuna gognaro iara tangomana te tusu lao ka ihei te magnahagheni iara na. 7Te tuturupuku soru iagho ke ulugu iara na, gobigna lepo igre nou iagho.”

8Mae Jisas ne cheke tughu eghu ka mae Satan, “Te chekeni ka grioriso te blahi ia, ‘Iagho pogho soru ranghini LORD nou God, eghuteuna loku ranghini ngala mana.’ ”

9Mae Satan batuni mae Jisas ne tei Jerusalem, ne fakegrani mana ka khekelegna Sugablahi na. Mae Satan ne cheke eghu ka mae Jisas, “Ghema, te thofno Thugna God iagho na, krofu soru pari! 10Naugna te chekeni ka grioriso te blahi ia,

“ ‘God ginauna na chekedi nogna engel re mala reireghi nigho.

11Mare na tako nigho mala theome tothokei iagho ghahemure ka thina.’ ”

12Mae Jisas ne cheke eghu ka mae Satan, “Nu te chekeni la ka grioriso te blahi ia, ‘Thosei fariuriuni LORD nou God!’ ”

13Kate gnafa fariuriuni mae Jisas na, mae Satan ne tei kokoni mana katha vido.

Mae Jisas ne fufunu nogna gloku na Galili

(Mat 4:12-17; Mak 1:14-15)

14Ke leghugna igne mae Jisas neke pulo Galili, balugna u nogna nolaghi Tharunga te Blahi na. Eghuteuna, u nonomho eigna mae Jisas na ne tei tongana ka nohi te gnafa ke lamnagna provins tuana. 15Mana ne funu farirhiudi naiknore ke lamnadi nodi suga tharai hatimare mae Jiure, eghuteuna naiknore ne kafe keli tadi fara ka mana.

Naiknodi Nasaret re ne irodi fatutuani ni mae Jisas

(Mat 13:53-58; Mak 6:1-6)

16Ke leghugna igne mae Jisas neke tei Nasaret, ka namono aheva mana teke biꞌo haghe na. Leuleghu narane Sabat na, mana tei koba ka suga tharai na. Kaisei narane Sabat, mana kegra haghe ne iu’iju u grioriso te blahi na ranghidi naiknore. 17Aonu mare ne tusu lao ka mana nogna buka mae profet Isaia na. Mana feferha buka na ne filo deni u vido cheke igne,

18“Tharunga gna God na au balugu iara.

Naugna mana neke vahi ghau iara mala toutonuni Nonomho te Keli gne ka naikno te kumare.

God neke kuru ghau iara mala toutonu ka naikno te au sosolo ka nakhibodire mala snagla mare,

nei naikno teke dofure mala ke fifilo fapulo.

Eghuteuna iheire te au papara ke paridi nodi nolaghi keha mae re ginauna mala ke au ka pharikeli.

19Eghuteuna mala cheke thakleni narane God nate toghodi nogna naiknore.”

20Mae Jisas fofotho buka na neke tusu fapulo ka mae te loku ka suga tharai na. Eghuteuna mana ne gnokro pari ne farirhiudi naiknore. Naikno te gnafa te au ke lamnagna suga tharai na ne filo tutu ka mana nei fanomho fakeli ka mana. 21Mae Jisas ne cheke eghu ka naiknore, “Gognarogne, grioriso te blahi te iu’ijuni iara te nomhini ghotilo igne la thofno horoghoto fara.”22Naiknore ne kafe keli tadi fara ka mae Jisas ne jaglo nodi fara ka nogna famane cheke te chekedi mana re, ne cheke eghu, “Tore, mae igne thugna mae Josep kolho!”

23Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Iara laseni, ghotilo ginauna na chekeni ka iara chekegna tifa igne, ‘Ghema dokta, kulu fakeli fapulo nigho themu sagho!’ Eghuteuna ghotilo ginauna na cheke eghula ka iara, ‘Ghehati nomhidihi glepo teke edi iagho Kapanam ra. Eghume, gognaro na jaola ke edi sagho glepo tuare agne ka namonomu themu gne!’ ”

24Mae Jisas ne cheke eghu, “Tutuani fara te chekeni iara ka ghotilo na, naiknogna namono thegna mae profet na tirodi fatutuani ni mana.25Uve, unha te chekeni iara ka ghotilo gne thofno tutuani fara. Ka narane gna mae Elija na neke theome nakhete thilo finogha namno nhigra. Aonu heva te heva na ne behu neke theo gano. Eghuteuna kmana naikno biꞌo te glehe kokoi neke au jare Israel ka narane tuare.26Eghuteuna God neke theome kuruni mae Elija mala tei kolho ka thau te glehe kokoi Israel re, nu God neke kuruni mae Elija mala tei toghoni ngala naikno biꞌo te glehe kokoi te au ka namono Sarefat ka nohi Sidon.27Aonu ka narane gna mae profet Elisa na kmana naiknodi Israel neke thubu biꞌo, khabru te kiloi leprosi. Nu mae profet Elisa neke theome fakelini kaisei naiknogna Israel. Nu kaisei mae Naman ka kantri Siria ngala teke fakelini mana na.”

28Kate nomhidi mare cheke te edi mae Jisas igre, mare te gnafa te au ke lamnagna suga tharai na ne kafe diꞌa tadi fara ka mana. 29Aonu mare kegra haghe ne kuru fajiflani mana ke kosigna namono na. Namono tuana au ka thogele na. Aonu mare hatani mae Jisas ne tei jare mala koko soruni mana ka phegu na. 30Nu mae Jisas nolo ne tei farihoteidi naiknore ne tei nogna.

Mae Jisas ne brueni naitu na

(Mak 1:21-28)

31Mae Jisas neke tei Kapanam, kaisei namono biꞌo ka Provins Galili. Leuleghu narane Sabat na mae Jisas ne farirhiudi naiknore. 32Eghuteuna kate nomhidi nogna cheke mana re, mare ne jaglo nodi fara ka nafnata farirhiu te edi mana re naugna mana farirhiu balu nolaghi.

33Kaisei fata, kaisei mae au teu jare ka suga tharai na, kaisei naitu au ka mana. Aonu, mana ne eha eghu fabiꞌo, 34“Sei! Ghema Jisas gna Nasaret! Mala faꞌunha ghami ghehati sagho ia? Iagho jau mala mei fadiꞌa ghami ghehati neku sini! Iara lase nighohi, iagho thofno mae blahi nogna God!”

35Mae Jisas ne cheke faheta eghu ka naitu na, “Megeu! Jifla mei sagho ka mana!” Naitu na ne koko soruni mana ke uludi mare, ne jifla ka mana, nu naitu na ne theome fadiꞌani mana.

36Naiknore ne kafe jaglo nodi fara, ne cheke eghu fari thedi, “Icho idomi! Unha nafnata cheke si ignea? Mae igne au nolaghi ne brue fajifladi naitu gre!” 37Aonu nonomho gna mae Jisas na ne tei tongana heva heva ka namono te gnafa ka nohi tuana.

Mae Jisas fakelidi kmana naikno te fogra re

(Mat 8:14-17; Mak 1:29-34)

38Ke leghugna igne, mae Jisas jifla ka suga tharai na ne tei ka sugagna mae Simon. Ka narane tuana, nanghogna mae Simon na ne fogra naugna fagrutu na biꞌo fara ka naꞌa. Aonu hatimare ne toreni mae Jisas mala toghoni naꞌa. 39Mae Jisas ne tei kegra rhegna sape naikno biꞌo na ne cheke faheta ka fogra na. Eghuteuna, fagrutu na ne gnafa ka naꞌa. Aonu naꞌa ghosei ne kegra haghe ne faghedi gano mare.

40Kate funu pluluhi naprai na, naiknore hata ne mei ka mae Jisas naikno te au kmana nafnata khabru tadire. Mae Jisas ne habo lao khamegnare ka naikno te fogra re neke keli fapulo. 41Naitu teke au ka naikno te kmanare jifla mei ne eha fabiꞌo eghu, “Iagho Thugna God!” Nu mae Jisas ne cheke faheta ka naiture mala thosei cheke, naugna hatimare lasenihi mae Jisas gne ngala mae Kraes na.

Jisas ne toutonu ke lamnadi suga tharai re

(Mak 1:35-39)

42Kate funu agha narane na mae Jisas jifla ka namono na ne tei ka vido te krogha na ne au sopa. Nu naiknore ne funu hironi mana. Kate ludeni mana na mare ne toreni mana mala thosei tei kokodi mare. 43Nu mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Iara na teila ka keha namonore mala toutonuni Nonomho te Keli eigna God te funei frunidi nogna naiknore. Naugna igne God neke kuru mei ghau iara.”44Aonu mae Jisas tei ne toutonu ke lamnadi suga tharai re heva heva ka nohi Judia.

5

Mae fanomho teke kulu kilodi mae Jisas

(Mat 4:18-22; Mak 1:16-20)

1Kaisei fata, mae Jisas kegra ka gratha Kholo Genesaret. Kmana naikno fara ne kafe khapru mei ka mana mala fanomho ka chekegna God. 2Eghuteuna mae Jisas ne filodi phia mola tugha haghe teu mare ka nusu na. Mae naugrare neke tei kokodi mala tei bea nodi fangnare. 3Mae Jisas ne saghe ka kaisei mola, mola igne nogna mae Simon. Aonu mana ne toreni mae Simon mala tugha fararu mola na katha vido. Mae Jisas ne gnokro ne farirhiudi naikno teke khapru mei ka mana re.

4Ke leghugna te toutonu te gnafa na, mana ne cheke eghu ka mae Simon, “Hata tei mola na ka mamhara gno mala koko soru nomi fangnare mala hata keha sasa.”

5Mae Simon ne cheke eghu ka mana, “Velepuhi, gloku biꞌo tela edi ghehati bongi brahu gne nu braku kolho eghu. Nu iara na koko soru fangna gre naugna iagho ne cheke ranghi ghau iara.”

6Aonu kate leghuni mare chekegna mae Jisas te koko soru hatimare nodi fangnare, mare ne maluaga fara, ne namo breku fangnare. 7Hatimare ne kilodi mae kheradi te au ka keha mola na mala mei toghodi. Keha mola na mei ne fafofodu mare phia molare ka sasa ne fodu ne namo lodu.

8Mae Simon Pita filoni igne ne pogho soru ke ulugna mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Lord, thosei mei namo ka iara, naugna iara naikno diꞌa.” 9Mae Pita ne cheke eghu, naugna mana nei keha mae balugna mana re eghu ne jaglo nodi fara ka sasa te kmana te hata mare re. 10Phia thugna mae Sebedi, mae Jemes ghe mae Jone, te loku balugna mana re jaola ne jaglo nodi fara.

Mae Jisas ne cheke eghu ka mae Simon, “Simon, thosei mhaghu, funu gognaro iara na falalase ka iagho te mala salo mei naikno ka iara na.”11Aonu mare pala famata phia nodi molare ne lisei soru nodi gobigna lepore ne leghuni mae Jisas.

Mae Jisas ne fakelini kaisei mae

(Mat 8:1-4; Mak 1:40-45)

12Kaisei fata, mae Jisas au neu ka kaisei namono te au kaisei mae te thubu. Mana thafru ka thubu biꞌo, khabru te kiloi leprosi. Kate filoni mae Jisas na, mana mei ne tuturupuku ke ulugna mae Jisas ne cheke eghu, “Mae funei, ne magnahagheni nga iagho nu, iagho tangomana teke fasalhu ghau iara na.”

13Mae Jisas ne habo lao ka mana ne cheke eghu, “Uve, iara magnahaghei, ke salhu silagho!” Kau chekegna mae Jisas tuana, thubu ka thinigna mana re ghosei neke salhu fapulo.

14Aonu mae Jisas ne cheke faheta eghu ka mana, “Thosei toutonu tafri eigna igne ka ihei nga. Nu iagho doglo tei ka mae pris mala kulu filoni mana thinimu na. Eghuteuna ke leghugna igne iagho tei eꞌei fafara leghuni unha te chekeni mae Moses ia, mala laseni naiknore teke la keli fapulohi iagho na.”

15Nu neuba ngau, nonomho gna mae Jisas gne ne tei tongana heva heva ka namono te kmanare. Aonu kmana naikno fara ne mei fanomho ka chekegna mana re nei mala fakarhidi mana ka thua khabru te au ka thinidire. 16Nu kmana fata langau mana tei thegna ka vido te nagou na mala tarai.

Mae Jisas ne fakelini kaisei mae te blughu

(Mat 9:1-8; Mak 2:1-12)

17Kaisei narane mae Jisas farirhiudi naiknore ka suga na. Eghuteuna keha mae Farasi, nei jaola keha mae velepuhi eghu au neu jare. Mae igre mei funudi ka namono te gnafa ka Provins Galili, nei funudi ka Provins Judia, nei ka namono Jerusalem. God ne tusu lao nolaghi ka mae Jisas mala fakelidi naikno te fogra re. 18Aonu keha naiknore pala ne mei ka sape kaisei mae te blughu. Hatimare fariuriu hatani mana mei lamna suga mala lilisei ke ulugna mae Jisas. 19Nu hatimare ne theome tangomana te filoni heva te snagla te mala hatani mana te ruma lamna naugna ne kmana naikno fara. Aonu mare apla ne haghe ke tagru suga ne hohoro kaisei khora ghoghodogna te au mae Jisas na. Eghume mare ne haru sape na ka phukri ne farurhuni mana ne soru ke ulugna mae Jisas.

20Mae Jisas filoni nodi fatutuani mare na, ne cheke eghu ka mae te blughu na, “Ghema kheraguo, nakhibomu iagho re la hata fadeleihi iara.”

21Aonu hatimare mae velepuhigna vetula nogna mae Moses, nei hatimare mae Farasi eghu re ne funu cheke eghu kau gaoghathodire, “Mae ihei si mae ignea? Mae igne cheke faparini God signe. Theo kaisei naikno te tangomana te mala hata fadelei nakhibo na, kaisei thegna God ngala!”

22Nu mae Jisas lasedi ngala gaoghathodi mare re ne cheke eghu, “Naugna unha site au mei nafnata ghaoghatho igre ke lamnami ghotilo gnea?23Thono bligi fara te cheke eghu na, ‘Thuguo, iara la hata fadeleihi nakhibomu iagho re teuna’, naugna theo kaisei naikno tangomana te filoni te au nolaghi iara te mala eni gloku igne na. Nu ninhigrana fara te cheke eghu na, ‘Kegra haghe, hata nou sape na tei teuna,’ naugna naikno na tangomana te filoni jame te au nolaghi iara te mala eni tuana na.24Nu gognarona iara na falase arini ka ghotilo, iara mae teke mei funu ka God na au nolaghi ka nauthoglu igne te mala hata fadeleidi nakhibore!” Aonu, mae Jisas ne cheke eghu ka mae te blughu na, “Te chekeni iara ka iagho na, kegra haghe. Hata nou khifra na tei ka sugamu na!”25Mana ghosei ne kegra haghe ke uludi naiknore ne hata nogna sape na ne tei ka nogna suga na, balu kilo fnaknoni God. 26Naiknore ne kafe jaglo nodi fara ne funu kilo fnaknoni God. Mare thono mhaghu nodi fara ne cheke eghu, “Icho idomi! Unha te filoni tahati gognarogne thono jaglo noda fara.”

Mae Jisas ne kiloi mae Livae

(Mat 9:9-13; Mak 2:13-17)

27Ke leghugna igne, mae Jisas tei ne filoni kaisei mae salo takis, nanghagna na mae Livae. Mana gnokro neu ka vido aheva te mala foli takis naiknore. Mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Ghema, mei leghu ghau iara, iagho mala nogu mae fanomho iara.”28Aonu mae Livae ghosei ne lisei soru nogna gobigna lepore ne leghuni mae Jisas.

29Ke leghugna igne, mae Livae igne ne eni kaisei gaghamu biꞌo ranghini mae Jisas ka nogna suga na. Kmana naikno te diꞌa te salo takis nei keha naikno te diꞌa langau eghu ne khapru mala ghamu baludi phiamare. 30Nu keha mae Farasi nei keha mae kheradi mae velepuhigna vetula nogna mae Moses eghu ne thono buiburi fara ne cheke eghu ka nogna mae fanomho mae Jisas re, “Naugna unha site ghamu fodu ghotilo ka naikno te diꞌa mala salo takis nei keha naikno te diꞌa teu gnea?”

31Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Ghotilo laseni igne, naikno te kelire tirodi tei filoni mae dokta. Nu naikno te fogra re ngala te magnahaghei tei filoni mae dokta na.32Eghume iara gne theome mei mala kilodi naikno te doglohi ke ulugna God te mala leghu ghau iara, nu iara gne mei mala kilodi naikno te diꞌa gre mala tughu nagnafa.

Mae Jisas ne cheke tughuni kaisei ghusna

(Mat 9:14-17; Mak 2:18-22)

33Keha naiknore ne cheke eghu ka mae Jisas, “Nogna fanomho mae Jone gre nei nodi fanomho mae Farasi gre tarai nei dangna eghu koba. Eghume, naugna unha si nou mae fanomho iagho gre te ghamu nei koꞌu teu kolho grea?”

34Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Naikno te mei ka gaghamu tholaghi na mare au balugna mae te mala tolaghi na, eghume mare theome nabadi te dangna nei rofo teuna.35Nu narane te mala tei kokodi mae te tolaghi na mae kheragnare ginauna na mei. Aonu ame tangomana nga mare te dangna na eghu. Jateula tuana eghu kate au teu iara agne baludi nogu mae fanomho gre, mare ginauna na theome dangna eghu.”

36Mae Jisas ne chekeni cheke naba igne ka mare, “Jaola theome naba tahati te hata nabreku pohe majaghani na te susuki fodu ka khora pohe te tiatifa na. Te eghu tahati na, tahati na fadidiꞌa kolho pohe majaghani na, eghuteuna nabreku pohe majaghani tuana theome nanaba ka pohe te tiatifa na. 37Kehana teuna tahati theome tangomana totoho waen majaghani na kau duku guli te tiatifa na. Naugna kate lao te raha u waen majaghani tuana na duku guli tiatifa tuana ginauna poha. Eghuteuna waen tuana ginauna na thofa kolho.38Eghume tahati totoho waen majaghani na kau duku te majaghani.39Mae ihei teke koꞌu koba waen tiatifa na mana theome magnahaghei te ko’uni waen majaghani na. Naugna mana ne cheke eghu, ‘U waen tiatifa nga te keli na.’ ”

6

Mae Jisas mae funei gna u narane Sabat

(Mat 12:1-14; Mak 2:23–3:6)

1Kaisei narane Sabat, nodi narane blahi mae Jiu, mae Jisas ne leghu nabrou ne sala’u ka nagare sopho na. Nogna mae fanomhore ne ukli keha sopho ne koko khunedire ne ghamu. 2Keha mae Farasire filoni igne ne cheke eghu ka mae Jisas, “Naugna unha site loku ghotilo kau narane Sabat te thono blahi fara ka vetula na gnea?”

3Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Theome iu’ijuni ngala si ghotilo unha teke eni mae King Devet tifa ia? Kaisei fata mana nei mae teke tei balugna re eghu neke rofo.4Mae Devet neke ruma ka Sugablahi nogna God na, neke hata bret teke fafara ka God na neke ghamu, eghuteuna tufa langau keha bret ka mae teke tei balugna re. Igne thono jafra fara ka nogna vetula mae Moses. Te chekeni ka vetula na, kaisei mae pris ngala tangomana te ghamu nafnata bret tuana.”5Mae Jisas neke cheke eghu ka mare, “Iara mae teke mei funu ka God gne ngala mae funei gna narane Sabat na.”

Mae Jisas ne fakelini kaisei mae te lehe khamegna na

6Ka keha narane Sabat na, mae Jisas tei ne ruma ka suga tharai na ne farirhiudi naiknore. Eghuteuna, kaisei mae te lehe khame nhetagna na au neu jare. 7Hatimare mae velepuhigna vetula nogna mae Moses nei hatimare mae Farasi eghu ne fiofilo neu ka mae Jisas, glahula fakeli naikno mana kau narane Sabat. Naugna mare magnahaghei te filoni mana te eni unha te jafra ka nogna vetula mae Moses na, mala tangomana mare te fathoethokeni mana na. 8Nu mae Jisas ne lasedi unha te ghathodi hatimare re ne cheke eghu ka mae te lehe khamegna na, “Kegra mei ke uludi naikno igre sagho.” Mana kegra haghe ne mei kegra jare.

9Mae Jisas ne ghusna eghu ka hatimare mae Farasi nei mae velepuhigna vetula nogna mae Moses, “Ba, unha gne te snakreni ka vetula na te mala eni tahati kau narane Sabat na? Snakre ghita tahati mala toghoni naikno, ba mala fadiꞌani naikno? Mala fakarhani naikno ba lisa laoni mala lehe naikno na?”

10Mae Jisas ne efra faligoho ka mare gnafa, ne cheke eghu ka mae te lehe khamegna na, “Ngafa haghe khamemu ana.” Mana ngafa haghe khamegna na neke keli fapulo. 11Hatimare mae Farasi nei hatimare mae velepuhigna vetula nogna mae Moses eghu re ne thono diꞌa tadi. Mare ne cheke eghu fari thedi, “Na faꞌunhani si tahati mae Jisas gnea?”

Mae Jisas ne vahidi nabotho phei mae khuru

(Mat 10:1-4; Mak 3:13-19)

12Kaisei narane ke leghugna igne, mae Jisas ne haghe ka kaisei thogele ne tarai fabrahu ka God. Mana au jare fabrahu bongi tuana. 13Hamerane ka keha narane na, mae Jisas ne kilodi nogna mae fanomhore. Kate mei mare ka mana na, mana ne vavahi nabotho phei mae ka hatimare. Mana ne kilodi hatimare “Mae Khuru.” 14Nanghadi nabotho phei mae khurure igre.

Mae Simon, fapea nanghagna na mae Pita, nei Aduru tahigna mana na;

mae Jemes ghe mae Jone;

mae Filip ghe mae Batolomiu;

15mae Matiu ghe mae Tomas;

mae Jemes (thugna mae Alfius) ghe mae Simon, mae te kiloi Silote;

16mae Judas thugna mae Jemes ghe Judas Iskariot.

Mae Judas gne mae ihei teke snakreni mae Jisas ka khamedi nogna mae naokare.

Mae Jisas ne farirhiu nei fakarha naikno

(Mat 4:23-25)

17Mae Jisas neke soru baludi nogna mae khurure funu ka thogele na. Mana soru ne kegra ka sare na baludi mae fanomho te kmanare. Eghuteuna kmana naikno ne mei funudi ka namono te iko tongana Judia, Jerusalem, nei ka namono te au ke tongna rhedi phei namono biꞌo Taea ghe Sidon. 18Mare ne kafe mei mala fanomho ka mae Jisas, eghuteuna mare mei fakelidi mana khabru te au ka thinidire. Mae Jisas neke fakelidi nei jaola fakelidi naikno te au naitu. 19Naiknore ne magnahaghei te mei te kafe haboni mae Jisas, naugna mare filoni nogna nolaghi God na au ka mana ne jifla mei ka mana ne kafe fakelidi.

Eigna gleale’a nei diꞌanagnafa

(Mat 5:1-12)

20Mae Jisas filo ka nogna mae fanomhore ne cheke eghu ka mare.

“Ghotilo te kuma ra, ghotilo tangomana te gleale’a na.

Naugna ghotilo la auhi baludi naikno te funei frunidi God re.

21Ghotilo te rofo gognaro ra, ghotilo tangomana te gleale’a na.

Naugna ghotilo ginauna nake bohou.

Ghotilo te tanhi gognaro ra, ghotilo tangomana te gleale’a na.

Naugna ghotilo ginauna nake maꞌeu.

22Ghotilo te susuku ghami, lalama ghami,

cheke fapari ghami ba cheke fadiꞌadi nanghamire teu keha naikno ra naugna ghotilo nogu iara,

mae teke mei funu ka God gne,

ghotilo tangomana te gleale’a na.

23“Ka narane tuana ghotilo gleale’a balu ragi. Naugna God ginauna na taba fabiꞌo ghami ghotilo kligna. Mae kmadire neke eghu dila nogna mae profet God tifa na jateula te eni ka ghotilo gne neku.

24“Puhi biꞌo ka ghotilo naikno te dedei fara gognaro gre!

Naugna ghotilo la gnafahi nomi narane te mala gleale’a na.

25Puhi biꞌo ka ghotilo naikno te boho nomi gognaro gre!

Naugna ghotilo ginauna nake rofou!

Eghuteuna puhi biꞌo ka ghotilo te maꞌe gognaro gre!

Naugna ghotilo ginauna nake tanhi biꞌo nei diꞌanagnafa eghu!

26Puhi biꞌo ka ghotilo te cheke fakeli ghami naikno are!

Igne fagaglana gna ghotilo te jateula mae profet chaichaghi tifa ra teuna.

Naugna mae tifa re neke cheke fakelidi fabrahu mae profet chaichaghire.”

Namhani mae nou naoka na

(Mat 5:38-48; 7:12)

27Mae Jisas ne cheke eghu, “Nu te chekeni iara ka ghotilo te fanomho ka iara gre na. Ghotilo namhadi nomi naoka re. Eghuteuna famane fofodu ka iheire te susuku ghami re.28Eghuteuna ghotilo fablahidi iheire te cheke fadiꞌa ghami are, nei taraidi naikno te lalama ghami are eghu.29Mae ihei te taponi bakomu iagho na, thosei lhotini nu snakre lao keha phile na ka mana mala ke tathapo mana eghu. Eghuteuna mae ihei te hata nou pohe na, iagho ke snakre lao keha nou phoko na ka mana mala ke hata mana. 30Mae ihei te tore glepo ka iagho na, iagho toghoni mana. Eghuteuna mae ihei te hata kaisei nou glepo iagho na, thosei ke toreni iagho mala ke hata fapulo mana ka iagho.31Unha ghotilo te magnahagheni keha naiknore te eni ranghi ghami na, ghotilo ke enila tuana ranghidi eghu.

32“Te namhadi kolho ghotilo naikno te namha ghami themi re, God ginauna na theome fablahi ghami ghotilo. Naugna naikno te diꞌare mare namha dila naikno te namhadi mare re! 33Eghuteuna, God ginauna na theome fablahi ghami ghotilo te toghodi kolho ghotilo naikno te togho ghami themire. Naugna naikno te diꞌare eni la tuana.34God ginauna na theome fablahi ghami ghotilo, te tufa glepo kolho ghotilo ka naikno na teke tusu fapulo glepo ka ghotilo. Naugna naikno te diꞌare mare tufa glepo la ka keha naikno te diꞌare.

35“Nu ghotilo namhadi nomi naokare, nei lolokeli ranghidi. Ghotilo tufa glepo ka keha naikno are, eghuteuna thosei ghathoni nake tughu fapulo mare teuna. Te eghu ghotilo na, God ginauna na taba fabiꞌo ghami ghotilo, naugna puhimi ghotilo re ginauna gaglana fara te goro thugna God ghotilo na. Naugna God na toghodi fabrahu iheire te theome ghatho tahuni mana, nei iheire te diꞌa fara.36Ghotilo lolokeli nei kokhonidi eghu naikno te gnafare jateula mae Kmami ghotilo te au kligna te lolokeli nei kokhonidi teu naikno te gnafare.”

Eigna fate

(Mat 7:1-5)

37Mae Jisas ne cheke eghu, “Thosei fateni ihei, na eghunu ke fate ghami God eghu. Thosei fathoroni ihei na, na eghunu ke fathoro ghami God eghu. Eghuteuna ghotilo hata fadelei nakhibodi keha naiknore mala nu ke hata fadelei langau God nakhibomire eghu.38Tufa nodi keha naikno are, mala ke tufa nomi God ginauna eghu. Uve, God ginauna tufa glepo ka ghotilo, jateula kaisei mae te famane fafofodu kaisei khara’o ia eghu, kate fodu khara’o na mana na kaokagno nei huta fapari eghu mala fodu salaꞌui. Eghume nafnata puhi te tufa glepo ghotilo ka keha naiknore igne, God ginauna na jaola tufa fapulo glepo ka ghotilo.”

39Aonu mae Jisas ne chekeni cheke naba igne ka hatimare. “Ba, mae te dofu na tangomana ngau site batui keha mae te dofu la na ia? Theo fara. Te eghu mana na, phiamare ginauna tei snoꞌo ka khora.40Jaola, mae ihei te sikolu teuna, mana theome tangomana te uluni nogna mae velepuhi na. Nu kate sikolu te lalase mana na ame tangomana nga mana te jateula nogna mae velepuhi na teuna.

41“Naugna unha sagho te au gaoghathomu ka nakhibo ikoi te eni mae kheramu fofodu na, eghuteuna theome filo glani nakhibo biꞌo au teu ka themu ana ia?42Iagho theome tangomana te cheke eghu ka mae kheramu fofodu na, ‘Ghema, lisa mei sagho ka iara, mala hata fadelei iara nakhibo ikoi te au ka iagho ana.’ Nu iagho theome kulu hata koko ghu nakhibo biꞌo te au teu ka themu ana teuna. Iagho kaisei mae chaichaghi! Kulu hata koko ghu sagho nakhibo biꞌo te au ka themu ana, ame tangomana nga iagho te magnahaghei te hata fadelei nakhibo ikoi te eni mae kheramu fofodu ana eghu!”

Phei nafnata sisi

(Mat 7:16-20,24-27; 12:33-35)

43Mae Jisas ne cheke eghu, “Gaju te keli na theome tangomana te ure sisi te diꞌa na. Jaola gaju te diꞌa na theome tangomana te ure sisi te keli na.44Tutuani, gaju te gnafare tahati kafe filo glanidi kau sisidire. Tahati theome tangomana te filodi sisi khoilo ghe sisi khebu te ure phono na.45Jateula igne eghu, naikno te keli na, mana fodu ka gaoghatho te keli ka nagnafagna na. Mana edi koba glepo te kelire. Nu naikno te diꞌa na fodu ka gaoghatho te diꞌa ka nagnafa gna na, mana edi koba glepo te diꞌare. Naugna glepo te diꞌare te fodu ka nagnafagna mana tuare ngala te jifla mei ka chekegna mana re.”

Phei nafnata naikno

46“Naugna unha ne cheke eghu nga ghotilo ka iara, ‘Lord, Lord,’ nu ghotilo theome edi kolho unha te chekedi iara re?47Mae ihei te mei ka iara na, eghuteuna nomhidi chekegu iara re, nei leghuidi teuna, iara na falase arini ka ghotilo unha nafnata naikno mae tuana.48Mae tuana jateula ngau kaisei mae te hohoro suga ia eghu. Mana dokha tei pari fara ne babana nogna suga na ke kligna thina. Aonu kate soru nakhete na, eghuteuna mei neu nabritha mala fariuriu paꞌe soruni suga tuana teuna. Nu nabritha na ginauna na theome tangomana te paꞌe soruni suga tuana, naugna suga tuana ne babana fakeli ke kligna thina.49Nu mae ihei te nomhidi chekegu iara re, nu theome leghudi teuna, mana jateula ngau kaisei mae te theome dokha te tei pari fara te babana nogna suga na ia eghu. Aonu kate soru nakhete na eghuteuna mei neu nabritha na ka suga tuana, suga tuana na ghosei grofo. Eghuteuna suga tuana ginauna phaꞌe dofini kolho.”

7

1Kate chekedi te gnafa mae Jisas glepo igre ka naiknore mana jifla ne tei Kapanam.

Mae Jisas ne fakelini nogna mae gloku kaisei mae funeidi hatimare mae armi

(Mat 8:5-13)

2Ka namono Kapanam, jare kaisei nogna mae gloku mae funeidi hatimare mae armi di Rom, mana thono fogra fara namo ne lehe. Mae funeidi hatimare mae armi di Rom igne, thono namhani fara nogna mae gloku na. 3Kate nomhini mana thoutonu eigna mae Jisas na, mana ne kuru teidi keha mae biꞌo ka hatimare mae Jiu mala tei toreni mae Jisas mala mei fakelini nogna mae gloku na. 4Kate thoke mare ka mae Jisas na, mare ne tore faheta eghu ka mana, “Mae funeidi hatimare mae armi di Rom thofno magnahaghei fara nou thotogho iagho na ka nogna mae gloku na. 5Naugna mae biꞌodi hatimare mae armi igne thono namha ghami ghehati fara neke babana nomi suga tharai ghehati na.” 6Aonu mae Jisas ne tei baludi mare.

Kate tei te namo posa mae Jisas ka sugagna mae biꞌo na, mae biꞌo na ne kurudi keha mae ne mei cheke eghu ka mae Jisas, “Funei, mae biꞌo na ne cheke eghu, ‘Thosei fagloku biꞌo nigho te mei ka sugagu iara na. Naugna iara theome nabagu te ruma iagho ka sugagu na. 7Iara thegu na jaola theome nabagu te mei filo nigho na. Nu ka chekemu kolho mala ke keli fapulo nogu mae gloku na. 8Tutuani fara, iara gne kaisei mae aula mae biꞌo te mala kuru ghau na. Nu au kmana mae soldia langau te mala kurudi iara re. Eghuteuna, te cheke eghu iara ka mae igne, “Tei sagho,” mana na tei. Nu te cheke eghu iara ka keha mae ana, “Mei sagho agne!” mana na mei. Nu te cheke eghu iara ka nogu mae gloku na, “Eni sagho igne!” mana na eni tuana.’ ”

9Kate nomhini cheke igne, mae Jisas ne jaglo nogna fara ka mana. Mana figri ne cheke eghu ka naikno teke leghuni mana re, “Icho idomi! Tuani fara, te chekeni iara ka ghotilo na, iara neke theome filodeni kaisei naikno te biꞌo nogna fatutuani na jateula mae igne teu agne Israel.”10Mae teke khurudi mae biꞌo na teke mei filoni mae Jisas re neke pulo ka suga na. Kate pulo mare ka suga na, mare ne filoni mae teke fogra na neke keli fapulo.

Mae Jisas ne fakarhini thugna naikno biꞌo na

11Kaisei narane ke leghugna igne, mae Jisas ne tei ka namono te kiloi Nain. Eghuteuna hatimare nogna mae fanomhore, nei kmana naikno fara langau eghu ne tei balugna mana. 12Kate posa mei mae Jisas rhegna namono na, kaisei jajagha naikno te mala tei ka giugilu na pala ne mei kaisei mae sua nalhaꞌu teke lehe na. Mae sua igne ngala thugna naikno biꞌo te glehe kokoi na. Eghuteuna naiknogna namono tuana ne kafe tei balugna naꞌa. 13Mae Jisas ne filoni naꞌa ne kokhoni nogna ni. Mana ne tei ka naꞌa ne cheke eghu, “Naikno biꞌo, thosei tanhi.”

14Aonu, mana lao ne habo ka glele na. Hatimare mae teke pala re ne kegra snoto. Mae Jisas ne cheke eghu ka masitei na, “Mae majaghani! Te chekeni iara ka iagho na, ‘Ke karha fapulo sagho!’ ”15Mae sua teke lehe na gnokro haghe ne vuha facheke. Aonu mae Jisas neke snakre fapuloni ka idogna na.

16Iheire teke au tekeu jare ka vido tuana ne kafe jaglo nodi fara, ne kilo fnaknoni God. Mare ne cheke eghu, “Kaisei mae profet biꞌo la thakle mei farihoteida tahati! God na la mei mala toghodi nogna naiknore!”

17Nonomho eigna mae Jisas igne ne tei tongana ka namono te gnafa ka Provins Judia nei ka keha namono langau ka keha provins rhegna Judia.

Mae khuru vuhadi ka mae Jone Apublahi

(Mat 11:2-19)

18-20Nogna mae fanomho Jone Apublahi re ne toutonu ka mana unha te edi mae Jisas re. Aonu mana ne kurudi phei nogna mae fanomhore ne tei ka mae Jisas mala ghusna eghu ka mana, “Iagho ngala si mae teke chekeni mae Jone Apublahi mala mei fakarhi ghami ghehati teku ia, ba kaisei mae ngau te mala ofoni teu ghehati ia?” Aonu, mare ne tei ka mae Jisas mala ghusnani mana.

21Phei mae fanomho igre tei ne filoni mae Jisas te fakelidi kmana naikno te fogra, nei dofu, nei bruedi naitu teure. 22Mana ne cheke eghu ka phiamare, “Ke figri si ghopa ka mae Jone mala ke toutonu ka mana, unha glepo teke nomhidi nei filodi teku ghotilo ra. Iara gognarona fakelidi naikno te dofu, naikno te blughu, naikno te thubu biꞌo, naikno te megli, fakarha fapulodi naikno teke lehehi, nei toutonuni Nonomho te Keli na ka naikno te kumare. 23Eghume, ihei te maku fabrahu ka iara nogna fatutuani na, mana ginauna na gleale’a fara.”

24Aonu, ke leghugna teke pulohi nogna mae fanomho mae Jone re, mae Jisas ne toutonu eigna mae Jone ka naiknore. Mana ne ghusna eghu ka mare, “Ghotilo teke tei kau namono nagou ia unha nafnata naikno teke tei filoni ghotilo jare na? Ghotilo neke tei mala filoni kaisei mae te ghatho peapea jateula fora te blele tafri kau nuri ia eghu? Theo!25Ba neke tei mala filo unha? Mala filoni kaisei mae te pipichi pohe te famane? Theo! Ihei te pipichi nafnata pohe tuare au ka sugagna mae funei.26Ba, neke tei mala filo unha si ghotilo ia? Kaisei mae profet? Uve, tutuani fara! Mae Jone Apublahi na kaisei mae profet biꞌo fara ka mae profet teke kulu au tifa ra.27Naugna God neke cheke eigna mae Jone Apublahi ka mae Thugna na neke cheke eghu,

“ ‘Iara na kuruni mae nogu gloku na mala kulu ari ke ulumu iagho, mala kulu tarabana nabrou mala tei mu iagho.’

28Tutuani fara, te chekeni iara ka ghotilo na, mae Jone Apublahi gne kaisei mae biꞌo fara ka fiti naikno kolho te gnafa kau nauthoglu igne. Nu naikno te ikoi fara ke lamnadi naikno God te funei frunidire, mana mae biꞌo fara uluni mae Jone.”

29Kate nomhini igne, naiknore ne keli tadi fara ka nogna farirhiu God na. Hatimare mae mala salo takis gre ba jaola ne keli tadi fara. Naikno igre neke kulu apublahi ka mae Jone. 30Nu mae Farasi nei mae velepuhigna vetula nogna mae Moses teu igre, mare ne tirodi leghuni nogna ghaoghatho God te maladi thedi na. Mare theome magnahagheni mae Jone te faꞌapublahidi.

31Eghuteuna, mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Iara lase ghami ghotilo naikno gognaro gre.32Ghotilo jateula phei bukrei sua te gnokro teu ka glalaba na, te eha eghu fari thedi ira eghu,

“ ‘Ghotilo te koje ghehati khoje te mala gleale’a nei ragi teuna,

ghotilo tiromi ragi kolho.

Nu te koje ghehati u khoje te mala diꞌanagnafa na,

ghotilo tiromi diꞌanagnafa nei tanhi eghu kolho.’

Igne thotoghale eimi ghepa mae Jone Apublahi na.33Kate mei mae Jone te theome ima nei theome koꞌu teuna naiknore ne cheke eghu, ‘Mae igne au kaisei naitu tagna signe.’34Eghuteuna kate thoke mei iara te ima nei koꞌu teuna, naiknore ne cheke eghu, ‘Filoni si ghotilo mae igne! Mana ima nei koꞌu teuna ngala te glepo ulu ka mana na! Eghuteuna, mae te diꞌa te salo takis nei keha mae te diꞌa la teu igre ngala te mae kheragna mana re.’35Eghuteuna mare ginauna na filoni nogna gaoghatho te keli God na kate thakle meidi unha glepo te tutuanire.”

Mae Jisas ka sugagna Simon kaisei mae Farasi

36Kaisei mae Farasi, nanghagna na mae Simon, mana ne toreni mae Jisas mala tei ima ka sugagna na. Eghuteuna mae Jisas ne tei ka sugagna mae igne ne gnokro soru ne ima. 37Aonu, kaisei naikno biꞌo te gnognoro fara ne nomhini mae Jisas te ima teu ka suga tuana. Aonu naꞌa ne hata kaisei botol thina te fodu ka kholo te sisiri keligna. 38Naꞌa kegra ke leghugna mae Jisas ne tanhi neu. Naꞌa ne fabobothu ka kholo tathagnare phei ghahegna mae Jisas re. Eghuteuna naꞌa tuturupuku soru ne famomoja ka khaklagna thegna te brahure ne gnangho fabrahu. Jaola naꞌa totofa kholo te sisiri keligna na ke klignadi.

39Kate filoni igne, mae Simon ne au gaoghathogna ne cheke eghu, “Jame thofno mae profet mae igne na, mana jame laseni puhigna thau te haboni mana igne. Naugna naꞌa kaisei naikno gnognoro fara!”

40Mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Ghema Simon, iara magnahaghei te chekeni kaisei glepo ka iagho.”

Mae Simon ne cheke eghu ka mae Jisas, “Uve, velepuhi, facheke sagho.”

41Mae Jisas ne cheke eghu, “Uve, kaisei mae ne snakredi phei mae ne kaoni sileni. Kaisei mae ne kaoni glima gobi dola, keha mae na glimafulu dola kolho.42Nu phei mae igre theo nodi sileni, eghume phiamare theome tangomana teke tughu fapulo nodi kaonire. Nu mae ihei teke tusu ranghidi phiamare sileni igre lasedi phei mae igre theo nodi sileni naba te mala tughu fapulo nodi kaonire. Aonu mana ne cheke eghu ka phiamare, ‘Keli kolho, te chekeni iara ka ghopa na. Iara snakre ghami ghopa mala thosei tughu fapulo nomi kaonire.’ Mae ihei ka phei mae igre te namhani tulao mana na?”

43Mae Simon ne cheke eghu, “Te ghathoni iara na, jame mae ihei te biꞌo fara nogna kaoni na igne.”

Mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Iagho famane cheke tughu fara.”

44Mae Jisas figri lao ka naikno biꞌo na ne cheke eghu ka mae Simon, “Filoni sagho naikno biꞌo igne! Iara mei ruma ka sugamu iagho gne, eghuteuna iagho theome famei khoꞌu mala titihi iara ghahegu gre. Eghuteuna thau igne ne titihi ghahegu gre kau kholo di phei tathagnare, nei famomoja kau khaklagna thegna re. 45Kate ruma mei iara ka sugamu na, iagho theome mei kubae ghau iara. Nu funu ruma mei gu iara te ghilei thokei gognaro ao, naꞌa theome gnafa te gnaognanghodi ghahegu iara gre.46Iagho theome dadalu pha’ugu iara na ka sedi, eghuteuna naꞌa ne dadalu ghahegu iara re kau kholo te sisiri keligna igne.47Uve, naikno biꞌo igne au kmana nakhibogna fara. Nu te chekeni iara ka iagho na, iara la hata fadeleihi nakhibognare. Naugna naꞌa ne namha ghau fara iara. Nu ihei te theome kmana nakhibogna te mala hata fadelei iara na, mana theome tangomana te namhadi fara keha naiknore.”

48Gnafa teuna mae Jisas ne cheke eghu ka naꞌa, “Naikno biꞌo, iara la hata fadeleihi nakhibomu iagho re.”

49Aonu, hatimare mae te gnokro ima teu ka tevo na, ne cheke eghu fari thedi, “Tore, mae ihei si ignea? Tangomana si mana te hata fadeleidi nakhibodi naikno grea?”

50Mae Jisas ne cheke eghu ka naikno biꞌo na, “Iagho fatutuani ghau iara. Naugna igne iara ne fakarha nigho ka nakhibo. Jifla tei kau pharikeli.”

8

Goro gaꞌase te tei balugna mae Jisas

1Kaisei fata ke leghugna igne, mae Jisas ne tei ka namono biꞌo nei ka namono ikodi eghu ka Provins Galili mala toutonuni Nonomho te Keli eigna nakarha God te funei frunini. Eghuteuna, hatimare nabotho phei nogna mae fanomhore 2nei keha gaꞌase langau eghu ne tei balugna mana. Eghuteuna gaꞌase igre mana neke fakarhidi ka naitu nei kau kmana nafnata khabru. Kaisei na Meri, naꞌa thau gna Makidala, mana neke brue fajifladi fitu naitu ka naꞌa tifa. 3Eghuteuna kehana Joana, khetogna mae Kusa, mae biꞌo te mala reireghidi nogna glepo mae King Herod Antipas. Kehana Susana baludi kmana gaꞌase langau eghu. Eghuteuna gaꞌase igre tangomana te toghodi mae Jisas nei hatimare nogna mae fanomhore ka nodi glepo thedire.

U cheke naba eigna joꞌu sisi

(Mat 13:1-9; Mak 4:1-9)

4Aonu kmana naikno ne khapru mei ka mae Jisas, mei funudi kau namonodire. Aonu mana ne cheke eghu ranghidi kau cheke naba igne, 5“Kaisei mae tei ne joꞌu kmana sisi ka nogna nagare na. Kate toatofa mana sisire, keha sisire ne soru ka nabrou. Eghuteuna naiknore mei ka nabrou na ne tapla ke klignadi, eghuteuna nanghajire mei ne ghamu fateo. 6Eghuteuna, kehare ne soru ke kligna glose te saesape ka thina. Sisi igre ne sublo haghe, nu ghosei ne lehe, naugna glose na ne moja fara.7Keha sisire ne soru ka vido te au gnarho fachuchuru. Eghuteuna gnarho te fachuchuru tuare ne kotu haghe baludi sisire ne farore ne theome kotu.8Nu keha sisire ne soru ka glose te keli. Aonu sisi igre ne kotu fakeli ne thokeni kaisei gobi.”

Gnafa teuna, mae Jisas ne cheke eghu, “Uve, ghotilo naikno te fanomho ka iara gre, hiro fakeli gaoghathodi cheke igre.”

Mae Jisas ne rurutha gaoghathogna cheke naba igne

(Mat 13:10-23; Mak 4:10-20)

9Hatimare nogna mae fanomho mana re mei ne ghusna ka mae Jisas gaoghathogna cheke naba eidi sisi igre. 10Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “God neke tusu ari ka ghotilo kolho glalase te mala lase fakelidi thofno glepo te au poru ka nakarha God te funei frunini. Nu iara cheke ranghidi keha naiknore ka cheke naba kolho. Kate eni iara igne ne horoghoto fara ka unha teke chekeni mae profet Isaia tifa ia,

“ ‘Neubane hiro mare, mare na theome tangomana te filo glanini.

Eghuteuna neubane fanomho mare, mare ginauna na theome tangomana te nomhi fakelini.’ ”

11Mae Jisas ne cheke eghu ka nogna mae fanomhore, “Gaoghathogna cheke naba igne. Sisi igne chekegna God.12Eghuteuna sisi te soru ka nabrou na igre eidi iheire te nomhini cheke na, nu mae Satan mei hata fadelei ka nagnafadire cheke igre mala theome fatutuani, nei theome hatani eghu mare thofno nakarha na.13Eghuteuna sisi te soru ka glose te saesape ka thina igne, eidi iheire te nomhini cheke na eghuteuna hata balu gleale’a. Nu ruma lamna ka gaoghathodire kolho. Mare fatutuani katha vido kmoꞌei kolho, eghuteuna kate thoke mei vido te ninhigrana igre, mare ginauna na lisa lao kolho gobigna lepore.14Eghuteuna sisi te soru farihoteidi glathi gnarho te fachuchuru igre, eidi iheire te nomhini cheke na nu nanga nodi fara eidi kmana nafnata glepo. Mare namha dila dedei gna nauthoglu igne ba glepo te keli kau nakarha igne kolho. Aonu cheke igne ginauna theome kotu fakeli nei au kaisei sisi ikoi eghu kolho.15Nu sisi te soru kau glose te keli igre eidi iheire te fanomho ka cheke na, eghuteuna loku famaku ka nagnafadi te klino nei tutuani teure. Eghuteuna mare leghuni chekegna God na ne heta ghedi ne ghilei au sisi te keli.”

Cheke naba eigna juta

(Mak 4:21-25)

16Eghuteuna mae Jisas ne cheke eghu, “Theo kaisei mae te fakasa juta na te toku tafru ke pari khara’o na, ba lilisei ke pari sape. Nu mana na lilisei ka vido te mala augna na, eghuteuna naikno te ruma ka suga tuana na fifilo fakeli eigna naphae tuana. 17Eghume jateula tuana eghu gobigna lepo te au poru teu gognaro gre, gobigna lepo tuare na thakleu ka vido te snagla. Eghuteuna gobigna lepo te poru ka naiknore ginauna na filo fakelini kate jifla mei kate snagla.18Naugna te eghu tuana me, ghotilo faghano fanomho fakeli ka cheke igre. Naugna mae ihei te au nogna glepo na, God ginauna nake tusu ranghini mana keha glepoi. Nu mae ihei te theo nogna glepo na, neubane katha ikoi kolho te au ka mana na, God ginauna nake hata fadelei ka mana.”

Vikegna mae Jisas

(Mat 12:46-50; Mak 3:31-35)

19Idogna nei thabusigna teu mae Jisas re ne mei mala filoni mana. Nu mare theome tangomana te lao namo ka mana na, naugna naikno kmana fara te khapru faligohoni mana na. 20Aonu naiknore ne cheke eghu ka mae Jisas, “Idomu nei thabusimu teu iagho re kegrau kosi. Mare magnahaghei te mei filo nigho iagho.”

21Mae Jisas ne cheke eghu, “Iheire ngala te nomhini chekegna God na, nei leghuni mana teu, igre ngala te idogu nei thabusigu teu iara re.”

Mae Jisas au nolaghi mala famuanani maraghata biꞌo na

(Mat 8:23-27; Mak 4:35-41)

22Kaisei narane mae Jisas ne cheke eghu ka nogna mae fanomhore, “Tahati na tei kasa ka keha phile kholo gno.” Aonu mare saghe ka mola na ne funu kasa. 23Kate selo te kasa mare ka kholo na mae Jisas ne thuru iho. Eghuteuna kaisei seseuru biꞌo ne soru kau kholo na. Aonu mola na ne vuha fodu ka khoꞌu, ne funu plulu soru.

24Mae fanomhore mhaghu ne tei fadofrani mana, ne cheke eghu ka mana, “Mae funei, mae funei, tahati la namo lehe!”

Aonu mae Jisas kegra haghe ne cheke faheta ka nuri na, nei ke jaola ka galore. Eghuteuna nuri na ghosei ne snoto, nei kholo na neke beata. 25Ke leghugna igne, mae Jisas ne cheke eghu ka mae fanomhore, “Ba, tore, aheva si nomi fatutuani ghotilo na ia?” Nu hatimare ne mhaghu nei jaglo nodi ne cheke eghu fari thedi, “Tore, unha nafnata mae si ignea? Nuri ba ne galo ne faꞌuveni ngala chekegna mana na!”

Mae Jisas au nolaghi ke klignadi naiture

(Mat 8:28-34; Mak 5:1-20)

26Mae Jisas ne kasa baludi nogna mae fanomhore ka kholo na funudi ka Provins Galili. Mare mei ne longa ka nohi Gerasa. 27Kate longa mae Jisas na, kaisei mae te au naitu na mei ne thafoni mana. Funu tifa te ghilei mei thokei narane igne mae tuana theo kaisei pohe ka thinigna na, nei mana jaola theome au snoto lamna suga. Nu mana au fabrahu kau gluma te mala lilisei thinidi naikno te lehere. 28-29Eghuteuna kmana fata naitu na mei faheta fara ka mana. Neuba naiknore ne haru ghahegna nei khamegna teure ka phukri, ba lilisei mae mala reireghini, mana tangomana ngala te kukusu phukrire. Eghuteuna naitu na ne kuru teini mana mala au ka namono nagou na. Kate filoni mae Jisas na, mana eha eghu fabiꞌo ne tuturupuku ke ulugna mae Jisas. Jisas ne cheke faheta ka naitu na mala jifla mei ka mana. Aonu mae igne ne eha eghu fabiꞌo, “Sei, Jisas, Thugna God te nolaghi! Ba, na faꞌunha ghau iara sagho ia? Iara tore nigho mala thosei goigoni ghau iara!”

30Mae Jisas ne ghusna eghu ka mana, “Iagho mae ihei nanghamu na?”

Aonu mana ne cheke eghu, “Iara nanghagu na ‘Mae Thara.’ ” Naugna kmana naitu fara te au ka mana re. 31Eghuteuna naiture ne toreni mae Jisas mala thosei kuru teidi ka vido te kiloni mare “Glave mamhara te romno fara.”

32Kmana bosu humeu ka thogele na rhegna vido tuana. Aonu naiture ne toreni mae Jisas mala snakre teidi mala ruma ke lamnadi bosure. Aonu mae Jisas ne snakre teidi naitu igre ka bosure. 33Naitu igre jifla mei ka mana ne tei ruma ke lamnadi bosure. Eghuteuna bosure chari ne soru ka gerigna gukhu te phegu na ne krofu ka kholo na, ne kafe lehe.

34Kate filoni igne, mae teke ohodi bosure rikha ne posa ka namono biꞌo na ne toutonu ka naiknore nei jaola ka naikno te au ka nohi tuana. 35Aonu naiknore mei ne filoni unha te toutonuni mare na. Eghuteuna kate mei mare ka mae Jisas na, mare ne filoni mae teke brue fajifla mae Jisas naiture tagna na. Mana pipichi pohe gnokro neu rhedi ghahegna mae Jisas re, eghuteuna gaoghathognare kela doglohi. Aonu naiknore ne mhaghu nodi fara. 36Naikno teke filoni mae Jisas teke fakelini mae teke au naitu na ne toutonu ka keha naiknore eigna igne. 37Naiknodi Gerasa re kafe mhaghu nodi fara, naugna unha teke eni mae Jisas na ne toreni mana mala jifla tei delei. Aonu mae Jisas saghe ka mola na neke pulo Galili.

38Nu mae teke keli fapulo igne ne cheke eghu ka mae Jisas, “Ghema, iara magnahaghei te tei balumu iagho.” Nu mae Jisas ne kuru teini mana, ne cheke eghu ranghini, 39“Theo. Ke pulo sagho ka namonomu na mala toutonu ranghidi naiknore unha teke eni God ka iagho na.” Aonu mana neke pulo ka namono ne tei toutonu ka naiknore eigna unha teke eni mae Jisas ka mana na. Eghuteuna mae Jisas baludi nogna mae fanomhore neke pulo Galili.

Mae Jisas au nolaghi te mala fakelidi phei gaꞌasere

40Kate ke pulo mae Jisas ka keha phile kholo na, kmana naikno ofoni mana neu jare. 41Kaisei mae nanghagna na mae Jaerus ne mei ka mae Jisas. Mae Jaerus gne kaisei mae biꞌo ka suga tharai gna namono tuana. Mana mei ne tuturupuku soru ke ulugna mae Jisas ne toreni mana mala tei ka nogna suga na. 42Mana ne eni igne, naugna kaisei ngala thugna gaꞌase mana te nabotho phei finogha gna kolho igne ne namo lehehi. Mae Jisas ne magnahaghei ne tei ka sugagna mae Jaerus na.

Kate funu nolo te tei mae Jisas na, kmana naikno ne fahuahuta ne tei fari thedi rhegna mana, naugna mare magnahaghei te mei ka mana. 43Kaisei naikno biꞌo ke lamnadi naikno igre, naꞌa dadara fabrahu nabagna nabotho phei finogha. Naꞌa koko fahui nogna silenire ka hatimare mae dokta, nu theo kaisei mae dokta tangomana te fakelini naꞌa na. 44Eghuteuna naꞌa ne mei ke leghugna mae Jisas ne habo ka nogna khukru pohe mana na. Ka vido tuana dadara na ghosei ne noto.

45Aonu mae Jisas kegra snoto ne ghusna eghu, “Ihei si te habo ghau iara ia?”

Naikno te gnafare ne cheke eghu, “Ghehati theome habo nigho.” Mae Pita ne cheke eghu, “Velepuhi, naugna unha site ghusna eghu iagho gnea? Kmana naikno fara te khapru faligoho nigho nei kafe thugha mei teu ka iagho igre!”

46Nu mae Jisas ne cheke eghu, “Tutuani, kaisei naikno ne habo ghau iara! Iara haimini nogu nolaghi na ne jifla mei mala fakelini kaisei naikno.”

47Kate laseni nate filo deni mare na, naꞌa mhaghu nogna fara ne mei balu fififri ne tuturupuku soru ke ulugna mae Jisas. Kate kafe fanomho teu naiknore, naꞌa ne cheke thakleni eigna unha te mei naꞌa te haboni mae Jisas na. Naꞌa ne chekeni la kate haboni mae Jisas na, naꞌa ghosei neke keli fapulo nogna. 48Mae Jisas ne cheke eghu ka naꞌa, “Naikno biꞌo, iagho kela keli fapulo naugna iagho ne fatutuani. Iagho tangomana te tei na, eghuteuna thosei nanga nou eghu.”

49Kate facheke nga teu mae Jisas ka naꞌa na, kaisei mae ne mei ka mare funu ka sugagna mae Jaerus mae biꞌo gna suga tharai na. Mana ne cheke eghu ka mae Jaerus, “Ghema, thumu gaꞌase iagho na la lehehi! Thosei fagloku biꞌoni mae velepuhi na.”

50Kate nomhini igne mae Jisas ne cheke eghu ka mae Jaerus, “Thosei nanga nou fara, nu fatutuani ghau ngala iara. Eghuteuna thumu iagho na ginauna nake keli fapulo.”

51Kate tei te posa ka suga mae Jaerus na, mae Jisas ne theome snakredi naiknore te ruma balugna kau chogho te au sua gaꞌase na. Nu mae Pita, mae Jemes, mae Jone nei idogna kmagna teure ngala te ruma balugna re. 52Naikno te au ka suga tuana ne kafe tanhi balu diꞌanagnafa, naugna sua gaꞌase na la lehehi. Nu mae Jisas ne cheke eghu, “Thosei tanhi. Naꞌa theome lehe, nu naꞌa thuru au kolho!”

53Naiknore ne funu maꞌeni mae Jisas, naugna mare lasenihi tela lehehi sua gaꞌase na. 54Nu mae Jisas loku ka khamegna sua gaꞌase na, ne cheke eghu, “Sua gaꞌase, kegra haghe.”55Nuinurigna sua gaꞌase na neke pulo mei ne ghosei neke kegra haghe. Mae Jisas ne cheke ka mare mala faꞌimani. 56Idogna nei kmagna teure ne jaglo nodi fara. Nu mae Jisas ne cheke faheta ranghidi mala thosei toutonu ka ihei nga eigna unha teke eni mana ranghini sua gaꞌase igne.

9

Mae Jisas ne kuru fajifladi nabotho phei nogna mae khurure

(Mat 10:5-15; Mak 6:7-13)

1Mae Jisas ne kilo fodudi nogna nabotho phei mae khurure. Aonu mana ne tusu ranghidi nolaghi te mala fakelidi naikno te fogra, nei nolaghi te mala bruedi naiture. 2Mae Jisas ne kuru fajifladi mae khuru re mala tei toutonuni mare nakarha te funei frunini God na, nei mala fakarhidi iheire te fogra. 3Mana ne cheke eghu ka mare, “Thosei hata kaisei glepo mala togho ghami themi jateula khodo, gloi, gano, ba sileni. Thosei hata phei pohe te mala pipichi na.4Ka suga aheva te ruma ghotilo na, au jare ke ghilei jifla kokoni ghotilo namono tuana. 5Eghuteuna te posa ghotilo ka kaisei namono ne theome magnahaghei ghami naiknogna namono tuana ba tirodi fanomho ka chekemi ghotilo re, jifla kokoni namono tuana. Kate jifla na, ghotilo ghiha koko gnagnapa te au ka ghahemi are ke uludi eghu. Igne kaisei fagaglana te mala falalaseni ghotilo ka naiknore God ginauna na fatedi.”6Aonu mae khurure jifla ne tei ka namono te gnafare mala toutonuni Nonomho te Keli na, nei mala ke fakarha fapulodi naikno te fogra re.

Mae Herod ne nomhini eigna mae Jisas

(Mat 14:1-12; Mak 6:14-29)

7Ka vido tuana, mae King Herod Antipas ne nomhidi naikno te toutonudi gobigna lepo te edi mae Jisas re. Aonu mana ne faꞌihoni fara, naugna keha naiknore ne filoni nogna gloku mae Jisas na ne cheke eghu, “Mae Jone Apublahi teke lehe tifa ia kela karha fapulo.” 8Eghuteuna keha naiknore ne cheke eghu, “Mae profet Elija ia kela pulo mei.” Eghuteuna, keha naiknore te chekei na, “Kaisei mae ka hatimare mae profet tifa ra kela karha fapulo.” 9Nu mae Herod ne cheke eghu, “Mae Jone ia iara neke chekedi mare neke kukusu pha’ugna na tifa. Eghume mae ihei eghu si te nomhini iara thoutonu gna na gnea?” Eghuteuna mae Herod ne magnahaghei fara te filoni mae Jisas.

Mae Jisas ne faghamudi glima thogha mae

(Mat 14:13-21; Mak 6:30-44; Jon 6:1-14)

10Kate gnafa nodi gloku na, mae khurure neke pulo mei ka mae Jisas. Mare ne toutonu ka mana gobigna lepo teke edi mare re. Ke leghugna igne, mare ne tei balugna mae Jisas ka kaisei namono te kiloi Betsaeda. Mare ne tei au thedi jare. 11Nu kate nomhini igne naiknore ne tei ke leghugna mae Jisas. Aonu mana ne theome lhotidi nu mana gleale’a te filodi naiknore ne toutonu ranghidi eigna u nakarha te funei fruni ni God na. Eghuteuna mana ne fakarhidi naikno te magnahaghei teke keli nodi ka fogra.

12Kate figri hila naprai na mae khurure ne mei cheke eghu ka mae Jisas, “Kuru teidi naikno igre mala tei hiro ghedi gano, nei suga mala thuru eghu ka namono te namo teu agne are. Naugna theo kaisei naikno te au ka vido igne na.”

13Nu mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Theo. Faghamudi si ghotilo naikno gre.”

Mare ne cheke eghu ka mana, “Ghehati au glima bret nei phei sasa eghu kolho. Ba iagho magnahaghei ghami ghehati te tei foli gano te mala nabadi naikno te kmana igre sia?!” 14Mae khurure ne cheke eghu naugna nabagna glima thogha mae te au teu jare na.

Mae Jisas ne cheke eghu ka nogna mae fanomhore, “Chekedi si ghotilo naikno are mala gnokro ka glima fului kaisei tothoghei eghu.”15Mae fanomhore ne leghuni unha te chekeni mae Jisas na. Eghuteuna naikno te gnafare ne gnokro ka tothoghei. 16Mae Jisas ne hata glima bret nei phei sasa teure ne filo haghe kligna ne cheke fakelidi ka God. Mana tufa ganore ne tusu lao ka nogna mae fanomhore mala tufa mare ka naiknore. 17Naikno te gnafare ne kafe ghamu ne boho. Eghuteuna mae fanomhore ne salo fodu vido gano teke salaꞌui re, ne fafofodu nabotho phei khara’o.

Mae Pita ne cheke thakleni eigna mae Jisas

(Mat 16:13-28; Mak 8:27–9:1)

18Kaisei fata, kate au teu thegna na, mae Jisas ne tarai. Eghuteuna nogna mae fanomhore ne mei ka mana. Mana ne ghusna eghu ka mare, “Ba, naiknore ne mae ihei eghu ghau iara?”

19Mae fanomhore ne cheke eghu ka mana, “Kehare te chekei na, iagho mae Jone Apublahi. Kehare te chekei na, iagho mae profet Elija. Eghuteuna kehare te chekei na, iagho kaisei mae ka hatimare mae profet di tifa ra kela karha fapulo.”

20Eghuteuna mae Jisas ne ghusna eghu ka mare, “Nu ghotilo ba? Mae ihei eghu ghau iara ghotilo?”

Mae Pita ne cheke eghu ka mana, “Iagho thofno mae Kraes teke mei funu ka God!”

21Mae Jisas ne cheke faheta ka mare mala thosei toutonu ka ihei nga eigna igne. 22Eghuteuna mana jaola ne cheke eghu ka mare, “Iara mae teke mei funu ka God na, mare ginauna para ghau fara iara. Ginauna hatimare mae pris ulu, nei hatimare mae velepuhigna vetula nogna mae Moses, nei mae biꞌodi hatimare mae Jiu langau eghu na tirodi ghau iara. Mare ginauna na eꞌei puhi mala falehe ghau iara. Nu ka fatilo narane na God nake fakarha fapulo ghau iara kau glehe.”

23Mae Jisas ne cheke eghu ka mare gnafa, “Mae ihei te magnahaghei mei balugu iara na, mana thosei ghathoni thegna kolho, nu mana sasaꞌa mala lehe ka gaju fafatha, nei mala leghu ghau iara leghu narane.24Naugna mae ihei te magnahaghei fakarhini kolho nakarhagna thegna na, mana ginauna theome ludeni thofno karha na. Eghuteuna, mae ihei te snakreni nakarhagna na malagu iara teuna mana ginauna hatini thofno nakarha na.25Eghuteuna jame kaisei mae dedei fara ka nauthoglu igne, nu lehe mana teuna, glepo igre ginauna na theome toghoni mana. Thono theo fara.26Mae ihei te mamaja ghau iara nei mamaja nila chekegu iara mae teke mei funu ka God na teuna, uve, iara ginauna jaola theome kiloni mana kate pulo mei iara balu nogu siasigla nei balu nogna nolaghi biꞌo mae Mama nei balu nodi nolaghi hatimare mae engel te blahi.

27“Tutuani fara, te chekeni iara ka ghotilo na. Keha naikno te au teu balugu iara gognaro igre, mare ginauna theome leheu na filoni God te funei frunidi nogna naiknore.”

Mae Jisas ne cheke baludi mae Moses ghe mae Elija

(Mat 17:1-8; Mak 9:2-8)

28Nabagna kaisei wik ke leghugna teke chekedi mana glepo igre, mae Jisas ne hata balugna mae Pita, nei mae Jemes nei mae Jone ne haghe ka thogele na mala tarai. 29Kate tarai teu mana na, thinigna mae Jisas na ne nhogri eghuteuna nogna pohere ne vegha fara. 30-31Eghuteuna phei mae megei nga ne thakle mei, mae Moses ghe mae Elija. Phiamare ne phae ka siasigla gna nogna nolaghi biꞌo God na ne toutonu neu balugna mae Jisas eigna narane te mala jifla kokoni mana nauthoglu igne, nei glepo teke ghathoni God na ginauna edi Jerusalem. 32Mae Pita baludi phei mae kheragnare thilomare ne thuru fara. Nu kate dofra haghe na thilomare ne filoni nogna naphae God te siasigla faligohoni mae Jisas na. Eghuteuna jaola thilomare ne filodi phei mae ne kegra neu balugna mana. 33Kate namo jifla mae Moses ghe mae Elija na, mae Pita ne cheke eghu ka mae Jisas, “Velepuhi, thofno keli fara te au tahati agne na. Ghetilo na horo thilo grorofe agne, kaisei malamu iagho, kaisei malagna mae Moses, nei kaisei malagna mae Elija.” Mae Pita ne cheke eghu eigna mana theome laseni gaoghathogna unha te chekei na.

34Kate cheke teu mana na, kaisei khoveo ne thakle mei ne toku tafrudi mare ka naungogna na. Eghuteuna thilomare ne mhaghu nodi fara ka khoveo te mei ke klignadi na. 35Eghuteuna thilomare ne nomhini cheke te mei ke lamna khoveo na. Cheke igne ne cheke eghu, “Igne mae Thugu iara na. Mana kaisei mae neke vavahi iara. Leghuni mana!” 36Kate gnafa cheke igne, thilomare filoni mae Jisas kegra neu thegna. Mae Pita, mae Jemes, nei mae Jone eghu ne au kmu, eghuteuna ka narane tuana thilomare ne theome toutonu ka ihei unha teke filoni thilomare na.

Mae Jisas ne brueni kaisei naitu ka kaisei mae sitei

(Mat 17:14-18; Mak 9:14-27)

37Ka keha narane na, mae Jisas, mae Pita, mae Jemes nei mae Jone eghu neke soru funudi ka thogele na. Mare soru ne thafodi kmana naikno khapru ofoni teu mae Jisas. 38Kaisei mae ka nakhapru na, ne eha eghu mei ka mae Jisas, “Mae velepuhi, iara magnahaghe nigho fara mala toghoni mae thugu na. Naugna kaisei mana ngala mae thugu iara na. 39Kaisei naitu na mei faheta koba ka mana nei megei nga eha fabiꞌo eghu. Eghuteuna mana theome au snoto nei fajifla naoko koba eghu ka foflogna na. Eghuteuna naitu na theome tei kokoni mana, nei goigoni ni koba mana eghu! 40Iara neke toredi nou mae fanomho iagho gre mala brueni naitu na, nu mare ne theome tangomana kolho te eni na neku!”

41Mae Jisas ne cheke eghu, “Tore, ghotilo naikno igre theome fatutuani ni God kolho! Puhimi ghotilo re thono kafe jafra fara! Niha fata au fabrahu iara balumi sia? Iara hongo ghau fara ka ghotilo!” Mana ne cheke eghu ka mae igne, “Hata mei mae thumu na ka iara agne!”

42Kate mei mae sitei na ka vido te au teu mae Jisas na, naitu na ne koko soruni mana pari ne raraja. Nu mae Jisas ne cheke faheta ka naitu na mala jifla mei ka masitei na. Aonu mae Jisas neke fakelini mana nei ke tusu fapuloni mae sitei na ka mae kmagna na. 43Naiknore ne kafe jaglo nodi fara kau nogna nolaghi biꞌo God na.

Fapea fata mae Jisas cheke eigna glehegna na

(Mat 17:22-23; Mak 9:30-32)

Kate kafe jaglo nodi fara teu naiknore ka unha te edi mae Jisas igre, mae Jisas ne cheke eghu ka nogna mae fanomhore, 44“Fanomho fakeli ka unha nate chekedi iara ka ghotilo gognaro gre! Iara mae teke mei funu ka God gne, mare ginauna na snakre lao ghau iara ka khamedi naiknore.”45Nu mae fanomhore theome laseni cheke mana igne. Gaoghathogna igne thono poru fara ka mare, mala theome tangomana mare te laseni na. Nu mare mhaghu ne theome ghusna ka mana.

Mae ihei ka mae igre te ulu na?

(Mat 18:1-5; Mak 9:33-37)

46Nogna fanomho mae Jisas gre ne funu fapoaphola fari thedi eigna mae ihei ka mare na te ulu na. 47Nu mae Jisas ne filo glanidi nagnafadi mare re. Aonu mana ne hata kaisei sua ikoi ne fakekegra rhegnai. 48Ke leghugna igne mana ne cheke eghu ka mare, “Mae ihei te toghoni sua igne ka nanghagu iara na, mana togho ghau la iara. Eghuteuna ihei te togho ghau iara na, mana theome togho ghau iara kolho nu togho nila mae teke kuru mei ghau iara na. Mae ihei te lisei soruni thegna pari lahu na, mana ngala mae te biꞌo lahu ka ghotilo te gnafa na.”

Mae ihei te theome au ka tothoghei mare na

(Mak 9:38-40)

49Mae Jone ne cheke eghu ka mae Jisas, “Mae funei, ghehati neke filoni kaisei mae te brue naitu ka nanghamu iagho na. Ghehati chekeni mana mala thosei eni tuana naugna mana theome au ka noda tothoghei tahati gne.”

50Mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Ghotilo thosei lhotini mana, naugna mae ihei te theome kegra fanogra ghami ghotilo na, mana kherami ghotilo.”

Mae Jisas ne tei ka kaisei nodi namono mae Samaria na

51Narane God te mala hata fapuloni mae Jisas kligna na la namohi. Aonu mae Jisas ne thono magnahaghei te kulu tei Jerusalem. 52Aonu mana ne kurudi keha nogna mae te mala hata nonomhore ne kulu ulu. Mare ne tei ka kaisei nodi namono hatimare mae Samaria, mala tarabana gobigna lepore malagna mana. 53Nu naiknogna namono tuana ne theome magnahagheni mana te tei ka nodi namono na, naugna mare neke filo glani mana kate haghe Jerusalem na. 54Kate filoni igne, mae Jemes ghe mae Jone ne cheke eghu ka mae Jisas, “Lord, iagho magnahaghei ghami ghepa te chekeni khaꞌaghi na mala soru mei funu kligna mala roꞌedi naikno tuare?” 55Nu mae Jisas ne figri ne diꞌatagna ka nodi cheke phiamare na. 56Ke leghugna igne mare jifla ne tei ka keha namono na.

Mae ihei nabagna te mala leghuni mae Jisas

(Mat 8:19-22)

57Kate tei mare ka nabrou na, kaisei mae ne cheke eghu ka mae Jisas, “Mae velepuhi, iara magnahaghei te mala kaisei nou mae fanomho iagho, mala tei balumu iagho ka namono aheva nate tei iagho na.”

58Mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Gauhare au nodi vido te mala thuru na eghuteuna nanghajire au nodi gnoku. Nu iara mae teke mei funu ka God na, theo kaisei namono te mala augu na.”

59Ke leghugna igne mae Jisas ne cheke eghu ka keha mae na, “Iagho mei balugu iara!”

Nu mana ne cheke eghu, “Mae funei, snakre ghau iara mala kulu tei giugiluni mae kmagu ia.”

60Nu mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Iagho lisa laodi naikno te tirodini nakarhagna God na mala giugilui mare thedi. Tei sagho mala toutonuni nakarha te funei frunini God na.”

61Eghuteuna kaisei mae langau ne cheke eghu, “Mae funei, iara ginauna na tei balumu iagho. Nu ulu lahu na iagho snakre ghau iara mala ke pulo kubaedi vikegu ra.”

62Mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Mae ihei te snakredi keha naiknore te mala fanogrini nogna gloku God na, mana theome nabagna te au baludi naikno te funei frunidi God re.”

10

Mae Jisas kuru fajifladi fitusalei phei mae mala tei loku

1Ke leghugna igne, mae Jisas ne vahidi keha fitusalei phei mae. Mana ne kuru fajifladi mala tei peapea mare ke ulugna mana ka namono biꞌo ba ka namono te ikodi te mala tei mana ginauna. 2Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Naikno kmana te filodi ghotilo igre jateula gano te au ka nagare tela ghanohira eghu. Nu theome kmana naikno gloku te mala toghodi mare te mala fatutuani ghau iara na. Ghotilo tore ka God, mae khotogna nagare na, mala kuru mei mana kmana mae gloku te mala toutonuni Nonomho te Keli igne, nei toghodi mare mala fatutuani ghau iara. Kate tei loku na, mare jateula mae te tei pulei gano ka nagare ia eghu.3Jifla ghotilo! Nu iara na kuru fajifla ghami ghotilo jateula sipu eghu ke lamnadi mae funei nei naikno eghu te jateula khuma fakaukathu teu are.4Eghuteuna ghotilo thosei hata sileni ba gloi ba fapea sadol balumi. Thosei kegra snoto mala toutonu balugna ihei te ludeni ghotilo ka nabrou na.

5“Kate posa ghotilo ka kaisei namono te ruma ka suga na, ghotilo kulu cheke eghu, ‘Pharikeli na au balumi ghotilo ka suga igne.’6Jame kaisei mae te magnahaghei hata pharikeli na, pharikeli igne ginauna na au balugna mana. Jame kaisei mae te theome jateula mana teuna, pharikeli tuana ginauna nake pulo mei ka ghotilo.7Ghotilo au kmu ka sugadi naikno teke hata pharikeli tuana. Eghuteuna ghotilo ima nei koꞌu eghu unha te tusu ranghi ghami naiknore, naugna mae ihei te loku na, mana nabagna te hata nogna taba na. Thosei leuleghu suga.

8“Kate tei ghotilo ka kaisei namono biꞌo na, eghuteuna magnahaghei ghami mare mala au baludi teuna, ghotilo ima unha te tusu ranghi ghami na.9Fakelidi iheire te fogra ka namono tuana, nei cheke eghu ranghidi, ‘Narane te funei frunidi God naiknore la namo meihi ka ghotilo.’10Nu te tei ghotilo ka kaisei namono na eghuteuna theome magnahaghei ghami mare te mala au baludi teuna, ghotilo tei ka glalabagna namono tuana mala cheke eghu,11‘Te luti gnagnapa gna nomi namono ghotilo gne ka ghahemi ghehatire. Ghehati na ghiha koko, fagaglana gna God nate fate ghami ghotilo ginauna. Nu ghotilo lase fakelini igne: narane te funei frunidi God naiknore la namo meihi.’ 12Te chekeni iara ka ghotilo na, ka narane leghu lahu na God ginauna fatedi naikno te au ka namono igne. Fate tuana ginauna biꞌo fara uludi narane teke fatedi mana naikno te diꞌa te au ka namono Sodom.”

Namono te theome fatutuani ni mae Jisas

(Mat 11:20-24)

13Mae Jisas ne cheke eghu, “Puhi biꞌo ka ghotilo, naiknomi ka namono Koresin! Puhi biꞌo ka ghotilo, naiknomi ka namono Betsaeda! Naugna ghotilo ne tiromi leghuni chekegna God. Kofubobhoi teke edi iara ka ghotilo ra, jame edi ka namonodi mae bongihehe Taea ghe Sidon gre meuna, mare jame gnokro parihi balu pohe thapa nei ghiha nakrofuhi ka thinidire, fagaglana gna tela tughu nagnafahi nei koko nakhibohi teuna.14Nu ka narane fate na God ginauna kokhonidi naiknodi Taea ghe Saedon igre ke tulaomi ghotiloi.15Ghotilo naikno te au ka namono Kapanam ra, na eghunu nhaꞌa haghe ghami God kligna eghu jau si ghotilo gaoghathomi na? Theo fara! God ginauna koko soru ghami ghotilo Hades ka namonodi naikno tela lehehira!

16“Mae ihei te nomhidi nomi cheke ghotilo re, mana ginauna na nomhidi la nogu cheke iara re. Eghuteuna mae ihei te tirogna ghami ghotilo na, mana tirogna ghau la iara. Eghuteuna mae ihei te tirogna ghau iara na, mana ginauna na tirogna nila mae ihei teke kuru mei ghau iara na.”

Narane ke pulo meidi fitusalei phei mae fanomhore

17Ka narane ke pulo meidi fitusalei phei mae igre ka mae Jisas na, mare ne gleale’a fara. Eghuteuna mare ne cheke eghu ka mae Jisas, “Lord, naiture ba, mare ne leghu ghami ghehati fara kate bruedi ghehati ka nanghamu iagho na.”

18Mae Jisas ne cheke eghu, “Iara neke filonihi mae Satan, mana theo nogna nolaghi ne khoko soru funugna kligna jateula nakafli neu ka maloa gne.19Fanomho fakeli ghotilo ia. Iara la tusu arihi ka ghotilo nolaghi te mala tangomana ghotilo te tapla ke klignadi mogo te faghughumhu nei khafrasege, mala theome kabru ghotilo. Eghuteuna iara la tusu arihi ka ghotilo nolaghi biꞌo te uluni fara ghotilo nogna nolaghi noda naoka tahati mae Satan. Eghuteuna ginauna na theo kaisei glepo nate fakabru ghami ghotilo na.20Nu ghotilo thosei gleale’a, naugna te leghu ghami naiture, nu ghotilo gleale’a naugna God na la riorisohi nanghami ghotilo re kligna.”

Mae Jisas gleale’a fara ne kilo fnaknoni God

(Mat 11:25-27; 13:16-17)

21Ka narane tuana, mae Tharunga te Blahi na ne thofno fagleꞌani mae Jisas ne cheke eghu, “Mama, iara cheke fakeli nigho, iagho mae te funei frunidi gobigna lepo kligna nei pari. Iara cheke fakeli nigho naugna iagho ne falalase ka iheire te jateula sua teu te ihore thofno glalase igne, nu iagho pophoru glalase igne ka naikno te lasedi kmana glepo nei fahaehaghe fara teu eigna nodi glalase na. Uve, Mama, iagho eni igne naugna igne unha te thofno magnahagheni iagho na.

22“Mae Kmagu iara na la lisa meihi ka khamegu iara na gobigna lepore. Theo kaisei naikno te thofno laseni mae Thugna God na, mae Mama thegna ngala. Tutuani, theo kaisei naikno te thofno laseni mae Mama na, kaisei mae Thugna ngala. Nu iheire teke vahidi iara re ngala, iara ginauna cheke ranghidi eigna mae Mama, eghuteuna mare ginauna jaola laseni mae Mama.”

23Mae Jisas figri lao ka nogna mae fanomhore ne chekeni igne ka mare kolho, “Ghotilo keli tami fara, naugna ghotilo la filodihi glepo te edi iara gognaro gre.24Eghuteuna te chekeni iara ka ghotilo na, kmana mae profet nei kmana mae funei eghu neke magnahaghei filodi fara unha te filodi ghotilo gognaro igre, nu mare neke theome filodi neku. Eghuteuna mare magnahaghei te nomhidi fara unha te chekedi iara te nomhidi ghotilo gognaro igre, nu mare jaola neke theome nomhidi neku.”

Cheke naba eigna kaisei mae gna Samaria

25Kaisei fata, kaisei mae velepuhigna vetula nogna mae Moses mei ka mae Jisas ne fariuriu saosagroni mana. Mana ne cheke eghu, “Velepuhi, unha gne nate eni iara te mala tangomana iara te hatini karha fei tifa na?”

26Mae Jisas ne cheke eghu, “Unha eghu te risoni ka nogna vetula mae Moses na eigna igne? Unha eghu te iu’ijuni iagho na?”

27Mana ne cheke eghu ka mae Jisas, “Namhani LORD nou God. Namhani mana ka nagnafamu fateo, nei ka gaoghathomu fateo, nei ka nanhetamu fateo, nei ka nou glalase fateo. Namhani kheramu fofodu na jateula iagho te namha nigho themu eghu.”

28Mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Uve, nou cheke tughu iagho igne doglo fara. Te eni iagho igne na, iagho ginauna hatini karha fei tifa na.”

29Nu mae igne magnahaghei te falalase ka naiknore puhigna thegna te doglo fara na ne cheke eghu, “Mae ihei gne mae kheragu fofodu iara te mala namhani iara na?”

30Cheke tughugna gusna igne, mae Jisas ne cheke eghu, “Kaisei fata, kaisei mae neke soru ka nabrou na funugna Jerusalem mala tei Jeriko. Keha mae te blau ne lokini kaisei mae ka nabrou na, eghuteuna mare ne hata koko nogna pohere nei mare ne purini mana. Ke leghugna igne mare ne tei kokoni mana thuru neu jare ka geri nabrou na.31Eghuteuna ke leghugna igne, kaisei mae pris leghu nabrou ne soru, eghuteuna kate filoni mae igne, mae pris igne ne tei sala’u ka keha phile nabrou na.32Kehana, kaisei mae abeabe ne mei posa ka vido tuana. Kate filoni mae igne, mae abeabe na jaola ne tei sala’u ka keha phile nabrou na.33Nu kaisei mae gna Samaria mei ne posa ka mana te thuru teu ka geri nabrou na. Kate filoni mae igne na, mana ne kokhoni nognani fara.34Mae gna Samaria igne tei ne tofa oel nei meresin neu ka nafnera gna mana re ne pipiha tafru. Aonu fasagheni ka nogna dongki na, eghuteuna hatani ne tei ka binaboli na. Jare ka binaboli igne mae gna Samaria gne ne reireghi fakelini mana. 35Ka keha narane na mae gna Samaria igne ne hata fajifla keha sileni ne tusu lao ka mae te khotogna binaboli na ne cheke eghu, ‘Reireghi fakelini mae igne. Niha sileni te koko iagho ka mae igne na, iara ginauna nake tughu fapulo ka iagho kate ke pulo mei iara na.’ ”

36Mae Jisas ne cheke eghu, “Mae ihei ka thilo mae igre te ghathoni iagho te kheragna fofodu mae teke fnera ka mae te blau igre?”

37Aonu mae velepuhigna vetula nogna mae Moses igne ne cheke eghu, “Mae te toghoni mana igne.”

Mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Eghume, iagho jateula teke eni mana tuana eghu tei toghodi naiknore!”

Mae Jisas sighodi repa thabusigna Mafa ghe Meri

38Kate tei mae Jisas baludi nogna mae fanomhore, mare mei ne posa ka kaisei namono aheva te au kaisei gaꞌase nanghagna na Mafa. Aonu naꞌa ne toreni mae Jisas mala tei ima ka sugagna na. 39Mafa au kaisei greghagna, nanghagna na Meri. Eghuteuna Meri mei ne gnokro rhegna mae Jisas mala fanomho kate farirhiu mana na. 40Mafa ne nanga nogna fara, naugna naꞌa au kmana gloku fara te mala tarabana ranghini mae Jisas na. Aonu, naꞌa ne diꞌatagna fara ka Meri ne tei cheke eghu ka mana, “Mae biꞌo! Iagho theome nanga nou site lisa mei ngala greghagu iara gne te edi ngala iara thegu gloku igrea? Chekeni sagho mala mei naꞌa mala togho ghau iara.”

41Nu mae Jisas ne cheke eghu ka naꞌa, “Mafa, iagho nangadi nei ghathodi eghu fara glepo te kmana gre.42Kaisei glepo ngala te ulu na. Meri gne ne vahini ngala glepo te doglo na, eghuteuna theo kaisei naikno nate hata fadelei igne ka naꞌa na.”

11

Mae Jisas ne farirhiu eigna tharai

(Mat 6:9-13; 7:7-11)

1Kaisei fata mae Jisas tarai neu ka kaisei vido. Kate gnafa tarai mana na, kaisei mae ka hatimare mae fanomhore ne cheke eghu, “Lord, farirhiu ghami te mala tarai na, jateula mae Jone teke farirhiudi nogna mae fanomho ra eghu.”

2Mae Jisas ne cheke eghu, “Kate tarai na, ghotilo cheke eghu,

“ ‘Mama, ghehati magnahaghei te ghatho tahuni nanghamu te blahi.

Ghehati magnahaghe nigho te mei funei fruni ghami.

3Tusu mei ghemi gano te nabagna narane igne.

4Hata fadeleidi tami nakhibomi gre,

eigna ghehati mala jaola hata fadelei nakhibodi iheire te fadiꞌa ranghi ghami.

Thosei snakreni kaisei glepo mala mei fariuriu ghami.’ ”

Tore koba

5-6Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Jame kaisei mae ka ghotilo tei ka sugagna mae kheragna na farihotei bongiro, na cheke eghu ka mana, ‘Ghema, kheragu iara na ne mei sigho ghau iara. Nu iara theo kaisei gano te mala faꞌimani mana na. Snakre mei thilo bret ka iara.’7Mae kheramu iagho te au lamna suga na mana ginauna cheke eghu, ‘Ghema! Thosei fagloku biꞌo ghau iara! Grengatha na la bobothohi, eghuteuna iara baludi thugure la thuru nomihi gognaro na. Iara theome tangomana te kegra haghe te tusu ari ka iagho kaisei gano na.’ 8Te chekeni iara ka ghotilo na, mana jame theome magnahaghei kegra te tusu ari gano ka iagho na, neubane mae kheragna thofno iagho. Nu mana ginauna na tangomana te kegra haghe te tusu ari unha te magnahagheni iagho na, naugna iagho ne theome mamaja te tore fabrahu na. Eghuteuna heta gheu iagho te theome khusu thore na.

9“Eghume te chekeni iara ka ghotilo na, heta thosei khusu thore na, God ginauna tusu ari ka ghotilo. Thosei khusu te hiro glepo ka God na, eghuteuna ghotilo ginauna ludeni. Ghotilo mei mala kikidi ka nogna grengatha mana na, mana ginauna na tora ranghi ghami ghotilo.10Naugna ihei te tore glepo ka God na, God ginauna na tusu ranghini mana, eghuteuna ihei te mei te hiro glepo ka God na, mana ginauna na ludeni, nei ihei te kikidi ka nogna grengatha God na, God ginauna na tora ranghini mana.

11“Ba, ghotilo mae mama ra? Jame te tore sasa mae thumu na, iagho ginauna tusu ranghini kaisei mogo?12Ba jame te tore ghegna nakredi ka iagho na, iagho ginauna tusu ranghini kaisei khafrasege? Theo!13Neubane diꞌa jateula unha neu ghotilo, ghotilo tangomana te tusu lao glepo te keli ka thumire. Eghume te eghu na, mae Kmami ghotilo te au kligna na mana ginauna na tusu lao Tharunga te Blahi na ka iheire te tore ka mana.”

Nolaghi funugna kligna

(Mat 12:22-30; Mak 3:20-27)

14Kaisei fata mae Jisas ne brue teini kaisei naitu ka mae te iho cheke na. Kate jifla ka mana na, mana neke tangomana teke cheke na. Naiknore ne jaglo nodi fara. 15Nu keha naiknore ne cheke eghu, “Tore, mae Jisas gne, mana loku ka nogna nolaghi mae Satan la bruedi naitu teke au ka naiknore. Mae Satan gne mae funeidi naiture.” 16Keha naiknore magnahaghei te fariuriuni mae Jisas. Aonu mare ne toreni mana mala eni kaisei kofubobhoi mala laseni glahula mei funu ka God tutuani.

17Nu mae Jisas ne lasedi ngala gaoghathodi naiknore, ne cheke eghu ka mare, “Jame naiknogna kaisei namono magra fari thedi, namono tuana ginauna na groꞌe. Eghuteuna jame kaisei tharakna magra fari thedi, tharakna tuana ginauna theome au fakeli kolho.18Eghume jame mae Satan nei nogna naiknore magra fari thedi meuna, mare na theome au raugha. Tuana ngala leghu lahu gna mae Satan. Iara chekeni igne naugna ghotilo te chekeni na ne bruedi iara naiture ka nogna nolaghi mae Satan eghu.19Nu jame te loku iara ka nogna nolaghi mae Satan te bruedi naiture teuna, ka unha nolaghi si teke brue naitu nomi mae gloku ghotilo ra? Neunganu mare brue naitu la ka nogna nolaghi mae Satan. Eghume unha teke edi mare tura fagaglana gna te chaghi ghotilo na.20Nu te loku iara ka nogna nolaghi God te brue fajifladi naiture, igne ngala fagaglana gna nogna narane God te funei frunidi nogna naiknore la meihi ka ghotilo teuna.

21“Jame kaisei mae thono nheta fara au nogna glepo mala magra te mala reireghini nogna suga na, ginauna theo kaisei mae te tangomana te mei te hata fadeleidi nogna glepo mana re. 22Nu jame kaisei mae ke nheta lao gna manai mei magrani mana. Mae tuana ginauna na kulu hata fadelei nogna glepo mala magra mae te nheta igne teke rouronudi mana te mala reireghini nogna suga na. Eghuteuna ke leghugna igne mae tuana ginauna hata tufa tafri nogna glepo mana re ka mae kheragnare.

23“Tutuani, mae ihei te theome leghu ghau iara na, mana tirogna ghau iara. Eghuteuna mae ihei te tirogna togho ghau iara te mala hata meidi naiknore ka God na, mana jateula te brue fadeleidi eghu naiknore ka God.”

Nogna nolaghi mae Jisas na mei funu ka God

(Mat 12:43-45)

24Mae Jisas ne cheke eghu, “Kate brue fajifladi mare naitu teke au ka naikno na, naitu tuana ginauna tei tafri ke lamna namono te moja na mala deni vido aheva te mala au na. Aonu jame te theome deni kaisei vido na, mana na cheke eghu, ‘Iara gne nake pulo ngala ka nogu suga thegu ka mae teke tei kokoni ia.’25Aonu kate pulo ka naikno tuana, mana ne filoni naikno tuana jateula suga te haglu fagae te doglo hira eghu ke lamna na.26Eghuteuna naitu na tei ne hata mei keha fitu naitu te thono diꞌa fara ke tulao gna thegnai. Mare tei ne au ke lamnagna naikno na jare. Eghuteuna gognarona nakarhagna naikno tuana thono diꞌa fara ke tulao gnai teke tifa na.”

27Kate chekedi mae Jisas glepo igre, kaisei gaꞌase te au baludi naikno te khapru teure ne eha eghu, “Gaꞌase teke fakarhi nigho nei fachuꞌu nigho teku iagho na keli tagna fara!”

28Nu mae Jisas ne cheke eghu, “Theo, iheire te nomhini chekegna God na, nei iheire te eni unha te chekedi mana re eghu ngala te tangomana te gleale’a na.”

Naiknore magnahaghei kaisei fagaglana

(Mat 12:38-42)

29Kate khapru mei naikno te kmanare, mae Jisas ne cheke eghu, “Puhimi ghotilo naikno gognaro gre thono diꞌa fara. Ghotilo toreni koba kaisei fagaglana, nu iara ginauna theome fakakhana kaisei fagaglana funugna ka God ka ghotilo. Nu fagaglana ngala te tangomana nate filoni ghotilo na fagaglana teke eni God ranghini mae profet Jona tifa ia kolho. 30Mae Jona gne jateula kaisei fagaglana funugna ka God eghu ranghidi naiknodi Ninive mala hogri nagnafa, eghume jateula tuana eghu iara mae teke mei funu ka God. Iara jateula kaisei fagaglana eghu ranghi ghami ghotilo naikno gognaro gre.31Kau narane tuana God ginauna fatedi naikno te gnafare, nakrupe biꞌo gna Siba na kegra haghe mala cheke thakle ghami ghotilo naikno gognaro gre te thono jafra tutuani na. Naugna naꞌa neke mei funugna ka namono te gaꞌu fara mala fanomho ka nogna farirhiu te keli King Solomon. Eghuteuna te chekeni iara ka ghotilo na, kaisei mae te biꞌo uluni King Solomon na auhi agne mala toutonuni chekegna God!32Jaola kau narane God nate fatedi naikno te gnafare, naiknodi Ninive igre ginauna kegra haghe mala cheke thakle ghami ghotilo naikno gognaro gre te thono jafra tutuani na. Naugna ka narane teke toutonu mae Jona igne mare neke tughu nagnafa! Eghuteuna te chekeni iara ka ghotilo na, kaisei mae te biꞌo uluni fara mae Jona na auhi agne!”

Nogna farirhiu mae Jisas na jateula juta eghu

(Mat 5:15; 6:22-23)

33Mae Jisas ne cheke eghu, “Theo kaisei naikno te fakasa juta na te lilisei ke pari khara’o ba ke pari sape. Theo! Mana na lilisei haghe ka vido mala lilisei juta na, mala tangomana naikno te ruma ka suga tuana te filo fakeli eigna juta na.34Tathamu iagho na jateula kaisei juta eghu, naugna iagho tangomana te filoni naphae na. Nu te keli teu iagho tathamure, iagho ginauna kafe fodu kau naphae. Eghuteuna te diꞌa fara iagho tathamure, thinimu iagho na ginauna romno fara.35Filo fakeli, na eghunu ne phae neuhi themu eghu iagho, nu iagho romno kolho.36Te phae fara thinimu nei gaoghathomu, nei puhimu teu iagho na, ginauna theo kaisei vido nate romno ka iagho na, jateula kaisei juta te phae mei ka iagho ia eghu.”

Mae Jisas ne cheke faheta ka mae Farasire

(Mat 23:1-36; Mak 12:38-40)

37Ke leghugna te cheke te gnafa mae Jisas na, kaisei mae Farasi toreni mae Jisas mala tei ghamu ka nogna suga na. Aonu mae Jisas ne tei balugna mana ne gnokro soru ne ima. 38Nu mae Farasi igne ne jaglo nogna fara kate filoni mae Jisas te theome leghuni nodi puhi mae Jiu te mala titihi khame te ima na.

39Mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Ghotilo mae Farasi gre nanga nomini kolho te mala fagagae ke kosidi kapu nei tapera teu gre. Nu ke lamnadi nagnafamire, ghotilo fodu ka mamagna nei gaoghatho te diꞌa.40Ghotilo thono meomekro fara! God mae ihei teke eni khamegna naikno te nanga nomini ghotilo te mala titihi fagae igne, mana jaola neke eni nagnafagna naikno te theome nanga nomini ghotilo te mala fagae igne.41Tutuani, ghotilo mala tufa ka naikno te kumare gano teke au ke lamnadi tapera re, eghuteuna God ginauna thono fagae ghami la ghotilo.

42“Puhi biꞌo ka ghotilo, mae Farasi ra! Naugna ghotilo tangomana te tusu lao ka God kaisei ka fabothodi ghemi khuromu te kilodi mint, nei ruꞌu, nei keha glepo ikoi langau teke hata ka nomi nagare re. Nu ghotilo ghatho ihodi te mala toghodi naiknore nei ghatho iho nila te mala namhani God. Glepo te ikodi igre te mala edi ghotilo re, nu ghotilo thosei ghatho dila glepo te biꞌo are.

43“Puhi biꞌo ka ghotilo, mae Farasi ra! Naugna te tei ghotilo ke lamna suga tharai na, ghotilo magnahaghei fara te gnokro ka sape nafnakno. Eghuteuna te tei ka maket na, ghotilo magnahaghedi fara naiknore te ghatho tahu ghami na.

44“Puhi biꞌo ka ghotilo, mae Farasi ra! Naugna ghotilo jateula beku te theome fagaglana te theome laseni te tathapla naikno ra eghu.”

45Kaisei mae ka hatimare mae velepuhigna vetula nogna mae Moses na ne nomhini mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Ghema, velepuhi, kate cheke eghu iagho igre, iagho jaola cheke fapari ghami ghehati mae velepuhigna vetula gre.”

46Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Puhi biꞌo ka ghotilo, mae velepuhigna vetula nogna mae Moses gre! Naugna ghotilo ne edi kmana vetula te ninhigrana fara te mala leghudi naiknore. Nu ghotilo themi na theome fariuriu leghudi kolho vetula igre!

47“Puhi biꞌo ka ghotilo! Naugna ghotilo ne hohoro tuthuana te keli fara ke klignadi bekudi hatimare mae profet ra. Nu ghotilo theome ghathoni igne ne cheke eghu, ‘Mae kuꞌeda tifa ra neke falehedi mae profet igre!’48Eghuteuna gognarona ghotilo fakakhana puhimi te diꞌare ne nanaba fara ka puhidi mae ku’emi tifa ra. Naugna mare neke falehedi mae profet tifa ra, nu gognarona ghotilo edi fabrahu tuthuana ke klignadi bekudire mala ghatho tahudi! 49Naugna igne, ka nogna glalase na, God ne cheke eghu, ‘Iara ginauna na kuru teidi nogu mae profet nei nogu mae mala hata nonomhore eghu ka naiknore. Eghuteuna mare ginauna na falelehe kehare nei fakokhoanadi kehare.’50Eghume ghotilo naikno te karha teu gognaro gre, God ginauna fate ghami ghotilo eidi glehedi mae profet teke falelehe mare funu ka narane teke vuvuhagna nauthoglu igne.51Tutuani fara, God ginauna fate ghami ghotilo eidi glehedi mae blahi tifa ra, fufunu ka glehegna mae Ebol mei posa ka glehegna mae Sekaraea teke falehe mare rhegna olta gna nogna Sugablahi God.

52“Puhi biꞌo ka ghotilo, mae velepuhigna vetula nogna mae Moses ra! Naugna ghotilo ne pophoru ki gna suga te mala filo glanini puhigna God na. Eghuteuna ghotilo themi na theome nanga nomi kolho la te mala ruma ka suga tuana, nei ghotilo fanogradi naikno te fariuriu ruma lamna.”

53Kate jifla mae Jisas na, hatimare mae velepuhigna vetula nogna mae Moses nei hatimare mae Farasi eghu ne funu cheke faparini fara mana, nei ghusna kmana nafnata gusna ka mana. 54Mare ne fariuriu saosagroni mae Jisas mala cheke fajafra mana.

12

Thosei chaghidi naiknore

(Mat 10:26-27)

1Kaisei fata, kmana thogha thogha naikno ne khapru faligohoni mae Jisas mala fanomho ka mana ne ghilei tapla kligna naikno. Ame cheke nga mae Jisas ka naiknore teuna, mana ne kulu cheke eghu ka nogna mae fanomhore, “Fiofilo ghami ka puhidi mae Farasi gre. Mare chaghidi fara naiknore.2Unha te pophoru ghotilo na, naikno te gnafare ginauna filo glani ngala. Uve, unha te pophoru gognaro na, naikno te gnafare ginauna laseni ngala.3Unha te cheke poruni ghotilo na, naikno te gnafare ginauna na nomhini unha te cheke poruni ghotilo tuana. Eghuteuna unha te cheke faꞌikoi ghotilo ka khuligna keha mae na ka nomi chogho themi na, naikno te gnafare ginauna na nomhini unha teke cheke faꞌikoi ghotilo ka khuligna keha mae na.”

Eigna nogna nolaghi God

(Mat 10:28-31)

4Aonu mae Jisas ne cheke eghu ka nogna mae fanomhore, “Uve, kheraguro, te chekeni iara ka ghotilo na, thosei mhaghudi naiknore. Mare tangomana te falehedi kolho thinimi ghotilo re, nu ke leghugna tuana mare theome tangomana te eni kaisei glepo te mala fadiꞌa ghami ghotilo na.5Iara na falalase ari ka ghotilo unha nafnata mae te mala mhaghuni ghotilo na. Mae jame te mala mhaghuni ghotilo na God ngala, naugna mana au nolaghi te mala falehe ghami ghotilo na, nei jaola au nolaghi te mala koko lao ghami ghotilo Gehena. Uve, kaisei mana ngala jame te mala mhaghuni ghotilo na.6Kate fofoli mare glima nanghaji ikodire, mare na foli ka sileni ikoi kolho. Nu God theome ghatho ihoni kaisei nanghaji ka igre.7Tutuani fara, God na lasedi gobigna lepore jateula mana te lasedi niha khakla ka phaꞌumi ghotilo re. Eghume, thosei mhaghuni unha nate thoke ghami ghotilo na, naugna ka tathagna God na ghotilo glepo ulu tulao ka nanghaji te kmana igre.”

Farirhiu eigna nogna naikno Kraes

(Mat 10:32-33; 12:32)

8Mae Jisas ne cheke eghu, “Uve, te chekeni iara ka ghotilo na, jame kaisei mae kegra ke uludi keha naiknore eghuteuna cheke thakleni thegna te fatutuani ghau iara teuna, iara mae teke mei funu ka God na ginauna jaola cheke thakleni mana ka engel nogna God re mae tuana te nogu iara na.9Nu ihei te kegra ke uludi keha naiknore te cheke thakleni thegna te theome fatutuani ghau iara teuna, iara mae teke mei funu ka God na ginauna jaola cheke thakleni mana ka engel nogna God mae tuana te theome nogu iara na. 10Eghuteuna ihei te cheke fapari ghau iara mae teke mei funu ka God, God tangomana te hata fadeleidi nakhibogna mana re. Nu ihei te cheke fadiꞌani nogna gloku Tharunga te Blahi na, God ginauna theome hata fadeleidi nakhibogna mana re.

11“Eghuteuna naiknore ginauna hata ghami ghotilo tei ka fate ke lamna suga tharai, ke uludi hatimare mae funei ba hatimare mae biꞌo naugna ghotilo nogu iara. Thosei nanga nomi eigna unha nate cheke eimi themi nei cheke tughudi nodi cheke hatimare re. 12Kau narane tuana mae Tharunga te Blahi na ginauna farirhiu ghami ghotilo unha te mala chekeni ghotilo na.”

Eigna u dedei ka nauthoglu igne

13Kaisei mae ka nakhapru na kegra fanomho neu ka nogna cheke mae Jisas re. Mana ne cheke eghu, “Ghema velepuhi, cheke ka mae thabusigu ia mala tufa farihoteimi ghepa glepo teke lehe kokodi mae mama ra.”

14Nu mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Ghema! Iara theo nogu nolaghi te mala mei tufa glepo farihoteimi ghopa na.”15Mae Jisas tudu ne cheke eghu, “Fiofilo fakeli ghami ka kmana nafnata khiri te magnahaghedi ghotilo igre. Naugna thofno nakarhagna naikno na theome leghudi kolho glepo kmana te khotodi mana re.”

16Ke leghugna igne, mae Jisas ne chekeni kaisei cheke naba ka naiknore, “Uve, fanomho ka thoutonu igne ghotilo ia. Kaisei mae te dedei na au keha nogna glose te keli, aonu mana au kmana ghegna gano ka nogna nagare na.17-18Aonu mae te dedei igne ne ghaoghatho eghu ka nagnafagna thegna na, ‘Tore, na faꞌunha eghu iara ginauna? Iara theo kaisei vido naba te mala liliseidi nogu bukrei gano gre. Uve, igne unha nate eni iara na. Iara ginauna paꞌe soru suga ikodi teke nanhaꞌa gano iara ke lamnadi igre, eghuteuna iara ginauna hohoro suga majaghani ke biꞌodi igrei. Ke leghugna igne iara ginauna lilisei nogu ganore ke lamnadi suga majaghani tuare baludi la keha nogu glepore.19Gnafa teuna, iara ginauna cheke eghu ka thegu: Iara gognarona au nogu kmana glepo te keli nabagna kmana finogha. Eghume iara gognarona tangomana te au fakeli nogu, nei theome nanga nogu, gnafa nogu, ghamu ghegu, koꞌu ghegu nei gleale’a nogu eghu!’

20“Nu God ne cheke eghu ka mae tuana, ‘Iagho mae meomekro! Bongi na iagho na lehe. Keha mae ngau nate hata gobigna lepo teke tarabana iagho malamu themu teku igre!’

21“Uve, na jateula igne eghu ihei te salo fodu dedei malagna thegna na ka nauthoglu igne, nu fei God na mana theo kaisei glepo kolho.”

Fatutuani ni God

(Mat 6:19-34)

22Mae Jisas ne cheke eghu ka nogna mae fanomhore, “Eghume, te chekeni iara ka ghotilo na, thosei nanga nomi eigna gano te mala ima te mala karha teuna. Ba eigna pohe te mala pipichi ghotilo ka thinimi are.23Naugna nakarha na glepo ke ulugna ganoi, nei thini na glepo ke ulugna pohei.24Kulu filo laodi si ghotilo nanghaji are. Rehati theome nanga nodi te mala loku kaisei nagare te mala hata gano na, ba rehati theo kaisei suga la te mala tathaji gano na. Nu neuba ngau, God ngala te faghamudire. Nu ghotilo na glepo ulu fara ka tathagna God na ke tulaodi nanghaji igrei.25Eghuteuna neubane nangadi fara ghotilo nakarhamire, ghotilo themi na theome tangomana nate eni nakarhamire te mala au faraugha na.26Te theome edi ghotilo glepo te ikodi igre na, mala unha si ghotilo te nanga nomidi fara eidi glepo te biꞌo igrea?

27“Kulu filo laodi ghu si ghotilo sisi te kotu tafri are. Rehati theome eni kaisei gloku, eghuteuna rehati theome susuki kaisei pohe. Nu te chekeni iara ka ghotilo na, sisi are thono khuakhuda fara filodire uluni nogna pohe mae King Solomon tifa ia, mae ihei teke dedei fara teke pipichi nogna kmana nafnata famane pohe. 28Sisi te au tafri are reꞌe tangomana te au katha vido kmoꞌei kolho, eghuteuna ke leghugna igne, mare ginauna koko lao ka khaꞌaghi sisi tuare. Nu neuba reꞌe ne eghu ngau, God tusu ranghidi glepo te mala keli fara fifilodire. Eghume God na theome ghatho iho ghami ghotilo, nu mana ginauna na tusu ranghi ghami ghotilo unha te magnahagheni ghotilo na. Tore, nomi fatutuani ghotilo na ikoi fara! 29Thosei nanga nomi fara nei ghathoni fabrahu eghu eigna unha nate ghamu ghotilo na, ba unha nate koꞌu ghotilo na.30Naikno bongihehe ka nauthoglu igne kafe fariuriu fara mala hata glepo igre. Nu mae Kmami ghotilo na laseni te magnahaghedi ghotilo glepo igre.31Glepo jame te ghathoni fabrahu ghotilo na karha te funei frunini God igne. Eghuteuna gobigna lepo te magnahaghedi ghotilo re God ginauna na tusu ari ka ghotilo.

32“Neubane theome nheta ghotilo, thosei mhaghu. Naugna mae Kmami ghotilo na keli tagna fara te snakre ghami ghotilo te mala au ke lamnagna karha te funei frunini mana na.33Eghume ghotilo fofoli nomi glepore mala hata sileni mala tusu lao ka naikno te kumare. Ghotilo hata thofno gloi sileni te theome tangomana te thona nei breku teu igne. Ghotilo mala salo fodu nomi dedei gna kligna te theo ka gnafa gna, nu au fabrahu. Eghuteuna kligna na theo kaisei mae te mala blau te tangomana te tei thokeni ba theo kaisei khokorosi nate ghamu fadiꞌani na. 34Naugna aheva te au nomi dedei ghotilo na, igne ngala te mala au gaoghathomi ghotilo tagna na.”

Tarabana fabrahu leghu fata

(Mat 24:45-51)

35Mae Jisas ne cheke eghu, “Ghotilo tarabana nomi koba leghu fata jateula kaisei mae gloku te kulu fakasa nogna juta na nei kulu famamhaku nogna phipichi na teu ia eghu.36Ghotilo mala jateula hatimare mae gloku te ofoni ke pulo meigna nodi mae funei teke tei ka gaghamu tholaghi na eghu. Kate mei kikidi mana ka grengatha na, mare na ghosei tothora grengatha na ranghini mana.37Hatimare mae gloku re keli tadi fara kate ke pulo mei nodi mae funei na te filodi mare te kulu tarabana ofoni mana teu. Tutuani fara te chekeni iara ka ghotilo na, mana ginauna tabadi mare. Mana na pipichi nogna pohe na mala tarabana gano maladi mare, eghuteuna chekedi mare mala ima balugna.38Mae glokure ginauna keli tadi, naugna mae funei na filodi mare tarabana ofoni mana neu, neuba mana ne pulo mei farihotei bongiro ba hamerane boibongi.39Nu ghotilo laseni igne, jame mae khotogna suga na laseni narane te mala meigna mae mala blau na, mana ginauna filo fakeli eigna mana theome snakreni nogna suga na mala ruma mana. 40Eghume ghotilo jaola tarabana nomi fabrahu, naugna iara mae teke mei funu ka God na ginauna nake pulo mei kau nauthoglu igne ka narane te theome ghathoni ghotilo mala ke pulo meigu iara na.”

41Mae Pita ne cheke eghu, “Lord, iagho chekeni cheke naba igne ka ghehati kolho, ba ka iheire te gnafa khapru teu igre?”

42Te mala laseni mae fanomhore gaoghathogna cheke naba igne, mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Ba, mae ihei si mae gloku te keli tagnani mae funei na ia? Mae gloku te lalase fara te leghuni fabrahu nogna cheke mae funei na. Igne ngala mae teke vavahi nogna mae funei na te mala reireghidi keha mae glokure kate tei mae funei na. Mae gloku igne ginauna tangomana te tufa nanaba ganore ka keha mae glokure ka thofno narane te mala ghamu mare na.43Mae gloku igne ginauna keli tagna fara kate mei nogna mae funei na te filoni mana te famane eni fabrahu nogna gloku na.44Uve, tutuani fara te chekeni iara ka ghotilo na. Mae funei na ginauna na vahini mana mala reireghidi nogna gobigna lepore.45Nu jame te cheke eghu mae gloku tuana ka nagnafagna na, ‘Nogu mae funei iara ia ginauna theome faghose ke pulo mei sia.’ Aonu mae tuana ginauna ghatho ihoni nogna gloku na, eghuteuna mana na funu puridi keha naikno glokure, gaꞌase ba nalhaꞌu. Eghuteuna mana ne leghuni gaoghathogna thegna na, ne ghamu ghegna nei koꞌu ghegna neu ne ghilei dranga fara.46Eghuteuna nogna mae funei mana na ginauna nake pulo mei ka narane te theome tarabana nei theome ghathoni teu mana na. Mae funei tuana ginauna parani fara mae gloku tuana baludi keha naikno te theome leghuni mae funei na.47Mae gloku te laseni unha te magnahagheni nogna mae funei na, nu theome tarabana ba theome eni unha te magnahagheni mana teuna, mae funei igne ginauna parani fara mana. 48Nu mae gloku te theome laseni unha te magnahagheni mae funei na nei edi glepo te theome magnahaghedi mana re teuna, mae funei na ginauna theome raꞌe parani fara mana. Naugna mae ihei teke tusu lao God ranghini mana kmana glepo te mala reireghi na, God ginauna magnahagheni mana te mala edi keha glepo ke biꞌodi igrei. Eghuteuna mae ihei teke tusu lao God ranghini kmana gloku na, God ginauna magnahagheni mae tuana mala ke edi keha gloku langau.”

Mae Jisas ginauna na fotadi naiknore ka nauthoglu igne

(Mat 10:34-36)

49Mae Jisas tudu ne cheke eghu, “Iara gne mei mala ei khaꞌaghi ka nauthoglu igne. Eghuteuna iara magnahagheni fara khaꞌaghi igne mala ngaja fakeli, nu khaꞌaghi igne theome mei ngau.50Nu ulu lahu na iara na ruma haghe ke lamnagna naꞌau papara na nei lehe eghu tagna. Eghuteuna leuleghu fata na iara nanga nogu fara koba ghilei thokeni narane nate sala’u ari glepo igne.51Ba, na mei iara mala au naikno te gnafare ka pharikeli ka nauthoglu igne eghu jau si ghotilo gaoghathomi naia? Theo. Iara mei mala fotadi naiknore mala iheire te theome fatutuani ghau iara re mala magra baludi iheire te fatutuani ghau iara re.52Funu gognaro te haghe na, glima naikno te au ke lamnagna kaisei suga na ginauna na fnota. Thilo naiknore ginauna magridi keha phei naiknore, eghuteuna keha phei naiknore ginauna na magridi keha thilo naiknore.53Mae kmagna na ginauna magra ka mae thugna nalhaꞌu na, eghuteuna mae thugna nalhaꞌu na ginauna magra ka mae kmagna na. Eghuteuna idogna na ginauna na magra ka thugna gaꞌase na, eghuteuna thugna gaꞌase na ginauna magra ka idogna na. Eghuteuna idogna mae nalhaꞌu na ginauna na magra ka nanghogna na, eghuteuna nanghogna na ginauna magra ka idogna mae nalhaꞌu na.”

Eidi fagaglana

(Mat 16:2-3; 5:25-26)

54Mae Jisas ne cheke eghu ka naiknore, “Kate filodi ghotilo khoveo te haghe ke mosu agne Israel, ghotilo ginauna cheke eghu, ‘Nake nakhete si ginauna gne tore.’ Thogheiro na na nakhete tutuani.55Eghuteuna kate ghaghafa mei nuri ke mata na, ghotilo na cheke eghu, ‘Nake brana si ginauna gne tore.’ Eghuteuna tutuani fara.56Kate mei khoveo na, ghotilo ginauna filo glanini nate meigna nakhete ba nuri na. Tutuani, ghotilo laseni fara gaoghathodi glepo igre kate filo glani ghotilo maloa gne. Neuba, ghotilo theome laseni puhigna God te doglo na! Nu ghotilo mae chaichaghi kolho! Naugna unha si ghotilo te theome tangomana te filo glanidi kolho unha te edi God gognaro grea?”

57Aonu, mae Jisas ne cheke eghu, “Naugna unha ne theome vavahi malami themi nga ghotilo glepo te doglo na?58Jateula igne eghu. Kate hata nigho te tei kaisei mae ka fate na, iagho faghose fariuriu fadoglini puhi tuana farihoteimi ghopa kate theome teinga teu ghopa ka fate na. Na eghunu hata nigho tei mana ke ulugna mae mala fate na mala fate nigho mana. Naugna kate fate nigho te gnafa na, mae mala fate na ginauna snakre tei nigho ka hatimare mae pulis mala koko lao nigho lamna suga sosolo.59Te chekeni iara ka ghotilo na, te eghu na, iagho ginauna theome jifla jare ghilei thokeni narane te foli fahui iagho sileni leghu lahu gna nou faen na.”

13

Hogri nagnafa ba lehe

1Ka narane tuana keha naikno au neu jare balugna mae Jisas. Mare ne toutonu ka mana eidi keha naiknodi ka Provins Galili teke falelehe mae Pontius Paelat ka narane teke fafara mare ka God. 2Aonu mae Jisas ne cheke eghu, “Ba tore, puhi te leheni naiknodi Galili igre fagaglana gna te diꞌa fara mare ke tulaodi keha naiknodi Galili gre sia?3Theo! Nu te chekeni iara ka ghotilo na, te theome koko ghotilo puhimi te diꞌare teke figri ka God na, ghotilo te gnafa na ginauna kafe lehe jateula mare eghu.4Ba, eidi nabotho nhana naikno teke lehe ka suga brahu Siloam na kate grofo ke klignadi ira ba? Ba, naikno igre jafra fara ke tulaodi keha naiknodi Jerusalem gre sia? 5Theo! Nu te chekeni iara ka ghotilo na, te theome koko ghotilo puhimi te diꞌare teke figri ka God na, ghotilo te gnafa na ginauna kafe lehe jateula mare eghu.”

6Mae Jisas ne chekeni ka mare cheke naba igne, “Kaisei fata, kaisei mae neke joꞌu kaisei gaju fig ka nogna nagare na. Leuleghu fata na mana tei filo ka gaju fig tuana glahula au keha sisi jare, nu mana theome filoni kolho kaisei sisi tagna.7Aonu kmana finogha ke leghugna igne, mana ne cheke eghu ka nogna mae gloku te reireghi gna nogna nagare na, ‘Gognarona jateula fatilo finogha eghu iara te mei filo ka fig igne, nu iara theome filoni ngala kaisei sisi tagna. Te keli na jame rave koko kolho gaju tuana, na eghunu chochoghei kolho naꞌa glose te keli gne eghu.’

8“Nu mae gloku te reireghi gna nagare na ne cheke eghu, ‘Mae funei, khudau gaju tuana nabagna kaisei finogha, mala tangomana iara te filo fakelini nei koko lao glose te keli faligohoni eghu iara ka pesigna na.9Glahula meke ure naꞌa ka keha finogha te mei gne. Nu jame te theome ure fabrahu naꞌa na, iagho tangomana te rave na.’ ”

Mae Jisas ne fakeli kaisei gaꞌase ka narane Sabat

10Kaisei narane Sabat, mae Jisas farirhiudi neu naiknore ke lamnagna kaisei suga tharai. 11Lamna jare na au kaisei gaꞌase te au kaisei naitu tagna. Naitu igne fablughuni naꞌa nabagna nabotho nhana finogha. Eghuteuna thagrugna gaꞌase igne pogho fara, theome tangomana teke doglo na. 12Kate filoni naꞌa na, mae Jisas ne kiloni naꞌa ne cheke eghu ka naꞌa, “Naikno biꞌo, iagho la snaglahi ka fogra teke fadiꞌa nigho na!”13Mae Jisas ne habo lao ka gaꞌase na, eghuteuna naꞌa ghosei neke kegra fadoglo ne funu kilo fnaknoni God.

14Mae biꞌogna suga tharai na ne diꞌatagna fara ka mae Jisas, naugna mae Jisas ne fakelini gaꞌase tuana ka narane Sabat. Aonu mae biꞌogna suga tharai na ne cheke eghu ka naiknore, “Namno narane kolho te mala loku tahati na. Eghume ghotilo mei ka kaisei narane ka narane tuare mala ke fakeli fapulo ghami mare. Thosei mei mala fakeli ghami mare kau narane Sabat.”

15Mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Ghotilo gne lase chaghi fara. Ghotilo te gnafa na, neubane narane Sabat, ghotilo rurutha gnarhodi nomi buluka ba dongki re, eghuteuna batuni tei mala koꞌu reꞌe ka narane tuana.16Gaꞌase igne neke karha ka vikegna mae kuꞌeda Ebraham. Nu mae Satan neke loku famakuni naꞌa nabotho nhana finogha. Eghume theome diꞌa teke fasnaglini iara ka fogra teke keli fapulo naꞌa kau narane Sabat gne.”

17Kate cheke eghu mae Jisas na, mae teke buiburini mana re ne mamaja nodi fara. Eghuteuna naiknore ne kafe gleale’a fara ka glepo te keli teke edi mae Jisas re.

Cheke naba eigna sisi gaju mastad

(Mat 13:31-32; Mak 4:30-32)

18Mae Jisas ne cheke eghu ka naiknore, “Nakarha God te funei frunini igne jateula unha eghu? Unha nafnata glepo te tangomana te fananaba iara tagna na?19Uve, nakarha te funei frunini God na jateula sisi gaju mastad te ikoi fara te joꞌu kaisei mae ka nogna nagare na ia eghu. Kate kotu haghe sisi ikoi igne ginauna gaju biꞌo eghuteuna nanghajire ginauna mei horo nodi gnoku ka gregegnare.”

Cheke naba eigna isi mala ei bret

(Mat 13:33)

20Mae Jisas neke cheke eghui ngala, “Unha nafnata glepo tangomana te fananaba iara eigna nakarha te funei frunini God ignea? 21Jateula katha isi te hata kaisei naikno biꞌo te ngigno balu varadaki glimai kilo flaoa na ia eghu. Isi tuana nate fabiꞌoni flaoa na.”

Cheke naba eigna narane leghu lahu na

(Mat 7:13-14,21-23)

22Mae Jisas ne farirhiudi naiknore ke lamnadi namono te biꞌo ba ka namono te ikodi kate haghe te thoke Jerusalem. 23Kaisei naikno mei ne cheke eghu ka mana, “Lord, niha naikno kolho God nate fakarhidire? Kehaghu kolho?”

Mae Jisas ne cheke eghu, 24“Fariuriu fara mala ruma ka grengatha te gobro na mala tei ka nabrougna kligna na. Naugna te chekeni iara ka ghotilo na, kmana naikno ginauna fariuriu ruma jare, nu mare ginauna theome tangomana. 25Kate tei mae khotogna suga na te bobotho grengatha na, ghotilo ginauna kegrau kosi na kikidi cheke eghu, ‘Lord, tothora ranghi ghami grengatha gne!’

“Nu mana ginauna cheke eghu, ‘Iara theome lase ghami ghotilo! Ghotilo neke mei funumi heva?’

26“Ghotilo ginauna cheke eghu, ‘Nu ghehati neke ghamu nei koꞌu neku balumu iagho, eghuteuna iagho neke farirhiu ghami ghehati ke lamnagna nomi namono ghehati ia.’

27“Nu mana ginauna nake cheke eghu, ‘Iara theome lase ghami ghotilo ba aheva teke mei ghotilo na. Tei nomi delei! Naugna puhimi ghotilo re diꞌa fara!’ ”

28Mae Jisas tudu ne cheke eghu, “Ghotilo ginauna na tanhi nei diꞌanagnafa eghu kate filodi mae Ebraham, nei mae Isak, nei mae Jekop baludi hatimare mae profet tifa ra te kegra teu kau nogna nauthoglu majaghani God. Nu mare ginauna koko fakosi ghami ghotilo.29Kmana naikno te theome Jiu ginauna mei funudi ka namono te gnafa ka nauthoglu igne, eghuteuna mare ginauna na mei mala ghamu fodu ka gaghamu biꞌo na ke lamnagna nogna nauthoglu majaghani God.30Te chekeni iara ka ghotilo na, keha naikno te mei leghui ka nakarha gognarogne ginauna nake mei ului. Eghuteuna keha naikno te mei ului ka nakarha gognarogne ginauna nake mei leghui.”

Mae Jisas ginauna na lehe Jerusalem

(Mat 23:37-39)

31Ka narane tuanala, keha mae Farasi ne mei ka mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Te keli na iagho jifla agne mala tei delei, naugna King Herod Antipas magnahaghei te falehe nigho iagho.”

32Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Tei si ghotilo cheke eghu ka mae Herod mae ihei te lase saosagro fara jateula khuma fakaukathu teu tuana! ‘Gognaro ba nathuꞌu iara na bruedi naiture eghuteuna nake fakarha fapulodi naikno te fogra re. Eghuteuna ka fatilo narane na, iara ginauna na gnafa ka nogu gloku na.’33Uve, gognaro, nathuꞌu ba nauriha nate tei iara na. Naugna theome nabadi mare te faleheni mae profet ka keha namono delei, nu Jerusalem kolho.”

34Aonu, mae Jisas ne cheke eghu, “Ghotilo naikno te au Jerusalem! Ghotilo falehedi hatimare mae profet ra eghuteuna fada falehedi ka thina mae teke kuru mei God ra. Kmana fata iara magnahaghei ghami ghotilo mala mei ka iara. Iara magnahaghei reireghi ghami ghotilo jateula khokorako gaꞌasegna te opo tafru thugnare ke pari baghignara eghu. Nu ghotilo tiromi magnahagheni ngala.35Eghume gognarona God ginauna tei kokoni nomi namono ghotilo gne mala nagou. Te chekeni iara ka ghotilo na, ghotilo ginauna theome filo ghau iara ghilei thokeni narane te mala meigu iara na, eghuteuna ghotilo ginauna kafe cheke eghu, ‘God fablahini mana te mei ka nanghagna LORD!’ ”

14

Mae Jisas fakelini kaisei mae ka narane Sabat

1Kaisei narane Sabat, mae Jisas ne tei ima ka sugagna kaisei mae biꞌodi hatimare mae Farasi. Naiknore ne fifilo fara ka mae Jisas mala filoni unha nate eni mana na. 2Naugna kaisei mae te huge phei khamegna nei phei ghahegna teure ne mei ka mae Jisas. 3Hatimare mae Farasi nei hatimare mae velepuhigna vetula nogna mae Moses eghu ne aula jare. Aonu mae Jisas ne kulu ghusna eghu ka mare, “Ba, vetula na snakre ghita tahati te mala fakeli naikno te fogra ka narane Sabat ba theo?”4Nu mare ne theome cheke tughu kolho ka mana. Aonu mae Jisas ne habo ka mae te fogra na neke keli fapulo neke snakre teini.

5Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Jame mae thumu nalhaꞌu ba nou buluka iagho na snoꞌo ka kaisei glave te mamhara ka narane Sabat, ba, iagho ginauna na theome ghosei tei korho fajiflani?”6Eghuteuna mare ne theome tangomana te cheke tughuni mana na.

Puhigna mae ihei te keli

7Mae Jisas ne filo glanidi keha mae te mala mei ghamu ka gaghamu na, mare vavahi sape te keli te mala gnokro na. Aonu mana ne toutonu eghu ka mare, 8“Kate tore mei nigho kaisei mae ka gaghamu tholaghi na, thosei tei gnokro ka sape te keli. Glahula mae teke eni gaghamu igne jaola toreni kaisei mae ke nafnaknomu iaghoi.9Mana ginauna cheke eghu ka iagho, ‘Ghema kheraguo, iagho jifla ka sape igne mala ke mei gnokro mae igne.’ Aonu iagho ginauna mamaja nou fara kate tugha faleghu te gnokro ka sape leghu lahu na.10Eghume kate tore nigho ka gaghamu na, tei gnokro ka sape leghu lahu. Eghuteuna mae teke eni gna gaghamu igne ginauna mei cheke eghu ka iagho, ‘Ghema, kheraguo, tugha haghe ka sape ululahu ana.’ Aonu mae teke mei ka gaghamure ginauna na kafe ghatho tahu nigho iagho.11Eghume, mae ihei te nhaꞌa faꞌuluni thegna na, God ginauna nake nhaꞌa faleghuni mana. Nu mae ihei te nhaꞌa faleghuni thegna na, God ginauna nake nhaꞌa faꞌuluni mana.”

12Ke leghugna igne, mae Jisas ne cheke eghu ka mae teke tore meini mana ka gaghamu na, “Kate ei gaghamu biꞌo iagho na, thosei tore meidi kheramu themu, ba thabusimu themu, ba vikemu themu, ba mae ihei te dedei te au rhemu themu. Naugna keha fatare mare ginauna nake tore nigho iagho mala ke ghamu baludi. Nu neuba mare nake tughu fapulo ka iagho ginauna, God thegna ginauna nake theome tughu fapulo ka iagho. 13Nu kate ei gaghamu na, iagho tore meidi kolho naikno te kuma, naikno te blughu, naikno te dofu nei keha naikno te diꞌa thinidire.14Te eghu iagho na, iagho tangomana te gleale’a na. Naugna neubane theome ke tughuni mare gaghamu teke eni iagho tuana, God ginauna nake tughu fapuloni ka iagho, kau narane nate kegra fapulodi naikno te kelire.”

Cheke naba eigna gaghamu biꞌo

(Mat 22:1-10)

15Kaisei mae ka hatimare mae te ghamu balugna mae Jisas igre nomhini unha te chekeni mae Jisas igne ne cheke eghu, “Keli tagna fara mae ihei nate gnokro te ghamu kau nogna nauthoglu majaghani God na.”

16Mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Kaisei mae neke eni kaisei gaghamu biꞌo, eghuteuna mana ne toredi kmana naikno mala mei ka gaghamu na.17Kate tarabanahi gobigna lepore, mana ne kuruni nogna mae gloku na mala tei cheke eghu ka naikno teke toredi mana te mala mei ka gaghamu na, ‘Mei ghotilo, naugna gobigna lepore la tarabanahi.’

18“Nu mae te mala mei ka gaghamure ne cheke dela demei tafri malagna te tirodi mei na. Kaisei mae ne cheke eghu, ‘Iara neke folila kaisei vido glose, eghume iara na kulu tei filonighu. Ke cheke ka mana, iara gne theome tangomana te ari na.’

19“Keha mae na ne cheke eghu, ‘Iara neke folila nabotho buluka, eghuteuna iara gognaro na tei filodi glahula loku fakeli reꞌe ba theo. Ke cheke ka mana, iara gne theome tangomana te ari na.’

20“Keha mae na ne cheke eghu, ‘Iara gne neke tolaghi la, eghume, iara gne theome tangomana te ari na.’

21“Kate ke pulo mei mae gloku na teke toutonu gobigna lepo igre ka nogna mae funei na, nogna mae funei na ne diꞌatagna fara. Eghuteuna mana ne cheke eghu ka nogna mae gloku na, ‘Ghosei tei ka nabrou biꞌo ba nabrou ikodi gna namono gne, mala hata mei ka gaghamu gne iheire te kuma, iheire te dofu, ba iheire te blughu.’ Aonu, mae gloku na ne leghuni nogna mae funei na.

22“Kate ke pulo mei mae gloku na, mana ne cheke eghu, ‘Mae funei, unha te chekedi iagho mala edi iara teku ra iara la edihi, nu kmana vido kroghau lamna suga na.’

23“Mae funei na ne cheke eghu, ‘Ke tei sagho ka nabrou ke kosi namono are ba ka nabrou ikodi ke mata are mala hata mei keha naikno mala fodu nogu suga gne. 24Te chekeni iara ka ghotilo na, ginauna theo kaisei naikno ka teke kulu toredi iara igre nate mei ghamu ka nogu gaghamu iara na.’ ”

Mae te nabagna te mala nogna fanomho mae Jisas

(Mat 10:37-38)

25Kmana naikno fara ne tei balugna mae Jisas ka nabrou na. Mana filo lao ne cheke eghu ka mare, 26“Ihei te mei ka iara te magnahaghei nogu mae fanomho iara teunu, namhani fara kmagna, idogna, khetogna, thugna, thabusigna, greghagna ba thegna ke tulaogu iarai teuna, mana theome nabagna te nogu mae fanomho iara na.27Ihei te magnahaghei leghu ghau iara teunu theome pala nogna gaju fafatha na eghunu lehe nogna teuna, mana theome nabagna te kaisei nogu mae fanomho iara na.

28“Jame kaisei mae ka ghotilo magnahaghei horo kaisei suga, mana kulu laseni niha sileni nate nabagna nate eni suga igne. Ka puhi igne, nate laseni te au naba sileni te mala gnafagna suga na ba theo.29Jame te theome eghu mana na, neubane gnafa mana ghogrei gna suga igne, mana ginauna theome tangomana te loku fagnafani suga igne. Eghuteuna naiknore ginauna cheke fapari nigho iagho.30Mare na cheke eghu, ‘Tore! Mae igne, mana funu horo suga igne, nu mana theome tangomanani te gnafa na.’

31“Jame kaisei mae King au nabotho thogha mae tarabana mala tei magra ka keha mae King te au varadaki thogha mae, mana ginauna na kulu lase fakelini glahula me nheta ngau nabagna te mala tapla faparini keha mae King na.32Eghuteuna, jame theome tangomanani mana te tapla soruni keha mae King na, mana ginauna kurudi keha mae mala tei cheke ka keha mae king na mala toreni pharikeli na.33Ghotilo jateula tuana eghu mala kulu ghatho fakeli eigna puhi te mala leghu ghau iara na. Naugna mae ihei te tirogna lisa fadelei nogna gobigna lepore te mala leghu ghau iara na, mana theome tangomana te kaisei nogu mae fanomho iara na.”

34Aonu mae Jisas neke cheke eghu, “Tahi na kaisei glepo keli fara. Naiknore tofa lao tahi ka ghedi ganore mala theome diꞌa ginauna. Nu te khoko grahagna tahi na, na theo hila kaisei nafugna.35Eghume, tahi tuana theome nabagna mala teke eni kaisei glepo tagna na. Theome keli ka glose ba te mala toghoni kaisei glepo na. Theo. Nabagna na koko kolho.

“Uve, ghotilo naikno te fanomho ka iara gre, hiro fakeli ghaoghathodi cheke igre.”

15

Sipu te snivi

(Mat 18:12-14)

1Kaisei fata, kmana mae te diꞌa mala salo takis, nei keha mae te diꞌa eghu ne khapru mei mala fanomho ka mae Jisas. 2Hatimare mae Farasi nei mae velepuhigna vetula nogna mae Moses eghu filoni igne ne buiburi ne cheke eghu, “Mae igne fofodu baludi mae te diꞌa igre, eghuteuna tangomana te ghamu baludi mare!”

3Aonu mae Jisas ne cheke naba eghu ka mare, 4“Jame kaisei mae au nogna kaisei gobi sipu, eghuteuna dofi kaisei, na faneha eghu mana? Mana na lisa laodi nhevasalei nheva sipu are ka thogele na mala hironighu te snivi na. 5-6Eghuteuna kate filo deni na mana na gleale’a fara na pala haghe ka fafragna na pala nake pulo ka suga na. Mana na kilodi kheragnare na cheke eghu, ‘Gleale’a balugu iara, iara kela filo deni nogu sipu teke dofi ia.’7Te chekeni iara na, jateula tuana eghu kligna na, naugna God nei hatimare mae engel kligna re ginauna na gleale’a ka mae ihei te hogri nagnafa na. Uve, nodi gleale’a mare balugna mana na ginauna uludi teke gleale’a fara mare baludi nhevasalei nheva naikno te keli te theome filo glanini gaoghathogna te mala hogri nagnafa na.”

Cheke naba eigna sileni te dofi

8Eghuteuna mae Jisas ne cheke eghu, “Ba, jame kaisei naikno biꞌo au nabotho sileni eghuteuna dofi kaisei, naꞌa ginauna fakasa juta nei haglu suga na eghu. Naꞌa na famane hiro ka suga na ghilei filo deni.9Eghuteuna kate filo deni na, naꞌa nake kilo fodudi kheragna nei vikegna teure na cheke eghu, ‘Gleale’a balugu iara naugna iara kela filo deni sileni teke dofi ia.’10Na jateula tuana eghu nogna engel God re ginauna na gleale’a biꞌo fara kate hogri nagnafa kaisei naikno te diꞌa na.”

Cheke naba eigna mae ihei te snivi

11Aonu mae Jisas neke cheke eghu, “Kaisei mae au phei thugna.12Mae ke iko na ne cheke eghu ka mae kmagna na, ‘Mama, famei gognaro nogu vido glepo mala famei ka iara thogheiro teku iagho ia.’ Aonu mae kmadi na ne tufa ka phia mae thugnare.

13“Theome kmana narane ke leghugna igne, mae ke iko na ne boiboli ne tei ka namono delei. Jare mana ne chochoghei fahui gobigna lepo teke khotodi mana re ka puhi te theo nafugna.14Kate koko fahui mana gobigna lepo teke khotodi thegna re, narane behu te kafe theome naba gano heva heva ka namono te kmana re ne thokei mei. Mae sitei na ne rofo ne magnahaghei sileni.15Aonu mana tei ne loku ka kaisei mae khulumono jare. Mae khulumono na ne kuru teini mana ka nogna gloku na mala faghamu bosu.16Mae sitei na ne rofo fara ne magnahaghei ghamu mala boho ka vido gano te ghamu bosure, naugna theo kaisei naikno te fei ghegna mana na.

17“Kate au papara tuana neke pulo mei nga gaoghatho te keli na ka mana. Mana ne ghaoghatho eghu, ‘Tore! Nogna mae gloku mae mama ra au ghedi kmana gano. Nu iara na au glehe rofo teu ao. 18Iara ginauna nake jifla ke pulo ka mama. Iara ginauna na cheke eghu ka mana: Mama, iara la jafra ranghini God nei jafra ranghi nigho iagho. 19Iara theome nabagu te kilo ghau thumu. Nu tusu mei gloku mala loku iara jateula kaisei nou mae gloku eghu kolho.’20Aonu mae sitei na kegra haghe neke figri ka mae kmagna na.

“Kate gaꞌu teu mae thugna na, mae kmagna na ne efra deni te mei mana na. Mana ne kokhoni nognani mae thugna na, chari ne tei ne gefe ka fafragna na ne gnanghoni mana.

21“Mae thugna na ne cheke eghu, ‘Mama, iara la jafra ranghini God nei jafra ranghi nigho iagho. Iara theome nabagu te kilo ghau thumu.’

22“Nu mae kmagna na ne cheke eghu ranghidi nogna mae glokure, ‘Faghose! Hata mei pohe majaghani mala pipichi mana. Eghuteuna falao ring ka geghesugna na nei sadol ka thatablagna na.23Hata mei buluka te blokha ia, mala falelehe mala ghamu fodu tahati balu gleale’a.24Naugna mae thugu iara gne neke lehehi, nu gognarona kela karha fapulo. Mana neke snivihi nu gognarona kela thakle mei ka tahati!’ Aonu, hatimare ne ghamu ne gleale’a fodu.

25“Ka vido te edi mare igre, mae tighagna na au neu ka nagare na. Kate mei namo mana ka suga na, mana ne nomhidi naogladi nifu nei gragi.26Mana ne kilo meini kaisei mae gloku, ne ghusna eghu ka mana, ‘Unha si glepo te edi area?’27Mae gloku igne ne cheke eghu ka mana, ‘Mae tahimu ia gognarona kela pulo mei. Eghuteuna mae kmamu na ne falelehe kaisei buluka te blokha ne ghamu, naugna mae tahimu na karha kela figri mei.’

28“Mae tighagna na ne diꞌatagna fara ne tirogna ruma ka gaghamu na. Aonu mae kmagna na jifla ne toreni mae thugna na mala ruma ka suga na.29Mana diꞌatagna ne cheke eghu ka mae kmagna na, ‘Filo sagho, iara loku ranghigho kmana finogha. Iara theome saosakloni kaisei nou vetula. Nu iagho theome falelehe kaisei sua sipu mala ghamu mala gleale’a iara baludi mae kheragu fofodu gre.30Nu mae thumu iagho igne neke falulhuvu fateo nou sileni iagho re ka naikno vine. Kate ke pulo mei mana ka suga na iagho ke falelehe buluka te blokha malagna mana.’

31“Mae kmagna na ne cheke eghu ka mana, ‘Thuguo! Iagho au fabrahu balugu iara. Gobigna lepo te au ka iara re kafe nou iagho. 32Nu ghehati neke eni gaghamu igne, mala gleale’a fodu balugna mana, naugna mae tahimu igne neke lehehi, nu gognarona kela karha fapulo. Mana neke snivihi nu gognarona kela kakhana.’ ”

16

Cheke naba eigna mae funei gloku te lalase fara

1Mae Jisas jaola ne cheke eghu ka nogna mae fanomhore, “Kaisei mae dedei, mana au kaisei mae mala reireghidi nogna glokure. Mare mei ne fathoethoke ka mae te dedei na, naugna nogna mae funei gloku mana na ne fadidiꞌa la nogna sileni mana re.2Mae dedei igne ne kilo meini mana ne cheke eghu ka mana, ‘Iara ne nomhi thoutonu diꞌa eimu iagho na. Falalase ka iara unha te edi iagho ka nogu sileni iara re. Iagho ginauna theome tangomana teke mala reireghidi nogu mae gloku iara re.’

3“Mae funei gloku na ne cheke eghu ka gaoghathogna thegna na, ‘Na faꞌunha eghu si iara gnea tore? Nogu mae funei iara gne ginauna na fagnafa ghau iara ka nogu gloku gne. Iara gne theome nheta te mala loku ka nagare te mala hata sileni na, eghuteuna iara mamaja nogu fara te tore sileni ka naiknore.4Uve, iara lasenihi unha nate tarabana eigu thegu kate fagnafa ghau mare ka nogu gloku na. Iara ginauna au kheragu kmana te mala taji ghau ka nodi sugare.’

5“Aonu mae funei gloku na ghosei ne kafe kilo meidi mae teke kaoni ka mana re. Mana ne cheke eghu ka mae ulu lahu na, ‘Nihai teke kaoni iagho ka mae funei na?’

6“Mae gloku na ne cheke eghu, ‘Kaisei gobi dram keraseni’.

“Mae funei na ne cheke eghu ka mana, ‘Igne pepa eigna nou kaoni iagho na. Faghose hata mala riso soru glimafulu dram kolho.’

7“Gnafa teuna mana jaola ne cheke eghu ka keha mae na, ‘Iagho ba, nihai teke kaoni iagho re?’

“Mana ne cheke eghu, ‘Kaisei thogha khara’o sopho.’

“Mae funei na ne cheke eghu, ‘Igne nou kaoni iagho na, hata riso soru nhana gobi khara’o kolho.’

8“Aonu ke leghugna igne, nogna funei mae te chaichaghi igne ne fafnaknoi mana naugna mana ne mae hiohiro fara ne hiro dedi puhi igre. Naugna naiknogna nauthoglu igne hiohiro fara kate reireghidi nodi glokure ke uludi fara naikno te au ka naphae re.”9Mae Jisas ne cheke eghu, “Eghume, te chekeni iara ka ghotilo na. Kate loku eigna ghotilo glepo gna nauthoglu igne, ghotilo mala toghodi keha naiknore. Theome malami themi kolho. Eghuteuna kate gnafa glepo igre, mare ginauna nake hati ghami ka namono te theo ka huigna.

10“Mae ihei te loku fakeli ka glepo te ikoi na, mana jaola na loku fakeli ka glepo te biꞌo na. Eghuteuna mae ihei te theome loku fakeli ka glepo te ikoi na, mana eghu la na theome loku fakeli ka glepo te biꞌo na.11Eghume te theome ronu nigho mare te mala reireghidi dedei gna nauthoglu igne na, God ginauna na theome ronu nigho la ka thofno dedei te tutuani na.12Eghuteuna te theome ronu nigho mare te mala reireghidi nogna glepo keha mae na, God ginauna theome tusu ranghi nigho kaisei glepo malamu themu te mala reireghi na.

13“Theo kaisei naikno te loku ranghidi phei mae funei. Mana ginauna magnahagheni kaisei mae funei kolho nei tirognani keha na. Mana ginauna na ghatho tahuni kaisei mae funei kolho nei na theome ghatho tahuni keha na. Jateula tuana eghu, iagho theome tangomana te loku ranghidi God ghe sileni jateula phei nou funei teuna.”

14Mae Farasi nomhini igne ne maꞌeni mae Jisas, naugna mare magnahaghe sileni fara. 15Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Ghotilo magnahaghedi naiknore te ghatho tahu ghami themi te doglo ke ulugna God. Nu God na thofno laseni unha te au ka nagnafami ghotilo re. Tutuani, glepo te ulu ka naiknore theo nafudi kolho ka God.”

Theo kaisei phugra cheke ka vetula nate ari te gnafa na

(Mat 11:12-13; 5:31-32; Mak 10:11-12)

16Mae Jisas ne cheke eghu, “Tifa na naiknore neke leghuni nogna vetula mae Moses na nei chekedi hatimare mae profet. Nu funu ka mae Jone Apublahi na, mare neke toutonuni u Nonomho te Keli eigna God te funei frunidi nogna naiknore. Naugna naiknore nomhini igne, mare fariuriu fara mala ruma kau nakarha igne.17Tutuani te chekeni iara ka ghotilo na. Kligna nei pari teu igre tangomana nate ari te gnafa na, nu theo kaisei phugra cheke ka vetula nate ari te gnafa na.

18“Jame kaisei mae koko khetogna na eghuteuna ke fapea tolaghi ka keha gaꞌase na teuna, mana khale ka tholaghi pedo. Eghuteuna mae ihei te tolaghi ka kaisei gaꞌase teke koko khetogna tifa na, mae tuana jaola khale ka tholaghi pedo!”

Mae dedei ghe mae Lasaros

19Mae Jisas ne cheke eghu, “Kaisei fata, kaisei mae te dedei na pipichi pohe keli koba. Eghuteuna mana ghamu gano keli koba leghu narane na.20Ka vido tuana au la kaisei mae te thono kuma fara, nanghagna na mae Lasaros, thinigna na thafru ka thubu. Leuleghu fata na mana mei gnokro koba ka grengathagna nogna suga mae te dedei na.21Mana magnahaghe te ghamu ka vido gano te khoko soru ka tevo mae te dedei na. Eghuteuna khumare mei koba mala lapi thubu mana re.

22“Leghu lahu na mae Lasaros ne lehe. Eghuteuna engel re palani mana ne tei mala gnokro rhegna mae Ebraham kligna. Mae dedei na jaola lehe ne giugilu.23Nu God ne kuruni mae te dedei ne tei ka vido aheva te au naikno te lehere ne au papara fara jare. Mae dedei ne filo gaꞌuni mae Ebraham balugna mae Lasaros.24Mana ne eha eghu ka mae Ebraham, ‘Mama Ebraham! Kokhoni ghau iara! Kuru meini mae Lasaros mala titihi geghesugna na ka khoꞌu mala farifuni glapigu gne. Naugna iara la para ghau fara ke lamnagna khaꞌaghi igne!’

25“Mae Ebraham ne cheke eghu ka mana, ‘Thuguo, ke ghathodi sagho kani teke karhamu ra. Iagho neke gleale’a fara nu mae Lasaros neke diꞌanagnafa fara. Nu gognaro na mae Lasaros kela au gleale’a agne, nu gognarona iagho kela au papara.26Theome tuana kolho, naugna jare farihoteida na au kaisei gloha mamhara te fanogra ghita na. Eghume ninhigrana fara kaisei naikno te funu ka ghehati te ari jare ka ghotilo na, eghuteuna theome tangomana la kaisei naikno ka ghotilo te kasa mei agne ka ghehati na.’

27“Mae te dedei na ne cheke eghu ka mae Ebraham, ‘Iara tore nigho fara Mama Ebraham, kuruni mae Lasaros mala tei ka suga mae mamagu iara ka nauthoglu ia.28Iara au glima mae thabusigu jare. Mae Lasaros tangomana te kulu cheke ka mae thabusigu iara ra mala doglo mare puhidire, na eghunu mei mare ka namono te kakhabruana igne eghu.’

29“Nu mae Ebraham ne cheke eghu ka mana, ‘Mare au nogna vetula mae Moses, nei nodi grioriso hatimare mae profet ra te mala iu’iju na. Lisa laodi mala fanomho thedi ka cheke tuare.’

30“Mae te dedei na ne cheke eghu, ‘Theo, Mama Ebraham! Jame keha mae ka mae te kegra fapulo ra tei ka mare mala thofno hogri nagnafaghu ngala!’

31“Mae Ebraham ne cheke eghu ka mana, ‘Theo. Te theome fanomho la mare ka mae Moses nei ka hatimare mae profet teuna, mare na theome fanomho la ka mae iheire teke kegra fapulo ka glehe na.’ ”

17

Eigna nakhibo

(Mat 18:6-7,21-22; Mak 9:42)

1Kaisei narane mae Jisas ne cheke eghu ka nogna mae fanomhore, “Naikno te goigonidi nagnafami ghotilo re ginauna mei. Nu ihei te edi ka ghotilo glepo igre, God ginauna fatedi mare.2Mae ihei te batu fadiꞌani kaisei sua kate fatutuani ghau iara igre nabagna na haru kaisei thina biꞌo ka graragna na mala faknoknoho ka nhorora gno. Tutuani, jame te eghu mana na, puhi igne ke keli fara uluni God te parani mana ginauna, naugna mana neke batu fadiꞌani sua ikoi tuana.3Eghume, filo fakeli ghami themi ka unha te edi ghotilo re.

“Jame kaisei mae kheramu iagho eni kaisei glepo te diꞌa ranghi nigho iagho, iagho cheke faheta ranghini mana eigna najafra igne. Eghuteuna te tughu mana gaoghathogna na, iagho hata fadelei nakhibogna na.4Te eꞌei kmana puhi diꞌa mana ranghi nigho fitu fata kaisei narane, eghuteuna fitu fata mei cheke eghu ka iagho, ‘Ghema, iara kela tughu nagnafahi’ teuna, iagho hata fadelei nakhibogna mana re.”

Eigna fatutuani

5Hatimare mae khurure ne cheke eghu ka mae Jisas, “Lord, farerhetadi nomi fatutuani gre.”

6Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Neubane ikoi fara nomi fatutuani ka God na ne jateula sisi gaju mastad neu, ghotilo tangomana te cheke eghu ka gaju biꞌo na, ‘Krathu balu glathimu tei kegra ka thongna gno’ teu ghotilo na, gaju biꞌo tuana ginauna leghuni unha te chekeni ghotilo na.

7“Jame kaisei mae ka ghotilo au kaisei nogna mae gloku, mae mala joꞌu ba mae mala reireghi sipu. Kate pulo mei mae gloku na funugna ka nagare na, ba, iagho ginauna na chekeni mana mala mei ima nei koꞌu eghu ka vido tuana la?8Theome tangomana! Iagho na cheke eghu ka mana, ‘Iagho tarabana ghegu gano iara, eghuteuna pipichi nou pohe na mala ofou ghau iara kate ima nei koꞌu teu iara gne. Kate gnafa ima iara na ame ghamu nei koꞌu eghu nga iagho eghu.’9Eghuteuna mae funei na theome cheke fakelini nogna mae gloku na, naugna te edi teu mana unha te chekedire.10Eghume ghotilo ginauna jateula tuana eghu. Kate edi ghotilo gobigna lepo teke chekedi God re, ghotilo cheke eghu kolho, ‘Tahati mae gloku kolho, eghuteuna theome naba kaisei naikno te fafnakno ghita na, naugna tahati edi kolho glepo te mala edi tahati teku re.’ ”

Mae Jisas neke fakelidi nabotho mae te lepa re

11Kate mala tei Jerusalem teuna, mae Jisas ne liu fari hotei nohi Samaria ghe Galili. 12Mana mei ne posa ka kaisei namono ikoi jare. Eghuteuna, nabotho mae te thubu biꞌo ka khabru te kiloi leprosi, ne mei ka mana. Mare ne theome mei namo ka mae Jisas, naugna mare ne kafe au tadi khabru te thono diꞌa fara igne. 13Nu mare ne eha fabiꞌo ka mae Jisas, “Jisas, mae funei! Kokhoni ghami ghehati!”

14Kate filodi mare na, mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Tei ka mae pris mala fifilo mare ka thinimi are.” Kate jifla te tei mare na, mare neke kafe salhu fapulo!

15Kaisei mae ka mare, kate filoni mana teke salhu thinigna na, mana neke pulo mei ka mae Jisas, eha balu kilo fnaknoni God. 16Mana mei ne tuturupuku ke ulugna mae Jisas ne tegio ka mana. Mae igne theome mae Jiu, nu mae gna Samaria.

17Mae Jisas ne ghusna eghu ka mana, “Neke nabotho mae si teke salhu ra, aheva si keha nhevai ra?18Ba, ne faꞌunha si mae te theome mae Jiu igne ngala teke pulo mei teke kilo fnaknoni God gnea?”19Aonu, gnafa teuna mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Kegra haghe tei nou. Iagho kela keli fapulo naugna iagho ne fatutuani ghau iara.”

Narane God nate King

(Mat 24:23-28,37-41)

20Kaisei fata, hatimare mae Farasi ne ghusna eghu ka mae Jisas, “Niha nau si meigna narane te mala funei frunidi God nogna naikno grea?” Mae Jisas ne cheke eghu, “Narane God te funei frunidi nogna naiknore ghotilo theome tangomana te filo glanidi fagaglana biꞌo re.21Eghuteuna naiknore ginauna theome cheke eghu, ‘Tore, igne teu vido aheva God te funei frunidi nogna naiknore’ ba ‘Igno teu’. Theo, igne auhi ke lamnami ghotilo.”

22Mae Jisas ne cheke eghu ka nogna mae fanomhore, “Ghotilo ginauna na magnahaghei fara te filo ghau iara mae teke mei funu ka God, nu narane mala pulo meigu iara na theome ghosei mei.23Keha naiknore ginauna na cheke eghu ka ghotilo, ‘Mana na au teu igne!’ ba cheke eghu ka ghotilo, ‘Mana na igno.’ Thosei tei hiro ghau iara.24Naugna ka narane ke pulo meigu iara mae teke mei funu ka God na naikno te gnafare ginauna filo ghau iara jateula mare te filoni nakafli te phae funu ka keha phile maloa na te thoke ka keha phile na ia eghu.25Nu ulu lahu na hatimare mae biꞌo nei mae pris ulu nei mae velepuhigna vetula nogna mae Moses eghu re ginauna na para ghau iara, eghuteuna naikno gognaro gre ginauna tirodi ghau iara.

26“Kate mei iara na, ginauna jateula teke eni ka narane gna mae Noa tifa ia eghu.27Filo si ghotilo ka narane gna mae Noa ia, naiknore neke ima ghedi, koꞌu ghedi nei tolaghi nodi neku kolho neke ghilei thokei thofno narane te saghe mae Noa ka vaka na. Aonu, nabritha na mei ne kafe falelehedi naiknore.

28“Eghuteuna nauthoglu igne ginauna na jateula narane gna mae Lot ra eghu. Naiknore neke ima ghedi, koꞌu ghedi, foli nodi, sabiri nodi, joꞌu ghedi gano, ba babana nodi suga.29Nu ka narane te rikha kokoni mae Lot namono te diꞌa Sodom, khaꞌaghi balu thina ngaja ne soru mei funu kligna ne kafe falehedi naikno te diꞌare.

30“Eghume, ginauna na jateula igne eghu kate filo glani ghau iara naiknore ka narane nate thakle meigu iara na.31Ka narane tuana, mae ihei te au ke kosi suga na, thosei ruma lamna mala hata nogna glepore. Jaola mae ihei te au teu ka nagare na thosei ke pulo ka nogna suga na.32Ke ghathoni si ghotilo unha teke eni khetogna mae Lot ia.33Eghume jateula tuana eghu, jame ihei te magnahaghei fakarhini kolho nakarhagna thegna na, mana ginauna jojokei thofno nakarha na, nu mae ihei te snakreni karhagna na, ginauna na hatini thofno nakarha na.34Ka narane biꞌo leghu lahu tuana phia mae thuru ka kaisei sape. God ginauna hata kaisei eghuteuna lilisei faleghu keha na.35Phia gaꞌase loku gano fodu. God ginauna hata kaisei eghuteuna lilisei soru keha na.36Phia mae loku ka nagare. God ginauna hata kaisei eghuteuna lilisei soru keha na.”

37Hatimare mae fanomhore ne ghusna eghu ka mana, “Lord, na eni hevai sia?”

Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Tutuani fara, naiknore ginauna laseni vido aheva nate eni igne na jateula te filoni mare bukrei glango na ia eghu, mare na filo laseni aheva te thuru teu thinigna u bosu te lehe na.”

18

Cheke naba eigna kaisei thau glehe kokoi

1Kaisei narane ke leghugna igne, mae Jisas ne toutonu ka nogna mae fanomhore kaisei cheke naba mala theome babaꞌo mare nu mala tarai fabrahu eghu. 2Mae Jisas ne cheke eghu, “Kaisei fata, kaisei mae fate au jare ka kaisei namono. Mae igne theome ghatho tahuni God, nei theome nanga dila naiknore eghu.3Ka namono tuana, aula kaisei naikno biꞌo te tei fabrahu ka mae fate igne. Naꞌa ne cheke eghu ka mana, ‘Togho ghau ka puhi te fathoro mei tagu nogu naoka gne.’

4“Nu mae fate igne ne tirogna toghoni naikno biꞌo na. Leghu lahu na, mae fate igne ne cheke eghu ka gaoghathogna thegna na, ‘Tore, iara babaꞌo nogu fara ka unha te chekeni koba naikno biꞌo igne. Nu neuba ngau iara ne theome ghatho tahuni God nei theome ghatho tahudi naiknore neu,5iara na toghoni naikno biꞌo igne mala fadogli puhi tuana ka naꞌa. Jame te theome fadoglini iara puhi tuana ka naꞌa na, naꞌa ginauna na mei fabrahu na ghilei kmusa iara.’ ”

6Gnafa teuna, mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Ghotilo la nomhinihi unha te chekeni mae mala fate ia, neuba mana ne theome doglo puhigna na.7Naiknore tanhi bongi narane ka God mala toghodi. Eghuteuna God ginauna tusu ranghidi fabrahu unha glepo te keli na, eghuteuna mana ginauna na theome phaipalighi te mala toghodire.8Uve, te chekeni iara ka ghotilo na. Mana ginauna ghosei toghodi ka puhi biꞌo teke edi mare re. Nu narane ke pulo meigu iara na mae teke mei funu ka God, ba, iara nake filodi kmana naikno teke fatutuani ghau iara re ba keha ghu kolho?”

Cheke nabadi mae Farasi ghe mae salo takis

9Mae Jisas jaola ne chekeni kaisei cheke naba ranghidi naikno ne thono au doglohi thedi teu te filo faparidi keha naikno te gnafare. Mae Jisas ne cheke eghu, 10“Kaisei fata, phia mae ne tei ruma ka Sugablahi na mala tarai. Kaisei mae Farasi, keha na mae mala salo takis.11Mae Farasi au neu delei ne kegra haghe ne tarai eghu, ‘God iara cheke fakeli nigho fara, iara theome diꞌa jateula keha naikno igre eghu. Iara theome jateula mae ihei te blau, chaichaghidi keha naiknore ba tolaghi pedo. Eghuteuna iara cheke fakeli nigho fara langau naugna iara theome jateula mae te diꞌa te salo takis igne eghu. 12Iara theome ima phei narane ke lamnagna kaisei wik naugna iara dangna. Eghuteuna iara tangomana te tusu ranghi nigho iagho fabothodi nogu sileni teke hata iara ka nogu gloku na.’

13“Nu mae mala salo takis gne kegra neu delei. Kate tarai na mana tirogna filo haghe kligna. Mana ne tutini babangogna na, naugna mana ne diꞌanagnafadi fara nakhibognare ne tarai eghu, ‘God kokhoni ghau iara, mae te diꞌa gne.’ ”

14Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Te chekeni iara ka ghotilo na. Mae te diꞌa igne kate ke pulo ka suga na, mana ne thono doglo fara ke ulugna God, eghuteuna mae Farasi gne ne theo kolho. Eghume mae ihei te fahaehagheni thegna na, God ginauna nake nhaꞌa faparini mana, nu mae ihei te nhaꞌa faparini thegna na God ginauna nake nhaꞌa fahagheni mana.”

Mae Jisas ne fablahidi goro suare

(Mat 19:13-15; Mak 10:13-16)

15Keha naiknore hata ne mei ka mae Jisas thudire mala fablahidi mana. Eghuteuna kate filoni mae fanomhore igne, mare ne chekedi naiknore mala thosei eni igne. 16Nu mae Jisas ne kilo meidi goro suare ka thegna, ne cheke eghu ka nogna mae fanomhore, “Snakre meidi goro suare ka iara. Thosei lhotidi, naugna naikno te funei frunidi God re jateula sua igre eghu.17Tutuani fara, te chekeni iara ka ghotilo na. Mae ihei te theome magnahaghei jateula sua igne teu te mei ka God na, mana ginauna na theome nabagna te au farihoteidi naikno God te funei frunidire.”

Kaisei mae dedei

(Mat 19:16-30; Mak 10:17-31)

18Kaisei mae biꞌodi hatimare mae Jiu ne mei ghusna eghu ka mae Jisas, “Mae velepuhi te keli, unha nate eni iara te mala hatini karha fei tifa na?”

19Mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Ghema, naugna unha site chekeni iagho ne mae keli iara teu gnea? Kaisei thegna God ngala site keli naia, theo hei nga.20Uve, iagho la lasedihi vetulara, ‘Thosei tolaghi pedo. Thosei falehe naikno. Thosei blau. Thosei chaghi eigna kaisei mae kau fate. Ghatho tahudi idomu kmamure.’ ”

21Nu mana ne cheke eghu ka mae Jisas, “Velepuhi, vetula igre iara leghudi mei ngala funu mae majaghani gu.”

22Kate nomhini igne mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Nu kaisei glepo na iagho theome eni ngau. Iagho tei fofoli fateo nou gobigna lepo are mala hata sileni tufa ka naikno te kumare. Te eghu iagho na, iagho ginauna au nou dedei keli fara te au teu kligna. Aonu iagho tangomana te mei te leghu ghau iara na eghu.”

23Kate nomhini cheke igne, mana ne diꞌanagnafa fara, naugna mana kaisei mae te dedei fara. 24Mae Jisas filoni te diꞌanagnafa fara mana na ne cheke eghu, “Thono ninhigrana fara ranghidi mae te dedei gre te au baludi naikno te funei frunidi God re! 25Uve, glepo biꞌo te kiloi kamel na, theome tangomana te ruma ka khoragna nili te ikoi na. Nu ke ninhigrana gna tuanai ranghini naikno te thono dedei fara na te ruma ka nogna naikno God te funei frunidire.”

26Kate nomhini igne, naiknore ne cheke eghu, “Tore, te eghu na, mae ihei ngala si nate hatani thofno karha na ia?”

27Mae Jisas ne cheke eghu, “Tutuani fara, God na tangomana te eni unha te theome tangomana te eni naikno na.”

28Mae Pita ne cheke eghu ka mana, “Filo sagho, ghehati jifla kokodi nomi gobigna lepore mala leghu nigho iagho!”

29-30Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Tuani fara te chekeni iara ka ghotilo na. Mae ihei te jifla kokoni sugagna, khetogna, kheragna, kmagna nei idogna ba goro thugna, naugna nakarha te funei frunini God na teuna, mana ginauna na au nogna glepo kmana sala’udi teke jifla kokodi mana re. Eghuteuna ka nauthoglu majaghani te mei ginauna na hatini karha fei tifa na.

Mae Jisas ne fatilo chekeni glehegna na

(Mat 20:17-19; Mak 10:32-34)

31Aonu mae Jisas ne hata fadelei nabotho phei nogna mae khurure ne cheke eghu ka mare, “Fanomho fakeli! Tahati na haghe Jerusalem. Ka namono tuana gobigna lepo teke cheke God ka hatimare mae profet ra, mare neke rioriso eigu iara mae teke mei funu ka God ra ginauna khale tutuani.32Eghuteuna mare ginauna na snakre lao ghau iara ka khamedi naikno te theome mae Jiu. Mare ginauna na maꞌe ghau iara, cheke fadiꞌa ghau iara, nei kmisu ghau iara.33Mare ginauna puri ghau iara ka phukri, nei falehe ghau iara. Nu ka fatilo narane na iara nake karha fapulo ka glehe.”

34Nu mae fanomhore theome lasedi u gaoghathodi cheke mana igre. Naugna gaoghathodi cheke mana igre ne poru fara ka nagnafadi mare re.

Mae Jisas ne fakelini kaisei mae te dofu

(Mat 20:29-34; Mak 10:46-52)

35Mae Jisas ne mei rhegna namono Jeriko. Eghuteuna kaisei mae te dofu gnokro neu ka geri nabrou na. Mana leuleghu fata na tore sileni koba ka naikno te liu jare re. 36Kate nomhidi naikno te soru ka nabrou na, mana ne ghusna eghu, “Unha signea?” 37Mare ne cheke ka mana, “Mae Jisas gna Nasaret tela mei igne.”

38Mae te dofu na funu eha fabiꞌo eghu, “Jisas! Vikegna mae King Devet! Kokhoni ghau iara!”

39Naikno te au ului ka thei na ne cheke ka mae te dofu na mala megei. Nu mae te dofu na ne tirogna fanomho ka mare ne eha eghu fabiꞌo fara, “Vikegna mae King Devet, kokhoni ghau iara!”

40Mae Jisas nomhini igne ne kegra snoto ne cheke eghu ka mare, “Hata mei mae te dofu ana ka iara!” Kate mei namo mana na, mae Jisas ne cheke eghu ka mana, 41“Unha te magnahagheni iagho te mala eni iara ranghi nigho na?”

Mana ne cheke eghu, “Lord, iara magnahaghei teke fifilo fapulo.”

42Mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Ke fifilo silagho. Nou fatutuani iagho na teke fakeli nigho na.”43Ka chekegna mae Jisas igne, tathagna mana na ghosei neke fifilo fakeli. Eghuteuna mana ne tei balugna mae Jisas ka nabrou na ne kilo fnaknoni God. Eghuteuna kate filoni naiknore unha te eni mae Jisas igne mare jaola ne kafe cheke fakelini God.

19

Mae Jisas ghe mae Sakias

1Mae Jisas ne sala’u Jeriko. 2Jare Jeriko kaisei mae nanghagna na mae Sakias. Mana kaisei mae dedei fara nei kaisei mae mala salo takis. 3Mana magnahaghei te filoni mae Jisas fara. Nu mana theome tangomana te filoni mae Jisas farihoteigna nakhapru na. Naugna mana ne sokmo fara. 4Aonu, mana chari ulu ka naiknore ne tei apla ka gaju te kiloi sikamo mala filoni mae Jisas te liu jare na.

5Kate mei thoke mae Jisas ka vido tuana, mana filo haghe ne filoni mae Sakias na, ne cheke eghu ka mana, “Sakias, faghose soru mei! Iara gognarogne na ari balumu ka sugamu iagho na.” 6Kate nomhini igne, mae Sakias ghosei ne rurhu ne soru pari. Mana keli tagna fara te au mae Jisas ka sugagna na.

7Naiknore ne kafe filoni igne ne funu buiburini mae Jisas ne cheke eghu, “Filo si ghotilo! Tahati laseni mae Sakias gne kaisei mae gnognoro fara, eghuteuna mae Jisas gne la mei ka sugagna mana na!”

8Nu mae Sakias ne cheke eghu ka mae Jisas, “Lord, funu gognarogne iara ginauna na tufa keha philegna nogu glepore ka naikno te kumare. Eghuteuna ihei teke chaghini iara na, iara nake tusu fapulo ka mana fati fata uluni unha teke hata iara ka mana na.”

9Mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Gognarogne God ginauna fakarha nigho iagho nei naikno te gnafa te au ka sugamu gne! Naugna iagho kaisei mae neke karha la ka vikegna mae Ebraham.10Iara mae teke mei funu ka God na mei mala hirodi naikno teke snivi ra mala ke fakarhidi.”

Cheke naba eidi thilo mae glokure

(Mat 25:14-30)

11-12Mae Jisas ne mei rhegna Jerusalem. Keha naiknore gaoghathodi na narane God te funei frunidi nogna naiknore la namo meihi. Naugna tuana mana ne cheke eghu ka cheke naba, “Kaisei mae neke karha ka vikegna gna kaisei mae funei, mare kiloni mana mala tei ka kantri delei mala ke hata sapegna king ame ke pulo mei nga mala ke funei frunidi nogna naiknore.13Ame tei nga teuna, mana ne kilo meidi nabotho nogna mae glokure. Aonu mana ne tufa nabotho duku sileni kaisei mae neu ka mare. Mana ne cheke eghu ka mare, ‘Loku ka sileni igre ghotilo ia ghilei ke pulo mei iara.’ Aonu mana jifla ne tei.

14“Nu naiknogna namono teke jifla kokoni mana igne ne theome magnahagheni mana. Aonu, mare ne kurudi keha mae ke leghugna mana mala tei cheke eghu, ‘Ghehati theome magnahaghei nigho te mala nomi king ghehati na!’

15“Nu neubane eghu ngau mare, mae king neke figri mei. Kate pulo mei ka namono na, mana ne cheke eghu, ‘Kilo meidi nogu mae gloku ra. Iara magnahaghei te lasedi nihai te hata mare ka tura.’

16“Mae gloku ulu lahu na mei ne cheke eghu, ‘Mae funei, duku sileni teke famei iagho ka iara ia, iara kela edi keha nabothoi.’

17“Mae funei na ne cheke eghu ka mana, ‘Keli fara, iagho mae gloku keli fara! Iara ginauna na vahi nigho iagho mala reireghidi nabotho namono biꞌo, naugna iagho ne loku fakeli ka glepo te ikodi jateula tuana teuna.’

18“Aonu fapea mae gloku na mei ne cheke eghu, ‘Funei, kaisei duku sileni teke famei iagho ka iara ia, iara kela edi keha glimai.’

19“Mae funei na ne cheke eghu la ka mana, ‘Uve, iagho na reireghi keha glima namono biꞌo.’

20“Leghu lahu na fatilo mae na mei ne cheke eghu, ‘Mae funei, ao teu nou duku sileni teke famei iagho ia! Iara neke pipiha ka pohe neke pophoru.21Iara mhaghu nogu nigho iagho, naugna iagho kaisei mae ninhigrana fara puhimu na. Iagho jateula mae te hata fajifla sileni teke lilisei keha mae ka banki nei hata gano ka nagare teke joꞌu keha maei teura eghu.’

22“Mae funei na ne cheke eghu ka mana, ‘Iagho mae gloku diꞌa fara! Iara na hata nou cheke themu iagho tuana mala fate nigho iagho! Naugna te chekeni iagho na, iagho lase ghauhi iara kaisei mae te ninhigrana puhigu na, hata fajifla sileni teke lilisei keha mae ka banki nei hata gano ka nagare teke joꞌu keha maei teu gne.23Jame te tutuani unha te chekeni iagho na, naugna unha sagho te theome lilisei nogu sileni iara gre ka banki gnea? Aonu kate ke figri mei iara na, nogu sileni iara gre jame neke bruara.’

24“Aonu mae funei na ne cheke eghu ka mae te kegra teu jare re, ‘Ghotilo hata ka mana duku sileni ana mala ke tusu lao ka mae gloku te au nabotho duku sileni ana.’

25“Nu hatimare ne cheke eghu ka mana, ‘Mae funei, mana la auhi nabotho duku!’ 26Mae funei na ne cheke eghu ka mare, ‘Tutuani fara, nu mae ihei te loku fakeli ka unha te au ka mana na, nogna mae funei na ginauna nake tusu laoi keha ka mana. Nu ihei te theome loku fakeli ka unha te au tagna na, neubane katha glepo ikoi te au ka mana na, nogna mae funei na ginauna nake hata fadelei ka mana.27Eghuteuna, nogu mae naoka iara te theome magnahaghei ghau iara te funei frunidire, hata mei agne mala falelehe ke ulugu iara.’ ”

Mae Mesia ne haghe Jerusalem

(Mat 21:1-11; Mak 11:1-11; Jon 12:12-19)

28Ke leghugna te chekeni igne, mae Jisas ne kulu ulu mala haghe Jerusalem. 29Kate mei namo ka phei namono Betifes ghe Betani, rhegna thogele te kiloi Thogele Gaju Olivi, mana ne kurudi phei nogna mae fanomhore mala kulu ulu. 30Mana ne cheke eghu, “Tei ka namono te filo laoni ke ulu ana. Kate posa ka namono na, ghopa na filoni kaisei dongki reriu jare, theo kaisei naikno teke saghe tagna tifa na. Rurutha hata mei ka iara agne. 31Jame kaisei naikno ghusna eghu ka ghopa, ‘Mala unha site mei hata ghopa dongki gnea?’ ghopa cheke eghu, ‘Mae funei na ne magnahagheni.’ ”

32Phia mae khurure tei ka namono na ne filodi gobigna lepore jateula teke chekedi mana re neu. 33Kate rurutha teu phiamare dongki na, mae khotogna na ne cheke eghu ka phiamare, “Rurutha mala unha si ghopa dongki ana ia?”

34Phiamare ne cheke eghu ka mare, “Mae funei na ne magnahagheni.”

35Phiamare hata dongki na ne mei ka mae Jisas. Phiamare ne kifra nodi pohere ka thagrugna dongki na mala gnokro mae Jisas. 36Kate haghe mana ka nabrou na, naiknore jaola ne kifra soru nodi pohere ka nabrou na mala liu mana ke klignadi.

37Mae Jisas mei ne namo Jerusalem ka pesigna Thogele Gaju Olivi. Aonu, nogna mae fanomho manare ne kafe gleale’a fara. Mare ne funu eha ne cheke fakelini God, eidi kofubobhoi teke filo tathadi thedire. 38Hatimare ne cheke eghu:

“God, fablahini mae funei igne! Mana te mei ka nanghagna LORD God!”

“Pharikeli nei siasiglagna nogna nolaghi biꞌo God te au ka maloa kligna!”

39Keha mae Farasi nomhini igne ne cheke eghu ka mae Jisas, “Velepuhi, chekedi nou mae fanomho are mala thosei chekedi mare glepo igre!”

40Nu mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Te chekeni iara ka ghotilo na. Jame theome chekedi mare glepo igre na thina igre ginauna kafe cheke fakelini God.”

Mae Jisas ne tanhini Jerusalem

41Kate mei namo te filo laoni Jerusalem, mae Jisas ne kokhoni nognadi naiknogna namono tuana ne tanhi. 42Mae Jisas ne cheke eghu, “Thofno keli fara jame te filo glanini ghotilo gognarona puhi te mala batuni naikno te tei kau pharikeli na. Nu ghotilo theome tangomana te filo glani na eghu, naugna poru ka ghotilo.43Tutuani, narane nate mei nomi naoka ghotilo re na mei magra. Eghuteuna mare ginauna mei kegra falithui ghami ghotilo, eghuteuna mare na fothi ghami ghotilo mala theome tangomana kaisei naikno te rikha na.44Mare ginauna paꞌe nomi namono ghotilo gne, baludi naikno te gnafa te au ke lamnagna. Ginauna theo kaisei thina ka kaisei suga nate au ka vido teke au gna na. Naugna ghotilo ne theome filo glanini narane nate mei God te fakarha ghami ghotilo na.”

Mae Jisas ne ruma ka Sugablahi na

(Mat 21:12-17; Mak 11:15-19; Jon 2:13-22)

45Mae Jisas ne tei ka vido Sugablahi na ne funu brue fajifladi naikno te sabiri teu jare. 46Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Ka grioriso te blahi ia, God ne cheke eghu, ‘Sugagu iara na suga mala tarai.’ Nu ghotilo ke eni suga igne mala porudi mae iheire te lase blau!”

47Leuleghu narane na mae Jisas farirhiudi naiknore ke lamna Sugablahi. Nu hatimare mae pris ulu, nei mae velepuhigna vetula nogna mae Moses, nei mae mala baubatu ka naiknore eghu ne fariuriu hara keha phoge mala faleheni mana. 48Nu naiknore ne magnahaghei fanomho ka mana ne keli tadi ka gobigna lepo te chekedi mana re. Aonu mae pris ulu nei mae velepuhigna vetula nogna mae Moses, nei mae mala baubatu eghure ne theome filoni kaisei nabrou te mala faleheni mana na.

20

Mare magnahaghei laseni nogna nolaghi mae Jisas na

(Mat 21:23-27; Mak 11:27-33)

1Kaisei narane, mae Jisas ne farirhiudi neu naiknore ka Sugablahi na. Kate toutonuni mana Nonomho te Keli na, hatimare mae pris ulu nei hatimare mae velepuhigna vetula nogna mae Moses, nei keha mae biꞌo langau eghu ne mei ka mana. 2Eghuteuna mare ne cheke eghu ka mana, “Ghema, unha nafnata nolaghi site au ka iagho te edi glepo igrea? Mae ihei teke tusu ari nolaghi te mala edi iagho glepo gre?”

3Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Iara na kulu ghusna ka ghotilo kaisei gusna.4Ba, nolaghi teke faꞌapublahi naikno mae Jone ia neke mei funu ka God, ba funu ka naikno kolho? Chekeni ka iara.”

5Aonu, mare ne funu fapoaphola fari thedi ne cheke eghu, “Jame cheke eghu tahati na, ‘God ngala teke tusu lao nolaghi ka mae Jone na,’ mana ginauna na cheke eghu ka tahati, ‘Jame teuna, naugna unha me theome leghuni ghotilo unha teke chekeni mae Jone na?’ 6Nu jame ‘Naikno kolho teke tusu lao nolaghi na ka mae Jone’, teu tahati na, naikno te gnafare ginauna fada falehe ghita ka thina, naugna mare fatutuani ni mae Jone gne kaisei nogna mae profet God.”

7Aonu, mare ne cheke eghu ka mae Jisas, “Ghehati theome laseni cheke tughugna na.”

8Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Uve, iara na jaola theome chekeni ka ghotilo unha nafnata nolaghi te au ka iara te edi glepo igre.”

Mae Jisas ne toutonu ka cheke naba

(Mat 21:33-46; Mak 12:1-12)

9Eghuteuna mae Jisas ne toutonu ka naiknore cheke naba igne, “Kaisei mae neke joꞌu kaisei nagare grep. Mana snakre lao ka keha mae nagare igne mala loku ranghini. Eghuteuna mana jifla ne tei au fabrahu ka namono delei.10Kate thokeni ghanogna nagare na, mana ne kuru teini kaisei nogna mae gloku mala tei ka mae greireghi nagare gre mala hata keha ghegna sisi. Nu mae greireghi nagare re kegra haghe ne aknini mana ne tirodi tusu lao kaisei grep ka mana neke kuru fapuloni kolho.11Aonu mae funei na neke kuru tei fapea mae nogna gloku na. Nu mare jaola ne purini mae gloku igne. Mare ne tirodi ghatho tahuni mae gloku igne neke kuru fapuloni kolho.12Aonu mae khoto nagare na neke kuru teini fatilo nogna mae gloku na ka mare. Nu mae greireghi nagare igre ne parani fara mana ne koko fajiflani ke kosi nagare.

13“Mae khoto nagare na ne cheke eghu, ‘Na unha te eni iara gognarona? Iara ginauna kuruni mae thofno thugu thegu te namhani fara iara igne. Glahula ghatho tahuni mare.’

14“Kate filoni mare meigna mae thugna mana na, mare ne cheke eghu fari thedi, ‘Igne thofno thugna mae khoto nagare ia. Mei ghotilo mala falehe nodani, mala ke khotogna theda nagare igne!’15Eghuteuna mare ne hata fajiflani mana ke kosi nagare, ne faleheni mana.

“Eghume, unha glepo nate eni mae khotogna nagare na? 16Mana ginauna tei ka nagare na mala falehedi mae greireghi nagare igre. Aonu mana ginauna snakre lao nagare na ka keha mae greireghi nagare delei mala reireghi mare.”

Kate nomhini naiknore cheke naba igne, mare ne cheke eghu, “Theo, theome jateula tuana eghu!”

17Nu mae Jisas ne filo ka mare ne cheke eghu, “Unha eghu gaoghathogna na phugra cheke ka grioriso te blahi na igne?

“ ‘Thina te tirodini mae iheire te horo suga na,

kela kegra haghe kaisei thina ulu fara ka suga na.’

18Mae ihei te uka ke kligna thina igne, thina igne ginauna fadidiꞌani mana. Nu te soru thina igne ke kligna gna mana na, mana ginauna nghuja vuhai nakrofu kolho.”

Foli takis ranghini mae Sisa

(Mat 22:15-22; Mak 12:13-17)

19Hatimare mae velepuhigna vetula nogna mae Moses nei hatimare mae pris ulu teu igre laseni nogna cheke mae Jisas igne khogla chekedi kolho mare. Aonu, mare hiro phoge mala ghosei lokini mae Jisas. Nu mare mhaghuni unha nate eni naiknore.

20Naugna igne, mare ne ofoni thofno narane te mala lokini mana na. Aonu mare ne folidi keha mae mala chaghi nei ghusna keha gusna, nei saosagroni mana eghu mala tangomana mare te snakre laoni mae Jisas ka nogna nolaghi mae gavana. 21Aonu mae teke kuru mei mare igre ne cheke eghu ka mae Jisas, “Velepuhi, ghehati lasedi unha te chekedi nei farirhiudi teu iagho igre thofno tutuani fara. Eghuteuna iagho theome mhaghudi unha nafnata gaoghatho eimu iagho te edi naiknore. Naugna naikno te kmanare kaisei nanaba ngala ka iagho. Nu iagho toutonuni kolho unha te tutuani eigna puhigna God. 22Ba, ghema, keliu ngala te foli takis tahati ka mae Sisa na? Ba theo?” Mae Sisa gne mae king biꞌo gna Rom.

23Nu mae Jisas ne kulu lasedi nodi saosagro mae igre ne cheke eghu ka mare, 24“Hata mei kaisei sileni.” Hatimare ne tusu lao ka mae Jisas kaisei sileni. Mae Jisas ne cheke eghu, “Thotoghale gna nei u nanghagna eghu mae ihei te filodi ghotilo ka sileni na igre?”

Mare ne cheke eghu ka mana, “Mae Sisa.”

25Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Uve, tusu fapulo ka mae Sisa unha teke nogna mae Sisa na, eghuteuna ke tusu fapulo ka God unha teke nogna God na eghu.”

26Hatimare ne jaglo nodi fara ka nogna cheke tughu mana igne ne theome ghagri kaisei cheke. Aonu mare ne theome tangomana te chaghini mae Jisas ka unha te chekedi mana ke uludi naiknore.

Keha mae Sadiusi ne mei ghusnani mae Jisas

(Mat 22:23-33; Mak 12:18-27)

27Keha mae Sadiusi mei ka mae Jisas. Mae igre theome fatutuani ni karha fapulo na. Hatimare ne ghusna eghu ka mae Jisas, 28“Ghema velepuhi, kaisei vetula teke risoni mae Moses malada tahati ia cheke eghu, ‘Jame kaisei gaꞌase lehe khetogna na, eghuteuna repa theo thudi, mae tahigna na nake tolaghi ka gaꞌase tuana mala ke au thugna mae tighagna teke lehe na.’ 29Uve, jare na hatimare fitu mae thabusigna. Mae biꞌo lahu na tolaghi, lehe eghuteuna theo thugna. 30Mae ke iko na ke tolaghi ka glehe kokoi na, ke leghu mana lehe. 31Eghuteuna mae fatilo na ke tolaghi la ka gaꞌase tuana. Ke leghu na mana jaola lehe. Eghu ne gnafa hatimare fitu mae thabusignare. Hatimare kafe lehe ne theo thudi. 32Leghu lahu na gaꞌase na jaola ne lehe. 33Nu igne nomi gusna ghehati na, ‘Ka narane karha fapulo na, gaꞌase igne na khetogna mae ihei ka hatimare fitu mae thabusigna igre?’ Naugna mare neke kafe tolaghi ka naꞌa.”

34Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Tholaghi gne maladi kolho iheire te au teu ka nauthoglu igne.35Eghuteuna te mala au ka nauthoglu majaghani na, nalhaꞌu ba gaꞌase te nabadi ka karha fapulo ka glehere, mare ginauna theome tolaghi jare.36Naugna kau nakarha tuana naiknore ginauna na jateula engel eghu theome lehe. Mare mala goro thugna God, naugna mare neke karha fapulo ka glehe. 37Mae Moses neke thofno cheke thakle nihi eigna naikno te lehe na nake karha fapulo. Kau thoutonu eigna te gnubra gaju ikoi ia, mae Moses neke cheke eghu, ‘God gne nogna God mae Ebraham, nogna God mae Isak, nei nogna God mae Jekop.’38Eghume, neuba naikno igre neke lehehi tifa, God neke chekeni ka mae Moses na mare karhau ngala. Naugna jame theome karha mare na, God jame theome chekeni te ‘Iara nogna God mae Ebraham, nogna God mae Isak, nei nogna God mae Jekop.’ Tutuani, God igne theome nodi God naikno te lehe nu nodi God naikno te karha kolho. Naugna naikno te gnafare na kafe karha ka mana.”

39Keha mae ka hatimare mae velepuhigna vetula nogna mae Moses gre nomhini igne ne cheke eghu ka mana, “Velepuhi, te chekedi iagho gre tutuani fara!” 40Tuana ngala leghu lahu gna nodi faghusna mare na. Eigna mare ne mhaghuni te ghusna keha gusna ka mae Jisas.

Gusna eigna mae Mesia

(Mat 22:41-46; Mak 12:35-37)

41Ke leghugna igne mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Unha eghu naiknore te chekeni na mae Kraes na ginauna karha mei ka vikegna mae Devet teu igne? 42Naugna kau buka Sam ia thegna mae King Devet neke cheke eghu,

“ ‘God ne cheke ranghini nogu mae funei iara na,

iagho gnokro agne fei nhetagu iara.

43Naugna iara ginauna lisei soru nou naoka iagho re ke parigna nou nolaghi.’

44Mae Devet ne kiloni mae Mesia gne nogna ‘Mae funei’. Nu mae Mesia na jaola vikegna mae Devet. Faꞌunha ne kafe tutuani si phei glepo igrea?”

Mae Jisas ne cheke faparidi puhidi mae biꞌo re

(Mat 23:1-36; Mak 12:38-40)

45Kate kafe fanomho teu naiknore, mae Jisas ne cheke eghu ka nogna mae fanomhore, 46“Fiofilo ghami ghotilo ia ka mae velepuhidi vetula gre, glahula ne keli mare eghu ghotilo gaoghathomi na. Naugna mare magnahaghei te nolo tafri balu nodi phoko blahi ke uludi naiknore. Eghuteuna mare magnahaghedi naiknore te ghatho tahudi kate thafodi ka glalabare. Mare tei ka suga tharai ba ka gaghamu biꞌo, mare magnahaghei te gnokro ka sape nafnakno koba.47Nu mare fakokhoanadi nei blaudi eghu koba nodi gobigna lepo goro naikno biꞌo teke lehe khetodire. Eghuteuna mare tarai brahu koba mala ne mae blahi eghudi naiknore kolho. Filo si ghotilo, God ginauna paradi fara mae tuare!”

21

Mae Jisas ne fahaehagheni puhigna kaisei naikno biꞌo

(Mak 12:41-44)

1Mae Jisas ne filodi keha mae te dedei te mei te koko sileni biꞌo fara ka tapera te au ke lamnagna Sugablahi na. 2Eghuteuna mana jaola ne filoni kaisei naikno biꞌo te kuma mei ne koko phei senti ka tapera na. 3Mae Jisas ne cheke eghu, “Tutuani fara, te chekeni iara ka ghotilo na, naikno biꞌo te kuma igne koko sileni biꞌo fara ke tulaodi mae te dedei igrei.4Naugna mae te dedei igre au nodi kmana sileni. Mare tusu ranghini God kolho unha te salaꞌui na. Naikno biꞌo igne thono kuma fara, nu naꞌa koko fahui unha te au ka naꞌa na. Eghuteuna naꞌa magnahaghei fara sileni tuana malagna nakarhagna thegna na.”

Mae Jisas ne kulu cheke thakleni u Sugablahi Jerusalem na ginauna phaꞌe

(Mat 24:1-14; Mak 13:1-13)

5Keha nogna mae fanomhore ne cheke eigna Sugablahi te faghano babana ka thina te khuakhuda, nei lalaoni ka kmana nafnata glepo te nhaꞌa lao naiknore te mala fafnaknoni God. Nu mae Jisas ne cheke eghu ka mare, 6“Gobigna lepo te khuakhuda te filodi ghotilo igre ginauna groꞌe. Ka narane tuana thina igre ginauna khoko soru pari. Eghuteuna ginauna theo kaisei thina nate au teu ka teke au gna gognaro gne.”

7Mae fanomhore ne ghusna eghu ka mae Jisas, “Velepuhi, niha nau thoke meidire glepo igrea? Unha nafnata fagaglana nate edi te mala laseni ghehati glepo igre la namo meihi teuna?”

8Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Fiofilo ghami, na eghunu mei chaghi ghami mare eghu. Kmana naikno ginauna mei cheke ka nanghagu iara. Mare ginauna na cheke eghu, ‘Iara ngala Kraes na!’ Ba, mare na cheke eghu, ‘Thofno narane na la thoke meihi!’ Nu thosei leghudi mare eghu.9Kate nomhidi ghotilo nonomho eidi magra, ba naiknore magridi nodi mae funei thedire teu igre, thosei mhaghu. Naugna glepo igre mala kulu mei ame thoke mei nga narane leghu lahu na eghu.”

10Aonu mae Jisas ne cheke eghu ka nogna mae fanomhore, “Naiknogna kaisei namono na ginauna na kegra haghe magra ka naiknogna keha namono na. Eghuteuna naiknogna kaisei nohi na ginauna na kegra haghe magra ka naiknogna keha nohi na, heva heva kau nauthoglu igne.11Ginauna nakheu biꞌo, fogra biꞌo ba keha puhi biꞌo ka namono te kmana gre. Jare naiknodi keha namonore ginauna na theo gano te mala ima na. Kmana glepo mamhaghuana, nei kmana fagaglana te biꞌo eghu ginauna na kafe mei funu kligna.

12“Nu ame thoke mei nga gobigna lepo igre teuna, naiknore ginauna loki ghami nei para ghami eghu ghotilo, eigna ghotilo ne fatutuani ghau iara. Mare ginauna hata ghami ghotilo tei ka fate ke lamna suga tharai. Eghuteuna mare ginauna na faruma ghami ghotilo ka suga sosolo. Mare ginauna na huhuru ghami ghotilo mala kegra ke uludi hatimare mae funei ba ke uludi hatimare mae king. Mare ginauna na edi glepo igre ka ghotilo, naugna ghotilo ne leghu ghau iara.13Nu glepo igre thokei mei mala toutonuni ghotilo Nonomho te Keli na ka mare.14Thosei nanga nomi eigna unha ghotilo nate chekeni na.15Naugna iara ginauna na tusu ari ka ghotilo glalase te mala chekedi kmana glepo te theome tangomana nomi mae naoka ghotilo re te cheke fapari ghami ghotilo ne jafra ghotilo teuna.16Idomi, kmami, tighami, vikemi, nei kherami teu ghotilo themi are ginauna snakre lao ghami ghotilo ka khamedi nomi naokare. Mare ginauna falelehe keha mae ka ghotilo.17Eghuteuna naikno te gnafa gre ginauna tirodi ghami ghotilo, naugna ghotilo ne nogu iara.18Nu neuba ngau, theo kaisei glepo ka igre nate thofno goigoni ghami ghotilo na.19Ghotilo ginauna hatini thofno nakarha na kate kegra maku fabrahu ghotilo ka nomi fatutuani na.”

Nasnura na ginau mei Jerusalem

(Mat 24:15-21; Mak 13:14-19)

20Mae Jisas ne cheke eghu, “Kate filodi ghotilo mae soldia te kafe khegra falithuni Jerusalem, ghotilo na laseni mare namo phaꞌe namono biꞌo Jerusalem.21Eghuteuna kau narane tuana naikno te au ka Provins Judia gre, ginauna rikha tei ka thogele ro. Naikno te au Jerusalem gre ginauna jifla tei. Eghuteuna naikno te au mhata gre, thosei ke pulo mei ka namono biꞌo na.22Naugna narane tuana narane God mala fatedi naikno tuare, eghuteuna gobigna lepo teke chekedi ka grioriso te blahi na igre ginauna tutuani fara.23Kau narane tuana kokhonidi fara goro gaꞌase te buklare, ba te au thudi te chuꞌu teu! Puhi biꞌo balu diꞌanagnafa ginauna thoke mei ka naiknogna nohi igne. Eghuteuna diꞌatagna God na ginauna thokedi la mare.24Kehare ginauna ghoreho ka naflahi, eghuteuna kehare ginauna hata tei mala sosolo ka keha namono delei. Naikno te theome Jiu igre ginauna mei goigoni ghami nei funei frunini namono Jerusalem ghilei thoke mei nodi narane leghu lahu na.”

Meigna Thugna God

(Mat 24:29-31; Mak 13:24-27)

25Mae Jisas ne cheke eghu, “Keha fagaglana mamhaghuana ginauna thakle mei kau naprai, kau glaba, ba kau nathunu ka maloa gne. Naiknogna nauthoglu igne ginauna na thono mhaghu fara ka taitanhi gna galo na, ba ka longagna goighovi na.26Gobigna lepo ka maloa gne ginauna kheu tongana ba nhogri. Naugna igne, naiknore ginauna mhaghu fara ghilei fnuda. Mare ginauna faꞌihodi ka ofoni teu unha nate eni ka nauthoglu tongana igne.27Ke leghugna igne, mare ginauna filo ghau iara te soru mei ke kligna grokho balu nolaghi nei nafnakno biꞌo. 28Kate funu thoke mei glepo igre, ghotilo farerheta nagnafamire. Ghotilo kegra fadoglo mala filo haghe kligna, naugna narane God te mala fakarha ghami ghotilo na la namo meihi.”

Cheke naba eigna gaju fig

(Mat 24:32-35; Mak 13:28-31)

29Mae Jisas ne chekeni kaisei cheke naba ka nogna mae fanomhore. Mana ne cheke eghu ka mare, “Filo si ghotilo kau gaju fig ia, ba ka keha gaju te gnafa are.30Kate filoni ghotilo te funu fufusa khakladire, ghotilo laseni hila finogha majaghani na la namohi.31Jateula tuana eghu, kate filodi ghotilo gobigna lepo te edi igre, ghotilo ginauna laseni narane God te funei frunidi nogna naiknore la namo meihi.32Tutuani fara te chekeni iara ka ghotilo na! Gobigna lepo te gnafa igre ginauna thoke mei kate theome lehe nga teu naikno te karha teu gognaro gre.33Maloa ghe nauthoglu gre ginauna hui, nu chekegu iara na ginauna theo ka huigna.”

Tarabana fabrahu

34“Fiofilo ghami ghotilo ia! Na eghunu ima ghemi kolho, koꞌu ghemi kolho, ba nangani kolho eghu ghotilo glepo gna nauthoglu igne. Naugna jame te eghu ghotilo na, ghotilo ginauna theome tangomana te ghaoghatho fadoglo eigna thofno nakarha na. Eghuteuna narane leghu lahu na ginauna megei nga mei kate theome tarabana teu ghotilo na.35Narane igne ginauna na jateula kaisei phighoro te mala fakhale nanghaji ra eghu ke klignadi naikno te gnafa ka nauthoglu igne.36Eghuteuna ghotilo mala tarabana fabrahu. Tarai fabrahu eghu mala tangomana ghotilo te nheta teu te mala nabami te kafe rikhadi glepo te diꞌa fara nate mei ginau igre. Jaola ghotilo tarai fabrahu mala tangomana te mei kegra ke ulugu iara mae teke mei funu ka God.”

37Leuleghu narane na, mae Jisas ne tei ne farirhiu ke lamna Sugablahi, eghuteuna fei grafi na mana tei ka thogele te kiloi Thogele Gaju Olivi. 38Hamerane boibongi leghu narane na naiknore tei ka Sugablahi na mala fanomho ka nogna farirhiu mae Jisas.

22

Ghaoghaho mala faleheni mae Jisas

(Mat 26:1-5,14-16; Mak 14:1-2,10-11; Jon 11:45-53)

1U Gaghamu Bret te Theo Isi gna te kiloi mare “Gaghamu Ghasa-Polho” igne la namohi. 2Kau narane tuana hatimare mae pris ulu, nei hatimare mae velepuhigna vetula nogna mae Moses eghu ne hiro phoge mala faleheni mae Jisas. Nu mare ne mhaghudi naiknore, glahula eni naiknore kaisei magra biꞌo.

Mae Judas ne majorani mae Jisas

3Kaisei mae ka hatimare nabotho phei nogna mae fanomho mae Jisas igre nanghagna mae Judas Iskariot. Mae Satan ne au ka mae Judas. 4Eghuteuna mana ne tei ka hatimare mae pris ulu, nei ka hatimare keha mae soldia eghu te reireghi gna Sugablahi na. Mana ne cheke ka mare eigna puhi te mala snakreni mae Jisas ka mare na. 5Hatimare keli tadi fara, ne nhaꞌa cheke te mala tusu lao keha sileni ka mae Judas te mala eni tuana. 6Mae Judas ne kaisei gaoghatho ka mare ne ofoni narane aheva nate snakreni mae Jisas kate iho teu naiknore.

Mae Jisas ne tarabana malagna Gaghamu Ghasa-Polho na

(Mat 26:17-19; Mak 14:12-16)

7Narane gna Bret te Theo Isi gna igne ne thokei mei. Igne narane te mala falelehe sipu te fafara malagna Gaghamu Ghasa-Polho na. 8Mae Jisas ne cheke eghu ka mae Pita ghe mae Jone, “Tei ghopa mala tarabana Gaghamu Ghasa-Polho te mala ghamu tahati na.”

9Phiamare ne ghusna eghu ka mae Jisas, “Aheva te magnahagheni iagho te mala tarabana ghepa na?”

10Mae Jisas ne cheke eghu ka phiamare, “Kate posa lao ghopa ka namono biꞌo na, ghopa ginauna filoni kaisei mae te pala khoꞌu. Leghuni mana tei ka suga te ruma mana na.11Cheke eghu ka mae te khotogna suga na, ‘Mae velepuhi na ne cheke eghu mei ka iagho: Aheva chogho te mala ima iara Gaghamu Ghasa-Polho na baludi nogu mae fanomhore?’12Mana ginauna falalase ka ghopa kaisei chogho biꞌo te au ke tagru suga, jare tela kulu auhi gobigna lepore. Jare te mala tarabana ghopa na.”

13Aonu, mae Pita ghe mae Jone tei ne filodi gobigna lepore la kulu edihi jateula teke chekedi mae Jisas re neu. Jare phiamare te tarabana Gaghamu Ghasa-Polho na.

Narane teke fufunu gna ima blahi

(Mat 26:20-30; Mak 14:17-26; Jon 13:21-30; 1Ko 11:23-25)

14Kate thokeni vido narane mala ima na, mae Jisas ne gnokro ka tevo na baludi nogna mae khurure. 15Mana ne cheke eghu ka mare, “Iara magnahaghei fara te ima fodu balumi ghotilo u Gaghamu Ghasa-Polho igne ame au papara nga iara me lehe eghu.16Ke leghugna igne iara ginauna theome imani Gaghamu Ghasa-Polho igne ghilei thokeni narane nate horoghoto gaoghathogna narane te funei frunidi God nogna naiknore.”

17Eghuteuna, mae Jisas ne hata kaisei hinao te fodu ka waen ne cheke fakelini ka God. Mana ne cheke eghu ka mae fanomhore, “Ghotilo, hata hinao igne mala kafe koꞌu tagna.18Te chekeni iara ka ghotilo na, iara ginauna theome ke ko’uni kholo waen igne ghilei thoke mei narane nate ko’uni iara waen majaghani na ka nogna nauthoglu majaghani God.”

19Ke leghugna igne, mana hata bret na, ne cheke fakelini ka God, mana piepike ne tufa ka mae fanomhore. Aonu mana ne cheke eghu, “Igne thinigu iara na, iara tusu ari ka ghotilo mala fakarha ghami ghotilo. Ima igne mala ghatho fapulo ghau iara.”

20Ke leghugna te gnafa ima na, mana jaola neke hata hinao na, ne cheke eghu, “Waen igne fagaglana gna nhaꞌa cheke majaghani teke eni God ka nogna naiknore. Eghume nhaꞌa cheke majaghani igne fufunu ka dadaragu iara te thofa te mala fakarhi ghami ghotilo gnafa.”21Mae Jisas jaola ne cheke eghu, “Kaisei mae ka ghotilo ginauna majora ghau iara. Mana gnokrou ngala agne balugu iara.22Iara mae teke mei funu ka God na ginauna jateula teke magnahagheni God na eghu mala lehe. Nu diꞌa fara ranghini mae ihei nate majora ghau iara tuana!”23Ka cheke mana igne mae khurure ne funu ghusna fari thedi mala laseni mae ihei ka mare te eni igne.

Farirhiu eigna mae baubatu te keli

24Mae khurure ne funu fapholai eigna mae ihei nate mae biꞌo lahu ka mare na. 25Nu mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Mae funei ka nauthoglu igne mare au nodi nolaghi te mala funei frunidi nodi naiknore. Eghuteuna mae te au nolaghi ke klignadi naiknore, kilodi ‘Mae biꞌo’.26Nu ghotilo na theome mala jateula tuana eghu. Mae ihei te mae biꞌo lahu ka ghotilo na, mana mala jateula kaisei mae sitei eghu kolho, eghuteuna mae ihei te mae baubatu na mana mala mae gloku.27Ba, mae ihei te mae biꞌo ka ghotilo na, mae te gnokro ghamu teu igne, ba mae te hata gano te mei ka tevo gne? Ghotilo gaoghathomi na mae te gnokro ka tevo na igne ne mae biꞌo eghu. Nu iara theome jateula tuana eghu. Tutuani, iara jateula kaisei mae gloku eghu fari hoteimi ghotilo mala togho ghami ghotilo.28Ghotilo mae igre au fabrahu hi balugu iara ke lamnadi kmana nafnata vido te ninhigrana.29Eghume iara gognarona tusu ari nolaghi ka ghotilo mala funei frunidi naikno gre balugu iara, jateula mae Mama teke tusu mei nolaghi igne ka iara.30Eghuteuna ghotilo ginauna mala gnokro balugu iara ka tevo na mala ghamu nei koꞌu eghu ka nogu nauthoglu majaghani iara na. Ghotilo ginauna na gnokro ka sape nafnakno te mala fatedi nabotho phei vikegna Israel.”

Mae Jisas ne kulu cheke thakleni u thufu mae Pita na

(Mat 26:31-35; Mak 14:27-31; Jon 13:36-38)

31Mae Jisas ne cheke eghu, “Ghema Simon, God ginauna na snakreni mae Satan mala fariuriu ghami ghotilo gnafa mala laseni mae ihei te maku nogna fatutuani na ka ghotilo.32Nu iara tarai eimu iagho mala theome blogho iagho ka nou fatutuani na. Eghuteuna kate figri mei iagho ka iara na, iagho ke toghodi mae kheramu are mala ke heta fapulo mare nodi fatutuani na ka iara.”

33Nu mae Pita ne cheke eghu ka mae Jisas, “Lord, iara la tarabanahi te mala tei balumu iagho ka suga sosolo na, nei mala lehe balumu iagho!”

34Mae Jisas ne cheke eghu ka mae Pita, “Iara na cheke ari ka iagho, Pita. Iagho ginau bongi na na theome tanhi ngau khokorako na, na thilo fata chekeni ne theome lase ghau iara teuna.”

Tarabana malagna puhi biꞌo

35Mae Jisas ne cheke eghu ka mae khurure, “Kate kuru fajifla ghami iara tifa na ghotilo neke theome hata balumi sileni, gloi, ba sadol. Ba, ghotilo neke magnahaghei glepo sia?”

Hatimare ne cheke eghu ka mana, “Theo!”

36Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Nu gognaro na, mae ihei ka ghotilo te au nogna sileni, ba gloi na hata balugna. Mae ihei ka ghotilo te theo nogna naflahi na sabiri nogna pohe brahu na mala foli kaisei nogna naflahi. 37Eghuteuna te chekeni iara ka ghotilo na, grioriso te blahi na cheke eghu, ‘Mana na snakreni thegna mala lehe baludi mae te glalama fara re’. Cheke igne na tutuani fara ka iara nei unha teke risoni mae profet eigu iara tifa ia la horoghoto fara gognaro gne.”

38Aonu mae khurure ne cheke eghu ka mae Jisas, “Filo mei, Lord, igre phei naflahire!”

Mana ne cheke eghu ka mare, “Tuana la nabahi.”

Mae Jisas ne tei tarai ka thogele na

(Mat 26:36-46; Mak 14:32-42)

39Mae Jisas gne tei koba ka Thogele Gaju Olivi. Eghuteuna ka bongi igne, mae Jisas jifla ka namono biꞌo na ne tei jare. Nogna mae fanomho mana re ne tei balugna mana. 40Kate thoke jare na mae Jisas ne cheke eghu ka nogna mae fanomhore, “Tarai ka God mala theome khale ghami fariuriu.”41Eghuteuna mana ne tei fagaꞌu katha vido ka mare. Mana tuturupuku soru pari ne tarai. 42Mana ne cheke eghu, “Mama, jame te magnahaghei iagho na, iara tore nigho te mala hata fadelei kakhabruana biꞌo jateula hinao te fodu ka waen te raha teu ka iara igne. Nu eni unha te magnahagheni iagho themu na, thosei leghui unha te magnahaghei iara na.”43Eghuteuna kaisei engel funugna kligna mei ne thakle ka mana mala toghoni mana. 44Mae Jisas ne tarai faheta fara naugna mana ne diꞌanagnafa fara. Eghuteuna buibuhigna mana re ne jateu dadara neu, ne khoko soru ka glose na.

45Ke leghugna te gnafa tharai na, mana kegra haghe neke pulo mei ka nogna mae fanomhore. Mare thuru iho neu, naugna mare babaꞌo fara ka diꞌanagnafa. 46Aonu mae Jisas mei ne cheke eghu ka mare, “Thuru unha si ghotilo ia? Dofra haghe mala tarai, mala theome khale ghami fariuriu.”

Mare mei ne lokini mae Jisas

(Mat 26:47-56; Mak 14:43-50; Jon 18:3-11)

47Ka vido cheke teu mae Jisas na, kaisei tothoghei naikno ne posa mei. Mae Judas, kaisei mae ka hatimare nabotho phei mae fanomhore, baubatudi mare ne mei. Eghuteuna mae Judas lao rhegna mae Jisas ne gnanghoni mana. 48Nu mae Jisas ne cheke eghu ka mae Judas, “Ghema Judas, iagho gnangho ghau iara mae teke mei funu ka God gne mala snakre lao ghau iara ka khamedi nogu mae naoka iara gre sia?”

49Nogna mae fanomho Jisas re filoni unha te eni mare ka mana igne ne cheke eghu, “Funei, tahati na magra sia? Ghehati au keha naflahi mala magra!” 50Kaisei mae ka mae fanomhore ne hata nogna naflahi na ne kusu koko khuli fei nhetagna nogna mae gloku mae pris biꞌo na.

51Mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Ghema, kelihi!” Mae Jisas habo lao ka khuligna mae gloku igne neke keli fapulo.

52Mae iheire te mei lokini mae Jisas igre neke hatimare mae pris ulu, hatimare mae soldia te mala reireghi gna Sugablahi na nei keha mae biꞌo langau eghu. Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Ba, ghotilo ne mae blau iara eghu gaoghathomi na mei agne mala loki ghau iara balu naflahi nei nanala eghu sia?53Leuleghu narane na iara au balumi ghotilo fabrahu ke lamna Sugablahi, eghuteuna ghotilo theome mei loki ghau ngala iara. Nu igne ngala nomi narane ghotilo te mala loku ka nogna nolaghi Satan, mae ihei te funei frunini gromno na.”

Mae Pita ne thufu eigna mae Jisas

(Mat 26:57-58,69-75; Mak 14:53-54,66-72; Jon 18:12-18,25-27)

54Aonu mare ne lokini mae Jisas hatani mana ne tei ka sugagna mae pris biꞌo na. Mae Pita ne tei ke leghudi mare, nu mana theome tei namo ka mare. 55Hatimare mae soldiare ne eni kaisei khaꞌaghi ke kosi ka glalabagna suga na. Aonu mae Pita gnokro peha neu baludi mare. 56Kaisei gaꞌase gloku ne filoni mae Pita te gnokro teu kate phae na. Naꞌa ne efra tutu ka mana, ne cheke eghu, “Mae igne jaola kaisei mae balugna mae Jisas!”

57Mae Pita ne thufu ne cheke eghu, “Gaꞌase, iara iho noguni mae tuana.”

58Theome raugha ke leghugna igne, kaisei mae ne filoni mae Pita ne cheke eghu, “Ghema, iagho gne kaisei mae baludi la mare.”

Nu mae Pita ne cheke eghu, “Ghema, iara theo!”

59Raugha lao katha vido ke leghugna tuana, kaisei mae langau ne heta ghegna fara, ne cheke eghu, “Tutuani fara, mae igne kaisei mae balugna mae Jisas. Phiamare kafe mae di Galili!”

60Mae Pita ne cheke eghu, “Ghema, iara theome laseni unha te chekeni iagho gne!” Kate cheke teu mae Pita na khokorako na ne taitanhi. 61Ka vido tuana la mae Jisas ne figri ne filo lao ka mae Pita. Aonu ka vido tuana mae Pita neke ghatho fapuloni unha teke cheke eghu mae Jisas na, “Iagho ginau bongi na na theome tanhi ngau khokorako na, na thilo fata chekeni ne theome lase ghau iara teuna.”62Aonu mae Pita jifla kosi ne tanhi ne srudu balu diꞌanagnafa.

Mae soldiare ne maꞌeni mae Jisas

(Mat 26:67-68; Mak 14:65)

63Keha mae soldia te reireghini mae Jisas igre, ne funu maꞌeni mana ne cheke fapari mana nei purini mana. 64Eghuteuna mare ne pipiha tathagna mae Jisas re. Aonu mare ne ghusna eghu ka mana, “Ghema profet, gognarona iagho cheke ka ghehati. Mae ihei site tapo nigho iagho ia?” 65Mare chekedi kmana glepo te diꞌa fara ka mana.

Mae Jisas ke uludi mae Paelat ghe mae King Herod

(Mat 26:59-66; Mak 14:55-64; Jon 18:19-24)

66Hamerane ghagra pasa, hatimare goro mae biꞌo, nei hatimare mae pris ulu, nei hatimare mae velepuhigna vetula nogna mae Moses eghu igre ne salofodu mei. Eghuteuna mare hatani mae Jisas ne mei fakegrani mana ke uludi mare kau vido te mala fate na. 67Mare ne cheke eghu ka mae Jisas, “Cheke sagho ka ghehati. Iagho mae Kraes sia?”

Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Jame chekeni iara ka ghotilo ne mae Kraes teuna, ghotilo theome tangomana te fatutuani ghau iara na.68Eghuteuna jame ghusna ghami iara na, ghotilo theome tangomana te cheke tughu na.69Nu funu gognarogne, iara mae teke mei funu ka God na ginauna gnokro fei nhetagna God mae te nolaghi.”

70Mare ne kafe cheke eghu ka mae Jisas, “Icho idomi! Iagho si Thugna God na ia?”

Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Uve, ghotilo doglou ngala kate chekeni ghotilo ne iara teuna.”

71Mare ne cheke eghu fari thedi, “Mala unha si tahati te hironi kaisei naikno te mala toutonu eigna mana gnea? Tahati la nomhinihi theda unha te chekeni mana eigna thegna na!”

23

Mae Paelat ne ghusnani mae Jisas

(Mat 27:1-2,11-14; Mak 15:1-5; Jon 18:28-38)

1Ke leghugna igne, tothoghei mae fate igre hatani mae Jisas tei ka mae Paelat. 2Kate posa jare na, mare ne funu vuavuha cheke eigna mae Jisas. Mare ne cheke eghu ka mae Paelat, “Ghehati lasenihi puhigna mae igne, mana batu fadiꞌadi nei chaghidi naiknore mala thosei foli takis ka Sisa, king biꞌogna Rom. Mana jaola kiloni thegna ‘Kraes’, kaisei mae king biꞌo.”

3Mae Paelat ne ghusna eghu ka mae Jisas, “Ba, iagho thofno nodi king mae Jiu gre sia ghema?”

Mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Uve, te chekenihi iagho tuana.”

4Mae Paelat ne cheke eghu ka hatimare mae pris ulu nei ka naikno te khapru teu jare, “Iara theome filoni kaisei najafra ka mae igne.”

5Naiknore ne cheke faheta fara ka mae Paelat, “Nu mae igne edi kmana puhi biꞌo ka nogna farirhiu te edi mana heva heva agne Judia ke lamnadi naiknore. Fufunu ka Provins Galili ghilei thoke agne Jerusalem.”

Mae Jisas ke ulugna King Herod

6Mae Paelat nomhini igne ne ghusna glahula mae Jisas gne funugna Galili. 7Te eghu na mae Jisas gne au ke parigna nogna nolaghi mae Herod. Aonu mae Paelat laseni mae Jisas gne mae gna Galili. Eghuteuna mana ne kuru teini mae Jisas ka mae Herod, mana au jare Jerusalem ka narane tuana.

8Kate filoni mae Jisas na mae Herod ne gleale’a fara. Mana nomhini kmana thoutonu eigna mae Jisas. Eghuteuna mana magnahaghei te filoni mae Jisas funu tifa. Mae Herod magnahaghei te filoni mae Jisas mala edi keha kofubobhoi. 9Mae Herod ne ghusnani mae Jisas kmana ghusna. Nu mae Jisas ne theome cheke tughu ka mae Herod. 10Hatimare mae pris ulu nei hatimare mae velepuhigna vetula nogna mae Moses eghu re kegra neu jare. Mare cheke lao kmana nafnata cheke te diꞌa eigna mae Jisas. 11Aonu mae Herod baludi nogna mae soldiare ne funu maꞌeni mae Jisas cheke faparini mana. Mare ne fapoko lao kaisei phoko te khuakhuda ka mana, mala jateula mae king eghu mana. Aonu mare ne kuru teini mana ka mae Paelat. 12Tifa na mae Paelat ghe mae Herod neke mamagra koba. Nu ka narane tuana phiamare neke fofodu.

Fapea tei mae Jisas ke ulugna mae Paelat

(Mat 27:15-26; Mak 15:6-15; Jon 18:39–19:16)

13Mae Paelat ne kilo meidi naikno te gnafa nei mae pris ulu, nei goro mae biꞌo teure. 14Mana ne cheke eghu ka mare, “Ghotilo hata mei mae igne ka iara agne. Te chekeni ghotilo na, mana ne baubatu fadiꞌadi naiknore mala thosei leghuni mae funei biꞌo gna Rom. Nu gognarona iara na ghusnani mana ke ulumi ghotilo hui. Eghuteuna iara theome filoni kaisei najafra te chekedi ghotilo gre ka mana. 15Jaola mae Herod neke theome filoni la kaisei najafra ka mana. Eghuteuna mana neke kuru fapulo meini ka tahati. Filo si ghotilo. Mana theome eni kaisei najafra te nabagna te mala lehe na. 16Eghume iara na chekedi mae soldia ra mala purini mana, eghuteuna iara ginauna na snakreni mana mala tei nogna.” 17Naugna leuleghu finogha na mae Paelat hata fajifla kaisei mae sosolo.

Paelat magnahaghei te hata fajiflani mae Jisas

18Nu naiknore ne kafe eha eghu fabiꞌo, “Faleheni! Ghehati magnahaghei nigho iagho te hata fajiflani mae Barabas!” 19Mae Barabas gne kaisei mae sosolo, naugna mana neke fufunu kaisei magra ka namono biꞌo na. Mana jaola khale ka falehe naikno.

20Nu mae Paelat magnahaghei fara te hata fajiflani mae Jisas, aonu mana ne cheke eghu ka naiknore, “Iara magnahaghei te hata fajiflani mae Jisas!” 21Nu mare ne eha eghu fabiꞌo mei ka mana, “Tupijuruni! Tupijuruni ka gaju fafatha!”

22Fatilo fata mae Paelat ne cheke eghu ka mare, “Naugna unha? Unha najafra si teke eni mae ignea? Iara theome filoni kaisei nafugna te mala faleheni mana na. Eghume iara ginauna purini mana mala hata fajiflani mana.” 23Nu mare heta ghedi fara ne eha fabiꞌo. Mare magnahagheni fara mae Jisas te tupijuru ka gaju fafatha. Aonu leghu lahu na mare ne tangomanadi. 24Aonu mae Paelat ne kaisei gaoghatho ngala ne leghuni unha teke chekeni naiknore. 25Mae Paelat ne hata fajifla ka mare mae Barabas te au ka suga sosolo na. Eghuteuna mana ne lisa laoni mae Jisas ka mare mala leghuni unha te magnahagheni mare na.

Mare ne tupijuruni mae Jisas ka gaju fafatha na

(Mat 27:32-44; Mak 15:21-32; Jon 19:17-27)

26Mae soldiare ne hata fadeleini mae Jisas. Ka narane tuana kaisei mae ne posa mei funugna ka namono Saerini, nanghagna na mae Simon. Eghuteuna mae soldiare ne huhuruni mae Simon mala pala nogna gaju fafatha mae Jisas na mala tei ke leghugna mana. 27Kmana naikno ne tei balugna mae Jisas. Keha naikno biꞌo te tei baludi mare re diꞌanagnafa ne tanhini mae Jisas. 28Nu mae Jisas figri ne cheke eghu ka reꞌe, “Ghotilo goro naikno biꞌomi Jerusalem. Thosei tanhi ghau iara, nu ghotilo tanhi ghami themi, nei goro thumire eghu.29Naugna kaisei narane na ginauna thoke mei nate cheke eghu naiknore, ‘Keli tami fara ghotilo goro naikno biꞌo te theohi thumi are ba thau te theome fachuꞌu sua majaghani nga teura.’ 30Aonu naiknore ginauna eha eghu fabiꞌo ka thogele na, ‘Khoko soru ke klignami ghehati’, ba cheke eghu ka gukhu na, ‘Tatafru ghami ghehati!’31Tutuani, te snakre ghau iara God mae te theo nakhibogna na te mala au papara na, God ginauna thofno fatedi tulao naikno te diꞌare.”

32Mae soldiare jaola hata ne tei phei mae te glalamare mala falelehe balugna mae Jisas. 33Kate thoke mare ka vido te kiloi “Khorongosa na” mae soldiare ne tupijuruni mae Jisas ka gaju fafatha na. Eghuteuna mare ne jaola tupijurudi phei mae te glalamare kau gaju fafatha na ka phei philegna mae Jisas re. Kaisei fei nhetagna eghuteuna kehana fei mairigna. 34Mae Jisas ne cheke eghu, “Mama! Hata fadelei nakhibodi naikno igre, naugna mare theome laseni unha te eni na.” Eghuteuna mae soldiare ne lalahu khale mala laseni mae ihei nate hata nogna pohe mae Jisas re.

35Naiknore kegra jare filo neu. Nodi mae biꞌo hatimare mae Jiu gre ne maꞌeni mae Jisas ne cheke eghu, “Tore, mae igne fakarhidi keha naiknore. Te mana tutuani mae Kraes teke vavahi God na, lisa laoni mala fakarhini mana thegna.”

36Hatimare mae soldiare jaola ne maꞌeni mae Jisas. Mare mei ka mae Jisas ne tusu haghe waen te raha fara na ka mana mala koꞌu. 37Aonu mare ne cheke eghu ka mana, “Te nodi mae funei mae Jiu gre teu iagho na, iagho fakarhi nigho themu!”

38Igre grioriso teke rioriso mare ke kligna gaju fafatha na,

“IGNE NODI KING HATIMARE MAE JIU.”

39Kaisei mae ka phia mae glalama igre ne cheke fadiꞌa eghu ka mae Jisas. “Ba, iagho mae Kraes sia? Fakarha nigho themu nei fakarhi ghamila ghepa eghu!”

40Nu keha mae glalama igne ne cheke eghu balu diꞌatagna, “Ghema, iagho theome ghatho tahuni God sia? Naugna iagho jateula mana eghu mala kafe au ka fate! 41Tapa nabada te mala lehe na. Lehe tughudi unha puhi te diꞌa teke edi theda tifa ra. Nu mae igne theo kaisei nakhibogna.”

42Mae glalama igne figri ne cheke eghu, “Jisas, kate mei iagho balu nou nolaghi te mala King na, ghatho ghau iara eghu.”

43Aonu, mae Jisas ne cheke eghu ka mana, “Tuani fara te chekeni iara ka iagho na, ka narane gognaro gne iagho balugu iara kligna.”

Glehegna mae Jisas

(Mat 27:45-56; Mak 15:33-41; Jon 19:28-30)

44-45Tanhi nabotho phei fari hotei naublatha, ka narane tuana namono te gnafa kau nauthoglu gne ne romno soru ne theome prai ne ghilei tanhi thiloi fei grafi. Eghuteuna pohe biꞌo te gefe ka Sugablahi na megei nga ne breku pea. 46Ka vido tuana, mae Jisas ne eha eghu fabiꞌo, “Mama, iara snakre ari ka iagho tharungagu na.” Ke leghugna igne mana ne lehe.

47Mae pha’u mae di hatimare mae soldia di Rom kegra neu jare ne filoni unha te eni igne. Mana ne kilo fnaknoni God, ne cheke eghu, “Tuani fara, mae igne kaisei mae doglo fara!”

48Kmana naikno ne mei mala filoni unha te eni igne. Kate filoni igne, mare tapodi babangodire, naugna mare diꞌanagnafadi fara neke figri ka sugadire. 49Thofno kheragna mae Jisas baludi keha gaꞌase teke leghuni mana funu Galili gre kegra filo neu delei.

Mae Josep ne hata thinigna mae Jisas na

(Mat 27:57-61; Mak 15:42-47; Jon 19:38-42)

50-51Ka narane tuana kaisei mae biꞌo nanghagna na Josep, mae gna ka namono Arimatea ka Provins Judia. Mana kaisei mae doglo nei keli fara eghu, mana kaisei mae te ofoni fabrahu teu narane te mala funei frunidi God nogna naiknore. Mana kaisei mae ka hatimare mae tothoghei fate, nu mana theome kaisei gaoghatho baludi mare te mala faleheni mae Jisas. 52Mae Josep ne tei ka mae Paelat ne toreni thinigna mae Jisas na. 53Mae Paelat snakreni thinigna mae Jisas na ka mana. Aonu mae Josep ne hata soru thinigna mae Jisas na ka gaju fafatha na ne pipiha ka famane pohe na. Eghuteuna mae Josep tei ne lilisei ka gluma teke jou mare ka thina na. Eghuteuna gluma tuana mare neke theome lilisei nekeu kaisei naikno tagna. 54Eghuteuna narane igne narane mala tarabana eigna narane Sabat. Sabat na la namo fufunuhi ka narane tuana.

55Goro gaꞌase teke mei balugna mae Jisas funu Galili igre ne tei ke leghugna mae Josep ka gluma na mala filoni aheva nate lilisei thinigna mae Jisas na. 56Ke leghugna igne, rehati neke pulo ka suga na mala tarabana meresin glaghobe malagna thinigna mae Jisas. Eghuteuna kau narane Sabat na mare ne gnafa leghuni nogna vetula mae Moses.

24

Kegra fapulo

(Mat 28:1-10; Mak 16:1-8; Jon 20:1-10)

1Hamerane Sade ghagra pasa, gaꞌasere hata meresin teke tarabana thedire ne tei ka gluma te au thinigna mae Jisas na. 2Rehati ne filoni thina biꞌo na la kulu pili fadeleihi ka foflogna gluma na. 3Eghuteuna, rehati ruma lamna ka gluma na, nu rehati ne theome filoni thinigna mae Jisas. 4Kate ghathoni eigna igne teu reꞌe na, phei mae te fahaghe phoko siasigla megei nga ne kegra neu rhedi reꞌe. 5Rehati mhaghu nodi fara ne pogho soru pari. Phiamare ne cheke eghu ka reꞌe, “Mei hironi mala unha si ghotilo mae tela karhahi ia? Igne vido maladi kolho naikno teke lehera. 6Mana na theo agne. Mana na kela kegra fapulohi. Ghathoni si ghotilo teke cheke eghu mana ka ghotilo Galili ia, 7‘Mare ginauna na snakre lao ghau iara mae teke mei funu ka God gne ka khamedi mae te diꞌa fara re mala tupijuru ghau iara ka gaju fafatha. Eghuteuna ke kegra fapulo ka glehe ka fatilo narane na.’8Kate nomhini igne, goro gaꞌasere neke ghathoni unha teke chekeni mana na.

9Aonu reꞌe tei kokoni gluma na neke toutonu ka nabotho kaisei mae khurure nei keha mae fanomho langau eghu. 10Goro gaꞌase igrei Meri gna ka namono Makidala, nei Joana, nei Meri idogna mae Jemes, nei keha naikno langau eghu baludi. Rehati ne toutonu ka mae khurure unha teke filodi ka gluma na. 11Nu hatimare mae khuru ne theome fatutuanidi kolho goro gaꞌasere, naugna te ghathoni mare na rehati khogla tharuma cheke kolho.

12Nu mae Pita kegra haghe chari ne tei ka foflogna gluma na ne filo falamna. Nu mana ne filodi kolho pohe teke pipiha thinigna mae Jisas na. Aonu mana figri ne jaglo nogna fara ka unha teke filodi thegna re.

Mae Jisas ka nabrou te tei thoke Emaus

(Mak 16:12-13)

13Kau narane tuanala phei nogna mae fanomho mae Jisas re ne tei ka namono te kiloi Emaus. Nu namono Emaus gne jame nabotho kaisei kilomita funu Jerusalem. 14-15Kate toutonu te tei phiamare eidi unha teke edi mare ka mae Jisas na, mae Jisas thegna megei nga ne mei namo ka phiamare ne tei baludi. 16Phiamare ne filoni mae Jisas nu mae Jisas ne theome snakredi phiamare te filo glanini mana na.

17Mae Jisas ne cheke eghu ka phiamare, “Unha site toutonu fodu te tei ghopa ka nabrou gnea?”

Eghuteuna phiamare kegra snoto ne thono diꞌanagnafa fara fifilo dire. 18Kaisei mae ka phiamare nanghagna na mae Kleopas ne cheke eghu ka mana, “Tore, iagho gne ngala kaisei mae ihei te au Jerusalem te theome lasedi unha teke edi jare ka narane te liu ra?”

19Mae Jisas ne cheke eghu ka phiamare, “Eigna unha sia?”

Phiamare ne cheke eghu ka mana, “Eigna mae Jisas gna Nasaret. Mana kaisei mae profet funugna ka God. Eghuteuna nogna gloku nei nogna cheke teure thono nolaghi fara ke ulugna God nei ke uludi naikno te gnafa. 20Nu hatimare mae pris ulu, nei mae biꞌomi eghu ghehati re ne snakre laoni mana ka khamedi mae biꞌodi Rom. Mare ne fate faleheni, nei tupijuruni eghu mana kau gaju fafatha. 21Nu ghehati gaoghathomi na mae igne ngala kaisei mae mala fakarhidi naiknodi Israel. Eghuteuna gognarona la fatilo narane hila ke leghugna teke edi glepo tuare. 22Keha goro gaꞌase ka ghehati ne fajaglo ghami ghehati. Hamerane boibongi ginei reꞌe neke tei ka gluma na, 23nu rehati neke theome filoni thinigna mae Jisas na jare. Eghuteuna reꞌe mei ne toutonu ka ghehati te thakle keha engel tadi te cheke eghu na, ‘Mae Jisas na kela karhahi.’ 24Aonu keha mae ka tothoghei ghehati gne neke tei thoke la ka gluma na. Mare ne filodi gobigna lepo te chekedi goro gaꞌase re tutuani fara, nu mare ne theome filoni mae Jisas.”

25Ke leghugna igne mae Jisas ne cheke eghu ka phiamare, “Tore, ghopa gne ihou kolho signe. Ghopa gne theome faghose fatutuanidi kolho gobigna lepo teke chekedi hatimare mae profet ra!26Unha te chekeni mare na mae Kraes gne mala kulu au papara ka gobigna lepo igre ame hata nga nolaghi biꞌo te siasigla na eghu.”27Aonu mae Jisas ne funu rurutha fakeli ka phiamare gobigna lepo teke rioriso mare eigna thegna ka grioriso te blahi ra. Mana ne fufunu ka nogna grioriso mae Moses nei ka chekedi hatimare mae profet te gnafare.

28Thilomare mei ne namo ka namono Emaus, eghuteuna mae Jisas jateula te theome mala gnafa jare te tei fabrahu teu eghu. 29Phiamare ne toreni mana, ne cheke eghu, “Iagho au balumi ghepa, naugna narane gne la rafihi, eghuteuna la namo romnohi.” Aonu mana ruma ka suga na ne au baludi phiamare.

30Mana gnokro soru baludi phiamare ka tevo na ne hata keha bret. Mana cheke fakelidi ka God ganore ne piphike. Aonu mana ne tufa ka phiamare. 31Eghuteuna ka vido tuana mae Jisas ne snakredi phiamare mala filo glanini mana. Nu kate laseni phiamare ne mae Jisas teuna mana megei nga ne dofini. 32Phiamare ne cheke eghu fari thedi, “Tore, kate toutonu mana ka tapa ka nabrou ia, mana neke rurutha fakeli ka tapa thofno gaoghathodi gobigna lepo ka grioriso te blahi ra. Eghuteuna kate nomhi tapa igne, tapa ne keli tada fara!”

33Aonu phiamare kegra haghe neke pulo Jerusalem. Jare phiamare neke ludedi hatimare nabotho kaisei mae khurure nei keha naikno langau eghu ne khapru neu jare. 34Mare ne cheke eghu fari thedi, “Tuani fara, noda Lord na kela karha fapulohi! Mana neke thakle ka mae Simon.” 35Phiamare teke funudi Emaus gre ne toutonu la ka mare eigna teke thakle mae Jisas ka nabrou na, nei eigna te glani phiamare mae Jisas ka narane teke piphike mana bret na.

Mae Jisas ne thakle ka mae nogna khurure

(Mat 28:16-20; Mak 16:14-18; Jon 20:19-23; MK 1:6-8)

36Kate toutonuni phiamare igne, mae Jisas ne megei nga ne kegra neu fari hoteidi mare ne cheke eghu, “Pharikeli na au ka ghotilo.”

37Mare rhana ne mhaghu fara, naugna mare gaoghathodi na ne filoni kaisei naitu eghu. 38Nu mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Naugna unha site mhaghu fara ghotilo gnea? Thosei ghatho peapea. Iara ngala. 39Filo si ghotilo ka khamegu nei ghahegu teu iara gre. Iara thegu ngala! Habo ghau iara si ghotilo. Ghotilo laseni tharunga na theome au nafnahi nei nhubra eghu jateula te filodi ghotilo ka iara gre eghu.”

40Ke leghugna te cheke eghu igne, mae Jisas ne fatakle ka mare khamegna nei ghahegna teure. 41Mae fanomhore jaglo nodi ne thono gleale’a fara. Neuba ngau mare theome fatutuani ni mana ngala. Mae Jisas ne cheke eghu ka mare, “Au keha gano si ghotilo ia?”42Mare ne tusu lao ka mana kaisei vido sasa muita. 43Mana hata sasa na ne ghamu ke uludi.

44Mana ne cheke eghu ka mare, “Glepo te edi ka iara igre, iara neke kulu chekedihi ka ghotilo ka teke au nga tekeu iara balumi ghotilo ia. Iara neke rurutha fakelihi ka ghotilo eidi unha teke rioriso eigu iara ka nogna vetula mae Moses, nei ka nodi buka hatimare mae profet, nei ka buka Sam teu igre. Tutuani fara teke chekeni iara ka ghotilo na, gobigna lepo igre la tutuani fara.”

45Mae Jisas ne tothora gaoghathodi mare re. Aonu mare ne tangomana te laseni grioriso te blahi na. 46Mana ne cheke eghu ka mare, “Igne unha teke chekeni ka grioriso te blahi na, ‘Mae Kraes na mala lehe eghuteuna ka fatilo narane na mana nake kegra fapulo.’47-48Ghotilo neke filodi glepo igre. Eghume ghotilo mala toutonu ka naiknore mala tughu nagnafa nei nakarha eghu mare. Jame te eni mare igne na, God ginauna hata fadeleidi nakhibodire. Ghotilo mala fufunu Jerusalem. Toutonu glepo igre ka nanghagu iara ranghidi naikno ka namono te gnafa ka nauthoglu gne. 49Iara ginauna kuru mei ka ghotilo mae ihei teke nhaꞌa cheke mae Mama na. Nu ghotilo mala au ngala Jerusalem ghilei hatini nogna nolaghi God te mei funu kligna na.”

Mae Jisas neke pulo haghe kligna

(Mak 16:19-20; MK 1:9-11)

50Mae Jisas ne batu fajifladi nogna mae fanomhore Jerusalem ne tei thoke Betani. Jare mana ne ngafa haghe khamegnare ne fablahidi mare. 51Kate fablahidi mare na, mana jifla kokodi mare, eghuteuna God ne hatani mana ne haghe kligna. 52Hatimare ne turupuku soru ranghini mana. Eghuteuna mare neke pulo Jerusalem balu gleale’a biꞌo fara. 53Leuleghu fata na mare au fabrahu ke lamna Sugablahi, eghuteuna mare ne theome gnafa te kilo fnaknoni God.