Profet Jona

Nogna Buka Mae Profet Jona

Thoutonu kmo’ei eigna buka igne

Thoutonu eigna mae Jona igne theome jateula keha buka ka Bible teke rioriso mae profet (2 King 14:25) igre eghu. Buka igne chekedi kolho thoutonu eigna mae profet igne, eigna mana neke tirogna leghuni chekegna LORD na neke fariuriu rikhani LORD. Mae profet Jona gne neke au Israel jame fitu gobi namno salei finogha neke karha nga Kraes (760 B.K.).

LORD neke cheke ka mae Jona mala tei ka namono biꞌo Ninive, namono biꞌo ka kantri Asiria. Nu kantri Asiria gne nodi naoka mae Israel. Naugna igne, mae Jona ne huhughuni nogna cheke LORD na ne tirogna tei toutonu ranghidi naiknogna namono biꞌo Ninive chekegna LORD na. Mana laseni igne, eigna jame te tei mana jare na, naiknore ginau tughu nagnafa eidi puhi te diꞌa teke edi thedire. Eghuteuna LORD ginauna theome paradi eidi unha najafra teke edi naiknore. Naugna igne, LORD ne snakre mei kmana puhi biꞌo mala thokeni mae Jona mala ghilei leghuni mana unha teke magnahagheni LORD na. Eghuteuna LORD ne fariu riu tughu nagnafagna mae Jona na mala tangomana mana te filo glanini gaoghathogna LORD te namhadi te gnafa naikno fateote’o ka nauthoglu igne. Nu mae Jona ne thono diꞌatagna fara kate filoni LORD te theome paradi naiknodi Ninive igre.

Buka igne falase ghita eigna LORD te mae king, eghuteuna mana au nolaghi fateote’o ke klignadi gobigna lepo fateote’o teke vuavuha manare. Nu mana namhadi nei kokhonidi eghu naiknore. Neuba ne naoka naiknore, God theome magnahaghei te paradi nogna naiknore. Nu mana magnahaghei te atha fadelei nakhibodi naiknore mala karha mare.

Keha vido ka buka igne

LORD ne kiloni mae Jona nu mae Jona ne tirogna: 1:1-17

Mae Jona ne ghathoni LORD te fakarhini na: 2:1-10

LORD ne fapea fata kiloni mae Jona: 3:1-10

Mae Jona ne diꞌatagna ka LORD: 4:1-11

1

Mae Profet Jona fariuriu rikhani LORD

1LORD ne cheke eghu ka mae Jona, thugna mae Amitai, 2“Iagho tei ka namono biꞌo Ninive. Toutonu ka naikno te au ka namono biꞌo tuana, naugna iara filoni puhidi mare na thono diꞌa fara.” 3Nu mae Jona ne tirogna, ne fariuriu rikhani LORD mala tei ka namono Spen te khaba ke mosu. Aonu mana ne tei ka namono Jopa te au ka geri thongna na ne filoni kaisei vaka tarabana mala tei Spen. Mana foli pasis ne tei lamna ka vaka igne mala rikhani LORD. Aonu mare jifla Jopa ne tei Spen.

4Nu LORD eni nuri biꞌo na ne ghaghafa mei ne malu thongna na, eghuteuna vaka na ne namo phosa. 5Mae te loku ka vaka na igre ne mhaghu nodi fara, eghuteuna mare te gnafa na ne tarai balu eha fabiꞌo ka nodi god re mala toghodi. Mare ne koko soru nodi glujare naugna vaka na ne namo lodu.

Aonu kate funu ghaghafa faheta nuri na, mae Jona soru pari lamna vaka ne thuru iho. 6Kate filoni mana na, kapten ne cheke eghu fabiꞌo ka mana, “Sei! Thuru unha sagho ia? Dofra, tarai balu eha fabiꞌo ka nou god na! Glahu kokhoni ghita mana, eghuteuna tahati ginauna theome lehe.”

7Mae te loku ka vaka na igre ne cheke eghu fari thedi, “Tahati na lalahu khale mala laseni mae ihei te eni puhi biꞌo te thoke ghita tahati igne.” Aonu, mare soru pari ne lalahu khale. Eghuteuna igne ne soru kolho ka mae Jona. 8Mare ne cheke eghu ka mana, “Iagho cheke mei! Naugna unha ne thoke ghita tahati si hoholo ignea? Unha teke eni iagho na? Unha nou gloku iagho na? Aheva namonomu iagho na? Iagho vikegna mae ihei?”

9Aonu, mae Jona ne cheke eghu ka mare, “Iara kaisei mae Hibru, iara tufru soruni LORD God gna kligna, mae ihei teke vuavuhadi moumolu nei thongna.”

10Kate nomhini mare igne, mare ne thono mhaghu nodi fara, naugna mae Jona chekenihi mana te fariuriu rikhani LORD. Mare ne cheke eghu ka mana, “Tore! Faꞌunha ne eni iagho glepo igne?”

11Ka vido igne, nuri na ne mei faheta fara, eghuteuna thongna na ne malu fara. Aonu, mare ne ghusna eghu ka mana, “Unha nate eni ghehati ka iagho te mala ke snoto nuri gne nei beata thongna gne teuna?”

12Mae Jona ne cheke eghu ka mare, “Iara laseni nuri biꞌo nei maraghata teu te thoke ghita tahati igne, naugna iara neke fariu riu rikhani LORD. Eghume, ghotilo koko soru ghau iara lamna thongna, eghuteuna thongna gne ginauna nake muana.”

13Nu mae te loku ka vaka na igre ne tirodi te eni igne, aonu mare fariu riu ghorha vaka na tei mata. Neuba, mare theome tangomana, naugna nuri na nheta fara eghuteuna thongna na jaola malu fara. 14Aonu mare ne eha eghu ka LORD, “LORD, thosei para ghami ka glehegna mae igne. Ghehati theome tangomana te faleheni mae ihei te theo nakhibogna igne. Naugna iagho tangomana te eni unha te magnahagheni iagho na.” 15Aonu, mare koko soruni mae Jona lamna thongna eghuteuna megei nga nuri ghe thongna gre ne lehe soru. 16Mae te loku ka vaka na igre ne mhaghuni fara LORD kate filoni glepo igne. Aonu, mare atha kaisei glepo tautagu ne fafara ka LORD nei jaola ne nhaꞌa cheke ka mana.

17LORD kuruni kaisei sasa biꞌo ne mei tomno soruni mae Jona, eghuteuna mana au lamna ka thiꞌagna sasa igne thilo narane nei thilo bongi.

2

Mae Jona ne tarai ka LORD

1Kate au mae Jona ka thiꞌagna sasa biꞌo igne, mana ne tarai eghu ka LORD nogna God:

2“LORD, kate thoke ghau iara hoholo na, iara eha ari ka iagho,

eghuteuna iagho fanomho mei ka iara ne cheke tughu ghau.

Funu ka thiꞌagna beku na, iara tanhi ari ka iagho

eghuteuna iagho nomhini naoglagu iara na.

3Iagho koko soru ghau lamna nhorora aheva thongna

te toku tafru ghau

eghuteuna galo biꞌo mei poha ke klignagu.

4Te ghathoni iara na, iara gne la tei koko nigho,

neuba, iara ginauna nake filo fapuloni nou Sugablahi iagho na.

5Iara koꞌu thongna ghilei namo lehe.

Thongna namo faknoho ghau iara,

eghuteuna phaꞌugu na firi ka buru.

6Iara jateula te plulu ke pari pesi thogele ra eghu.

Iara jateula te au ka suga sosolo ra eghu ke pari glose

eghuteuna iara theome tangomana te jifla na.

Nu iagho LORD nogu God fakarhi ghau

jateula iagho teke atha fajifla ghau ka beku ia eghu.

7“LORD, iara ghatho nigho ka vido te namo lehe iara igne.

Nogu tharai iara na ari posa ka nou Sugablahi iagho na.

8“Iheire te loku maku ka mumuju igre,

naikno igre theome ghatho tahu nigho iagho.

9Nu iara ginauna koje mala kilo fnakno nigho

eghuteuna iara ginauna fafara mala cheke fakeli nigho.

Gobigna lepo te nhaꞌa chekedi iara ka iagho igre, iara ginau na ediu.

‘LORD kolho tangomana te fakarhini naikno na.’ ”

10Kate tarai eghu mae Jona igne, LORD ne cheke ka sasa igne ne longa mata ne luꞌa fajiflani mae Jona ka nusu na.

3

Mae Jona ne faꞌuveni LORD

1LORD neke fapea cheke eghu ka mae Jona, 2“Jona, iagho na tei ka namono biꞌo Ninive, mala toutonuni cheke te tusu ari iara ka iagho igne.”

3Eghume mae Jona ne tei Ninive leghuni unha te chekeni LORD ka mana na. Namono igne biꞌo fara nabagna thilo narane te tei funu ka keha phile na te tei thoke ka keha phile namono na. 4Ka narane ulu lahu, kate tei mana lamna namono na, mana ne eha eghu fabiꞌo, “Ame gnafa nga phiatutu narane igre teuna, God ginauna goigoni ghami fara ghotilo!” 5Naiknodi Ninive igre ne fatutuani ni chekegna God igne ne tughu nagnafa. Neubane mae nafnakno ba theo, mare te gnafa na ne theome ima. Eghuteuna mare ne pipichi ka pohe thona, fagaglana eigna nodi diꞌanagnafa na.

6Kate nomhini igne, king gna Ninive igne jaola ne diꞌanagnafa gna fara. Mana kegra haghe ka nogna sape nafnakno na ne koko nogna famane pohe na. Mana jaola ne pipichi ka pohe te thona ne tei gnokro lamna nakrofu. 7Mana ne fatei cheke igne ka naiknogna namono Ninive,

“Iara nomi king ghotilo.

“Eghuteuna iara baludi nogu mae funei gre, iara cheke ghami ghotilo hui, ghotilo baludi noda buluka nei sipu teura mala thosei ima nei koꞌu eghu. 8Tahati mala pipichi pohe thona, eghuteuna haru tafru ka pohe thona noda buluka ra. Eghuteuna tahati te gnafa na mala tarai heta ka God, eghuteuna tahati mala koko puhida te diꞌa gre. 9Jame te eghu tahati na, glahu kokhoni ghita God, eghuteuna mana ginauna na tughu gaoghathogna na theome diꞌatagna ka tahati, eghuteuna mana ginau na theome falehe ghita.”

10God filoni te tughu nakarha naiknore. Aonu mana kokhonidi naiknore ne theome paradi leghuni unha teke chekeni mana tifa na.

4

Mae Jona ne diꞌatagna ka LORD

1Nu mae Jona ne theome gleale’a eigna puhi God te theome paradi naiknore igne ne diꞌatagna fara. 2Aonu mana ne tarai eghu, “LORD, kani au teku iara ka nogu kantri ia, iara lase nighohi te atha fadelei iagho nakhibodi naiknore. Ka puhi igne te fariu riu rikha te tei iara Spen ia. Iara kulu lase nigho iagho te keli fara nei kokhonidi teu naiknore. Iagho theome ghosei diꞌatamu, eghuteuna iagho ghatho tahudi fara naiknore. Uve, iagho tarabana fabrahu te mala atha fadelei nakhibodi naiknore, eghuteuna iagho theome mala paradi mare. 3Eghume LORD, snakre ghau mala lehe nogu. Mala unha site karha iara gnea? Nabagu na iara mala lehe kolho.”

4LORD ne cheke eghu, “Jona, theome keli te diꞌatamu iagho na.”

5Mae Jona jifla ka namono ne tei ke maghati. Mana babana kaisei suga ikoi mala poru ka naprai, mana gnokro neu jare mala filoni unha nate thokeni namono biꞌo igne. 6LORD God eni kaisei gaju vaen ne kotu haghe rhegna mae Jona, eghuteuna mana ne aho ka naungo gna gaju igne. Mae Jona ne keli tagna fara ka gaju vaen igne, naugna gaju igne ne toghoni mana. 7Nu hamerane boibongi ka keha narane na, God ne snakre mei muno mala ghamu falehe gaju vaen igne. 8Eghuteuna kate haghe naprai na, God ne eni nuri te brana fara na ne ghaghafa mei ke maghati. Eghuteuna naprai na ne brana soru ka phaꞌugna mae Jona na ne glaꞌe soru mana. Aonu, mana ne cheke eghu, “Mala unha site karha teu iara gnea? Iara nabagu na mala lehe kolho!”

9LORD ne cheke eghu ka mana, “Ba, doglou kolho te diꞌatamu iagho eigna gaju vaen igne na?”

Mae Jona ne cheke eghu, “Uve, doglou kolho te diꞌatagu iara na, eghume iara magnahaghei lehe nogu kolho!”

10LORD ne cheke eghu ka mana, “Gaju vaen igne kotu mei ka kaisei bongi kolho, eghuteuna ka keha narane na teuna lehe. Iagho neke theome joꞌu, ba neke theome fakotuni, nu iagho thono diꞌanagnafani fara vaen igne. 11Gaju te kokhoni nouni iagho igne thono ikoi fara. Nu namono Ninive igne thono biꞌo fara, salaꞌuni kaisei gobi varadaki thogha naikno te au tagna na. Gaoghathodire jateula sua te theome laseni unha te keli ba unha te diꞌa teura eghu, eghuteuna kmana buluka jaola au ke lamnagna namono biꞌo igne. Ba, te ghathoni iagho na theome naba iara te mala kokhonidire?”