Jajis

Thoutonu Eidi Mae Funei Ka Vikegna Israel

Thoutonu kmo’ei eigna buka igne

Buka igne thoutonu eidi funei ka tharakna gna Israel. Nangha Jajis teu igne, jifla mei ka puhi ka baebol Inglis na mare ghathodi funei gre mae fate kolho. Buka igne tonu eidi nodi gloku mae funei igre nei kmana fata naiknodi Israel theome leghudi nogna Vetula God. Nodi gloku mae funei igre mala batudi naiknore ka magra, nei jaola mala fatedi puhi biꞌo.

Buka igne funu ka narane atha mare glose Kenan. Leghu lahu gna buka igne thokeni narane ululahu neke au nodi king mare na. Kaisei glepo ulu te mala laseni na igne: mae funei gre theome funei frunidi vido glose te gnafa jateula king eghu, nu mare batudi naiknore ka kaisei nohi kolho. Eghuteuna keha fata, kaisei mae funei batudi nogna naiknore ka narane keha funei na batudi la naiknore ka nohi delei. Te mala filoni tahati na eidi Jefta ghe Samson. Igne thura te falase gaoghathodi keha naikno eidi nodi narane mae funei.

Naiknodi Israel neke funu atha teke au mare Kenan ka finogha 1230 neke karha nga Kraes.

Finogha teke funei frunidi naiknore mae lidadi Israel re igre:

Otniel 1200 B.K.

Ehud 1170 B.K.

Samga 1150 B.K.

Debora ghe Barak 1125 B.K.

Gidion 1100 B.K.

Abimelek 1080 B.K.

Jefta 1070 B.K.

Samson 1070 B.K.

Sol ne kegra king Israel 1020 B.K.

Ka thonu igne, iagho ginauna filoni nangha gna God te blahi igne, “LORD”. Gaoghathogna nangha blahi igne thofno glola ka buka Eksodas.

Thonu igne au thilo glepo keli te mala laseni tahati. Ulu lahu na, God mala reireghidi fabrahu iheire te leghuni mana, nu kate theome leghuni mana na, puhi biꞌo thokedi mare eghuteuna nakarha na ninhigrana fara. Fapea glepo na, tahati mala laseni te God na theome lisa kokodi nogna naiknore neuba mare ne theome leghuni mana eghuteuna puhi biꞌo thokedi mare. Kate figri mare gaoghathodire teke pulo mare ka God na mare filo ka mana, leuleghu fata na mana tarabana kolho mala atha koko nakhibodi re nei ke toghodi mare. Fatilo glepo na tahati mala laseni, kate theome au nodi lida rheta naiknore te mala thofno leghuni God, nakarhadi re thofno diꞌa fara. Igne thofno glola fara ka cheke te ulu fara ka 17:6, 18:1, 19:1 nei 21:25. Cheke te ulu igre, “Ka narane tuare, naiknodi Israel igre neke theome au king neku, aonu mare ne edi unha te doglo ka gaoghathodi thedire kolho” (21:25).

Keha vido ka buka igne

Naiknodi Israel theome uludi vido te gnafa ka nodi glose naiknodi Kenan: 1:1-36

God neke vahidi mae biꞌodi Israel: 2:1–3:6

Otniel, nei Ehud, nei Samga: 3:7-31

Debora, nei Barak, nei Jael: 4:1–5:31

Gidion: 6:1–8:35

Abimelek: 9:1-57

Tola, nei Jaea, nei Jefta: 10:1–12:7

Ibsan, nei Elon, nei Abdon: 12:8-15

Samson: 13:1–16:31

Thoutonu eigna vikegna Dan: 17:1–18:31

Thoutonu eigna vikegna Benjamin: 19:1–21:25

1

Vikegna Juda nei vikegna Simion ne lokini King Adonibesek

1Ke leghugna te lehe mae Josua na, naiknodi Israel igre ne ghusna eghu ka LORD, “Vikegna ihei gne nate kulu tei magra ka naiknodi Kenan igre?”

2LORD ne cheke eghu ka mare, “Vikegna Juda nate kulu tei magra na, naugna iara neke tufa glose ka mare.”

3Vikegna Juda igne ne cheke eghu ka vikegna Simion kheradi mare igre, “Keli fara te mei ghotilo balumi ghehati te mala ari magra tahati ka naiknodi Kenan te au ka glose teke tufa God ka ghehati ia. Ke leghu, ghehati ginauna tei balumi ghotilo mala magridi iheire te au ka glose teke tufa God ka ghotilo na.” Aonu phei vike igre tei fodu ne magra.

4LORD toghodi phei vike igre ne uludi naiknodi Kenan nei naiknodi Peris. Uve, ka narane tuana mare ne aknu falehe nabotho thogha mae ka namono Besek. 5Eghuteuna ka magra igne mare ne filoni King Adonibesek, eghuteuna mare brue teini mana baludi naiknodi Kenan nei Peris. 6King igne ne fuha rikha, nu mare ngholini ne lolhokuni mana, eghuteuna mare ne kusu koko phei geghesu biꞌo ka khamegna nei ghahegna teu mana re.

7Mana ne cheke eghu, “Tifa na, iara neke jaola neke kusu koko geghesu biꞌo khamedi fitusalei king, eghuteuna mare au fadiꞌa jateula khuma te ghamu phike gano ke parigna nogu tevo iara na ia eghu. Gognarona God kela tughu fapulo unha teke eni iara ka mare na.” Mare atha ne teini mana Jerusalem, aonu ke leghu, mana ne lehe jare.

Vikegna Juda ne uludi phei namono Jerusalem ghe Hebron

8Maedi Juda igre tei ne magra Jerusalem. Mare uluni namono igne ne aknu falehe ne gnafa naikno te au jare re, eghuteuna mare ne nhako namono igne.

9Ke leghugna igne, mare tei ke mata mala magra ka naiknodi Kenan te au ka thogele ro, nei ke mata namono nagou, nei ka gukhu ke mosu. 10Eghuteuna mare tei ne magra ka naiknodi Kenan ka namono Hebron, nanghagna ulu lahu na Kiriat-Aba. Ka namono igne mare ne uludi vikegna Sesae, nei vikegna Ahiman nei vikegna Talmae.

Otniel ne uluni namono Debia

11Aonu maedi Juda jifla ka namono igne ne tei magra ka namono Debia, nanghagna ulu lahu na Kiriat-Sefa.

12Aonu Kelab ne cheke eghu, “Jame kaisei mae batu ghita mala magra ka namono tuana, ghilei uludi mare, iara ginauna snakreni thugu gaꞌase Aksa ka mana mala tolaghi ka mana.” 13Mae Otniel, thugna Kenas, mae Kenas gne tahigna Kelab. Aonu Otniel ne uluni namono igne. Kelab ne snakreni thugna gaꞌase na ka mana, aonu repa ne tolaghi.

14Ke leghugna tolaghi te gnafa na, Aksa ne cheke ka Otniel mala tei toreni kmagna mala snakre lao keha vido glose ka repa. Naꞌa tei ne filoni kmagna, eghuteuna kate tei thoke naꞌa ka namono na te krofu soru ka nogna dongki na, kmagna na ne ghusna eghu ka naꞌa, “Aksa, unha neu iagho ia?”

15Aonu naꞌa ne cheke eghu, “Mama, kokhoni ghau iara. Vido glose ke mata namono nagou teke snakre mei iagho ka ghepa ia thono moja fara. Iara magnahaghei nigho iagho te snakre mei ka ghepa keha vido glose te au khoꞌu tagna.” Kmagna na ne snakre lao ka repa vido glose te au phei seu tagna na, keha na au ke holo eghuteuna keha na ke paka.

Magra glose na theome ke gnafa

16Vikegna nanghogna naꞌa Moses te vikegna Kein igne, mare ne tei baludi vikegna mae Juda. Mare ne kafe jifla ka namono Jeriko te kiloi namono thubo igne, eghuteuna mare ne tei ne au ke mata namono nagou rhegna namono Arad baludi naiknodi jare re.

17Aonu vikegna Juda baludi vikegna Simion igre tei ne magra ka naiknodi Kenan te au ka namono Sefat. Mare ne thofno goigoni ne nako namono igne jateula te fafara ka God eghu, eghuteuna ke leghugna te goigoni te gnafa namono igne, mare ne kiloni namono igne Homa. Gaoghathogna “Homa” teu igne, “Goigoni nei nako mala fafara ka God.”

18-19LORD ne toghoni vikegna Juda mala uluni mare vido glose holo ka thogelero. Nu mare theome tangomana te uludi thilo namono Gasa, Askelon nei Ekron nei namono rhedi thilo namono igre. Naugna namono igre au nodi chariot mala magra te au wil aean tadi. 20Aonu vikegna Juda igre ne snakre lao Hebron ka Kelab leghuni unha teke chekeni Moses tifa na. Namono igne au tagna thilo vike teke jifla mei ka vikegna mae Anak, nu Kelab neke ngolhi fajifladi ka namono igne.

21Nu vikegna Benjamin igne neke theome ngolhi fajifladi vikegna Jebus teke au Jerusalem igre, naugna igne mare snakreni vikegna Jebus igne mala au fabrahu kolho baludi mare ka namono igne.

Vikegna mae Efrem nei vikegna mae Manase ne uluni namono Betel

22-23Phei vikegna Josef, Efrem ghe Manase igre tei ne magra ka namono Betel, nanghagna tifa na “Lus”. Ka magra igne, LORD ne toghodi mare. Nu ame tei nga mare ka magra teuna, mare neke kulu kuru tei keha mae mala filo glani namono igne. 24Kate tei na, mare ne filoni kaisei mae te jifla mei ka namono igne ne cheke faheta eghu ka mana, “Jame te falalase iagho ka ghehati nabrou te mala tei lamna ka namono igne na, ghehati ginauna kokhoni nigho iagho.” 25Aonu mae igne ne falalase nabrou na ka mare, eghuteuna mare tei ne aknu falehe naiknogna namono igne. Nu mare ne theome aknu faleheni mae igne balu tharaknagna. 26Aonu mae igne jifla balu tharaknagna teure ne tei au ka nogna vido glose vikegna Het, jare mana ne eni kaisei namono. Mana ne kiloi namono igne Lus, nangha igne au ngala gognaro na.

Naiknodi Kenan vikegna Israel te theome khi fajifladi

27Ka narane tuare, vikegna Manase igre theome kafe khi fajifladi gnafa naiknodi Kenan igre ka nodi vido glose na. Naiknodi Kenan igre au kolho ka namono Bet-San, nei Tanak, nei Doa, nei Ibleam, nei Megido, nei ka namono ikodi te au faligohodi namono tuare. 28Kate kmana te vuragha naiknodi Israel igre na, mare ne huhurudi naiknodi Kenan igre mala nodi naikno gloku. Nu neubane naiknodi Israel igre kmana, mare theome khi fajifladi naiknodi Kenan igre. 29Eghuteuna vikegna Efrem igne jaola theome khi fajifladi naiknodi Kenan te au ka namono Gesa igre. Eghume vike igre snakredi mare mala au kolho ka namono igne baludi mare. 30Eghuteuna vikegna Sebulun igne theome khi fajifla naiknodi Kenan te au phei namono Kitron ghe Nahalol. Vike igne snakredi mare mala au kolho ka phei namono igre baludi mare, nu mare huhurudi naiknodi Kenan mala nodi naikno gloku. 31Eghuteuna vikegna Asa igne jaola theome khi fajifladi naiknodi Kenan te au ka namono Ako, nei Saedon, nei Ahalab, nei Aksib, nei Helba, nei Afek, nei Rehob. 32Aonu vike igne snakredi naiknodi Kenan mala au kolho baludi ka namono igre. 33Eghuteuna vikegna Naftali igne theome khi fajifladi naiknodi Kenan te au ka phei namono Bet-Semes ghe Bet-Anat. Aonu vike igne snakredi mare mala au kolho baludi ka phei namono tuare, nu mare huhurudi mala nodi naikno gloku. 34Nu naiknodi Kenan ka vikegna Amoa igne huhuruni vikegna Dan mala au holo ka thogelero eghuteuna theome snakredi mare mala ke soru ka nodi glogure. 35Eghuteuna vikegna Amoa igne au fabrahu ka thilo namono Aejalon, nei Salbim, nei Har-Heres. Ke leghu na, vikedi Efrem ghe Manase igre thofno rheta fara, mare ne funei frunini vikegna Amoa eghuteuna huhurudi mala nodi naikno gloku. 36Ka narane tuare, fofotagna nodi vido glose vikegna Amoa igre tei salaꞌuni thogele Akrabim eghuteuna ke tei salaꞌuni namono Sela.

2

Nogna engel LORD ne tei jare Bokim

1Nogna engel LORD na ne jifla funugna namono Gilgal ne tei namono Bokim. Mana ne cheke eghu ka naiknodi Israel, “Tifa na, iara neke hata fajifla ghami ghotilo kantri Ijep, eghuteuna iara neke hata mei ghami ghotilo ka vido glose teke nhaꞌa chekeni iara ka kuꞌemi ghotilo tifa ra. Eghuteuna iara neke cheke eghu ka kuꞌemi ghotilo ra, ‘Iara ginauna theome huhughuni nhaꞌa cheke teke eni iara balumi ghotilo ia. 2Eghuteuna ghotilo thosei ke eni kaisei nhaꞌa cheke baludi naikno te au ka namono Kenan igne, eghuteuna ghotilo ginauna paꞌe soru nodi olta naikno bongihehe are.’ Nu ghotilo theome edi kolho unha teke chekedi iara ka ghotilo ra. Naugna unha site edi ghotilo glepo igrea? 3Eghume iara na cheke fadoglo ari ka ghotilo gognarona, jame te tei magra ghotilo ka naikno te au agne Kenan igre, iara ginauna na theome togho ghami ghotilo mala uludi mare. Nu mare ginauna goigoni ghami ghotilo, eghuteuna nodi god mare igre ginauna jateula kaisei phighoro eghu mala khale ghotilo tagna.”

4Kate cheke te gnafa nogna engel LORD igne ka naiknodi Israel igre na, mare te gnafa na ne kafe tanhi. 5Aonu mare ne kiloni namono igne “Bokim”, gaoghathogna na “Mare ne kafe tanhi.” Eghuteuna mare ne eni kaisei fafara ka LORD ka namono igne.

Ke leghugna te lehe Josua na, mare ne theome leghuni LORD

6Tifa te mei na, Josua neke kuru teidi naiknodi Israel. Eghuteuna mare te gnafa na ne tei ne atha keha vido glose ke lamnagna glose teke nhaꞌa cheke ranghidi. 7-9Josua thugna Nun, mana kaisei nogna mae gloku LORD eghuteuna mana thokei kaisei gobi nabotho finogha neke lehe nga. Mare giugiluni mana ka nogna vido glose thegna na Timnat-Heres jare Efrem ke raru thogele Gas.

Ka narane karha nga teku Josua igre, naiknodi Israel igre neke ghatho tahuni LORD. Eghuteuna mare jaola neke thofno leghuni LORD kani au teku goro mae biꞌo igre balugna Josua neke filodi glepo biꞌo teke edi LORD ranghidi naiknodi Israel.

10Nu ke leghugna te lehe phagusu igne, iheire te gnafa teke kotu haghe ke leghudi mae igre neke theome ghatho tahuni LORD. Eghuteuna mare theome lasedi glepo biꞌo teke edi LORD ranghidi naiknodi Israel. 11Ka narane tuare, naiknodi Israel igre ne funu edi puhi te diꞌa ka tathagna LORD nei tarai ka god chaghi Baal. 12LORD ngala nodi God ku’edi mare ra, eghuteuna mana ngala teke atha fajifladi mare Ijep. Neuba ne eghu ngau, mare theome ghatho tahuni mana eghuteuna mare tarai ka nodi god naikno te au faligohodi mare. Aonu LORD ne thofno diꞌatagna fara ka mare. 13Mare lisei kokoni LORD ne tarai ka god Baal ghe god gaꞌase Astarot. 14Diꞌatagna LORD na ne thono brana fara ka mare ne snakre laodi ka khamedi nodi naoka te au faligohodi mare. Eghuteuna nodi naoka mare igre raꞌe ne nheta fara, eghuteuna naiknodi Israel igre ne theome tangomana te reireghidi thedire. Eghuteuna naoka igre blau koba nodi gobigna lepo re. 15Eghuteuna leuleghu fata na nodi soldia maedi Israel igre tei ne magridi nodi naokare, nu mare theome tangomana te uludi kolho mae naoka igre, naugna LORD na theome au baludi mare jateula teke chekenihi mana thegna ia eghu. Naugna igne, maedi Israel ne thofno papara fara.

16Aonu, LORD ne vavahi keha mae lida mala fakarhidi naiknodi Israel igre ka khamedi nodi naoka mare igre. 17Neuba, mare theome fanomho fakeli kolho ka mae lida igre. Eghuteuna mare tei leghudi kolho god chaichaghi igre jateula gaꞌase te tei leghuni nalhaꞌu te theome khetogna naꞌa na. Eghuteuna theome raugha mare theome leghudi puhidi kuꞌedi mare te keli teke thofno leghudi nogna cheke LORD ra. 18Leuleghu fata na, LORD vahini kaisei mae lida mala toghodi mare. Leghu fata na mae lida igne batudi naiknodi Israel igre, LORD fakarhidi mare ka khamedi mae naoka te mei goigonidi mare re. LORD theome gnafa te fakarhidi re, naugna mana ne kokhoni nognadi fara. 19Nu kate lehe mae lida na, mare te gnafa na ke puloi ngala ke leghudi puhi te diꞌare. Eghuteuna mare edi fabrahu glepo te thono diꞌa fara salaꞌudi puhidi kmadi tifa ra. Mare leghudi nei tarai eghu ka keha god delei. Eghuteuna leghu fata kolho, mare patugama fabrahu nei theome tangomana te lisa kokodi puhi te diꞌa re.

20Aonu LORD ne diꞌatagna fara ka mare ne cheke eghu, “Naiknodi Israel igre huhughuni nhaꞌa cheke teke chekeni iara ka kuꞌedi mare tifa mala tathaji mare teku ia. Naugna te theome leghu ghau iara mare na, 21iara ginauna theome ngolhi fajifladi keha naikno te au teu ke leghugna narane te lehe Josua igne. 22Iara ginauna hata vikegna Kenan igne mala farirhiudi naiknodi Israel igre mala laseni ihei gne te leghudi puhigu iara te keli jateula teke edi kuꞌeda tifa ra.” 23Naugna igne LORD neke snakredi vikegna Kenan mala au kolho baludi nogna naikno mana te au ka glose igne nei mana theome snakreni Josua te ngolhi fajifladi vike te gnafa igre.

3

Keha kokholo te au fapulo Kenan

1LORD ne snakredi keha naiknodi Kenan mala au ka glose igne. Mana eni igne mala fariuriudi naiknodi Israel mae iheire teke theome tei baludi kmadi ka magra Kenan tifa ra. 2Mana eni igne, mala farirhiudi naiknodi Israel iheire teke theome magra tifa ra mala laseni magra na. 3Vike te au ka glose igne na igre: glima lidadi Filistia te diꞌa igre baludi nodi naiknore, nei vikegna Kenan, nei vikegna Saedon, nei vikegna Hivi te au ka Thogele Lebanon fari hotei Baal-Hemon tei posa Lebo-Hamat. 4Naikno igre neke au fapulo naugna LORD neke fariuriudi nogna naiknore. Mana magnahaghei te lasedi glahula leghudi cheke teke tusu lao mana ka Moses teke cheke mana kuꞌedi mare tifa teke mei ra, ba theo.

5Aonu, naiknodi Israel te au teu baludi vikegna Kenan, nei vikegna Het, nei vikegna Amoa, nei vikegna Peris, nei vikegna Hivi, nei vikegna Jebus. 6Eghuteuna naiknodi Israel igre snakredi thudire mala tolaghi ka vike igre. Aonu naiknodi Israel igre ne tarai nodi god chaichaghi mare igre.

Mae Otniel te nodi funei ululahu naiknodi Israel

7Naiknodi Israel ne eni puhi te diꞌa na ka tathagna LORD nodi God mare na. Mare ne loku ranghini mumuju god Baal ghe Astarot. 8Aonu LORD brana ne salaꞌui diꞌatagna na ranghini Israel. Eghuteuna mana ne snakre laodi ka khamegna King Kusan-Risataem gna Mesopotemia, mala uludi mare ka magra. Eghuteuna mare ne au ke parigna mana nabagna nhana finogha. 9Nu naiknodi Israel igre ne tanhi lao ka LORD mala toghodi, eghuteuna mana ne vahini Otniel thugna Kenas tahigna Kelab. 10Aonu Tharunga gna LORD na ne mei ka Otniel ne tusu lao nolaghi ka mana, eghuteuna mana batudi maedi Israel ne tei magra ne uluni King Kusan-Risataem. 11Aonu naiknodi Israel igre ne au ka pharikeli nabagna phiatutu finogha ka glose igne. Aonu Otniel thugna Kenas ne lehe.

Ehud ne funei gna Israel

12Ke leghu, naiknodi Israel igre neke eni fapulo puhi te diꞌa na ka tathagna LORD. Aonu LORD ne tusu lao narheta ka Eglon king gna Moab mala uludi naiknodi Israel. 13King Eglon ne kilo meidi vikegna Amon baludi vikegna Amalek mala loku fodu balugna mala magra ka naiknodi Israel, eghuteuna mare ne uludi mae Israel. King igne ne hata Jeriko namonogna gaju thubo. 14Aonu naiknodi Israel igre ne au ke parigna nogna nolaghi mana nabagna nabotho nhana finogha.

15Nu kate tanhi mare ka LORD te mala toghodi na, LORD ne vahini Ehud thugna Gera ka vikegna Benjamin mala fakharhidi. Mae igne loku ka khame maeri. Naiknodi Israel igre ne lisei takis ka khamegna mana mala fatei ka King Eglon. 16Aonu Ehud ne eni kaisei naflahi te fnonu piepile, eghuteuna brahugna na thokeni phiatutu glima sentemita. Eghuteuna mana haru naflahi igne ke lamna pohe fei ghahe nhetagna. 17Aonu mana baludi nogna mae glokure hata ne tei takis igne ka King Eglon, mae ihei te thofno blokha fara. 18Ke leghugna te tusu lao te gnafa na ka king, mae Ehud nei nogna mae glokure neke pulo ka namono. 19-20Nu kate mei namo mare Gilgal ka thina mumuju god igne, Ehud kolho figri neke pulo ka king.

Kate mei ka nogna suga biꞌo king igne, King Eklon ne gnokro pari lamna ka nogna chogho na ke tagru suga. Aonu Ehud ne cheke eghu ka mana, “King. Iara au kaisei glepo mala tusu ari ka iagho kolho.”

Aonu king ne chekedi nogna mae glokure mala au kmu. Eghuteuna kate jifla kosi te gnafa mare na, Ehud mei ne namo ka mana ne cheke eghu, “King, iara au kaisei glepo funugna ka God malamu iagho.” Aonu king ne kegra haghe. 21Aonu Ehud korho fajifla naflahi na ka khame mairigna na ne cha lao naflahi igne churu ne tei lamna ka thiꞌagna king na. 22Naflahi igne ne thofno tei lamna ne posa ka mala lokugna naflahi na, eghuteuna garofa ka thinigna king na ne thafru ka naflahi igne. Ehud ne lisa lao naflahi igne mala au kolho lamna ka thiꞌagna mana na eghuteuna chara ka thiꞌagna mana re jaola ne jifla mei. 23Ehud jifla kosi ne bobotho famaku nei bibilakhi famaku phei grengatha gna suga igne, 24aonu mana jifla ka kaisei wida.

Kate pulo mei nogna mae gloku king igre, mare ne filodi phei grengatha igre ne bibilakhi famaku, nu mare gaoghathodi na king na au ka suga ikodi na. 25Aonu mare kegra ofo neu jare ne ghilei hongodi. Nu kate theome tothora grengatha na te theome jifla mei king na, mare hata khi na ne ghilei tora grengatha na. Kate tora mare grengatha na, mare filoni nodi funei na thuru neu pari naugna mana la lehehi.

26-27Nu raugha fara kate rogheni teu mare unha nate eni na, Ehud rikha la tei salaꞌudihi thina mumuju igre, eghuteuna mana rikha ne tei ka namono Seira ka thogele kantri Efrem. Eghuteuna kate tei posa mana ka vido igne, mana ne khufli mala kilodi naiknodi Israel mala tei magra. Mana batudi mare ne soru ka thogele na.

28Aonu mana ne cheke eghu, “Ghotilo mei leghu ghau iara! LORD na la snakre meihi vikegna Moab ka khameda tahati!” Aonu mare leghuni mana ne soru ka nabrou re ne kasa ka Khoꞌu biꞌo Jordan. Eghuteuna mare theome snakreni kaisei maegna Moab te kasa ka khoꞌu na te tei Moab. 29Ka narane tuana, mare ne aknu falehe namo nabotho thogha soldiadi Moab eghuteuna ka vido tuana theo kaisei naikno ka mare te tangomana te rikha na. 30Ka narane tuana, igne puhi te eni naiknodi Israel te uluni vikegna Moab. Aonu naiknodi Israel igre ne au ka pharikeli nabagna nhana salei finogha.

Samga ne uludi mae Filistia

31Ke leghugna Ehud, Samga thugna Anat jaola neke fakarhidi naiknodi Israel. Mana kaisei fata na neke aknu falehe namno gobi maedi Filistia ka kaisei gaju fnonu te atha mare te mala batudi buluka re.

4

Debora, Barak nei Jael

1Ke leghugna tela lehehi Ehud igne, naiknodi Israel igre neke edi kmana puhi te diꞌa ka tathagna LORD. 2Eghume, LORD ne snakreni Jabin king gna Kenan mala funei frunidi naiknodi Israel. Nogna namono mana na Haso, eghuteuna nanghagna nodi lida nogna soldia mana re Sisera. Lida igne mei funugna namono Haroset-Ha-Goeim. 3Sisera au nheva gobi chariot mala magra te au aean wil. Eghuteuna naiknodi Israel igre au ke parigna nogna nolaghi mana nabagna varadaki finogha. Ka narane tuare mana ne faparadi fara naiknodi Israel. Aonu mare ne tanhi lao ka God mala toghodi.

4Ka narane tuare, Debora khetogna mae Lapidot igne kaisei thau profet. Debora ne batudi naiknodi Israel. 5Naꞌa tangomana te gnokro ke parigna nogna gaju thubo na farihoteidi phei namono Rama ghe Betel, ka thogele ka nodi glose vikegna Efrem. Eghuteuna iheire te au nodi faripholai igre tangomana te tei filoni naꞌa mala fadoglidi nodi puhi biꞌo re. 6Kaisei narane, naꞌa ne fatei cheke ka mae Barak, thugna mae Abinoam, jare Kedes ka nogna glose Naftali, mala mei filoni naꞌa. Eghuteuna kate mei thoke mana ka naꞌa na, Debora ne cheke eghu ka Barak, “LORD nodi God naiknodi Israel igne ne cheke eghu ka iagho, ‘Iagho tei kilodi nabotho thogha mae mala magra ka vikedi Naftali ghe Sebulun. Iagho batudi mare tei ka thogele Teboa. 7Iara ginauna vahini Sisera, nodi lida nogna soldia Jabin ra mala mei magra ka ghotilo ka khoꞌu biꞌo Kison. Mana ginauna mei balu nogna soldia nei chariot mala magra eghu, nu iara ginauna togho ghami ghotilo mala uludi mare.’ ”

8Nu Barak ne cheke eghu ka Debora, “Jame te tei iagho balugu iara na, iara ginauna tei, nu jame te theome mei iagho balugu iara na, iara ginauna theome tei.”

9Aonu Debora ne cheke eghu, “Uve, iara ginauna age balumi ghotilo. Nu neubane uluni iagho magra na, iagho ginauna theome hata fnakno ka magra tuana. Naugna LORD ginauna lisa laoni Sisera ka khamegna kaisei naikno biꞌo.” Aonu phiamare tei ne posa namono Kedes. 10Barak ne kiloni vikegna Sebulun, balugna vikegna Naftali mala mei filoni mana. Eghuteuna mana ne hata nabotho thogha mae ka phei vike igre mala tei balugna, eghuteuna Debora jaola ne tei baludi mare.

11Ka narane tuare, Heba kaisei mae ka vikegna Kein, mana neke tei kokonihi vikegna na. Vike igne neke jifla mei ke leghugna Hobab, kaisei nanghogna Moses. Heba neke fakegra haghehi nogna suga thapuale na ka namono Kedes, rhegna kaisei gaju biꞌo ka vido te kiloi mare Sananim.

12Kate nomhini Sisera nonomho te batudi Barak nogna soldiare ka thogele Teboa igne, 13mana ne kaikaliti nheva gobi chariot mala magra baludi nogna mae soldiare, eghuteuna mana ne kuru teidi Haroset-Ha-Goeim mala tei ka khoꞌu biꞌo Kison.

14Aonu, Debora ne eha eghu tei ka mae Barak, “Tei si ghotilo! Gognarogne, LORD ginauna togho ghami ghotilo mala uludi mare, naugna mana nate batu ghami ghotilo ka magra igne! Mana la lilisehi Sisera ke parigna noda nolaghi tahati!” Aonu Barak ne batudi ne soru nabotho thogha nogna soldia funu ka thogele Teboa. 15Eghuteuna kate funu magra mare na, LORD ne famhaghuni Sisera baludi nogna soldiare, aonu mare ne chari tafri jateula naikno te nolira neu ka vido igne. Sisera ne krofu soru ka nogna chariot na ne funu rikha.

16Keha nogna soldia Sisera re ne rikha, nu Barak balugna nogna mae soldiare ne ngohlidi mare te thoke ka namono Haroset-Ha-Goeim. Mare aknu falehe ne hui nogna soldia Sisera re eghuteuna theo kaisei te karha na. 17Sisera ne mhaghu nogna fara, aonu mana rikha ne tei poru ka nogna suga thapuale Jael khetogna mae Heba. Mana tangomana te tei ka vido igne na naugna mae king Jabin neke eni kaisei nhaꞌa cheke balugna vikegna mae Heba tifa mala au fodu ka pharikeli.

18Eghuteuna kate thoke mana ka vido igne, Jael jifla mei ne thafoni mana, ne cheke eghu ka mana, “Mae biꞌo, thosei mhaghu! Iagho tangomana te tei poru ka nogu suga thapuale iara gno.” Aonu Sisera tei lamna, eghuteuna naikno biꞌo igne tei ne pophoruni mana, naꞌa toku tafruni mana ka kaisei pohe biꞌo.

19Mana ne cheke eghu, “Iara rogu koꞌu fara!” Nu naugna te mae biꞌo mana na, naꞌa hata keha milk ne tusu lao ka Sisera ne koꞌu mana. Aonu naꞌa neke toku tafruni mana.

20Sisera ne cheke eghu ka naꞌa, “Tei kegra ka grengatha gno. Jame kaisei mae mei ghusna eghu ka iagho, ‘Ba, kaisei mae mei agne?’ iagho cheke eghu, ‘Theo.’ ”

21Nu Sisera thono babaꞌo fara ne thuru iho. Nu Jael megei nga ne tei hata kaisei hama balugna kaisei gaju fnonu ka suga thapuale na. Eghuteuna naꞌa thoghei ne tei rhegna vido te thuru teu mana na. Eghuteuna naꞌa tuge soru gaju igne lamna ka glangi phaꞌugna mana na ne ghilei thoke pari ka glose ro. Aonu mae igne ne lehe.

22Barak ne harini Sisera, eghuteuna kate posa mana ka vido igne, Jael ne thafoni mana. Eghuteuna naꞌa ne cheke eghu, “Mei sagho. Mae te hironi iagho na au agne. Iara ginauna fakakhana ka iagho.” Mae Barak ne tei balugna naꞌa ne filoni Sisera tela lehehi na eghuteuna mana jaola ne filoni gaju te au teu ka glangi phaꞌugna mana na.

23Eghume ka narane tuana, God ne toghodi naiknodi Israel ne uluni Jabin, kaisei king gna Kenan. 24Eghuteuna funu ka narane igne te haghe na Israel ne rheta ne rheta fara ne ghilei tapla soruni nei goigonini eghu nogna nolaghi King Jabin.

5

Nodi khoje Debora ghe mae Barak

1Ka narane tuana Debora ghe Barak, repa ne eni kaisei khoje. Khoje igne cheke eghu, 2“Kilo fnaknoni LORD!

“Noda mae mala baubatu tahati ra kegra haghe mala magra,

eghuteuna tahati te gnafa na glealeꞌa mala leghudi mare ka magra.

3“Mae funei ra, ghotilo fanomho!

Mae biꞌo ra, ghotilo fanomho fakeli!

Iara ginauna koje kaisei khoje ka gita

mala kilofnaknoni LORD, nodi God maedi Israel.

4“LORD God, kate fakakhana iagho nou nolaghi na ka thogele Seia ka nogna glose Idom,

nakhete biꞌo soru mei ka maloa na eghuteuna nauthoglu gne ne nghali tongana.

5Thogele igre jaola ne nghali tongana ke ulugna LORD, nodi God maedi Israel, mae ihei te fakakhana nogna nolaghi na Thogele Sanai.

6“Ka narane gna Samga, thugna Anat, nei ka narane gna Jael,

naiknore magnahaghe te leghudi nabrou te ikodire kolho,

naugna nabrou biꞌo re theome keli.

7Namono ikodire krogha.

Uve, nakarha ka namono na theome keli

ghilei posa ka narane iara Debora,

iara kegra haghe kaisei naikno biꞌo jateula idogna eghu Israel.

8Ka narane naiknodi Israel igre te vahidi keha god delei igne, magra ne thoke mei,

nu theo kaisei ka phiatutu thogha soldia di Israel te au grojo ba greoreo mala magra!

9Iara thofno glealeꞌa fara ka noda lida tahati maeda Israel.

Uve, iara glealeꞌa fara ka iheire te sasaꞌa mala magra.

Cheke fakelini LORD!

10“Fanomho ka igne ghotilo mae iheire te saghe ka famane dongki vegha ra,

nei ghotilo mae dedei te gnokro kolho ra,

nei ghotilo mae iheire te nolo tafri kolho ra,

ghotilo te gnafa na kafe ghaoghatho fakeli.

11Ghotilo fanomho!

Naikno te khapru ka Seu igne te koje eigna LORD te uluni magra igne.

Uve, te chekeni mare na tahati naiknoda Israel la uluni magra na.

Aonu, nogna naikno LORD igre jifla mala magra.

12Eghuteuna mare ne cheke eghu,

‘Dofra haghe, dofra haghe Debora!

Kegra haghe kojeni khojegna magra ia!

Kegra haghe Barak!

Thugna Abinoam, hata tei nomi naokare!’

13“Goro mae biꞌo te au teu ka thogele ra soru mei mala magra.

Uve, nogna naikno LORD ra tei mala magra ka naoka te rheta tuana.

14Mare ka vikegna Efrem igre soru pari ka glogu.

Mare leghuni tei vikegna Benjamin, kheradi mare ra.

Mae te nheta ka vikegna Makia ra

nei mae biꞌo ka vikegna Sebulun igre jaola soru mei.

15Eghuteuna mae funei ka vikegna Isaka igre loku fodu balugna Debora.

Uve, mare ka vikegna Isaka igre toghoni Barak.

Eghuteuna mare chari ne tei ka glogu ke leghugna mae Barak.

Vido gaga ka vikegna Ruben te au keha gaoghatho rheta te mala mei.

16Nu naugna unha site gnokro teu kolho baludi sipu te fanomho kolho ka mae ihei te ifu ka phoposa gnea?

Keha ka vikegna Ruben igre au phei gaoghatho, naugna igne mare theome tangomana te mei na.

17Vikegna Gad te au nohi Gilead igre au kolho ka keha phile Khoꞌu biꞌo Jordan.

Mala unha si vikegna Dan igre te au ka waf kolho igrea?

Eghuteuna vikegna Asa igre jaola au kolho ka nodi namono re rhegna gratha na.

18Nu vikegna Sebulun balugna vikegna Naftali kolho te mei ka magra na.

Eghuteuna mare tarabana kolho te fadidiꞌa nakarhadi re.

19“Hatimare mae king mei mala magra.

Uve, hatimare mae king di Kenan igre mei ka magra.

Neubane eghu ngau, namono Tanak rhegna khoꞌu Megido,

mare theome uluni kaisei glepo te keli te mala hata fapulo na.

20Nathunu ka maloa na igre jaola loku fodu mala magra.

Nathunu igre au ka nodi vido re magra ka funei biꞌo Sisera.

21Nabritha biꞌo ka khoꞌu biꞌo Kison igne goigonidi nogna soldia Sisera igre.

Uve, nabritha igne toku tafrudi mare.

Leuleghu fata na, iara ginauna au rheta kate tei iara ka magra na!

22Ka narane tuana, nogna hose Sisera igre ne rikha.

Uve, ghahedi re ne tothokei ka glose kate rikha na.

23Engel nogna LORD na ne cheke eghu,

‘Puhi biꞌo na thokedi naiknodi Meiros.

God ginauna paradi naiknodi Meiros,

naugna mare ne theome magnahaghei te toghodi nogna soldia LORD ka magra.’

24“Jael khetogna Heba ka vikegna Kein,

God ginauna fablahi nigho iagho salaꞌudi keha gaꞌase are,

eghuteuna mana na faglealeꞌa nigho salaꞌudi goro gaꞌase te au ka suga tapuale are.

25Sisera neke tore khoꞌu ka naꞌa,

eghuteuna Jael neke tusu lao milk te keli ka mana,

eghuteuna naꞌa lilisei ka kaisei kapu te nabagna funei.

26Nu ke leghu na, naꞌa hata peg gna suga tapuale na.

Naꞌa hata kaisei hama,

ne tugeni phaꞌugna Sisera,

ne phosa phaꞌugna mana na,

eghuteuna gaju igne ne tei lamna ka glangi phaꞌugna na.

27Sisera ne khoko soru pari rhegna ghahegna gaꞌase igne,

eghuteuna mana ne lehe ka vido aheva teke khoko soru mana na.

28“Idogna Sisera na filo fakosi neu ka wida na.

Uve, naꞌa ofoni neu ke pulo meigna mana na.

Naꞌa ne cheke eghu fabrahu,

‘Naugna unha si thugu iara gne teke theome faghose pulo mei gnea?’

29-30Naꞌa nei kheragna gaꞌase naꞌa te lalase igre eghu ne kaisei nanaba nodi cheke tughu re,

‘Jame Sisera baludi nogna soldia re salo glepo te keli teke uludi mare ka magra na.

Eghuteuna reꞌe jame tusu lao kaisei ba phei gaꞌase ka soldia te gnafa re.

Sisera jame hata mei famane pohe teke uludi ka magra na.

Uve, mana jame pala mei kaisei ba phei famane pohe malagu iara.’

31“LORD God, snakredi nou naoka iagho re

mala lehe jateula Sisera eghu!

Nu snakredi iheire te namha nigho iagho igre mala phae jateula naprai te haghe hamerane ia eghu!”

Eghume naiknodi Israel igre na au ka pharikeli nabagna phiatutu finogha.

6

Thoutonu eigna mae Gidion

1Naiknodi Israel igre neke huhughuni LORD, aonu LORD snakredi naiknodi Midian neke funei frunidi nabagna fitu finogha. 2Naiknodi Midian igre rheta fara eghuteuna naiknodi Israel igre rikha ne tei ka thogelero ne tei poru ke lamna khora nei ka keha vido mala poru. 3Eghuteuna leuleghu fata na naiknodi Israel igre joꞌu ghedi gano, maedi Midian baludi maedi Amalek nei maedi ke maghati namono nagou teu igre, mare loku fodu ne mei magra ka naiknodi Israel. 4Naoka igre tangomana te mei au ka vido igne. Eghuteuna mare goigonidi nagare te gnafa igre ghilei tei posa namono Gasa ke mosu thongna. Mare theome snakreni kaisei glepo te au te mala ghamu naiknodi Israel. Eghuteuna mare jaola blau sipu, buluka, nei dongki nei theo ngala me nhaꞌa faleghu mala ghamu teu mae Israel re. 5Mare mei balu nodi buluka, nei sipu, nei dongki, nei tharaknadi. Aonu naikno nei nodi kamel teu mare igre ne jateula gnata nei galho teu te theome tangomana kaisei naikno te kahadi ra neu ne thafru vido te gnafare. Vido te gnafa aheva te tei mare tagna na, mare na goigonini fara. 6Naiknodi Israel igre ne luvu fahui nodi gobigna lepore eghuteuna theome tangomana te lhotidire. Aonu mare ne tanhi lao ka LORD mala toghodi.

Nogna profet LORD na ne cheke ka naiknodi Israel

7Naiknodi Israel igre ne tanhi lao ka LORD mala toghodi, naugna vikegna Midian igne hata nodi gobigna lepo maedi Israel igre. 8Eghume, LORD ne kuruni kaisei profet mala chekeni nogna cheke na. Profet igne ne cheke eghu, “Igne nogna cheke LORD nodi God maedi Israel. Mana neke cheke eghu: Kani teke sneka Ijep kuꞌeda tifa ra, iara thegu ngala teke hata fajifladire. 9Uve, iara neke batudi kuꞌeda ra mala jifla Ijep. Eghuteuna ke leghu na, iara jaola neke toghodi mare kani teke magra ka ghotilo naiknodi Kenan. Iara neke ngolhi fajifladi nomi naoka ghotilo ra neke tusu ari nodi glose mare ra ka ghotilo. 10Ka narane tura iara neke cheke eghu ka ghotilo, ‘Iara LORD, nomi God ghotilo, eghume ghotilo thosei ghatho tahudi nodi god chaichaghi naiknodi Amoa, neuba ghotilo ne au ka nodi glose mare igne.’ Nu ghotilo theome fanomho kolho ka nogu cheke iara na.”

11Kaisei narane, kaisei engel funugna LORD mei ne gnokro ke parigna kaisei gaju biꞌo ka vido te kiloni mare Ofra. Mae Joas gne maegna ka vido igne eghuteuna mana vikegna mae Abiesa eghuteuna mana reireghini gaju igne. Eghuteuna Gidion thugna mae Joas igne, mana fagagae khunedi sisi flaoa mala ghamu, nu mana edi poru ke lamnagna vido mala eni waen na. Mana eni igne mala theome tangomana maedi Midian igre te mei blau gano igre. 12Nogna Engel LORD igne ne thakle ka mae Gidion ne cheke eghu ka mana, “Gognarona LORD au balumu iagho eghuteuna iagho kaisei mae nheta mala magra!”

13Nu mae Gidion ne cheke eghu ka mana, “Mae biꞌo, jame te au teu LORD balumi ghehati na, naugna unha site thoke ghami ghehati glepo te diꞌa igrea? Kuꞌemi ghehati tifa ra neke toutonu eidi narane teke edi LORD glepo biꞌo teke hata fajifladi Ijep ra. Naugna unha si mana teke theome edi glepo igre ka ghehati gnea? Gognarona mana la tei koko ghamihi ghehati eghume ghehati auhi ka khamedi vikegna Midian.”

14Aonu LORD ne cheke eghu ka mae Gidion, “Iara kuru nigho iagho! Gognarona, iara farheta nigho iagho mala fakarhidi naikno te au ka khamedi vikegna Midian.”

15Nu Gidion ne cheke eghu, “Faꞌunha eghu tangomana iara te fakarhini Israel na? Ghehati ka tharaknagna Abiesa gne glaꞌe fara ka vikegna Manase. Eghuteuna iara gne fiti naikno kolho ka tharaknagu iara na.”

16Nu LORD ne cheke eghu ka mana, “Iara ginauna tei balumu iagho. Eghume iagho tangomana naugna iara ginauna togho nigho iagho mala aknu falehedi vikegna Midian jateula iagho te aknu faleheni kaisei mae ra eghu kolho.”

17Gidion ne cheke eghu, “Jame te tutuani iagho te LORD nate togho ghau iara na, falase mei kaisei fagaglana ka iara. 18Iara magnahaghei nigho iagho te ofo teu ghilei tei hata mei iara keha gano mala tusu ari iara ka iagho mala kilo fnakno nigho iagho.”

Engel igne ne cheke eghu, “Keli fara, iara ginauna ofou.”

19Aonu Gidion tei ne aknu falehe kaisei sua nanigot ne kuki nafnahi na. Mana hata baeg flaoa ne kuki bret te theo isi gna. Mana ne hohono nafnahi igre ka kaisei kharaꞌo, eghuteuna lilisei susupu gna na ka kaisei suspen. Aonu mana hata ne mei gano igre ne tusu lao ka engel ke parigna gaju biꞌo na.

20Nogna Engel God igne ne cheke eghu ka mana, “Gidion, iagho lilisei nafnahi nei bret teu are ke kligna gna thina biꞌo igne, eghuteuna iagho totofa susupu ana ke kligna.” Eghuteuna Gidion ne leghuni unha te chekeni mana igne. 21Aonu, Engel nogna LORD igne loku kaisei khodo ne jaꞌi lao khukrugna khodo igne te habodi nafnahi nei bret teu igre. Khaꞌaghi ne deudeplu haghe ke kligna gna thina igne ne thofno krono fara glepo igre. Eghuteuna Engel nogna God igne megei nga ne dofini. 22Kate laseni Gidion mana te filoni nogna Engel LORD na, mana mhaghu nogna ne cheke eghu, “LORD God, iara diꞌa nagnafagu fara! Iara ginauna lehe naugna iara la filodi tathagna nei foflogna teu nou engel iagho na!”

23Nu LORD ne cheke eghu ka mana, “Thosei mhaghu! Iagho theome tangomana te lehe na.”

24Eghuteuna Gidion ne horo kaisei olta mala tarai ka LORD ka vido igne, eghuteuna mana ne kiloni vido igne “LORD neke tusu mei pharikeli.” Eghuteuna olta igne au ngala namono Ofra ka nodi glose vikegna Abiesa.

Gidion ne paꞌe soru nogna olta Baal

25Ka bongi tuana, LORD ne cheke eghu ka Gidion, “Iagho hata fapea nogna buluka nalhaꞌugna mae kmamu te fitu finoghagna igne. Eghuteuna iagho paꞌe soru olta te mala kilo fnaknoni Baal igne. Eghuteuna iagho kato soru khegra blahi te au rhegna nogna god gaꞌase Astarot. 26Ke leghu na, iagho famane eni fakeli kaisei nogna olta LORD ke kligna thogele te mala pogho soru ka iara. Eghuteuna iagho aknu falehe buluka igne eghuteuna kato khegra blahi igne mala gaju mala gahu buluka ke kligna olta mala fafara ka iara.”

27Aonu Gidion ne vahidi nabotho mae gloku mala toghoni mana leghuni unha teke chekeni LORD. Nu mare ne theome eni glepo igne narane ro, nu mare tei ne eni kolho bongiro, naugna mana mhaghudi fara tharaknagna na, nei naikno ka namono na.

28Kate dofra haghe naiknogna namono na ka keha narane na, mare ne filoni keha mae tela paꞌe soruhi nogna olta Baal nei nogna khegra blahi god gaꞌase Astarot. Mare jaola filoni keha olta tela gahuhi mare kaisei buluka ke kligna gna.

29Eghuteuna kate filoni mare igne, mare ne ghusna eghu fari thedi, “Mae ihei site eni puhi ignea?”

Mare hironi ne ghilei laseni te mae Gidion thugna mae Joas ngala te eni puhi igne.

30Aonu maegna ka namono igne ne diꞌa tadi fara, ne cheke eghu ka mae Joas, “Iagho hata mei thumu na mala aknu falehe ghehati! Mana ne paꞌe soru nogna olta Baal nei kato soru nogna khegra blahi Astarot.”

31Nu Joas ne cheke eghu ka mare, “Ba, ghotilo magnahaghei te fakarhini Baal? Ghotilo magnahaghei te toghoni mana? Jame kaisei mae fariuriu toghoni Baal, mana ginauna lehe ame hamerane nga eghu. Jame te thofno god tutuani Baal na, snakreni Baal mala tafrani thegna ka mae ihei teke paꞌe soru nogna olta Baal.” 32Aonu, funu ka narane igne, Joas ne kiloni Gidion, Jerub-Baal, gaoghathogna na, “Snakreni Baal mala tafrani thegna,” naugna Gidion neke paꞌe soru nogna olta Baal tuana.

Gidion ne eha meidi mae kheragnare

33Theome raugha ke leghugna igne, armigna Midian, nei armigna Amalek, nei armigna ke maghati namono nagou teu igre ne kafe mei jateula kaisei armi biꞌogna Midian neu. Eghuteuna mare ne kasa ka Khoꞌu biꞌo Jordan ne au fodu ka sare biꞌo Jesrel. 34Ka narane tuana, Tharunga gna LORD ne mei ka Gidion. Eghuteuna Gidion kegra haghe ne kufli mala kilodi vikegna Abiesa re mala mei leghuni mana mala tei magra. 35Eghuteuna mana ne fatei nonomho ka vikegna Manase, nei vikegna Asa, nei vikegna Sebulun, nei vikegna Naftali, cheke ranghidi mae ka vike igre mala mei loku fodu ka nogna armi na.

Gidion ne tarai ka God malagna kaisei fagaglana

36Aonu Gidion ne tarai eghu, “God, iara laseni iagho neke nhaꞌa cheke te mala togho ghau iara te mala fakarhini Israel. 37Bongi na iara ginauna tei lilisei guli sipu na ke kligna thina, ka vido aheva naiknore te mala fagagae sisi flaoa te mala ghamu ghehati ana. Jame te thofno magnahaghei iagho te togho ghau iara te mala fakarhini Israel na, hamerane nathuꞌu na guli sipu igne na bothu, nu vido te gnafa te lithuini thina igne na moja kolho.” 38Eghuteuna glepo igne ne thofno eni tutuani jateula unha teke toreni na neu. Hamerane ka keha narane na, Gidion kegra haghe ne tei filo, eghuteuna guli sipu na kolho te bothu na. Mana hata guli igne ne poji fajifla naba khoꞌu ne fodu kaisei dis biꞌo.

39Nu Gidion neke tarai eghu ka God, “Thosei diꞌatamu ka iara, iara magnahaghei teke chekei ka iagho, nu gognarona iara magnahaghei nigho iagho teke eni guli sipu igne moja, nu vido te gnafa te lithuini na mala ke bothu.” 40Aonu ka bongi igne, God ne eni jateula unha te toreni mana na neu. Guli sipu igne ne moja, nu vido te gnafa te lithui na thofno bothu.

7

LORD ne cheke ranghini Gidion eigna nogna armi mana na biꞌo fara

1-3Aonu hamerane boibongi ka keha narane, Gidion balugna nogna armi na kegra haghe ne tei au rhegna glokha khoꞌu Harod. Mare au rhegna thogele Gilead. Eghuteuna armigna Midian na au ka keha phile sare biꞌo ke raru Jesrel, rhegna kaisei thogele te kiloi More. LORD ne cheke eghu ka mae Gidion, “Gidion, nou armi iagho na thono biꞌo fara, iara theome tangomana te atha te salaꞌuni armi gna Midian. Jame te uluni mare magra na, mare gaoghathodi na ne uluni magra na ka nodi nolaghi thedi. Eghuteuna mare ginauna na theome ghatho tahu ghau iara. Iagho na cheke eghu ka nou armi na, ‘Tore! Jame keha mae ka ghotilo mhaghu nodi fara, mare tangomana teke figri ka nodi namono re!’ ” Aonu, kate cheke eghu mae Gidion ka mare igne varadaki phei thogha mae neke figri ka nodi namono re. Nabotho thogha kolho te au balugna mana na.

4LORD neke cheke eghu ka Gidion, “Mae igre kmana fara! Hatadi soru ka glokha khoꞌu gno mala fariuriudi iara. Jame cheke eghu iara ka iagho, ‘Mae igne theome naba,’ mana ginauna theome tangomana te tei na. Nu jame iara cheke eghu, ‘Mae igne nabagna,’ mana ginauna tei mala magra.”

5Aonu Gidion batuni nogna armi na ne soru ka khoꞌu na mala koꞌu. Eghuteuna LORD ne cheke eghu ka mana, “Iagho tufa ka phei tothoghei, mae iheire te koꞌu ka khamedi re, nei mae iheire te turupuku soru te pogho soru phaꞌudire pari ka khoꞌu na te koꞌu are eghu.” 6Ka narane tuana, thilo gobi mae kolho te koꞌu ka khamedire. Eghuteuna kehare turupuku ne pogho soru phaꞌudire ka khoꞌu na ne koꞌu.

7LORD ne cheke eghu ka Gidion, “Iara ginauna hata thilo gobi mae igre, eghuteuna iara ginauna togho ghami ghotilo mala uluni ghotilo armigna Midian ka magra. Nu iagho chekedi keha mae igre mala ke figri ka namono.”

8Aonu Gidion ne chekedi thilo gobi mae igre mala au balugna mana, eghuteuna mana ne cheke eghu ka keha mae igre, “Ghotilo lilisei soru kharaꞌo gano nei nomi trampet teu are agne, eghuteuna ghotilo ke figri ka namono.”

Ka narane tuare mae Gidion ne au neu baludi nogna mae soldia re ka thogele na. Eghuteuna armi gna Midian na mare ne au neu ka sare na pari.

LORD ne falalase ka mae Gidion nate uluni mana magra na

9Ka bongi tuana, LORD ne cheke eghu ka Gidion, “Gidion, kegra haghe! Tei magra ka armigna Midian. Iara ginauna togho nigho iagho mala uludi mare! 10Nu jame te mhaghu iagho te tei na, iagho tei ka vido aheva te au mare na balugna nou mae gloku Pura, mala kulu tei filoni aheva te au mare na. 11Eghuteuna kate nomhini iagho unha te chekeni keha soldia di Midian igre, gaoghathomu iagho na ginauna frane te mala uludi mare na.” Aonu Gidion ghe Pura phiamare soru ne poru rhegna suga mala toetoe armigna Midian. 12Armigna Midian, nei armigna Amalek, nei armigna ke maghatigna namono nagou teu igre thafru ka sare biꞌo na. Mare kmana fara jateula galho eghu ne thafru vido te gnafa ka sare na. Eghuteuna nodi kamel re jateula nusu ka gratha ra eghu kmana fara theome tangomana te kahadire.

13Gidion ne nomhi laoni kaisei maegna Midian ne toutonu ka mae kheragna na eigna nogna mifi na. Mana ne cheke eghu, “Iara ne mifi eigna kaisei bret teke horo ka bali, bret igne phili ne soru funu ke holo jateula kaisei thina biꞌo neu ne soru ka tahati ne paꞌeni kaisei noda suga tapuale tahati, aonu naꞌa grofo pari ne thono diꞌa fara.”

14Keha soldia na ne cheke eghu, “Nou mifi iagho igne theome eigna unha nga, nu gaoghathogna na, God ginauna snakre lao ghita tahati armigna Midian ka khamegna Gidion thugna Joas, armi komanda gna Israel!”

15Kate nomhini Gidion mifi igne nei gaoghathogna na teuna, mana pogho soru ne cheke fakelini LORD. Aonu mana figri neke pulo ka nogna armi na ne eha eghu fabiꞌo, “Ari tahati ia! Iara laseni eigna LORD na la snakrenihi armigna Midian ka khameda tahati!” 16Mana tufa thilo gobi mae igre ka thilo tothoghei, eghuteuna mana tufa ka kaisei trampet nei dis teke hohoro ka glose biꞌo eghu ka mare gnafa. Eghuteuna mare te gnafa na au juta te phae ke lamnadi dis igre.

17Eghuteuna mana cheke eghu ka mare gnafa, “Kate ari tahati te namo ka armigna Midian, ghotilo filo ka iara. Unha te eni iara na, ghotilo jaola eni unha te eni iara na. 18Ghotilo kegra faligohoni nodi vido mare na. Eghuteuna kate ifu iara balugna nogu tothoghei iara gne nomi trampet re, ghotilo ginauna jaola ifu nomi trampet re, eghuteuna tahati mala eha eghu fabiꞌo, ‘Magra ranghidi LORD ghe Gidion mala uluni magra igne!’ ”

19Fari hotei bongiro, kate faritughui soldia di Midian te reireghigna vido igne, Gidion balugna kaisei gobi nogna mae te mei kegra faligohoni vido te au armigna Midian igne, mare ne ifu nodi trampet re, nei poposa nodi dis re mala phae jutare. 20Aonu thilo tothoghei igre jaola ne ifu nodi trampet nei poposa nodi dis re. Mare te gnafa na loku juta fei khame maeri eghuteuna trampet fei khame nheta, eghuteuna mare ne eha eghu fabiꞌo, “Aknu falehedi! Aknu falehedi! LORD ghe Gidion mala uluni magra igne!”

21-22Nogna soldia Gidion igre ne kegra faligohoni armigna Midian. Eghuteuna mare ne kafe ifu nodi trampet re. Eghuteuna LORD eni armigna Midian igne ne thono mhaghu nodi fara. Aonu mare eha ne rikha tafri ne hata naflahi ne falehedi kheradi thedire.

Aonu mae naoka te gnafa igre eha balu mhaghu ne rikha. Mare rikha ne tei namono Serera, nu mare tei ne posa ka namono Bet-Akesia te au ka fofotagna namono Abel-Mehola rhegna namono Tabat. 23Gidion ne fatei cheke ka vikegna Naftali, nei ka vikegna Asa, nei mae te gnafa ka vikegna Manase, mala kafe mei aknu falehe maedi Midian. Aonu mare kafe mei ne kegra faligohodi mare. 24Eghuteuna mana kurudi keha mae mala tei chekedi mae iheire te au ka thogele kantri Efrem. Mare ne cheke eghu, “Ghotilo faghose soru mei mala magrini tahati armigna Midian. Ghotilo reireghidi vido aheva mare tangomana te kasa ka Khoꞌu biꞌo Jordan. Ghotilo thosei snakreni kaisei ka mare te tei kasa ka keha phile Khoꞌu biꞌo Jordan te mala tei posa namono Bet-Bara.”

Aonu soldia di Efrem kafe mei ne reireghi vido te gnafa aheva te mala kasani Khoꞌu biꞌo Jordan te tei posa Bet-Bara. 25Mare ne lokidi phei komandadi Midian, nanghadire, Gaghata Pipito ghe Khuma Mata. Gaghata Pipito igne, mare ne kusu phaꞌugna na rhegna kaisei thina biꞌo ke leghu na mare kiloni thina igne Gaghata Pipito. Eghuteuna Khuma Mata igne, mare kusu phaꞌugna na ka vido te mala ei waen ke leghu na mare kiloni vido igne Khuma Mata. Mare ne ngholini armigna Midian igne. Eghuteuna mare ne hata phaꞌudi phei komanda igre ne tei ka Gidion mae ihei te au ka keha phile Khoꞌu biꞌo Jordan.

8

Vikegna Efrem ne diꞌatadi ka Gidion

1Soldia ka vikegna Efrem ne diꞌanagnafadi ne cheke eghu ka Gidion, “Naugna unha sagho te theome kilo mei ghami ghehati kate tei ghotilo te magra ka armigna Midian gnea? Naugna unha sagho te eghu ranghi ghami ghehati gnea?” Eghuteuna mare ne fapholai balugna mae Gidion.

2Nu Gidion ne cheke eghu ka mare, “Thosei diꞌanagnafami! Unha te eni ghehati igne ikoi kolho, theome thokedi glepo te biꞌo teke edi ghotilo ra. Ghotilo tangomana te edi glepo ke biꞌodi te edi iara igrei. Gloku te edi ghotilo Efrem ra biꞌo fara salaꞌudi unha te edi ghehati vikegna Abiesa ra. 3Ba, ne faꞌunha si ka Gaghata Pipito ghe Khuma Mata phei nodi komanda armigna Midian ra? God neke lisa aridi phiamare ka khamemi ghotilo. Unha glepo keli fara ngala si teke eni ghehati naia?” Eghuteuna kate cheke te gnafa Gidion na, maedi Efrem igre jemnu soru nagnafadire neke theome diꞌatadi ka mana.

4Ke leghugna igne, Gidion baludi thilo gobi nogna soldia re tei ne kasa ka Khoꞌu biꞌo Jordan. Eghuteuna neubane haimini te babaꞌo nodi fara na, mare ngolhini armigna Midian igne. 5Aonu kate tei te posa mare ka namono Sukot, Gidion ne tore gano ka naiknogna namono igne. Mana ne cheke eghu, “Ghotilo famei keha gano ka ghehati. Ghehati ngolhidi Seba ghe Salmuna, phei king di Midian, nu ghehati thono rofo nomi fara nei babaꞌo nomi fara eghu.”

6Nu lida gna namono igne ne cheke eghu ka mana, “Naugna unha gne eghu tufa gano ghehati ka ghotilo? Ghotilo theome lokidi ngau Seba ghe Salmuna ra.”

7Aonu Gidion ne cheke eghu ka mare, “Keliu kolho. Kate lisa mei LORD phei king igre ka khamegu iara na, iara ginauna nake pulo mei agne. Iara ginauna hata phonogna namono nagou na mala mei puri ghami ghotilo.”

8Ke leghugna te jifla Sukot na, mare tei posa namono Peniel, eghuteuna mana jaola ne tore gano ka naiknogna namono igne. Nu mare ne cheke jateula unha teke chekedi naiknodi Sukot ra neu. 9Mana ne cheke eghu ka mare, “Keliu kolho. Kate uludi iara phei king igre, iara ginauna nake pulo mei agne, eghuteuna iara ginauna paꞌe soru thoa biꞌo aheva te poru ghotilo tagna igne!”

Gidion ne uludi nogna naoka mana re

10King Seba ghe Salmuna baludi nodi soldia re phiamare tei ne au namono Kakoa. Ulu lahu na soldia ka armigna Midian teke jifla mei ke maghati namono nagou igre kmana fara, nu naiknodi Israel igre ne aknu falehe kaisei gobi varadaki thogha soldia. Eghume phei king igre au nabotho glima thogha soldia kolho baludi. 11Gidion nei mae te balugna mana igre eghu ne leghuni nabrou ke maghati di phei namono Noba ghe Jogbeha. Eghuteuna mare magra ka armigna Midian nu ka narane tuana soldia di Midian ne rhana naugna mare theome tarabana mala magra. 12Eghuteuna soldia di Midian igre mhaghu nodi fara ne rikha fagoigoli tafri. Phei king igre jaola ne rikha nu Gidion nei mae te balugna re eghu ne ngolhidi ne ghilei tei lokidi phiamare.

13Ke leghugna magra igne, Gidion nei mae te balugna mana igre eghu neke pulo mei ka nabrou te tei salaꞌu ka thogele Heres. 14Ka nabrou tuana mana ne lolhoku kaisei mae sitei gna Sukot. Aonu Gidion ne chekeni mae sitei igne mala rioriso soru nanghadi fitusalei fitu mae biꞌo ka namono Sukot igre ne tusu lao ka Gidion. 15Gidion tei ka mae biꞌodi Sukot igre ne cheke eghu ka mare, “Ei, ghotilo ghathoniu puhi teke cheke fadiꞌa ghami ghehati ghotilo ia? Ghotilo neke cheke eghu, ‘Naugna unha gne eghu tufa gano ghehati ka ghotilo? Ghotilo theome lokidi ngau Seba ghe Salmuna!’ Filo si ghotilo, igre Seba ghe Salmuna re!” 16Gidion nei mae te balugna mana igre eghu ne hata phonogna namono nagou na ne puridi mae biꞌo gna namono gne. 17Eghuteuna ke leghugna igne mare neke pulo mei namono Peniel ne paꞌe soru thoa biꞌo igne. Eghuteuna mare jaola ne aknu falehe goro mae biꞌogna namono igne.

18Gnafa teuna, Gidion ne ghusna eghu ka Seba ghe Salmuna, “Ba, mae teke aknu falehe ghopa ka thogele Teboa ra ba?”

Aonu phiamare ne cheke eghu, “Tathadi nei foflodi teu mare re jateula iagho eghu kolho. Te filodi ghehati re mare te gnafa na thofno jateula thugna kaisei king eghu.”

19Eghuteuna mana ne cheke eghu, “Mare te gnafa tura thofno thabusigu iara! Ghehati te gnafa na karha ka kaisei idomi ngala. Iara cheke tutuani fara ka nanghagna LORD mae ihei te karha, jame ghotilo theome aknu falehedi mare meuna, iara ginauna theome tangomana te aknu falehe ghami ghotilo na.” 20Gidion figri ka Jeta mae thugna teke kulu karha na ne cheke eghu, “Jeta, aknu falehe phei mae igre!” Nu mae sitei igne mhaghu nogna fara te korho fajifla nogna naflahi mala magra na, naugna mae majaghani fara.

21Phei king igre cheke faheaheta eghu ka Gidion, “Te kaisei mae nalhaꞌu iagho na! Mei falehe ghami ghepa themu sagho!” Aonu mala tei ne aknu falehedi King Seba ghe King Salmuna. Eghuteuna mana hata koko famane glepo teke gefe ka graradi nodi ka kamel phiamare re.

Mare magnahagheni Gidion te nodi king mare

22Ke leghugna teke magra baludi maedi Midian igne, maedi Israel igre ne cheke eghu ka Gidion, “Iagho mala funei fruni ghami ghehati, naugna iagho neke fakarhi ghami ghehati ka vikedi Midian ra. Eghuteuna ke leghumu iagho na, mae ka vikemu iagho ngala mala teke tughu nigho iagho na.”

23Nu mana ne cheke eghu ka mare, “Iara theome naba te funei fruni ghami ghotilo na, eghuteuna thugu iara na jaola theome naba te funei fruni ghami ghotilo na. LORD kolho naba te funei fruni ghita tahati na.” 24Eghuteuna mana ne cheke eghu, “Nu iara magnahaghei te toreni kaisei glepo ka ghotilo. Tusu mei dedenge teke hata ghotilo ka noda naoka tahati ra.” Nodi kastom naiknodi Midian te au baludi vikegna Ismael igre jaola fahaghe dedenge gol.

25Aonu soldia di Israel te gnafa igre mare kelitadi fara ne cheke eghu, “Keliu kolho. Ghehati na tusu ari dedenge igre ka iagho.” Aonu mare pakra soru pari kaisei pohe ka glose na ne lisei soru dedenge igre. 26Tahudi dedenge gol te toredi Gidion ka mare igre, namo thokeni varadaki kilo. Eghuteuna mare jaola tusu lao keha glepo teke hata ka soldia di Midian. Igre chen gol, nei khome, nei nodi famane pohe nodi king, nei famane glepo te mala fagefe lao mare ka graradi nodi kamel re. 27Gidion ne horo kaisei glepo blahi te kiloi Efod ka gol ne lilisei ka nogna suga na namono Ofra. Theome raugha naiknodi Israel igre ne tei kokoni LORD ne tarai ka glepo blahi igne, jateula gaꞌase te tei kokoni khetogna te au balugna keha nalhaꞌui ra neu. Eghuteuna igne jateula kaisei phighoro eghu ka Gidion nei tharaknagna.

28Igne unha te eni maedi Israel te uluni armigna Midian, eghuteuna mare theome nheta naba te magrini Israel. Eghume Israel ne au ka pharikeli nabagna phiatutu finogha ne ghilei lehe Gidion.

29Ke leghugna tela gnafahi magra na, mae Gidion, keha nanghagna mae Gidion na Jerub-Baal, mana neke pulo ka nogna namono na, mana au neu ka namono ne ghilei kuekuꞌe. 30Mana au fitusalei thugna naugna mana au kmana khetogna. 31Mana jaola au kaisei fapea khetogna ka namono Sekem. Gaꞌase igne ne karha kaisei thugna ka mana, eghuteuna Gidion ne kiloni, Abimelek. 32Gidion kuekuꞌe fara ne lehe. Mare giugilu mana ka vido aheva teke giugilui mare kmagna mana Joas. Vido igne jare Ofra ka nogna glose vikegna Abiesa.

33Ke leghugna te lehe Gidion na, naiknodi Israel igre ne figri tagruni God. Mare jateula gaꞌase te tei leghuni nalhaꞌu te theome khetogna naꞌa na neu ne leghuni god te chaichaghi na. Mare ne fakegra haghe mumujugna Baal ne tarai ka Baal-Beri nodi god mare. 34Mare ne theome ghathoni LORD nodi God mae ihei teke fakarhidi mare ka nodi naoka fateote’o. 35Eghuteuna keha na teuna, mare theome keli ranghidi tharaknagna Gidion neuba mana ne edi kmana glepo te keli ranghidi naiknodi Israel.

9

Abimelek ne funei fruni Sekem

1Abimelek thugna Jerub-Baal igne ne tei namono Sekem aheva te au nebugna, nei kheragna teu idogna manare. Mana ne cheke eghu ka mare, 2-3“Ghotilo tei cheke baludi goro mae biꞌodi Sekem ra. Ghotilo tei fariuriu ghusna eghu ka mare, ‘Ba, ghotilo gaoghathomi na keliu ngala fitusalei thugna Jerub-Baal igre te funei fruni ghami ghotilo na, ba te keli na kaisei kolho jateula iara eghu te mala nomi funei ghotilo na?’ Eghuteuna ghotilo jaola ghathoni iara gne thofno dadarami ghotilo.”

Aonu mare tei ne cheke eigna glepo igne baludi naiknodi Sekem. Eghuteuna naiknodi Sekem igre ne kelitadi te mala leghuni mana na, naugna te chekeni mare na mana kaisei mae thabusidi mare kolho. 4Mare hata fitusalei silva seleni ka nogna Sugablahi god Baal-Beri igne ne tusu lao ka Abimelek. Aonu mana hata seleni igne ne foli ka keha mae te diꞌa mala mei loku fodu ka mana. 5Abimelek ne tei ka nogna namono kmagna na Ofra. Eghuteuna ke kligna gna kaisei thina jare, mana ne aknu falehe fitusalei thabusigna mana, thugna mae Jerub-Baal. Ka narane tuana, Jotam thugna leghu lahu Jerub-Baal kolho te theome lehe na naugna mana ne poru. 6Naiknodi Sekem igre nei naiknodi Bet-Milo igre ne kafe mei salofodu ka gaju blahi Sekem, eghuteuna mare ne vahini Abimelek mala nodi funei mare.

7Kate nomhi Jotam eigna igne, mana tei ka thogele Gerisim, eghuteuna mana ne eha eghu fabiꞌo, “Ghotilo naiknomi Sekem! Ghotilo fanomho mei ka iara! Jame te fanomho ghotilo ka iara na, jau God fanomho ka ghotilo. 8Kaisei fata, gaju ka namhata na igre ne salo fodu mei mala vahini nodi funei mare na. Mare ne cheke eghu ka gaju oliv, ‘Oliv, iagho ginauna noda funei tahati!’

9“Nu mana ne cheke eghu, ‘Theo! Jame iara te noda funei tahati na, jame te eghu na, iara ginauna jifla kokoni nogu gloku iara te mala eni oel ka iheire te hata te mala kilo fnaknoni god nei naikno!’

10“Aonu mare ne cheke eghu ka gaju fig, ‘Fig, iagho ginauna noda funei tahati!’

11“Nu mana ne cheke eghu, ‘Theo. Jame iara te noda funei tahati na, iara ginauna tei kokoni nogu gloku iara te mala hata sisi mamahe te mala ghamu na.’

12“Aonu mare ne cheke eghu ka gaju grep, ‘Grep, iagho ginauna mala noda funei tahati!’

13“Nu grep ne cheke eghu, ‘Theo! Jame iara te noda funei tahati na, iara ginauna tei kokoni nogu gloku te mala tufa waen te mala kelitadi god ghe naikno.’

14“Aonu mare ne cheke eghu ka phono, ‘Phono, iagho ginauna mala noda funei tahati!’

15“Eghuteuna phono na ne cheke eghu ka gaju igre, ‘Jame te thofno magnahaghei ghau iara tutuani ghotilo te mala noda funei tahati na, ghotilo mei poru ka naungogu iara na. Nu jame te chaghi ghotilo na, khaꞌaghi kolho nate jifla mei te mala nhako fahui gaju te gnafa igre ghilei tei posa ka famane gajudi Lebanon.’ ”

16Ke leghugna te gnafa thoutonu igne, mae Jotam tudu ne cheke eghu, “Tore! Kate vahini ghotilo Abimelek te mala nomi funei ghotilo na, ba, ghotilo gaoghathomi na ghotilo ne eni glepo te thofno doglo fara eghu? Kani karha teku mae kmagu Jerub-Baal ia, mana neke edi kmana glepo te keli ranghi ghami ghotilo. Ba? Kate edi ghotilo glepo igre, ghotilo ghatho tahuni mana nei jaola ka thugna mana ra neu? 17Ke ghathodi si ghotilo kani teke magra mae kmagu iara teke fakarhi ghami ghotilo ka naiknodi Midian ra, eghuteuna mana jaola neke theome nangani nakarhagna thegna na. 18Nu gognarona, ghotilo theome keli ranghini mana nei tharaknagna mana na. Ghotilo neke aknu falehe fitusalei thugna mana ra ke kligna kaisei thina, eghuteuna kaisei iara kolho teke rikha na. Filo si ghotilo! Abimelek igne thugna nogna gaꞌase gloku kmagu iara kolho, nu naugna mana kaisei kherami ghotilo, ghotilo vahini mana mala nomi funei ghotilo. 19Jame te doglo unha teke edi ghotilo ranghini Jerub-Baal nei tharaknagna mana teku igre, ghotilo ginauna tangomana te glealeꞌa balugna Abimelek, eghuteuna mana ginauna glealeꞌa balumi ghotilo. 20Nu jame te theo ghotilo na, Abimelek ginauna jateula khaꞌaghi eghu nhako ghotilo mae iheire teke vahini mana te mala funei na, eghuteuna puhimi ghotilo naiknomi Sekem nei Bet-Milo teu igre ginauna na jateula khaꞌaghi eghu na jaola nhako Abimelek.”

21Jotam ne rikha naugna mana ne mhaghuni mae thabusigna mana igne, eghuteuna mana tei ne au ka namono Bere.

Maedi Sekem ne theome magnahagheni funei Abimelek

22Funei Abimelek ne funei ka naiknodi Israel nabagna thilo finogha ka namono aheva te au mana na. 23God ne kuruni kaisei naitu ne faꞌeiꞌei puhi biꞌo farihoteigna Abimelek nei naiknodi Sekem, eghuteuna naiknodi Sekem ne magra ka funei igne. 24God neke eni igne naugna funei igne neke aknu falehe fitusalei thabusigna mana thugna Jerub-Baal eghuteuna naiknodi Sekem igre ne leghuni mana, aonu God ne kafe paradi mare eigna igne. 25Naiknodi Sekem ne kurudi keha mae mala tei poru ka thogele holo ofoni Abimelek mala aknu faleheni mana. Eghuteuna mare jaola blau glepo ka naikno te tei salaꞌu ka nabrou tuana. Nu keha nogna mae ne cheke ka Abimelek eigna igne mala theome faleheni mana mare.

26Kaisei narane mae Gaal thugna Ebed ne tei Sekem baludi thabusigna thegna re. Eghuteuna naiknodi Sekem igre ne leghuni mana mala batudi mare. 27Eghuteuna mare tei ka nagare grep na ne ukli sisi mala ei waen. Mare te gnafa na ne eni kaisei gaghamu biꞌo ke lamnagna nogna suga nodi god na. Ka gaghamu igne mare loku ka ghamu na nei koꞌu na neu, eghuteuna mare ne cheke faparini Funei Abimelek. 28Gaal ne cheke eghu, “Tore! Tahati naiknoda Sekem te gnafa na agneu, tahati unha nafnata naikno sia? Mae biꞌo teke jifla mei tahati tagna na mae Hamoa, kmagna namono Sekem, eghume noda funei tahati na mala jifla mei ka tharaknagna mana! Naugna unha si tahati te edi kolho glepo te chekedi Abimelek grea? Mana theome mae biꞌogna namono igne! Mana kaisei ka thugna Jerub-Baal kolho. Filo si ghotilo! Sebul funei fruni ghita tahati, nu mana edi kolho gobigna lepo te chekedi funei igne. Theome doglo tahati te leghuni funei igne. 29Jame te keli na iara mala noda lida tahati naugna iara tangomana te fagnafani kolho funei Abimelek. Iara ginauna cheke eghu ka mana, ‘Iagho kilo meidi nou soldia iagho are mala mei magra ka ghehati!’ ”

30Kate nomhini Sebul nogna cheke Gaal thugna Ebed igre, mana ne thono diꞌatagna fara. 31Aonu mana kurudi keha mae mala tei filoni Funei Abimelek. Aonu mare jifla poru eghuteuna kate filoni Abimelek na mare ne cheke eghu ka mana, “Sei, gognarona Gaal thugna Ebed, baludi kheragnare mei Sekem eghuteuna mare chekedi naiknogna namono igne mala magra ka iagho. 32Bongi na iagho hata nou armi na mei rhegna namono na eghuteuna ghotilo mala mei poru ka nomi nagare ghehati re. 33Nathuꞌu hamerane boibongi, kate haghe naprai na, ghotilo ginauna kaisei haghe kolho mala magra ka namono igne. Kate mei Gaal balugna nogna armi na te mala magra ka ghotilo na, ghotilo ginauna falehedi mare.”

34Aonu Abimelek batudi nogna soldia re ne tei bongiro, eghuteuna mana ne tufa ka fati tothoghei, eghuteuna mare tei ne poru ke kosi namono Sekem. 35Hamerane Gaal mei ne kegra ke kosi ka grengathagna namono na. Abimelek baludi mae te balugna re jifla ka vido mala poru na ne soru mei.

36Eghuteuna kate filodi mae igre, Gaal ne cheke eghu ka Sebul, “Ei, filo sagho! Kmana mae soru mei funudi ka thogelero igro!”

Nu Sebul ne cheke eghu ka mana, “Theo, jame naungogna thogele kolho, theome naikno.”

37Nu Gaal ne cheke eghu, “Ei! Theo! Naikno mei funudi ka vido blahi ka thogele gno! Eghuteuna keha tothoghei na mei leghuni nabrou te mei funu ka nogna gaju biꞌo blahi mae kastom ana!”

38Aonu Sebul ne cheke eghu ka mana, “Aheva nou cheke fahaehaghe iagho ia? Iagho neke cheke eghu, ‘Naugna unha si tahati te edi koba glepo te chekedi Abimelek grea?’ Jare mae iheire teke cheke faparidi iagho ra! Tei sagho magra ka mare!”

39Aonu Gaal ne batudi maedi Sekem mala magra ka Abimelek. 40Mare magra ne ghilei rikha Gaal. Aonu Abimelek balugna nogna soldia re ne ngolhini Gaal ne aknu falehe kmana ka nabrou na ne ghilei tei posa ka grengathagna namono na. 41Abimelek tei ne au ka namono Aruma. Eghuteuna Sebul ne khi fajiflani Gaal baludi kheragna re Sekem mala thosei au mare ka namono igne.

42Ka keha narane na, Abimelek ne nomhidi naiknodi Sekem neke funu tei ka nodi nagare re. 43Aonu Abimelek ne tufa nogna armi na ka thilo tothoghei, eghuteuna mare tei ne poru ka nagare ofodi mare. Kate filodi naiknore te jifla mei ka grengathagna namono na, mare jifla ka vido mala poru na mala tei magra ka mare. 44Nogna tothoghei funei igne chari ne tei ka grengathagna namono na, eghuteuna keha phei tothoghei igre magra ka naikno ka nagare na, eghuteuna mare aknu falehe ne gnafa naiknodi Sekem. 45Abimelek nei mae iheire te balugna mana igre ne magra ka naikno te au lamna ka namono igne kaisei narane thongana, ghilei kafe aknu falehe hui ne hata namono igne. Mare paꞌe soru namono igne ne koko sol ke kligna gna mala laseni naiknore te puhi biꞌo ginauna thokedi iheire te gnafa te au tagna na.

46Kate nomhini mae iheire te baubatu ka namono Sekem eigna glepo igne, mare tei ne poru ka vido te keli te mala poru ka nogna Sugablahi god Baal, keha nanghagna na El-Berit. 47Nu Abimelek nomhini te poru teu kolho mae igre ka vido igne. 48Aonu mana batuni nogna tothoghei na ne tei ka thogele Salmon. Mana hata kaisei nhirama ne kato kaisei grege gaju. Eghuteuna mana pala grege gaju igne ka fafragna na, ne cheke eghu ka mare, “Faghose! Ghotilo eni jateula te eni iara igne eghu!” 49Aonu mare te gnafa na kato soru grege gaju te moja leghuni unha te chekeni Abimelek igne. Mare bubukrei faligohoni gringnigna Sugablahi na ne gnubra ka khaꞌaghi. Aonu naikno te gnafa te au ke lamnagna suga mala poru Sekem igne ne kafe lehe. Khaputudi goro gaꞌase nei mae iheire teke au ke lamnagna suga mala poru igne kaisei thogha.

50Ke leghugna te roꞌeni Sekem igne, Abimelek balugna tothoghei na ne tei ka namono Tebes. Eghuteuna mare kegra faligoho ne magra ka naiknogna namono igne ne uludi mare. 51Fari hoteigna namono igne au kaisei suga rheta mala toetoe. Ka narane tuare, mae nalhaꞌu nei goro gaꞌase, baludi goro mae biꞌo mala baubatu ka namono igne eghu tei poru ka suga mala toetoe igne. Kate ruma mare lamna ka suga mala toetoe igne na, mare thofno bibilakhi famaku grengathagna na, eghuteuna mare tei au ke tagru suga. 52Aonu Abimelek balu nogna tothoghei na tei ne magra ka mare. Eghuteuna mae funei igne mana tei ne namo ka grengathagna suga mala toetoe igne, tarabana mala gnubra suga igne. 53Kaisei gaꞌase te au ke kligna suga igne hata kaisei thina biꞌo ne fada soru ka phaꞌugna Abimelek na ne phosa nhubra phaꞌu na.

54Mana ghosei ne cheke ka nogna soldia te mala pala nogna glepo mala magra mana re, ne cheke eghu ka mana, “Hata nou naflahi mala magra na mala aknu falehe ghau iara! Glahu cheke eghu mare, ‘Kaisei gaꞌase kolho teke faleheni mae funei igne.’ ” Aonu soldia majaghani igne hata naflahi mala magra na ne aknu faleheni mana. 55Eghuteuna kate filoni soldia di Israel igre tela lehehi nodi lida na, mare neke pulo ka nodi namono re.

56Ka puhi igne, God ne parani Abimelek naugna mana neke aknu falehedi fitusalei thabusigna thegnare, eghuteuna mana jaola goigoni nanghagna mae kmagna na. 57Eghuteuna naiknodi Sekem igre papara eidi glepo te diꞌa teke edi mare re, naugna igne, God ei puhi biꞌo mala thokedi mare. Eghume nogna thibri Jotam thugna Jerub-Baal igne ne thoke mei tutuani.

10

Tola ne kegra funeigna Israel

1Ke leghugna te lehe Funei Abimelek igne, Tola thugna Pua, ihei teke thugna Dodo, mana teke kegra funei ka naiknodi Israel. Mana kaisei mae ka vikegna Isaka, eghuteuna nogna namono mana na Samia ka thogele Efrem. 2Mana baubatu ka naiknodi Israel nabagna varadaki thilo finogha. Kate lehe mana na, mare neke giugiluni mana Samia.

Jaea ne kegra funeigna Israel

3Ke leghugna te lehe Tola igne, Jaea maegna Gilead, mana ne kegra funei ne baubatu ka naiknodi Israel nabagna varadaki phei finogha. 4Mae igne au tolufulu thugna nalhaꞌu, eghuteuna naugna mae igre lida, mare kafe saghe ka dongki. Eghuteuna mare reireghi tolufulu namono ke lamnagna kantri Gilead, eghuteuna nanghadi tolufulu namono igre kilodiu ngala, “Nogna Namono Jaea” ghilei mei posa ka narane igne. 5Kate lehe mana na, mare ne giugiluni mana ka namono Kamon.

Naiknodi Israel theome ghatho tahuni LORD

6Eghuteuna theome raugha ke leghudi igre, naiknodi Israel igre ne funu huhughuni LORD ne tarai ka mumujudi Baal ghe Astarot. Mare jaola tarai ka nodi god naiknodi Siria, nei nodi god naiknodi Saedon, nei nodi god naiknodi Moab, nei nodi god naiknodi Amon, nei nodi god naiknodi Filistia. 7Aonu LORD ne diꞌatagna fara ka naiknodi Israel ne lisa lao ka vikegna Filistia ke mosu nei vikegna Amon ke maghati mala mei magra ka mare. 8Aonu ka finogha te lehe Jaea igne, mare mei ne thofno goigonidi naiknodi Israel te au Gilead ka nodi rijon vikegna Amoa ke maghati Khoꞌu biꞌo Jordan nabagna nabotho nhana finogha. 9Eghuteuna vikegna Amon igre jaola ne tei kasa ka Khoꞌu biꞌo Jordan mala tei magra ka vikegna Juda, nei ka vikegna Benjamin, nei ka vikegna Efrem. Naugna igne naiknodi Israel igre ne au papara fara. 10Aonu, mare tanhi ka LORD mala toghodi ne cheke eghu, “LORD God, iagho nomi God ghehati. Ghehati edi unha te thofno diꞌa fara ka tathamu iagho na kate tarai ghehati ka mumujugna Baal.”

11LORD ne cheke tughuni nodi tharai mare igne ne cheke eghu, “Tifa te mei na, vikegna Ijep, nei vikegna Amoa, nei vikegna Amon, nei vikegna Filistia, 12nei vikegna Saedon, nei vikegna Amalek, nei vikegna Maon teu igre neke thofno goigoni ghami ghotilo. Eghume ghotilo tanhi mei ka iara mala togho ghami ghotilo. Leuleghu fata na iara ngala te hata fajifla ghami ghotilo ka khamedi mare igre. 13Nu neuba, ghotilo tei koko ghau iara eghuteuna ghotilo tarai ka keha god delei. Ginauna iara na theome tangomana nate fakarhi ghami ghotilo na. 14Tei si ghotilo tanhi ka keha god te tarai ghotilo tadi are. Toredi mala fakarhi ghami kate thoke mei puhi biꞌo ka ghotilo na!”

15Nu mare ne cheke eghu ka LORD, “Ghehati edi kmana glepo te diꞌa ranghi nigho iagho. Te keli na iagho eni ka ghehati unha te thofno doglo fara ka gaoghathomu iagho na. Nu ghehati magnahaghei nigho iagho te fakarhi ghami gognarona.” 16Aonu mare ne lisei fadelei god teke tarai mare tadire ne loku ranghini LORD. Eghuteuna LORD ne kokhoni nognadi naiknodi Israel naugna mare ne au papara fara.

Jefta ne kegra funeigna Israel

17Ka narane tuare armigna Amon ne tarabana mala magra, eghuteuna mare mei ne au rijon Gilead. Eghuteuna naiknodi Israel igre jaola ne mei au ka namono Mispa ka rijon igne. 18Mae mala baubatu ka naiknodi Gilead igre ne cheke eghu fari thedi, “Ihei nate batu ghita te mala tei magra ka armigna Amon? Mae ihei nate batu ghita tahati na, mana ginauna mala funei fruni ghita tahati naikno te gnafa agne Gilead.”

11

1Kaisei mae nanghagna na Jefta, mana kaisei mae soldia keli. Nu idogna na kaisei gaꞌase vine eghuteuna kmagna na Gilead. 2Nu mae Gilead jaola au keha thugna nalhaꞌu teke karha ka khetogna na. Eghuteuna kate biꞌo haghe na, mare neke khini Jefta mala thosei au mana baludi. Mare ne cheke eghu ka mana, “Iagho ginauna theo kaisei nou glepo ka kmami ghehati gne naugna idomu iagho na kaisei gaꞌase vine.” 3Aonu Jefta rikhadi mae thabusignare ne tei au ka namono Tob. Eghuteuna kate au teu mana ka namono igne, mae Jefta ne batudi keha mae te diꞌa mala leghuni mana. Eghuteuna mare tei magra nei blau.

4Ka narane igre, armigna Amon mei ne magra ka naiknodi Israel. 5Goro mae biꞌo ka vikegna Gilead igre tei ne toreni Jefta thugna Gilead igne mala ke pulo mei ka nodi namono mare na. 6Eghuteuna mare ne cheke eghu ka mana, “Te keli na iagho ke pulo mei, eghuteuna iagho na batu ghami ghehati mala tei magra ka vikegna Amon.”

7Nu mana ne cheke eghu ka mare, “Tore, tifa ia ghotilo neke theome magnahaghei ghau iara fara neke khi fajifla ghau iara ka namonogna mae kmagu iara na. Nu kate thoke ghami puhi biꞌo na, gognarona ghotilo ke mei hiro ghau iara!”

8Aonu mare ne cheke eghu ka mana, “Tutuani fara, nu gognarona ghehati magnahaghei nigho iagho teke pulo mei mala batu ghami ghehati mala tei magra ka naiknodi Amon. Eghuteuna iagho ginauna funei fruni ghami ghehati naikno te gnafa agne Gilead.”

9Jefta ne cheke eghu ka mare, “Jame teke pulo iara balumi ghotilo te mala magra ka vikegna Amon, eghuteuna LORD togho ghita te uluni magra igne, ba, ghotilo ginauna kelitami jame te funei fruni ghami iara na?”

10Eghuteuna goro mae biꞌo igre ne cheke eghu, “Uve, ghehati te gnafa na kaisei gaoghatho ngala. Eghuteuna LORD la nomhidihi noda nhaꞌa cheke tahati igre.” 11Aonu mana neke pulo baludi mare ka namono Mispa. Eghuteuna naiknodi Gilead igre ne fakegra funeini mana nei mae mala komanda ka armi. Eghuteuna ka narane igre, mana ne nhaꞌa cheke baludi mare ka tathagna LORD.

12Ke leghugna igne Jefta ne kuru tei keha mae mala hata cheke tei ka funei ka vikegna Amon. Mana ne ghusna eghu, “Naugna unha si ghotilo te magnahaghei mei magra ka namonomi ghehati gnea? Unha si teke eni ghehati te thofno jafra ka ghotilo na ia?”

13Funeigna Amon igne ne cheke eghu ka mare, “Tifa te mei na, kate jifla kuꞌemi ghotilo Ijep ra, mare mei neke hata nomi glose ghehati te funu ke mata khoꞌu biꞌo Anon, eghuteuna leghuni Khoꞌu biꞌo Jordan ke mosu, eghuteuna tei posa ke raru Khoꞌu biꞌo Jabok. Gognarona ghotilo ke tusu fapulo glose tuare. Jame te eghu ghotilo na, ghehati ginauna theome eni kaisei magra.”

14Kate nomhini Jefta cheke igne, mana neke kuru teidi mare mala tei filoni funei igne. 15Eghuteuna mare ne cheke eghu,

“Igne nogna cheke Jefta na. Mana ne cheke eghu: Kuꞌemi ghehati tifa ra neke theome hata nodi glose vikegna Moab ba vikegna Amon. U cheke ne chekeni iagho igne theome tutuani. 16Thoutonu eigna glepo te chekeni iagho igne e eghu agne, kani teke jifla Ijep kuꞌemi ghehati ra, mare neke tei salaꞌu fei namono nagou neke tei kasa ka Thongna Ukru na eghuteuna mei ka namono Kades. 17Mare ne fatei cheke ka king gna Idom neke toreni mana mala snakredi mana naiknodi Israel igre mala tei salaꞌu Idom, nu mana neke theome snakreni. Eghuteuna mare jaola neke toreni king gna Moab mala snakredi mare mala tei salaꞌu Moab, nu mana jaola neke theome snakredi. Aonu mare neke au neku kolho Kades naugna theo kaisei naikno te snakredi mare te tei salaꞌu ka namono igne.

18“Leghu lahu na, mare tei salaꞌu fei namono nagou neke lithui ke maghati Idom ghe Moab, eghuteuna mare neke lisei haghe nodi suga tapuale re ka keha phile khoꞌu Anon te nohigna Moab, eghuteuna mare neke theome tei kasa ka nohi igne.

19“Mare neke kurudi keha mae tei ka namono Hesbon mala filoni King Sihon mae ihei te funei fruni ka vikegna Amoa. Mare toreni mana mala snakredi mala tei salaꞌu ka nogna glose mana na mala tangomana mare te tei ka nodi namono na. 20Nu king igne ne theome snakreni naugna mana theome fatutuani mare. Aonu mana neke kilodi nogna soldia re mala kafe mei ka namono te kiloi Jahas. Eghuteuna mare tei ne magridi kuꞌemi ghehati re.

21“Nu LORD, nodi God maedi Israel igne toghodi kuꞌemi ghehati re neke uluni King Sihon balugna nogna armi na. Eghuteuna ka narane tuana, maedi Israel igre ne hata kasa nodi glose vikegna Amoa. 22Nodi glose vikegna Amoa te hata naiknodi Israel igre, funu ke mata khoꞌu biꞌo Anon soru posani Thongna Ukru nei ke mosu Khoꞌu biꞌo Jordan tei posa ke raru Khoꞌu biꞌo Jabok eghuteuna tei posa ke maghati namono nagou.

23“Gobigna lepo igre LORD neke eni ranghidi nogna naikno mana Israel igre. Mana neke brue fajifladi vikegna Amoa. Eghume naugna unha sagho te magnahaghei hata glose teke theome nomi ghotilo tifa igrea? 24Kemos gne nomi god ghotilo na, eghuteuna jame hata mana keha glose te tusu ari ka ghotilo na, uve ghotilo tangomana te khotodi re. Eghuteuna jateula tuana eghu, LORD na nomi God ghehati, eghuteuna kate hata kasa mana glose igne te tusu mei ka ghehati na, uve, ghehati te khotogna na. 25Ba, iagho gaoghathomu na iagho nheta salaꞌuni King Balak thugna Sipoa, mae ihei teke king tifa ka vikegna Moab ia? Mana neke theome fapholai ba mei magra ka kuꞌemi ghehati tifa ra! 26Ghehati khotodihi phei namono Hesbon ghe Aroa, baludi namono ikodi te au faligohodi phei namono igre, nei baludi namono te gnafa te au ka keha philegna khoꞌu biꞌo Anon nabagna thilo gobi finogha gognarona. Igne thofno raugha farahi, eghume naugna unha ne theome mei hata ka ghehati tifa? 27Ghehati theome eni kolho kaisei glepo te diꞌa ka ghotilo! Nu ghotilo kolho te edi glepo te diꞌa te mei ghotilo te magri ghami ghehati! LORD mae ihei te fate naikno ka puhi te doglo na, mana ginauna laseni ihei ka tahati te au nogna nolaghi ka glose igne.”

28Nu king gna Amon igne tirogna au gloloni nogna cheke Jefta igne.

Jefta ne eni kaisei nhaꞌa cheke

29Ka narane igne Tharunga gna LORD na mei ka Jefta ne tusu lao nolaghi ka mana. Aonu mana tei ka nogna glose Gilead nei ka nogna glose Manase ne kilo meidi mae te mala magra re. Eghuteuna mana neke pulo mei Mispa jare Gilead, eghuteuna funu jare mana ne batuni kaisei armi ne tei magra ka vikegna Amon. 30Mana ne eni kaisei nhaꞌa cheke ka LORD. Mana ne cheke eghu, “Jame snakreni iagho te uluni iara nogna armi mae Amon na, 31eghuteuna kate pulo mei iara na, iara baubahu mala tusu ari ka iagho ihei te kulu jifla mei te thafo ghau iara na. Iara ginauna gahu jateula fafara eghu ka iagho.”

32Aonu Jefta batuni nogna armi na ne tei ka vikegna Amon mala magradi mare. Eghuteuna LORD toghoni Jefta ne uluni mare magra igne. 33Mana ne fufunu namono Aroa eghuteuna mana falehedi mare ne ghilei tei posa ka rijon te au namono Minit, eghuteuna mana ne goigonidi nabotho phei nodi namono mare ne ghilei tei posani namono Abel-Keramim. Ka narane tuana, Jefta ne aknu falehe kmana naiknodi Amon. Ka puhi igne naiknodi Israel igre te uluni vikegna Amon.

34Jefta au kaisei thugna gaꞌase kolho, mana theo kaisei thugna nalhaꞌu. Kate pulo mei Jefta Mispa ka nogna namono na, thugna gaꞌase mana na jifla mei ne thafoni mana. Naꞌa ragi ne jifla mei balu nogna tamborin. 35Kate filoni thugna na, Jefta thofno diꞌanagnafa fara ne rerheku nogna pohe na tanhi ne cheke eghu, “Thuguo, iara diꞌanagnafagu fara ka iagho! Puhi igne goigoni ghau iara fara! Naugna iara neke enihi kaisei baubahu ka LORD te theome tangomana iara te lopini!”

36Eghuteuna naꞌa ne cheke eghu, “Mama, LORD ne eni glepo te keli kate fakarhi nigho ka nou naokare. Naugna iagho neke nhaꞌa chekehi ka LORD, eghume iagho eni ka iara unha teke nhaꞌa chekeni iagho na.” 37Aonu naꞌa toreni kmagna na ne cheke eghu, “Mama, iara au kaisei glepo te magnahaghei toreni ka iagho. Iara magnahaghei nigho iagho te snakre ghau iara mala jifla tei nabagna phei nhigra mala tei iara ka thogele ro mala au baludi kheragu gaꞌase ra mala kafe tanhi fodu naugna iara ginauna theome tangomana na teke tolaghi na.”

38Kmagna na ne cheke eghu, “Uve, iagho tangomana te tei na.” Aonu mana snakreni thugna na ne tei nabagna phei nhigra. Aonu naꞌa baludi kheragna gaꞌase igre ne tei ka thogele ro ne tanhi naugna naꞌa ginauna theome tolaghi ne ghilei thoke mei nogna narane te mala lehe na. 39Ke leghugna te gnafa phei nhigra igre, naꞌa neke pulo ka kmagna na. Mana ne eni unha teke nhaꞌa chekeni ka LORD. Aonu gaꞌase igne ne theome tolaghi nei au thugna neu ne ghilei lehe.

40Naugna igne leuleghu finogha na gaꞌasedi Israel igre jifla tei tanhi nabagna fati narane ke ghatho fapuloni thugna gaꞌase Jefta maegna Gilead.

12

Vikegna Efrem igne ne diꞌatadi ka Jefta

1Eghuteuna armigna Efrem igne loku fodu ne tei kasa ka Khoꞌu biꞌo Jordan ne tei thafoni Jefta ka namono Safon. Aonu mare ne cheke eghu ka mana, “Naugna unha si ghotilo te theome mei kilo ghami ghehati te mala tei balumi ghotilo kate tei magra ghotilo ka vikegna Amon ia? Puhi igne theome keli. Eghume, ghehati ginauna gnubra nigho iagho balugna nou suga iagho na.”

2Nu Jefta ne cheke eghu ka mare, “Iara baludi nogu naikno iara igre au fapholai biꞌo baludi vikegna Amon. Eghuteuna iara neke kilo ghami ghotilo, nu ghotilo neke theome mei mala fakarhi ghami ghehati. 3Eghume kate laseni iara te theome mei ghotilo te togho ghami ghehati na, neuba iara ne mhaghu, iara hata nogu soldia re neke tei magra ka mare. Eghuteuna LORD togho ghami ghehati neke uludi mare. Eghume naugna unha si ghotilo te magnahaghei mei magri ghami ghehati gognarognea?”

4Aonu Jefta ne kilo fodudi nogna armigna Gilead ne magra ka vikegna Efrem ne falehedi mare. Mana ne eni igne naugna vikegna Efrem igne ne cheke fapari eghudi mare, “Ghotilo vikegna Gilead igre tharuma’ei fara te mei au ka nodi namono Efrem ghe Manase!” 5Armigna Gilead igne jaola ne lilisei mae mala reireghi ka vido te gnafa aheva soldiadi Efrem tangomana te tei kasa ka Khoꞌu biꞌo Jordan teke pulo ka nodi namono re. Kate filoni kaisei mae ka vikegna Efrem mei te tore mala kasa ka khoꞌu na teuna, mae greireghi igre ginauna ghusna eghu, “Iagho vikegna Efrem?” Eghuteuna jame te cheke eghu mana na, “Theo,” 6aonu mare na cheke eghu ka mana, “Iagho na cheke eghu, ‘Shibolet.’ ” Nu jame te cheke eghu mana na, “Sibolet” mare na lokini faleheni mae igne. Mare eni igne naugna mare laseni vikegna Efrem igne theome cheke fadoglo, “Shibolet.” Eghuteuna ka narane tuare, mare ne aknu falehe phiatutu phei thogha mae ka vikegna Efrem.

7Jefta funei Israel nabagna namno finogha. Kate lehe mana na, mare ne giugiluni mana namono Gilead.

Thilo funeidi Israel, Ibsan, Elon nei Abdon

8Ke leghugna te lehe Jefta igne, Ibsan kegra funei Israel, kaisei maegna Betlehem. 9Mana au tolufulu thugna nalhaꞌu nei tolufulu thugna gaꞌase. Mana snakredi thugna gaꞌasere mala tolaghi ka keha tharakna te theome vikegna mana. Eghuteuna hata gaꞌase ka keha tharakna te theome vikegna manare mala mei tolaghi ka thugna nalhaꞌure. Mana batudi naiknodi Israel nabagna fitu finogha, 10eghuteuna kate lehe mana na, mare ne giugiluni mana Betlehem.

11Ke leghugna te lehe Ibsan na, Elon ka vikegna Sebulun, mana kegra funei Israel. Mana batudi naiknore nabagna nabotho finogha, 12eghuteuna mana lehe, eghuteuna mare giugiluini mana ka namono Aejalon ka nohi Sebulun.

13Ke leghugna te lehe Elon, Abdon thugna Hilel, ne kegra funei Israel. Mana maegna Piraton, 14eghuteuna mana au phiatutu thugna nalhaꞌu nei tolufulu gragna. Eghuteuna naugna te mae lida mare na, mare te gnafa na mare saghe ka dongki. Abdon batudi naiknodi Israel nabagna nhana finogha, 15eghuteuna mana lehe, eghuteuna mare ne giugiluini mana namono Piraton, ka thogele ka nogna nohi Efrem tifa na neke nodi vikegna Amalek.

13

Samson ne karha

1Ke leghu naiknodi Israel igre ne edi unha te theome keli ka tathagna LORD. Aonu LORD ne snakredi mare mala au ke parigna nodi nolaghi vikegna Filistia nabagna phiatutu finogha.

2Ka narane tuare, kaisei mae nanghagna na Manoa ka vikegna Dan au ka namono Sora. Khetogna na theome tangomana te au thugna na. 3Kaisei narane, engel nogna LORD na ne thakle ka khetogna Manoa na ne cheke eghu ka naꞌa, “Iara lase nigho iagho te theome au sua na, nu neuba, iagho ginauna bukla na au kaisei thumu nalhaꞌu. 4Eghume iagho thosei koꞌu waen ba beer, eghuteuna iagho thosei ghamu gano te blahi ka vetula na. 5Eghuteuna ke leghugna narane te karha sua igne, iagho ginauna thosei kuchi khaklagna mana na, naugna funu ka narane igne iagho ginauna fablahini ka God mala kaisei Nasaraet. Eghuteuna mana ginauna funu loku mala fakarhidi naiknodi Israel ka nodi nolaghi vikegna Filistia.”

6Gaꞌase igne tei ne cheke eghu ka mae Manoa, “Kaisei profet jateula kaisei engel nogna God eghu filogna na ne mei ka iara. Iara ne thono mhaghu nogu fara. Iara theome ghusnani neke mei funugna ka namono aheva, eghuteuna mana theome chekeni nanghagna na ka iara. 7Nu mana ne cheke eghu ka iara, ‘Iagho ginauna bukla eghuteuna iagho ginauna au kaisei thumu nalhaꞌu. Iagho thosei koꞌu waen ba beer ba ghamu kaisei gano te lhotini ka nogna Vetula God na. Naugna thuda tapa na ginauna nogna God fabrahu jateula kaisei Nasaraet eghu funu ka narane karhagna na ghilei thokeni narane glehegna na.’ ”

8Aonu Manoa ne tarai ka LORD, “LORD, kuru meini mae ihei teke kuru mei iagho ia mala ke pulo mei ka ghepa. Snakreni mana mala ke mei toutonu ka ghepa gobigna lepo te mala edi ghepa kate karhagna sua igne.”

9Aonu God ne cheke tughuni nogna tharai Manoa igne. Kaisei narane, kate gnokro teu khetogna Manoa gne ka nagare na, engel nogna God igne neke mei ka naꞌa. Nu mae Manoa neke theome au balugna naꞌa ka narane tuana. 10Aonu naꞌa ghosei chari ne tei ne cheke eghu ka khetogna na, “Mae ihei teke mei ka iara ka keha narane ia, mana kela mei!”

11Aonu mae Manoa ne leghuni ne tei khetogna na. Eghuteuna kate filoni mae igne, mana ne ghusna eghu, “Iagho si mae ihei teke mei ka keha narane ia teke cheke balugna khetogu iara ia?”

Mana ne cheke eghu, “Uve, iara.”

12Aonu mae Manoa ne ghusna eghu ka mana, “Jame te tutuani nou cheke iagho igne na, unha nate eni ghepa ka mae sitei igne na? Eghuteuna unha nafnata vetula nate leghudi mana ka nakarhagna nei nogna gloku teure?”

13Engel nogna LORD na ne cheke eghu, “Khetomu iagho igne mala thofno leghu fakeli gobigna lepo teke chekedi iara ka naꞌa ra. 14Naꞌa mala thosei ghamu kaisei sisi grep. Eghuteuna naꞌa mala thosei koꞌu waen ba beer eghuteuna naꞌa mala thosei ghamu kaisei glepo te blahi ka vetula na. Naꞌa mala thofno leghudi gobigna lepo teke chekedi iara ka naꞌa ra.”

15-16Manoa theome filo glani mae igne ne nogna engel LORD teuna, aonu mana ne cheke eghu, “Au balumi ghepa agne katha vido ikoi. Ghepa ginauna tei gahu kaisei sua nanigot mala ima iagho.”

Engel na ne cheke eghu, “Iara na au balumi ghopa katha vido ikoi, eghuteuna neuba ghopa ne ei gano malagu iara neu, iara na theome ghamu nafnata gano igne. Nu jame te magnahaghei eni ghopa na, keliu kolho, ghopa ginauna tangomana te gahu fafara ka LORD.”

17Manoa na ne cheke eghu, “Iagho ihei nanghamu na? Ghepa magnahaghei te laseni, naugna kate thoke mei tutuani unha te chekedi iagho igre, ghepa magnahaghei te cheke fakeli nigho iagho.”

18Nu engel nogna LORD na ne cheke eghu, “Naugna unha si ghopa te magnahaghei laseni nanghagu iara gnea? Nanghagu iara na haghe fara te mala laseni ghopa na.” 19-21Aonu mae Manoa tei ne hata kaisei sua nanigot balu bret ne mei gahu ke kligna kaisei thina biꞌo mala fafara ka LORD. Kate ngaja khaꞌaghi igne ke kligna thina na, LORD ne eni kaisei glepo biꞌo. Manoa ghe khetogna ne filoni khaꞌaghi na dudulu ne haghe ka maloa na eghuteuna engel nogna LORD igne ne haghe kligna ke lamna khaꞌaghi. Aonu Manoa ne laseni te mae igne mana thofno engel nogna LORD. Kate filoni Manoa ghe khetogna igne, repa mhaghu nodi fara ne pogho soru ka glose na pari tathadi nei foflodi teure.

22Manoa mhaghu nogna fara ne cheke eghu ka khetogna na, “Tapa ginauna lehe, naugna tapa la filoni God!”

23Nu khetogna na ne cheke eghu, “Theo, LORD theome magnahaghei te falehe ghita tapa, naugna mana glealeꞌa ka noda fafara tapa ia, eghuteuna mana snakre ghita tapa la filodi glepo biꞌo igre. Keha na, mana neke cheke ranghi ghita, tapa ginauna au kaisei thuda nalhaꞌu.”

24Kate karha thugna na, naꞌa ne kiloni Samson. Kate biꞌo haghe mae sitei igne LORD ne fablahini mana. 25Eghuteuna kate au teu Samson Mahane-Dan, kaisei namono farihoteidi phei namono Sora ghe Estaol, Tharunga gna LORD na ne batuni Samson.

14

Samson ne tolaghi ka kaisei gaꞌasegna Filistia

1Kaisei narane, Samson ne soru ka namono Timna, eghuteuna mana ne filoni kaisei gaꞌasegna Filistia. 2Kate pulo ka namono na, mana ne cheke eghu ka kmagna ghe idogna, “Iara magnahaghei ghami ghopa te tei toreni kaisei gaꞌasegna Filistia te au ka namono Timna teke filoni iara na, naugna iara magnahaghei te tolaghi ka naꞌa.”

3Nu repa ne cheke eghu ka mana, “Tahati au kmana gaꞌase ka vikeda tahati igre, nei ka keha naiknodi Israel aheva iagho tangomana te tolaghi na. Naugna unha sagho te magnahaghei tei hata khetomu Filistia ka naikno bongihehe igrea?”

Samson ne cheke eghu ka mae kmagna na, “Ghopa tei atha mei gaꞌase ia naugna iara magnahagheini fara naꞌa.” 4Ka narane tuare, Filistia funei fruni ni Israel. Tutuani, unha te eni Samson igne naugna LORD magnahaghei te goigoni ni Filistia. Nu idogna nei kmagna teu mana igre theome laseni igne.

5Eghuteuna Samson nei idogna kmagna teu igre ne sukha Timna. Eghuteuna kate nolo te tei mana ka kaisei nagare grep rhegna namono Timna igne, mana ne nomhini kaisei lion ne nguru fabiꞌo ne jifla mei ka mana. 6Nu Tharunga gna LORD na ne soru mei ka mana ne farhetani fara mana, eghuteuna mana tei ne aknu falehe lion igne, eghuteuna mana ne kina sasakani thinigna lion igne ka khamegna na kolho. Mae Samson ne aknu falehe lion igne jateula mae Samson te aknu falehe sua nanigot ra eghu kolho. Nu mana theome chekeni glepo igne ka idogna ghe kmagna gre. 7Kate posa retilo Timna na, Samson ne cheke ka gaꞌase igne, eghuteuna mana thofno magnahagheni fara naꞌa.

8Ke leghu, Samson nei idogna kmagna gre eghu neke sukha Timna mala tolaghi Samson ka gaꞌase igne. Kate nolo te tei retilo na, mana tei ne filoni lion teke aknu falehe mana na. Eghuteuna mana ne jaglo nogna fara te filodi kmana jurukuli fodu lamna ka thinigna lion igne. 9Mana hata keha ghamu ne tei. Eghuteuna kate mei posa ka idogna kmagna gre ka nabrou na, mana ne tufa keha ka repa, nu mana ne theome toutonu ka repa aheva teke hata fajifla mana ka thinigna lion te lehe igne.

10Eghuteuna, kmagna mana na tei ne filoni gaꞌase igne. Aonu Samson ne eni kaisei gaghamu biꞌo leghuni nodi kastom mae majaghani nate tolaghi na. 11Eghuteuna kheragna gaꞌase igne ne filoni Samson, aonu mare ne vavahi tolufulu mae majaghani mala au balugna mana ka gaghamu igne.

12Samson ne cheke eghu ka mare, “Iara ginauna toutonu kaisei grougromu ka ghotilo, eghuteuna ghotilo mala chekeni ka iara gaoghathogna na ke lamnadi fitu narane ka gaghamu igne. Jame te chekeni ghotilo gaoghathogna grougromu igne na, iara ginauna tusu ari ka ghotilo tolufulu lavalava teke horo ka famane pohe vegha nei tolufulu pohe mala pipichi ka gaghamu. 13Nu jame te theome chekeni ghotilo gaoghathogna na te ghilei posa ka fafitu naranegna gaghamu igne, ghotilo ginauna tusu mei ka iara glepo igre.”

Mare ne cheke eghu ka mana, “Uve, iagho cheke mei mala nomhini ghehati nou grougromu iagho na.”

14Aonu mana ne cheke eghu,

“Gano na jifla mei funu ka glepo te tangomana te ghamu na.

Glepo te mamahe na jifla mei ka glepo te rheta na.”

Thilo narane salaꞌu, nu mare theome tangomana te cheke thakleni gaoghathogna grougromu igne.

15Aonu ka fafati narane na, mare mei ne cheke eghu ka khetogna mana na, “Ei, iagho chaghini mae igne, mala cheke thakleni mana gaoghathogna grougromu igne ka ghehati. Na eghu nu gnubra nigho ghehati ke lamnagna nou suga na eghu, baludi iheire te gnafa ka tharaknagna kmamu iagho na. Iagho jau kilo mei ghami ghehati ka gaghamu igne mala hata nomi glepo ghehati re neku signe!”

16Aonu naꞌa mei ne filoni Samson, eghuteuna naꞌa tanhi ne cheke eghu, “Iagho theome namha ghau iara kolho! Jame namha ghau iara na, iagho jame cheke thakleni gaoghathogna grougromu igne ka kheragu iara igre!”

Nu Samson ne cheke eghu ka naꞌa, “Sei, iara jaola theome chekeni gaoghathogna grougromu igne ka idogu kmagu re! Eghume faꞌunha eghu iara chekeni ka iagho?” 17Aonu gaꞌase igne ne tanhi fabrahu ka mana ne ghilei thokeni fafitugna narane gaghamu igne. Eghuteuna naugna te tanhi fabrahu fara naꞌa igne, eghuteuna naꞌa toreni mana fabrahu kmana fata teu igne, ka fafitu narane na Samson ne cheke thakleni gaoghathogna grougromu igne ka naꞌa. Eghuteuna naꞌa tei ne cheke ka kheragna re.

18Ka narane tuana, ame plulu nga naprai na teuna, maedi Filistia igre mei ne cheke eghu ka mana,

“Unha gne te mamahe salaꞌuni jurukuli na?

Eghuteuna unha gne te rheta salaꞌuni lion na?”

Samson ne cheke eghu ka mare,

“Ghotilo neke huhuruni khetogu iara na mala cheke thakleni gaoghathogna grougromu igne,

jateula mae te huhuruni gaꞌase na mala loku ka nogna nagare na ia eghu.

Jame theome chekeni naꞌa ka ghotilo meuna,

ghotilo jame theome laseni nogu grougromu iara igne!”

19Eghuteuna Tharunga gna LORD na ne mei farheta fara ka mana. Mana sukha ka namono Askelon. Eghuteuna ka namono igne, mana ne aknu falehe tolufulu mae ne hata nodi pohe mare re. Samson tei Timna ne tusu lao pohe igre ka mae iheire teke chekeni gaoghathogna grougromu igne. Mana thofno diꞌatagna fara eigna glepo igne, aonu mana neke pulo ka namonogna kmagna na. 20Nu kmagna khetogna Samson na hata khetogna Samson na ne tusu lao ka kaisei maegna Filistia teke gnokro balugna mana ka gaghamu tholaghi igne.

15

1Ke leghu, kate hata gano ka nagare wit na, Samson hata kaisei sua nanigot ne tusu lao ka tharaknagna gaꞌase igne jateula nogna namha eghu. Mana tei ne tore ka ivagna na ne cheke eghu, “Iara magnahaghei te tei filoni khetogu na.” Nu kmagna gaꞌase igne theome snakreni naꞌa te tei lamna chogho na.

2Mana ne cheke eghu, “Tutuani? Iara jau iagho la tirouni hila naꞌa neu ne snakreni kaisei mae ka nou gaghamu iagho ia mala hata mana. Nu naꞌa au kaisei greghagna majaghani teke famanegna naꞌai. Iagho tangomana te tolaghi ka naꞌa na.”

3Samson ne cheke eghu, “Tore, gognarona iara doglou kolho te mala goigonini ghami ghotilo naiknomi Filistia.” 4Aonu mana tei ne hata thilo gobi khuma mata, eghuteuna mana ne haru fodu phei eghu sekodire, eghuteuna mana ne haru famaku khakla gaju moja ka sekodi khuma igre. 5Mana fakasa khaꞌaghi ka khakla gaju igre, eghuteuna lisa lao khuma mata igre chari ne tei farihoteidi nodi nagare wit naiknodi Filistia. Khaꞌaghi igre ne gnubra wit teke uklihi bubukrei tekure nei theome ukli nga tekure. Eghuteuna mana jaola gnubra nodi nagare grep nei nagare oliv.

6Keha mae biꞌodi Filistia gre ne ghusna eghu, “Ihei site eni puhi te diꞌa ignea?” Ke leghu, mare laseni Samson te eni igne naugna ivagna mana Timna igne neke snakre lao khetogna Samson na ka kaisei mae teke gnokro balugna mana ka gaghamu tholaghi ia.

Aonu maedi Filistia tei ne gnubra gaꞌase igne balugna kmagna na. 7Samson ne cheke eghu ka mare, “Naugna ghotilo ne eni puhi te diꞌa igne ka iara, iara cheke fadoglo ari ka ghotilo, iara ginauna theome gnafa ghilei tughu fapulo gobigna lepo igre.” 8Aonu Samson magridi mare balu diꞌatagna fara ne ghilei aknu falehe kmana ka mare. Ke leghu, mana jifla ne tei poru ka gluma lamna thina jare namono Etan.

Samson ne aknu falehe kaisei thogha mae

9Theome raugha armigna Filistia mei ne au Juda mala magra ka namono Lehi, gaoghathogna na nhubra gagama. 10Maedi Juda te au ka namono igne ne ghusna eghu ka mare, “Naugna unha si ghotilo te mei magri ghami ghehati gnea?”

Eghuteuna maedi Filistia igre ne cheke eghu, “Ghehati mei mala lokini Samson mala ke tughu fapulo unha teke edi mana ka ghehati ra!”

11Aonu thilo thogha soldia di Juda tei ka gluma Etam ne cheke faheta eghu ka Samson, “Theome lasedi sagho maedi Filistia te funei fruni ghita tahati grea? Unha sagho te eni ka ghehati gnea?”

Nu Samson ne cheke eghu, “Iara eni igne mala ke tughu fapulo unha teke eni mare ka iara na.”

12Nu mare ne cheke eghu ka mana, “Ghehati mei mala haru nigho iagho mala hata nigho iagho tei ka mare.”

Aonu mae Samson ne cheke eghu ka mare, “Keli, nu ghotilo kulu eni kaisei nhaꞌa cheke ka iara, te mala thosei falehe ghau iara na.”

13Mare ne cheke eghu ka mana, “Uve, ghehati ginauna theome falehe nigho iagho nu khogla haru nigho eghuteuna hata tei nigho ka mare.” Aonu mare haruni mana ka phei gnarho majaghani. Aonu mare hata fajiflani mana ka gluma Etam. 14Kate mei Samson Lehi na, soldia di Filistia igre chari ne mei balu eha fabiꞌo. Ka narane tuana, Tharunga gna LORD na ne mei ka Samson, neke farhetani mana. Mana ne kusu phei gnarho teke haru ka mana igre, jateula mae ihei te lolhopa buburu moja ra neu. 15Samson ne filoni kaisei nhubra gagama gna dongki teke lehe majaghani na, aonu mana hata haghe nhubra gagama igne ne aknu falehe kaisei thogha soldia gna Filistia.

16Aonu mana ne koje eghu,

“Ka nhubra gagama gna dongki,

iara bubukrei kmana mae igre!

Ka nhubra gagama gna dongki,

iara aknu falehe kaisei thogha soldia!”

17Kate gnafa koje na, mana koko ne tei nhubra igne. Eghuteuna mare ne kiloni namono igne Thogele Nhubra Gagama.

18Samson roi koꞌu, eghuteuna mana ne tanhi eghu ka LORD, “LORD, God! Iagho togho ghau iara neke uludi soldia di Filistia, ba iagho magnahaghei ghau iara te lehe ka khamedi naikno bongihehedi Filistia igre?” 19God ne piphike thina na Lehi ne jateula dis neu eghuteuna kaisei khoꞌu ne jifla mei tagna. Kate koꞌu te gnafa na, Samson neke rheta fapulo. Mare ne kiloni glokha khoꞌu igne “Nogna Glokha Khoꞌu Mae Ihei te Tanhi.” Glokha khoꞌu igne au ngala Lehi gognarona.

20Samson batudi naiknodi Israel nabagna varadaki finogha, nu maedi Filistia funei fruni ni Israel.

16

Samson ne tei Gasa

1Kaisei narane, Samson ne tei Gasa, kaisei nodi namono naiknodi Filistia. Kate au teu Samson Gasa na, mana ne filoni kaisei gaꞌase vine, eghuteuna mana tei ne thuru balugna naꞌa. 2Kate nomhini maedi Gasa igre te au teu Samson ka namono igne, mare kafe mei ne ofo neu ka grengathagna gringnigna namono na mala faleheni mana. Eghuteuna ka bongi igne, mare ne cheke eghu fari thedi, “Tahati ginauna ofou ghilei ghagra pasa, eghuteuna tahati ginauna faleheni mana.”

3Nu Samson thuru ne ghilei farihotei bongiro. Aonu mana kegra haghe, eghuteuna mana mei ne loku ka grengatha biꞌogna namono igne. Eghuteuna mana korho grengatha igne baludi phei kegra re, nei bibilakhigna grengatha igne. Aonu mana pala ne tei gobigna lepo igre delei ke kligna thogele ke mosu namono Hebron te khaba fara.

4Ke leghudi igre, Samson ne magnahagheni fara kaisei gaꞌase te au ka glogu Sorek. Nanghagna Delila. 5Goro mae funeidi Filistia igre tei ka Delila ne cheke eghu ka naꞌa, “Ghehati magnahaghei nigho iagho te chaghini Samson, mala chekeni mana ka iagho unha te eni ka mana te rheta fara mana igne. Iagho hironi kaisei puhi te mala haruni ghehati mana mala theome tangomana mana te eni kaisei glepo na. Jame te eghu iagho na, mae funei te gnafa ka ghehati igre ginauna tusu ari kaisei thogha kaisei gobi silva ka iagho.”

6Aonu Delila tei ka Samson ne cheke eghu, “Samson, ne unha site rheta fara iagho gnea? Faꞌunha eghu ame tangomana nga iagho te glaꞌe te mala haru nigho na?”

7Samson ne cheke eghu, “Jame te haru ghau iara mare ka fitu phukri phaloho majaghani na, iara ginauna glaꞌe jateula keha mae are eghu na theome tangomana te eni kaisei glepo na.”

8Kate nomhini mae funei igre cheke igne, mare hata ne mei fitu phukri phaloho majaghani ka Delila, eghuteuna naꞌa ne haruni Samson ka phukri igre. 9Naꞌa pophoru neu keha mae lamna ka chogho rhegna te au repa na. Eghuteuna naꞌa ne eha eghu, “Samson, kegra haghe! Maedi Filistia igre la jifla mei mala loki nigho iagho!” Nu Samson ne tungnu kusu phukri igre jateula phukri te khusu ka khaꞌaghi ra neu. Aonu mare theome laseni unha te eni te rheta fara mana tagna igne.

10Ke leghu, Delila ne cheke eghu, “Iagho thofno chaghi ghau iara eghuteuna iagho filo ghau iara jateula kaisei naikno fameomekro eghu! Chekeni ka iara unha glepo te tutuani na. Jame kaisei mae magnahaghei haru nigho iagho, unha nate eni mana na?”

11Samson ne cheke eghu, “Jame te haru ghau iara na, mare hata phukri majaghani te theo kaisei mae teke loku tagna tifa na, iara ginauna glaꞌe kolho jateula keha mae are eghu.”

12Delila hata phukri majaghani ne haruni Samson. Mae teke poru teku jateula tifeiro ia neu. Delila ne eha eghu, “Samson dofra haghe! Maedi Filistia tela mei igre mala loki nigho iagho!” Nu Samson kegra haghe ne kusu phukri igre ka khamegna na jateula grua ghajo neu kolho.

13Aonu Delila ne cheke eghu, “Iagho thofno chaghi ghau iara, eghuteuna iagho filo ghau iara na jateula kaisei naikno fameomekro eghu kolho. Glepo te chekedi iagho igre theome tutuani! Uve, jame kaisei mae magnahaghei haru nigho iagho, unha nate eni mana na?”

Eghuteuna Samson ne cheke eghu, “Iagho laseni iara au fitu glopo khaklagu te brahu, eghuteuna jame hata iagho igre te haru ka pohe te edi iagho igre, eghuteuna iagho famamhaku ka gajugna masin te ei pohe igne teuna, iara ginauna glaꞌe kolho jateula keha mae are eghu.” 14Kate thuru teu Samson na, Delila ne haru fitu glopo khaklagna mana igre ka pohe teke horo naꞌare, eghuteuna fagefe lao ka gajugna masin te mala ei pohe na.

Aonu naꞌa ne eha eghu, “Samson dofra haghe! Maedi Filistia tela mei igre!” Aonu mana ne kegra haghe, eghuteuna mana kaisei fata korho haghe kolho khaklagna re baludi gaju nei pohe eghu teke maku ka masin teke chakhi tagna khakla igre.

15Aonu Delila ne tanhi eghu ka mana, “Samson, faꞌunha eghu iagho chekeni, iagho ne thofno namha ghau iara teuna? Iagho la ghilei thilo fata chaghi ghau iara! Naugna unha sagho te theome chekeni ka iara unha te eni ka iagho te rheta fara gnea?” 16Leuleghu narane kolho naꞌa te ghusnani mana eigna nogna narheta mana na ghilei namo lehe mae Samson.

17Aonu leghu lahu na mana ne ghilei toutonu ka naꞌa unha teke poruni mana na. Mae Samson ne cheke eghu, “Tifa na, funu ka narane teke karha iara na, mare neke theome kuchi khaklagu iara na naugna mare neke fablahi ghau iara ka God mala kaisei Nasaraet. Jame te kuchi mare khaklagu iara na gognarogne, iara ginauna na theome nheta eghuteuna iara ginauna glaꞌe kolho jateula keha mae are eghu.”

18Aonu Delila laseni Samson te cheke kate tutuani na. Naꞌa ne fatei cheke ka mae funeidi Filistia, ne cheke eghu, “Ghotilo ke mei kaisei fatai. Gognarona, mana la cheke kate tutuani ka iara.” Aonu mare neke pulo mei balu seleni ka khamedire.

19Delila ne fathuru soruni Samson ka phei ghahegna re, eghuteuna mana ne thofno thuru iho. Eghuteuna kate thuru iho teu mana na, kaisei mae mei ne kuchi fitu glopo igre ka khaklagna mana re. Aonu ka puhi igne naꞌa ne funu faparini mana, eghuteuna nogna narheta mana na ne tei kokoni mana.

20Eghuteuna naꞌa ne eha eghu, “Samson dofra haghe! Maedi Filistia igre la mei!” Aonu Samson ne dofra haghe. Kate dofra haghe na, mana ghaoghathogna na ne keli neu kolho na snagla teu nogna eghu. Nu mana theome laseni nogna nolaghi LORD tela tei kokonihi mana na.

21Aonu maedi Filistia igre mei ne lokini mana ne bilo koko phei tathagna mana re. Mare ne hata tei mana Gasa. Ka namono igne, mare ne haruni mana ka chen biꞌo teke horo ka bras, nei liseini mana ka suga sosolo. Eghuteuna nogna gloku mana na mala figri thina biꞌo mala ghorhu wit mala ei flaoa. 22Nu kate au ka sosolo na khaklagna mana re neke funu kotu fapulo.

Samson ne lehe

23Goro mae funeidi Filistia igre salo fodu mei ne eni kaisei gaghamu biꞌo, mare fafara ne cheke fakelini nodi god Degon. Mare koje ne cheke eghu, “Gognarona, noda god tahati igne la uluni noda naoka tahati Samson!”

24Eghuteuna kate filoni naiknore mumujugna Degon na, mare koje ne cheke fakelini nodi god igne,

“Samson neke goigonidi noda glose tahati ra,

eghuteuna mana neke aknu falehe kmana mae ka tahati.

Igne noda naoka tahati ia,

nu noda god tahati na togho ghita ne uluni mana!”

25Ka narane tuana, mae funei re ne glealeꞌa fara aonu mare ne cheke eghu, “Tei hata fajifla mei Samson ka sosolo, mala maꞌe nodani!” Mae funei igre hatani mana ne mei, eghuteuna mare maꞌe ne maꞌeni mana. Aonu, mare ne fakegra mana farihoteidi khegra biꞌo ke lamnagna nodi Sugablahi na.

26Samson ne cheke eghu ka mae majaghani te reireghini mana na, “Iara magnahaghei te loku ka phei khegra biꞌogna Sugablahi na naugna iara magnahaghei te gnafa kakatha.” 27Sugablahi igne thofno fodu salaꞌui ka mae nalhaꞌu nei gaꞌase, eghuteuna mae funei te gnafadi Filistia re jaola au baludi mare. Eghuteuna sare ke tagru Sugablahi na, jame thilo thogha nalhaꞌu nei gaꞌase filo soru ka Samson ne maꞌeni mana. 28Aonu Samson ne tarai, “LORD God, ghatho ghau iara. God, ke farheta ghau kaisei fata. Naiknodi Filistia igre bilo kokohi phei tathagu iara gre, eghume iara magnahaghei nigho iagho teke tughu fapulo unha teke eni mare ka iara na.” 29Aonu Samson ne loku kaisei khamegna ka kaisei khegra biꞌo eghuteuna keha khame na ka keha khegra biꞌo na neu ka Sugablahi na. 30Mana eha fabiꞌo, “Snakre ghau iara mala lehe baludi naiknodi Filistia igre!” Ka na nhetagna fateote’o, mana ne huta tei phei khegra igre, eghuteuna Sugablahi na ne grofo ne soru ke klignadi mae funei nei naikno eghu teke au ke lamnagna. Ka narane te lehe Samson igne, mana ne falehe ke kmana naikno salaꞌudi teke aknu falehe mana kani teke karha teku na.

31Thabusigna nei vikegna teu te gnafa ka tharaknagna mana re ne kafe tei Gasa hata thinigna mana na neke pulo giugiluni mana ka vido aheva teke giugilu mare kmagna mana, Manoa. Vido igne au farihoteidi phei namono Sora ghe Estaol. Samson neke kaisei nodi lida maedi Israel nabagna varadaki finogha.

17

Maeka ne sari kaisei mumuju

1Kaisei mae nanghagna na Maeka, vikegna Efrem. Mana au ka thogele ka nogna glose Efrem. 2Kaisei narane, mana ne cheke eghu ka idogna na, “Iara nomhi nigho iagho te nhaꞌa lao kaisei thibri mala thokeni ihei teke blau kaisei thogha kaisei gobi nou vido silva iagho. Iara kolho teke hata na, au ngala balugu iara.”

Aonu idogna na ne cheke eghu, “Thuguo, iara toreni LORD mala fablahi nigho.”

3Aonu Maeka neke tusu fapulo silva koen igre ka idogna na. Eghuteuna idogna na ne cheke eghu, “Gognarona iara fablahini silva koen igre mala tei ka LORD mala au kaisei nogna mumuju thugu iara gne.” Aonu idogna na ne cheke eghu ka Maeka, “Gognarona, iara tusu ari silva koen igne ka iagho.”

4Nu Maeka neke tusu fapulo silva koen igre ka idogna na. Idogna Maeka na hata fajifla phia gobi silva koen ne tusu lao ka kaisei mae mala horo kaisei mumuju. Mare ne lilisei igne ka nogna suga Maeka na.

5Maeka horo haghe kaisei vido blahi malagna nogna mumuju na, eghuteuna mana edi keha mumuju mala au ka suga, nei kaisei pohe blahi te kiloi efod. Eghuteuna mana fablahini kaisei thugna te mala pris gna nogna vido blahi na. 6Ka narane tuana, naiknodi Israel igre theo nodi king ngau, aonu mare edi kolho unha te doglo ka gaoghathodi thedire.

7Kaisei mae majaghani ka vikegna Livae au Betlehem jare ka nodi glose vikegna Juda, nu mana theome maegna ka namono tuana. 8Mana jifla Betlehem ne tei hironi kaisei namono majaghani mala au tagna. Kate tei mana na, mana tei ne posa ka sugagna mae Maeka na ka thogele ka nohi vikegna Efrem.

9Maeka ne ghusna eghu ka mana, “Iagho maemu aheva?”

Eghuteuna mana ne cheke eghu, “Iara kaisei mae Livaet mei funu Betlehem jare Juda. Iara hironi kaisei namono mala au tagna.”

10Aonu Maeka ne cheke eghu ka mana, “Iagho mei au kolho balugu iara agne. Iagho ginauna mala nogu pris iara, eghuteuna iagho ginauna cheke ranghi ghau iara unha te magnahagheni God te mala eni iara na. Iara ginauna tusu ari ka iagho nabotho silva koen nabagna kaisei finogha, eghuteuna iara ginauna tufa pohe nei gano eghula ka iagho.” 11Aonu mae Livaet igne ne keli tagna te au ka namono igne. Maeka ne reireghi fakelini mana jateula kaisei thugna neu. 12Aonu Maeka ne fablahini mae majaghani igne mala kaisei mae pris, eghuteuna leuleghu fata na mae igne au kolho ka sugagna Maeka. 13Eghuteuna Maeka ne cheke eghu, “Iara gognarona laseni LORD ginauna mana fablahi ghau iara, naugna kaisei mae Livaet la nogu pris iara.”

18

Vikegna Dan ne tugha tei ka namono ke raru

1Ka narane tuana, naiknodi Israel theo nodi king ngau.

Eghuteuna vikegna Dan hiro glose mala khotogna thedi, naugna mare theome tangomana te uluni glose teke vahini Josua maladi mare teku na jateula keha vikegna Israel eghu. 2Ka narane tuana, mare vavahi glima mae nheta ka vike mare ka phei namono Sora ghe Estaol. Aonu mare ne kurudi glima mae igre mala tei filo fakeli ka rijon igne mala filoni kaisei namono majaghani malagna vike igne mala au mare tagna.

Kate tei glima mae igre te posa ka thogele kantri Efrem igne, mare tei ne au ka sugagna Maeka ne thuru jare. 3Mare ne nomhini chekegna pris ka vikegna Livae igne. Mare nomhi glani naoglagna mana na thofno jateula naogla maegna Juda eghu. Aonu mare tei ne ghusna eghu ka mana, “Ei, ihei teke hata mei nigho agne na, eghuteuna unha te eni iagho ka namono igne? Naugna unha gho ne mei agne gnea?”

4Eghuteuna mana ne cheke eghu, “Maeka neke foli ghau iara mala nogna pris mana.”

5Mare ne cheke eghu ka mana, “Ghehati magnahaghei nigho iagho te toreni God jame unha te fariuriu edi ghehati igre ginauna keliu kolho ba theo.”

6Pris igne ne cheke eghu, “Thosei nanga nomi, eigna LORD na keli tagna fara ka nomi thei ghotilo gne.”

7Aonu glima mae igre ne tei ka namono Lais te khaba ke raru. Ka namono igne glima mae igre laseni te gaoghathodi naiknogna namono tuana muana eghu. Eghuteuna nodi kastom mare na jateula kastom gna namono Saedon eghu, neuba Saedon ne khaba fara ka namono igne. Mare naikno fakmukmu kolho eghuteuna mare theome lase magra ba eni kaisei puhi ka keha naiknore. Eghuteuna mare au kmana famane glepo ka nodi namono na. Eghuteuna mare theome nanga nodi kolho ka keha naikno te au rhedi mare re.

8Ke leghu, glima mae igre neke pulo Sora nei Estaol. Kheradire ne ghusna eghu, “Unha te filoni ghotilo ka namono tuana?”

9Glima mae igre ne cheke eghu, “Uve, ghehati filoni nodi namono mare na Lais igne thofno keli fara! Eghume tahati na tei ka namono tuana mala magra ka mare. Eghuteuna tahati mala ghosei tei mala hata namono igne. 10Kate tei te posa tahati ka namono tuana, ghotilo ginauna filodi naiknore gaoghatho dina mare au kolho ka vido te karha eghu. Namono igne namono biꞌo eghuteuna au gobigna lepo te magnahaghedi tahati re. Eghuteuna God la snakrenihi namono igne ka tahati!”

11Aonu namno gobi soldia ka vikegna Dan igre hata glepo mala magra ne jifla Sora nei Estaol. 12Kaisei bongi mare ne au rhegna Kiriat-Jaerim ke mosu Juda. Aonu mare kiloni vido igne “Mahane-Dan.” Gaoghathogna na, “Vido aheva vikegna Dan neke au katha vido.” Au ghilei mei posa ka narane gognarogne. 13Mare jifla ka namono igne ne tei posa ka nogna namono Maeka ka thogele nohi ka vikegna Efrem.

14Glima mae igre fifilo fakeli ka namono Lais ne cheke eghu ka kheradire, “Ei, kaisei maegna agne na, mana au kaisei mumuju teke horo ka silva nei kaisei nafnata pohe te kiloi efod baludi keha mumuju langau eghu. Ba, na faꞌunhadi si glepo igrea?” 15Glima mae igre ne tei ka nogna suga Maeka na aheva pris ka vikegna Livae te au na, eghuteuna mare tei kegra ka grengatha na ne cheke fakelini Livaet igne. 16Ka narane tuana, namno gobi soldia igre kegra neu kolho ke kosi grengatha. 17Aonu pris igne tei au ka grengatha na baludi soldia gre. Nu glima mae igre tei lamna suga ne hata fajifla mumuju teke horo ka silva balu efod nei keha mumuju langau eghu.

18Kate mei ke kosi baludi glepo igre, pris ne cheke faheta eghu ka mare, “Sei, unha si te eni ghotilo ignea?”

19Nu mare ne cheke eghu ka mana, “Megeu sagho mei balumi ghehati! Iagho mala nomi pris ghehati. Eghuteuna iagho ginauna chekeni ka ghehati unha te magnahagheni God na mala eni ghehati. Jame te keli na iagho mala pris gna kaisei vike thongana gna Israel ke kelignai te pris iagho ka kaisei tharakna kolho na.” 20Pris igne ne thofno kelitagna fara ka gaoghatho igne. Aonu mana hata glepo blahi igre ne tei baludi vikegna mae Dan. 21Mare jifla funu jare balu thudi nei nodi buluka nei nodi gobigna lepo teure ne kulu ulu nu soldia igre ne mei ke leghudi mare.

22Kate tei khabahi mare ka sugagna Maeka na, Maeka laseni te blau mare glepo blahi igre, aonu mana kilodi mae iheire te au rhegna manare mala tei leghudi vikegna Dan. Eghuteuna kate mei te namo na, 23mare ne eha tei ka vikegna mae Dan igre. Eghuteuna vikegna mae Dan igre ne kafe figri ne cheke eghu, “Unha? Naugna unha site mei ngolhi ghami ghehati ghotilo gnea?”

24Aonu Maeka ne cheke eghu, “Ghotilo laseni unha te jafra na! Ghotilo hata nogu pris iara na baludi mumuju teke horo iara ra. Iara theo kaisei glepo te salaꞌu na!”

25Nu vikegna mae Dan igre ne cheke eghu, “Thosei cheke! Glahu keha mae ka ghehati te diꞌa puhidi igre figri mei falehe ghami ghotilo, nei iheire te gnafa ka tharaknami ghotilo ra eghu.” 26Kate nomhini cheke mare igne, Maeka neke figri neke pulo ka namono, naugna mana laseni mae igre nheta fara salaꞌudi mare.

27Aonu vikegna Dan igre jaola ne mei ne hata mae pris na baludi nogna glepo blahi mana re. Eghuteuna mare tei ne magra ka namono Lais. Naiknogna namono igne au kmu theome lase magra. Nu vikegna Dan igre aknu falehedi nei gnubra nodi namono mare na. 28Theo kaisei te toghodi naiknodi Lais igre naugna Saedon au khaba fara ka mare, eghuteuna naiknodi Lais igre theome tangomana te au baludi naikno te au rhedire. Namono igne au ka kaisei glogu rhegna namono Bet-Rehob.

Ke leghu, vikegna Dan igne neke horo fakeli namono igne neke au tagna. 29Aonu mare neke tughu nangha namono Lais teu igne neke kiloni Dan, nanghagna kuꞌedi mare tifa thugna Jekop. 30Mare ne lisei haghe mumuju teke horo ka silva hata teke mei mare mala tarai. Eghuteuna Jonatan mae ihei teke karha ka vikegna Gesom, thugna Moses, teke pris ka mare na. Eghuteuna iheire te karha mei ke leghu ka vikegna mana igne, mare te mala loku jateula pris teu te ghilei thokeni narane te mei nodi naoka maedi Israel igre hata teke teidi mala sneka ka keha kantri te khaba fara delei. 31Eghume mumuju teke lisei haghe vikegna Dan igre, au fabrahu ngala ka namono igne ka narane naiknodi Israel te tarai ka LORD ka suga tapuale te blahi jare Saelo.

19

Keha mae ka vikegna Benjamin ne aknu falehe kaisei gaꞌase

1Kani theo nodi king teku naiknodi Israel igre, kaisei mae ka vikegna Livae au mata ka thogele ka nogna glose Efrem. Kaisei narane mana hata kaisei fapea khetogna Betlehem jare Juda. 2Kaisei fata, gaꞌase igne ei puhi diꞌa balugna kaisei mae, aonu naꞌa rikha neke pulo ka kmagna na Betlehem, eghuteuna naꞌa ne au ka namono igne fati nhigra. 3Ke leghudi fati nhigra igre, khetogna gaꞌase igne jifla ne tei Betlehem mala cheke balugna gaꞌase igne mala ke pulo mei naꞌa. Mana hata nogna mae gloku na baludi phei nogna dongki re eghu ne tei phiamare. Kate tei phiamare ka namono igne, gaꞌase igne mei ne hatani mana ne tei ka sugagna kmagna na. Eghuteuna kate filoni mae igne, kmagna naꞌa na ne kelitagna fara. 4Kmagna gaꞌase igne ne cheke ka mana mala au ghu. Aonu mana ne au ka namono igne thilo narane, eghuteuna mare ne ghamu nei koꞌu neu.

5Hamerane boibongi ka fafati narane na, thilo mare kegra haghe tarabana mala ke pulo. Nu kmagna gaꞌase igne ne cheke eghu ka mana, “Ghamu ghu sagho tei nga.” 6Aonu phiamare gnokro fodu ne ghamu nei koꞌu neu. Nu kate ghamu te gnafa na, kmagna gaꞌase gne ne cheke eghu ka mana, “Te keli na iagho na aughu bongi na mala gleꞌa noughu themu.” 7Mae igne kegra haghe mala tei, nu naugna kmagna gaꞌase igne toreni mana mala aughu balugna, aonu mae igne ne theome tei. 8Hamerane boibongi ka falima narane na, mae igne ne kegra haghe ne tarabana mala tei, nu kmagna gaꞌase igne ne cheke eghu ka mana, “Te keli na tahati na ghamu ghu eghuteuna jame grafi are eghu ame tei nga iagho eghu.” Aonu mare neke eni keha gaghamu na.

9Kate tarabana mala tei teu retilo na, kmagna gaꞌase igne neke cheke eghu, “Gognarogne la rafihi. Te keli na aughu bongi na mala gleꞌa noughu themu. Hamerane boibongi nathuꞌu ame tei nga ghotilo eghu.” 10-11Nu gognarona mae igne tirogna teke thuru ka namono igne. Aonu mana balu fapea khetogna na, nei nogna mae gloku na, nei phei nogna dongki re eghu ne jifla ka namono igne.

Eghuteuna kate mei namo ka namono Jebus te kiloi Jerusalem igne la romno fara hi. Mae gloku na ne cheke eghu ka nogna funei na, “Ei, funei, tahati na ari thuru Jebus!”

12-13Nu mana ne cheke eghu ka mae gloku igne, “Theo, tahati theome tangomana te ari au ka namono tuana naugna naiknogna namono tuana theome vikegna Israel. Tahati na teiu ngala. Tahati ginauna ari thuru namono Gibea ba Rama.” 14Mare tei ne namo ka namono Gibea, kaisei nodi namono vikegna Benjamin. Eghuteuna naprai na pluluhi. 15Aonu retilo tei ka namono igne ne hiro vido mala thuru. Retilo tei gnokro neu ka glalaba na, nu theo kaisei naikno te mei te hatadi te tei ka sugagna na.

16Kate gnokro teu retilo jare na, kaisei mae khuekuꞌe gna vikegna Efrem neke mei funugna ka nagare ro. Mae khuekuꞌe igne mei funugna ka thogele ka nohi vikegna Efrem mei au neu Gibea. Nu naikno te gnafa gna namono igne neke mei funudi ka vikegna mae Benjamin. 17Kate filodi retilo igre te gnokro teu ka glalaba na, mana filo glanidi retilo igre naikno phosa. Aonu mana mei ne ghusna eghu, “Ghotilo neke mei funumi aheva? Ghotilo ginauna tei aheva?”

18Aonu mae igne ne cheke eghu, “Ghetilo neke tei Betlehem agno Juda, eghuteuna gognarona, ghetilo nake kulu tei tarai ghu ka nogna suga tapuale te blahi LORD na, ame ke figri nga ka nomi namono na mata ka thogele ka nohi vikegna Efrem. Ghetilo magnahaghei te mei thuru agne, nu theo kaisei naikno te mei cheke ghami te mala tei ka suga gna na. 19Ghetilo hata gano maladi nomi dongki gre nei bret nei waen eghu malami themi, eghume, ghetilo auhi gobigna lepo te magnahaghedire, nu aheva te mala thuru na kolho.”

20Aonu mae khuekuꞌe igne ne cheke eghu, “Thosei nanga nomi. Ari ka suga. Iara ginauna reireghi ghami ghotilo, nu ghotilo thosei thuru agne.” 21Aonu mana hatadi ne tei ka sugagna na, eghuteuna mana jaola ne faghaghamu phei dongki igre. Ke leghu retilo ne titihi ghahedire, eghuteuna mare ghamu nei koꞌu fodu.

22Kate ghamu glealeꞌa teu mare na, kaisei tothoghei mae te diꞌa ka namono igne falithuini suga na tutini grengatha na ne eha eghu, “Iagho hata mei mae te mei ka sugamu iagho agne ia, mala lalahu nomi ka mana.”

23Mae khuekuꞌe igne jifla ne cheke eghu, “Kheraguro! Thosei eni nafnata puhi te diꞌa tuana ka mae ihei te mei ka sugagu iara na, puhi te eni ghotilo igne thono diꞌa fara! 24Nu iara tangomana te snakreni ka ghotilo thugu gaꞌase majaghani te theome thuru teu kaisei mae balugna na. Eghuteuna ghotilo jaola tangomana te hata fapea khetogna mae igne mala eni ghotilo unha te magnahagheni ka repa na. Nu ghotilo thosei eni puhi te diꞌa tuana ka mae igne.”

25Nu mare tirodi fanomho ka mana. Aonu mae Livaet igne hata fapea khetogna na ne huju fakosi ka mare. Mare repini naꞌa ne eni puhi te diꞌa na ka naꞌa ne ghilei goigoni ni fara naꞌa. Mare repini naꞌa ne ghilei hamerane ne lisani nga mare. 26Hamerane boibongi, gaꞌase igne neke figri ne khoko soru rhegna grengathagna suga aheva te au teu khetogna na. Eghuteuna naꞌa fnuda ka vido igne ne ghilei haghe naprai na.

27Kate dofra fapea khetogna na te tora grengatha na tarabana mala ke tei teu na, mana filoni gaꞌase igne thuru neu ke ulugna grengatha na eghuteuna khamegna namo ka grengatha na. 28Mana ne cheke eghu ka naꞌa, “Kegra haghe age noda!” Nu gaꞌase igne theome cheke, aonu mana pala haghe thinigna na ka nogna dongki na hata ne tei ka namono.

29Kate posa ka suga na, mana hata naflahi na ne vahe thinigna gaꞌase tela lehehi igne ne edi nabotho phei vido. Aonu mana ne fatei kaisei vido ka vike te gnafa ka nabotho phei vikegna Israel. 30Iheire te filoni glepo igne ne cheke eghu, “Tore! Funu ka narane teke jifla Ijep kuꞌeda tahati tifa ra te ghilei mei posa ka narane gognarogne, theo kaisei glepo teke eni jateula igne teuna. Tahati ghathoni glepo igne. Uve, tahati na eni kaisei glepo eigna puhi biꞌo igne!”

20

Israel tarabana mala magra ka naiknodi Gibea

1Naikno te gnafa Israel igre ne loku fodu jateula kaisei tothoghei neu ne kafe mei ke ulugna LORD jare Mispa. Mare mei funudi ka namono te gnafa, funu ke raru namono Dan, nei ke mata namono Bereseba, nei ka rijon ke maghati Gilead. 2Mae mala baubatu te gnafa ka vike te gna Israel igre ne kaisei loku fodu baludi naiknore. Eghuteuna khaputudi mae soldia igre thokeni fati gobi thogha, eghuteuna mare te gnafa na kafe loku naflahi mala magra. 3-4Ka narane tuana, vikegna Benjamin igre mare nomhini thoutonu te salofodu mare Mispa igne. Aonu, mae lida di Israel igre ne kiloni kaisei mae Livaet eigna khetogna mana teke aknu falehe keha maedi Gibea, mare ne ghusna eghu ka mana, “Ghehati magnahaghei te nomhini neke faꞌunha nekeu neke eni si glepo te diꞌa ignea?”

Aonu mae Livaet igne ne cheke eghu, “Iara balugna gaꞌase igne, ghepa mei neke thuru Gibea ka namono vikegna mae Benjamin. 5Ka bongi tuana keha mae ka namono igne mei falithuini suga te au ghepa na. Eghuteuna mare magnahaghei te aknu falehe ghau iara. Nu mare hata fapea khetogu iara na neke repini naꞌa neke ghilei lehe. 6Ke leghu na, iara hata thinigna na neke vaevahe ka nabotho phei vido, eghuteuna iara neke tufa neke tei ka nabotho phei vikeda tahati ra. Iara eni igne, naugna maedi Gibea igre eni glepo te thono diꞌa fara na ka tahati Israel. 7Ghotilo maemi Israel te au teu igre, ghotilo mala ghathoni gognarogne unha nate eni ka maedi Gibea igre!”

8Eghuteuna mare te gnafa na ne kaisei gaoghatho ne cheke eghu, “Theo kaisei ka tahati na teke figri ka namono na! 9Nu tahati na toreni God mala laseni ihei ka tahati nate tei magra ka maedi Gibea. 10Eghuteuna tahati na tufa soldia igre ka nabotho tothoghei. Kaisei tothoghei mala reireghi gheda gano. Eghuteuna tahati keha tothoghei ra, tahati ginauna tei mala ke tughu fapulo ka maedi Gibea glepo te diꞌa te gnafa teke edi mare ka tahati maeda Israel.” 11Aonu mare te gnafa na ne loku fodu jateula kaisei tothoghei neu kolho nei kaisei gaoghatho mala tei magra ka naiknodi Gibea.

Vikegna Israel igne ne cheke faheta ka vikegna Benjamin

12Mare ne kurudi mae mala hata nonomho mala tei heva heva ka nodi namono te gnafa vikegna Benjamin mala cheke eghu ka mare, “Ghotilo neke eni puhi te thofno diꞌa fara igne! 13Ghotilo hata mei mae te diꞌadi Gibea ra, mala aknu falehe ghehati! Tahati mala hata koko puhi te diꞌa igne ka noda namono tahati maeda Israel.”

Nu mae ka vikegna Benjamin igre tirodi fanomho ka nodi cheke kheradi mare ka keha vikegna Israel. 14-16Aonu varadaki namno thogha soldia te hata baludi naflahi mala magra igre mei funudi ka namonodi vikegna Benjamin, mare khapru Gibea tarabana mala magra ka keha vikegna Israel. Eghuteuna keha fitu gobi soldia di Gibea igre ne loku fodu baludi varadaki namno thogha igre. Mae igre lase fada thina fei khame mairi, eghuteuna mare lase fada kahi kolho ka kaisei khakla eghuteuna leuleghu fata na mare theome ke jafra.

17Nu keha vikegna Israel igne au fati gobi thogha soldia te lase magra, eghuteuna mare te gnafa na kafe au naflahi mala magra.

Armigna Benjamin igne ne uluni armigna Israel

18Ame tei nga ka magra teuna maedi Israel igre ne tei Betel mala toreni God, mare ne tarai eghu, “Ihei ka ghehati nate tei magra ka vikegna Benjamin igne?”

LORD ne cheke eghu, “Vikegna Juda nate batu ghami ghotilo na.”

19Hamerane ka keha narane na, armigna Israel ne tei namo Gibea. 20Mare tarabana mala tei magra ka nogna armi Benjamin ka namono igne. 21Nu nogna armi Benjamin igne ne jifla mei ka namono igne ne magra ka armigna Israel. Ka narane tuana, mare ne aknu falehe varadaki phei thogha soldia ka armigna Israel. 22-24Armigna Israel igne diꞌanagnafadi fara neke figri ka vido blahi na, eghuteuna mare tei ne tanhi ka LORD ne ghilei plulu naprai na. Mare ne cheke eghu, “Ba, ghehati ginauna nake figri ke magridi kherami ghehati ra, ba theo?”

Eghuteuna LORD ne cheke eghu ka mare, “Uve, ghotilo ke pulo.”

Cheke igne neke farhetani gaoghathodi mare na. Ka keha narane na, mare neke puloi Gibea ne tei kegra ka vido aheva teke kegra mare tagna teke magra ia. 25Nu ka fapea narane ka magra igne, nogna armi Benjamin igne ne jifla mei Gibea ne aknu falehe nabotho nhana thogha soldia di Israel te loku naflahi mala magra.

26Armigna Israel igne neke figri Betel eghuteuna mare thono diꞌanagnafadi fara. Mare tanhi ne tanhi ka LORD mala toghodi, eghuteuna mare theome ghamuni kaisei glepo ne ghilei plulu naprai na. Eghuteuna mare gahu sopai nafnata fafara mala tufru soruni mana. 27-28Ka narane tuana, nogna Bokis Blahi Nhaꞌa Cheke LORD na au Betel, eghuteuna pris biꞌo Finihas thugna Eleasa thugna Eron te reireghigna na.

Aonu mare ne cheke eghu ka LORD, “Ba, ghehati ginauna nake puloi ka magra ba theo?”

Eghuteuna LORD ne cheke eghu ka mare, “Uve, ke puloi si ghotilo. Nathuꞌu, iara ginauna snakre aridi mare ka khamemi ghotilo.”

Armigna Israel igne ne uluni armigna Benjamin

29Aonu mae Israel ne lilisei keha soldia mala poru ligohoni namono Gibea. 30Ka fatilo narane na, keha soldia tei ne magra ka vikegna Benjamin. Mare neke tei aula ka vido teke magra mare tagna ia. 31Aonu armigna Benjamin igne jifla mei Gibea ne magra. Mare ne ngolhi fapuloni armigna Israel igne ne falehedi jateula teke eni mare ululahu ia neu. Mare ne aknu falehe tolufulu soldia di Israel sare snagla nei leghudi phei nabrou farihoteidi phei namono Gibea ghe Betel. 32Eghuteuna mae ka armigna Benjamin igne ne eha eghu, “Gognarona tahati ginauna nake uludi mare jateula teke eni tahati ululahu ia eghu!” Nu maedi Israel igre la kulu ghathonihi te mala rikha chaghi na, aonu armigna Benjamin igne ne ngolhidi mare leghu nabrou ne tei fakhaba ka namono na.

33-34Mae te rikha chaghi igre tei posa Baal-Tama, eghuteuna mare kegra jare tarabana mala magra. Keha nabotho thogha soldia te rheta tulao teke poru ligohoni Gibea teku igre ghosei ne jifla mei ne tei lamna namono ne tei magra ka mae teke au ka namono na, eghuteuna magra igne thono brana fara. Nu armigna Benjamin teke au ka sare te snagla na theome laseni tela faꞌihohi mare na. 35Eghume, LORD toghoni armigna Israel ne uluni armigna Benjamin, eghuteuna ka narane igne varadaki glima thogha kaisei gobi soldia di Benjamin mae te lase magra ka naflahi igre ne lehe. 36Aonu armigna Benjamin igne laseni tela nhigrahi mare na.

Puhi te uluni Israel magra igne

Iagho laseni, ka narane tuana, vido ke biꞌogna armigna Israel teke rikha chaghi ka armigna Benjamin igne laseni te keha vido na mare neke poru kolho rhegna namono Gibea. 37-39Ulu lahu na, maedi Israel neke eni kaisei gaoghatho. Gaoghatho igne eghu agne, keha mae ka mare teke poru teke tei lamna namono igre, mare mala gnubra namono igne mala haghe gagahu na kligna. Kate filoni keha tothoghei teke rikha chaghi igne gagahu na, mare figri mala magra ka armigna Benjamin.

Aonu, kate theome gnubra nga teu namono igne, armigna Benjamin igne ne aknu falehe tolufulu mae ka armigna Israel. Eghuteuna iagho laseni mare neke eha eghu, “Gognarona tahati uludi mare, jateula teke eni tahati uluia eghu!” Nu, mae teke poru teku igre ghosei ne kegra haghe ne tei lamna namono.

Mare tei heva heva lamna ne aknu falehe naiknore eghuteuna gnubra namono igne. 40Aonu kate haghe gagahu biꞌo ke kligna namono na, mae ka armigna Benjamin igne filo tei ke leghu ne rhana nodi fara, naugna nodi namono na la gnhubrahi ka khaꞌaghi. 41Aonu mae iheire teke rikha chaghi igre figri leghu neke magra. Aonu armigna Benjamin igne ne mhaghu nodi fara eghuteuna mare theome laseni unha nate eni na, naugna mare filo glani te naiknore ginauna kafe lehe. 42-43Aonu maedi Benjamin igre ne fariuriu rikha ne leghuni nabrou te tei fei namono nagou na, naugna mare theome tangomana te poru ka mae Israel igre. Mare rikha, nu kaisei tothoghei armi biꞌogna Israel igne la faligohodihi mare. Eghuteuna keha tothoghei armigna Israel te jifla mei ka namono na igre na falehedi mare. Aonu funu namono Noha tei posa ke maghati Gibea, mare ne aknu falehe ne gnafa armigna Benjamin. 44Ka narane tuana, mare ne aknu falehe nabotho nhana thogha soldia rhetadi Benjamin. 45Nu kehare rikha ne tei ka namono nagou na mala poru ka thina biꞌo Rimon. Armigna Israel igne ne aknu falehe keha glima thogha mae ka nabrou na. Eghuteuna mare ne ngolhi leghudi mae iheire te rikha te tei namono Gidom igre ne aknu falehe keha phei thogha mae.

46Khaputudi armigna Benjamin te lehe ka narane tuana varadaki glima thogha soldia mae iheire te lase magra fara nei mae iheire te au naflahi mala magra. 47Nu namno gobi soldia ka armigna Benjamin kolho rikha te tei ka namono nagou na te tei poru ka thina biꞌo Rimon. Mare ne au fati nhigra ka vido igne. 48Eghuteuna armigna Israel igne figri neke pulo mala aknu falehe naikno te gnafa vikegna Benjamin, glepo tautagu te gnafa nei gobigna lepo te filodi mare. Eghuteuna mare jaola gnubra nodi namono te gnafa vikegna Benjamin.

21

Mae Israel tufa gaꞌase ka maedi Benjamin

1Kani teke khapru mae Israel igre Mispa na, mare ne eni kaisei nhaꞌa cheke eghu, “Ghehati theome snakredi thumi gaꞌase re mala tolaghi ka vikegna Benjamin.”

2Ke leghugna magra balugna vikegna Benjamin igne, naiknodi Israel igre neke khapru ka vido blahi Betel eghuteuna mare diꞌanagnafa fara ne tanhi fara ne ghilei rafi. 3Eghuteuna mare ne tanhi eghu, “LORD, nodi God mae Israel! Naugna unha ne snakreni ka ghehati maemi Israel sagho puhi ignea? Gognarona kaisei vikemi ghehati la namo hui.”

4Hamerane boibongi ka keha narane na, mare ne kaisei olta mala gahu soasopai nafnata fafara mala ke fofodu fakeli balugna LORD. 5Aonu mare ne cheke eghu fari thedi, “Ba, ka narane teke khapru tahati ke ulugna LORD Mispa ia, ihei ka vike tahati gne teke theome mei baluda tahati na?” Mare ne cheke eghu, naugna ka narane tura mare neke eni kaisei nhaꞌa cheke eghu, “Jame kaisei mae ka tahati theome mei baluda tahati ke ulugna LORD gognarogne, tahati ginauna aknu faleheni.”

6Mare kokhoni nodini fara vikegna Benjamin, ne cheke eghu, “Gognarona, tahati la namo dofini kaisei ka nabotho phei vikeda ra. 7Gognarona phei ba thiloi mae kolho te karha nga teuna eghuteuna mare theo kaisei khetodi. Tahati neke nhaꞌa cheke hi ka nanghagna LORD te mala thosei snakredi thuda gaꞌasere te mala tolaghi ka mare na. Eghume unha gne nate tangomana ghita nate eni tahati te mala toghodi mare na?” 8-9Aonu mare ne ghusna eghu, “Ka narane teke mei khapru tahati ke ulugna LORD Mispa ia, ihei ka vike tahati igne teke theome mei baluda tahati ia?” Aonu kate kaha mare naikno te gnafa re, mare ne laseni te maedi Jabes Gilead igre neke theome mei baludi mare.

10-11Aonu mare ne vavahi nabotho phei thogha mae nheta mala magra eghuteuna mare ne cheke eghu ka mare, “Ghotilo tei aknu falehe mae nalhaꞌu te gnafa Jabes Gilead balu khetodi nei thudi te gnafa teu mare re. Mae nalhaꞌu te gnafa nei gaꞌase te gnafa te tolaghi ra mala kafe lehe, nu ghotilo thosei aknu falehe goro gaꞌase majaghani te theome thuru teu kaisei mae balugna.” 12Mare tei magra ne filodi fati gobi gaꞌase majaghani Jabes Gilead, eghuteuna mare hata neke pulo namono Saelo jare nohi Kenan, ka vido aheva te au teu maedi Israel tagna.

13Ka narane tuana, mae Israel faidu ne fatei keha mae ka maedi Benjamin te poru teu ka thina biꞌo Rimon, cheke ranghidi mare mae Israel igre magnahaghei pharikeli baludi mare. 14Aonu maedi Benjamin igre neke pulo ka nodi namono re, eghuteuna maedi Israel igre hata gaꞌasedi Jabes Gilead igre ne tusu lao ka mare. Nu maedi Benjamin igre kmana fara, aonu gaꞌase igre theome nabadi mare.

15Naiknodi Israel igre ne kokhonidi naiknodi Benjamin igre, naugna LORD ne namo ghiha koko kaisei vikegna Israel. 16Aonu mae lidadi vike igre ne cheke eghu, “Goro gaꞌase ka vikegna Benjamin ra la lehehi. Aheva nate filo gaꞌase tahati maladi mae iheire te theo khetodi teu ka vikegna Benjamin igre? 17Tahati na hironi kaisei puhi mala au kmana naikno, naugna jame te theo thudi mare na, kaisei vikegna Israel ginauna hui. 18Nu tahati neke enihi nhaꞌa cheke te theo kaisei ka tahati nate snakre lao thugna na te mala tolaghi ka kaisei mae ka vikegna Benjamin. Eghuteuna tahati neke cheke eghu, ‘God ginauna tibrini mae ihei te snakreni thugna gaꞌase na ka vikegna Benjamin.’ ” 19Aonu mare ne ghilei ghathoni leuleghu finogha na mare tei namono Saelo mala ei gaghamu mala ghatho tahuni LORD. Saelo gne au ke raru namono Betel, ke mata namono Lebona nei ke maghati gna nabrou te funu Betel te tei thoke namono Sekem igne.

20Aonu mare ne cheke ka vikegna Benjamin mae ihei te theo khetogna na, “Ka narane gaghamu Saelo na, ghotilo na te tei poru ka nagare grep gro. 21Ghotilo ginauna ofou jare ghilei jifla mei ragi gaꞌasedi Saelo re. Eghuteuna ghotilo ginauna tei hata gaꞌase igre mala khetomi ghotilo. Eghuteuna ghotilo ginauna hata ke pulo ka namonomi re gaꞌase tuare. 22Jame kmadi nei kheradi teu gaꞌase igre neke mei cheke ka ghehati, eghuteuna ghehati ginauna na cheke eghu ka mare, ‘Ghathoni si ghotilo vikegna Israel ia eghuteuna snakredi gaꞌase igre mala au ka vikegna Benjamin. Naugna ka magra ka maedi Jabes Gilead ia, tahati neke theome hata naba gaꞌase maladi mare. Eghuteuna naugna ghotilo neke theome snakre laodi gaꞌase igre ka vikegna Benjamin, ghotilo theome huhughuni nhaꞌa cheke teke eni tahati ia.’ ”

23Aonu maedi Benjamin ne eni igne. Mare tei ne poru, eghuteuna kate jifla mei te ragi gaꞌase igre na, mare te gnafa na kaisei mae hata kaisei khetogna neu. Mare hata neke pulo ka namonodi re. Eghuteuna mare neke eni fakeli nodi namonore mala ke au tadi.

24Aonu ka narane tuana, naiknodi Israel igre neke pulo ka tharaknadi nei ka nodi namono aheva God teke tusu ranghidi.

25Ka narane tuare, naiknodi Israel igre neke theome au king neku, aonu mare ne edi unha te doglo ka gaoghathodi thedire kolho.