Profet Joel
Nogna Buka Mae Profet Joel
Thoutonu kmoꞌei eigna buka igne
Mae profet Joel gne tahati theome ra’e lase fakelini nei jaola theome laseni unha teke toutonuni mana na. Tahati theome filoni kaisei vido aheva nga ke lamnagna buka tiatifa igne eigna nogna gloku mana na. Te laseni tahati na, kaisei mae Pita ngala teke cheke eigna mana ka buka nodi Gloku hatimare Mae Khuru phei philegna.
Mae Joel gne neke toutonuni chekegna LORD na ka iheire te au ka namono Jerusalem nei ka vido te gnafa ka kantri Juda.
Mana neke toutonuni chekegna LORD na ke leghugna narane teke mei teke goigoni cheche gobigna lepo fateote’o na neke ghilei thoke mei narane behu te theome naba gano ka kantri Juda. Mae profet Joel neke cheke eghu ka naikno te naoka ka God igre, “Nogna narane LORD te mala fatedi naiknore la namo hi (2:1,31).”
Te fatutuanini keha naiknore, ka narane igne LORD ginau na fatedi naiknodi keha kantri igre, eghuteuna mana ginauna na kokhonidi naiknodi Israel gre ka narane tuana. Nu mae profet Joel gne jateula te edi keha mae profet ra neu ne cheke ranghidi naiknore eigna nogna narane LORD te mala fatedi iheire te theome leghuni mana igre. Eghume, mana ne cheke faheta ka naiknore mala tughu nagnafa. Eghuteuna God ginauna kokhonidi iheire te nomhini mana te tughu nagnafare. Eghuteuna kate figri naiknore teke figri teke pulo mei ka LORD na, mana ginauna fablahidi.
Kaisei glepo te ulu fara ka buka igne na, tahati filoni ka 2:28-32. Te chekeni mae Joel na, LORD neke nhaꞌa chekehi te mala kuru mei Tharunga te Blahi na ka naikno biꞌo ba naikno majaghani mala au baludi. Eghuteuna ka nodi Gloku hatimare Mae Khuru 2:17-21, te chekeni mae Pita na, glepo teke chekedi mae profet Joel igre neke thoke meihi ka narane Pentekos.
Keha vido ka buka igne
Eidi cheche igre: 1:1–2:17
God neke nhaꞌa cheke: 2:18-27
Nogna narane biꞌo LORD: 2:28–3:21
1Cheke ululahu
1LORD ne cheke ka mae Joel thugna mae Petuel.
2Ghotilo naikno te gnafa ra, mae biꞌo ra baludi naikno te gnafa ra,
ghotilo fanomho mei ka nogu cheke iara igre.
Nu iara na kulu ghusna ghami ghotilo.
Glepo te edi gognaro igre neke edila ka ghotilo ba ka vikemi teku ghotilo tifara?
3Ghotilo toutonu ranghidi thumire glepo igre.
Eghuteuna thumi ghotilo are ginauna jaola mala ke toutonu ranghidi thudi gaꞌase nei thudi nalhaꞌu nate karha mei thogheiro re.
4Uve, fati nafnata cheche teke kafe mei ghamu fateo khakladi glepo teke joꞌu ka nagare ra.
Unha teke theome ghamu tothoghei cheche ululahu igre,
fapea tothoghei cheche igne teke mei ghamu fateo na.
Eghuteuna unha teke salaꞌui ka fapea tothoghei cheche igre teke mei ghamu fahui fatilo tothoghei na,
eghuteuna ke leghu na,
fafati tothoghei cheche igre teke mei ghamu te ghilei theo kaisei glepo te salaꞌui na.
5Ghotilo mae te koꞌu te thaviru ra,
ghotilo dofra mala tanhi.
Ghotilo mae te lase koꞌu waen ra, ghotilo mala jaola mala tanhi,
naugna grep te mala eꞌei waen majaghani ghotilora la gnafahi.
6Cheche igre kafe thugha ne mei jateula kaisei armi biꞌo neu ne mei goigoni fateo noda namono tahati igne.
Cheche igre kmana fara nei nheta fara eghu,
theo kaisei naikno te nheta jateula cheche igre teuna.
Eghuteuna jaola theo kaisei naikno te tangomana te kahadire.
Aonu kheꞌidi cheche igre fnonu fara jateula kheꞌi lion eghu.
7Cheche igre goigonidi fara gheda grep nei gheda fig teu tahati igre.
Cheche igre ghamu fateo gulidi nei gregedi teu gaju igre la gnhagha la ghilei lehe,
eghuteuna theo kaisei glepo te salaꞌui ka reꞌe na.
8Eghume, te chekeni iara ka ghotilo na, ghotilo te gnafa na, ghotilo mala diꞌanagnafa nei tanhi eghu,
jateula kaisei gaꞌase te tanhi kate lehe mae nalhaꞌu teke magnahagheni naꞌa ra eghu.
9Gognaro na theo kaisei gano, ba waen te mala fafara ka sugagna LORD.
Igne te diꞌanagnafani nei tanhini teu mae pris te loku ka Sugablahi igne.
10Uve, glose igne jateula diꞌanagnafa nei tanhi eghu,
naugna nagare wit, grep, nei oliv teu igre la kafe lehehi.
11Ghotilo mae te loku ka nagare ra,
ghotilo na diꞌanagnafa. Ghotilo mae te reireghi nagare grep ra, ghotilo tanhi.
Naugna wit, rais, bali, nei gano te gnafa teu ka nagare na igre la hui ka cheche.
12Grep nei fig teu igre la lehehi.
Uve, keha nafnata gaju te mala ima naikno igre la jaola la lehehi.
Eghume, gobigna lepo te mala fagleꞌani nagnafagna naikno na igre la gnafahi ka cheche.
Naiknore mala figri ke pulo ka LORD
13Ghotilo mae pris te mala fafara ke kligna olta ra,
ghotilo pipichi ka pohe te thona, fagaglanagna te diꞌanagnafa ghotilo na.
Ghotilo tei tanhi ghilei rane ka Sugablahi gno,
naugna gognaro na theo kaisei gano, ba waen te mala fafara ka noda God na.
14Kilo fodu meidi naikno ra mala cheke faheta ranghidi mala thosei ima kaisei gano.
Uve, kafe kilo meidi mae mala baubatu nei naiknodi Juda teura mala kafe mei ruma haghe ka Suga gna LORD noda God mala tanhi ka mana.
15Naugna nogna narane LORD te mala fatedi naiknore ginauna ninhigrana fara.
Narane igne la namo meihi,
eghuteuna LORD mae ihei te au nolaghi fateoteꞌo igne ginauna mei goigoni fahui gobigna lepo ka nauthoglu igne.
16Tahati la filo tathadahi te theo gano te mala fafara na,
eghuteuna tahati gognarona theome tangomana te gleale’a na ka narane te tei tarai ka Sugagna LORD.
17Khatu sisi teke joꞌu ghotilora la kafe lehe la gnafahi,
naugna glose igne ne moja.
Eghuteuna theo kaisei khatu te au teu te mala joꞌu gognarona.
Eghuteuna suga te mala lilisei ganora krogha la groꞌe soru pari.
18Buluka ra la rofo la theome au snoto la tanhi tafri,
naugna theo kaisei buburu te mala ghamu na.
Uve, sipu gre la jaola la paradi fara kate rofo na la ghilei nhubradi kolho.
19LORD, iara tanhi ka iagho,
naugna buburu nei gaju teu igre jateula teke gnhubra ka khaꞌaghi ra lau la mojadi.
20Gobigna lepo te tautagu ka namhata ra la tanhi ari ka iagho,
naugna khoꞌu igre la thofno krango,
eghuteuna gaju igre la lehehi.
2Cheche igre kaisei fagaglana eigna tela namohi nogna narane LORD na
1Nogna Narane LORD te mala fatedi naiknore la namohi gognarona.
Eghume, ghotilo kufli nei belo eghu ke kligna Thogele blahi Saion mala kulu laseni naiknore.
Eghuteuna naikno te au ka kantri Juda igre ginauna mhaghu
nei fififri eghu ka narane igne.
2Narane igne ginauna kafe romno soru,
eghuteuna maloa igne ginauna thafru ka gromno.
Aonu kaisei tothoghei cheche ginauna mei toku tafru vido te gnafa jateula kaisei armi eghu ke kligna thogele,
ba jateula gromno te haghe te toku naprai na ra eghu.
Theo kaisei glepo jateula igne teku tifa na,
eghuteuna theo kaisei glepo nate jateula igne teu ginauna.
3Cheche igre ginauna mei jateula kaisei khaꞌaghi te ghamu fahui buburu
nei gobigna lepo fateote’o ra eghu.
Uve, ame thoke mei nga glepo igre teuna,
nauthoglu igne famane namono fara jateula nagare Iden eghu.
Eghuteuna kate ghamu te hui cheche khakladi gaju te gnafa igre na,
kantri igne ginauna na jateula namono nagou eghu na theo kaisei glepo nate au teu ke leghugna igne na.
4Cheche igre theidire umhu fara jateula hose te tei ka magra eghu.
5Kate chari umhu te mei ka thogele na,
rehati taitanhi jateula chariot te tei ka magra ra eghu,
ba jateula namhata te gnhubra ka khaꞌaghi ra eghu.
Theidire kaisei jajagha ngala jateula kaisei armi te tarabana te
mala tei ka magra ra eghu.
6Kate mei te namo rehati na,
naiknore mhaghu nodi fara filo laodire.
7Chari te meidire jateula mae soldia te chari te tei apla ke kligna bara gna namono ra eghu.
Rehati kaisei thei ngala, theo kaisei ka reꞌe te figri fadelei ka keha na.
8Theo kaisei teke farore tafri ke ulugna keha na.
Glepo igre kmana fara, eghuteuna theidire jateula thei mae soldia te theome mhaghudi naoka ra eghu.
Eghuteuna theo kaisei glepo te fanogradire.
9Theome raugha meidi te apla ka gringni na te ruma goigoni ni namono na.
Rehati apla ka sugare,
eghuteuna ruma ka widare jateula mae te blau ra eghu.
10Kate kafe thugha mei cheche igre na, nauthoglu ghe maloa igre na kafe nghali.
Naprai ghe glaba igre ginauna na kafe romno soru,
eghuteuna nathunu are ginauna theome agha.
11Aonu LORD ne eha fabiꞌo ka cheche te jateula nogna mae soldia teu mana igre.
Aonu naoglagna mana igne thono biꞌo fara jateula te poha fila ra eghu.
Neuba, cheche igre ne kmana fara nei nolaghi fara neu,
rehati na leghuni kolho nogna cheke mana na.
Eghume, nogna Narane LORD igne ginauna ninhigrana fara.
Ihei gne te nabagna nate khegra heta kate thoke mei Narane igne na?
Thono theo fara.
God kilodi naiknore mala ke pulo mei ka mana
12Neuba, LORD ne cheke eghu,
“Ghotilo naiknomi Israel. Neuba puhi biꞌo igre ne thoke ghami ghotilo,
iara magnahaghei ghami ghotilo te figri tagrudi nakhibomi are mala ke pulo mei ka iara.
Ghotilo falalase puhi igne ka puhi dangna, diꞌanagnafa nei tanhi.”
13Nafnata puhi te reku pohe ghotilo te
mala laseni naiknore te diꞌanagnafa ghotilo igne theome naba kolho.
Ghotilo mala diꞌanagnafa kate tutuani te jifla mei ka thofno nagnafami fateote’o eidi nakhibomi are.
Ghotilo mala ke pulo mei ka LORD, nomi God.
Naugna Mana keli fara nei kokhonidi eghu naiknore.
Mana theome ghosei diꞌatagna, nu mana ghatho tahudi naiknore.
Uve, mana tarabana koba te mala hata fadelei nakhiboda re,
theome mala para ghita.
14Jame te figri mei ghotilo ka LORD noda God na,
mana tangomana teke tughu gaoghatho teke kokhoni ghita,
nei fablahi ghita teu te mala ke kmana gheda gano na.
Eghuteuna tahati ginauna tangomana teke fafara gano nei waen teu ka Sugablahi igne.
15Ghotilo mae pris ra! Ghotilo kufli ke kligna Thogele blahi Saion,
mala kilo meidi naikno te gnafa ra mala kafe khapru mei agne.
Eghuteuna ghotilo cheke faheta ranghidi naiknora mala thosei ima.
16Ghotilo ehadi naikno ra mala khapru mei ka Sugablahi igne.
Fufunu ka naikno biꞌo, mae biꞌo, gaꞌase majaghani, nalhaꞌu majaghani,
nei goro sua te chuꞌu teu ra eghu.
Eghuteuna naikno te tolaghi majaghani ra
mala jaola jifla mei ka sugadire.
17Ghotilo mae pris te loku ranghini LORD ka sugagna mana ra,
ghotilo mala diꞌanagnafa nei tanhi eghu fari hotei grengatha nei olta.
Ghotilo tarai eghu ka Mana, “LORD God, kokhoni ghami,
thosei snakredi naiknodi keha kantri igre mala cheke fapari ghami
nei cheke fadiꞌa ghami eghu.
Eigna thofno diꞌa fara te cheke eghu mare na,
‘Aheva gne nomi God ghotilo na?’ ”
LORD ginau fablahini glose igne mala ke keli fapulo
18Aonu naiknore ne tughu nagnafa,
eghuteuna LORD ne ghatho tahuni nogna glose na ne kokhonidi nogna naiknore.
19LORD ne fanomho ka nodi tharai naiknore ne cheke eghu,
“Iara ginauna tusu ari kmana gano,
waen nei oliv oel eghu ka ghotilo mala keli tami ghotilo.
Eghuteuna naiknodi keha kantri igre ginauna theome tangomana nate cheke fadiꞌa ghami ghotilo na.
20“Iara ginauna brue teidi cheche teke mei funudi ke raru igre,
kehare mala tei ke mata namono nagou.
Iara na brue teidi kehare ke maghati Thongna Lehe igre.
Eghuteuna tothoghei cheche teke mei leghu lahu igre iara na brue teidi ke mosu Thongna Mediterenian.
Cheche igre ginauna tei lehe nei siri eghu jare.
“Uve, iara ginauna goigoni fahui glepo igre, naugna reꞌe ne ei puhi biꞌo ka ghotilo.
21Iagho glose! Thosei mhaghu.
Iagho gleale’a nei kelitamu eghu,
naugna iara edi glepo te biꞌo igre mala togho nigho iagho.
22Ghotilo glepo te tautagu ra! Ghotilo thosei mhaghu.
Buburu ra kela thugru fapulo. Gaju ra kela ure fapulo.
Eghuteuna gaju fig nei grep teura jaola kela ure fapulo.
23Ghotilo naiknomi ka namono Saion!
Ghotilo gleale’a ka unha teke edi iara nomi LORD nei nomi God,
iara eni igne mala togho ghami ghotilo.
Ka narane te joꞌu ghotilo na,
iara na snakre mei nakhete mala karha gano te joꞌu ghotilo ka nagare ra,
jateula teke eni iara ka ghotilo tifa ia eghu.
24Uve, vido te mala fagagae wit nei rais bali teura ginauna fodu ka gano,
eghuteuna dis biꞌo te mala poji grep nei oliv oel teura ginau fodu salaꞌui ka waen nei oel.
25“Iara ngala teke kuru meidi tothoghei cheche te goigoni ghami ghotilo igre.
Nu iara nake tusu fapulo ka ghotilo gobigna lepo teke goigoni fahui cheche igre.
26Ka narane igre, ghotilo ginauna nake gleale’au,
naugna ghotilo ginauna nake au ghemi kmana gano.
Ghotilo ginauna cheke fakelini nanghagu iara nomi LORD nei nomi God,
naugna iara neke edi kmana glepo te keli ranghi ghami ghotilo.
Eghuteuna theo kaisei naikno nate famamaja ghami ghotilo na.
27Ghotilo maemi Israel, ghotilo ginauna lase fakeli ghau iara nomi LORD
nei nomi God te au balumi ghotilo.
Theo kaisei god aheva nga Iara ngala.
Ghotilo nogu naikno iara ra na theo kaisei naikno nate famamaja ghami ghotilo na.”
Nogna Narane LORD na ginau mei
28LORD ne cheke eghu,
“Ke leghugna igne, iara ginauna snakreni Tharungagu na mala soru mei au baludi naikno te gnafa igre.
Thumi gaꞌase nei thumi nalhaꞌu teu ghotilo are ginauna toutonuni chekegu iara na jateula mae profet eghu.
Mae biꞌo gre ginauna mifi,
eghuteuna mae majaghani re ginauna filodi keha nafnata mifi te nhogri.
29Ka narane tuana, iara ginauna na kuruni Tharungagu na mala au baludi mare gnafa,
neubane mae nalhaꞌu sneka, ba gaꞌase sneka.
30Ka narane tuana, iara ginauna edi keha fagaglana biꞌo ka maloa kligna nei ka nauthoglu pari igne.
Uve, dadara, khaꞌaghi nei gagahu eghu ginauna thakle mei.
31Naprai gne ginauna romno soru,
eghuteuna glaba gne ginauna ukru jateula dadara eghu.
Aonu ke leghugna igne,
Nogna Narane LORD te mala fatedi naiknore igne ginauna thoke mei.
Igne kaisei narane te mala mhaghuni naiknore.
32Nu ihei te tore ka iara LORD te mala toghoni ka narane igne teuna,
iara ginauna fakarhini naikno tuana.
Iara neke kulu cheke ranghidi naikno te gnafa te au ka Thogele blahi Saion,
eghuteuna keha naikno te au ka namono biꞌo Jerusalem ginauna rikhani glehe na.
Naikno te vahi fadelei iara igre na theome lehe.”
3God ginauna fatedi naiknogna nauthoglu igne
1LORD ne cheke eghu,
“Ka narane tuana,
iara ginauna nake tusu fapulo kmana glepo te keli ka naikno te au ka namono biꞌo Jerusalem
nei ka keha vido ke lamnagna kantri Juda.
2Iara ginauna salofodu mei naikno te gnafa ka keha kantri are mala mei au ka glogu Jehosafat.
Naugna ka vido igne nate fatedi iara iheire teke edi puhi te diꞌa ranghidi nogu naikno iara Israel.
Keha naiknore neke fofota nodi vido glose maedi Israel igre,
nei khi fajifladi naiknodi Israel ka nodi thofno namono na.
3Naikno igre neke lalahu khale
mala laseni ihei nate hata nogu naikno iara Israel teke uludi mare ka magra.
Mare foli sua nalhaꞌu nei sua gaꞌase teu igre mala nodi naikno gloku,
eghuteuna mare hata sileni tuana mala foli gaꞌase vine nei waen.
4“Ghotilo naiknomi ka phei namono biꞌo Taea ghe Saedon, nei ghotilo naiknomi ka kantri Filistia! Unha te magnahaghei eni ghotilo ka iara na? Iara neke theome eni kaisei puhi te diꞌa ka ghotilo. Iara neke theome eni kaisei puhi te diꞌa mala ke foli fapulo ghotilo ka iara. Jame te eghu na, iara ginauna nake tughu fapulo ka ghotilo. 5Ghotilo neke hata neke tei balumi keha silva nei gol, baludi keha nogu famane glepo iara neke tei lilisei ka sugadi phei nomi king ra. 6Ghotilo hata neke tei naiknodi Jerusalem nei Juda mala foli ka naiknodi Gris ka kantri te khaba fara.
7“Nu iara gognaro na nake tei hata fajifladi ka namono aheva teke tei liliseidi ghotilore. Eghuteuna iara ginauna nake enila ka ghotilo nafnata puhi teke eni ghotilo ka nogu naikno iara ra. 8Iara ginauna kuru ari naiknodi keha kantri are mala hata thumi gaꞌase nei thumi nalhaꞌu teu ghotilo are mala mei foli ka naiknodi Juda. Aonu naiknodi Juda igre ginauna tei foli thumi ghotilo igre ka kantri Seba ka vido aheva te khaba fara.” Igne chekegna LORD.
9God ne cheke ranghini mae Joel mala cheke eghu mana ka naiknodi keha kantri are,
“Ghotilo tarabana mala tei ka magra.
Kilo meidi mae soldia ra mala kafe mei mala magra.
10Jaha fnonu nomi aean te mala dokha glose ra mala horo naflahi mala magra,
eghuteuna salo naflahi thagho ra mala horo grojo.
Mae iheire te nigra ra,
mala jaola mala tei ka magra.
11Ghotilo iheire te au faligoho teura faghose
mei ka glogu pari igne.”
“LORD, kuru meidi sagho nou mae soldia te nheta ra
mala mei falehedi mae naoka igre.”
12God ne cheke eghu,
“Ghotilo naiknomi ka keha kantri ra tarabana mala tei ka glogu Jehosafat.
Ka vido igne te mala gnokro soru iara te mala fatedi naiknodi kantri te au faligoho tafri igre.”
13Puhidi naikno igre thono diꞌa fara.
Eghume, ghotilo katodi jateula mae te kato wit ra eghu.
Tapla faheta ke klignadi jateula mae te tapla ke klignadi grep ra eghu.
14Kmana thogha naikno ginau khapru mei pari agne,
naugna nogna Narane LORD na la namo meihi.
Uve, ka narane tuana,
mana ginauna fatedi naikno te gnafa te au ka namono igne.
15Ka narane tuana, naprai, nei glaba,
nei nathunu teu igre ginauna kafe romno soru.
16LORD ginauna au Jerusalem ka Thogele blahi Saion, ne eha fabiꞌo.
Eghuteuna naoglagna mana igne biꞌo fara jateula fila eghu,
eghuteuna maloa ghe nauthoglu igre ginauna nghali tongana.
Nu LORD ginauna reireghi fakelidi fabrahu nogna naiknore.
17LORD ne cheke eghu,
“Ka Narane tuana, ghotilo mae Israel ra ginauna lase ghau iara,
eigna iara ngala nomi LORD nei nomi God teu ghotilo na.
Iara au ka namono biꞌo Jerusalem ka Thogele blahi Saion.
Iara vahini namono biꞌo igne mala nogu namono blahi iara.
Eghuteuna keha vike are ginauna nake theome tangomana teke ruma mei nake goigonini na.”
God ginauna fablahidi nogna naiknore
18LORD ne cheke eghu,
“Ka Narane tuana, thogele te gnafa igre ginauna fodu ka grep,
eghuteuna ghotilo tangomana te hata milk ka buluka te au ka thogele ke holo.
Eghuteuna naikno te au ka kantri Juda igre ginauna au ghedi kmana khoꞌu,
eghuteuna kaisei glokha ginauna jifla mei ka nogu Sugablahi iara na.
Khoꞌu igne ginauna loloro soru ka glogu Akesia.
19Nu kantri Ijep ginauna thofno diꞌa theo tokagna.
Kantri Idom ginauna mala kaisei namono nagou,
eghuteuna theo kaisei glepo te keli nate au tagna na.
Naugna naiknogna namono igne neke mei goigonini kantri Juda
neke falehedi iheire teke theome eni kaisei puhi te diꞌa ranghini ihei.
20-21Uve, iara ginauna nake tughu fapulo,
eghuteuna iara ginauna nake theome hata fadelei unha najafra te thono diꞌa fara teke edi mare ka nogu naikno iara igre.
Nu nogu naikno iara igre ginauna au fabrahu ka kantri Juda
nei ka namono biꞌo Jerusalem.
Eghuteuna iara ginauna au fabrahu baludi ka Thogele blahi Saion.”