Jenesis
Fufunudi Gobigna Lepore
Thoutonu kmo’ei eigna buka igne
Nangha Fufunu igne, gaoghathogna na “Fufunudi gobigna lepore.” Buka igne chekedi thoutonu eidi glepodi tifa te mei kate vuavuha God gobigna lepo ka nauthoglu igne. Eghuteuna thoutonu eidi puhi te vuavuha naikno, nei eigna faꞌunha nakhibo ne mei lamna ka nauthoglu igne, nei faꞌunha neu tahati ne papara fabrahu ne ghilei mei posa gognaro gne.
Buka igne, thoutonu eigna fufunu gna nauthoglu, nei eigna puhi God te loku fodu baludi naikno, nei faꞌunha neu ne cheke eidi fabrahu gaoghathogna na ka nogna naiknore. Naugna igne Jenesis au phei vido tagna.
Vido ululahu: Fufunu gna nauthoglu
Vido ulu lahu na fufunu ka philegna kaisei ghilei tei posa ka gnafa ka philegna nabotho kaisei. Ka vido ululahu igne, chekedi thoutonu eigna puhi God te eni nauthoglu igne nei eidi naikno teke kulu au ka nauthoglu igne. Ka vido igne au thoutonu eidi Adam ghe Ivi, nei eidi Ken ghe Ebol, nei eigna Noa balu nogna vaka, nei thoutonu eigna suga te thofno haghe fara, mare fariuriu mala horo Babel.
Fapea vido: Fufunu gna Israel
Fapea vidogna buka igne, funu ka philegna nabotho phei tei gnafa ka glima fului. Ka vido igne, chekedi thoutonudi tharaknagna Israel teke karha mei ka mare. Ululahu ka mae Ebraham, kaisei mae nogna fatutuani ka God na nheta fara. Eghuteuna leuleghu fata na mana leghudi fabrahu nogna cheke God. Ke leghugna mana, thoutonu eigna thugna mana Isak, gragna mana Jekop keha nanghagna na Israel.
Jekop au nabotho phei thugna, mare tharaknagna Israel igre karha mei ka mare. Eghuteuna nabotho phei mae igre kuꞌedi nabotho phei tharakna igre.
Ka vido leghu lahugna buka igne thoutonu eigna Josep, kaisei mae ka thugna Jekop. Kaisei glepo neke thokeni Josep, mana neke ei nabrou malagna Jekop baludi keha thugna mana re, nei tharaknagna mana mala tei au ka kantri Ijep. Glepo biꞌo lamna ka thoutonu igre, eidi glepo teke edi God ranghidi nogna naiknore.
Ka fufunu gna buka igne, thoutonu eigna God teke eni nauthoglu igne, eghuteuna leghu lahu na, God neke nhaꞌa cheke baludi nogna naiknore, eghuteuna leuleghu fata na chekeni te mana ginauna reireghi fakelidi fabrahu. Ka buka igne, chekeni leuleghu fata na mala leghuni God, eghuteuna mana fatedi naikno te edi glepo te theome doglo, nei jaola mala paradi fabrahu. Mana mala batudi fabrahu nogna naiknore, eghuteuna mana mala toghodi mare fabrahu, eghuteuna mana mala edi nogna gaoghathore ka nakarhadi naiknore.
Buka igne chekedi nodi fatutuani kuꞌeda tifa te mei ka tharakna gna Israel, eghuteuna mala toghodi naikno nate karha mei ke leghu, eghuteuna nodi fatutuani re ginauna rheta fabrahu na theome gnafa.
Keha vido ka buka igne
Vido ululahu: Fufunu gna nauthoglu: 1–11
God neke eni nauthoglu igne baludi gobigna lepo te au tagna: 1:1–2:15
Nakhibo na neke kulu mei ka nauthoglu igne, eghuteuna naikno te gnafa igre ne funu papara: 3:1-24
Thoutonu eigna naikno, funu mei ka Adam posa ka Noa: 4:1–5:32
Thoutonu eigna Noa nei nabritha biꞌo: 6:1–10:32
Suga te thono haghe fara, mare fariuriu mala horo Babel: 11:1-9
Thoutonu eidi naikno, funu mei ka Sem posa ka Ebraham: 11:10-32
Fapea vido: Fufunu gna Israel: 12–50
Thoutonu eidi thilo kuꞌeda, Ebraham, Isak nei Jekop: 12:1–35:29
Thoutonu eidi iheire te karha mei ka tharakna gna Iso: 36:1-43
Thoutonu eigna Josep baludi thabusigna mana: 37:1–45:28
Jekop nei tharakna gna mana igre ei nodi namono Ijep: 46:1–50:26
1Thoutonu eigna God teke vuavuhadi gobigna lepo re
1Tifa na neke theo kaisei glepo te au na, aonu God neke vuavuhadi maloa ghe nauthoglu nei gobigna lepo fateo te au ke lamnadi. 2Nauthoglu igne neke fiti au nogna kolho neke theo kaisei nakarha tagna, neke theome jateula te filoni tahati gognaro gne neku. Nu nhorora na neke thafru neke iko tongana heva heva ka nauthoglu igne neke theo kaisei naphae tagna, aonu Tharunga te Blahi na ne soru mei ne tava ke kligna nhorora.
3Aonu God ne cheke eghu, “Iara na cheke ranghini naphae na mala phae!” Aonu la meila naphae na. 4God ne filoni naphae te keli igne ne glealeꞌa fara. Aonu God ne fotadi gromno ghe naphae gre. 5God ne kiloni naphae igne “Narane” eghuteuna gromno na mana ne kiloni “Bongi.” Rafi soru nei hamerane haghe. Igne narane ulu lahu na.
6-7Aonu God ne cheke eghu, “Khoꞌu, iagho na fnota phea, kaisei mala au kligna nei keha na mala au pari.” Khoꞌu na ne thofno leghuni chekegna God na ne fnota phea. 8God ne kiloni kligna na “Maloa.” Rafi soru nei hamerane haghe. Igne fapea narane na.
9Aonu God ne cheke eghu, “Khoꞌu pari igre na salo fodu mei mala kaisei ngala mala thakle haghe glose te moja na.” Khoꞌure ne thofno leghuni chekegna God na ne salo fodu mei ne thakle haghe glose te moja na. 10God ne kiloni glose te moja igne “Moumolu” eghuteuna khoꞌu te salo fodu te kaisei ngala igre mana ne kiloni “Thongna.” God ne filoni glepo te keli igne ne glealeꞌa fara.
11-12Aonu God ne cheke eghu, “Thua nafnata gaju ba buburu ba sisi teu te mala ima igre na kotu haghe ka glose igne.” Glepo igre ne thofno leghuni chekegna God na ne kotu haghe. God ne filodi glepo te keli igre ne glealeꞌa fara. 13Rafi soru nei hamerane haghe. Igne fatilo narane na.
14Aonu God ne cheke eghu, “Naprai nei glaba nei nathunu te au ka maloa na igre mala fotadi narane ghe bongi gre. Naprai gne mala phae ka narane eghuteuna glaba nei nathunu teu igre mala phae bongiro eghu mala fagaglanadi narane, nhigra ba finogha.” 15Glepo igre mala au ka maloa gne mala faphaeni nauthoglu igne. Aonu glepo igre thofno leghuni chekegna God na ne au jare ka maloa na. 16Aonu God ne vuavuhadi phei juta biꞌo, naprai ghe glaba. Ke biꞌo na mala phae ka narane, eghuteuna ke iko na mala phae bongiro. God ne jaola neke vuavuhadi nathunu gre. 17God neke lilisei glepo igre ka maloa gne mala faphaeni nauthoglu igne, 18mala funei frunidi narane ghe bongiro. Mana neke lilisei jare glepo igre mala fotadi naphae ghe gromno. God ne filodi glepo te keli igre ne glealeꞌa fara. 19Rafi soru nei hamerane haghe. Igne fafati narane na.
20Aonu God ne cheke eghu, “Thongna gne mala fodu ka thua nafnata glepo te karha. Eghuteuna nanghaji gre mala flalo tafri ka maloa gne eghu.” 21Aonu God ne vuavuha sasa, thege, khakau, khirio, nei vavula ba keha nafnata glepo te tao tafri ka thongna. God jaola ne vuavuha soasopaigna nafnata nanghaji te flalo tafri ka maloa gne eghu. God ne filodi glepo te keli igre ne glealeꞌa fara. 22God ne fablahidi ne cheke eghu ranghidi, “Ghotilo soasopaigna nafnata glepo te au ke lamnagna thongna na igre ginauna na vuragha mala fodu ke lamna thongna. Eghuteuna ghotilo nanghaji ra mala vuragha ke lamnagna nauthoglu igne.” 23Rafi soru nei hamerane haghe. Igne falima narane na.
24-25Aonu God ne cheke eghu, “Nauthoglu igne na fodu ka soasopai gna nafnata glepo te karha. Eghuteuna mala vuragha ka soasopai gna nafnata glepo te tautagu te namha ba te mhaumhaghu te biꞌo ba te ikoi.” Aonu glepo igre ne leghuni chekegna God na ne au jare. God ne filodi glepo te keli igre ne glealeꞌa fara.
26Aonu God ne cheke eghu ka mae Thugna ghe Tharunga te Blahi, “Tatilo na vuavuha naikno mala jateula theda eghu. Mare ginauna au nodi nolaghi ke klignadi sasa te tao tafri ka thongna na igre nei nanghaji te flalo tafri ka maloa na igre nei soasopaigna nafnata glepo te tautagu ka nauthoglu na igre eghu.”
27Aonu God ne vuavuha naikno,
gaꞌase ghe nalhaꞌu mala jateula thegna eghu.
28God ne fablahidi ne cheke eghu ka repa, “Ghopa mala au sua kmana mala reireghidi glepo te gnafa te au ka nauthoglu na igre. Iara neke lilisei sasa nei nanghaji nei thua nafnata glepo te tautagu teu ka nauthoglu na igre mala reireghidi ghopa.”
29God ne cheke eghu, “Iara lisa ari ka ghopa thua nafnata gaju ba sisi ba buburu teu igre mala hata ima ghopa. 30Eghuteuna iara jaola neke vuavuha gano igre maladi nanghaji te gnafa ba glepo te tautagu te biꞌo ba te ikoi nei sisi ba khakla gaju eghu mala gano.” Aonu glepo igre ne thofno leghuni chekegna God.
31God ne filodi glepo te keli igre ne glealeꞌa fara. Rafi soru nei hamerane haghe. Igne fafamno narane na.
21Aonu God ne loku ne gnafa maloa ghe nauthoglu gre baludi gobigna lepo te gnafa te au ke lamnadi.
2-3Ka fafamno narane na God ne loku fahui nogna gloku na. Eghuteuna God neke theome loku ka fafitu narane na. God ne fablahini fafitu narane na mala kaisei narane blahi fara ka wik na. God neke fablahini narane igne naugna mana neke loku fagnafahi nogna gloku na ka nauthoglu igne. Eghume mana ne gnafa ka narane igne.
Eidi mae Adam ghe Ivi
4Igne u thoutonu eigna God teke vuavuhadi maloa ghe nauthoglu gre. Ka narane teke vuavuhadi God maloa gne nauthoglu gre, 5jare na neke theo kaisei gaju ba sisi ba kaisei buburu teke kotu haghe na, naugna God neke theome snakreni nakhete na neke soru mei ka nauthoglu igne. Eghuteuna jare na jaola neke theo kaisei naikno te mala loku ka nagare na. 6Nu glokhare fura haghe mala au khoꞌu ka nauthoglu igne mala fabobothudi gaju nei buburu ba thua nafnata sisi fateo. 7Aonu LORD God ne hata na phuki glose ne vuavuha naikno. Eghuteuna LORD God neke phanga lao ka nehugna naikno na mala karha mana. Eghuteuna mana ne funu phaphanga.
8Aonu LORD God ne joꞌu kaisei nagare. Nagare te kiloi “Eden” te au ke maghati Israel. Jare mana ne lilisei naikno teke vuavuha mana ka glose na. 9God neke lilisei kmana famane nafnata gaju te ure sisi te naba te mala ima na. Gaju igre famane keli fara. Fari hoteigna nagare igne na au kaisei gaju, ihei te ghamuni sisi gna gaju igne na naikno tuana ginauna na theome lehe, nu mana na karha fabrahu tifa tifa. Eghuteuna fapea gaju na aula jare, ihei te ghamuni sisi gna gaju igne na naikno tuana ginauna na laseni unha te keli na nei unha te diꞌa na eghu.
10Kaisei khoꞌu biꞌo na loloro mei funu Eden mala faboubothuni nagare igne. Khoꞌu igne ne fnota ka fati khoꞌu biꞌo. 11-12Nanghagna khoꞌu biꞌo ulu lahu na Pison, khoꞌu igne tei salaꞌu fei kantri Havila. Ka kantri aheva te au famane gol, nei au kaisei nafnata gaju, khukuku gna na famane sisiri keligna. Eghuteuna au kaisei nafnata thina te ulu fara, thina te kiloni “Konilian.” 13Nanghagna fapea khoꞌu biꞌo na Gihon, khoꞌu igne tei salaꞌu fei kantri Kus. 14Nanghagna fatilo khoꞌu biꞌo na Taegris, khoꞌu igne tei salaꞌu ke maghati kantri Asiria. Eghuteuna nanghagna fafati khoꞌu biꞌo na Iufretis.
15Aonu LORD God ne hata mae ihei teke vuavuha mana igne neke liliseini ke lamnagna nagare Eden, mala tangomana mana te au jare te mala reireghini u nagare igne. 16LORD God neke cheke eghu ka mana, “Iagho tangomana te ima sisidi gaju te gnafa te au ka nagare na igre. 17Nu iara theome snakre nigho iagho te ghamu sisigna fapea gaju te au farihotei nagare igne. Gaju igne mala laseni iagho unha te keli na nei unha te diꞌa na eghu. Tutuani fara, jame te ghamu iagho sisi gna gaju igne na, iagho ginauna na lehe!”
18Aonu LORD God ne cheke eghu, “Theome keli mae igne te au sopa thegna na. Iara ginauna na vuavuha kaisei kheragna mana mala toghoni mana.”
19-20God hata glose ne vuavuha glepo te tautagu te gnafa ka nauthoglu na igre nei nanghaji te gnafa teu te au ka maloa na igre. God hata ne mei ka mae nalhaꞌu na mala fangangha mana. Unha nangha te lilisei lao mana ka soasopai gna glepo te tautagu ba ka nanghaji teu igre na, tuare ngala nanghadire.
Nu mae Adam ne theome filoni kaisei kheragna te mala toghoni na. 21Aonu LORD God ne fathuruni mana ne thuru iho fara. Kate thuru iho teu mana na, God ne hata kaisei gaogaro ka thinigna mana na, eghuteuna ke lilisei fapulo guli ka vido aheva teke hata fajifla mana u gaogaro tuana. 22LORD God ne vuavuha kaisei gaꞌase ka gaogaro teke hata fajifla ka mana tuana. Aonu Lord hata ne lao gaꞌase tuana ka mana.
23Mae Adam filoni gaꞌase igne ne cheke eghu,
“Uve, igne ngala thofno kheragu tutuani iara na.
Gaogarogna na neke mei ka gaogarogu iara nei nafnahi gna na neke mei ka nafnahigu iara.
Iara ginauna na kiloni naꞌa ‘Gaꞌase’ naugna God neke vuavuhani naꞌa ka gaogarogu iara.”
Mae Adam neke chekeni igne naugna ka cheke Hibru na, nanghagna “gaꞌase” na “isha,” eghuteuna nanghagna “nalhaꞌu” na “ish.” 24Eghume mae nalhaꞌu na mala jifla kokodi idogna kmagna re mala au fodu balugna khetogna na. Naugna igne repa mala theome jateula phei naikno eghu, nu repa mala jateula kaisei naikno eghu kolho.
25Mae nalhaꞌu ghe khetogna igre repa neke soesole, nu repa neke theome mamaja neku.
3Nogna huhughu naikno
1LORD God neke vuavuha gobigna lepo te gnafa te tautagu ka namhata na igre, eghuteuna jare na theo kaisei glepo ka teke vuavuha mana igre te lalase fara te uluni nogna glalase mogo na, ka puhi te cheke famaemahe na. Kaisei narane mogo na ne mei ghusna eghu ka gaꞌase na, “Ba, God gne neke lhoti ghami ghopa tutuani si te mala thosei ghamu ghopa kaisei sisi gna gaju te au ka nagare ignea?”
2Gaꞌase na ne cheke eghu ka mogo na, “Ghepa tangomana te ghamu sisidi gaju te gnafa ke lamnagna nagare igne. 3Nu kaisei gaju te kegra farihotei gna nagare igne ngala God te lhotini ka ghepa te mala ghamu sisigna na. Eigna God neke cheke eghu ka ghepa, ‘Ghopa thosei ghamu sisi gna gaju igne, nei jaola thosei habo lao tagna eghu, na eghunu lehe ghopa eghu.’ ”
4Nu mogo na ne cheke eghu ka gaꞌase na, “Theo, cheke God igne theome tutuani, ghopa ginauna na theome lehe. 5Jame te ghamu ghopa sisi gna gaju igne na, tathami ghopa re ginauna na thofra fakeli, eghuteuna ghopa ginauna na laseni unha te keli na nei laseni unha te diꞌa na eghu, eghuteuna ghopa ginauna na lalase fara jateula God eghu. God na laseni igne, naugna igne mana lhotini ka ghopa te ghamu sisi gna gaju igne na.”
6Kate filo laoni naꞌa gaju igne na, naꞌa ne keli tagna fara naugna gaju igne ne thofno keli fara fifilogna na, nei sisi gna re jaola keli fara te mala ghamu na. Aonu naꞌa ne cheke eghu ka nagnafa gna thegna na, “Uve, jame te imani iara sisi gna gaju igne na, iara gne jame kaisei naikno glalase fara.” Aonu naꞌa ne hata keha sisi ne ima. Eghuteuna naꞌa ne tusu lao keha ka mae Adam khetogna na. Mana ne jaola ne ima sisi gna gaju tuana. 7Eghuteuna tathadi repa re ne funu thofra, aonu repa ne laseni te soesole na ne susuki fodu khakla gaju fig re ne pipichi.
8Ka vido te riurifu fei grafi na repa ne nomhini LORD God te nonolo ka nagare na, aonu repa ne poru fari hoteidi gajure ke lamnagna nagare na. 9Nu LORD God ne ehani mae Adam ne cheke eghu, “Adam, iagho au aheva?”
10Mae Adam ne cheke eghu, “Iara ne nomhini nigho iagho te nonolo ka nagare igne ne mhaghu nogu nigho fara ne poru, naugna iara gne ne soesole.”
11LORD ne cheke eghu ka mana, “Naugna unha ne laseni nga iagho te soesole na? Mae ihei teke cheke ranghi nigho te mala soesole na? Neke ghamu jau sagho sisi gna gaju teke lhotini iara ka iagho ia?”
12Mae Adam ne cheke eghu, “Uve, gaꞌase mala kheragu iara teku iagho igne ngala teke tusu mei ka iara teke ghamu na.”
13Aonu LORD God ne cheke eghu ka Ivi, “Ba, Ivi mala unha sagho te eni puhi ignea?” Naꞌa ne cheke eghu, “Mogo na neke cheke famaemahe ghau iara neke chaghi ghau iara mala ghamu iara sisi gna gaju na neku.”
14Aonu LORD God ne cheke eghu ka mogo na, “Naugna igne, iara ginauna na tibri nigho fara ke tulaodi gobigna lepo te tautagu fateo igre.
“Naiknore ginauna na susuku nigho fara ke tulaodi keha glepo te tautagu ka namhata na are.
Iagho ginauna na agra ka thi’amu na.
Eghuteuna iagho ginauna na ghamu gaughavu glose.
15Iara ginauna na eni igne ka iagho mala nogna naoka gaꞌase igne,
eghuteuna gaꞌase igne mala nou naoka iagho.
Eghuteuna iara ginauna na jaola eni igne ka vikemu iagho re mala nogna naoka vikegna gaꞌase igne.
Mare ginauna na tapla poaposa phaꞌumu iagho na,
eghuteuna iagho ginauna nake figri faleghu nake kakathu ka ghahedire.”
16Aonu God ne cheke eghu ka gaꞌase na,
“Iagho ginauna na para nigho fara kate bukla na.
Eghuteuna iagho ginauna na kabru gheu fara kate karha gna sua na.
Neuba iagho ne au papara, iagho ginauna na magnahagheni fara khetomu na,
eghuteuna mana ginauna na funei fruni nigho iagho.”
17God ne cheke eghu ka mae Adam, “Naugna iagho ne fanomho ka khetomu na ne ghamu sisi gna gaju ia, gano te joꞌu iagho ka glose igne ginauna na theome raꞌe keli.
“Karha nga teu iagho ka nauthoglu igne na,
iagho na loku heta fara te mala au naba gano te ghamu na.
18-19Iagho ginauna na ghamu gano te karha ka namhata na are, nu gnarho te fachuchuru nei buburu te diꞌa teu gre ginauna na kotu haghe ka nou nagare iagho na.
Iagho ginauna na loku heta fara eghuteuna buibuhi na jifla mei ka thinimu na eigna te mala au naba gano te ghamu na.
Iagho ginauna na loku heta fabrahu ghilei lehe,
eghuteuna mare ginauna na giugilu nigho ke lamnagna glose igne,
naugna iara neke vuavuha nigho iagho ka glose.”
20Mae Adam ne kiloni khetogna na “Ivi” naugna naꞌa idodi naikno te gnafa te karha mei gognaro gre nei iheire nate karha mei nathuꞌu nauriha. Gaoghathogna “Ivi” teu ka cheke Hibru na, “Idodi naikno te gnafa te karha mei ka nauthoglu gne.”
21Ke leghugna igne LORD God ne hohoro pohe ka khakla sipu maladi Adam ghe khetogna.
God ne brue fajifladi Adam ghe Ivi ka nagare Eden
22Aonu LORD God ne cheke eghu, “Naikno gre la jateula tathilo lau sigre la lasenihi unha te keli na nei unha te diꞌa na eghu. Eghume gognaro na tathilo na theome snakredi repa mala tei namo ka gaju te tusu lao karha na ka naiknore. Na glahu ghamu repa sisi gna gaju igne nu karha fabrahu eghu.” 23Aonu LORD God ne brue fajifladi repa ka nagare Eden na mala loku repa ka glose teke vuavuhadi repa God na. 24Ke leghugna te kuru fajifladi ka nagare Eden, God ne lilisei kaisei tothoghei engel mala kegra ke maghati gna nagare Eden, nei lilisei kaisei naflahi khaꞌaghi te dudulu te figri tafri na. Mana neke eni igne mala theome tangomana repa te lao thoke ka gaju te mala tusu lao karha na ka naiknore.
4Mae Kein ghe mae Abel ne fafara ka LORD
1Mae Adam ne thuru balugna Ivi khetogna na ne au kaisei thugna nalhaꞌu. Naꞌa ne cheke eghu, “Iara na kiloni nanghagna sua igne mae Kein, naugna LORD la togho ghau iara la atha kaisei thugu nalhaꞌu.” Gaoghathogna Kein teu igne “atha” eghu ka cheke Hibru na. 2Ke leghugna igne, Ivi ne fakarhini mae Abel tahigna mae Kein.
Phia mare ne kafe kotu haghe ne biꞌo, eghuteuna mae Abel gne na mae mala reireghi sipu, eghuteuna mae Kein gne ne mae mala loku ka nagare. 3Kaisei fata, mae Kein hata ne mei ka nagare na keha gano te mala fafara ne lilisei ke ulugna LORD. 4Mae Abel jaola ne hata ne mei keha famane sipu te karha majaghani. Mae Abel falelehe sipu igre ne fafara vido nafnahi te keli fara ka LORD. LORD ne ghatho tahuni nogna fafara mae Abel na. 5Nu LORD ne theome ghatho tahuni nogna fafara mae Kein na. Mae Kein ne diꞌatagna ne ngingirini fara.
6LORD ne cheke eghu ka mae Kein, “Ghema, theome tangomana iagho te diꞌatamu te fangingiri ka mae tahimu na. 7Jame te loku fakeli iagho na, iara ginauna na ghatho tahu nigho, nu jame te loku fadiꞌa iagho na, u nakhibo na ginauna na kaikalitiu te mala goigoni nigho iagho na. Eigna u nakhibo na magnahaghei te tapla fapari nigho iagho. Nu thosei snakreni nakhibo na me mala funei fruni nigho eghu.”
8Nu mae Kein ne tirogna fanomho ka LORD. Kaisei fata mae Kein ne cheke ka mae Abel tahigna na mala tei nonolo balugna. Eghuteuna kate au teu phiamare mhata na, mae Kein ne kegra haghe ne akni faleheni mae tahigna na.
9Ke leghu gna igne LORD ne cheke eghu ka mana, “Kein, ahevau mae Abel mae tahimu iagho ia?”
Mae Kein ne cheke eghu, “Iara theome laseni. Theome nogu gloku iara te mala reireghini mae tahigu na!”
10Aonu LORD ne cheke eghu ka mae Kein, “Thono diꞌa fara unha te eni iagho ranghini mae tahimu na. Filo sagho! Dadara gna mae tahimu iagho na la tanhi hi ka iara te mala foli fapuloni unha najafra teke eni iagho na. 11Eghume iara ginauna na tibri nigho iagho naugna iagho ne faleheni mae tahimu na. Eghume unha te joꞌu soru iagho ka glose na ginauna na theome au gano te keli ranghi nigho kolho. 12Uve, kate loku iagho ka glose na iara theome snakreni glose igne te fabruara naba gano malagna tharaknamu iagho na. Eghuteuna iagho ginauna na mae mala tei tafri kolho nei theo kaisei namonomu kolho ka nauthoglu igne.”
13Mae Kein ne cheke eghu ka LORD, “Thibri igne thono biꞌo fara ranghi ghau iara! 14Filo sagho! Iagho theome magnahaghei ghau iara te mala loku ka glose igne na, nei iagho magnahaghei ghau iara te tei delei mala thosei filoni tathagu iara na ka nou namono gne. Eghuteuna te chekeni iagho na iara gne mae mala tei tafri kolho ka nauthoglu igne. Eghume iara gne mhaghu nogu fara, eigna glahula te mei filo deni ghau mare na, mare ginauna na akni falehe ghau iara.”
15Aonu LORD ne cheke eghu ka mae Kein, “Thosei mhaghu. Eigna mae ihei te falehe nigho iagho na, tutuani fara, iara ginauna na parani fabrahu mae tuana.” Aonu LORD ne lilisei kaisei fagaglana ka mae Kein, eghuteuna mae ihei te thafoni mae Kein te filoni u fagaglana igne na, mae tuana na theome faleheni mana. 16Aonu mae Kein ne jifla kokoni tathagna LORD na ne tei au ke maghati Eden ka nohi Nod. Gaoghathogna Nod na “Tei tafri.”
Goro thugna mae Kein
17Mae Kein ghe khetogna ne au kaisei thudi nalhaꞌu, nanghagna na mae Enok. Mae Kein ne hohoro kaisei namono ne fangangha ka mae thugna na. 18Kate biꞌo haghe na, mae Enok ne au kaisei thugna nalhaꞌu, nanghagna na Irad. Eghuteuna mae Irad ne au kaisei thugna nalhaꞌu, nanghagna na Mehujael. Eghuteuna mae Mehujael ne au kaisei thugna nalhaꞌu, nanghagna na Metusael. Eghuteuna mae Metusael ne au kaisei thugna nalhaꞌu nanghagna na Lamek.
19Mae Lamek ne tolaghi ka phei gaꞌase, nanghadire Ada ghe Sila. 20Ada ne fakarhani mae Jabal. Mana mae kuꞌedi hatimare mae te lase oho buluka, sipu nei nanigot, eghuteuna mae igre thuru ka suga tapuale kate tei tafri ka nodi gloku re. 21Mae Jabal ne au kaisei tahigna, nanghagna na Jubal. Mae Jubal na kuꞌedi hatimare mae te lase khodili nei nifu. 22Sila jaola ne au kaisei thugna nalhaꞌu, nanghagna na Tubal-Kein. Mae Tubal-Kein gne mae kuꞌedi hatimare mae te mala loku ka thua nafnata bras nei aean. Mae Tubal-Kein gne au kaisei greghagna, nanghagna na Nama.
23Kaisei narane mae Lamek ne cheke fahaehaghe eghu ka phei khetognare, “Ada ghe Sila, fanomho fakeli ka chekegu iara gne! Kaisei mae majaghani neke magra ka iara eghuteuna iara neke faleheni mana. 24Uve, jame kaisei mae te faleheni mae Kein na mae tuana ginauna na au papara fabrahu, nu mae ihei nate magra ka iara na mae tuana ginauna na au papara fabrahu ke tulao gna tuanai.”
Mae Adam ghe Ivi neke au kaisei thudi majaghani
25Kaisei fata mae Adam ghe Ivi neke au kaisei thudi nalhaꞌu. Aonu Ivi ne cheke eghu, “God kela tusu mei ka iara keha sua teke toreni iara te mala ke tughuni Abel teke aknu poru mae Kein tifa ia.” Aonu repa ne kiloni nanghagna thudi na Set. Gaoghathogna Set teu igne “tusu mei” eghu ka cheke Hibru. 26Mae Set jaola ne au kaisei thugna nalhaꞌu nanghagna na mae Enos.
Ka narane tuare naiknore ne funu tarai ka LORD.
5Susurei fufunu ka mae Adam posa ka mae Noa
1-2God neke vuavuha nalhaꞌu ghe gaꞌase mala jateula thegna neku. Eghuteuna ka narane tuana, God neke fablahidi neke kilodi “naikno.” Uve, igne u susurei gna vikegna mae Adam na.
3Kate kaisei gobi tolufulu finogha na mae Adam neke au kaisei thugna nalhaꞌu jateula thegna neku. Eghuteuna mana ne kiloni nanghagna na Set. 4Ke leghugna teke karha mae Set na mae Adam ne nhana gobi finogha gna. Mana jaola neke au keha thugna nalhaꞌu nei keha thugna gaꞌase neku. 5Aonu mae Adam ne karha neu ne ghilei thokeni nheva gobi tolufulu finogha ne lehe nga.
6Kate kaisei gobi glima finogha na, mae Set ne au kaisei thugna nalhaꞌu, nanghagna na Enos. 7Ke leghugna te karha mae Enos na, mae Set ne nhana gobi fitu finogha gna. Ka narane tuare mana ne au keha thugna nalhaꞌu nei keha thugna gaꞌase neku. 8Mae Set ne nheva gobi nabotho phei finogha gna ne lehe nga.
9Kate nheva salei finogha gna na, mae Enos ne au kaisei thugna nalhaꞌu nanghagna na Kenan. 10Ke leghugna te karha mae Kenan na, mae Enos ne nhana gobi nabotho glima finogha gna. Mana jaola ne au keha thugna nalhaꞌu nei keha thugna gaꞌase neku. 11Aonu mae Enos ne nheva gobi glima finogha gna ne lehe nga.
12Kate fitu salei finogha gna na, mae Kenan ne au kaisei thugna nalhaꞌu nanghagna na Mahalalel. 13Ke leghugna te karha mae Mahalalel na, mae Kenan ne nhana gobi phia tutu finogha gna. Mana jaola ne au keha thugna nalhaꞌu nei keha thugna gaꞌase neku. 14Aonu mae Kenan ne nheva gobi nabotho finogha gna ne lehe nga.
15Kate namno salei glima finogha gna na mae Mahalalel ne au kaisei thugna nalhaꞌu, nanghagna na Jared. 16Ke leghugna te karha mae Jared na, mae Mahalalel ne nhana gobi tolufulu finogha gna. Mana jaola ne au keha thugna nalhaꞌu nei keha thugna gaꞌase neku. 17Aonu mae Mahalalel ne nhana gobi nheva salei glima finogha gna ne lehe nga.
18Kate kaisei gobi namno salei phei finogha gna na, mae Jared ne au kaisei thugna nalhaꞌu nanghagna Enok. 19Ke leghugna te karha mae Enok na, mae Jared ne nhana gobi finogha gna. Ka narane tuare mana jaola ne au keha thugna nalhaꞌu nei keha thugna gaꞌase neku. 20Aonu mae Jared ne nheva gobi namno salei phei finogha gna ne lehe nga.
21Kate namno salei glima finogha gna na, mae Enok ne au kaisei thugna nalhaꞌu, nanghagna na Metusela. 22Ke leghugna te karha mae Metusela na, mae Enok ne kheragna tutuani God, neke au balugna God thilo gobi finogha. Mana jaola neke au keha thugna nalhaꞌu nei keha thugna gaꞌase neku. 23Aonu mae Enok ne thilo gobi namno salei glima finogha. 24Kaisei narane God ne hata fadeleini mae Enok mala au balugna eghu teuna naiknore ne theome filoni mana. Naugna mae Enok igne neke thofno kheragna tutuani God.
25Kate kaisei gobi nhana salei fitu finogha gna na, mae Metusela ne au kaisei thugna nalhaꞌu, nanghagna na Lamek. 26Ke leghugna te karha mae Lamek na, mae Metusela ne fitu gobi nhana salei phei finogha gna. Mana jaola ne au keha thugna nalhaꞌu nei keha thugna gaꞌase neku. 27Aonu mae Metusela ne nheva gobi namno salei nheva finogha gna ne lehe nga.
28Kate kaisei gobi nhana salei phei finogha gna na, mae Lamek ne au kaisei thugna nalhaꞌu. 29Mae Lamek ne kiloni nanghagna thugna na Noa, ne cheke eghu, “Mae Noa gne ginauna togho ghita tahati mala gnafa noda katha vido ka noda gloku nei nakmusa teu ka glose teke tithibrini LORD igne.” Gaoghathogna mae Noa teu igne “gnafa” eghu ka cheke Hibru. 30Ke leghugna te karha mae Noa na, mae Lamek ne glima gobi nheva salei glima finogha gna. Mana jaola ne au keha thugna nalhaꞌu nei keha thugna gaꞌase neu. 31Aonu mae Lamek ne fitu gobi fitu salei fitu finogha gna ne lehe nga.
32Kate karha te salaꞌuni mae Noa glima gobi finogha na, mana ne au thilo thugna nalhaꞌu, Sem, Ham nei Jafet.
6Puhidi naiknore ne diꞌa fara
1Kate karha te thovu fara naikno na ka nauthoglu igne, mare ne karha thudi gaꞌase. 2Gaꞌase igre biꞌo haghe ne thono famane fara ka tathadi nogna tothoghei engel God re. Mare ne vavahi gaꞌase te magnahaghedi thedi re ne tolaghi. 3Aonu LORD ne cheke eghu, “Iara ginauna na theome snakredi mala karha fabrahu naikno igre. Iara ginauna na snakredi mare mala karhau nabagna kaisei gobi varadaki finogha kolho ame lehe nga eghu.”
4Ka narane tuare ba ka narane te mei nathuꞌu nei nauriha teu igre, mae te kilodi Nefilim te au ka nauthoglu igne. Mae igre mae brahu fara nei lase magra fara eghu. Ka narane tuare la, goro gaꞌase teke thuru baludi nogna engel God ra. Thudire neke biꞌo haghe neke nheta fara tutuani. Eghuteuna mare tangomana te edi kmana nafnata gloku te biꞌo nei nanghadire fnakno fara neku tifa na.
5LORD ne filodi puhidi naikno gna nauthoglu gne ne thono diꞌa fara. Eghuteuna mare ghathodi fabrahu kolho glepo te diꞌa re. 6-7LORD ne diꞌanagnafa fara, ne cheke eghu, “Iara ginauna faluvu fahuidi naikno teke vuavuha iara ka nauthoglu igne. Iara jame neke theome vuavuhadi naikno igre ka nauthoglu igne! Eghuteuna iara ginauna na jaola faluvu fahuidi nanghaji ba bosu ba saba teu ka namhata igre. Iara diꞌanagnafagu fara naugna iara ngala teke vuavuhadi re glepo igre.” 8Nu LORD ne keli tagna fara ka mae Noa.
9-10Igne u thoutonu gna mae Noa na.
Mae Noa gne ngala thofno kheragna tutuani God na. Naugna kaisei mana ngala mae te doglo nei thofno leghuni teu God na. Nanghadi thugna mae Noa re igre, mae Sem, mae Ham nei mae Jafet.
11-12Ka narane tuare, God ne filodi naiknore ne kafe diꞌa fara naugna mare ne khuru magra nei faꞌau aknu fari thedi heva heva. Kaisei mae Noa ngala te doglo fara ka tathagna God na.
Mae Noa ne hohoro kaisei vaka
13Aonu God ne cheke eghu ka mae Noa, “Iara ginauna na kafe roꞌe fahuidi naikno te khuru magra nei faꞌau aknu teu fari thedi igre nei iara ginauna na jaola roꞌeni nauthoglu igne. 14Iagho ginauna na atha keha thaba te keli mala hohoro kaisei vaka. Iagho na lilisei keha chogho ke lamnagna vaka igne, eghuteuna iagho na laulamu ka muki ke lamna nei ke kosi teuna mala theome lulu. 15Brahugna na kaisei gobi tolufulu thilo mita eghuteuna biꞌogna na varadaki phei mita eghuteuna haghegna na nabotho thilo mita. 16Iagho na hohoro suga vaka igne, nu iagho na lilisei kaisei wida biꞌo ke kligna. Krepagna wida igne te funu ka suga na te posa ka gringni na phia tutu fati sentemita mala phae. Iagho hohoro thilo chogho, kaisei pari, kaisei fari hotei nei kaisei kligna eghu. Eghuteuna iagho na hohoro grengatha ka gerigna vaka na. 17Iara ginauna na kuru meini kaisei nabritha te biꞌo mala thafru namono te gnafa ka u nauthoglu igne mala roꞌe fahuidi gobigna lepo te karha ka u nauthoglu igne. 18Nu iara ginauna na eni kaisei nhaꞌa cheke balumu iagho. Eghuteuna iagho ginauna na saghe ka vaka igne baludi khetomu, thumu nalhaꞌu nei khetodi mae thumu are eghu. 19-20Iagho ginauna na atha mei ka vaka gne kaisei gaꞌase gna nei kaisei nalhaꞌu gna eghu balumu ka thua nafnata nanghaji ba bosu ba saba ba cheche teu are naugna iara theome magnahaghedi te lehe fahuidi reꞌe na. 21Iagho ginauna na jaola atha mei naba gano ka vaka na malami ghotilo nei nanghaji nei bosu nei saba nei cheche teu te gnafa are eghu.”
22Aonu mae Noa ne edi glepo igre thofno leghuni ngala unha teke chekeni God na.
7Nabritha biꞌo
1Aonu LORD ne cheke eghu ka mae Noa, “Ghema Noa, te laseni iara na, kaisei iagho gne ngala te doglo fara puhimu na ka gaꞌase nei nalhaꞌu eghu te au iagho baludi ka nauthoglu na igre. Eghume iagho tei saghe ka vaka na balugna tharaknamu na. 2Kate tei saghe ka vaka na, iagho na atha fitu nalhaꞌudi nei fitu gaꞌasedi eghu ka soasopaigna nafnata glepo te tautagu te naba mala ghamu nei fafara teu are. Eghuteuna glepo te tautagu te theome naba te mala ghamu nei fafara teu are, iagho na atha kaisei nalhaꞌu gna nei kaisei gaꞌase gna eghu kolho. 3Eghuteuna ka soasopaigna nafnata nanghaji te flalo ka maloa na are iagho na atha fitu nalhaꞌudi nei fitu gaꞌasedi eghu mala karhau reꞌe ka u nauthoglu igne. 4Fitu narane funu gognaro gne iara ginauna na kuru meini nakhete na mala soru ka nauthoglu igne. Nakhete igne ginauna na soru nabagna phiatutu narane nei phiatutu bongi eghu. Ka nakhete igne ngala nate roꞌe fahuidi iara gobigna lepo te karha teke vuavuha iara ka nauthoglu igne na.”
5Mae Noa ne thofno edi unha teke chekedi LORD ka mana re.
6Mae Noa gne neke namno gobi finogha gnahi kani teke mei nabritha na teke toku thafruni nauthoglu igne na. 7Mae Noa baludi khetogna, thugna nalhaꞌu nei khetodi mae thugnare eghu ne rikha ne tei saghe ka vaka na mala theome knoho ka meigna nabritha biꞌo na. 8-9Mae Noa ne thofno leghuni unha te chekeni God na nei hata balugna thua nafnata glepo te tautagu igre nei nanghaji re eghu ka vaka na. 10Kaisei wik ke leghugna tela saghehi ka vaka na, u nabritha biꞌo na ne mei ne toku thafruni u nauthoglu thongana na.
11Kate namno gobi finogha gnahi mae Noa igne nabritha biꞌo na ne funu mei kate ari te khaputu nabotho fitu narane re ka fapea nhigra ka finogha tuana. Ka narane tuana glose na ne bagra pea eghuteuna khoꞌu biꞌo teke au ke pari glose na ne fura haghe kligna. Eghuteuna nakhete biꞌo fara na ne funu thofa soru ka khoveo te au ka maloa na. 12Nakhete na ne soru ka nauthoglu igne nabagna phiatutu narane nei phiatutu bongi neu.
13Mae Noa ghe khetogna na nei thilo mae thugna nalhaꞌu re, mae Sem, mae Ham, mae Jafet nei khetodire eghu ne saghe ka vaka na. 14-15Thua nafnata glepo te tautagu te namha ba te mhaumhaghu, te biꞌo ba te ikodi nei thua nafnata nanghaji teu igre ne mei ne saghe baludi ka vaka na. 16Thua nafnata glepo te tautagu igre mei peapea ka vaka na, kaisei nalhaꞌu gna nei kaisei gaꞌase gna neu leghuni unha teke chekeni God ka mae Noa na. Aonu ke leghugna te saghe te gnafa mare ka vaka na, LORD ne bobotho grengathagna vaka na.
17-18Khoꞌu na ne britha nabagna phiatutu narane, nei haghe ne haghe kligna ne tei salaꞌuni glose na aonu vaka na ne phogla. 19Eghuteuna khoꞌu na haghe ne haghe ne tei salaꞌudi thogele te biꞌo te gnafa re. 20Ke leghugna igne khoꞌu na haghe ne haghe nabagna fitu mita ne tei salaꞌudi thogelero. 21-23Nanghaji te gnafa, nei glepo te tautagu te gnafa eghu te namha ba te mhaumhaghu, te biꞌo ba te ikodi, nei naikno te gnafa teure ne kafe lehe. Uve, glepo karha te gnafa re ka nauthoglu gne ne kafe lehe. Mae Noa nei tharakna na nei unha teke balugna ka vaka na re eghu ngala te karha na.
24Khoꞌure ne britha ne thafru fabrahu nauthoglu na nabagna kaisei gobi glima fulu narane.
8Nabritha na ne hui
1God ne theome ghatho ihoni mae Noa nei glepo tautagu te au teu balugna mana ka vaka na. Aonu God ne kuru meini kaisei nuri ne mei ka nauthoglu gne. Eghuteuna khoꞌu na neke funu thugha soru pari. 2Khoꞌu te au ke pari glose ra neke theome loloro haghe. Eghuteuna khoveo te au ka maloa na ra neke theome nakhete. 3Ke leghudi kaisei gobi glimafulu narane igre u khoꞌu teke toku tafruni nauthoglu na neke funu thoghei neke thugha soru pari. 4Eghuteuna kate ari te khaputu nabotho fitu narane re ka fafitu nhigra na vaka na neke soru togha ka kaisei vido ka thogele Ararat. 5U khoꞌu na soru ne soru, eghuteuna phaꞌudi thogele teke thafru ra neke thakle haghe ka narane ulu lahu ka fabotho nhigra na.
6-7Phiatutu narane ke leghugna igne mae Noa ne tothora wida gna vaka na ne kuru teini kaisei nanghaji naꞌao. Nu nanghaji igne ne flalo tafri neu ne ghilei moja khoꞌu na. 8Aonu mae Noa neke kuru teini kaisei balhu, glahula me kela mojahi khoꞌu na. 9Nu nanghaji na ne theome filoni kaisei vido aheva na te mala togha te gnafa na, naugna glose na ne thafru ngau ka khoꞌu na. Nanghaji na flalo neke pulo mei ka vaka na, eghuteuna mae Noa ne ngafa fajifla khamegna na ka wida neke hata fapulo nanghaji na. 10Aonu mae Noa ne ofo nabagna kaisei wik neke kuru fapuloni nga balhu na. 11Eghuteuna ka grafi tuana nanghaji na neke pulo mei ka mae Noa. Naꞌa kakathu ka foflogna na pala ne mei kaisei khakla gaju oliv majaghani! Aonu mae Noa ne lasenihi tela namo moja hi u glose na ne cheke eghu, “Uve, khoꞌu na kela krangohi!” 12Mana neke ofoi nabagna kaisei wik neke kuru fapuloni nga balhu na ka fatilo fata na. Nu gognaro nanghaji na neke theome pulo mei.
13Mae Noa gognaro na namno gobi kaisei finogha. Narane ulu lahu ka nhigra ulu lahugna finogha tuana khoꞌu na ke la mojahi. Mae Noa ne hata fadelei thotoku gna vaka na ne filo tafri ne filoni glose na te la mojahi na. 14Kate ari te khaputu varadaki fitu narane gna fapea nhigra na u glose na ne thofno moja fara.
15Aonu God ne cheke eghu ka mae Noa, 16“Iagho khetomu, thumu nalhaꞌu nei khetodi mae thumu gre teuna, ghotilo gognaro na tangomana te jifla ka vaka igne. 17Hata jifla balumi glepo tautagu te gnafa nei nanghaji te gnafa teu te au ka vaka na igne. Thua nafnata glepo igre ginauna na kmana thudi nei ginauna na vuragha e thovu ka nauthoglu igne eghu.”
18-19Aonu mae Noa ne jifla ka vaka na balu khetogna, thugna nalhaꞌu nei khetodire nei thua nafnata glepo te tautagu te gnafa nei thua nanghaji te gnafa teure ne fagleghui ne jifla ka nodi soasopai nafnatadi.
Mae Noa ne fafara ka LORD
20Aonu mae Noa ne hohoro kaisei olta mala tarai ka LORD. Eghuteuna mana ne atha keha nafnata glepo te tautagu nei keha nafnata nanghaji teu te naba mala ghamu re, aonu mana ne falelehe ne gahu ne fafara ke ulugna LORD. 21LORD ne gnanghini u fafara te famane sisiri keligna igne ne keli tagna fara ne cheke eghu, “Iara ginauna nake theome goigoni u nauthoglu igne ke tughugna puhi diꞌa teke edi naikno igre neuba iara kulu lasedihi naikno igre neke diꞌa neke mei ngala funu suadi. Nu iara ginauna nake theome goigonidi gobigna lepo te karha ka nauthoglu na igre jateula te eni iara gognaro gne eghu. 22Uve, ginauna na au nhigra mala joꞌu nei mala dokha, nei nhigra mala reka nei mala brana, nei nhigra mala nakhete nei mala naprai, nei vido narane mala phae nei mala romno. U nafnata vido igre ginauna na theome gnafa kate aunga teu nauthoglu igne.”
9Nogna nhaꞌa cheke God ranghini mae Noa
1Aonu God ne fablahini mae Noa baludi mae thugnare, ne cheke eghu, “Au sua kmana mala fodu nauthoglu gne. 2Glepo tautagu te gnafa, nanghaji te gnafa nei sasa te gnafa teu igre ginauna na mhaghu ghami ghotilo. Eghuteuna iara na snakre aridi glepo igre ka khamemi ghotilore. 3Tifa na iara neke tusu ari sisi nei khuromu mala ghemi ghotilo neku, nu gognaro na iara jaola tusu ari ka ghotilo buluka nei nanghaji ba thua nafnata glepo te tautagu mala ghamu ghotilo.
4“Nu kaisei glepo ngala te thosei ima ghotilo na, u nafnahi te au teu dadara tagna na, eigna u dadara gne ngala u nafugna u karha na. 5-6Eghuteuna iara theome snakreni ka ghotilo te mala faleheni naikno na. Jame ihei te faleheni keha naikno na ghotilo ginauna mala falelehe mae tuana. Jaola jame kaisei buluka te faleheni naikno na, ghotilo falelehe buluka tuana. Naugna iara neke vuavuhani naikno na mala jateula thegu neku.”
7God ne cheke eghu ka mae Noa, “Ghema Noa, iara magnahaghei ghami ghotilo te au thumi mala vuragha e thovu ka nauthoglu gne.”
8Aonu God ne cheke eghu ka mae Noa baludi mae thugna mana re, 9“Iara gognaro na magnahaghei te nhaꞌa cheke balumi ghotilo nei baludi thumi ghotilo ginau re eghu. 10Eghuteuna iara na jaola eni nhaꞌa cheke igne ranghidi glepo te karha te gnafa teke jifla balumi ghotilo ka vaka na are. 11Iara eni nhaꞌa cheke igne balumi ghotilo. Iara ginauna nake theome goigonidi glepo te karha igre ka nabritha biꞌo jateula teke eni iara tuana eghu ka nauthoglu. Nabritha na ginauna nake theome roꞌeni nauthoglu gne.”
12-13Eghuteuna God ne cheke eghu ka mae Noa, “Iara ginauna na lilisei nogu maja na ka khoveo ka maloa na are. Maja igne na mala jateula kaisei fagaglana eghu eigna nogu nhaꞌa cheke iara teke eni balumi ghotilo ia nei baludi glepo te gnafa te au ka nauthoglu igne. Nogu nhaꞌa cheke iara igne ginauna theome hui. 14-17Kate kuru meini iara khoveo na ke kligna gna nauthoglu gne eghuteuna maja na thakle mei ka maloa na, iara ginauna filoni maja igne nei ghatho fapuloni fabrahu u nhaꞌa cheke teke enihi iara balumi ghotilo ia, nei baludi soasopai gna nafnata glepo te karha igre. Naugna maja igne kaisei fagaglana eigna nhaꞌa cheke teke eni iara ka ghotilo. Uve, nabritha na ginauna nake theome mei roꞌedi gobigna lepo te karha te au ka nauthoglu igne.”
Mae Noa ne diꞌatagna ka mae Ham
18Igre nanghadi thilo thugna mae Noa re, mae Sem, mae Ham nei mae Jafet. Thilo mae igre neke au balugna mae Noa ka vaka na. Mae Ham gne kmagna mae Kenan. 19Thilo mae igre neke thugna mae Noa, eghuteuna naikno te gnafa te au ka nauthoglu igne neke jifla mei ka thilo mae igre.
20Mae Noa gne kaisei mae keli mala joꞌu sisi grep mala ei waen. 21Kaisei narane mae Noa ne koꞌu waen ne dranga fara, aonu mana ne thuru soesole neu ka nogna suga tapuale na. 22Mae Ham ne filoni mae kmagna na ne thuru soesole neu. Mae Ham jifla kosi ne tei chekedi phei mae thabusignare. 23Aonu mae Sem ghe mae Jafet ne hata kaisei pohe ne nhaꞌa lao ka fafradire. Phiamare figri lao thagrudire ka suga tapuale na thoghei ne tei ruma ne toku tafruni mae kmadi na. Phiamare neke theome figri lao tathadire neke filoni te soesole teu mae kmadi na.
24Kate dofra haghe te laseni unha te eni ranghini Jafet, mae thugna leghu lahu na, 25mae Noa ne cheke eghu, “Iara ginauna toreni God mala tibrini mae Kenan, thugna mae Ham! Mana ginauna mala nodi mae sneka kolho ka mae kheragna re.” 26Mae Noa jaola ne cheke eghu, “Tahati cheke fakelini LORD mae ihei Sem te pogho soru ranghini! Mae Kenan gne mala nogna mae sneka kolho mae Sem. 27Iara toreni God mala fabruaradi thugna mae Jafet gre ginauna, eghuteuna thugna mae Jafet igre ginauna mala kaisei ngala baludi thugna mae Sem gre. Eghuteuna thugna mae Kenan re ginauna mae sneka kolho ka mae Jafet.”
28Mae Noa ne au nabagna thilo gobi glima fulu finogha ke leghugna nabritha na. 29Mae Noa karha neu ne thokeni nheva gobi glima fulu finogha neke lehe nga.
10Igre nanghadi vike teke karha ka thilo thugna mae Noa re
1Igne thoutonudi vike teke karha ka thilo thugna mae Noa re, mae Sem, mae Ham nei mae Jafet. Vike igre neke karha mei ka thilo mae thabusigna igre ke leghugna nabritha biꞌo na. 2Thugna mae Jafet re neke mae Goma, mae Magog, mae Madae, mae Javan, mae Tubal, mae Mesek, nei mae Tiras. 3Thugna mae Goma re neke mae Askenas, mae Rifat nei mae Togama. 4Thugna mae Java re neke mae Elisa, mae Tarsis, nei naikno te au ka moumolu Saeprus nei moumolu Rodes. 5Naikno te au ka moumolu te iko tongana ka nhorora na igre vike neke karha mei ka thugna mae Jafet. Soasopai gna tharakna igre ne vuragha ne thovu ne gnokro soru ka nodi soasopaigna vido glose nei au nodi soasopaigna cheke.
6Thugna mae Ham re neke mae Kus, mae Ijep, mae Libia nei mae Kenan. 7Eghuteuna nanghadi thugna mae Kus re neke mae Seba, mae Havila, mae Sapta, mae Rama nei mae Sapteka. Mae Rama ne au phei thugna, mae Seba ghe mae Detan. 8Aonu mae Kus neke au kaisei mae thugna, nanghagna na Nimrod. Mae Nimrod gne kaisei mae nheta fara ka nauthoglu igne. 9Mana kaisei mae lase hili bosu fara ke ulugna LORD. Naugna igne naiknore cheke eghu eigna kaisei mae, “Mae igne jateula mae Nimrod eghu lase hili bosu fara ke ulugna LORD.” 10Fati namono biꞌo te funei frunidi mana re, Babel, Erek, Akat nei Kalneh. Fati namono biꞌo igre au jare Babilonia. 11-12Funu jare Babilonia mana ne jifla ne tei Asiria. Aonu mana ne hohoro haghedi namono biꞌo igre, Ninive, Rehobot Ir, Kala nei Resen. Resen gne au fari hotei Ninive nei Kala. Kala gne kaisei namono biꞌo fara.
13-14Ijep gne kuꞌedi naikno te au Lidia, Anam, Lehab, Naftu, Patrus, Kaslu nei Krit. Naiknodi Filistia gre neke mei funudi Krit.
15-18Mae Kenan neke au phei mae thugna nalhaꞌu, mae Saidon ghe mae Het. Mana jaola neke kuꞌedi mae Jebus, mae Amora, mae Gagas, mae Hivi, mae Arka, mae Sini, mae Arvat, mae Semar, nei mae Hamat. Vikegna mae Kenan gre ne fnota ne sopagna tei tafri. 19Namonodi naikno te au Kenan gre e funu Saedon tei posa Gerara nei Gasa. Eghuteuna tei posa Sodom, Gomora, Adma nei Seboim ghilei tei posa Lasa.
20Naikno te gnafa igre neke gragna mae Ham.
21Mae Sem gne neke mae ke biꞌogna mae Jafet. Mae Sem neke au thugna, eghuteuna mana jaola neke kuꞌedi thugna mae Eber re. 22Igre nanghadi teke thugna mae Sem re, mae Elam, mae Asura, mae Apaksad, mae Lud nei mae Aram. 23Nanghadi teke thugna mae Aram re neke, mae Us, mae Hul, mae Geta nei mae Mas.
24Mae Apaksad na neke kmagna mae Sela, mae Sela gne neke kmagna mae Eber. 25Mae Eber gne neke au phei mae thugna. Kaisei na nanghagna na mae Pelek, gaoghathogna cheke “Pelek” teu igne “fnota” eghu ka cheke Hibru na. Naugna kani karha nga teku mana na naiknogna nauthoglu gne neke fnota ka kmana vike ikodi. Eghuteuna nanghagna mae tahigna mana na mae Joktan.
26Mae Joktan gne neke kmadi mae Almodad, mae Selep, mae Hasamavet, mae Jera, 27mae Hadoram, mae Usal, mae Dikla, 28mae Oba, mae Abimael, mae Seba, 29mae Ofa, mae Havila nei mae Joba. 30Namonodire neke au fari hotei Mesa ke mosu nei Sefa ka thogele ke maghati. 31Naikno igre neke jifla mei ka tharaknagna mae Sem. Vike igre ne gnokro soru ka nodi soasopaigna vido glose nei au nodi soasopai cheke.
32Igne thura gaga teke jifla mei ka hatimare goro thugna mae Noa re. Naikno te iko tongana ke lamnagna nauthoglu na igre neke funudi ka vike igre, ke leghugna nabritha biꞌo ia.
11Tifa na neke kaisei cheke ngala
1Tifa na, naikno te gnafa ka nauthoglu gne neke kaisei nodi cheke ngala. 2Naikno igre jifla mei funudi ke maghati neke soru filoni kaisei sare biꞌo jare Babilonia ne au soru jare.
3Mare ne cheke eghu fari thedi, “Tahati na ngigno keha chopu balu buburu, eghuteuna tahati na fapaprai mala maku reꞌe jateula brik eghu.” Aonu mare ne hohoro brik mala ke tughugna thina na, eghuteuna muki mala ke tughugna chopu mala famamaku brik na. 4Aonu mare ne cheke eghu fari thedi, “Tahati na eni kaisei noda namono biꞌo nei kaisei suga brahu agne. Suga igne mala brahu tei posa ke klignadi khoveo ka maloa na are. Jame te eni tahati igne na, naikno gnafa ka nauthoglu igre ginauna na fafnakno ghita eigna unha te eni tahati igne. Eghuteuna ginauna na theo kaisei naikno nate mei te roꞌe ghita tahati na, te mala thofa tafri tahati heva heva ke lamna gna nauthoglu igne na.”
5Nu LORD ne soru mei mala filoni namono biꞌo na balugna suga teke babana mare igne. 6LORD ne cheke eghu, “Gognaro na naikno gre la kaisei vike ngala nei kaisei nodi cheke eghu ngala. Filo. Mare la tangomanadi hila la babana suga biꞌo igne. Mare ginauna na theome raugha hohoro haghe thua nafnata glepo te magnahaghedi thedi re. 7Mei ghopa mala soru goigonini tatilo nodi cheke mare igne, mala fari ihoi mare kate cheke fari thedi na.”
8-9LORD ne soru mei funugna kligna nei faꞌihoni nodi cheke mare na. Aonu mare ne thofa tafridi heva heva ke lamnagna nauthoglu gne. Mare ne lilisei nodi gloku na ne theome hohoro nodi namono na. Mare ne kiloni namono igne Babel, Babel teu igne gaoghathogna “iho” eghu ka cheke Hibru. Naugna LORD ne faꞌihoni nodi cheke mare na ne theome tangomana mare te cheke fari thedi na.
Susurei eigna tharaknagna mae Sem
10-11Igne susurei eigna tharaknagna mae Sem na.
Phei finogha ke leghugna nabritha biꞌo na, mae Sem ne thokeni kaisei gobi finogha ne au kaisei thugna nalhaꞌu nanghagna na mae Apaksad. Mae Sem neke au keha thugna neke lehe nga kate thokeni namno gobi finogha gnahi na.
12-13Mae Apaksad ne tolufulu glima finogha gna neke karha nga mae Sela. Mae Apaksad neke au keha thugna neke lehe nga kate thokeni fati gobi tolufulu nhanai finogha gnahi na.
14-15Mae Sela neke tolufulu finogha gna neke karha nga mae Eber. Mae Sela neke au keha thugna neke lehe nga kate thokeni fati gobi tolufulu thilo finogha gnahi na.
16-17Mae Eber neke tolufulu fati finogha gna neke karha nga mae Pelek. Mae Eber neke au keha thugna neke lehe nga kate thokeni fati gobi namno salei fati finogha gnahi na.
18-19Mae Pelek neke tolufulu finogha gna neke karha nga mae Reu. Mae Pelek neke au keha thugna neke lehe nga kate thokeni phei gobi tolufulu nheva finogha gnahi na.
20-21Mae Reu neke tolufulu phei finogha gna neke karha nga mae Seruk. Mae Reu neke au keha thugna neke lehe nga kate thokeni phei gobi tolufulu nheva finogha gnahi na.
22-23Mae Seruk neke tolufulu finogha gna neke karha nga mae Naho. Mae Seruk neke au keha thugna neke lehe nga kate thokeni phei gobi tolufulu finogha gnahi na.
24-25Mae Naho ne varadaki nheva finogha gna neke karha nga mae Tera. Mae Naho neke au keha thugna neke lehe nga kate thokeni kaisei gobi phiatutu nhana finogha gnahi na.
26-27Igne susureidi thugna mae Tera re.
Mae Tera neke fitu salei finogha gna neke karha nga mae Ebram, mae Naho nei mae Haran. Mae Haran na neke kmagna mae Lot. 28Kate karha nga teu mae Tera kmagna na, mae Haran gne neke lehe jare Ur ka kantri Babilonia, ka namono teke karhagna na. 29-31Mae Ebram gne neke tolaghi ka Sarai. Sarai gne neke khara neke theo thugna. Eghuteuna mae Naho neke tolaghi ka Milka, thugna mae Haran. Mae Haran gne neke kmadi Milka, Iska nei mae Lot.
Mae Tera gne neke hata balugna mae Ebram ghe Sarai nei mae Lot eghu ne jifla ka namono Ur jare Babilonia mala tei Kenan nu mare ne theome tei thoke jare ne te au neu kolho ka namono Haran.
32Mae Tera neke phei gobi glima finogha gna neke lehe nga jare Haran.
12God ne kiloni mae Ebram
1LORD ne cheke eghu ka mae Ebram, “Ghema Ebram, jifla kokodi namonomu, kheramu, nei vikedi mae kmamu teu iagho igre mala tei ka kaisei namono aheva iara nate fatakle arini tamu na.
2“Iara ginauna na fabruarani vikemu iagho gne mala thovu.
Eghuteuna iara ginauna na fablahi nigho nei naiknore ginauna na lase nigho iagho kaisei mae biꞌo fara.
Eghuteuna keha naiknore ginauna na cheke fakeli nigho iagho, na cheke eghu fari thedi,
‘God na fablahi nigho jateula teke eni mana ka mae Ebram tifa ia eghu.’
3Iara ginauna na cheke fakelini ihei te cheke fakeli nigho iagho na,
nei iara na tibrini ihei te tibri nigho iagho na eghu.
Naugna iagho nogu iara,
eghume iara ginauna na fablahidi naikno te gnafa ka nauthoglu gne.”
4Aonu mae Ebram ne thofno leghuni unha te chekeni LORD na ne jifla Haran. Eghuteuna mae Lot ne tei balugna mana. Mae Ebram ne fitu salei glima finogha gna. 5Mae Ebram ghe khetogna Sarai nei mae Lot nebugna na teure ne jifla ne tei. Mare jaola ne hata nodi mae glokure baludi nei nodi gobigna lepo teke hata ka namono Haran re eghu ne jifla ne tei ka namono Kenan. Kate mei au teuhi jare na 6mae Ebram balugna nogna vike na ne salaꞌu ne tei ne ghilei posa ka namono Sekem. Jare Sekem ka kaisei vido te kiloi More, au kaisei gaju biꞌo aheva naiknodi Kenan te mala pogho soruni nodi god na. Ka narane tuare naiknodi Kenan re la kulu auhi jare. 7Nu LORD ne thakle ka mae Ebram ne cheke eghu ka mana, “Iara ginauna na tusu ari ka vikemu iagho re namono igne mala au nodi tagna.” Mae Ebram ne cheke eghu, “LORD, iagho keli fara ne chekeni igne ka iara.” Aonu mae Ebram ne hohoro kaisei olta ka thina jare malagna LORD.
8Aonu mae Ebram ne jifla Sekem ne tei ka kaisei thogele ke maghati rhegna namono Betel. Eghuteuna mana ne hohoro haghe nogna suga tapuale na fari hotei Betel nei namono Ai. Betel gne au ke mosu, eghuteuna Ai gne au ke maghati. Eghuteuna jare mae Ebram ne hohoro keha olta na malagna LORD ne pogho soru ranghini mana.
9Ke leghugna igne mae Ebram nei nogna vike na ne jifla jare ne tei ke mhata. Eghuteuna mana ne tei fabrahu ne ghilei tei posa ka nohi Negev.
Mae Ebram ne tei au Ijep
10Ka narane tuare jare na ne theo gano fara, eghuteuna mae Ebram balugna nogna vike na ne tei au Ijep. 11Kate tei rhegna kantri Ijep gne mae Ebram ne cheke eghu ka khetogna na, “Sarai, iagho kaisei famane gaꞌase fara. 12Kate filo nigho mae di Ijep re mare ginauna na khae nigho iagho. Nu jame te lase nigho mare iagho te khetogu iara teuna, mare ginauna na kulu falehe ghau iara eghuteuna mare ginauna na fakarha nigho iagho. 13Jame te keli na iagho cheke eghu ka mare, iagho gregagu iara. Te eghu iagho na, mare ginauna na keli ranghi ghau iara na theome falehe ghau iara.” Sarai ne leghuni igne.
14Kate tei mae Ebram ghe Sarai Ijep na, maedi Ijep gre ne filoni khetogna mae Ebram gne famane gaꞌase tutuani fara. Aonu mare ne cheke eghu fari thedi, “Tore, gaꞌase ana famane fara fifilogna na!” 15Eghuteuna kate filoni naꞌa na, hatimare mae nogna ofisa mae king gna Ijep na mare ne cheke eghu ka mae king, “Mae funei, kaisei gaꞌase te famane fara na naꞌa mei au agne!” Aonu hatimare ne hatani Sarai ne tei ka sugagna mae king na mala khetogna mana. 16Mae king filoni Sarai ne magnahagheni fara naꞌa. Naugna igne mae king na ne keli fara ranghini mae Ebram ne tusu ranghini mana kmana sipu, buluka, dongki, kamel, nei nogna nalhaꞌu nei gaꞌase eghu mala loku.
17Nu LORD ne kuru mei thua nafnata khabru te thono diꞌa fara ranghini mae king nei naikno te gnafa te au ka sugagna mana. Naugna mae king ne hata Sarai khetogna mae Ebram na ne jateula khetogna thegna neu. 18Aonu mae king ne eha meini mae Ebram ne cheke eghu ka mana, “Ba, unha puhi site eni iagho ranghi ghau iara gnea? Naugna unha neke theome chekeni nga iagho Sarai gne te khetomu iagho na? 19Teke chekeni iagho ka iara na ne gregamu themu neku sia, naugna igne neke hata nga iara mala khetogu neku. Ba unha puhi site eni iagho ka iara ignea, ghema? Igne teu khetomu na! Hata tei delei!”
20Mae King ne chekedi hatimare mae nogna ofisa re mala kuru fajiflani mae Ebram Ijep. Aonu mare ne kuru fajifladi mae Ebram ghe khetogna na ne jifla Ijep baludi nodi gobigna lepore.
13Mae Ebram ghe mae Lot ne sopa thei
1-2Mae Ebram gne kaisei mae dedei fara. Mana au nogna kmana sipu, buluka, silva nei gol. Aonu mae Ebram ne jifla Ijep balugna Sarai, nei Lot mae nebugna na nei gobigna lepo fateote’o re tei ka vido Negev.
3Mana jifla Negev ne leuleghu namono ne tei posa ka namono Betel. Mana neke pulo ka vido aheva teke hohoro haghe suga tapuale mana tifa fari hotei Betel ghe namono Ai. 4Igne ka vido aheva teke hohoro kaisei olta mae Ebram tifa ia. Aonu mana ne pogho soru ranghini LORD jare.
5Ka narane tuare mae Lot ne tei balugna mae Ebram. Mae Lot gne jaola au nogna kmana sipu, buluka nei naikno kmana eghu balugna. 6-7Mae Ebram ghe mae Lot au nodi glepo kmana fara, eghuteuna namono na ne theome nabadi phiamare te au fodu na. Naugna ka narane igne naiknore la kulu auhi jare funu tifa ka namono Kenan nei Perai. Eghuteuna kaisei magra biꞌo ne jifla mei fari hoteidi nogna mae mala reireghi sipu mae Ebram re nei nogna mae mala reireghi sipu mae Lot re.
8Aonu mae Ebram ne cheke eghu ka mae Lot, “Theome keli te au mei kaisei magra fari hoteida tapa nei fari hoteidi noda mae gloku gre teuna. Naugna tapa gne kaisei vike ngala. 9Tapa na sopa thei. Filo sagho ka nohi biꞌo ke ulumu ana. Jame te magnahaghei iagho fei mairi na, iara na tei fei nheta. Jame te magnahaghei tei iagho fei nheta na, iara na tei fei mairi.”
10Mae Lot filo laodi vido glose te au pari ka sare gna khoꞌu Jordan te tei posa ka namono Soa. Mana laseni jare na kmana khoꞌu nei famane glose fara jateula nagare Eden nei jateula kantri Ijep eghu. Ka narane igne LORD theome roꞌedi ngau phei namono biꞌo Sodom ghe Gomora te au ka sare teuna. 11Aonu mae Lot ne tei ke maghati na ne tei au soru ka sare khoꞌu Jordan. Ka narane igne mae Ebram ghe mae Lot ne sopa thei. 12Mae Ebram ne tei au soru ka kantri Kenan. Eghuteuna mae Lot ne tei au soru fari hoteidi namono biꞌo te au ka sare khoꞌu Jordan. Jare mae Lot ne hohoro haghe nogna suga tapuale na rhegna namono Sodom. 13Naiknodi Sodom gre thono gnognoro fara, eigna ne edi kmana nafnata nakhibo te theome doglo ka tathagna LORD na.
Mae Ebram ne tei Hebron
14Ke leghugna jifla tela teihi mae Lot na, LORD ne mei cheke eghu ka mae Ebram, “Ebram, filo tongana sagho ka vido biꞌo ana. Filo lao ke maghati nei ke mosu nei ke raru nei ke mhata eghu. 15Namono te gnafa te filo laodi iagho are iara ginauna tusu ari ka iagho nei ka vikemu iagho gre eghu. Namono igne ginauna na nomi ghotilo fabrahu tifa e tifa. 16Iara ginauna na eni thumu iagho gre mala vuragha e thovu fara jateula nusu eghu. Jame la kahadi ngau mare u nusu igre ame tangomana nga mare te kahadi thumu iagho gre eghu! 17Tei sagho mala filoni namono nate tusu arini iara ka iagho tuana.”
18Aonu mae Ebram ne jifla ka vido igne ne tei au ka namono Hebron. Jare mana ne hohoro haghe nogna suga tapuale na rhegna gaju biꞌo Mamre. Aonu mana ne hohoro nogna olta LORD na jare.
14Kaisei magra biꞌo fari hoteidi hatimare mae King
1-9Mae Bera neke king ka namono Sodom, eghuteuna mae Bosa neke king ka namono Gomora, eghuteuna mae Sina neke king ka namono Atma, eghuteuna mae Simeba neke king ka namono Siboim, eghuteuna mae Kedolaoma neke king ka kantri Elam. Mae Kedolaoma gne neke mae biꞌo lahu ka hatimare keha mae king gre, eghuteuna mae king gna Bela gne mana jaola neke loku ke parigna mana. Keha nanghagna na namono Bela gne Soa. Hatimare mae king igre mare neke loku ke parigna mae king Kedolaoma nabagna nabotho phei finogha, eghuteuna kate ari te khaputu nabotho thilo finogha re keha mae king gre ne tirodi leghuni chekegna mae King Kedolaoma na.
Aonu kate ari te khaputu nabotho fati finoghare mae king Kedolaoma ne ehadi thilo mae kheragna fofodu re, mae Amrafel, mana mae king gna ka kantri Babilonia, mae Ariok, mana mae king gna ka kantri Elasa, eghuteuna mae Tidol, mana mae king gna ka vikegna Goim. Fati mae king igre mare ne hata baludi nodi mae armi re ne tei magra ka vikegna mae Rafa te au ka namono Astarot Kanaim, mare ne uluni magra igne. Mare jaola ne magra ka vike Sus te au ka namono Ham nei vike Emim te au rhegna namono Kiriataem, nei vike Ho te au ka thogele Seia ghilei tei posa El Paran rhegna namono nagou na. Ke leghugna igne mare figri neke pulo ka namono Kades. Namono Kades gne nangha ulu lahu gna na En-Mispa eghuni. Eghuteuna mare mei ne magra ka vike mae Amalek te au ka vido tuana nei ka vike mae Amo te au ka namono Hasason Tama. Mare jaola ne uludi magra igre.
Aonu ka narane tuare hatimare mae king di Sodom, Gomora, Adma, Seboim nei Bela teu igre ne kaisei salo fodu nodi armi re ne jifla ne tei ka sare Sidim. Jare hatimare glima mae king gre ne tarabana ne jajagha ne haghe baludi nodi tothoghei armi re mala magra ka mae Kedolaoma nei thilo mae kheragna fofodu re. Aonu nodi armi glima mae king gre ne magra baludi nodi armi hatimare fati mae king gre. 10Ka sare Sidim te magra mare igne au kmana khora, khora igre fodu ka chopu te laka. Kate rikha mae king di Sodom ghe Gomora gre baludi nodi mae armi re, keha mae soldiare ne snoꞌo ka khora te fodu ka chopu igre. Nu keha thilo mae king re ne rikha ne tei baludi nodi mae soldiare ka thogelero. 11-12Mae Kedolaoma baludi mae kheragna fofodu re mare ne uluni u magra igne. Aonu mare ne hata gobigna lepo teke khotodi naiknodi Sodom ghe Gomora gre, mare jaola ne hata keha gano. Mare jaola ne hata mae Lot nebugna mae Ebram teke au Sodom na baludi nogna gobigna lepo re.
Mae Ebram ne fakarhini mae Lot
13Nu kaisei mae teke rikha ka magra na ne tei posa ka mae Ebram. Mana tei ne toutonu ka mae Ebram eigna mae Lot nei eidi phei namono Sodom ghe Gomora gre. Mae Ebram gne tei au neu rhegna nogna gaju biꞌo mae Mamre na. Mae Mamre gne kaisei mae ka vikegna mae Amo, eghuteuna mana au phei mae thabusigna, mae Eskol ghe mae Aner. Thilo mae igre kheragna fofodu mae Ebram. 14Kate nomhini mae Ebram te sneka tela tei mae nebugna na ka magra na mana ne kilodi thilo gobi nabotho nhanai nogna mae nheta re ne ngolhi leghudi mae thara re ne posa ka namono Dan. 15Fari hotei bongiro jare ka namono Dan, mae Ebram ne fofota nogna mae nheta re ka phei tothoghei. Mare megei nga ne tutu posa nasnura na ka hatimare mae thara ne uluni magra igne ka bongi tuana. Mare ngolhi leghudi ne tei posa ka namono Hoba ke raru Damaskas. 16Aonu mae Ebram neke hata fapulo gobigna lepo teke blau hatimare mae thara gre ka magra biꞌo ka phei namono Sodom ghe Gomora gre. Mae Ebram jaola neke hata fapuloni mae Lot, mae nebugna na baludi nogna thua lepo fateo re, nei jaola hata fapulo gaꞌase nei keha naikno eghu teke sneka balugna mae Lot ka magra igne.
Mae Melkisedek ne fablahini mae Ebram
17Ke leghugna tela ulunihi magra teke eni ranghidi mae King Kedolaoma nei thilo mae king balugna re teu igne, mae Ebram neke pulo mei. Eghuteuna kate pulo mei mae Ebram na, mae king gna Sodom na ghe mae Melkisedek ne mei ne thafoni mae Ebram ka sare te kiloni Sabe, ba “nogna sare mae King.”
18Mae Melkisedek gne mana mae king gna ka namono Salem. Mana neke kaisei mae pris nogna God, mae ihei te fnakno fara. Mana hata ne mei keha bret nei waen eghu ka mae Ebram. 19Aonu mae Melkisedek ne toreni God mala fablahini mae Ebram. Mana ne cheke eghu,
“God, mae ihei te fnakno fara teke vuavuhadi maloa ghe nauthoglu gre,
fablahi nigho.
20Eghuteuna tahati pala hagheni nanghagna na eigna mana ne togho nigho ne uluni iagho u magra igne.”
Aonu mae Ebram ne tufa glepo teke hata teke pulo ka magra na ne edi nabotho bukrei ne tufa ka mae Melkisedek kaisei bukrei.
21Aonu mae king gna namono Sodom na ne cheke eghu ka mae Ebram, “Iagho tangomana te tathaji glepo teke hata fapulo iagho ka magra na igre malamu themu. Iara magnahaghedi nogu naikno teke la hata fapulo iagho ka khamedi mae thara ra kolho.”
22-23Nu mae Ebram ne cheke eghu ka mae king gna Sodom na, “LORD, God te fnakno fara, mae ihei teke vuavuhadi maloa ghe nauthoglu gre, iara nhaꞌa cheke ka nanghagna mana, iara theome tangomana te tathaji kaisei nou glepo iagho malagu thegu na tulao kaisei glepo ikoi fara jateula naglaja mala susuki ba gnarho mala famamhaku sadol. Thono theo fara. Ka puhi igne iagho theome tangomana te cheke eghu na, ‘Ka iara neke dedei fara nga si mae Ebram gnea teuna.’ 24Iara theome hata kaisei glepo ka namono teke tei magra iara na, nu gano mala ima mae teke tei balugu re kolho. Eghume iara theome tangomana te foli gano mala teke tughu fapulodi ka iagho re. Thilo mae kheragu iara igre, mae Aner nei mae Eskol nei mae Mamre eghu kolho teke hata katha nodi vido ka unha teke uludi ghehati ka magra na. Iara tore nigho iagho mala snakredi thilomare te mala hata nodi glepo tuare.”
15LORD neke nhaꞌa cheke ka mae Ebram
1Ke leghudi te edi glepo igre, LORD ne cheke eghu ka mae Ebram ka mifi na,
“Ghema Ebram, thosei mhaghu.
Iara jateula kaisei nou greoreo eghu iagho mala pophoru nigho,
nei iara tangomana te reireghi fakeli nigho iagho.
Iara ginauna na tusu ari glepo te keli ka iagho naugna iagho ne namha ghau iara.”
2-3Nu mae Ebram ne cheke eghu, “LORD God, unha glepo te keli gne nate tusu mei iagho ranghi ghau iara na? Glepo mala nogu iara teku iagho gre na theo ihei nga teke khotodire naugna iara gne theo kaisei thugu! Kate lehe iara ginauna mae Eliesa gna Damaskas ihei te loku ka suga gu iara gne ngala nate ke khotodi glepo teke khotodi iara re.”
4LORD ne cheke eghu ka mae Ebram, “Mae Eliesa, nou mae gloku iagho igne, ginauna theome hata nou glepo iagho re. Iagho ginauna na au kaisei mae thofno thumu, eghuteuna mae thumu iagho tuana ginauna tughu nigho iagho mala ke khotodi nou glepo iagho re.” 5Aonu LORD ne hata fajiflani mae Ebram kosi ne cheke eghu ka mana, “Filo haghe sagho ka maloa na. Jare na kmana nathunu fara te theome naba kaisei naikno te kahadire, eghume vikemu iagho re ginauna na jateula nathunu tuare eghu kmana fara.”
6Mae Ebram ne fatutuani ni nogna cheke LORD na, eghuteuna LORD ne kiloni mana kaisei mae te doglo ke ulugna mana.
7LORD jaola ne cheke eghu ka mae Ebram, “Iara LORD. Iara neke batu fajifla nigho ka namono Ur jare Babilonia. Iara neke eni igne mala tangomana iara te tusu ari ka iagho namono igne mala khotogna iagho.”
8Nu mae Ebram ne cheke eghu, “LORD God, faꞌunha eghu laseni iara namono igne nate nogu iara na?”
9LORD ne cheke eghu ka mae Ebram, “Eni sagho unha te chekeni iara na. Iara ginauna falase arini ka iagho nate snakre arini iara vido glose igne ka iagho na. Hata mei ka iara kaisei buluka te thilo finogha gna, kaisei nanigot te thilo finogha gna, kaisei lam nalhaꞌu gna te thilo finogha gna, nei kaisei sua thukmu nei kaisei sua balhu eghu.”
10Mae Ebram ne leghuni unha te chekeni LORD na ne hata ne mei glepo igre ka mana. Aonu mae Ebram ne vahe pea buluka, nanigot nei lam teure ka phei vido ne lilisei fagleghui ka phei thura. Nu mana ne theome vahe pea phei nanghaji gre. 11Keha saroko ne flalo ne soru ne rodi ghamudi glepo igre, nu mae Ebram ne brue teidi delei.
12Kate plulu naprai na, mae Ebram ne roi thuru fara. Kate thuru teu mana na, mana ne filoni kaisei glepo te jateula gromno teu te mei toku tafruni mana na. Eghuteuna mana ne mhaghu nogna fara! 13Aonu LORD ne cheke eghu ka mae Ebram, “Tutuani fara te chekeni iara na, thumu iagho gre ginauna na tei au ka nodi kantri keha naiknoi. Eghuteuna naiknogna namono te tei au mare tagna tuana ginauna paradi mare nabagna fati gobi finogha. Thumu iagho gre ginauna na mala sneka mala loku ranghidi mare. 14Nu iara ginauna na paradi naikno te edi ka mare puhi tuare. Eghuteuna thumu iagho re ginauna jifla kokoni kantri tuana balu nodi glepo kmana. 15Ghema Ebram, iagho ginauna au blagna nou kate kueku’emu na ghilei lehe, eghuteuna mare ginauna na giugilui nigho iagho. 16Gramu iagho re ginauna na theome ghosei ke pulo mei ka namono igne. Mare nake pulo mei ka namono igne kate thokeni mare fati phagusu na. Naugna naiknodi Amor gre ginauna kulu edi kmana glepo te diꞌa fara ka namono igne. Ke leghugna igne, iara ginauna na paradi nei kuru fajifladi eghu naikno tuare ka namono igne.”
17Kate pluluhi naprai na tela romnohi na, phei glepo ne thakle mei, kaisei sospen te fodu ka khaꞌaghi te gagahu nei kaisei juta te deudeplu fara eghu ne tei salaꞌu fari hotedi phei thura nafnahi re. 18Ka narane igne LORD ne nhaꞌa cheke ka mae Ebram. LORD ne cheke eghu ka mana, “Iara ginauna na tusu ari ka vikemu iagho re namono igne. Funu ka khoꞌu biꞌo Ijep tei posa ka Khoꞌu biꞌo Iufretis. 19-21Namono igne nodi mae igre, mae Kein, mae Kenas, mae Katmon, mae Hit, mae Peres, mae Refaem, mae Amor, mae Kenan, mae Gigas nei mae Jebus.”
16Hega ghe Ismael
1Sarai, khetogna mae Ebram na khara ne theo thugna. Naꞌa au kaisei nogna gaꞌase mala loku, nanghagna na Hega. Hega gne kaisei gaꞌase gna Ijep. 2Aonu Sarai ne cheke eghu ka mae Ebram, “Iagho laseni igne, LORD na theome snakre ghau iara te mala au sua na. Eghume iagho tangomana te tei thuru balugna nogu gaꞌase gloku iara gne mala au kaisei thugu iara.”
Mae Ebram ne leghuni nogna cheke Sarai na. 3Sarai ne snakreni nogna gaꞌase gloku na ka mae Ebram mala jateula khetogna eghu mana. Ka narane igne mae Ebram auhi Kenan nabotho finogha. 4Mae Ebram ne thuru balugna Hega, eghuteuna Hega ne bukla.
Kate laseni naꞌa te bukla na, naꞌa ne funu susukuni Sarai, khetogna nogna mae funei na. 5Aonu Sarai ne cheke eghu ka mae Ebram, “Hega gne gognaro na theome keli ranghi ghau iara, eghuteuna igne u nakhibomu iagho! Tutuani, iara ngala teke snakreni nogu naikno gloku na ka iagho na. Nu gognaro na naꞌa la laseni te bukla thegna na, la filo fapari ghau iara eigna naꞌa ne naikno ke keli gu iarai eghu ka gaoghathogna! Eghume te magnahagheni iara na LORD ginauna na vahi meini ihei gne te doglo ka tapa na.”
6Nu mae Ebram ne cheke eghu ka Sarai, “Tutuani, Hega gne nou naikno gloku iagho ngala. Eghuteuna iagho tangomana te eni unha te magnahagheni iagho na.” Aonu Sarai ne theome glepo bligi ranghini Hega, eghuteuna Hega ne rikha.
7Engel nogna LORD na ne thafoni Hega rhegna kaisei glokha ka namono nagou na. U glokha igne rhegna nabrou te mala tei thoke ka namono Sur. 8Eghuteuna engel na ne cheke eghu ka naꞌa, “Hega, iara lase nigho iagho nogna naikno gloku Sarai. Iagho neke mei funu aheva neku? Iagho mala tei aheva, naugna unha?”
Naꞌa ne cheke eghu, “Iara ne rikhani Sarai.”
9Aonu engel na ne cheke eghu ka naꞌa, “Iagho ke pulo ka Sarai mala ke leghudi nogna cheke naꞌa re. 10Eigna iara ginauna na eni vikemu iagho na mala kmana fara, eghuteuna ginauna na theo kaisei naikno nate tangomana nate kahadire.
11“Eghuteuna iagho gognaro na bukla hi, eghuteuna iagho ginauna na theome raugha na au kaisei thumu nalhaꞌu. Iagho na kiloni mana Ismael, gaoghathogna na “God ne nomhini” eghu. Naugna LORD ne laseni te au papara iagho nei nomhini teu nou natanhi iagho na. 12Mae thumu iagho na ginauna na au jateula kaisei dongki namhata eghu na tei tafri kolho ke lamna namono nagou eghuteuna mana na tirogna fanomho ka ihei nga. Nu mana ginauna na naoka fabrahu baludi keha naiknore, eghuteuna naiknore ginauna na jaola naoka fabrahu balugna mana eghu. Mana ginauna na theome gnokro fakeli baludi mae thabusigna re.”
13Naꞌa ne jaglo nogna fara ne cheke eghu, “Iara gognaro na la filonihi God mae ihei te filo ghau iara na.” Aonu Hega ne kiloni nanghagna LORD na, “El Roi,” gaoghathogna ka cheke Hibru na, “God na ne filo ghau iara.” 14Naugna igne mare ne kiloni seu igne na Beri Lahai Roi, gaoghathogna na, “Nogna seu mae ihei te karha, nei mae ihei te filo ghau iara na.” Seu igne au farihoteidi namono Kades ghe namono Bered.
15Aonu Hega ne karha kaisei mae thugna Ebram, eghuteuna mae Ebram ne kiloni mana Ismael. 16Ka narane te karha mei mae Ismael ka Hega igne mae Ebram la nhana salei namno finogha gna hi.
17Mae Ebram ne hata kaisei nangha majaghani
1Kate nheva salei nheva finogha gnahi mae Ebram na, LORD ne thakle ka mana ne cheke eghu, “Iara God te nolaghi fara. Iagho mala leghu ghau iara fabrahu, nei eni unha te doglo ka tathagu iara na eghu. 2Iara ginauna na eni unha teke kulu nhaꞌa chekenihi iara ka iagho tifeiro ia. Thumu iagho re ginauna kmana fara.”
3Mae Ebram ne pogho soru pari, eghuteuna God ne cheke eghu ka mana, 4“Iara na chekeni ka iagho unha nate eni iara ranghi nigho iagho na. Iagho ginauna mala kmadi naikno kmana. 5Gognaro na naiknore kilo nigho iagho mae Ebram, nu funu gognaro te haghe na naiknore ginauna na kilo nigho iagho mae Ebraham, naugna iara neke vahi nigho mala kmadi naikno kmana.” U gaoghathogna “mae Ebraham” teu igne, “Kmadi naikno kmana” eghu ka cheke Hibru na. 6God jaola ne cheke eghu, “Iara ginauna tusu ranghi nigho iagho kmana vike, eghuteuna keha mae ka vike igre ginauna mala mae king. 7Iara ginauna na farerheta nogu nhaꞌa cheke na ka iagho nei ka thumu iagho nate mei ke leghumu iagho re eghu fabrahu tifa e tifa. Iara ginauna mala nou God iagho nei jaola mala nodi God thumu iagho re eghu. 8Namono Kenan te au teu iagho gognaro igne nodi namono keha vikei. Nu iara ginauna na tusu ari ka iagho nei ka thumu iagho nate karha mei ke leghumu iagho re eghu namono igne, eghuteuna namono igne ginauna na nomi ghotilo fabrahu tifa e tifa. Eghuteuna iara ginauna mala nodi God thumu iagho re ngala.”
God neke cheke ka mae Ebraham mala tohi fagaglana
9God neke cheke eghu ka mae Ebraham, “Iara la cheke arihi ka iagho unha nate eni iara na. Iagho themu ngala nei thumu iagho nate karha mei ka finogha ke leghumu iagho re eghu mala tathaji fakelini u nogu nhaꞌa cheke iara teke eni iara balumu iagho ia. 10-13Igne unha nate eni iagho te mala laseni iara te thofno leghuni iagho nogu cheke iara na. Iagho nei thumure eghu mala tohi fagaglana, eghuteuna ghotilo mala kafe tohi fagaglana goro mae nalhaꞌu te au balumi re. Funu gognaro te haghe na ghotilo mala kafe tohi fagaglana goro mae sua nalhaꞌu tela kaisei wikidi hire. Ghotilo mala jaola kafe tohi fagaglana mae nomi sneka re nei mae thudi re eghu. Eghuteuna u fagaglana igne ginauna na au fabrahu ka gulimi ghotilo re mala theome ghatho ihoni ghotilo nogu nhaꞌa cheke iara na. 14Mae ihei te theome tohi fagaglana na, mae tuana theome nogu iara, naugna mana ne huhughuni nogu nhaꞌa cheke iara na.”
15God jaola ne cheke eghu ka mae Ebraham, “Iara ginauna nake tuthughu nanghagna khetomu iagho Sarai gne. Nanghagna naꞌa gognaro na Sera, gaoghathogna Sera teu igne ‘Thugna gaꞌase mae king’ eghuni. 16Iara ginauna na fablahini Sera nei tusu ranghini naꞌa kaisei mae thugna eghuteuna iagho ginauna mala kmagna mana. Sera ginauna mala idodi naikno te kmana re, eghuteuna kehare ginauna mala mae king.”
17Mae Ebraham ne pogho soru pari ne maꞌe. Mana ne jaglo nogna ne cheke eghu ka thegna, “Tore, jateula iara mae tela kaisei gobi finoghagu hi gne eghu site mala ke au sua na ia? Eghuteuna Sera gne teuna la nheva salei finogha gnahi gognaro na la theome tangomanahi te au sua na.” 18Aonu mae Ebraham ne cheke eghu ka God, “God, iara magnahaghei nigho iagho te fiofiloni mae Ismael mala ari horoghoto ka nou nhaꞌa cheke iagho na!”
19Nu God ne cheke eghu ka mae Ebraham, “Theo, iara theome vahini mae Ismael. Nu khetomu iagho Sera gne ginauna au kaisei thugna nalhaꞌu, eghuteuna iagho mala kiloni nanghagna na Isak, gaoghathogna mae Isak teu igne ‘maꞌe’ eghu. Iara ginauna na eni nogu nhaꞌa cheke na balugna mana nei thugna mana re eghu, eghuteuna nhaꞌa cheke igne ginauna au fabrahu tifa e tifa. 20Iagho neke tore ghau iara mala fablahini mae Ismael. Uve, iara neke nomhinihi nou cheke iagho na. Iara ginauna na fablahini mana nei na tusu ranghini mana kmana sua eghu mala biꞌo vikegna mana na. Mana ginauna na kmadi nabotho phei mae king. 21Nu iara ginauna na eni nogu nhaꞌa cheke na ka mae Isak thugna Sera nate karha mei ka finogha te fufunu gognaro gne.” 22Kate cheke te gnafa balugna mae Ebraham na, God ne jifla ne tei kokoni mana.
23Funu ka narane igne mae Ebraham leghuni chekegna God na ne salo fodudi goro thugna mae Ismael, nei nogna mae sneka te gnafa teke foli mae Ebraham ka keha naiknore, eghu balugna mae Ismael nei mae te gnafa teke karha mei ka sugagna thegna mae Ebraham teure ne kafe tohi fagaglana. 24-25Mae Ebraham gne neke nheva salei finogha gnahi, eghuteuna mae Ismael neke nabotho thilo finogha gnahi neke tohi fagaglana nga. 26-27Phia mare nei mae nalhaꞌu te gnafa re eghu ne kafe tohi fagaglana ka thofno narane teke chekeni God ka mae Ebraham eigna u nhaꞌa cheke igne.
18Thilo mae phosa
1Kaisei fata ke leghugna igne, LORD ne mei thakle ka mae Ebraham rhegna gaju biꞌo na te au ka namono Mamre. Mana gnokro neu ka grengathagna nogna suga tapuale na kate brana fara naprai na. 2Mana ne filodi thilo mae te kegra teu ka namono na. Kate filodi thilo mae igre, mana ghosei ne kegra haghe ne tei ka thilo mare. Mana lao ne pogho soru pari ke uludi thilo mare.
3Mae Ebraham ne cheke eghu ka thilo mae igre, “Thilo mae biꞌo, iara magnahaghei ghami ghotilo fara te mei ka sugagu iara nomi mae gloku ghotilo gne. Ghotilo theome tangomana te fasalaꞌuni nogu suga iara gne te tei kolho na. 4Iara ginauna na chekeni kaisei nogu mae gloku mala hata mei keha khoꞌu te mala titihi ghahe ghotilo na. Ghotilo tangomana te lao gnafa nomi ghu ke parigna u gaju igne. 5Iara ginauna na hata mei keha gano mala famaumaku ghu ghotilo ame ke tei nga eghu. Eigna ghotilo mei ka sugagu iara gne eghume iara magnahaghei te togho ghami ghotilo eghu.”
Thilo mae igre ne cheke eghu ka mae Ebraham, “Keli fara, eni sagho unha te chekeni iagho na.”
6Aonu mae Ebraham ghosei ne tei ka Sera ka suga tapuale na ne cheke eghu ka naꞌa, “Faghose, hata glima kilo flaoa mala kuki keha bret.”
7Aonu mae Ebraham chari ne tei ka nogna tothoghei buluka na ne vavahi kaisei buluka majaghani te biꞌo. Nogna mae gloku mana re faghosei ne falelehe ne tarabana mala ima thilo mae igre. 8Kate muita hi u nafnahi gna buluka na, mae Ebraham hata ne mei balu milk nei chis eghu mala ima thilo mare. Kate ima teu thilo mae igre na, mana kegra neu ke parigna gaju na rhedi thilo mae igre.
9Thilo mae igre gnafa ima ne ghusna eghu ka mae Ebraham, “Ahevau khetomu iagho Sera gne?”
Mae Ebraham ne cheke eghu, “Naꞌa au jare lamna suga tapuale.”
10LORD na, mana kaisei mae ka thilo mae igre. Mana ne cheke eghu ka mae Ebraham, “Iara nake pulo mei ka iagho ka nhigra jateula gognaro gne eghu ka finogha te mei gne, ka narane tuana khetomu iagho Sera gne ginauna au kaisei thugna nalhaꞌu.”
Kate cheke eghu mana igne, Sera ne fanomho neu ke leghugna mana ka grengathagna suga tapuale na. 11Mae Ebraham ghe Sera gre la kafe naikno biꞌohi. Eghuteuna narane te mala karha sua Sera na la salaꞌuhi. 12Aonu naꞌa ne maꞌe ka thegna ne cheke eghu, “Ghepa gne la kafe naikno biꞌohi te mala karha sua na!”
13Aonu LORD ne cheke eghu ka mae Ebraham, “Naugna unha site maꞌe Sera te cheke eghu gnea, ‘Iara naikno biꞌo fara hi te mala karha sua na teu gnea?’ 14Theo kaisei glepo te ninhigrana ranghini LORD na. Iara ginauna nake pulo mei ka iagho ka thofno narane na, ka nhigra jateula gognaro gne eghu. Eghuteuna Sera gne ginauna na karha kaisei thugna nalhaꞌu.”
15Sera ne mhaghu. Aonu naꞌa chaghi ne cheke eghu, “Iara neke theome maꞌe.”
Nu LORD ne cheke eghu ka naꞌa, “Uve, tutuani fara iara neke nomhi nigho iagho neke maꞌe.”
LORD ne roꞌeni namono biꞌo Sodom
16Aonu thilo mae igre kegra haghe ne jifla ka suga tapuale na ne tei. Mae Ebraham jaola ne jifla ne tei baludi thilo mae igre mala filodi ke tei dire. Mare mei ne kegra ka kaisei vido jare ne filo soru ka namono biꞌo Sodom. 17Aonu LORD ne cheke eghu ka gaoghathogna thegna na, “Iara ginauna na cheke thakleni ka mae Ebraham te namo roꞌeni iara namono biꞌo Sodom gne. 18Jaola thugna mae Ebraham gre ginauna na kaisei vike biꞌo nei nheta eghu fara. Eghuteuna keha vike te au ka nauthoglu na igne ginauna fatutuani jateula mae Ebraham eghu. 19Iara neke vahini mae Ebraham gne mala thofno mae kheragu thegu neku. Eghume iara ginauna na cheke thakleni ka mae Ebraham nate roꞌeni iara namono biꞌo Sodom gne mala cheke mana ka goro thugna nei vikegna teu igre mala leghuni puhigna LORD na. Iara na eni igne mala au fakeli, nei doglo eghu naiknore. Eghuteuna kate filoni iara vikegna mae Ebraham te thofno leghuni puhigu iara na, iara ginauna na tusu ranghini mae Ebraham unha teke nhaꞌa chekeni iara ka mana na.”
20Aonu LORD ne cheke eghu, “Iara neke nomhidi kmana puhi te thono diꞌa fara te edi naikno di Sodom ghe Gomora gre. 21Eghume iara ginauna na soru jare mala filodi unha teke nomhidi iara ra glahula me tutuani ba chaichaghi kolho.”
22Aonu phei mae ka thilo mae igre kegra haghe ne tei Sodom. Eghuteuna LORD na ne au neu balugna mae Ebraham. 23Mae Ebraham ne lao rhegna LORD ne cheke eghu, “LORD, iagho magnahaghei te roꞌedi naikno te doglo gre baludi naikno te diꞌa gre sia? 24Jame glima fulu naikno te keli te au ka namono biꞌo igne, iagho ginauna na falelehe naikno te keli tuare baludi keha naikno te diꞌa gre? Nabagna na iagho jame thosei roꞌeni namono igne mala theome lehe glima fulu naikno te keli igre. 25Tutuani, iagho ginauna na theome falehedi naikno te doglo tuare baludi naikno te diꞌa re! Eghuteuna iagho na theome eni kaisei nafnata puhi ngala ranghidi naikno te doglo nei naikno te diꞌa teu gre. Iagho ginauna fatedi naiknogna nauthoglu igne mala eni ngala mare unha te doglo na!”
26Aonu LORD ne cheke eghu, “Uve jame te filodi iara glima fulu naikno te doglo te chekedi iagho ka namono Sodom gne, iara ginauna na theome roꞌeni namono igne naugna eidi naikno igre.”
27Aonu mae Ebraham ne cheke eghu, “LORD, thosei diꞌatamu ka nogu cheke iara te kmana igre. Iara gne khogla naikno kolho. Iara gne theome nabagu te mala chekeni kaisei glepo ka iagho na. 28Jame te theome thokeni glima fulu naikno te doglo nu phia tutu glimai kolho teu na ba. Iagho ginauna na roꞌeni namono thongana igne eigna te kmoꞌe keha glimai gre, ba theo?”
LORD ne cheke eghu, “Jame te filodi iara phiatutu glimai naikno te doglo igre na, iara ginauna na theome roꞌeni namono igne.”
29Mae Ebraham neke cheke eghui, “Jame te phiatutu naikno te doglo kolho na ba, iagho ginauna na faꞌunhani namono igne?”
LORD ne cheke eghu, “Jame te filodi iara phiatutu naikno te doglo na, iara ginauna na theome roꞌeni namono igne mala theome lehe naikno te doglo igre.”
30Aonu mae Ebraham neke cheke eghui, “LORD, thosei diꞌatamu ka iara. Iara magnahaghei teke chekei ngala ka iagho. Jame te tolufului kolho na ba? Iagho na faꞌunha?”
LORD ne cheke eghu, “Jame te filodi iara tolufulu naikno te doglo na, iara ginauna na theome roꞌeni namono tuana.”
31Mae Ebraham neke cheke eghui, “LORD, thosei diꞌatamu ka cheke te kmana te edi iara igre. Jame te varadaki naikno te doglo na ba iagho na faꞌunha?”
LORD ne cheke eghu, “Jame te filodi iara varadaki naikno te doglo na, iara ginauna na theome roꞌeni namono tuana.”
32Mae Ebraham neke cheke eghui, “LORD, thosei diꞌatamu ka iara, iara magnahaghei te eni kaisei cheke leghu lahu ka iagho. Jame te filodi iagho nabotho naikno te doglo kolho jare na ba?”
LORD ne cheke eghu, “Jame te filodi iara nabotho naikno te doglo jare na, iara ginauna na theome roꞌeni namono tuana.”
33Kate cheke te gnafa balugna mae Ebraham na, LORD jifla ne tei kokoni mae Ebraham. Eghuteuna mae Ebraham neke pulo ka namono na.
19Mae Lot ne jifla Sodom
1Kaisei grafi, kate gnokro teu mae Lot ka grengathagna namono biꞌo Sodom, mana ne filodi phei engel teke tei balugna LORD teke filoni mae Ebraham ra ne mei ka mana. Mae Lot kegra haghe ne tei ne pogho soru pari ke uludi phia mare. 2Mana ne cheke eghu, “Phia mae biꞌo, ghopa mei ka nogu suga iara nomi mae gloku gne. Ghopa na kulu titihi gahemi are leghuni noda kastom tahati ia, eghuteuna bongi na ghopa na thuru agne ka sugagu iara gne. Eghuteuna hamerane nathuꞌu ame ke tei nga ghopa eghu.”
Aonu phei engel re ne cheke eghu ka mana, “Theo. Ghepa gne ginauna na thuru ngala agne ka glalabagna namono igne.”
3Nu mae Lot ne toredi fara phia mare mala tei ka nogna suga na. Aonu phia mare ne leghuni mana ne tei ka nogna suga mana na. Mae Lot ne chekedi nogna mae gloku re ne kuki bret te theo isi gna na ne tarabana mala ima phia mare. 4Kate theome thuru nga teu phia mare na, maedi Sodom re ne kafe mei ne kegra faligohoni nogna suga mae Lot na. Mae te kafe mei igre goro mae biꞌo nei goro mae majaghani eghu, mare mei funudi ka vido te gnafa heva heva ka namono Sodom. 5Mare mei ne eha eghu ka mae Lot, “Aheva phei mae teke mei ka sugamu iagho agne grafi ra? Snakre meidi agne kosi, ghehati magnahaghei te thuru baludi phia mare!”
6Mae Lot ne jifla kosi ka mare, aonu mana ne bobotho mei grengatha na. 7Mana ne cheke eghu, “Kheraguro, thosei mei eni kaisei puhi te diꞌa agne! 8Fanomho si ghotilo! Iara au phei thugu gaꞌase majaghani agne te theome thuru nga teu kaisei mae baludi. Iara ginauna na hata fajifladi repa agne kosi ka ghotilo. Ghotilo tangomana te fahuhui gaoghatho te magnahagheni ghotilo na ka repa. Nu thosei eni kaisei puhi te diꞌa ka phei mae igre, eigna phei mae igre ne mei ka sugagu iara gne, eghume iara gneu ngala te mala reireghidi re phei mae igre.”
9Mare nomhini cheke mana igne ne cheke eghu fari thedi, “Mae igne neke meila agne tifei kolho, mana theome maegna agne. Filo si ghotilo, gognaro na mana magnahaghei te cheke ranghi ghita tahati unha te mala eni tahati na!” Aonu mare ne cheke eghu ka mae Lot, “Ghema, fasnagla sagho! Te theome fasnagla iagho na ghehati ginauna na eꞌei puhi te diꞌa fara ka phia mare, eghuteuna ghehati ginauna na jaola eꞌei puhi ke diꞌa laogna tuanai ka iagho eghu.” Aonu mare ne funu huju faleghuni mae Lot ne magnahaghei paꞌe koko grengatha na.
10Nu phei mae te au balugna mae Lot igre ne tora grengatha na ne mei korho fasuga ni mae Lot. Aonu phia mare ne bibilakhi famaku grengatha na. 11Eghuteuna phia mare ne fadodofu tathadi mae te au teu ke kosi gre. Aonu mae majaghani nei mae biꞌo teura ne kafe dofu ne theome tangomana te filoni grengatha gna suga na.
Mae Lot ne jifla Sodom
12Phei mae igre ne cheke eghu ka mae Lot, “Ba, iagho au keha vikemu ka namono igne? Ba, iagho au keha mae te tolaghi ka thumu gaꞌase iagho re, keha mae thumu nalhaꞌu nei gaꞌase eghu ka namono igne? Te eghu na, chekedi mala jifla gognaro la ka namono igne! 13Naugna ghepa ginauna na roꞌeni namono igne. LORD la nomhidihi thua nafnata puhi te diꞌa fara te edi ka namono igne re, eghume mana neke kuru mei ghami ghepa mala roꞌeni namono igne.”
14Aonu mae Lot jifla ne tei cheke eghu ka phei mae te magnahaghei tolaghi teu ka phei thugna gaꞌase mana re, “Faghose, jifla kokoni namono igne! LORD ginauna na roꞌeni namono igne.” Nu phei mae igre gaoghathodi na ne cheke fagauglahu kolho mana eghu.
15Hamerane boibongi ka keha narane na, phei engel gre ne cheke ka mae Lot mala fagoegose mana. Phia mare ne cheke eghu ka mae Lot, “Faghose, hata khetomu ana nei phei thumu gaꞌase are eghu mala jifla ka namono igne! Na eghunu lehe ghotilo baludi keha naikno igre eghu.”
16Nu mae Lot ne tirogna tei ne theome faghose jifla. Aonu phei engel gre ne loku ka khamegna mae Lot na baludi khetogna nei thugna gaꞌase teure ne jifla ka namono na, eigna LORD ne kokhoni nognadi. 17Kate hata fajifladihi ke kosigna namono na, kaisei engel na ne cheke eghu, “Faghose rikha, na eghunu lehe ghotilo eghu. Thosei filo faleghu ba thosei gnokro e gnafa ka sare pari ana. Rikha tei ka thogele holo igro, na eghunu lehe ghotilo eghu.”
18Nu mae Lot ne cheke eghu ka kaisei mae ka phia mare, “Mae biꞌo, thosei kuru ghau iara mala jifla kokoni sare igne. 19Iagho neke kokhoni ghau nei lolokeli ranghi ghau neku fara iara neke fakarhigau iara ka glehe. Nu iara theome tangomana te rikha te tei ka thogele igro na eghu, naugna ne khaba fara. Neubane rikha ne tei iara, iara ginauna na lehe la ngala kate roꞌeni God namono igne na. 20Filo sagho ka namono ikoi igno ana. Tuana te namo te naba iara te mala rikha te tei tagna na. Kaisei namono ikoi fara. Iagho snakre ghau iara mala rikha tei iara jare. Iara ginauna na karha jare.”
21Engel na ne cheke eghu ka mae Lot, “Keli fara. Iara ginauna na snakre nigho iagho mala tei jare, eghuteuna iara ginauna na theome roꞌeni namono tuana eghu. 22Nu faghose chari me tei iagho jare eghu. Iara ginauna na theome eni kaisei glepo ka namono Sodom ghe Gomora ghilei posa lao ghotilo jare.” Mae Lot ne kiloi namono igne Soa, naugna ne namono ikoi fara. Eigna gaoghathogna “Soa” teu igne ikoi eghu.
LORD ne roꞌedi Sodom ghe Gomora
23Kate haghe naprai na mae Lot ne posa lao ka namono Soa. 24Aonu LORD ne tofa soru kaisei nakhete thina ngire balu khaꞌaghi ke klignadi namono Sodom ghe Gomora. 25LORD ne roꞌedi phei namono biꞌo Sodom ghe Gomora baludi naikno te gnafa teke au ke lamnadi phei namono biꞌo igre, nei jaola nagare te gnafa nei gaju te gnafa eghu heva heva ka vido Sare Khoꞌu biꞌo Jordan. Ba, unha teke salaꞌu karha teku jare na? Theo fara! 26Nu khetogna mae Lot na ne huhughuni LORD ne filo faleghu. Eghuteuna thinigna na ne figri ne vuhai solt ne maku jateula thina neu ne kegra neu jare.
27Hamerane boibongi ka keha narane na, mae Ebraham kegra haghe ne tei ka vido aheva teke kegra mana teke cheke balugna LORD tifa na. 28Mae Ebraham ne filo soru ka phei namono biꞌo Sodom ghe Gomora igre nei ka sare te gnafa ka Khoꞌu biꞌo Jordan. Mana ne filoni gagahu na ne haghe ka namono na jateula gagahu khaꞌaghi biꞌo neu.
29Aonu kate roꞌedi te gnafa namono teke au ka sare na igre, God neke ghathoni unha teke toreni mae Ebraham eidi naikno te doglo ra ne fakarhi ni mae Lot. Nu mana ne roꞌeni namono aheva teke augna mana na.
Mae Lot baludi phei thugna gaꞌase re
30Nu mae Lot ne mhaghu nogna fara te au jare ka namono Soa. Aonu mana ne hata phei thugna gaꞌase re ne tei au ka gluma thina ka thogele ro. 31Kaisei narane, gaꞌase ke biꞌo na ne cheke eghu ka gaꞌase ke iko na, “Kmada tapa igne la mae biꞌo hi. Nu agne na theo kaisei nalhaꞌu te mala tolaghi ka tapa na eghu. 32Tapa na fakokhoꞌu kmada gne ka u waen mala dranga mana, eghuteuna tapa ginauna na thuru balugna mala au thuda ka mana eghu. Ka puhi igne naikno na ginauna na theome gnafa ka u nauthoglu igne.”
33Ka bongi tuana repa ne fakoꞌuni mae kmadi na ne dranga fara, eghuteuna gaꞌase ke biꞌo na ne tei ne thuru balugna kmagna na. Mana theome laseni kaisei glepo ka unha te eni thugna gaꞌase ka mana na.
34Keha narane ke leghugna te edi puhi igre, gaꞌase ke biꞌo na ne cheke eghu ka gaꞌase ke iko na, “Grafi na iara neke thuru balugna mama. Grafi na tapa nake fakoꞌuni mama mala dranga mana. Eghuteuna iagho ginauna na tei mala thuru balugna jateula teke eni iara ia eghu mala au thuda, eghuteuna ka puhi igne vikeda tahati teke fufunu ka kmada gne na ginauna na theome gnafa ka nauthoglu igne.” 35Aonu ka grafi igne repa neke fakoꞌuni mae kmadi na ne dranga fara, eghuteuna gaꞌase ke iko na tei ne thuru balugna mana. Mana ne dranga fara jateula teke eni ulu lahu ia neu ne theome laseni unha te eni thugna gaꞌase na ka mana na.
36Aonu ka puhi igne phei sua gaꞌase re ne bukla ka mae Lot, kmadi thedi na. 37Gaꞌase ke biꞌo na ne au kaisei thugna nalhaꞌu ne kiloni nanghagna na Moab. Gaoghathogna “Moab” teu igne “Thugna Mama” eghu. Mae Moab gne ku’edi vike te au ka namono te kiloni tahati Moab. Naikno igre au ngala ghilei thoke ka narane gognaro gne. 38Gaꞌase ke iko na jaola ne au kaisei thugna nalhaꞌu nanghagna na Ben Ami. Gaoghathogna Ben Ami teu igne, “Thugna nogu naikno iara ra” eghu. Mae igne ku’edi vike te au ka namono Amon. Naikno igre au ngala jare ghilei thoke ka narane gognaro gne.
20Mae Ebraham ghe mae Abimelek
1Mae Ebraham jifla ka namono Mamre ne tei au Negev, fari hoteidi phei namono Kedes ghe Sur. Ke leghugna igne mae Ebraham ne hata Sera khetogna na ne tei au ka namono Gerara. 2Eghuteuna jare mae Ebraham ne cheke eghu ka naiknore, “Sera gne gregagu iara.” Aonu mae Abimelek mae king gna jare na nomhini igne ne chekedi nogna mae glokure ne tei hata Sera na ka mana.
3Nu kaisei bongi mae Abimelek ne mifi, God ne mei cheke eghu ka mana, “Gaꞌase te hata iagho igne la tolaghihi, eghume iagho ginauna na lehe eghu.”
4Nu mae Abimelek gne neke theome thuru nga neku balugna Sera, aonu mana ne cheke eghu, “LORD, iagho ginauna na falehe ghau iara baludi nogu naikno iara igre sia? Filo sagho, iara gne theome eni ngau kaisei najafra ka thau igne. 5Mae Ebraham neke cheke eghu ka iara, ‘Gaꞌase igne gregagu iara.’ Eghuteuna Sera gne jaola neke cheke eghu ka iara, ‘Mae igne thabusigu iara.’ Kate hata iara gaꞌase igne na, iara neke eni puhi igne ka gaoghatho te doglo. Iara neke theome eni kaisei najafra.”
6Aonu God ne cheke eghu ka mae Abimelek ka mifi na, “Uve, iara lase nigho iagho neke eni puhi igne ka gaoghatho te doglo. Eghume iara neke theome snakre nigho iagho te mala thuru balugna gaꞌase igne na. Eghuteuna iara jaola theome snakre nigho iagho te tapla jafra ka nakhibo ka tathagu iara na. 7Gognaro na iagho ke hata fapulo gaꞌase igne ka mae thofno khetogna na, naugna mae igne kaisei nogu mae profet iara, eghuteuna mana ginauna na tarai nigho iagho, eghuteuna iagho ginauna na theome tangomana te lehe na eghu. Nu jame te theome hata fapulo iagho gaꞌase igne na, iagho ginauna na lehe baludi nou naiknore.”
8Aonu hamerane boibongi ka keha narane na, mae Abimelek ne kilodi nogna tothoghei ofisa re ne cheke ranghidi nogna cheke LORD igre. Mare ne mhaghu nodi fara. 9Aonu mae Abimelek ne ehani mae Ebraham ne cheke eghu ka mana, “Ghema, iara neke theome eni kaisei najafra ranghi nigho iagho! Nu iagho ne eni puhi biꞌo igne ranghi ghau iara nei ranghidi nogu naikno iara gre neu. Puhi te eni iagho igne theome doglo.” 10Mae Abimelek ne cheke eghu ka mae Ebraham, “Naugna unha sagho te eni puhi ignea?”
11Mae Ebraham ne cheke eghu, “Igne unha teke ghathoni iara ka thegu na, theo kaisei naikno ka namono igne te ghatho tahuni God na, eghuteuna mare ginauna na falehe ghau iara naugna mare magnahaghei te atha te khetogu iara na. 12Tutuani fara, Sera gne thofno gregagu iara neke karha mei ka mae kmagu iara, nu naꞌa neke theome karha mei ka idogu iara. Eghume, iara tolaghi ka naꞌa eghu. 13Kate cheke God ka iara te mala jifla kokoni sugagna mae kmagna na, iara neke tei tafri ka keha vidoi, eghuteuna iara neke cheke eghu ka Sera, ‘Igne puhi te keli jame te eni iagho ranghi ghau iara ka vido te gnafa aheva te tei tapa na, iagho mala cheke eghu ka naiknore, Ebraham gne thabusigu iara.’ ”
14Aonu mae Abimelek neke hata fapulo Sera na ka mae Ebraham. Eghuteuna mana ne hata keha sipu, keha buluka, keha nalhaꞌu nei gaꞌase eghu mala loku ne tusu ranghini mae Ebraham. 15Eghuteuna mae Abimelek ne cheke eghu ka mana, “Filo tongana sagho ka nogu namono iara are. Iagho tangomana te au soru jare ka vido aheva te magnahaghei iagho na.”
16Mae Abimelek ne cheke eghu ka Sera, “Iara neke tusu lao ka mae thabusimu iagho gne kaisei thogha silva. Iara neke eni igne ke uludi naikno gre jateula teke poloru gna eghu puhi teke hata mei nigho iara ka sugagu gne. Iara magnahaghedi naikno te gnafa te au balumu iagho igre te lase nigho iagho teke theome eni kaisei najafra na.”
17-18LORD ne theome snakredi khetogna nei nogna gaꞌase gloku eghu mae Abimelek gre te au sua na. Igne ke tughugna puhi teke eni mae Abimelek ka Sera khetogna mae Ebraham na. Aonu mae Ebraham ne toreni God mala ke fakarha fapuloni mae Abimelek, khetogna nei nogna gaꞌase gloku teu mana re neke tangomana teke au sua na.
21Karhagna mae Isak
1LORD ne fablahini Sera jateula teke chekeni mana na neu. 2Eghuteuna kate kueku’ehi mae Ebraham na, Sera bukla ne karha kaisei thugna nalhaꞌu. Sera ne karha sua ka thofno narane teke nhaꞌa cheke LORD na. 3Mae Ebraham ne kiloni nanghagna mae thugna na Isak. 4Nhana narane ke leghugna teke karha mae thugna na, mae Ebraham ne leghuni chekegna God na ne tohi fagaglanani mana. 5Ka narane te karha mae Isak na, mae Ebraham gne la kaisei gobi finogha gnahi.
6Eghuteuna Sera ne cheke eghu, “Ka narane teke fablahi ghau iara God na, iara neke glealeꞌa fara neke maꞌe. Eghuteuna iheire te gnafa teke nomhini igne na mare ginauna na jaola ne glealeꞌa fara na maꞌe balugu iara. 7Theo kaisei naikno teke ghathoni karha sua iara ka Ebraham teku na. Nu iara gne la auhi kaisei thugu kate kueku’ehi Ebraham na!”
Hega ghe Ismael ne jifla ne tei
8Ka thofno narane te lisa chuꞌu mae Isak na, mae Ebraham ne eni kaisei gaghamu biꞌo. 9Nu tifa na Hega, gaꞌase gna Ijep gne, neke karha kaisei thugna nalhaꞌu ka mae Ebraham. Kaisei narane Sera ne filoni mae sitei thugna Hega igne ne maꞌeni mae Isak. 10Aonu Sera ne cheke eghu ka mae Ebraham, “Kuru teini delei thau sneka igne balugna thugna na. Eigna kate lehe tapa na, Ismael thugna thau sneka igne theome nabagna teke hata nou glepo iagho gre. Glepo igre mala ke nogna thugu iara Isak.”
11Mae Ebraham ne diꞌanagnafagna fara ka cheke te edi Sera igre, naugna mae Ismael gne jaola neke thugna mana. 12Nu God ne cheke eghu ka mae Ebraham, “Thosei diꞌanagnafamu eidi Hega ghe thugna gre. Leghuni kolho sagho chekegna Sera na. Vike teke nhaꞌa chekeni iara ka iagho igne ginauna mei funu ka mae Isak. 13Eghuteuna vikegna mae Ismael thugna thau sneka igne ginauna na jaola kaisei vike biꞌo fara naugna God ginauna toghoni mana te mala eni igne na. Mana neke thumu la iagho.”
14Hamerane boibongi ka keha narane na, mae Ebraham ne hata keha gano nei keha khoꞌu eghu ne lao ka Hega ne kuru jiflani balugna thugna na ne nolo tafri ke lamnagna namono nagou Bereseba.
15Hega ghe thugna nolo tafri ka namono nagou na ne ghilei peso khoꞌu na. Hega ne fagnokro soru mae sitei na ke parigna kaisei gaju ikoi na. 16Aonu naꞌa ne tei fakhaba katha vido ikoi jame nabagna kaisei gobi mita ne gnokro soru pari, ne cheke eghu ka gaoghathogna na, “Iara theome magnahaghei te filoni glehegna thugu na.” Aonu naꞌa gnokro neu jare ne funu tanhi.
17God ne nomhini te tanhi mae sitei na, eghuteuna nogna engel God na au neu kligna ne cheke eghu ka Hega, “Unha site diꞌanagnafani iagho gnea, Hega? Thosei mhaghu. God na la nomhinihi te tanhi teu jare mae sitei na. 18Tei sagho togho hagheni nei faloku khameni eghu mae sitei na. Iara ginauna eni vikegna mae sitei igne mala kaisei vike biꞌo fara.”
19Aonu God ne falalase ka Hega kaisei khoꞌu seu. Naꞌa tei ne toho fafodu duku guli na ka khoꞌu ne fakoꞌuni thugna na.
20Kate biꞌo haghe mana na God ne toghoni mae sitei na. Mae Ismael au ka namono nagou ne kaisei mae lase fada jata fara. 21Kate au teu mana ka namono nagou Paran gne, idogna mana na ne tei hata kaisei khetogna mana ka namono Ijep.
Mae Ebraham neke nhaꞌa cheke ka mae Abimelek
22Ka narane igne mae Abimelek ghe mae Fikol nogna mae ofisa biꞌo lahu mana ka nogna armi na, phia mare ne tei ka mae Ebraham ne cheke eghu, “God na au balumu iagho fabrahu ka gobigna lepo te edi iagho gre. 23Eghume iagho mala nhaꞌa cheke ke ulugna God te mala thosei chaghi ghau iara ginauna ba thugu iara gre, ba gragu iara gre. Iagho mala lolokeli ghau iara nei iheire la ngau eghu te au ka kantri te mei au teu iagho igne, jateula teke eni iara ka iagho tifa ia eghu.”
24Mae Ebraham ne cheke eghu, “Uve, te chekeni iara ke ulugna God na, iara ginauna na lolokeli nigho iagho.”
25Mae Ebraham ne cheke eghu ka mae Abimelek eigna kaisei khoꞌu seu na la hatahi nogna mae gloku mana re, eghuteuna mare theome snakreni ka nogna mae gloku mae Ebraham gre te lao hata khoꞌu jare gognaro na. 26Nu mae Abimelek ne cheke eghu, “Iara theome laseni mae ihei teke eni igne. Naugna iagho neke theome chekeni igne ka iara tifeiro na. Gognaro gne ngala te nomhini iara cheke igne ka iagho na.”
27Aonu mae Ebraham ne hata keha sipu nei buluka eghu ne tusu lao ka mae Abimelek, aonu phiamare ne eni kaisei nhaꞌa cheke. 28Mae Ebraham jaola ne vavahi fitu lam gaꞌasedi ka nogna tothoghei sipu thegna na ne lilisei ke ulugna mae Abimelek. 29Mae Abimelek ne ghusna eghu ka mae Ebraham, “Unha eghu iagho gaoghatho gna na te vavahi fadelei fitu lam gaꞌasedi igre?”
30Mae Ebraham ne cheke eghu, “Hata sagho ka iara fitu lam igre. Ka puhi igne iara magnahaghei nigho iagho te ghatho fakelini nei cheke fadoglo ranghidi eghu ka naiknore ke leghu na nei cheke ranghidi eigna khoꞌu seu igne iara ngala teke dokhagna na me khoꞌu igne nogu iara eghu.” 31Aonu mare ne kiloni namono igne Bereseba. Bereseba teu igne, gaoghathogna na, “Khoꞌu seu aheva teke nhaꞌa cheke mare na eghu.” Naugna mae Ebraham neke nhaꞌa cheke ka mae Abimelek jare.
32Ke leghugna teke eni nhaꞌa cheke igne jare Bereseba na, mae Abimelek ghe Fikol neke pulo Filistia. 33Mae Ebraham ne joꞌu kaisei gaju tamarik jare Bereseba. Jare mae Ebraham ne tarai ka LORD, mae ihei te karha fabrahu te tifa te tifa. 34Mae Ebraham ne au fabrahu jare ka namono Filistia.
22God neke fariuriuni mae Ebraham
1Ke leghugna igne God neke fariuriuni mae Ebraham. Kaisei narane God kiloni mae Ebraham ne cheke eghu ka mana, “Ebraham.”
Mae Ebraham ne cheke eghu, “Iara au teu ao LORD.”
2Aonu God ne cheke eghu ka mana, “Iagho au kaisei mae thumu nalhaꞌu kolho, mae Isak, mae ihei iagho te namhani fara, hata mae sitei igne tei ka nohi Moriah. Iara ginauna na falalase ka iagho kaisei thogele jare. Ka thogele igne te mala falelehe iagho mae thumu Isak gne te mala gahu re mala fafara ka iara na.”
3Hamerane boibongi mae Ebraham kegra haghe ne tarabana nogna dongki na, aonu mana ne hata mae Isak nei phei mae gloku eghu balugna. Mana ne uge keha gaju te mala gahugna u fafara na, eghuteuna hatimare ne tei ka vido aheva teke chekeni God ka mae Ebraham na. 4Ka fatilo narane na mae Ebraham ne filo fakhaba laoni namono te mala tei mare na. 5Mana ne cheke eghu ka phei nogna mae glokure, “Ghopa au agne balugna dongki gne. Iara gne ginauna na tei balugna mae sitei gne mala tarai. Eghuteuna ke leghugna igne ghepa ginauna nake pulo mei ka ghopa.”
6Mae Ebraham ne hata gaju te mala fafara gre ne fapala lao ka mae thugna na. Eghuteuna mae Ebraham ne hata naflahi na balu khaꞌaghi. Aonu phia mare ne kaisei thei ne tei. 7Kate tei teu phia mare na mae Isak ne cheke eghu, “Mama!”
Mae Ebraham ne cheke eghu, “Unha sia thuguo?”
Mae Isak ne ghusna eghu, “Mama, khaꞌaghi nei gaju teu igre nu aheva gne si lam gna na gnea te mala fafara na?”
8Mae Ebraham ne cheke eghu, “Thuguo, God ginauna na tusu ranghi ghita u lam te mala fafara na.” Aonu phia mare ne kaisei thei ne tei.
9Kate posa lao phia mare ka vido aheva teke chekeni God na, jare mae Ebraham ne titili ka thina kaisei olta ne lilisei gaju ke kligna gna. Mana ne haru phei khamegna mae Isak re ka gnarho ne fathuru lao ke klignadi gajure ka olta na. 10Aonu mae Ebraham hata naflahi na ne mala faleheni mae Isak. 11Nu engel nogna LORD na au neu kligna ne eha eghu ka mana, “Ebraham! Ebraham!”
Mae Ebraham ne cheke eghu, “Iara au teu ao LORD.”
12Engel na ne cheke eghu, “Thosei faleheni mae thumu na, ba eni kaisei glepo ka mana. Iagho kaisei mae thumu kolho, eghuteuna iagho neke theome lhotini mae thumu na ka God. Thono theo fara. Iagho neke tarabana neke snakreni ka God. Eghume gognaro na iara lase nigho iagho kaisei mae te ghatho branani God.”
13Aonu mae Ebraham ne filo tafri ne filoni kaisei sipu nalhaꞌu gna te khale teu hona gnana ka gaju ikoi na. Aonu mae Ebraham tei ne hata sipu igne ne falelehe ne gahu ne fafara tongana ka God. Eghume u sipu igne ne lehe tughuni mae Isak. 14Aonu mae Ebraham ne kiloni vido igne, “LORD ginauna na tusu mei ranghi ghita.” Eghuteuna gognaro ba gne tahati tangomana te kafe cheke eghu na, “Ke kligna gna thogele na LORD ginauna na tusu mei ranghi ghita unha te magnahagheni tahati na.”
15Nogna engel LORD na ne fapea ehani mae Ebraham ne cheke eghu, 16“LORD na ne cheke eghu, ‘Iara ginauna na nhaꞌa cheke ka nanghagu thegu na, naugna iagho ne theome lhotini mae thofno thumu na ka iara, iara ginauna fablahi nigho iagho. 17Tutuani fara, iara ginauna na fablahi nigho iagho nei tusu ranghi nigho kmana vikemu eghu. Mare ginauna kmana fara jateula nathunu ka maloa na are eghu ba na jateula nusu ka glilihi na are eghu. Eghuteuna vikemu iagho gre ginauna tapla faparidi nodi naoka re nei hata nodi namono re eghu. 18Naikno te gnafa ka nauthoglu igne mare ginauna na tore ghau iara mala fablahidi jateula teke eni iara ka vikemu iagho ra eghu. Naugna iagho ne ghatho tahu ghau nei leghuni neu nogu cheke iara na.’ ”
19Aonu mae Ebraham ghe mae thugna Isak, phiamare neke pulo ka phei nogna mae glokure neke kafe pulo Bereseba, eghuteuna mae Ebraham ne au fabrahu jare Bereseba.
20Ke leghudi igre, keha naikno ne mei cheke eghu ka mae Ebraham, “Milka na la au keha thugna nalhaꞌu.” Milka gne neke khetogna mae Neho, eghuteuna mae Neho gne neke thubusigna mae Ebraham. 21-22Igre nanghadire, mae teke kulu karha re mae Us, eghuteuna mae thabusigna mana re, mae Bus, mae Kemuel, mae Kemuel gne mae kmagna mae Aram, mae Kesed, mae Haso, mae Pildas, mae Jitlap nei mae Betuel. 23Mae Betuel gne neke kmagna Rebeka. Nhana mae igre neke karha ka Milka ghe mae Neho. 24Mae Neho gne jaola neke au fati mae thugna nalhaꞌu ka Reuma. Reuma gne neke fapea khetogna mae Neho. Mae igre teke karha ka Reuma re: mae Teba, mae Gaham, mae Tahas nei mae Maka.
23Glehegna Sera
1Sera gne neke kaisei gobi varadaki fitu finogha gna neke lehe nga. 2Naꞌa neke lehe ka kantri Kenan ka namono Kiriat Araba, fapea nanghagna na Hebron. Mae Ebraham ne thofno au diꞌanagnafa ne tanhi ni Sera.
3Ke leghugna igne mae Ebraham kegra haghe rhegna thinigna Sera na ne tei cheke eghu ka vikegna mae Hit gre, 4“Ghotilo lase ghauhi iara, naugna iara gne maegu ka keha kantri delei mei au kolho agne fari hoteimi ghotilo. Khetogu gne la lehehi, eghuteuna iara gognaro na magnahaghei te foli kaisei gluma ka ghotilo agne mala giugilui thinigna khetogu gne.”
5Hatimare ne cheke eghu ka mana, 6“Mae biꞌo, iagho kaisei mae biꞌo mala baubatu ka ghehati agne. Iagho tangomana te filoni kaisei gluma te keli ka ghehati agne mala giugilu thinigna khetomu na. Iagho tangomana te vahini kaisei gluma aheva te magnahagheni iagho na, eghuteuna mae khotogna gluma igne na ginauna na snakreni ka iagho mala giugilu iagho khetomu na.”
7Aonu mae Ebraham ne pogho soru pari ke uludi mare, 8-9ne cheke eghu, “Te keliu ngala te giugilui iara agne khetogu na teu ghotilo na, iara magnahaghei ghami ghotilo te toreni Efron thugna mae Soha gne te mala snakre meini mana ka iara gluma Makipela gne eghu. Eigna gluma igne au ka nogna vido glose mana. Ghotilo cheke ka mana mala snakre meini mana ka iara gluma tuana, eghuteuna iara ginauna na foli ka mana gluma tuana ke ulumi ghotilo, eghuteuna gluma tuana ginauna na mala nogu iara.”
10Mae Efron vikegna mae Hit gne mana gnokro neu fari hoteidi vikegna re ka grengathagna namono na. Mare au neu jare ne nomhini mae Efron gne te cheke eghu ka mae Ebraham, 11“Mae biꞌo, fanomho ka nogu cheke iara gne, iagho theome tangomana te foli u gluma igne. Iara ginauna na snakreni kolho ka iagho, balugna vido glose te au gluma igne. Ke uludi vikegu iara igre, iara gognaro na snakreni glose igne ka iagho mala giugilui iagho khetomu na.”
12Aonu mae Ebraham ne pogho soru pari, 13ne cheke eghu ka mae Efron ke uludi naikno te gnafa te au ka namono igne, “Ghema Efron, iara magnahaghei nigho iagho te fanomho ka nogu cheke iara gne. Iara ginauna na foli nou vido glose iagho gne. Eghuteuna jame te doglo ka gaoghathomu iagho na, iagho hata nogu sileni iara gre mala tangomana iara te giugilui khetogu na ka glose igne na.”
14Mae Efron ne cheke eghu ka mae Ebraham, 15“Mae biꞌo, fofoli gna glose igne thono biꞌo fara, naba varadaki silva. Eghume ka noda namha biꞌo te au fari hoteida tapa na, glepo igne theo nafugna kolho. Hata kolho sagho glose igne mala giugilui khetomu na.”
16Mae Ebraham ne faꞌuveni cheke igne ne atha fajifla varadaki silva ke uludi hatimare mae Hit gre ne tusu lao ka mae Efron fofoli gna u glose igne.
17-18Ka puhi igne mae Ebraham ne foli ne khotogna glose igne, nogna gluma thina nei nogna gaju teu mae Efron te au ke maghati Mamre ka namono Makipela. Mae Ebraham neke eni fofoli igne ka grengathagna namono na ke uludi hatimare mae Hit. 19Ke leghugna igne, mae Ebraham ne giugilui khetogna na ka sare Makipela ka gluma thina na, ke maghati namono Mamre jare ka kantri Kenan. Keha nanghagna na namono Mamre gne, Hebron. 20Mae Ebraham neke foli vido glose nei gluma teu igre ka hatimare mae Hit. Eghuteuna gognaro na kela nodi vido glose mala giugiluihi vikegna mae Ebraham gre.
24Mae Ebraham ne hiro khetogna mae Isak
1Mae Ebraham gne gognaro na la kueku’e farahi, eghuteuna LORD neke fablahini mana ka puhi te gnafa igre. 2Aonu mae Ebraham ne ehani nogna mae gloku te loku ranghini mana funu tifa na. Mae igne mae ihei mala reireghidi nogna glepo te gnafa teke khotodi mae Ebraham re. Mae Ebraham ne cheke eghu ka mana, “Haboni thinigu iara gne fagaglana gna nate leghudi iagho nogu cheke iara gre. 3Iara magnahaghei nigho iagho te mala nhaꞌa cheke ka nanghagna LORD God, mae ihei te fnakno kligna nei pari teu igne. Thosei hata kaisei gaꞌase agne Kenan ka kantri te au teu iara igne te mala khetogna mae thugu iara mae Isak gne. 4Nu iagho mala ke pulo ka thofno namonogu nei vikegu teu iara ra mala filoni kaisei gaꞌase jare mala khetogna mana, mae thugu iara igne.”
5Mae gloku na ne cheke eghu ka mana, “Ba, na faꞌunha eghu iara jame te tirogna mei naꞌa balugu iara agne na? Ba, iara nake hata fapulo mae thumu iagho gne ka thofno namonomu iagho na?”
6Mae Ebraham ne cheke eghu ka mana, “Theo fara. Thosei ke hata fapulo iagho jare mae thugu iara na. 7LORD, God gna kligna na neke hata fajifla ghau iara ka suga gna mae kmagu na, nei ka glosedi eghu vikegu iara re neke nhaꞌa cheke eghu ka iara, ‘Iara ginauna na tusu ari ka vikemu iagho gre namono igne.’ Eghume LORD ginauna na kuruni nogna engel na mala baubatu nigho tei posa ka namonogu iara na. Eghuteuna engel igne ginauna na togho nigho iagho mala hata iagho kaisei gaꞌase malagna mae thugu iara na jare. 8Nu jame te tirogna mei naꞌa balumu iagho na, iagho ginauna na snagla nou ka nhaꞌa cheke igne. Nu iagho mala thosei ke hata fapulo mae thugu iara na jare eghu.” 9Aonu mae gloku na ne habo lao ka thinigna mae Ebraham nogna mae funei na ne nhaꞌa cheke ka mana eigna igne.
10Aonu mae gloku na ne hata nogna nabotho kamel mae Ebraham ra nei hata balugna kmana soasopaigna nafnata glepo te keli eghu mala namha. Mana tarabana glepo igre ne tei ka namonogna mae Naho na jare ka kantri Mesopotemia. 11Kate posa lao ke kosigna namono na, mana ne fatuthuru soru kamel re rhegna khoꞌu seu na. Igne fei grafi ka vido te mala mei toho khoꞌu goro gaꞌase re.
12Mae gloku na ne tarai ne cheke eghu, “LORD, iagho nogna God nogu mae funei iara Ebraham. Togho ghau iara mala tangomana iara te filoni kaisei gaꞌase te malagna thugna mana na gognaro gne, mala keli nogu gloku iara na ka tathagna nogu mae funei na. 13Iara kegra teu ao LORD, rhegna khoꞌu seu na igne, eghuteuna rehati goro gaꞌase majaghani gna namono igne ginauna mei agne mala toho khoꞌu. 14Iara ginauna na cheke eghu ka kaisei gaꞌase majaghani na, ‘Fasoru nou botol khoꞌu na mala koꞌu iara katha vido khoꞌu.’ Aonu naꞌa ginauna na cheke eghu, ‘Koꞌu sagho, eghuteuna iara ginauna na jaola fakokhoꞌu nou kamel iagho gre eghu.’ Jame gaꞌase te eghu igne ngala te malagna nou mae gloku iagho Isak na. Uve, jame eghu tutuani glepo igre meuna, iara ginauna na lase nigho iagho te thofno kheragna fofodu nogu mae funei iara gne, ne magnahaghei toghoni mana.”
15Kate theome gnafa nga teu mae gloku gne nogna tharai na, Rebeka ne mei funugna ka namono na pala ne mei kaisei botol ka fafragna na. Rebeka gne neke thugna gaꞌase mae Betuel. Eghuteuna mae Betuel gne neke thudi nalhaꞌu ngala Milka ghe Neho. Eghuteuna mae Neho gne neke thabusigna ngala mae Ebraham. 16Rebeka gne kaisei famane gaꞌase majaghani fara. Naꞌa kaisei gaꞌase khupi kolho, theome thuru ngau kaisei mae balugna. Aonu naꞌa ne soru ka khoꞌu seu na ne toho nogna botol na neke pulo haghe.
17Mae gloku na chari ne tei ka naꞌa ne cheke eghu, “Famei katha vido khoꞌu ka botol iagho ana.”
18Rebeka ne cheke eghu, “Mae biꞌo, koꞌu sagho.” Naꞌa ghosei ne lisei soru botol na mala koꞌu mana.
19Kate koꞌu te gnafa mana na, Rebeka ne cheke eghu ka mana, “Iara ginauna na jaola hata keha khoꞌu maladi kamel gre.” Aonu naꞌa chari neke pulo neke toho fafodu botol na. Naꞌa ne eghu fabrahu ne ghilei koꞌu naba khoꞌu kamel re. 20Aonu, naꞌa ne ghosei ne tofa soru ka vido te mala koꞌu kamelire u khoꞌu teke toho naꞌa ka botol na. Gnafa teuna ke chari meke tei tohoi neu fabrahu ne ghilei koꞌu fahui kamelire. 21Mae gloku igne au kmu neu kolho ne filo neu ka naꞌa. Eigna mana magnahaghei te laseni glahula te toghoni LORD nogna thei na, ba theo.
22Kate koꞌu te gnafa kamel re, mana ne hata ne tusu lao ka Rebeka kaisei ring teke hohoro ka gol mala lilisei ka nehu na, tahugna na glima gram, nei phei khome neke hohoro la ka gol, tahu dire phei gobi gram. 23Aonu mae gloku gne ne ghusna eghu, “Iagho thugna gaꞌase mae ihei? Ba sugagna mae kmamu iagho na au keha chogho te mala thuru ghehati bongi na?”
24Naꞌa ne cheke eghu ka mana, “Iara thugna Betuel, thudi Naho ghe Milka. 25Uve, ghehati au kmana gano maladi nou kamel iagho gre, nei kaisei chogho ka suga na te mala thuru ghotilo na eghu.”
26Aonu nogna mae gloku mae Ebraham gne ne pogho soru pari ke ulugna LORD, 27ne cheke eghu, “Iara magnahaghei te cheke fakelini nanghagna LORD, nogna God nogu mae funei iara Ebraham. Iagho ne kokhoni ni fabrahu nogu mae funei iara na ne eni fabrahu unha teke chekeni iagho ka mana na. LORD, iagho batu ghau iara doglo ne mei ka sugadi vikegna nogu mae funei iara na.”
28Aonu Rebeka chari ne tei ka sugagna idogna na ne toutonu ka naꞌa eidi glepo igre. 29-30Mae Laban gne thabusigna Rebeka. Aonu mae Laban ne filodi u ring ka nehugna nei phei khome ka khamegna teure, nei Rebeka ne toutonu ka mana unha teke chekedi nogna mae gloku mae Ebraham. Aonu, mana jifla ne tei ne filodi mae igne nei nogna kamel re rhegna khoꞌu seu na. 31Mae Laban ne cheke eghu ka mana, “Mae biꞌo, LORD na la fablahi nigho iagho hi! Mei sagho mala ari ka suga na. Iagho theome tangomana te au teu agne na. Iara la kulu tarabanahi suga malamu iagho na nei jaola kaisei vido maladi nou kamel iagho re eghu.”
32Aonu nogna mae gloku mae Ebraham na ne ruma ka suga na. Mae Laban ne chekedi nogna mae glokure ne hata fadelei gobi lepo teke au ka kamel re ne fei ghedi buburu nei gano eghu. Aonu mana ne jaola ne chekedi nogna mae glokure mala hata mei keha khoꞌu ka nogna mae gloku mae Ebraham na mala titihi ghahe mana baludi mae teke mei balugna re. 33Eghuteuna mare hata gano ne mei ne lilisei ke ulugna nogna mae gloku mae Ebraham na, nu mana ne cheke ghu. “Iara gne ginauna na theome faghose ima, na ghilei toutonuni ghu iara eigna unha te meini iara gne.”
Aonu mae Laban ne cheke eghu ka mana, “Thofno keli fara, toutonu sagho.”
34Mana ne cheke eghu, “Iara gne nogna mae gloku mae Ebraham. 35LORD neke fablahini nogu mae funei iara na. Nogu mae funei iara igne mana kaisei mae dedei fara. Naugna LORD neke tusu ranghini mana kmana buluka, sipu, gol, silva, mae gloku, gaꞌase gloku, kamel nei dongki eghu. 36Sera khetogna nogu mae funei iara na naꞌa neke khaekave hi neke au nga kaisei thugna nalhaꞌu. Eghuteuna kate lehegna ginauna nogu mae funei iara igne mana ginauna nake tusu lao glepo teke khotodi mana igre ka mae thugna igne. 37-38Eghuteuna mana neke cheke faheta eghu fara ka iara, ‘Those hata kaisei gaꞌase agne ka kantri Kenan. Aheva te au teu iara igne te mala khetogna mae thugu iara na. Nu iagho mala ke pulo ka thofno namonogu nei vikegu teu iara ra mala filoni kaisei gaꞌase jare mala khetogna Isak mae thugu iara igne.’ Eghume iara neke nhaꞌa cheke leghudi nogna cheke nogu mae funei Ebraham.
39“Aonu iara neke ghusna eghu ka nogu mae funei na neku, ‘Ba, na faꞌunha eghu iara jame te tirogna mei naꞌa balugu iara agne na?’
40“Nu mana neke cheke eghu, ‘Iara kaisei mae mala leghuni chekegna LORD na. Eghuteuna mana ginauna na kuruni nogna engel na balumu iagho mala togho nigho iagho mala hata mei iagho kaisei gaꞌase malagna mae thugu iara na ka vikegna mae kmagu iara te au jare ra. 41Uve, jare na kaisei nabrou kolho te mala snagla iagho ka nhaꞌa cheke igne. Jame te tei iagho te theome snakreni mare ka iagho kaisei gaꞌase malagna mae thugu iara na, iagho ginauna na snagla nou ka nhaꞌa cheke igne.’
42“Kate mei iara ka khoꞌu seu na ginei gne, iara neke tarai eghu, ‘LORD, iagho nogna God nogu mae funei iara Ebraham, togho ghau iara mala tangomana iara te filoni kaisei gaꞌase malagna thugna mana na gognaro gne mala keli nogu gloku iara na ka tathagna nogu mae funei iara na.’ 43Filo sagho. Iara kegra teu rhegna khoꞌu seu na ao, iara ginauna na ofoni kaisei gaꞌase majaghani gna namono igne na mei toho khoꞌu agne. Iara ginauna na cheke eghu, ‘Famei katha vido khoꞌu ka botol iagho ana mala koꞌu iara,’ 44eghuteuna jame te cheke eghu naꞌa ka iara na, ‘Koꞌu sagho, iara ginauna na jaola toho khoꞌu maladi nou kamel iagho gre. Ka igne iara ginauna na laseni LORD neke vahinihi naꞌa malagna mae thugna nogu mae funei iara na teuna.’
45“Kate theome gnafa nga teu iara nogu tharai na, Rebeka ne jifla mei ka namono gne. Naꞌa pala ne mei u botol khoꞌu na ne soru ka khoꞌu seu na mala toho khoꞌu. Aonu iara ne cheke eghu ka naꞌa, ‘Famei katha vido khoꞌu ka iara.’
46“Eghuteuna naꞌa ghosei ne lisei soru botol kho’u na ne cheke eghu, ‘Mae biꞌo, koꞌu sagho. Iara ginauna na jaola hata khoꞌu maladi nou kamel iagho gre.’ Aonu kate koꞌu te gnafa iara na, naꞌa ne jaola ne hata khoꞌu maladi kamel re.
47“Iara neke ghusna eghu ka naꞌa, ‘Iagho thugna gaꞌase mae ihei?’
“Naꞌa neke cheke eghu, ‘Iara thugna Betuel. Beteul na, thudi Naho ghe Milka.’ Aonu iara neke lilisei kaisei ring ka nehugna na nei phei khome ka phei khamegna re neku.
48“Aonu iara neke pogho soru pari ne cheke fakelini LORD. Iara ne cheke fakelini LORD, naugna mana nogna God nogu mae funei iara Ebraham nei batu ghau iara ne doglo ne mei ka sugagna mae vikegna nogu mae funei iara na. Eghume gognaro na iara la filoni gaꞌase majaghani nate tolaghi thugna nogu mae funei iara na. 49Eghume te lolokeli ni ghotilo chekegna nogu mae funei iara na, ghotilo snakreni Rebeka gne mala tei balugu iara. Ne theome magnahagheni nga ghotilo nu, chekenila ghotilo ka iara eghu mala laseni iara unha nate eni iara na.”
50Mae Laban ghe mae Betuel ne cheke eghu, “Igne thofno gaoghatho neke mei funugna ka LORD, eghume ghepa theome naba te eni kaisei cheke ka puhi igne na eghu. 51Igne teu Rebeka na, hata sagho mala tei balumu mala tolaghi ka thugna nou mae funei na jateula te chekenihi LORD na eghu.”
52Kate nomhidi mae nogna gloku mae Ebraham cheke igre mana pogho soru pari ne cheke fakelini LORD. 53Aonu mana ne hata fajifla thua nafnata glalaoni silva, gol nei famane pohe teure ne tusu lao ka Rebeka. Eghuteuna mana jaola ne tufa namha te biꞌo fara sileni dire ka kheragna nei idogna teu Rebeka re. 54Ke leghudi igre mana nei mae teke mei balugna re eghu mare ne ima nei koꞌu neu ne thuru jare bongi tuana.
Kate dofra haghe mare hamerane boibongi ka keha narane na, mana ne cheke eghu ka naiknogna suga na, “Ghotilo snakre ghau iara mala ke pulo iara ka nogu mae funei na.”
55Nu kheragna nei idogna teu Rebeka re ne cheke eghu, “Ghepa magnahagheini Rebeka gne te au lao ghu balumi nabagna nabotho narane. Ke leghugna igne ame tangomana nga naꞌa te tei ghotilo na eghu.”
56Nu mana ne cheke eghu ka repa, “Thosei tore ghau iara te mala au faraugha agne na. Naugna LORD na la fakelinihi nogu gloku iara na. Iara magnahaghei teke pulo ka nogu mae funei na.”
57Idogna nei kheragna teu Rebeka re ne cheke eghu, “Tahati na ehani Rebeka mala ghusnani naꞌa unha te magnahagheni naꞌa na.”
58Aonu mare ne ehani naꞌa ne ghusna eghu, “Ba, iagho magnahaghei te tei balugna mae igne?”
Naꞌa ne cheke eghu, “Uve, iara ginau tei.”
59Aonu mare ne snakreni Rebeka ne tei balugna mana nei keha mae teke mei balugnare eghu. Mare ne kuru teini kaisei gaꞌase mala loku ihei teke reireghini na funu suagna na mala tei balugna. 60Kate namo jifla kokoni naꞌa namono na tharaknagna Rebeka re ne fablahini naꞌa, ne cheke eghu,
“Gregaguo, iagho ginauna mala idodi thogha naikno ka nauthoglu igne.
Eghuteuna vikemu iagho re ginauna na tapla sorudi mae naokare,
nei na hata nodi namonore eghu.”
61Aonu Rebeka nei nogna gaꞌase gloku re eghu ne gnokro ka kamel re ne tei baludi mare.
62Ka narane igne mae Isak neke jifla ka glokha khoꞌu te kiloi Bae Lahai Roi, gaoghathogna na, “Nogna glokha khoꞌu God mae ihei te karha nei filo mei koba ka iara.” Mana neke pulo ka namono gna mae kmagna na Negev. 63Kaisei grafi mana ne tei ka vido sare te theo naiknogna na, aonu mana ne filo laodi keha kamel ne mei ke ulugna mana. 64Rebeka ne filoni mae Isak ne krofu soru ka kamel na. 65Naꞌa ne ghusna eghu ka nogna mae gloku mae Ebraham na, “Ihei si nanghagna na mae te nolo te mei ka tahati ana ia?”
Mae gloku na ne cheke eghu ka naꞌa, “Tuana ngala thugna nogu mae funei iara na.” Aonu Rebeka ne toku tafru tathagna nei foflogna teure ka pohe na.
66Aonu kate mei mare te posa ka mae Isak na, mae gloku na ne toutonu ka mae Isak eigna nogna thei na, nei unha glepo teke edi ka namono teke tei mana na eghu. 67Aonu mae Isak hatani Rebeka ne tei ka suga tapuale teke au Sera na, idogna mana tifa na, ne tolaghi ka naꞌa. Mae Isak ne namhani fara Rebeka neke keli nagnafagna fara ke leghugna teke lehe idogna na.
25Vikegna Ketura
1Aonu, mae Ebraham neke tolaghi ka keha gaꞌase na, nanghagna na Ketura. 2Mae igre nanghadi teke karha ka Ketura re, Simran, Joksan, Medan, Midian, Isbak nei Sua. 3Mae Joksan gne neke kmadi mae Seba ghe mae Dedan. Eghuteuna vike teke karha mei ka mae Dedan re teke Letus nei Leum teu igre naiknodi Asiria. 4Eghuteuna nanghadi teke thugna nalhaꞌu mae Midian re igre. Mae Efa, mae Efe, mae Hanok, mae Abida nei mae Elda. Mae te gnafa igre neke vikegna ngala Ketura.
5Mae Ebraham ne lisa lao ka mae Isak gobigna lepo teke khotodi mana re. 6Nu ka narane teke theome lehe nga teku mae Ebraham na, mana neke tusu lao namha ranghidi mae thugna nalhaꞌu teke karha ka fapea khetogna na. Eghuteuna mana neke kuru teidi fei ke maghati mala au fakhaba mare ka mae Isak, mae thofno thugna na.
Glehegna mae Ebraham
7Mae Ebraham gne neke kaisei gobi fitu salei glima finoghagna. 8Mana neke mae khueku’e fara, nei au glealeꞌa fara neku ka nakarhagna. Kate lehe na, tharungagna mana na neke tei au baludi tharungadi vikegna mana teke lehe tifa ra. 9Mae Isak ghe mae Ismael, phei mae thugna gre neke giugilui ni mana ka gluma thina na jare Makpela ka vido glose ke maghati Mamre. Vido igne neke nogna mae Efron thugna mae Soha kaisei mae ka vikegna mae Hit. 10Mae Ebraham neke foli vido glose igne ka hatimare vikegna mae Hit. Eghuteuna mae Isak ghe mae Ismael gre neke giugilui ni mae Ebraham ka gluma thina teke foli mana tifa teke giugilui Sera khetogna na igne. 11Ke leghugna tela lehehi mae Ebraham na, mae Isak tei ne eni nogna namono na rhegna glokha khoꞌu na, ba Bea Lahai Roi.
12Igne u susureigna teke vikegna mae Ismael teke thugna mae Ebraham na. Mae Ismael gne neke karha ka Hega. Hega gne neke kaisei gaꞌase gna Ijep, naꞌa neke nogna naikno gloku Sera. 13Igre teke nanghadi teke thugna nalhaꞌu mae Ismael re, funu ka mae teke kulu karha na posa ka mae teke karha leghu lahu na. Mae sitei nalhaꞌu teke kulu karha na neke mae Nebaeot, eghuteuna mae Keda, mae Adbel, mae Mibsam, 14mae Misma, mae Duma, mae Masa, 15mae Hadad, mae Tema, mae Jetu, mae Nafis nei mae Kedema. 16Aonu nanghadi thugna nalhaꞌu mae Ismael igre neke fangangha ka nodi namono ba nodi vido glose teku te tei au soru mare na. Eghuteuna mare neke jaola neke phaꞌudi nabotho phei vikere.
17Mae Ismael gne neke karha neke thokeni kaisei gobi tolufulu fitu finoghagna neke lehe nga. Aonu tharungagna mana na neke tei au baludi tharungadi vikegna teke lehe tifa ra. 18Vikegna mae Ismael gre neke theome au baludi vikegna mae Ebraham gre, nu mare au ngala fari hoteidi phei namono Havila ghe Su ke maghati Ijep, ka nabrou te funu Ijep te tei posa Asiria.
Rebeka gne neke au phei thugna nalhaꞌu
19Igne u thoutonu eigna mae Isak teke thugna mae Ebraham na.
20Mae Isak gne neke phiatutu finoghagna neke tolaghi na ka Rebeka. Rebeka gne neke thugna mae Betuel, kaisei mae ka vikegna mae Aram maegna Mesopotemia. Eghuteuna Rebeka gne neke greghagna mae Laban ka vikegna mae Aram.
21Nu khetogna mae Isak gne neke khara neke theo thugna kolho, aonu mae Isak gne neke tarai ka LORD eigna Rebeka. LORD neke cheke tughuni nogna tharai mae Isak na. Aonu Rebeka bukla ne au phei thugna nalhaꞌu. 22Kate bukla teu Rebeka na, phei sua nalhaꞌu te au teu ka thi’agna Rebeka na igre neke magra. Aonu Rebeka neke magnahaghei te laseni gaoghathogna igne neke tei ghusna eghu ka LORD, “LORD, naugna unha site magra teu phei sua te au ka thi’agu iara na grea?”
23LORD neke cheke eghu ka naꞌa, “Iagho ginauna na fakarhidi phei thumu nalhaꞌu eghuteuna phei mae igre ginauna mala phaꞌudi phei vike. Eghume phei mae te au teu ka thi’amu iagho na igre ginauna na fnota eghu. Kaisei tothoghei naikno ginauna nheta uluni keha na. Mae teke kulu karha gne mala ke loku ranghini mae teke karha ke leghu na eghu.”
24Kate thokeni narane te mala karha sua na, Rebeka ne fakarhidi phei thugna nalhaꞌu. 25Mae teke kulu karha na thinigna na ne ukru, eghuteuna thinigna thongana na ne fruta. Aonu repa ne kiloni mana Iso. Naugna mana ne fruta fara. 26Kate karha mei fapea mae na mana ne loku famaku ka ghahegna mae Iso na. Aonu repa ne kiloni mana Jekop, naugna mana neke loku famaku ka ghahegna mae Iso na. Mae Isak gne neke namno salei finoghagna hi neke karha mei nga ka Rebeka phei mae te phakri igre.
27Kate biꞌo haghe phei mae sitei igre na, mae Iso gne neke kaisei mae lase hili fara. Mana neke tei tafri kolho neke theome au soru ka namono. Nu mae Jekop gne mana neke au kmu nei magnahaghei te au ka namono kolho. 28Mae Isak gne neke magnahagheni mae Iso fara naugna mana magnahaghei te ghamu bosu mata ka mae Iso. Nu Rebeka magnahagheni fara mae Jekop.
29Kaisei narane mae Jekop ne kuki keha susupu, aonu mae Iso neke pulo mei funugna mhata ne glaꞌe fara ka glehe grofo. 30Aonu mae Iso ne cheke eghu ka mae Jekop, “Ghema, faghose. Iara rofo nogu fara, famei keha ghegu susupu ukru ka teke kuki iagho ana.” Naugna igne naiknore kiloni mana Idom. Eigna gaoghathogna Idom teu igne, “Ukru” eghu ka cheke Hibru na.
31Nu mae Jekop ne cheke eghu ka mana, “Uve, ulu lahu na iagho tusu mei ka iara nou nolaghi iagho teke kulu karha igne mala jateula mae teke kulu karha ra eghu iara, ame tangomana nga iara te fagheu susupu na eghu.”
32Mae Iso ne cheke eghu, “Filo sagho, iara gne namo lehe ka grofo. Jame te lehe iara na, nogna dedei mae kmagu malagu iara teku igre ginauna na theome togho ghau iara.”
33Nu mae Jekop ne cheke eghu, “Uve, ulu lahu na iagho na cheke kate tutuani ka iara nate tusu mei iagho nolaghi igne ka iara na.” Aonu mae Iso ne cheke kate tutuani ne tusu lao ka mae Jekop nogna nolaghi na.
34Aonu mae Jekop ne tusu lao ka mae Iso keha bret nei susupu eghu teke edi mana re ne ghamu nei koꞌu mae Iso, kate ima te gnafa mae Iso na mana kegra haghe ne tei.
Aonu mae Iso ne snakre lao ka mae Jekop u nolaghi te mala hata unha malagna mae teke kulu karha na teku mae kmagna na.
26Mae Isak ghe mae Abimelek
1Keha fata te theo gano jateula teke eni ka narane gna mae Ebraham tifa igne teuna ne thoke mei ka namono Kenan. Aonu mae Isak jifla ne tei ka namono Gerara mala filoni mae Abimelek, mae king gna Filistia. 2LORD ne thakle ka mae Isak jare ne cheke eghu ka mana, “Ghema Isak, thosei tei Ijep. Iagho au ngala ka namono aheva mala au iagho teku iara igne. 3Iagho au ngala ka namono igne, eghuteuna iara ginauna na au balumu iagho nei taji fakeli nigho iagho eghu. Iara ginauna na snakre ari ka iagho nei ka vikemu iagho gre eghu namono te gnafa igre. Iara ginauna na farerheta nogu nhaꞌa cheke teke eni iara tifa ka mae kmamu iagho Ebraham ia. 4Iara ginauna na snakre ari ka iagho kmana vike mala jateula nathunu te filodi iagho te theome naba te kahadi ka maloa na are eghu. Eghuteuna iara ginauna na snakre lao namono te gnafa igre ka mare. Naikno te gnafa ka nauthoglu igne ginauna na tore ghau iara mala fablahidi jateula teke eni iara ka vikemu iagho gre eghu. 5Iara ginauna eni igne naugna mae kmamu iagho Ebraham ia neke nomhidi nogu cheke iara re nei leghudi nogu vetula te gnafa iara gre neku. Naugna igne iara ginauna na fablahi nigho iagho.” 6Aonu mae Isak ne au soru ka namono Gerara.
7Hatimare mae nalhaꞌu gna namono tuana ne ghusna ka mae Isak eigna Rebeka ne cheke eghu, “Ba? Ghema, khetomu iagho si thau ignea?” Mae Isak mhaghudi mare glahula faleheni neu ne cheke eghu ka mare, “Theo. Thau igne thofno gregagu iara.” Naugna Rebeka gne kaisei famane gaꞌase fara.
8Mae Isak ghe Rebeka neke au raugha katha vido ka namono tuana. Kaisei narane mae Abimelek mae king gna Filistia gne kegra filo neu ka wida gna suga na ne filo fakosi ni mae Isak te loku mei Rebeka na ka thinigna na. 9Aonu mae Abimelek ne ehani mae Isak ne cheke eghu ka mana, “Gognaro na iara laseni Rebeka gne khetomu iagho tutuani. Naugna unha sagho te chekeni ne gregamu teu gnea?”
Mae Isak ne cheke eghu ka mae King, “Jame te chekeni iara thau igne khetogu iara teuna, keha mae jame falehe ghau iara mala tolaghi nodi ka naꞌa.”
10Aonu mae Abimelek ne cheke eghu ka mana, “Ba, naugna unha sagho te chaichaghi ghami ghehati gnea? Jame thuru balugna khetomu iagho kaisei mae ka mae ghehati igre meu na, ghehati jame nakhibomi fara, naugna iagho ne eni puhi igne ka ghehati.”
11Aonu mae Abimelek ne cheke eghu faheta ka naiknore, “Ihei te eni kaisei puhi te diꞌa ranghini mae igne ba ranghini khetogna mana na, naikno tuana mala falelehe.”
Mae Isak gne kaisei mae dedei fara
12Mae Isak tobi ne joꞌu sisi ka glose tuana. Eghuteuna ka finogha tuana mana ne au ghegna gano kmana fara, naugna LORD neke fablahini mana. 13Mae Isak gne kaisei mae dedei fara, nei mana khotodi kmana glepo fara eghu. 14Mana au nogna kmana sipu, buluka nei naikno gloku eghu, aonu maedi Filistia gre ne goghotuni fara mana. 15Aonu mare hata glose ne fufruni khoꞌu seu te gnafa teke dokha nogna mae gloku mae Ebraham tifa re.
16Leghu lahu na mae Abimelek ne cheke eghu ka mae Isak, “Jifla tei nou, ghehati theome magnahaghe nigho iagho, naugna ghotilo gognaro na la kmana fara la salaꞌu ghami ghehati.”
17Aonu mae Isak jifla jare ne tei horo suga tapuale ne au soru jare ka glogu Gerara. 18Tifa na mae Ebraham neke dokha khoꞌu seu ka vido igne, nu kate lehe mana na, hatimare maedi Filistia gre neke fufruni khoꞌu seu igre. Aonu mae Isak neke dokha fapulo u khoꞌu seu igre neke lilisei fapulo nangha teke fangangha mae kmagna tifa re.
19Kaisei fata nogna mae gloku mae Isak igre mare neke dokha kaisei khoꞌu seu ka gloha te fuafura haghe teu khoꞌu na. 20Nu maedi Gerara te mala reireghidi sipu ka glogu tuana mare ne fapholai baludi mae te mala reireghi di nogna sipu mae Isak igre ne cheke eghu, “U khoꞌu seu igne nomi ghehati.” Aonu mae Isak ne kiloi khoꞌu seu igne, “Fapholai,” naugna mare neke fapholai balugna mana. 21Aonu hatimare nogna mae gloku mae Isak gre mare neke dokha fapulo keha khoꞌu seu na, maedi Gerara gre jaola neke fapholai eigna igne. Aonu mae Isak ne kiloi khoꞌu seu igne, “Magra.” 22Mae Isak jifla jare neke tei dokha keha khoꞌu seu na. Eghuteuna gognaro na mare neke theome fapholai balugna mana. Aonu mae Isak ne kiloi khoꞌu seu igne, “Namono biꞌo.” Naugna mana neke cheke eghu, “LORD neke tusu ranghi ghita kaisei namono biꞌo igne eghuteuna tahati ginauna thovu e kmana naikno na ka namono igne.”
23Ke leghugna igne mae Isak jifla jare neke tei au Bereseba. 24Ka bongi tuana LORD ne thakle ka mae Isak ne cheke eghu ka mana, “Thosei mhaghu, iara nogna God mae kmamu iagho Ebraham. Iara neke eni kaisei nhaꞌa cheke ka mae Ebraham. Ka nhaꞌa cheke igne iara na au balumu iagho, nei fablahi nigho nei na fabruaradi eghu vikemu iagho gre.”
25Aonu mae Isak ne titili ka thina kaisei olta ka vido igne ne cheke fakelini nanghagna LORD na jare. Gnafa teuna mana ne hohoro haghe kaisei nogna suga tapuale ka vido tuana eghuteuna nogna mae gloku mana re ne dokha kaisei khoꞌu seu jare.
Mae Isak ghe mae Abimelek gre neke nhaꞌa cheke
26Kate au teu mae Isak jare ka namono Basiba na, mae Abimelek gne neke jifla funu jare Gerara neke tei filoni mae Isak. Mae Abimelek ne hata balugna mae Ahusat. Mae igne mala tusu ranghini mana u gaoghatho, nei mae Fikol, mae ofisa te biꞌo lahu ka nogna armi mana na. 27Mae Isak ne ghusna eghu ka mare, “Naugna unha site mei filo ghau iara ghotilo gnea? Tifei ia ghotilo neke diꞌatami ka iara neke kuru fajifla ghau iara ka nomi namono na sia.”
28Thilo mare ne cheke eghu ka mae Isak, “Gognaro na ghehati la lase nigho iagho, eigna LORD na au balumu iagho. Eghuteuna ghehati magnahaghei te mei te mala eni kaisei nhaꞌa cheke balumu iagho. U nhaꞌa cheke igne na cheke eghu, 29‘Iagho ginauna mala thosei eni kaisei puhi te diꞌa ka ghehati. Naugna ghehati neke theome eni kaisei puhi te diꞌa ka iagho. Ghehati neke keli ranghi nigho iagho neke kuru fajifla nigho iagho ka u pharikeli. Eghuteuna gognaro na ghehati toreni LORD mala fablahi nigho iagho.’ ”
30Eghume mae Isak ne eni kaisei gaghamu biꞌo ranghidi thilo mare, eghuteuna mare ne kafe ghamu nei koꞌu neu fodu. 31Hamerane boibongi ka keha narane na, mare kegra haghe ne eni kaisei nhaꞌa cheke fari hoteidi thedi. Aonu ke leghugna igne mare te hui na neke fofodu fakeli.
32Ka narane tuana nogna mae gloku mae Isak gre neke mei toutonu ka mana eigna u khoꞌu seu teke dokha mare na. Mare ne cheke eghu ka mana, “Ghehati filonihi khoꞌu na ka seu tuana.” 33Aonu mae Isak ne kiloni khoꞌu seu igne “Siba”, gaoghathogna na “Nhaꞌa cheke.” Naugna igne gognaro na naiknore kiloi namono biꞌo te au rhegna khoꞌu seu igne “Bereseba” ba “Seu nhaꞌa cheke.”
34Mae Iso gne neke phiatutu finogha gnahi neke tolaghi nga ka Judi ghe Basemat phei gaꞌase vikegna mae Hit. Judi gne neke thugna mae Beri, eghuteuna Basemat gne neke thugna mae Elon. 35Puhidi phei gaꞌase igre neke thono diꞌa fara, naugna igne mae Isak ghe Rebeka gre neke au diꞌanagnafa bongi narane ka repa.
27Mae Jekop neke chaghini mae kmagna na
1Kate la kueku’ehi tela dofuhi mae Isak phei tathagnare, mana ne ehani mae Iso, mae thugna ulu lahu na ne cheke eghu ka mana, “Thuguo.”
Mae Iso ne cheke eghu, “Hoe, iara au teu ao.”
2Mae Isak ne cheke eghu, “Iara gne la mae kueku’ehi eghuteuna naranegu na la kmo’ehi eghu. 3Eghume, iagho na hata nou phaloho jata teu are mala tei mhata mala tei hili ghegu bosu iara. 4Iagho hata mei kuki nafnata gano te mamahe te magnahaghedi iara re. Hata mei mala ghamu iara. Eghuteuna iara ginauna tusu ari ka iagho nogu fablahi leghu lahu na ame lehe nga iara eghu.”
5Aonu Rebeka ne nomhini mae Isak te cheke ka Iso, mae thugna na igne. Ke leghugna tela jifla tela teihi mae Iso mata te mala tei hili ghegna bosu mae kmagna na, 6Rebeka ne cheke eghu ka mae Jekop, “Iara neke nomhini kmamu iagho na neke cheke eghu ka tighamu Iso, 7‘Hata mei kaisei bosu mala kuki mala ghamu iara. Eghuteuna iara ginauna na tusu ari nogu fablahi leghu lahu na ke ulugna LORD ame lehe nga iara eghu.’ 8Eghume iagho fanomho fakeli ka iara! Iagho leghuni ngala unha te chekeni iara tamu na eghu. 9Iagho tei ka bara gno mala hata mei phei nanigot majaghani. Iara ginauna kuki gano igne jateula te magnahaghei ghamu ni fara kmamu na eghu. 10Eghuteuna iagho ginauna na hata tei gano igne ka mana mala fablahi nigho ame lehe nga kmamu na eghu.”
11Nu mae Jekop ne cheke eghu ka Rebeka, idogna na, “Iagho laseni mae tighagu iara Iso ia mana fruta fara thinigna na. Nu iara gne thinigu na salhu kolho eghu! 12Jame te habo ghau iara mae mama na, mana ginauna na lase ghau iara te theome mae Iso na. Eghuteuna mana ginauna na theome fablahi ghau iara kolho eghu. Nu mana ginauna na tibri ghau iara kolho naugna iara ne fariuriu chaghini kolho mana.”
13Aonu Rebeka ne cheke eghu ka mae Jekop, “Thuguo, thosei nanga nou. Te eghu na, u thibri igne ginauna na soru ke kligna gu iara, leghuni kolho sagho unha te chekeni iara igne. Tei sagho hata mei ka iara phei nanigot te chekedi iara ka iagho igre.”
14Aonu mae Jekop ne tei hata phei nanigot ne hata ne mei ka idogna na. Eghuteuna Rebeka ne kuki gano igne ka nafnata te magnahagheni fara kmagna mae Jekop na. 15Rebeka hata nogna famane pohe mae Iso ra ne falalaoni ni mae Jekop. 16Eghuteuna naꞌa ne lilisei guli nanigot ka khamegna nei graragna teu mana re. 17Aonu Rebeka ne gahu gano te mamahe igre nei keha bret eghu ne tusu lao ka mae Jekop.
18Mae Jekop hata ne tei ka mae kmagna na ne cheke eghu, “Mama.”
Mae kmagna na ne cheke eghu, “Hoe, iagho mae ihei sia thuguo?”
19Mae Jekop ne cheke eghu, “Iara mae Iso, mae thumu biꞌo lahu iagho ia. Iara la tarabanahi gano teke chekedi iagho ra. Gnokro haghe sagho mala ghamu katha gano ka teke tei hata iara mata malamu iagho teku igre. Eghuteuna iagho toreni God mala fablahi ghau iara eghu.”
20Nu mae Isak ne ghusna eghu ka mae thugna na, “Thuguo, faꞌunha ne ghosei ne tei filo deni ne hata sagho gnea?”
Mae Jekop ne cheke eghu, “Naugna nou LORD God iagho, mae ihei iagho te loku ranghini na neke togho ghau iara neke ghosei neke filo deni iara.”
21Mae Isak ne cheke eghu ka mae Jekop, “Fanamo mei sagho thuguo mala tangomana iara te habo nigho na. Iagho mae thugu biꞌo lahu iara, Iso, ba theo?”
22Aonu mae Jekop ne mei namo ka mae kmagna na. Mae Isak ne habo ka mana ne cheke eghu, “Naogla gna chekemu iagho na jateula chekegna mae Jekop eghu, nu khamemu iagho gre fruta jateula khamegna mae Iso eghu.” 23Mae Isak gne theome laseni ne mae Jekop teuna, naugna khamegna mana gre neke fruta jateula khamegna mae Iso neku. Aonu mae Isak ne magnahaghei te fablahini mae Jekop. 24Mae Isak ne kulu ghusna eghu ka mae Jekop, “Ba, iagho thofno mae thugu iara Iso?”
Mae Jekop ne cheke eghu, “Uve.”
25Aonu mae Isak ne cheke eghu, “Hata mei gano teke tarabana iagho na ka iara mala ghamu iara. Eghuteuna ke leghugna igne iara ginauna na fablahi nigho iagho.”
Aonu mae Jekop ne hata ne lao gano teke magnahaghei mae kmagna na ne ghamu mana, eghuteuna mae Jekop jaola ne hata ne lao waen ne koꞌu mana. 26Mae Isak ne cheke eghu, “Thuguo, fanamo mei sagho pogho soru agne mala gnangho ghau iara mala haimini iara sisirimu iagho na.”
27Aonu mae Jekop pogho soru ne gnanghoni mae kmagna na. Kate haimini sisirigna nogna pohe mae Iso te pipichi teu mae Jekop gne, mana ne toreni LORD mala fablahini mae Jekop. Mae Isak ne cheke eghu, “Sisirigna mae thugu iara gne jateula sisirigna nagare teke fablahi LORD ia eghu. 28Iara toreni God mala snakre mei nakhete ka maloa gne mala soru mei mala fabuabublani u glose gne mala bruara gano mana ka nou nagare iagho gre. Iagho ginauna na kmana gheu wit nei waen. 29Naikno te gnafa ka namono igre ginauna mala loku ranghi nigho iagho, nei mala ghatho tahu nigho iagho. Iagho ginauna mala nodi funei hatimare mae thabusimu iagho gre. Vikegna idomu iagho gre ginauna mala ghatho tahu nigho iagho. Iheire te tibri nigho iagho re, God ginauna nake tibridi. Eghuteuna iheire te fablahi nigho iagho re, God ginauna nake fablahidi.”
30Katha vido kmo’ei ke leghugna tela gnafahi mae Isak fablahini mae Jekop tela jifla tela teihi mae Jekop igne na, mae Iso tighagna mana na ne posa mei funugna mhata. 31Mae Iso ne jaola ne kuki keha gano mamahe ne hata ne tei ka mae kmagna na. Aonu mana ne cheke eghu, “Mama, gnokro haghe mala ghamu keha gano mamahe tela hata tela mei iara igre mala nu tangomana iagho te fablahi ghau iara na eghu.”
32Mae Isak ne cheke eghu, “Iagho mae ihei?”
Mae Iso ne cheke eghu, “Iara mae Iso, mae thumu biꞌo lahu iagho ia!”
33Mae Isak ne rhana nogna fara ne fififri tongana thinigna na ne cheke eghu, “Tore, mae ihei si tela hata gano tela mei hi ka iara tela ghamuhi iara kani theome mei nga teku iagho tela fablahini hi iara ia? Eghuteuna fablahi igne ginauna au fabrahu hi ka mana tifa e tifa.”
34Kate nomhi mae Iso cheke te eni mae kmagna na igne, mana tanhi fabiꞌo ne cheke eghu, “Mama, fablahi ghau, iara la ngau eghu mama!”
35Nu mae Isak ne cheke eghu ka mana, “Mae tahimu iagho na neke mei chaghi ghau iara la atha hi mana nou fablahi iagho na.”
36Mae Iso ne cheke eghu, “Igne fapea fata te chaghi ghau iara mana te kegra tughu ghau iara na. Eghume nangha Jekop teu igne thofno horoghoto fara ngala ka mana eghu, naugna gaoghathogna Jekop teu igne, ‘Mae chaichaghi’ eghu. Ido neke kulu fakarhi ghau iara, nu mae Jekop la kegra tughu ghauhi iara. Eghuteuna gognaro gne mana la hata fadeleihi nogu fablahi iara na eghu. Unha eghu mama, theo hila kaisei fablahi te sala’ui teu te malagu iara na?”
37Mae Isak ne cheke eghu ka mae Iso, “Iara la tusu laohi ka mae Jekop u nolaghi te mala funei fruni nigho iagho na, eghuteuna hatimare mae thabusigna mana gre mala nogna mae gloku mana. Eghuteuna te chekeni iara ka mana na, mana ginauna na au kmana ghegna wit nei waen eghu. Eghume theo hila kaisei glepo te salaꞌui te mala tusu ari iara tamu na eghu sia thuguo.”
38Nu mae Iso ne ghusna eghu ka mae kmagna na, “Ba, mama, neke kaisei fablahi kolho ngala si teke au ka iagho na ia? Mama, iagho toreni God mala fablahi ghaula iara!” Mae Iso ne cheke eghu ne tanhi fabiꞌo.
39Mae Isak ne cheke eghu ka mana, “Iagho ginauna na tei au fakhaba ka glose te keli te mala karha gna gano na. Eghuteuna nakhete na ginauna na theome soru ka nou nagare iagho re eghu. 40Iagho ginauna mala magra ka naflahi malagna te tangomana iagho te tei deni gano ba vido aheva te keli te mala au na. Eghuteuna iagho ginauna mae mala loku ranghini kolho mae tahimu na. Nu kate kegra heta fabrahu iagho kate leghuni mana na, iagho ginauna na snagla nou ka mana, eghuteuna ke leghugna igne mana ginauna na theome tangomana teke funei fruni nigho iagho na eghu.”
41Mae Iso ghatho laoni u fablahi teke tusu lao mae kmagna na ka mae Jekop igne ne diꞌatagna fara ka mae Jekop. Ne cheke eghu, “Narane te mala lehegna mae mama gne la namo farahi, eghuteuna ka glehegna mana na ghehati ginauna na diꞌanagnafani mana. Eghuteuna kate ari te gnafa narane te mala diꞌanagnafa na, iara ginauna na faleheni mae Jekop.”
42Rebeka ne nomhi unha te ghathoni mae Iso igne ne ehani mae Jekop ne cheke eghu ka mana, “Fanomho fakeli iagho ia. Tighamu iagho Iso gne fameomegoni thegna ka gaoghatho te mala falehe nigho iagho na. 43Eghume, thuguo, leghuni unha te chekeni iara igne. Iagho tarabana mala rikha tei au balugna thabusigu iara Laban ka namono Haran. 44Iagho mala tei au balugna mana jare ke ghilei jemnu soru nagnafagna mae tighamu na, 45mala gnafa ghu ka gaoghathogna na puhi teke eni iagho ranghini mana igne. Eghuteuna ke leghugna igne iara ginauna na kuruni kaisei mae mala ke ari cheke nigho iagho mala ke pulo mei agne. Iara theome magnahaghei ghami ghopa phei thugu gre te tei koko ghau iara kaisei narane na!”
Mae Isak ne kuru teini mae Jekop ka mae Laban
46Aonu Rebeka ne cheke eghu ka mae Isak, “Iara theome magnahaghedi fara gaꞌase vikegna mae Hit igre. Jame tolaghi Jekop gne ka kaisei gaꞌase ka vikegna mae Hit igre meuna, iara gne nabagu na mala lehe kolho.”
281Aonu mae Isak ne ehani mae Jekop ne fablahini mana. Mana ne cheke eghu faheta ka mae Jekop, “Thuguo, iagho mala thosei tolaghi ka kaisei gaꞌase gna agne Kenan. Theo. 2Iagho mala tei Mesopotemia ka namono gna ku’emu Betuel, kmagna idomu iagho gne. Iagho mala tei hata kaisei gaꞌase jare Mesopotemia ka thugna mae Laban, thabusigna idomu themu gne. 3Iara toreni God mae ihei te nolaghi na mala fablahi nigho nei tusu ranghi nigho eghu kmana sua. Eghuteuna iagho ginauna mala kmadi kmana naikno. 4God ginauna na fablahi nigho iagho nei vikemu iagho gre eghu mala jateula teke eni mana ka mae Ebraham tifa ia eghu. Eghuteuna ghotilo ginauna na tangomana te khotogna namono igne, naugna namono igne neke tusu laohi God ka mae Ebraham.” 5Aonu mae Isak ne kuru teini mae Jekop ka mae Laban, thugna mae Betuel ka namono Mesopotemia. Mae Betuel gne kaisei mae ka vikegna mae Aram. Eghuteuna mae Laban gne neke thabusigna Rebeka, idodi mae Jekop ghe mae Iso.
6Mae Iso gne ne nomhini mae Isak te toreni God te fablahini mae Jekop gne nei kuru teini mana mala tei tolaghi Mesopotemia teu na. Mana jaola ne nomhini mae kmagna na te toreni God te mala fablahini mae Jekop te mala thosei tolaghi mana ka gaꞌase di Kenan gre. 7Mae Iso jaola ne laseni mae Jekop te nomhidi chekedi idogna kmagna gre te tei Mesopotemia na. 8Mana laseni te mae kmadi na theome magnahaghei phei mae thugna gre te tolaghi ka gaꞌasedi agne Kenan gre. 9Aonu mana ne tei ka sugagna mae Ismael thugna mae Ebraham na ne hata fatilo gaꞌase na, nanghagna na gaꞌase igne Mahalat, thugna gaꞌase mae Ismael, greghagna mae Nebaeot.
Nogna mifi mae Jekop
10Mae Jekop jifla ka namono Bereseba ne tei Haran. 11Mana mei ne posa ka kaisei vido jare ne thuru, naugna naprai na la pluluhi. Mana ne filoni kaisei thina jare ne kokhogu ka phaꞌu na ne thuru. 12Kate thuru teu mana jare na, mana ne mifi ne filoni kaisei glalako funu pari posa kligna. Eghuteuna mana ne filodi nogna tothoghei engel God re ne haghe nei soru neu ka glalako igne. 13Eghuteuna mae Jekop ne filoni LORD na kegra neu rhegna mana ne cheke eghu, “Iara LORD, nogna God mae kuꞌemu iagho Ebraham nei nogna God kmamu iagho Isak. Glose te thuru teu iagho igne iara ginauna tusu ari ka iagho nei ka vikemu iagho igre eghu. 14Vikemu iagho igre ginauna na kmana fara jateula gaughavu glose eghu heva heva ke mosu ba ke maghati ba ke mata ba ke raru eghu ka nauthoglu igne. Eghuteuna naikno te gnafa ka nauthoglu igne ginauna na tore ghau iara mala fablahidi jateula te fablahidi iara vikemu iagho gre eghu. 15Fanomho sagho. Iara ginauna na au fabrahu balumu iagho, nei reireghi fakeli nigho iagho eghu ka vido aheva na te tei iagho na. Eghuteuna iara ginauna nake hata fapulo nigho iagho agne ka glose igne. Iara ginauna na theome lisa koko nigho eigna iara ginauna eni unha teke nhaꞌa chekeni iara ka iagho tifa ia.”
16Aonu mae Jekop ne dofra haghe ne cheke eghu, “Iara theome laseni te au teu LORD ka vido igne na! Tutuani fara, LORD na au ngala agne balugu iara.” 17Mae Jekop ne mhaghu ne cheke eghu, “Iara mhaghu nogu ni fara vido igne. Naugna igne ngala thofno sugagna God na. Uve, igne ngala u grengathagna kligna na.”
18Hamerane boibongi ka keha narane na mae Jekop ne hata thina teke kokhogu thegna na ne fakegra haghe ne fablahini nei tofa oel ke kligna gna neu mala ke ghatho fapuloni unha teke chekeni God ka mana na. 19Mana ne kiloni vido igne Betel, gaoghathogna nangha igne sugagna God eghu. Tifa na mare neke kiloni namono igne Lus.
20Eghuteuna mae Jekop ne nhaꞌa cheke eghu ka God, “Jame te au iagho balugu iara, nei reireghi ghau iara teu ka nabrou te brahu te magnahaghei tei iara igne, iagho tusu ranghi ghau iara gano nei pohe, 21nei ke hata fafigri ghau iara ka pharikeli ka sugagna mae kmagu na teuna, iara ginauna na pogho soru nigho iagho fabrahu. 22Thina te fakegra haghe iara igne mala sugamu iagho. Eghuteuna glepo teke tusu mei iagho ka iara igre, iara ginauna na edi nabotho bukrei, eghuteuna kaisei bukrei na iara nake tusu ari ka iagho.”
29Mae Jekop ne tei posa Padan Aram
1Mae Jekop tei ne posa ka naikno te au ka namono ke maghati re. 2Mana kegra jare ne efra tafri ne filodi thilo bukrei sipu te thuru teu ka gerigna khoꞌu seu ka sare na, naugna sipu igre mei koꞌu koba ka khoꞌu seu igne. Eghuteuna foflogna khora igne fofotho ka kaisei thina biꞌo. 3Kate khapru teu sipure ka gerigna seu igne, mare tangomana te pili fadelei thina biꞌo igne ka foflogna khora na te mala koꞌu sipure. Eghuteuna kate koꞌu te gnafa pili sipure ka seu igne na, mare neke fapulo thina biꞌo igne ka foflogna khora na.
4Mae Jekop ne ghusna eghu ka mae greiregi sipu igre re, “Kheraguro, ghotilo mei funumi aheva?”
Mare ne cheke eghu, “Ghehati gne mei funumi ka namono Haran.”
5Aonu mae Jekop ne ghusna eghu ka mare, “Ghotilo laseni mae Laban gragna mae Naho na?”
Mare ne cheke eghu, “Uve, ghehati laseni mana.”
6Aonu mae Jekop ne ghusna eghu ka mare, “Ba, mae Laban na karha keli eghu ngau?”
Mare ne cheke eghu ka mana, “Uve, mana na karha keli eghu ngala. Filo sagho, Resel, thugna gaꞌase mana na tela mei baludi nogna sipu mana re ana.”
7Mae Jekop ne cheke eghu ka mare, “Tore, gognaro gne naublathau kolho, theome naba te mala hata fapulo ghotilo sipu gre ka bara na. Fakoꞌudi si ghotilo nu khudau mala ghamu ghedi buburu reꞌe eghu.”
8Nu mare ne cheke eghu, “Ghehati theome tangomana te eni tuana la ghilei kafe mei la gnafa ngau sipu gre ame tangomana nga ghehati te pili fadelei thina biꞌo gne ka foflogna khora na eghu te mala fakokhoꞌu sipu gre.”
9Kate cheke eghu teu mae Jekop baludi mae greiregi sipu gre, Resel gne ne posa mei baludi nogna sipu mae kmagna re, eigna naꞌa kaisei thau greiregi sipu la. 10Kate filoni Resel thugna mae Laban, thabusigna idogna na te mei baludi nogna sipu mae kmagna re, mae Jekop thegna tei ka khoꞌu seu na ne pili fadelei thina na ne fakokhoꞌudi sipu re. 11Aonu mae Jekop ne gnanghoni Resel ne tanhi. 12Mana ne cheke eghu ka Resel, “Iara gne thugna Rebeka, greghagna mae kmamu iagho ia.” Kate nomhini Resel igne, naꞌa chari ne tei ne cheke ka mae kmagna.
13Kate nomhini mae Laban u nonomho eigna mae Jekop, thugna greghagna na, mana chari ne tei ne thafoni mana. Mae Laban ne loku famaku ka mae Jekop ne kubae ka mana ne hatani mana ne tei ka sugagna na. Aonu mae Jekop ne toutonu ka mae Laban eidi gobigna lepo teke edi ka thegna re. 14Mae Laban ne cheke eghu ka mana, “Tutuani fara, tapa gne kaisei dadara ngala.”
Mae Jekop ne au balugna mana jare nabagna kaisei nhigra. 15Mae Laban ne cheke eghu ka mae Jekop, “Iagho mae vikegu iara ngala, eghume jame theome raꞌe keli iagho jame te loku kolho ranghi ghau iara na. Eghume jame unha gne te magnahagheni iagho te mala taba nigho iara eigna nou gloku iagho na?”
16Mae Laban au phei thugna gaꞌase, Lea ghe Resel. 17Lea gne phei tathagnare e famane fara. Nu Resel gne famane gaꞌase fara uluni Lea. 18Mae Jekop ne magnahagheni fara Resel, aonu mana ne cheke eghu ka mae Laban, “Iara ginauna na loku fitu finogha ranghi nigho iagho mala gna thumu gaꞌase majaghani iagho Resel gne.”
19Mae Laban ne cheke eghu ka mana, “Keli fara. Iara na snakreni thugu na ka iagho, naugna iara theome snakreni thugu na te mala tolaghi ka keha vikei na. Iagho na au balugu iara.” 20Aonu mae Jekop ne loku ranghini mae Laban fitu finogha mala gna te tolaghi ka Resel na. Ka gaoghathogna mae Jekop na fitu finogha igre jateula te phei narane ra eghu kolho ka mana, naugna mana ne magnahagheni fara Resel.
21Kate gnafadi fitu finogha igre mae Jekop ne cheke eghu ka mae Laban, “Arohila iara gnafadi re fitu finogha ra, fameila sagho khetogu iara na mala thuru la iara balugna.”
22Aonu mae Laban theome hata Resel na ne tei ka mae Jekop, nu mana ne eni kaisei gaghamu biꞌo maladi naikno te gnafa ka namono na. 23Ka bongi tuana mae Laban ne hata Lea thau ke biꞌo na ne tei ka mae Jekop ne thuru fodu balugna mana. 24Eghuteuna mae Laban ne tusu lao kaisei nogna gaꞌase gloku Lea, nanghagna na Silpa.
25Kate dofra haghe hamerane te filoni Lea na mae Jekop ne tei ka mae Laban ne cheke eghu ka mana, “Unha puhi site eni iagho ranghi ghau iara ignea? Iara neke loku heta ka nou gloku iagho ra malagna Resel gne neku, eghuteuna iagho ne chaghi ghau iara neu.”
26Mae Laban ne cheke eghu ka mae Jekop, “Theome nomi kastom ghehati agne te kulu tolaghi gaꞌase ke iko na ame ke tolaghi nga gaꞌase ke biꞌo na teu na. 27Iagho ofou nabagna kaisei wik mala ghilei gnafa ghu u gaghamu tholaghi gne ame tangomana nga ghehati te jaola te snakre arini ka iagho Resel gne teuna. Eghume iagho ginauna nake loku fapulo keha fitu finogha.”
28Aonu mae Jekop ne leghuni cheke igne ne thuru balugna Lea u wik tuana. Ke leghugna igne mae Laban ne snakre laoni ka mae Jekop Resel na mala khetogna mana. 29Mae Laban jaola ne tusu lao kaisei nogna gaꞌase gloku Resel, nanghagna na Bilha. 30Aonu mae Jekop ne jaola ne thuru balugna Resel. Eghuteuna mae Jekop gne mana magnahagheni fara Resel, nu mana theome raꞌe magnahagheni Lea. Eghuteuna mae Jekop neke loku ranghini mae Laban keha fitu finogha.
Thugna mae Jekop
31LORD ne filoni mae Jekop gne mana ne theome raꞌe magnahagheni Lea gne, aonu mana ne toghoni Lea, ne bukla. Nu Resel gne ne khara ne theo thugna kolho. 32Gognaro na Lea ne au kaisei thugna nalhaꞌu. Eghuteuna Lea ne cheke eghu, “LORD la filonihi nogu diꞌanagnafa iara na. Eghume gognaro na khetogu iara gne ginauna nake magnahaghei ghau iara.” Aonu naꞌa ne kiloni nanghagna thugna ulu lahu na Ruben. Gaoghathogna nangha Ruben teu igne, “LORD ne filoni nogu diꞌanagnafa iara na.”
33Ke leghugna igne Lea neke bukla neke karha fapea thugna nalhaꞌu na. Eghuteuna naꞌa ne cheke eghu, “LORD kela tusu mei ka iara fapea thugu nalhaꞌu na, naugna mana la nomhinihi mae Jekop gne te theome magnahaghei ghau iara na.” Aonu naꞌa ne kiloni nanghagna thugna na Simion. Nangha Simion teu igne gaoghathogna na, “Mana ne nomhini” eghu.
34Eghuteuna Lea neke buklai neke karha keha thugna nalhaꞌu na. Naꞌa ne cheke eghu, “Gognaro na khetogu iara gne ginauna nake magnahaghei ghau iara nei nake au fakeli eghu balugu iara, naugna mana la auhi thilo thugna nalhaꞌu ka iara.” Naꞌa ne kiloni nanghagna fatilo thugna nalhaꞌu na Livae. Nangha Livae teu igne gaoghathogna na “Au fakeli” eghu.
35Lea neke buklai neke karha keha thugna nalhaꞌu na. Eghuteuna naꞌa ne cheke eghu, “Gognaro na iara ginauna na cheke fakelini nanghagna LORD na.” Aonu naꞌa ne kiloni nanghagna fafati thugna nalhaꞌu na Juda. Nangha Juda teu igne gaoghathogna na “Cheke fakelini” eghu. Aonu Lea ne gnafa jare ghu te au sua na.
301Kate laseni Resel te khara te theo thugna na, naꞌa ne diꞌatagna fara ka Lea ne cheke eghu, ka mae Jekop, “Fabukla ghau iara sagho. Te theo iagho na, iara ginauna na lehe nogu.”
2Mae Jekop ne diꞌatagna ka Resel ne cheke eghu ka naꞌa, “God na theome snakreni te au sua iagho na. Eghume iara theome tangomana te eni unha God thegna ngala te tangomana te eni unha te chekeni iagho na eghu.”
3Aonu Resel ne cheke eghu ka mae Jekop, “Uve, te eghu na nogu gaꞌase gloku iara Bilha gne au ngala agne. Jame te keli na iagho thuru balugna mala karha thugu iara ka naꞌa. Ka puhi igne, iara ginauna au thugu ka naꞌa eghu.”
4Aonu Resel ne hata Bilha nogna gaꞌase gloku thegna na ne snakre lao ka mae Jekop mala jateula khetogna eghu mana. Eghuteuna mae Jekop ne thuru balugna Bilha. 5Bilha bukla ne karha kaisei thugna nalhaꞌu. 6Resel ne cheke eghu, “God la falasenihi te keli fara puhigu iara na. Mana nomhini nogu tharai iara na ne tusu mei kaisei thugu iara.” Aonu Resel ne kiloni nanghagna sua na Dan. Nangha Dan teu igne gaoghathogna na “God ne falalase te theome jafra iara na” eghu.
7Bilha neke fapea buklai neke karha fapea thugna nalhaꞌu na ka mae Jekop. 8Resel ne cheke eghu, “Iara neke magra heta ka tahigu na, eghume iara gognaro na la ulu gheguhi eghu.” Aonu naꞌa ne kiloni nanghagna sua na Naftali. Nangha Naftali teu igne gaoghathogna “Iara magra heta” eghu.
9Lea lasenihi nate theome bukla na ne snakreni Silpa, nogna gaꞌase gloku na ka mae Jekop mala jateula te khetogna eghu mana. 10Silpa ne karha kaisei thugna nalhaꞌu ka mae Jekop. 11Lea ne cheke eghu, “Iara la ulu ghegu fara.” Aonu naꞌa ne kiloni nanghagna sua na Gad. Nangha Gad teu igne gaoghathogna na “Iara la ulu ghegu fara” eghu.
12Ke leghugna igne Silpa neke au fapea sua na ka mae Jekop. 13Lea ne cheke eghu, “Gognaro gne iara glealeꞌa fara! Eghuteuna goro gaꞌase gre ginauna na kilo ghau iara gaꞌase glealeꞌa.” Aonu naꞌa ne kiloni thugna na Asa. Nangha Asa teu igne gaoghathogna “Gleale’a” eghu.
14Ka narane te mala ukli wit na mae Ruben tei ne filodi keha sisi mandrek kotu neu jare ka nagare na. Mandrek gne kaisei nafnata meresin mala toghodi mae nalhaꞌu nei gaꞌase eghu mala au thudi. Mana hata ne mei ka Lea, idogna na. Resel ne cheke eghu, “Iara ne filodi glepo te hata te mei thumu iagho ra, te naba na famei keha nogu iara eghu!”
15Lea ne cheke eghu, “Iagho la hatahi khetogu iara ia! Eghuteuna gognaro na iagho jaola kela magnahaghei hata sisi mandrek teke hata teke mei thugu iara gre!”
Nu Resel ne cheke eghu, “Te famei iagho keha ka iara na, iara ginauna na snakreni Jekop gne mala ari thuru balumu iagho bongi.”
16Kate pulo mei mae Jekop funugna ka nagare ro ka grafi tuana, Lea tei ne thafoni mana ka nabrou na. Naꞌa ne cheke eghu ka mae Jekop, “Bongi na iagho mala mei thuru balugu iara, naugna iara neke foli nighohi ka glepo teke hata teke mei thugu iara ra.” Aonu mae Jekop ne tei thuru balugna Lea ka bongi tuana.
17God ne nomhini nogna tharai Lea na neke bukla fapulo. Naꞌa neke au kaisei thugna nalhaꞌu. Igne falima thugna nalhaꞌu mae Jekop ka Lea na. 18Lea ne cheke eghu, “God la tusu meihi ka iara unha teke folini iara na, naugna iara neke snakreni nogu gaꞌase gloku na ka khetogu na.” Aonu Lea ne kiloni nanghagna thugna na Isaka. Nangha Isak teu igne “Taba” eghu gaoghathogna na.
19Ke leghugna igne Lea neke buklai neke au fafamno thugna na. 20Naꞌa ne cheke eghu, “God ne tusu mei ka iara kaisei famane namha. Tututani, Jekop gne ginauna ghatho tahu ghau iara, naugna iara la auhi namno sua nalhaꞌu ka mana.” Aonu Lea ne kiloni nanghagna thugna nalhaꞌu na Sebulun. Nangha Sebulun teu igne “Namha” eghu ba “Tufa glepo.”
21Ke leghugna igne, Lea ne karha kaisei thugna gaꞌase, naꞌa ne kiloni nanghagna na Daina.
22Aonu God ne ghathoni Resel ne cheke tughuni nogna tharai naꞌa na ne fatangomanai naꞌa te mala au sua na. 23Eghume, Resel bukla ne au kaisei thugna nalhaꞌu. Naꞌa ne cheke eghu, “God la hata fadeleinihi mamajagu iara ra, naugna naikno igre neke filo fapari ghau iara eigna te khara iara te theo sua gne. 24Iara magnahagheni LORD jaola teke tusu mei ranghi ghau iara fapea thugu nalhaꞌu na.” Aonu naꞌa ne kiloni nanghagna thugna na Josep. Nangha Josep teu igne “Snakre lao ka keha maei” eghu.
Mae Jekop ne chaghini mae Laban
25-26Kate karhahi mae Josep na, mae Jekop ne cheke eghu ka mae Laban, “Mama, iara neke edi kmana gloku te mala folidi khetogu nei thugu teu igre. Eghume iara gognaro na magnahaghei nigho iagho te snakre ghau iara mala ke pulo iara ka namonogu na. Iagho lasenihi, eigna iara neke edi fakeli nou gloku iagho ra.”
27Mae Laban ne cheke eghu ka mana, “Uve, igne unha nate chekeni iara ka iagho na. Iara neke magnahaghei laseni gaoghathogna LORD na, nu igne unha teke laseni iara na eghu, LORD neke fablahi ghau iara, naugna iagho neke loku ranghi ghau iara.” 28Mae Laban neke fapea cheke eghu ka mae Jekop, “Uve, cheke fadoglo meini kolho sagho nihai te magnahaghei iagho na mala tusu ari iara ginauna ka iagho.”
29Mae Jekop ne cheke eghu, “Iagho la filodihi u gloku teke edi iara ranghi nigho iagho ra. Iagho jaola lasedihi teke reireghi fakelidi iara nou sipu iagho ra tela kmana fara are. 30Tifa na iagho neke theome kmana nou sipu jateula tuana neku. Neke theo fara ngala. Nu neke theome kmana kolho. Eghume kate mei te au iara agne balumu iagho gognaro gne, iagho aola au nou kmana sipu nga eghu, naugna LORD ne toghodi nogu gloku iara te edi ranghi nigho iagho gre. Nu gognaro na iara magnahaghei te mala loku ranghidi kolho tharaknagu thegu gne.”
31Mae Laban ne ghusna eghu, “Unha gne te magnahagheni iagho te mala foli nigho iara na eigna nou gloku iagho na?”
Mae Jekop ne cheke eghu ka mana, “Iara theome magnahaghe nigho iagho te foli ghau iara ka sileni na. Jame te keli ka iagho u gaoghatho te ghathoni iara igne na, iara nake reireghidi nou sipu iagho gre. Igne unha te ghathoni iara na. 32Gognaro na iara na tei thegu mala fifilo ka nou tothoghei sipu nei nanigot teu iagho ra. Iara ginauna na tei hata sipu te pipito, nei sipu te vegha nei thuthunu ka thinidire, nei nanigot te pipito te thuthunu ka thinidire teu ra jateula te fofoligu teu iara na. 33Eghuteuna ke leghu na kate tei teke fifilo iagho na, iagho ginauna na tangomana te filodi sipu nei nanigot teu te hata iara jateula fofoligu teu iara re, nei iagho ginauna na thofno laseni te tutuani ba te theo nogu cheke iara na. Jame te filoni iagho kaisei nanigot te theome thuthunu ba kaisei sipu te theome pipito te au teu baludi nogu sipu iara re, uve, iagho ginauna na lase ghau iara ngala teke blau na.”
34Mae Laban ne cheke eghu, “Keli fara. Tapa na leghuni unha te chekeni iagho tuana.” 35Ka narane tuana la mae Laban ne hata nanigot te vegha te thuthunu nei sipu pipito teure ne chekedi mae thugna nalhaꞌu re ne hata ne tei ka keha vidoi ne reireghidi. 36Mae Laban nei mae thugna nalhaꞌu teure ne hata baludi bukrei sipu nei nanigot teure ne tei au fadelei ka mae Jekop. Khabagna te tei mare na naba thilo narane. Eghuteuna mae Jekop ne reireghidi keha sipu nei nanigot eghu teke salaꞌui re.
37Aonu mae Jekop ne kato grege gaju majaghani ka keha nafnata gaju ne ligi koko keha vido guli mala kakhana te vegha na. 38Mana ne fakegra haghe grege gaju igre rhegna glepo te mala lilisei khoꞌu na, nanigot gre ginauna mei filodi igre kate mei koꞌu na. Kate mei te koꞌu jare na, nanigot nalhaꞌudi igre ginauna paꞌuku ka nanigot gaꞌasedi igre. 39Aonu kate mei te paꞌuku nanigot nalhaꞌudi igre ka nanigot gaꞌasedi igre rhedi gaju igre na, nanigot gaꞌasedi igre ginauna au sua te thuthunu, nei soasoa eghu. 40Mae Jekop ne snakredi nogna sipu nalhaꞌudi mae Laban re ne paꞌuku ka sipu gaꞌasedi re rhegna bukrei sua nanigot te thuthunu, soasoa, nei pipito teure. Ka puhi igne mae Jekop ne au nogna tothoghei sipu nei nanigot eghu te keli naugna suadi igre ne karha mei ka puhi teke magnahagheni mae Jekop na. Eghuteuna mana lilisei fadelei nogna sipu nei nanigot teu mae Laban re. 41Kate paꞌuku sipu nei nanigot teu te keli nei rheta teu igre, mae Jekop ne lilisei grege gaju ka vido te mala koꞌu reꞌe na. Kate paꞌuku na, reꞌe na filodi grege gaju igre. 42Nu kate magnahaghei paꞌuku teu sipu nei nanigot teu te theome raꞌe keli nei nigra teure, mae Jekop na theome lilisei grege gaju igre. Aonu sipu nei nanigot eghu te karha ka sipu nei nanigot eghu te theome keli nei nigra teu igre mana mala nogna mae Laban. Eghuteuna sipu nei nanigot eghu te keli nei rheta teure mala nogna thegna. 43Ka puhi igne mae Jekop ne kaisei mae dedei fara. Mana ne au nogna kmana sipu nei nanigot, nei mae gloku nei gaꞌase gloku, nei kamel nei dongki.
31Mae Jekop ne rikhani mae Laban
1Kaisei narane mae Jekop ne nomhidi nodi cheke thugna mae Laban gre te cheke eghu ka keha naiknore, “Mae Jekop gne hata nogna gobigna lepo mae kmami ghehati na, ka puhi igne mana gognaro na la kaisei mae dedei fara.” 2Mae Jekop jaola ne glani ni puhigna mae Laban na ne nhogri eigna mana theome magnahagheni mae Jekop te mala jateula teke tifa ra teuna.
3LORD ne cheke eghu ka mae Jekop, “Ghema, ke pulo sagho ka namono aheva teke au mae kmamu nei vikemu teku ra. Iara gne ginauna au balumu iagho.”
4Aonu mae Jekop ne cheke ka Resel ghe Lea mala tei filoni mana ka vido aheva te reireghidi teu mana nogna sipure. 5Repa tei ne thafoni mae Jekop jare, aonu mana ne cheke eghu ka repa, “Iara la filo glani ni mae kmami ghopa gne la theome raꞌe keli ranghi ghau iara jateula teke edi tifeiro teuna. Nu nogna God mae kmagu iara na au balugu iara. 6Ghopa te gnafa na kafe laseni, iara neke loku heta fara ka mae kmami ghopa gne. 7Nu kmana fata mana neke chaghi ghau iara nei mana neke tuthughu fofoligu iara na. Nu God na theome snakreni mae kmami ghopa gne te mala para ghau iara na. 8Ulu lahu na mae Laban neke cheke eghu, ‘Jateula te foli nighoi iara na iagho na hata nanigot nei sipu teu te thuthunu are.’ Ke leghugna igne nanigot nei sipu teure ne kafe thuthunu ne gnafa ngala. Aonu mae Laban neke cheke eghu ka iara, ‘Jateula te foli nighoi iara na iagho na hata sua nanigot nei sipu te thuthunu nei soasoa teu are.’ Ke leghugna igne nanigot nei sipu teure ne kafe thuthunu nei soasoa neu ne gnafa ngala. 9Aonu God ne hata nogna sipu nei nanigot teu mae kmami ghopa ra ne kafe tusu mei ka iara.
10“Kate thokeni narane te mala paꞌukudi nanigot igre iara neke mifi neke filodi nanigot nalhaꞌudi te thuthunu gre neke paꞌuku ka gaꞌasedi re. 11Ka mifi igne, nogna engel God na ne cheke eghu ka iara, ‘Jekop!’ Iara ne cheke eghu, ‘Hoe.’ 12Mana ne cheke eghu ka iara, ‘Filo sagho. Nanigot nalhaꞌudi te thuthunu are kela paꞌuku ka gaꞌasedi are. Iara thegu ngala te eni igne na naugna iara la filonihi puhi te diꞌa teke eni mae Laban na. 13Iara God mae ihei teke tufru soruni mae kmamu iagho ia ngala teke thakle ka iagho Betel ia, ka vido aheva teke fakekegra haghe iagho kaisei thina teke tofa oel ke kligna gna tifa ia. Eghuteuna iagho neke eni kaisei nhaꞌa cheke ka iara. Eghume iara magnahaghei nigho iagho te tarabana nou gobigna lepore iagho re mala jifla agne mala ke pulo ka vido aheva teke karhamu na.’ ”
14Resel ghe Lea ne nomhini cheke igne ne cheke eghu, “Ghepa gne theo kaisei glepo teke hata ka kmami na. 15Mama gne jateula thau te phosa eghu ghami kolho ghepa ka gaoghathogna na. Iagho neke foli ghamihi ghepa, eghuteuna mama la koko fahui hila glepo tura eghu. 16Dedei igre God la hata fadeleihi ka mama kela tusu arihi ka iagho mala nomihi ghepa nei nodi thumi ghepa gre eghu. Eghume ghepa na leghuni unha te chekeni God na mala ke pulo ka namono mu iagho na.”
17Aonu mae Jekop kegra haghe ne hata u kamel na ne fasaghedi thugna nei khetogna teure. 18Eghuteuna mana ne tei baludi nogna tothoghei sipu nei nanigot nei keha glepo la ngau eghu teke hata mana Mesopotemia re neke pulo ka mae kmagna Isak, ka kantri Kenan.
19Mae Laban jifla ne tei mala kuchi khakladi nogna sipure. Ka vido igne Resel ne megei nga ne hata nogna mumuju mae kmagna te au ka suga na. 20Mae Jekop theome cheke ka mae Laban ne jifla neke pulo ka namonogna na teuna. Nu mana pophoru fara u gaoghatho igne ne megei nga ne jifla kolho. 21Mana ne hata balugna tharakna gna na nei nodi gobigna lepore eghu ne rikha ne kasa ka Khoꞌu biꞌo Iufretis, aonu mare ne tei ne au ka thogele Gilead.
Mae Laban ne tei ke leghugna mae Jekop
22Ka fatilo narane na ne laseni nga mae Laban tela rikhahi mae Jekop baludi phei khetogna nei thugna teure. 23Aonu mae Laban ne salo fodu keha mae ne funu tei ke leghudi, mare ne tei naba fitu narane te mala posa ka vido aheva te au teu mae Jekop na. Mae Laban ne tei deni mae Jekop ka thogele Gilead. 24Ka bongi tuana mae Laban ne mifi, eghuteuna God ne thakle ka mana ne cheke eghu, “Ghema Laban, iagho thosei chekeni kaisei cheke, na eghu nu cheke faheta fara iagho ka mana eghu.”
25Jare mae Laban ne filoni mae Jekop te hohoro suga tapuale teu ka thogele na. Aonu mae Laban nei mae teke tei balugna re eghu ne jaola ne hohoro nodi suga tapuale na jare ka thogele Gilead. 26Aonu mae Laban tei ka mae Jekop ne cheke eghu ka mana, “Ghema, unha site eni iagho ka iara gnea? Iagho chaghi ghau iara ne hata fedeleidi thugu gaꞌase iara gre ne jateula naikno teke sneka ka u magra neu. 27Theome keli te poru te rikha jateula tuana teuna, nu jame magnahaghei mala tei koko ghau iara teku na, iagho jame neke kulu cheke ghu ka iara. Jame kulu fanomhi ghau ghu iara iagho meuna, iara jame neke chekedi vikegu ra mala gita ghu, nei ragi ghu, nei koje ghu ka khodili eghu tahati neke snakre fajifla ghami nga iara balu glealeꞌa. 28Iagho neke theome snakre ghau iara mala kubaedi ghu iara thugu gragu teu igre. Iagho thono fameomekro fara te megei nga te rikha igne. 29Iara jame neke fadiꞌa ghami ghotilo, nu bongi na God mae ihei te tufru soruni mae kmamu iagho na neke cheke eghu ka iara, ‘Fiofilo nighoi! Thosei eni kaisei glepo mala mhaghu mae Jekop.’ 30Iara lase nigho iagho magnahaghei te jifla koko ghau iara mala ke pulo ka namono aheva teke karhamu na teuna. Nu naugna unha sagho te rikha balumu nogu mumujura te mala reireghi gna nogu suga ia?”
31Mae Jekop ne cheke eghu ka mae Laban, “Iara megei nga neke rikha, naugna iara neke mhaghu nogu nigho fara, eigna iagho jame neke hata fapulo phei thumu gaꞌase igre. 32Nu jame te keli na iagho hiro ka ghehati gnafa mala laseni ihei ka ghehati teke hatadi nou mumuju iagho re. Te filo deni di iagho nou mumuju re ka naikno tuana na, filou ghehati mala falelehe iagho naikno teke blaudi nou mumuju iagho re.” Mae Jekop theome laseni Resel gne ngala teke hatadi mumujure.
33Aonu mae Laban ne tei ruma ka nogna suga tapuale mae Jekop na ne filo ka gobigna lepore. Ke leghu na igne mana neke ruma ka nogna suga tapuale Lea na ne filo ka gobigna lepore. Mana jaola ne ruma nei filo ka nodi suga tapuale phei gaꞌase glokure, nu mana ne theome filoni nogna mumuju na. Eghuteuna mana jifla jare ne tei ruma ka nogna suga tapuale Resel na. 34Nu mae Laban ne theome tangomana te filo deni nogna mumuju re. Naugna Resel hata neke pophoru mumujure igne ke lamnagna pilo teke gnokro naꞌa ka kamel na.
35Resel ne cheke eghu ka mae Laban, “Mama, thosei diꞌatamu ka iara. Iara gne theome nabagu te kegra haghe ke ulumu iagho kate thoke ghau iara nomi khabru ghehati goro gaꞌase gre.” Mae Laban ne filo tongana ka gobigna lepore ne theome filodi nogna mumuju re.
36Aonu mae Jekop ne thono diꞌatagna fara ka mae Laban ne cheke eghu, “Ba, unha najafra nei puhi te theome doglo eghu teke eni iara te ngolhi ghau iara te mei iagho gnea?” 37Iagho la filo tonganahi ka nogu gobigna lepo iara gre, nu iagho theome filo dedi kaisei nou glepo jare. Jame te filoni iagho kaisei glepo na iagho fakakhana ke ulumi ghehati gnafa. Lilisei soru ke uludi vikemu are nei vikegu iara teu igre eghu. Eghuteuna tapa lisa lao ka mare mala vavahi mae ihei ka tapa te jafra na ka puhi igne.
38“Iara neke loku ranghi nigho iagho nabagna varadaki finogha. Ke lamnadi finogha igre nou sipu iagho ra nei nou nanigot iagho ra eghu neke fei sua neke vuragha. Filo sagho iara neke theome falelehe neke ghamu kaisei sipu nalhaꞌugna ka nou tothoghei sipu iagho ra. 39Ka narane te filoni iara te lehe kaisei sipu ba kaisei nanigot ka nou tothoghei iagho ra, iara neke theome hata neke mei fakakhana ka iagho. Theo. Nu iara thegu ngala teke tughudi re. Leuleghu fata na iagho neke cheke faheta ka iara mala ke foli tughuni iara kaisei nou sipu ba kaisei nou nanigot teke mei hata khuma ka narane ba ka bongiro. 40Kmana fata iara neke brana ghau naprai ba neke rheka nogu kate loku bongiro na ba neke theome thuru fakeli nogu ka teke loku ranghi nigho iagho na. 41Iara neke loku jateula mae sneka neku ranghi nigho iagho varadaki finogha. Iara neke loku maladi phei thumu gaꞌase iagho igre nabotho fati finogha, eghuteuna keha namno finogha ra iara neke loku ranghi nigho iagho te mala hata keha nogu sipu nei nanigot teu na. Ka narane te loku iara ranghi nigho igre, iagho neke tughu fofoligu iara na nabotho fata ia eghu. 42Jame theome au balugu iara God mae ihei teke tufru soruni mae kuꞌe Ebraham ghe mae mama Isak tifa ra meuna, iagho jame neke fiti kuru fajifla ghau iara kolho. Nu God neke filo lasedi nogu gloku biꞌo nakmusa eghu teke edi iara ranghi nigho iagho ra neke cheke faheta ka iagho bongi ia.”
Mae Jekop ghe mae Laban neke nhaꞌa cheke
43Mae Laban ne cheke eghu ka mae Jekop, “Phei gaꞌase igre thugu iara, eghuteuna thudi repa igre jaola gragu iara, eghuteuna sipu nei nanigot teu igre jaola nogu iara. Glepo te gnafa te filodi iagho igre nogu iara. Nu iara theome tangomana te eni kaisei glepo te tathaji teu phei thugu gaꞌase nei gragu teu igre. 44Eghume tapa na eni kaisei nhaꞌa cheke te mala togho ghita te mala ghathoni teuna.”
45Aonu mae Jekop ne hata kaisei thina brahu ne jokra haghe jare. Igne jateula kaisei fagaglana eghu eigna u nhaꞌa cheke teke eni phia mare igne. 46Mana ne chekedi vikegna re mala pulei mei keha thina mala famane titili fakeli nali thina igne. Eghuteuna ke leghugna igne vikedi mae Jekop ghe mae Laban igre ne khapru mei ne ghamu rhegna nali thina igne. 47-48Phiamare kiloni nali thina igne ka cheke thedi. Mae Laban ne kiloni Jegara Sahaduta, eghuteuna mae Jekop ne kiloni Galed.
Mae Laban ne cheke eghu, “Gaoghathogna na u nali thina igne mala ke ghatho fapuloni noda nhaꞌa cheke ia.” 49Aonu mare ne kiloni namono igne Mispa ba Namono mala Fiofilo. Eigna mae Laban neke cheke eghu, “Kate fnota te sopa au tapa na LORD ginauna na fiofilodi puhida tapa re. 50Jame te fakokhoanadi iagho phei thugu gaꞌase iara igre ba jame teke tolaghi iagho ka keha gaꞌasei teuna, iagho famane gaoghatho fakeli, neubane theo kaisei naikno te lasedi puhida tapa re, thegna God ngala te lasedi puhida tapa re.”
51Mae Laban ne cheke eghu ka mae Jekop, “Iagho filoni u thina brahu te kegra teu igne, eghuteuna iagho jaola filoni nali thina te au teu fari hoteida tapa igne eghu. 52Nali thina igne nei thina brahu igne eghu jateula te fagaglana gna eghu noda nhaꞌa cheke tapa na. Iara ginauna na theome tangomana te gasa plomhei ni fagaglana igne te mala ari magra ka iagho na, nei iagho jaola theome tangomana te gasa plomhei ni fagaglana igne te mala mei magra ka iara na eghu.” 53Mae Laban ne chekedi nanghagna nodi God mae kuꞌegna tifa ra ne cheke eghu, “Nogna God mae Ebraham nei nogna god mae Naho, mana nate chekeni mae ihei gne na te huhughuni u nhaꞌa cheke igne ka tapa na.”
Aonu mae Jekop ne eni kaisei nhaꞌa cheke ka nanghagna God, God mae ihei kmagna mana mae Isak teke tufru soruni tifa na. 54Mana ne falelehe sipu ne fafara ka God ka thogele igne. Aonu mana ne kilo meidi vikegna re ne ghamu fodu u nafnahi teke fafara mana ka God na. Ke leghugna ghamu te gnafa na, mare ne thuru jare ka thogele na u bongi tuana.
55Hamerane boibongi ka keha narane na, mae Laban ne kubaedi nei fablahidi neu thugna gaꞌase nei gragna teure neke jifla neke pulo ka namono gna na.
32Mae Jekop ne tarabana mala tei filoni mae Iso
1Mae Jekop jaola ne jifla ne tei balugna nogna vike na, eghuteuna nogna engel God re ne mei ne thafoni mana. 2Kate filodi mare na mana ne cheke eghu, “Igne nogna tothoghei soldia God!” Aonu mae Jekop ne kiloni namono igne Mahanaem. Nangha igne gaoghathogna na “Phei namono” eghu.
3Mae Jekop ne kurudi keha mae mala kulu tei ka kantri Seia, keha nanghagna na Idom, mala hata cheke tei ka mae Iso, mae ke biꞌogna na. 4Mae Jekop ne cheke eghu ka mare, “Tei ghotilo mala cheke eghu ka mae nogu funei iara Iso ia. ‘Ghema Iso, nou mae gloku iagho mae Jekop ia mana neke tei au kmana finogha balugna mae Laban eghuteuna gognaro na mana magnahaghei teke pulo mei. 5Iara au nogu tothoghei buluka, dongki, sipu, nanigot, mae gloku nei gaꞌase gloku eghu. Iara faꞌari cheke igne ka iagho nei tore nigho iagho eghu mala keli iagho ranghi ghau iara eghu.’ ”
6Mae igre neke pulo mei neke cheke eghu ka mae Jekop, “Ghehati ne hata cheke ne tei posa ka mae tighamu Iso, eghuteuna mana gognaro na mei thafo nigho iagho fari hotei nabrou. Eghuteuna fati gobi mae na mei balugna mana.”
7Mae Jekop ne nomhini cheke igne ne mhaghu nogna fara. Aonu mana ne fofota naikno re ka phei tothoghei. Mana jaola ne fofota buluka, sipu, nanigot, nei kamel teure ka phei tothoghei. 8Mae Jekop ne ghaoghatho eghu, “Jame mei mae Iso te magra ka tothoghei ulu lahu na, fapea tothoghei gne ginauna tangomana te rikha na.”
9Mae Jekop pogho soru ne tarai eghu, “Iagho nogna God mae kuꞌe Ebraham nei nogna God mae mama Isak! LORD, iagho neke cheke ranghi ghau iara mala ke pulo ka namonogu nei vikegu teura, eghuteuna iagho neke cheke ka iara mala fablahi ghau iara neku. 10God, iara nou mae gloku iagho. Iara theome mae keli ka tathamu iagho na, nu iagho neke namha ghau iara nei keli ranghi ghau iara. Kani teke tei kasa iara ka khoꞌu Jordan ia teke tei au balugna mae Laban ia, iara neke theome hata kaisei glepo balugu. Theo. Iara neke louloku kaisei khodo kolho. Eghume iara gognaro na kela pulo mei baludi phei tothoghei igre. 11Iara tore nigho iagho mala fakarhi ghau ka mae ke biꞌogu Iso. Iara mhaghu nogu fara glahula mei mana falehe fateo ghami ghehati hui, gaꞌase nei sua teu igre. 12Tifa na iagho neke nhaꞌa cheke ka iara mala fablahi ghau iara nei mala tusu ranghi ghau iara kmana vike mala kmana fara jateula nusu te theome tangomana te kahadi ka glilihi na are eghu mare neku.”
13Mae Jekop ne thuru jare bongi tuana, eghuteuna ka keha narane na mana ne vavahi keha glepo mala namha ka mae Iso. 14Mana ne vavahi phei gobi nanigot gaꞌasedi nei varadaki nalhaꞌudi, nei phei gobi sipu gaꞌasedi nei varadaki nalhaꞌudi. 15Nei tolufulu kamel gaꞌasedi te au thudi, nei phiatutu buluka gaꞌasedi nei nabotho buluka nalhaꞌudi, nei varadaki dongki gaꞌasedi nei nabotho nalhaꞌudi. 16Mae Jekop ne tufa ka nogna mae glokure glepo igre mala reireghidi mare. Aonu mana ne cheke eghu ka nogna mae glokure, “Ghotilo na tei ka phei tothoghei ke ulugu iara. Nu ghotilo tei fakhaba, thosei tei fanamo ka keha tothoghei na eghu.”
17Mae Jekop ne cheke eghu ka nogna mae gloku te baubatu gna tothoghei ulu lahu na, “Mae thabusigu iara mae Iso na mana ginauna na mei thafo nigho iagho na ghusna eghu ka iagho, ‘Iagho nogna mae gloku mae ihei? Iagho mala tei aheva? Eghuteuna nogna tothoghei nanigot, nei sipu, kamel, buluka nei dongki mae ihei igre?’ 18Aonu iagho ginauna na cheke eghu ka mana, ‘Tothoghei glepo igre nogna nou mae gloku iagho, Jekop. Mana famei glepo igre jateula nogna namha eghu mana ka iagho, mae funei. Mae Jekop na thoghei mei ke leghu jare!’ ”
19Mae Jekop ne cheke eghu ka hatimare nogna mae gloku re, “Kate thafoni ghotilo mae Iso na, ghotilo kafe eni u nafnata cheke igne ka mana. 20Ghotilo mala cheke eghu ka mana, ‘Uve, nou mae gloku iagho Jekop na ke leghumi ghehati mei!’ ” Mae Jekop ne cheke eghu ka gaoghathogna thegna na, “Ka puhi igne mae thabusigu iara na ginauna na ke ghatho ihodi teke diꞌatagna ka iara ra. Eghuteuna ka te thafo ghau iara na, mana ginauna nake keli tagna ka iara eghu.” 21Aonu mae Jekop ne kulu fahata u namha igre ka tothoghei ulu lahu na mala tusu lao ka mae Iso. Nu mae Jekop ne au neu ka grorofe na ka bongi tuana baludi khetogna nei thugna teure.
Mae Jekop neke magra balugna God
22Ka bongi tuana mae Jekop kegra haghe ne hata phei khetognare, phei nogna gaꞌase gloku re nei nabotho kaisei thugnare neu ne kasa ka khoꞌu Jabok. 23Mana ne kulu hata fakasadi ka keha phile khoꞌu na, aonu mana neke pulo neke chekedi nogna mae glokure mala hata nogna gobigna lepore. 24Nu mana ne au faleghu neu thegna jare. Eghuteuna kaisei mae ne mei ka mana ne magra balugna mana ne ghilei haghe naprai na. 25Mae ihei te magra balugna mae Jekop igne mana laseni na te theome tangomana te uluni mae Jekop na. Aonu mana ne loku lao ka thudu sorogna mae Jekop na ne fablughuni ghahegna mana na.
26Aonu mana ne cheke eghu ka mae Jekop, “Lisei ghau iara sagho, naugna u naprai gne la haghehi.”
Nu mae Jekop ne cheke eghu ka mana, “Iara ginauna na theome snakre tei nigho iagho ghilei fablahi ghau iara ghu iagho!”
27Mae igne ne ghusna eghu, “Ihei iagho nanghamu na?”
Mae Jekop ne cheke eghu, “Iara nanghagu na mae Jekop.”
28Aonu mana ne cheke eghu ka mana, “Tifa na mare neke kiloni nanghamu iagho na Jekop. Nu gognaro na nanghamu iagho na Israel, naugna iagho ne magra balugna God nei jaola magra balugna naikno neu, la heta gheuhi la ulunihi iagho magra igne.” Nangha igne gaoghathogna na “Magra balugna God” eghu.
29Aonu mae Jekop ne cheke eghu ka mana, “Chekeni sagho nanghamu na ka iara.”
Nu mana ne cheke eghu, “Iagho theome naba te ghusnani nanghagu iara na.” Ke leghugna igne mana ne fablahini mae Jekop. Mana jifla jare ne tei kokoni mae Jekop.
30Mae Jekop ne cheke eghu, “Iara la filonihi tathagna nei foflogna teu God na, eghuteuna iara gne na theome lehe eghu.” Aonu mae Jekop ne kiloni vido igne Peniel.
31Naprai na la haghehi kate jifla mana Peniel na. Mae Jekop ne theome nonolo fakeli naugna nhubra ghahegna na la klasuhi la. 32Aonu funu ka narane igne te ghilei posa ka narane gognaro gne mae Israel gre ne theome ghamu nafnahi te au ka sorodi buluka ba sipu ba nanigot teure, naugna God neke habo ka sorogna mae Jekop na.
33Mae Jekop ne thafoni mae Iso
1Mae Jekop ne filoni mae Iso ne mei balugna fati gobi mae. Aonu mana ne tufa suare fari hoteidi Lea, Resel nei phei gaꞌase glokure. 2Mana ne lilisei phei gaꞌase glokure baludi thudire ului. Lea baludi thugnare ke leghu, eghuteuna Resel balugna mae Josep leghu lahu. 3Mana thegna te tei ulu lahu ka jajagha na, eghuteuna kate tei te namo mana ka mae tighagna na, mana ne fitu fata pogho soru pari ka glose na ke ulugna mae Iso.
4Nu mae Iso chari ne tei ne loku famaku ka khamegna mae Jekop na ne kubae ka mana, eghuteuna phia mare ne orio tanhi fabiꞌo. 5Mae Iso ne filo teidi gaꞌase te balu thudi re ne cheke eghu, “Iheire te mei balumu iagho igre?”
Mae Jekop ne cheke eghu, “God neke fablahi ghau iara nou mae gloku iagho gne ne tusu mei sua igre ka iara.”
6Aonu phei gaꞌase gloku igre ne kafe mei baludi thudire ne orio turupuku soru pari ka glose na ne pogho soru ke ulugna mae Iso. 7Lea jaola ne mei baludi thugnare ne pogho soru pari. Leghu lahu na mae Josep ghe Resel jaola ne mei ke ulugna mae Iso ne pogho soru pari.
8Mae Iso ne cheke eghu, “Mala unha eghu sagho gaoghathodire glepo atha te mei iagho mae gloku, tothoghei nanigot, sipu, kamel, buluka nei dongki eghu te mei thafodi iara ka nabrou na igre ra?”
Mae Jekop ne cheke eghu ka mana, “Nogu funei, glepo igre mala ke fakeli nagnafa ka iagho kolho.”
9Nu mae Iso ne cheke eghu, “Thabusigna, iara la au nogu glepo kmana hi. Tathajiu sagho malamu themu.”
10Aonu mae Jekop ne cheke eghu, “Theo! Thabusigna, te keli tamu iagho ka iara na, iagho hata glepo te tusu ari iara ka iagho are. Kate filodi iara tathamu nei foflomu teu iagho are, iara gne jateula te filodi eghu tathagna nei foflogna eghu God, naugna iagho ne keli tamu fara ka iara. 11Eghume iara gognaro na thofno tore nigho iagho te mala hata nogu namha iara te tusu ari ka iagho igre. Eigna God na neke fablahi ghau iara neke tusu ranghi ghau iara glepo kmana fara.” Eghuteuna naugna ka te cheke heta fara mae Jekop igne mae Iso ne hata u namha tuana.
12Gnafa teu na aome cheke eghu nga mae Iso, “Uve tahati gne na ari. Iara gne na ari balumi ghotilo.”
13Nu mae Jekop ne cheke eghu ka mana, “Nogu funei, iagho lasedi goro sua igre theome nheta. Eghuteuna iara magnahaghei te famane taroridi nogu tothoghei sipu nei suadi te chuꞌu teu gre eghu. Jame te fanananga dire ginauna na tei lehe. 14Uve nogu funei, iagho na kulu ulu, iara gne ginauna thoghei ari baludi glepo igre nei thugu igre eghu. Eghuteuna iara ginauna ari thafo nigho Idom.”
15Aonu mae Iso ne cheke eghu, “Iara ginauna na lilisei faleghu balumu iagho keha nogu mae gloku mala hata ghami ghotilo ari.”
Mae Jekop ne cheke eghu, “Mae funei, iagho thofno keli fara ranghi ghau iara. Nu nogu mae gloku iara gre nabau ngala te hata ghami ghehati te ari na.”
16Aonu ka narane tuana mae Iso neke pulo Idom. 17Nu mae Jekop neke tei Sakot. Jare mana ne hohoro kaisei suga tapuale malagna thegna, nei keha suga ikodi eghu maladi nogna buluka re, naugna igne mana ne kiloni namono igne Sakot. Nangha igne gaoghathogna na “grorofe” eghu.
18Ke leghugna igne mae Jekop jifla Mesopotemia neke pulo ka kantri Kenan ka namono Sekem, ne hohoro nogna suga tapuale rhegna namono na. 19Mana neke foli vido glose igne ka vikegna mae Hamo, kmagna mae Sekem. Foli gna vido glose igne neke kaisei gobi silva. 20Mae Jekop ne fakekegra kaisei olta ka vido igne ne kiloni olta igne “El Elohe Israel,” gaoghathogna na “God gna Israel.”
34Mae Sekem ne eni puhi te diꞌa na ka Daina
1Daina gne thudi gaꞌase mae Jekop ghe Lea. Kaisei narane Daina ne magnahaghei tei filodi goro gaꞌase gna namono Sekem. 2Aonu kate filoni Daina na mae Sekem ne mei lokini naꞌa, neuba naꞌa ne tirogna, mana hatani naꞌa ne tei ne eni puhi te diꞌa na ka naꞌa. Mae Sekem gne thugna nalhaꞌu mae Hamo vikegna mae Hivi, mae ihei te mae funei ka kantri Kenan. 3Ke leghugna te eni puhi te diꞌa na, mae Sekem ne cheke famaemahe ka Daina. 4Aonu mae Sekem ne cheke eghu ka mae kmagna na, “Mama, iara magnahaghei nigho iagho te hata gaꞌase igne mala khetogu iara.”
5Mae Jekop ne nomhini mae Sekem te eni puhi te diꞌa na ka thugna gaꞌase na. Nu mana ne fakmuni eigna puhi igne, naugna hatimare mae thugna mana re la teihi te mala filodi sipure. Mae Jekop magnahaghei te ofo teu ke ghilei pulo mei mae thugnare ame cheke ranghini nga mae Sekem.
6Nu mae Hamo kmagna mae Sekem na ne mei ka mae Jekop mala roghe ka mana eigna puhi igne. 7Kate cheke teu phiamare na, hatimare mae thugna nalhaꞌu mae Jekop re neke pulo mei. Hatimare la nomhinihi u puhi te diꞌa te eni mae Sekem ka gregadi na igne ne thono diꞌatadi fara. Glepo te eni mae Sekem ka thugna gaꞌase mae Jekop na igne thono diꞌa fara ka tathadi mae Israel re.
8Nu mae Hamo ne cheke eghu ka mae Jekop nei ka hatimare goro thugna nalhaꞌu mana re, “Mae Sekem, mae thugu nalhaꞌu iara gne, mana magnahagheni fara te tolaghi ka Daina gne. Eghume iara na ghusna ghami ghotilo eghu, e keliu ngala te tolaghi repa na ba theo? 9Iara magnahaghei ghita tahati te kaisei fofodu ngala mala tolaghi lao mei eghu ngala, ghehati mala tolaghi ka gaꞌase ghotilo gre eghuteuna ghotilo mala tolaghi ka gaꞌase ghehati gre eghu. 10Eghuteuna ghotilo ginauna na tangomana te au balumi ghehati ka kantri igne na eghu. Ghotilo ginauna na tangomana te au nomi ka vido aheva ghotilo te magnahaghei na. Eghuteuna ghotilo ginauna tangomana te edi keha nafnata puhi te mala dedei nomi nei reireghi fakelidi eghu nomi glepore.”
11Mae Sekem ne cheke eghu ka mae Jekop nei thabusigna teu Daina re, “Jame te uve teu ghotilo ka nogu thore iara igne na, iara ginauna na tusu ari ka ghotilo unha te toreni ghotilo na. 12Ghotilo tangomana te nhaꞌa haghe fofoli gna gaꞌase igne, eghuteuna iara magnahaghei ghami ghotilo te cheke meini ka iara unha glepo te keli te mala tusu ari iara ka ghotilo na eghu. Nihai teu ghotilo fofoli gna na gaꞌase igne na, iara na tusu ari ka ghotilo. Eghume iara magnahaghe ghami ghotilo te snakreni gaꞌase igne ka iara mala tolaghi nogu iara ka naꞌa.”
13Hatimare mae thabusigna Daina gre ne thono diꞌa tadi fara ka mae Sekem eigna mana te eni puhi te diꞌa na ka gregadi na, ne cheke tughu chaichaghi ka mae Sekem ghe kmagna. 14Hatimare mae thabusigna igre ne cheke eghu ka phia mare, “Ghehati theome magnahaghei te snakreni gregami na te mala tolaghi ka mae ihei te theome vahe na. Jame te snakreni ghehati gregami na te tolaghi ka mana na, ghehati ginauna na mamaja nomi fara. 15Nu ghehati na tore ghami ghotilo mala kulu eni ghotilo kaisei glepo te ulu fara ka nomi kastom ghehati na. Ulu lahu na ghotilo na kulu vahe ghu goro mae nalhaꞌu te gnafa ka namono igne mala jateula ghehati eghu, ame tangomana nga ghehati te fa’uveni unha te toreni ghotilo gne eghu. 16Te eni ghotilo igne na, ghehati ginauna na snakre ghami ghotilo mala tolaghi ka thumi gaꞌase ghehati gre eghuteuna ghehati jaola mala tolaghi ke thumi gaꞌase ghotilo are eghu. Eghuteuna ghehati ginauna na au balumi ghotilo mala kaisei vike ngala tahati eghu. 17Te tiromi leghuni ghotilo u cheke igne te theome vahe na, ghehati ginauna na hata Daina gne mala jifla ka namono igne.”
18Unha te chekeni mare igne ne thofno doglo fara ka mae Hamo ghe mae Sekem. 19Aonu mae Sekem ne leghuni cheke mare igne ne ghosei ne tei vahe, naugna mana ne magnahagheni fara thugna gaꞌase mae Jekop na. Mae Sekem gne kaisei mae keli nei ghatho tahudi eghu vikegnare. 20Aonu mae Hamo ghe mae thugna Sekem, phia mare ne tei ka vido te mala faidu te au rhegna grengathagna namono na ne cheke eghu ka keha mae biꞌogna namono na. 21Phiamare ne cheke eghu, “Mae igre mae keli fara, mare magnahaghei te au baluda tahati ka puhi fofodu te keli. Eghume tahati na snakredi mare mala au soru ke lamnagna noda vido glose igne mala loku mare agne. Naugna vido glose igne krepa fara naba te mala au mare nei tahati teuna. Eghuteuna tahati mala tolaghi ka sua gaꞌase mare igre eghuteuna mare mala jaola tolaghi ka sua gaꞌase tahati igre eghu ngala. 22Nu tahati na kaisei gaoghatho ngala mala vahe mae nalhaꞌu gre jateula mare eghu. Eghuteuna jame te eghu tahati na mare ginauna na fa’uveni te mala au baluda tahati na eghu mala kaisei vike ngala tahati. 23Jame te eni tahati igne na, nodi sipu nei nodi buluka nei nodi keha glepo langau teu mare are ginauna na jaola noda tahati. Eghume tahati na eni ngala unha te chekeni mare igne mala au mare baluda.”
24Hatimare mae biꞌo gna namono igne teke tei fanomho ka nodi cheke mae Hamo ghe mae Sekem gre ka grengathagna namono na ne kaisei gaoghatho ngala. Aonu mae te gnafa ka namono na ne kafe vahe.
25Thilo narane ke leghugna teke vahe mae nalhaꞌu gre te kabru teu mare na. Phei thugna mae Jekop, nanghadire mae Simion ghe mae Livae, phei mae te thofno greghagna Daina igre hata naflahi ne megei nga ne tei ka namono na. Kate iho teu naiknore ne aknu falehe ne gnafa mae nalhaꞌu gna namono tuana. 26Leghu lahu na mae Simion ghe mae Livae tei ne aknu falehedi mae Hamo ghe mae Sekem. Aonu phia mare ne hata fajifla Daina ka sugagna mae Sekem na ne tei nodi. 27Kate aknu falehe te gnafa mae Simion ghe mae Livae mae nalhaꞌu gna namono na, keha thugna nalhaꞌu mae Jekop re ne tei ka namono na ne hata fateo glepo te keli gna namono na ne tei nodi. Igne ngala ke tughu fapulo gna mare u puhi te diꞌa teke eni mae Sekem ka gregadi na. 28Aonu mare ne jaola ne hata fateo sipu nei buluka nei dongki teu re. Mare jaola ne hata gobigna lepo te au ke lamnagna namono na ba ke kosigna namono na eghu. 29Mare ne hata glepo te ulu fara teke khotodi naiknore, balu goro gaꞌase nei goro sua nei glepo te gnafa teke au ke lamnadi sugare.
30Kate nomhini mae Jekop eigna puhi igne, mana ne cheke eghu ka mae Simion ghe mae Livae, “Ghotilo eꞌei puhi biꞌo ke kligna gu iara. Naikno te au faligoho ghita ka kantri Kenan nei Peres teu igre ginauna na tirodi ghita tahati. Tahati gne theome kmana. Jame te salo fodu mae igre te mei magri ghita na, mare igre ginauna na kafe falehe ghita tahati hui.”
31Aonu phia mare ne cheke eghu, “Unha te eni ghehati igne glepo keli kolho naugna ghehati theome tangomana te snakre ni gregami na ka mana te mala jateula kaisei thau vine teuna.”
35Mae Jekop ne ke pulo Betel
1God ne cheke eghu ka mae Jekop, “Ghema Jekop, iagho ke pulo Betel mala eni kaisei olta jare mala tufru soru ghau iara. Iara ngala God mae ihei teke thakle ka iagho kani teke rikhani iagho mae tighamu Iso tifa ia.”
2Aonu mae Jekop ne cheke eghu ka khetogna nei thugna nei naikno eghu teke au balugna re, “Koko mumuju te tufru sorudi ghotilo are. Ghotilo apu mala gae nei pipichi pohe te majaghani eghu. 3Tahati ginauna jifla kokoni namono igne mala ke pulo Betel. Iara ginauna na eni kaisei olta ka God. God mae ihei teke fakarhi ghau iara ka vido te ninhigrana nei au balugu ka vido aheva te tei iara na.” 4Aonu mare ne hata ne mei nodi mumujure nei dedenge eghu teke hata ka keha kantri re ne tusu lao ka mae Jekop. Mana jifla ka namono na ne tei ne titifuni glepo igre ka pesigna gaju biꞌo na rhegna namono Sekem. 5Ke leghugna igne mae Jekop nei nogna vike na ne jifla ne tei. Nu God ne famamhagudi mae te au ka namono rhegna Sekem igre mala theome tangomana mare te ngolhi leghudi re.
6Mare mei ne posa Betel, nanghagna namono igne tifa na mare neke kiloi Lus, te au ka kantri Kenan. 7Jare mae Jekop ne eni kaisei olta, ne kiloni vido igne El Betel. Gaoghathogna na “God gna Betel.” Naugna God neke thakle ka mana jare kani teke rikhani mana mae tighagna Iso tifa ia.
8Aonu kaisei naikno biꞌo te kiloi Debora gne neke lehe jare ne giugilu mare ka pesigna gaju biꞌo na fei ke mata namono Betel. Aonu mare ne kiloni gaju biꞌo igne Alon Bacath, ba “Gaju diꞌanagnafa.” Debora gne neke reireghini Rebeka khetogna mae Isak gne kani suai teku naꞌa na.
9Ke leghugna te jifla mae Jekop Mesopotemia teke pulo Kenan, God neke thaklei ka mana ne fablahini mana. 10God ne cheke eghu ka mana, “Gognaro na nanghamu iagho na Jekop. Nu naiknore ginauna na theome kilo nigho iagho Jekop. Nu naiknore ginauna na kilo nigho iagho Israel.” Aonu God ne kiloni mana Israel.
11Eghuteuna God ne cheke eghu ka mana, “Iara God mae ihei te nolaghi fara. Iagho na au kmana thumu nate karha mei ke leghu ka vikemu iagho. Iagho ginauna mala ku’edi naikno ka namono te kmana gre nei hatimare mae king gre na jaola karha ka vikemu iagho. 12Tifa na iara neke tusu laohi namono igne ka mae Ebraham ghe mae Isak, eghuteuna gognaro iara na ke tusu ari ka iagho. Eghuteuna iara ginau nake jaola nake tusu lao namono igne ka thumu iagho re.” 13Ke leghugna te cheke te gnafa ka mae Jekop na, God neke haghe kligna.
14Jare ka vido tuana mae Jekop ne fakegra haghe kaisei thina brahu ne fafara. Mana fablahi thina igne ne tofa khoꞌu nei oel neu ke kligna gna. 15Mae Jekop ne kiloni vido teke facheke God ka mana igne, Betel.
Resel ne lehe kate karha sua na
16Mae Jekop balugna nogna vike na jifla Betel ne tei au ka namono Efrata. Kate khaba nga teu mare ka namono na Resel ne namo au sua ne funu kabru. 17Kate karha sua te kabru ghegna fara Resel na, thau te mala toghoni naꞌa kate karha sua na ne cheke eghu ka naꞌa, “Resel, thosei mhaghu iagho kela au kaisei thumu nalhaꞌu!” 18Nu kate fnuda te namo lehe na, Resel ne kiloni thugna nalhaꞌu na Benoni. Gaoghathogna na “Sua neke karha mei balu khabru biꞌo.” Kate fanangha te gnafa sua igne, Resel ne lehe. Nu ke leghu na mae Jekop neke kiloni mae sitei na mae Benjamin. Gaoghathogna na “Mae sitei igne ginauna au ka nakarha te keli.”
19Agne ne lehe Resel. Aonu mare giugiluini naꞌa ka geri nabrou te tei posa Efrata, gognaro mare kiloni namono igne Betlehem. 20Ke kligna gna beku igne mae Jekop ne fakegra haghe kaisei thina te mala fagaglana gna aheva teke giugilui mare thinigna Resel na. Eghuteuna thina igne au ngala gognaro na.
21Ke leghugna igne mae Jekop jifla jare ne tei Migdal Eda ne hohoro suga tapuale na jare. 22Kate au teu mare ka namono igne mae Ruben tei ne thuru balugna Bilha fapea khetogna mae kmagna. Kate nomhini igne mae Jekop, keha nanghagna na mae Israel gne, mana ne diꞌatagna fara.
Nanghadi thugna mae Jekop
Mae Jekop gne nabotho phei mae thugna. 23Namno mae teke karha ka Lea re igre, mae Ruben, mae Simion, mae Livae, mae Juda, mae Isak nei mae Sebulun. 24Phei mae teke karha ka Resel re neke mae Josep ghe mae Benjamin.
25Phei mae teke karha ka Bilha, nogna gaꞌase gloku Resel re neke mae Dan ghe mae Naftali. 26Phei mae teke karha ka Silpa, nogna gaꞌase gloku Lea re neke mae Gad ghe mae Asa. Mae igre neke karha ka mae Jekop kani au neku mana ka namono Mesopotemia.
Glehegna mae Isak
27Aonu mae Jekop mei ne posa Mamre ka namono te au teu mae Isak, mae kmagna na rhegna namono Kiriat Aba. Keha nanghagna namono igne Hebron, namonogna mae Ebraham kmagna mae Isak. 28Mae Isak ne kaisei gobi nhana salei finogha gna. 29Mana ne kuekuꞌe fara ne lehe. Eghuteuna mae Iso ghe mae Jekop, phei mae thugna re, ne giugiluni mana jare.
36Vikegna mae Iso
1Igne thoutonu eigna vikegna mae Iso, mae ihei te kilo nila Idom.
2Mae Iso neke tolaghi ka phei gaꞌasedi Kenan. Ulu lahu na, Ada thugna mae Elon ka vikegna mae Hit. Fapea na, Oholibama, thugna mae Ana gragna mae Sibeon, jaola vikegna mae Hivi. 3Eghuteuna fatilo na Basemat, greghagna mae Nabaiot, thugna mae Ismael.
4Aonu karha ghu mae Elifas ka Ada, eghuteuna mae Ruel ka Basemat, 5eghuteuna karha ghu mae Jeus nei mae Jalam nei mae Kora eghu ka Oholibama. Igre thugna mae Iso teke karha ka kantri Kenan.
6Aonu mae Iso ne hata thilo khetognare, thugna nalhaꞌure, thugna gaꞌasere, naikno teke au balugna re, nogna sipure, nogna bulukare nei nogna gobigna lepo teure ne tei au fadelei ka mae Jekop. 7Mae Iso theome tangomana te au balugna mae Jekop na ne jifla ne tei au fadelei. Naugna vido glose igne ne theome naba fei buburu te mala ghamudi nodi sipu nei buluka teu phia mare re. 8Aonu mae Iso tei ne au soru ka thogele ro ka kantri Idom. Namono igne tifa na mare kiloni Seia.
9Igne u thoutonu eigna mae Iso na. Mana teke kmadi mae Idom gre neke au ka thogele Seia.
10Igre nanghadi teke thugna nalhaꞌu mae Iso re, mae Elifas neke karha ka Ada, eghuteuna mae Reul neke karha ka Basemat.
11Mae Elifas neke glima thugna nalhaꞌu, mae Teman nei mae Oma nei mae Sefo nei mae Gatam nei mae Kenas.
12Mae Elifas neke au kaisei thugna nalhaꞌu ka Timna, nanghagna mae Amalek. Timna gne kaisei gaꞌase gloku, nei fapea khetogna la eghu mae Elifas. Eghume, thugna nalhaꞌu Elifas igre neke gragna ngala Ada, khetogna mae Iso.
13Teke thugna mae Ruel re neke mae Nahat, nei mae Sera, nei mae Sama, nei mae Misa. Mae igre neke gragna ngala Basemat, fatilo khetogna mae Iso.
14Mae Jeus, nei mae Jalam, nei mae Kora teu igre neke karha ka Oholibama, khetogna mae Iso. Oholibama gne neke thugna ngala mae Ana nei neke gragna ngala mae Sibeon neku.
15-16Mae igre neke kegra funei ka namono Idom, mae Teman, nei mae Oma, nei mae Sefo, nei mae Kenas, nei mae Kora, nei mae Gatam, nei mae Amalek. Hatimare mae igre neke karha ngala ka mae Elifas, thugna ulu lahu mae Iso. Eghuteuna neke gragna ngala Ada neku.
17Teke thugna mae Ruel igre neke jaola neke kegra funei ka namono Idom, mae Nahat, nei mae Sera, nei mae Sama, nei mae Misa. Mae igre neke karha ngala ka Iso ghe Basemat.
18Mae funei igre neke karha ngala ka Oholibama, mae Jeus, nei mae Jalam, nei mae Kora. Oholibama gne neke thugna ngala mae Ana. 19Mae te kegra funei igre neke thugna ngala mae Iso, mae te kilo nila Idom.
Igre nanghadi teke thugna mae Seiri re
20Mae Seiri gne neke kaisei mae ka vikegna mae Hor ka namono Idom. Nanghadi teke thugna mana re neke mae Lotan, nei mae Sabol, nei mae Sibeon, nei mae Ana, 21nei mae Dison, nei mae Eser, nei mae Disan. Mae igre neke kegra funei ka namono Idom.
22Mae Lotan gne neke ku’edi teke vikedi mae Hori ghe mae Heman gre, eghuteuna gregadi na Timna.
23Nanghadi teke thugna mae Sobal re neke mae Alvan, nei mae Manahat, nei mae Ebal, nei mae Sefo, nei mae Onam.
24Nanghadi teke phei thugna nalhaꞌu mae Sibeon re neke mae Aia ghe mae Ana. Mae Ana gne ngala teke filo deni glokha khoꞌu te brana na kani teke reireghidi teku mana nogna dongki mae kmagna ra.
25Mae Dison thugna nalhaꞌu mae Ana, eghuteuna Oholibama teke thugna gaꞌase mana na.
26Nanghadi teke thugna mae Dison re neke mae Hemdan, nei mae Esban, nei mae Itran, nei mae Keran.
27Nanghadi teke thugna mae Eser re neke mae Bilhan, nei mae Savan, nei mae Akan.
28Nanghadi teke phei thugna nalhaꞌu mae Disan re neke mae Us ghe mae Aran.
29-30Nanghadi mae teke kegra funei ka vikegna mae Hor ka namono Idom na neke mae Lotan, nei mae Sobal, nei mae Sibeon, nei mae Ana, nei mae Dison, nei mae Eser, nei mae Disan.
Nanghadi hatimare mae king ka namono Idom
31Ame au nga kaisei nodi mae king mae Israel gre teku na, mae igre neke king neke funei fruni ni namono Idom.
32Mae ihei teke king ulu lahu na neke mae Bela, thugna mae Beo. Mana neke king neke au Dinhaba.
33Eghuteuna kate lehe mae Bela na, mae Jobab, thugna mae Sera maegna ka namono Bosra, mana teke king na.
34Eghuteuna ke leghugna te lehe mae Jobab na, mae Husam maegna ka nohi Teman teke king na.
35Eghuteuna kate lehe mae Husam na, mae Hadad thugna mae Bedad mana teke mae king na. Mae Hadad tei ne magra ne falehedi hatimare maedi Midian ka kantri Moab. Mana ne king ka namono Avit.
36Kate lehe mae Hadad na, mae Samla maegna ka namono Masreka mana teke king na.
37Kate lehe mae Samla na, mae Saul maegna ka namono Rehobot rhegna Khoꞌu biꞌo Iufretis teke king na.
38Eghuteuna kate lehe mae Saul na, mae Balhanan thugna mae Akbo teke king na.
39Eghuteuna kate lehe mae Balhanan na, mae Hadad teke king na. Mana neke king ka namono Pau. Khetogna mana na Mehetabel, thugna Matred. Matred na neke thugna gaꞌase ngala Mesahab.
40-43Nanghadi naikno teke baubatu ka vikegna mae Iso re neke igre, mae Timna, nei mae Alva, nei mae Jetet, nei Oholibama, nei mae Ela, nei mae Pinon, nei mae Kenas, nei mae Teman, nei mae Mipsa, nei mae Makdiel, nei mae Iram. Leuleghu fara na nanghadi namono te au mare tadire, mare fanangha koba ka nanghadi mae ku’edire.
37Hatimare thubusigna ne diꞌatadi fara ka mae Josep
1Mae Jekop gne neke au ka kantri Kenan, ka vido aheva teke au mae kmagna tifa na.
2Igne u thoutonu eigna mae Jekop nei thugna mana re teuna.
Mae Josep gne kaisei mae majaghani fara, nabotho fitu finogha gna kolho. Mana neke mae mala reireghi sipu nei nanigot eghu baludi mae ke biꞌogna re, mae ke biꞌogna mana igre neke thudi Bilha ghe Silpa, phei khetogna mae kmagna. Mae Josep neke posa toutonu koba ka mae kmagna na unha puhi te diꞌa teke edi mae ke biꞌogna re.
3Aonu mae Jekop ne namhani fara mae Josep ke tulaodi keha thugna re, naugna mae Josep gne neke karha ka vido tela kuekuꞌehi mana na. Eghuteuna mana ne hohoro kaisei fagano phoko te brahu khamegna re ne tusu lao ka mae Josep. 4Hatimare mae thabusigna mana igre ne filoni mae kmadi na te namhani fara mae Josep ke tulaodi marei na ne diꞌatadi fara ka mana.
5Kaisei fata mae Josep ne mifi. Kate toutonu ni mana eigna u mifi igne ka mare na, mare ne thofno diꞌatadi fara ngala ka mana. 6Mae Josep ne cheke eghu ka mare, “Fanomho ghotilo ia ka nogu mifi iara gne. 7Kate au teu tahati ka nagare na tahati ne haru fodu wit re, eghuteuna u phala teke haru iara na ne kegra haghe ne kegra fadoglo. Eghuteuna nomi phala ghotilo te kegra faligohoni nogu phala iara na ne kafe pogho soru pha’udire pari ka nogu phala iara na.”
8Hatimare mae thabusigna mana igre ne nomhini igne ne cheke eghu ka mae Josep, “Ba, iagho magnahaghei te kegra haghe te mala kaisei nomi mae king ghehati mala funei fruni ghami ghehati sia!?” Hatimare mae thabusigna mana igre ne thofno diꞌatadi fara ka mae Josep eigna u mifi igne, nei eidi langau unha te chekedi mana re eghu.
9Ke leghugna igne mae Josep neke fapea mifi. Mana ne jaola neke toutonu ka mae ke biꞌogna re eigna u mifi igne. Mana ne cheke eghu ka mare, “Iara neke filoni keha mifi na neke thakle mei ka iara, eghuteuna gognaro na naprai ghe glaba nei nabotho kaisei nathunu teure ne pogho soru ke ulugu iara.”
10Mana jaola ne toutonu ka mae kmagna na u mifi igne. Mae kmagna na ne theome magnahagheni u nafnata thoutonu te eni mana igne ne cheke eghu, “Unha nafnata mifi na site eni iagho ignea? Iara nei idomu gne nei mae thabusimu iagho igre teuna theome tangomana te pogho soru ke ulumu iagho na.” 11Hatimare mae thabusigna thegna mae Josep gre ne goghotu fara ka mana. Nu mae kmagna na ne ghaoghatho ne brahu fara ka gaoghathogna nogna mifi mae Josep na.
Mae Ismael hatani mae Josep ne tei Ijep
12Kaisei narane hatimare mae thabusigna mae Josep gre ne tei Sekem mala reireghidi nogna sipu mae kmadi na. 13Mae Jekop ne cheke eghu ka mae Josep, “Hatimare mae thabusimu iagho ra kela teihi Sekem mala ke tei reireghidi keu nogu sipu iara te au teu jare ra. Iara magnahaghei nigho iagho te mala tei filodi mare jare.”
Mae Josep ne cheke eghu ka mae kmagna na, “Uve mama, keli fara iara na tei filodi mare jare.”
14Mae kmagna na ne cheke eghu ka mana, “Iagho na tei jare mala filodi hatimare mae thabusimu ra glahula te au fakeli ghu theo ghu teu mare na. Iagho jaola tei mala filodi u sipu ra glahula te au fakeli ghu theo ghu teu reꞌe na. Kate tei iagho te filodi mare na iagho ke pulo mei ka iara eghu mala ke toutonu ranghi ghau iara.” Ka narane igne, mae Jekop nei hatimare eghu au neu ka glogu Hebron.
Aonu mae Josep jifla ka namono na ne tei posa Sekem. 15Kate tei posa jare na, kaisei mae ne filoni mana te nolo tafri teu ka nagare na, ne ghusna eghu ka mana, “Iagho mei hiro unha agne sia?”
16Mae Josep ne cheke eghu ka mana, “Iara gne mei mala hirodi mae thabusigu ra. Ba, aheva iagho teke filodi mare te reireghi sipu teure?”
17Mana ne cheke eghu ka mae Josep, “Mare la jiflahi ka vido igne la teihi delei. Te chekeni mare te nomhini iara na hatimare tei ka namono Dotan.”
Aonu mae Josep ne ngolhi leghudi mare ne tei thafodi mare Dotan. 18Hatimare ne filo khaba laoni mae Josep. Ame mei posa nga mana teuna, mare ne roghe nodi te mala faleheni mana na.
19Hatimare ne cheke eghu fari thedi, “Igne tela mei mae te mala mifi ia! 20Mei ghotilo, mala falelehe nodani mae igne mala koko lao nodani thinigna mae tuana ka kaisei khora ka igre eghu. Ke leghu na tahati ginauna na cheke eghu ka mae mama, ‘Kaisei bosu mhata ne ghamuni mana.’ Aonu tahati na laseni ne faꞌunha teuna ka nogna mifi mana igne.”
21Mae Ruben ne nomhini puhi majora te eni mare igne ne cheke eghu ka gaoghathogna na, “Iara ginauna na cheke fothidi mare mala thosei eni puhi tuana mala ke hata fapuloni mana ka mae mama thogheiro eghu.” Aonu mae Ruben ne cheke eghu ka mare, “Tahati na thosei faleheni mana. 22Tahati theome tangomana te goigoni ni u nakarhagna mae thabusida na ka namono nagou igne. Nu tahati na koko soruni kolho mana ka khora igne.”
23Aonu kate mei mae Josep ka mare na, mare lokini mana ne hata koko nogna phoko brahu mana na, nogna famane phoko teke tufa mae kmagna na. 24Hatimare ne leghuni nogna cheke mae Ruben na ne koko soruni mana ka khora tela krangohi na.
25Ke leghugna tela koko sorunihi mae Josep ka khora na, mare gnokro soru ne ghamu. Kate ghamu teu mare na, mare ne filodi vikegna mae Ismael re ne mei funudi Gilead mala tei Ijep. Nodi kamel re fodu ka wit nei meresin nei sedi mala ghiha ka thini eghu. Glepo igre mala tei sabiri ka kantri Ijep.
26Aonu mae Juda ne cheke eghu ka mae thabusignare, “Jame te faleheni tahati mae thabusida igne te poruni tahati unha teke eni theda na, puhi igne na theome togho ghita tahati kaisei glepo te keli. 27Jame te keli na tahati sabiri mae igne ka vikegna mae Ismael igre mala nodi mae gloku kolho mare. Tahati theome tangomana te goigoni ni mana na, naugna mae igne neke thofno mae thabusida nei dadarada eghu ngala theda.” Aonu cheke mana igne ne kafe keli ka hatimare thabusigna.
28Ka vido te eni teu mare cheke igne, keha maedi Midian ne mei ne filoni mae Josep ka khora na. Hatimare ne mei korho fajiflani mae Josep ka khora na ne snakre lao ni mana ka hatimare mae vikegna mae Ismael mala foli mare mala nodi mae gloku. Mare ne folini mae Josep ka maedi Midian gre. Varadaki silva ne hatani mana ne tei Ijep.
29Ke leghugna igne mae Ruben teke theome au jare ka vido tuana neke tei neke efra ka khora na. Kate dofini mae Josep jare na, mana ne diꞌanagnafagna fara ne rerheku nogna pohe na. 30Aonu mana neke figri ka mae tahignare ne cheke eghu, “Tore, iara theome filoni mae Josep na jare. Faꞌunha eghu ame tangomana nga iara teke hata fapuloni mana ka khamedi mae te hatani mana te tei Ijep gre eghu?” Hatimare ne theome cheke tughu ka mana ne cheke eghu ka gaoghathodire, “Mala unha ni si mae ignea, lisa laoni mae tuana.”
31Aonu hatimare mae thabusigna mana re ne tirodi cheke ka mana ne eni unha te ghathoni mare na ne falehe kaisei nanigot ne titihi nogna pohe mae Josep na ka dadaragna na. 32Eghuteuna mare ne hata pohe na neke figri ka mae kmadi na ne cheke eghu ka mana, “Mama, ghehati ne filoni pohe igne ka kaisei vido. Filo sagho. Glahula me pohegna mae thumu iagho ia ngala igne.”
33Mae kmadi na ne filo glani pohe igne ne cheke eghu, “Uve, igne ngala nogna pohe mae thugu iara Josep ia! Kaisei lion la faleheni mana la ghamuni hi mana!”
34Mae Jekop ne tanhini mae thugna na ne rerheku nogna pohe na, eghuteuna mana ne hata kaisei nabreku pohe te tiatifa ne pipichi, igne fagaglana gna te diꞌanagnafani mae thugna na. Kmana narane mana ne tanhi ni mae thugna na. 35Thugna nalhaꞌu nei thugna gaꞌase teure ne kafe mei fameomegoni mana mala ke keli nagnafa fapulo mana. Mana tirogna fara ne cheke eghu, “Iara gne na tanhini mana fabrahu ngala ghilei tei iara au balugna mana ka namonodi mae tela lehehi ra.” Aonu mae Jekop ne theome gnafa ne tanhini fabrahuni mae Josep.
36Hatimare maedi Midian ra hatani mae Josep ne tei Ijep. Hatimare hatani mae Josep ne tei ka mae Potifa mala foli mana mala kaisei nogna mae gloku mana. Mae Potifa gne kaisei nogna ofisa mae king gna Ijep, nei mana kaisei nodi kapten hatimare mae soldia te mala reireghigna nogna suga biꞌo mae king gna Ijep na.
38Tama ne chaghini mae Juda
1Ka vido igne mae Juda ne jifla kokodi mae thabusignare ne tei au balugna mae Hira ka namono Adulam. 2Mae Juda ne filoni kaisei gaꞌase, gaꞌase igne thugna mae Sua kaisei maegna Kenan. Eghuteuna mana ne magnahagheni gaꞌase igne ne tolaghi ka naꞌa. 3Gaꞌase igne bukla ne au kaisei thugna nalhaꞌu. Mae Juda ne kiloni mae thugna nalhaꞌu igne Er. 4Ke leghugna igne naꞌa neke bukla neke au fapea thugna nalhaꞌu na ne kiloni Onan. 5Aonu naꞌa neke bukla neke au fatilo thugna nalhaꞌu na ne kiloni Sela. Kate au teu mae Juda ka namono Kesip na neke karha nga mae Sela.
6Ka vido tela biꞌohi mae thugna nalhaꞌu re, mae Juda ne vavahi kaisei gaꞌase mala khetogna mae Er, mae thugna ulu lahu na. Nanghagna gaꞌase teke vavahi mana igne Tama. 7Nu puhigna mae Er igne thofno diꞌa fara ka tathagna LORD na, aonu LORD ne fate faleheni mana.
8Kaisei narane mae Juda ne cheke eghu ka mae Onan, “Iagho tei thuru balugna khetogna mae tighamu tela lehehi nu theo thugna teu ana. Te chekeni ka noda vetula tahati na, iagho tangomana teke hata khetogna mae tighamu ana mala ke au sua ka nanghagna mana. Aonu mae tighamu iagho na mana ginauna nake au vikegna.” 9Nu mae Onan ne theome magnahagheni u vetula igne, naugna mana magnahaghei te au thugna thegna. Nu kate thuru balugna gaꞌase igne na, mana ne totofa kolho kholognare ka glose na, mala theome tangomana te au sua malagna mae tighagna na. 10Puhi te eni mae Onan igne ne thofno jafra fara ka tathagna LORD na, nu LORD ne jaola ne faleheni mana.
11Ke leghugna igne mae Juda ne cheke eghu ka Tama, “Khetomu ia la lehehi ia, eghume iagho nake pulo ke au ka sugagna mae kmamu ia, iagho thosei tolaghi ke ghilei biꞌo ghu mae Sela, mae thugu nalhaꞌu iara gne.” Mae Juda ne eni cheke igne, naugna gaoghathogna mana na Tama igneu ngala te falehedi phei mae thugna nalhaꞌure. Mana theome magnahagheni mae Sela te lehe jateula phei mae tighagnare teuna. Aonu Tama neke pulo neke au soru ka sugagna mae kmagna na.
12Kmana narane ke leghudi igre, khetogna mae Juda na ne jaola ne lehe. Kate gnafahi nogna narane te mala diꞌa nagnafani khetogna na, mae Juda ne tei ka namono Timna mala filodi nogna mae gloku teke tei kato buburudi nogna sipure. Kheragna mana mae Hira gne jaola ne tei balugna mana. Mae Hira gne kaisei maegna Adulam.
13Eghuteuna kaisei mae ne cheke eghu ka Tama, “Nanghomu iagho na la tei Timna kato buburudi nogna sipu re jare.” 14Tama laseni mae Sela gne la biꞌo hi, nu mare theome faghose fadogloni groghe te mala tolaghi naꞌa ka mae Sela na. Aonu naꞌa ne hata koko u pohe teke fahaghe naꞌa na leghuni nodi kastom thedi eigna teke lehehi khetogna na ne hata kaisei vido pohe ne toku tafru tathagna nei foflogna teure ne tei gnokro ka foflogna nabrou te mala tei thoke ka namono Enaim na. Igne kaisei vido ka nabrou te mala tei thoke Timna.
15Mae Juda ne leghuni u nabrou igne ne mei filoni gaꞌase igne. Kate filoni naꞌa na mana ne kaisei gaꞌase vine neu nogna ni, naugna naꞌa ne toku tafru tathagna nei foflogna teure ka vido pohe ikoi. 16Aonu mae Juda ne lao ka naꞌa ne cheke eghu, “Iara magnahaghei te thuru balumu iagho.” Mana theome laseni ne thofno nanghogna thegna na ngala teuna.
Gaꞌase na ne cheke eghu ka mana, “Uve, te mala thuru balugu iara teu iagho na, unha glepo gne nate kulu tusu mei iagho ka iara na?”
17Mae Juda ne cheke eghu ka naꞌa, “Iara au kmana nogu nanigot, eghume iara ginauna na tusu ari kaisei sua nanigot majaghani ka iagho.”
Eghuteuna gaꞌase na ne cheke eghu ka mana, “Keli fara nu ulu lahu na iagho na kulu tusu mei kaisei glepo ka iara, fagaglanagna u nou nhaꞌa cheke iagho tuana, eghuteuna iara ginauna nake tusu fapulo ka iagho kate tusu meini iagho ka iara sua nanigot majaghani na.”
18Mae Juda ne ghusna eghu ka naꞌa, “Unha glepo gne te magnahagheni iagho jame te mala tusu ari iara ka iagho te mala jateula fagaglagna teu u nogu nhaꞌa cheke iara igne na?”
Gaꞌase na ne cheke eghu ka mana, “Tusu mei ka iara medol te babaꞌo teu iagho te au nanghamu iagho ana nei khodo te louloku teu iagho ana eghu.” Aonu mae Juda ne tusu lao ka Tama glepo igre ne thuru balugna naꞌa, eghuteuna Tama ne bukla. 19Ke leghugna tela gnafahi te thuru balugna mae Juda na, Tama kegra haghe neke pulo ka sugagna na ne hata koko vido pohe teke toku tafrudi tathagna nei foflogna teure neke fahaghe pohe malagna diꞌanagnafa eigna khetogna tekela lehehi na.
20Mae Juda ne tusu lao kaisei sua nanigot majaghani ka mae Hira ne kuru teini mana mala ke hata fapulo glepo teke tusu lao ka gaꞌase ra. Nu mae Hira ne theome filoni gaꞌase igne. 21Mae Hira ne ghusnadi keha mae ka namono Enaim gne ne cheke eghu ka mare, “Aheva la tei gaꞌase vine teke gnokro tekeu ka nabrou gna namono Enaim gnea?”
Hatimare ne cheke eghu ka mae Hira, “Theo kaisei gaꞌase vine agne na.”
22Aonu mae Hira neke pulo ka mae Juda ne cheke eghu, “Iara theome filoni naꞌa. Eghuteuna te chekeni mae te au ka namono tuana na, jare na theo kaisei gaꞌase vine ka vido tuana.”
23Mae Juda ne cheke eghu ka mae Hira, “Ghema, lisa lao ka naꞌa mala hatau naꞌa glepo tuare, eigna iagho ne theome filoni naꞌa. Na eghunu maꞌe ghita naikno gre eghu. Iara neke leghuni nogu nhaꞌa cheke na neke kuru tei nigho iagho neke hata neke tei sua nanigot majaghani igne ka naꞌa, nu iagho ne theome filoni naꞌa jare.”
24Jame naba thilo nhigra ke leghugna igne, mare ne mei cheke eghu ka mae Juda, “Nanghomu iagho Tama ia la jafrahi ka puhi te diꞌa na ne jateula ngau thau vine neu ne thuru balugna kaisei mae, eghuteuna naꞌa gognaro na la buklahi eghu.”
Mae Juda ne cheke faheta eghu fara, “Hata mei gaꞌase tuana mala koko lao ka khaꞌaghi mala lehe na.”
25Mare hatani Tama ne tei ka mae Juda baludi glepo teke tusu lao mana igre mala ke fapuphulo ka mana. Tama ne fatei cheke ka mae Juda, “Iara gne la buklahi ka mae ihei te khotodi glepo igre. Filo fakelidi glepo igre, kaisei medol te au nanghagna nei kaisei khodo eghu. Nogna ihei eghudi sagho glepo igrea?”
26Mae Juda ne filo glanidi glepo igre ne cheke eghu, “Gaꞌase igne theome jafra, iara nga te jafra na. Mae thugu iara Sela gne na tolaghi ka naꞌa. Naꞌa neke eni igne, naugna iara ne theome leghuni nogu nhaꞌa cheke na ne snakreni mae thugu Sela gne neke mala tolaghi ka naꞌa.” Eghuteuna funu ka narane igne mae Juda neke theome thuru balugna Tama.
27Kate thoke mei u narane te mala karha gna thugna Tama na, naiknore laseni Tama gne te phakri te au phei sua nalhaꞌu ka thi’agna na. 28Ka narane te karha sua na, khamegna keha sua na ne kulu mei. Eghuteuna thau te toghoni Tama kate karhagna sua na ne loku ka khamegna sua na ne haru ka koten ukru, ne cheke eghu, “Mae sua nalhaꞌu igne ne kulu jifla mei.” 29Nu reꞌe neke huta falamna khamegna mana na. Aonu keha mae sua nalhaꞌu na neke kulu jifla mei. Thau te toghoni Tama na ne cheke eghu, “Naugna unha ne roꞌeni nga iagho vike na ne kulu jifla mei?” Aonu mare ne kiloni mana Peres, mae sitei teke kulu jifla mei igne. Nangha igne gaoghathogna na “Mae ihei te kulu jifla mei.” 30Ke leghugna igne, mae sua nalhaꞌu te au koten ukru ka khamegna na ne karha mei. Mare ne kiloni mana Sera.
39Mae Josep ne tei au ka sugagna mae Potifa
1Hatimare mae vikegna Ismael gre hatani mae Josep ne tei Ijep. Eghuteuna kaisei maegna Ijep nanghagna na mae Potifa ne folini mae Josep mala nogna mae gloku. Mae Potifa gne kaisei nogna ofisa mae king gna Ijep, nei nodi kapten hatimare mae soldia te mala reireghi gna nogna suga biꞌo mae king na.
2LORD na ne au balugna mae Josep, eghuteuna gobigna lepo te edi mana re ne thofno keli fara. Mae Josep gne ne loku ka sugagna mae Potifa na, 3eghuteuna mae Potifa gne laseni mae Josep gne LORD na e au balugna mana. Naugna igne gobigna lepo te edi mae Josep re ne thofno horoghoto fara ka gaoghathogna mae Potifa re. 4Aonu mana ne keli tagna fara ka mae Josep ne vahini mana mala kaisei nogna mae funei gloku. Eghuteuna mana ne lisa lao ka Josep u nolaghi te mala reireghidi khetogna, thugna, nei gobigna lepo eghu te khotodi mana re. 5Aonu funu ka narane te au mae Josep ka gloku igne na LORD ne fablahini tharaknagna nei glepo te gnafa teu te au ka sugagna nei nogna nagare teu mae Potifa re, naugna mae Josep ne au neu jare baludi. 6Aonu mae Potifa ne lisa lao ka mae Josep te mala reireghidi nogna gobigna lepore. Eghuteuna mae Potifa ne theome kaisei ghatho peapeani ka mae Josep. Thono theo fara. Gano te mala ima na ngala te ghathoni mana na.
Mae Josep gne kaisei mae nheta fara nei kaisei mae famane fara eghu fifilogna na. 7Kaisei narane ke leghudi igre, khetogna mae Potifa na ne au nogna gaoghatho ka mae Josep neke cheke eghu ka mana, “Iagho mei mala thuru balugu iara.”
8Nu mae Josep ne tirogna ne cheke eghu ka naꞌa, “Theo. Iara tirogu, naugna nogu mae funei iara gne mana neke vahi ghau iara mala reireghidi iara nogna gobigna lepo te gnafa ka suga na igre. Eghume mana theo kaisei ghatho peapea, kate loku teu iara igne na. 9Agne na theo kaisei mae te jateula iara teu ka te loku ka suga igne na. Mae Potifa theome lhotini kaisei glepo ka iara. Mana neke theome cheke ranghi ghau iara te mala thuru balumu iagho na, theo fara, naugna iagho khetogna mana. Iara theome tangomana te eni kaisei puhi te diꞌa ranghini mana. Jame te eni iara puhi te diꞌa tuana ranghini mana na, iara tapla jafra ka nakhibo ke ulugna God eghu.” 10Leuleghu narane na naꞌa mei toreni mae Josep mala thuru balugna mana. Nu mae Josep ne tirogna te nomhidi nogna cheke famaemahe naꞌa re te mala thuru balugna ba te mala lao te namo ka naꞌa na.
11Kaisei narane mae Josep jateula te sughu edi thegnare neu ne ruma ka suga na ne edi neu nogna glokure. Eghuteuna theo kaisei mae gloku te au teu jare na, thegna mana ngala te loku teu ka vido tuana na. 12Khetogna nogna mae funei mana na mei ne loku famaku ka nogna phoko mae Josep na ne cheke eghu ka mana, “Faghose mei thuru balugu iara.” Nu mae Josep ne lisu koko nogna phoko na ka khamegna gaꞌase na ne rikha ne tei kosi.
13Kate filoni naꞌa te lisu koko mae Josep nogna phoko na te rikha te tei kosi na, 14naꞌa ne ehadi mae glokure ne cheke eghu, “Filo si ghotilo! Khetogu iara gne ne hata ne mei maegna Hibru gne ka noda suga gne la famamaja ghita tahati gognaro na. Mana neke mei ka nogu chogho iara gne ne tore ghau iara mala thuru balugna neu. Nu iara ne eha fabiꞌo fara. 15Eghuteuna kate nomhini te eha fabiꞌo iara na, mana ghosei ne lisu koko nogna phoko na rhegu iara ne rikha ne tei kosi!”
16Khetogna mae Potifa na louloku neu nogna phoko mae Josep na ne ghilei ruma mei mae Potifa ka suga na. 17Eghuteuna naꞌa ne toutonu ka khetogna na u nafnata thoutonu tuare la. Naꞌa ne cheke eghu ka mana, “Maegna Hibru teke hata mei iagho mala loku teku igne ne mei ka nogu chogho iara na ne magnahaghei eni puhi te diꞌa na ka iara. 18Nu kate eha fabiꞌo fara iara na mana ne lisu koko nogna phoko na ne rikha ne tei kosi.”
19Kate nomhidi nogna mae funei mae Josep na u nafnata thoutonu te edi khetogna na igre, mana ne thono diꞌatagna fara. 20Aonu mae Potifa ne cheke ka hatimare mae soldia re ne lokini mae Josep ne tei lilisei ka suga sosolo na.
Mae Josep ne tei au ka suga sosolo aheva te au teu mae iheire te diꞌatagnadi mae king re. 21Nu LORD ne au neu balugna mae Josep ne toghoni mana. LORD ne loku ka nagnafagna mae ihei te reireghigna suga sosolo na ne magnahagheni fara mae Josep. 22Mana vahini mae Josep mala reireghidi mana mae te sosolo te gnafa re, nei fiofilodi eghu gloku te gnafa ka suga sosolo na. 23LORD ne au balugna mae Josep ne toghoni mana, eghuteuna glepo te edi mana re ne keli fara. Mae te reireghigna suga sosolo na theome ghatho peapea ka unha te chekedi mana mala edi mae Josep teure.
40Mae Josep ne rurutha phei mifi
1Keha fata ke leghudi igre, phei nogna ofisa mae king gna Ijep re neke edi keha glepo te jafra fara ka mae king. Phei mae igre keha na mae mala hata kapu waen mei koba ka mae king, eghuteuna kaisei na mae mala reireghigna nogna suga bret mae king na. 2Mae king na ne diꞌatagna fara ka phei nogna mae gloku igre. 3Aonu mana ne fasosolodi phia mare ka sugagna mae kapten di hatimare mae soldia te mala reireghigna nogna suga mae king na. Ka suga igne te fasosoloni mare mae Josep na. 4Mae kapten di mae soldia igre ne cheke ka mae Josep mala fiofilodi phia mae igre.
Phia mare ne au raugha ka sosolo. 5Kaisei bongi phia mare ne mifi. Nodi mifi phei mae igre ne theome kaisei nanaba, nei gaoghathodi re jaola ne theome kaisei nanaba.
6Kate mei mae Josep te filodi phia mae igre ka keha hamerane na, mana filodi phia mae igre ne thofno diꞌanagnafadi fara. 7Aonu, mae Josep ne ghusna eghu ka phia mare, “Naugna unha site thofno diꞌanagnafa fara ghopa gognaro gnea?”
8Phia mare ne cheke eghu ka mae Josep, “Ghepa neke orio mifi bongi na. Nu theo kaisei mae agne naba te mala ruruthadi u gaoghathodi nomi mifi ghepa gre eghu.”
Mae Josep ne cheke eghu ka phia mare, “God ngala te tangomana te ruruthadi ka tahati u gaoghathodi mifi igre na, te eghu na God na fakakhana ka iara u gaoghathodi nomi mifi ghopa igre eghu. Eghume ghopa na toutonu ka iara nomi mifi re eghu.”
9Aonu mae ihei te mala hata kapu waen te mei koba ka mae king na ne toutonu ka mae Josep nogna mifi na, ne cheke eghu, “Ka nogu mifi iara na, iara ne filoni kaisei gaju grep. 10Gaju igne au thilo gregegna. Kate filo teu iara na grege igre neke thugru ne ghosei neke chechenge, eghuteuna sisi igre ne muita. 11Iara ne hata nogna kapu mae king gna Ijep na. Aonu iara hata sisi grep tuare ne poji lao ka kapu na kholodire ne hata ne tei ka mae king.”
12Mae Josep ne cheke eghu ka mana, “Uve, igne u gaoghathogna nou mifi iagho na. Thilo grege igre eidi thilo narane. 13Ke lamnadi thilo narane igre mae king na ginauna nake lilisei fapulo nigho iagho ka nou gloku na. Iagho ginauna nake hata ke tei koba u kapu waen na ka mae king jateula teke eni iagho tifa teke hata teke tei koba ka mana u kapu waen na ia eghu. 14Kate au glealeꞌa teu iagho kate loku ranghini teu mana na iagho ke ghatho mei ghau iara eghu. Iagho kokhoni ghau iara mala ke toutonu ka mae king mala ke hata fajifla ghau iara mana ka bara igne. 15Ulu lahu na mare neke blau ghau iara ka namonomi ghehati mae Hibru gre neke hata mei ghau iara agne. Eghuteuna kate au teu iara agne Ijep na iara neke theome eni kaisei najafra. Nu mare neke fiti lilisei ghau iara ka bara igne, kate theo nafugna kolho.”
16Mae te mala reireghigna suga bret na igne ne nomhini u grurutha te eni mae Josep ka nogna mifi mae te mala hata kapu waen te mei koba ka mae king na igne ne thofno keli fara. Aonu mana ne cheke eghu ka mae Josep, “Iara gne jaola neke mifi. Nogu mifi iara na e eghu agne. Iara neke lilisei thilo khara’o te fodu ka bret ka phaꞌugu na. 17Ka khara’o kligna lahu na e au thua nafnata gano muita malagna mae king. Nu nanghaji re ne mei ghamu fahui gano te au ka khara’o na igre.”
18Mae Josep ne cheke eghu ka mana, “U gaoghathogna nou mifi iagho igne e eghu agne. Thilo khara’o igre eidi thilo narane. 19Ke lamnadi thilo narane igre mae king ginauna na hata fajifla nigho iagho ke kosi suga sosolo, eghuteuna mana ginauna na chekedi hatimare mae soldia ra mala kusu graramu iagho na. Eghuteuna mare ginauna na fagefe haghe thinimu iagho na ka kaisei gaju, eghuteuna nanghajire ginauna na mei ghamu thinimu iagho na.”
20Ka fatilo narane na mae king gna Ijep na ne eni kaisei gaghamu biꞌo ne kilodi nogna mae ofisa re. Narane igne u narane mala ke ghatho fapulogna teke karha mana na. Eghuteuna mana ne hata fajifladi phia mae igre ka suga sosolo ne fakegradi ke uludi keha nogna mae biꞌo re. 21Mae king ne cheke ka mae te mala hata kapu waen te mei koba ka mana na mala ke pulo ka nogna gloku na. 22Nu mae king ne chekedi hatimare mae soldia re ne faleheni mae te mala reireghi nogna suga bret mae king na jateula te chekeni mae Josep igne neu tutuani fara.
23Nu mae te mala hata kapu waen te mei ka mae king na igne neke theome ghathoni ngala mae Josep. Mana neke thofno ghatho ihoni fara mana.
41Mae Josep ne rurutha nogna mifi mae king gna Ijep na
1Salaꞌu phia finogha ke leghugna igne mae king gna Ijep na ne mifi. Nogna mifi mana na ne eghu agne, kate kegra teu mana ka gerigna Khoꞌu biꞌo Nael, 2mana ne filodi fitu buluka te famane blokha re ne daka mata ka khoꞌu na ne kegra ghamu buburu neu ka geri khoꞌu na. 3Ke leghu na keha fitu buluka te gagaro re ne jaola ne daka mata ka khoꞌu na. Nu buluka igre khogla nhubradi kolho nei diꞌa diꞌa eghu fara fifilodi re eghu. Reꞌe mei ne kegra rhedi fitu buluka te famane blokha igre ka gerigna khoꞌu na. 4Eghuteuna fitu buluka te nhubradi kolho igre ne tomno sorudi fitu buluka te famane blokha igre. Mae king filoni mifi igne ne dofra haghe.
5Mae king neke thuru fapulo neke fapea fata mifi. Ka mifi igne mana ne filodi fitu nure sopho te keli ka kaisei gagai kolho. Nure igre la ganohi la naba mala uklihi. 6Ke leghugna igne keha fitu nure sophore ne thakle mei. Fitu nure igre ne branadi ka nuri gna namono te fobo fara na ne goꞌe ne ikodi fara sisidire. 7Aonu fitu nure sopho te goꞌe te ikodi fara igre ne tomno sorudi keha fitu nure sopho te keli ra. Gognaro na mae king ne dofra haghe. Eghuteuna mana laseni igne khogla kaisei mifi kolho.
8Hamerane mae king ne kmana gaoghathogna fara ka mifi igre ne kilodi hatimare mae glalase di Ijep, nei hatimare mae kastom te tangomana te mala lasedi ba filodi unha glepo te poru re. Mana ne toutonu ka hatimare eidi phei mifi igre. Nu theo kaisei mae ka hatimare mae igre te tangomana te ruthadi ka mana u gaoghathodi phei mifi igre na.
9Ke leghugna igne mae te mala hata kapu waen te mei ka mae king na ne cheke eghu, “King, iara gne thono jafra fara eigna iara ne ghatho ihoni ngala mae Josep. 10Tifa na iagho neke diꞌatamu ka ghepa mae te mala reireghigna suga bret ia neke kuru tei ghami ghepa ka suga gna mae kapten di hatimare mae soldia te mala reireghigna nou suga iagho ia. 11Kaisei bongi iara neke mifi eghuteuna mana neke jaola neke mifi neku. Eghuteuna nomi mifi ghepa tuare neke au gaoghathodi neku. 12Kaisei mae majaghani gna Hibru neke au balumi ghepa ka sosolo jare. Mana kaisei nogna mae gloku mae kapten di hatimare mae soldia te mala reireghigna nou suga iagho gne. Ghepa neke toutonu ka mana nomi mifire. Aonu mana neke rurutha ranghi ghami ghepa u gaoghathodi nomi mifi ghepa re neku. 13Unha te chekedi mana re neke thofno tutuani fara ngala ka ghepa. Iara gognaro na kela pulo ka nogu gloku na, mae te mala reireghigna suga bret na mare ne faleheni mana ne fagefe hagheni thinigna mana na.”
14Mae king gna Ijep na ne nomhini cheke igne ne chekedi keha mae soldia mala faghose tei hata meini mae Josep. Mare leghuni nogna cheke mae king na ne ghosei ne tei hata fajiflani mae Josep ka suga sosolo na. Mae Josep ne goigori gremoho na ne tughu pohe neu ne tei kegra ke ulugna mae king.
15Mae king ne cheke eghu ka mae Josep, “Iara neke mifi. Nu theo kaisei mae te tangomana te ruruthani ka iara u gaoghathogna u mifi igne na. Te nomhini iara na iagho tangomana te rurutha gaoghathodi nodi mifi mae iheire te mei te toutonu ka iagho re teu signe.”
16Mae Josep ne cheke eghu ka mae king, “Iara theome tangomana te ruruthani gaoghathogna u nou mifi iagho na, nu thegna God ngala te tangomana ni te ruruthani u gaoghathogna nou mifi iagho na, eghuteuna kate nomhini iagho gaoghathogna nou mifi na, iagho ginauna na thofno glealeꞌa fara.”
17Mae king ne cheke eghu ka mae Josep, “Ka nogu mifi iara na, iara kegra neu ka gerigna Khoꞌu biꞌo Nael. 18Eghuteuna iara ne filodi fitu buluka te famane blokha re ne daka mata ka khoꞌu na. Eghuteuna buluka igre ne ghamu buburu neu ka gerigna khoꞌu na. 19Ke leghu na keha fitu buluka re ne daka mata ka khoꞌu na. Buluka igre gagaro nei nhubradi eghu kolho nei diꞌa diꞌa eghu fifilodire. Iara theome filoni ngau kaisei buluka te diꞌa jateula igre teu agne Ijep na. 20Eghuteuna buluka te nhubradi kolho igre ne tomno sorudi fitu buluka te famane blokha igre. 21Kate ghamu te gnafa na, buluka igre ne jateula teke theome ghamu ra neu ne theome boho kolho fifilodi re. Buluka igre thono diꞌa fara fifilodire. Jateula teke tifa ra eghu ngala. Aonu iara ne dofra haghe.
22“Ke leghugna igne iara neke thuru fapulo neke fapea fata mifi. Ka igne iara ne filodi fitu nure sopho te keli ka kaisei gagai kolho. Nure igre thofno biꞌo fara nei sisidire kmana fara eghu, eghuteuna sopho igre la ganohi la naba mala uklihi. 23Ke leghugna igne keha fitu nure sopho re ne thakle mei. Fitu nure igre ne branadi ka nurigna namono te fobo fara na ne goꞌe eghuteuna sisidire ne ikodi fara. 24Aonu fitu nure sopho te ikodi igre ne tomno sorudi keha fitu nure sopho te keli ra. Kate dofra haghe na, iara neke kilodi hatimare mae glalasedi Ijep gre nei hatimare mae kastom te tangomana te mala lasedi ba filodi teu unha glepo te poru re eghu ne toutonu ka mare eidi phei mifi igre. Nu theo kaisei ka mae igre te tangomana te ruruthadi u gaoghathodi phei mifi teke filodi iara igre.”
25Aonu mae Josep ne cheke eghu ka mae king, “Gaoghathodi phei nou mifi iagho are kaisei nanaba kolho. God na magnahaghei te fatakle ari ka iagho unha nate eni mana na. 26Fitu buluka te famane blokha igre eidi fitu finogha, eghuteuna fitu nure sopho te keli igre jaola eidi fitu finogha mala bruara. Gaoghathodi phei mifi igre e kaisei nanaba ngala. 27Fitu buluka te nhubradi kolho te mei ke leghu igre nei fitu nure sopho te branadi ka nurigna namono te fobo na te theo sisidi igre eghu eidi fitu finogha mala rofo. Naiknore ginauna na theome naba ghedi gano te mala ima na.
28“Jateula teke chekenihi iara ka iagho ia eghu. God na magnahaghei te fatakle ari ka iagho unha nate eni mana agne Ijep na. 29Ke lamnadi fitu finogha igre naiknore ginauna na kmana ghedi gano fara te mala ima na, heva heva ka namono Ijep. 30-31Nu ke leghudi fitu finogha tuare, keha fitu finogha te mala theo gano te rofo na ginau thoke mei. Ka narane tuare, naiknore ginauna na theome ghathodi finogha te keli te au kmana gano fara gognaro igre, naugna narane rofo nate thoke mei igne ginau goigoni ni fara namono biꞌo Ijep. 32God neke fakakhana ari ka iagho phei mifi te kaisei nanaba ngala u gaoghathodire igre, naugna mana magnahaghei te falalase ka iagho unha teke ghathonihi mana nate thoke mei na. Eghuteuna mana neke jaola neke magnahaghei te falalase ari ka iagho glepo nate theome raugha nate thoke mei ginau igre.
33“Eghume gognaro na iagho na vavahi kaisei mae te glalase nei gaoghatho fakeli teu na mala reireghidi naikno te gnafa ka namono Ijep. 34Eghuteuna iagho na jaola vavahi keha mae funei mala toghoni mana, mala tangomana mare te reireghidi gano te hata te mei naiknore ka nohi te gnafa ke lamnagna namono Ijep. Ka fitu finogha ulu lahu igre, gano na ginauna kmana fara, eghuteuna leuleghu fata kate atha te mei naiknore ganore mare na edi glima bukrei. Keha fatire mala hata mae khoto nagare re eghuteuna kaisei na nate atha mae funeire te mala tathaji teuna eghu. 35Hatimare mae funei igre mala salo fodu gano te hata mare ka finogha te keli te mei igre. Mae igre mala loku ke parimu iagho mala salo fodu gano mala lilisei ka sugagna gano na ka namono gre. 36Kate thoke meidi fitu finogha te theo gano te rofo agne Ijep na, naiknogna Ijep gne ginauna na mei hata ghedi ka gano teke salo fodu hatimare mae funei igre. Te eghu na, naikno gre ginauna na theome lehe ka rofo.”
Mae king ne vahini mae Josep mala mae funei biꞌo gna Ijep
37Mae king gna Ijep baludi nogna mae ofisa re ne keli tadi fara kate nomhidi nogna cheke mae Josep igre. 38Eghuteuna mae king ne cheke eghu ka hatimare mae ofisa re, “Tharunga gna God na au ka mae igne. Iara theome filoni kaisei mae te nabagna te mala hata u gloku igne na.”
39Aonu mae king ne cheke eghu ka mae Josep, “God na la falalasehi ka iagho glepo igre, eghume theo kaisei mae te au gaoghatho te keli nei lalase teu jateula iagho teuna. 40Iara vahi nigho iagho mala kaisei mae funei biꞌo ka namonogu iara igne, eghuteuna nogu naikno iara igre mala nomhidi nou cheke iagho re. Iara mae king, eghuteuna kaisei nanghagu iara igne ngala nate au ke klignamu iagho na.”
41Aonu mae king ne cheke eghu ka mae Josep, “Gognaro na, ghema Josep, iara lilisei nigho iagho ka sape nafnakno te mala funei frunidi namono te gnafa agne ka namono Ijep.” 42Aonu mae king ne hata koko u ring teke au ka gegesugna thegna na ne lisei lao ka gegesugna mae Josep na. U ring igne au nanghagna mae king. Mae king ne jaola ne fapipichi lao kaisei famane pohe ka mae Josep eghuteuna fa bao lao kaisei chen gol ka mana. 43Mana ne snakreni mae Josep mala saghe ka nogna fapea chariot mae king na. Mae gloku te tei ke ulugna mana re mare ne eha eghu ka mavitu te mei ke ulugna chariot na, “Igne tela mei nomi mae funei ghotilo na, fasnagla nabrou gne.” Ka puhi igne mae king ne vahini mae Josep ne kaisei mae funei biꞌo gna Ijep.
44Mae king ne cheke eghu ka mae Josep, “Iara mae king. Eghuteuna te chekeni iara na theo kaisei mae gna agne Ijep te tangomana te eni kaisei glepo te magnahagheni thegna na. Theo. Mana mala kulu mei tore ghu ka iagho.” 45Mae king ne kiloni mae Josep “Safenat Panea” ka chekegna Ijep. Eghuteuna tusu lao kaisei gaꞌase ka mana. Nanghagna gaꞌase igne na Asenat, thugna mae Potifera, mae pris gna suga tharai te au ka namono biꞌo Heliopolis. Aonu mae Josep ne mae funei ka namono Ijep.
46Mae Josep gne neke tolufulu finogha gna neke funu loku nga ranghini mae king gna Ijep. Eghuteuna mae Josep ne jifla ka sugagna mae king na ne tei tongana heva heva ka namono Ijep. 47Ke lamnadi fitu finogha te keli igre gano na ne keli ne bruara fara jare Ijep. 48Eghuteuna mae Josep ne salo fodu gano te gnafa teke joꞌu mare ke lamnadi fitu finogha igre. Mana ne salo fodu ganodi nagare te gnafa teke joꞌu mare ka soasopaigna namono igre ne lilisei ka suga gna gano te mala di namono tuare. 49U sopho te salo fodu mana ka suga gano na igre kmana e kmana fara. Jateula nusu ka glilihi na ira eghu, eghuteuna mae Josep na jaola ne theome tangomana ni te kahadi re gano igre.
50Ame thoke mei nga finogha te mala rofo igre teuna, Asenat khetogna mae Josep gne ne au phei thugna nalhaꞌu. 51Aonu mae Josep ne cheke eghu, “God neke togho ghau iara ne ghatho ihodi iara khabrugu ra nei vikegu teura eghu.” Aonu mana ne kiloni thugna teke karha ulu lahu na Manase. Gaoghathogna na “Iara ne ghatho ihodi.” 52Mae Josep ne jaola ne cheke eghu, “God neke tusu mei thugu ka namono te au diꞌanagnafa iara igne.” Aonu mana ne kiloni fapea thugna na Efraim. Gaoghathogna na “God ne tusu ranghi ghau iara sua.”
53Kate salaꞌu ari fitu finogha te keli ra, 54keha fitu finogha te rofo ra ne thoke mei jateula teke chekeni mae Josep ia neu. Rofo igne ne jaola ne thokedi keha kantri te gnafa te falithui Ijep. Nu gano na ne au jare Ijep. 55Kate haimini te theo gano fara na naiknore ne mei tanhi ghedi gano ka mae king. Aonu mae king ne cheke eghu ka naiknore, “Tei filoni mae Josep. Leghuni unha te chekeni mana ka ghotilo na eghu.”
56-57Kate theo gano heva te heva na, mae Josep ne tothora sugadi gano re mala mei foli ghedi naiknore. Eghuteuna keha naikno ka keha vido nauthoglu re ne meila ngau Ijep mala foli gano ka mae Josep, naugna rofo igne la thofno diꞌa fara heva te heva na.
42Thabusigna mae Josep re ne tei foli gano Ijep
1Kate nomhini mae Jekop te au teu gano jare Ijep na, mana ne cheke eghu ka mae thugnare, “Naugna unha site fiti gnokro diꞌanagnafa teu ghotilo gnea? 2Cheke te nomhini iara na jare Ijep na au ganou. Tei si ghotilo mala foli keha gheda gano jare, na eghunu lehe tahati ka rofo eghu.”
3Aonu nabotho thabusigna mae Josep ra jifla jare Kenan ne tei Ijep mala foli wit. 4Nu mae Jekop ne theome snakreni mae Benjamin te tei baludi mare na. Eigna mae Benjamin gne thofno tahigna mae Josep. Mae Jekop ne nanga nogna fara glahula mei keha mae neneini mana ka nabrou na. 5Aonu thugna nalhaꞌu mae Jekop, mae ihei te kilonila mae Israel gne, ne teila baludi keha naikno te tei foli wit Ijep gre, naugna vido te theo gano igne ne tei thokela Kenan.
6Ka narane tuana mae Josep gne mana kaisei mae gavana biꞌo gna Ijep, eghuteuna naikno te gnafa te au heva te heva na mare tei ka mana mala foli wit. Aonu mae thabusigna mana re ne tei ka mana ne pogho soru pari ke ulugna mae Josep. 7Mae Josep ne filodi mae thabusigna igre ne glanidi mare. Nu mana jateula te theome lasedi mare ra eghu kate cheke ka mare na, ne cheke eghu fabiꞌo ka mare, “Ghotilo neke mei funumi aheva?”
Mare ne cheke eghu ka mana, “Ghehati mei funumi ka kantri Kenan. Ghehati magnahaghei mei foli gano.”
8Mae Josep filo glanidi mae thabusigna igre, nu mare theome filo glani ni ngala mana eghu. 9Gognaro mana neke ghatho fapuloni phei nogna mifi thegna tifa eidi mae thabusigna igre mala pogho soru ka mana teku na ne cheke eghu, “Ghotilo mae igre jau mei agne mala fasigho kolho ka namono igne sini. Ghotilo magnahaghei te mei te mala lase ghami ghehati te nheta ba te theome nheta na mala mei magra ka ghehati neku jau sini?”
10Nu hatimare mae thabusigna mana igre ne cheke eghu, “Theo, mae funei. Ghehati gne mei jateula nou mae gloku iagho eghu kolho, khogla mala mei foli ghemi gano kolho agne. 11Ghehati gne kafe thugna kaisei mae kolho. Ghehati gne theome mae fasigho. Theo. Ghehati gne thofno cheke kate tutuani fara.”
12Nu mae Josep ne cheke eghu ka mare, “Theo. Ghotilo chaichaghi. Ghotilo mei mala laseni vido aheva ka namono mi ghehati gne te theome nheta na eghu kolho.”
13Hatimare ne cheke eghu ka mana, “Mae funei, theo. Ghehati gne neke nabotho phei mae thabusigna neke karha ka kaisei mae kmami kolho ka kantri Kenan. Mae teke karha leghu lahu ka ghehati na mana gognaro na au balugna mae kmami ghehati na. Eghuteuna kaisei mae thabusimi ghehati na la tei la dofinihi tifa.”
14Nu mae Josep ne cheke eghu ka mare, “Iara la chekehi ka ghotilo, ghotilo mae fasigho kolho. 15Nu iara na fariuriu ghami ghotilo mala laseni te cheke tutuani ghotilo na. Iara na thofno cheke ka nanghagna mae king gna Ijep. Te theome mei kegra ghotilo ke ulugu iara agne mae teke karha leghu lahu ka ghotilo na, ghotilo ginauna nake theome pulo ka namonomi na. 16Kuruni kaisei mae ka ghotilo mala tei hata mei mae teke karha leghu lahu ka ghotilo na. Eghuteuna ghotilo keha mae ra na tei au ka sosolo mala laseni ghehati nomi cheke ghotilo gre te tutuani ba te chaichaghi kolho na. Jame te laseni ghehati te theome tutuani kolho nomi cheke ghotilo re, iara na thofno cheke ka nanghagna mae king gna Ijep te mae fasigho kolho ghotilo na.” 17Aonu mae Josep ne kafe lisei laodi mare ka sosolo naba thilo narane.
18Ka fatilo narane na mae Josep ne cheke eghu ka mare, “Iara kaisei mae mala mhaghuni God. Jame te leghudi ghotilo nogu cheke iara igre na, ghotilo ginauna na theome lehe. 19Jame te cheke tutuani ghotilo na, kaisei mae ngala ka ghotilo nate au teu ka suga sosolo agne na, eghuteuna ghotilo keha mae ra ghotilo tangomana te hata u wit teke folihi ghotilo themi are mala teke hata teke pulo ka vikemi te rofo ra teuna. 20Hata mae tahimi na ke pulo mei ka iara, iara ginauna na fatutuanidi nomi cheke ghotilo ra. Te eni ghotilo igne na ghotilo ginauna na theome lehe.” Aonu mare ne keli tadi ka cheke te edi mae Josep igre ne tarabana mala ke pulo ka namono.
21Kate tarabana teu mala ke pulo ka namono di na teu igne, mare ne cheke eghu fari thedi, “Tahati gne kabru eidi unha najafra teke edi theda ranghini mae thabusida igne. Tahati neke filoni mana teke tanhi nei eha neku ka tahati mala toghoni teku, nu tahati neke tiroda fanomho ka mana neku. Naugna igne tahati gognaro na kabru tughudi unha teke edi tahati ka mana ra eghu.”
22Mae Ruben ne cheke eghu ka mare, “Iara neke chekehi ka ghotilo mala thosei faleheni mana neku, nu ghotilo neke tiromi fanomhidi chekegu iara ra. Eghume gognaro na tahati ke papara eidi unha teke edi tahati ranghini mae igne ra eghu.” 23Mae igre theome laseni mae Josep te nomhidi unha te chekedi mare re, naugna mae Josep gne laseni cheke Hibru na. Neuba mae Josep ne hata kaisei mae mala tuthughu cheke ka cheke Hibru, nu mana theome thofno magnahagheni mae igne na.
24Kate nomhidi mana nodi cheke mae igre na, mana ne jifla ne tei delei ne tanhi poru. Ke leghugna te tanhi te gnafa na, mae Josep neke pulo mei neke cheke ka mare. Eghuteuna mana ne cheke ka nogna mae glokure ne lokini mae Simion ne haru khamegna mana re ke uludi mare.
Mae tighagna mae Josep re neke pulo Kenan
25Ke leghugna igne mae Josep ne chekedi nogna mae glokure mala hohono fafodu ka wit nodi duku mae tighagna re, eghuteuna gnafa teuna ke sopagna hohono fapulo nodi sileni re ka nodi duku thedi ra. Eghuteuna mae glokure ne jaola ne hohono keha gano te mala toghodi mare ka nabrou na. Hatimare ne edi unha teke chekedi mae Josep re. 26Aonu hatimare mae thabusigna gre ne lilisei duku wit igre ka nodi dongki re teke pulo.
27Kate tei te bongi na mare ne horo grorofe ne thuru. Eghuteuna kaisei mae ka hatimare mae thabusigna igre ne tothora nogna duku na mala hata keha gano malagna nogna dongki na. Mana ne filoni nogna sileni thegna na ka foflogna nogna duku na. 28Mana ne eha eghu fabiꞌo ka keha mae thabusigna re, “Filo si ghotilo. Mare ke la lilisei fapulo ka nogu duku iara gne sileni teke foli wit iara ra.”
Mare nomhini cheke mana igne ne mhaghu nodi fara ne cheke eghu fari thedi, “Naugna unha si God te eni ka tahati glepo ignea?”
29Kate posa mei mare Kenan ka mae kmadi na, mae kmadi na ne cheke eghu ka mare, “Ao ke la mei nga ba ghotilo ia thuguro?” Aonu mare ne cheke eghu ka mae kmadi na, “Uve, ghehati karha ke la posa mei, 30nu kate tei ghehati Ijep na mae funei biꞌo gna Ijep na ne jateula te cheke ka mae te mala fasigho ra neu ne cheke fabiꞌo fara ka ghehati. 31Nu ghehati ne cheke eghu ka mana, ‘Ghehati gne mae mala cheke kate tutuani. Ghehati theome mae mala fasigho. 32Ghehati gne nabotho phei mae thabusigna, neke karha ngala ka kaisei mae kolho. Nu kaisei mae na la tei la dofinihi eghu. Eghuteuna kaisei na te au teu Kenan balugna mae mama na eghu.’
33“Kate nomhidi cheke igre mae funei biꞌo na ne cheke eghu ka ghehati, ‘Kaisei mae ka ghotilo mala au balugu iara agne mala tangomana iara te fatutuani ghami ghotilo te mae mala cheke kate tutuani na. Eghuteuna ghotilo keha mae ra mala hata wit ke pulo ka namono mi na mala toghodi vikemi te au rofo teu ra. 34Eghuteuna ghotilo mala thosei theo te hata te mei balumi ka iara mae thabusimi teke karha leghu lahu na eghu. Te eghu na iara ginauna na lase ghami ghotilo te theome mae mala fasigho na, ghotilo mae mala cheke kate tutuani kolho. Eghuteuna iara ginauna na ke snakre fapuloni ka ghotilo mae tighami ana eghu. Eghuteuna ghotilo ginauna na tangomana te tei tafri falithui ni nogu namono iara gne aheva te magnahaghei te tei ghotilo na.’ ”
35Aonu hatimare ne tofa soru nodi duku wit re ne filodi sileni teke foli wit mare re neke au neu ka nodi duku te gnafa thedi re! Eghuteuna mare te gnafa baludi mae kmadi na filodi sileni igre ne mhaghu nodi fara. 36Mae kmadi na ne cheke eghu ka mare, “Ka puhimi ghotilo la dofidi iara phei mae thugu ra. Ulu lahu na mae Josep, eghuteuna ke leghu na mae Simion. Eghuteuna gognaro na ghotilo ke jaola ke magnahagheni mae Benjamin teke mala tei au fadelei ka iara na. Gobigna lepo igre fakokhoana ghau iara.”
37Aonu mae Ruben ne cheke eghu ka mae kmagna na, “Uve, mama, fanomho sagho ka iara. Te theome ke hata fapulo iara mae Benjamin gne ka iagho na, te chekeni iara ka iagho na, iagho ginauna falelehe phei mae thugu iara igre eghu. Snakreni sagho mae Benjamin gne ka iara, iara ginauna na reireghi fakelini mana ghilei ke hata fapuloni mana ka iagho agne.”
38Nu mae Jekop ne cheke eghu, “Mae thugu iara Benjamin igne theome tangomana te tei balumi ghotilo na. Theo. Naugna mae thofno tighagna na la lehehi, kaisei mana kolho te au teu balugu iara gognaro na. Te mhaghuni iara na, glahula edi keha glepo te diꞌa fara ka mana ka nabrou te tei ghotilo Ijep ana. Meu la na, iara ginauna na lehe ka diꞌanagnafa, naugna iara la mae khueku’ehi.”
43Hatimare thabusigna neke pulo ka mae Josep Ijep
1Rofo na biꞌo fara jare ka kantri Kenan. 2Eghuteuna kate ghamu tela gnafahi gano teke tei teke hata mare Ijep ra, mae Jekop ne cheke eghu ka mae thugna re, “Ghotilo nake pulo Ijep mala ke foli gheda gano.”
3Nu mae Juda ne cheke eghu ka mae kmadi na, “Mama, ghehati la cheke hi ka iagho. Mae funei biꞌo gna Ijep na neke thono cheke faheta fara ka ghehati. Mana neke cheke eghu ka ghehati, ‘Hata mei balumi mae tahimi na agne. Te theo ghotilo na, iara theome magnahagheidi te filodi tathami ghotilo are agne.’ 4Jame te snakreni iagho mae tahimi ghehati Benjamin gne te tei balumi ghehati na, ghehati ginauna na tei mala foli gheu gano iagho. 5Nu jame te theome magnahagheni iagho na, ghehati ginauna na theome tangomana te tei na eghu, naugna mae funei biꞌo gna Ijep na neke chekenihi ka ghehati, mana ginauna theome magnahaghei te filo ghami ghehati jare Ijep na, eghu jame te theome tei mae Benjamin balumi ghehati na.”
6Mae Jekop, mae ihei te kiloni la Israel gne ne cheke eghu, “Mala unha neku neke chekeni nga ghotilo ka mana te au teu mae tahimi na agne na? Ghotilo gne fakabruni fara nagnafagu iara na.”
7Mare ne cheke eghu ka mana, “Mae igne thoghei e ghusnadi vikemi ghehati re. Mana ghusna eghu ka ghehati, ‘Mae kmami ghotilo na karhau ba la lehehi? Ghotilo au keha tahimi ka namono na ba theo?’ Ghehati khogla cheke tughudi kolho u faghusna te edi mana ka ghehati igre. Ghehati neke theome laseni na eghunu toreni mana mae tahimi gne mala hata tei jare Ijep teku na.”
8Mae Juda ne cheke eghu ka mae kmadi na, “Iagho snakreni mae Benjamin gne mala tei balumi ghehati. Teuna iagho nei thumi ghehati gre nei ghehati la ngau teu na ginauna na theome lehe ka rofo. 9Te chekeni iara ka iagho na, iara thegu ngala nate reireghini mana na. Jame te theome hata fapuloni iara mae Benjamin gne ka iagho na, iara eni hila kaisei najafra biꞌo ranghi nigho iagho, eghuteuna najafra igne ginauna na au fabrahu ka iara tifa e tifa. 10Jame theome lhoti ghami iagho meuna, ghehati gne jame nabau ngala te tei nei ke pulo mei teu hi phia fata na.”
11Aonu mae Jekop mae kmadi mare na ne cheke eghu ka mare, “Jame te eghu na, ghotilo na eghu agne. Hohono fafodu ka nomi gloi are keha gano te ulu fara ka namonoda tahati gne mala hata tei e namha ka mae funei na. Keha meresin, keha jurukuli, keha mur nei phei nafnata sitha te kiloni mare pistasio nei almond eghu. 12Sileni nate hata ghotilo gognaro na, na jateula te phei fata eghu thutagna na ke tulaognai teke hata teke tei ghotilo ka thei ulu lahu ia. Eghuteuna ghotilo na jaola ke hata fapulo sileni teke lilisei mare ka nomi duku ghotilo ra eghu. Glahula me keha najafra kolho mare neke lilisei ka nomi duku ghotilo ra. 13Ghotilo hata mae Benjamin gne tei balumi mala ghosei ke pulo ka mae funei na. 14Iara toreni God mae ihei te nolaghi fara na mala toghoni gaoghathogna mae funei igne mala kokhoni ghami ghotilo. Iara toreni God mala snakredi mae Simion ghe mae Benjamin gre mala ke pulo mei balumi ghotilo. Nu jame teke gaoghathogna God teke mala hata fadeleidi mae thugu iara gre teku na, mare na hata fadeleidi ka iara.”
15Aonu hatimare mae thugna mana re ne kafe hata glepo te mala namha re, eghuteuna sileni te hata mare gognaro na jateula te phei fata eghu thutagna na ka teke hata mare ka thei ulu lahu ia. Eghuteuna mare jaola ne hata mae Benjamin na baludi ne tei. Eghuteuna kate posa mare Ijep na, mare ne tei filoni mae Josep. 16Aonu kate filoni mae Benjamin gne baludi mare na, mae Josep ne cheke eghu ka mae gloku te mala reireghigna nogna suga na, “Iagho hata mae igre mala tei ka nogu suga iara gno. Eghuteuna falelehe kaisei buluka mala kuki. Mae igre mala ima balugu iara naublatha ginau.”
17Mae gloku na ne eni unha te chekeni mae Josep na ne hatadi mare ne tei ka sugagna mae Josep na. 18Kate hatadi te tei ka sugagna mae Josep na, mare ne mhaghu nodi fara ne cheke eghu fari thedi, “Tore, mae igne hata mei ghita tahati agne, naugna eidi sileni teke lilisei ka noda duku tahati ra ka thei ulu lahu ia. Jame igne u ngala gaoghathogna te hata mei ghita mana ka suga igne. Mae igre ginauna na hata mei ghita tahati agne mala nodi mae gloku kolho mare. Eghuteuna mare ginauna na jaola hata noda dongki tahati gre eghu.” 19Aonu mare ne filoni nogna mae gloku mae Josep te mala reireghigna nogna suga mana na kegra neu jare rhegna grengatha na, mare tei ne cheke eghu ka mana, 20“Mae biꞌo, fanomho sagho ka ghehati. Kaisei fata ghehati neke mei agne mala foli wit neku. 21Kate jifla ghehati agne teke pulo ka namono na, ghehati ne tei ne bongi ka kaisei vido ne ei suga ne thuru jare. Kate sopagna tothora ghehati nomi duku re ghehati neke filodi sileni teke mei foli wit ghehati agne re neke au neu ka foflodi nomi duku ghehati re. Eghume gognaro na ghehati kela hata pulo mei balumi sileni tura. 22Ghehati jaola hata keha sileni la ngau eghu balumi mala foli keha gano. Ghehati theome laseni mae ihei teke lilisei dire sileni tura ka nomi duku ghehati re.”
23Nu mae gloku igne ne nomhidi nodi cheke mare igre ne cheke eghu, “Keliu ngala. Thosei mhaghu jame nomi God ghotilo na nei nodi God mae kmami ghotilo ra eghu ngala teke lilisei sileni tuare ka nomi duku ghotilo re. Nu sileni teke foli gano ghotilo ra la hatahi iara.” Aonu mae gloku igne ne tei ne hata mei mae Simion na ka mare.
24Mae gloku igne ne baludi mare ne ruma ka sugagna mae Josep na. Mana hata khoꞌu ne mei ka mare mala titihi ghahe mare, nei fagaghamu nodi dongki mare re. 25Kate nomhini mare mae Josep gne nate mei ima naublatha baludi na, mare ne tarabana nodi namha re mala tusu lao ka mana.
26Kate posa mei mae Josep ka suga na, mare ne tusu lao nodi namha re ka mana. Aonu mare ne pogho soru pari ke ulugna mana. 27Mae Josep ne cheke eghu ka mare, “Nehau ngau ghotilo ia? Nehau ngau mae khuekuꞌe teke chekeni ghotilo ka iara tifa ia? Mana na keliu ngala?”
28Mare ne cheke eghu ka mana, “Mae biꞌo, mae kmami ghehati na mana keliu ngala.” Eghuteuna mare neke fapea pogho sorui pari ke ulugna mana.
29Mae Josep ne filoni mae Benjamin thofno mae tahigna na ne cheke eghu, “Mae igne jau si mae iko lahu ka ghotilo teke chekeni ghotilo ka iara ia?” Eghuteuna mana ne cheke eghu ka mae Benjamin, “Thuguo, God na keli ranghi nigho iagho.” 30Mae Josep ne diꞌanagnafa fara ka mae tahigna na ne namo tanhi fabiꞌo, aonu mana ghosei ne jifla kokodi mare ne tei ka nogna chogho na ne tanhi poru neu jare.
31Aonu mana dadalu tathagna re neke jifla mei. Mana ne fatugeni thegna te groi tanhi na ne chekedi nogna mae glokure mala hata mei gano ka tevo na.
32Mae Josep thegna ka keha tevo na nei hatimare mae thabusignare thedi ka keha tevo na. Eghuteuna hatimare mae Ijep te au balugna mae Josep gre mare thedi ngau ka keha tevo na, naugna ka nodi kastom mae Ijep re mare theome tangomana te ima fodu baludi mae Hibru re. 33Mae Josep ne fagnokrodi mare leghuni teke karhadire, funu ka mae teke kulu karha na tei gnafa ka mae teke karha leghu lahu na. Kate eni nafnata na gnokro igne, mare jaglo nodi ne fari filoi. 34Hatimare mae gloku gre mei hata ghedi gano hatimare mae thabusigna gre ka tevo mae Josep na. Kate hata gano te mala faꞌimadi hatimare mae thabusignai igre na, mare hata fananaba kolho. Nu ghegna mae Benjamin na mare hata fabiꞌo fara naba te mala ima glima mae. Aonu mare ne ima nei ko’u nei glealeꞌa neu balugna mae Josep ne ghilei dranga.
44Nogna kapu mae Josep na ne dofini
1Kate ima te gnafa mare na, mae Josep ne cheke eghu ranghini nogna mae gloku te mala reireghi gna nogna suga na, “Fa fofodu nodi duku mae te ima balugu iara igre ka wit naba te mala hata teke pulo mare na. Eghuteuna ke hohono fapulo nodi sileni are ka soasopaigna nodi dukure. 2Eghuteuna hata nogu kapu iara te silva igne mala hohono ka nogna duku mae Benjamin ana. Iagho jaola ke hohono fapulo nogna sileni mala mei foli wit teku mana are.” Aonu mae gloku na ne leghuni unha teke chekeni mae Josep na.
3Hamerane boibongi nogna mae gloku mae Josep igre ne kuru fajifladi hatimare thabusigna baludi nodi dongki ra. 4Ka te theome tei khaba nga teu mare ka namono na, mae Josep ne cheke eghu ka nogna mae gloku te mala reireghigna nogna suga na, “Iagho chari tei ke leghudi mae ira. Kate tei te posa iagho ka mare na, iagho na cheke eghu ka mare, ‘Nogu mae funei iara ia neke keli ranghi ghami ghotilo neke eni unha te keli na ka ghotilo. Naugna unha si teke eni ghotilo puhi te diꞌa na ka mana gnea? 5Naugna unha site blau ghotilo nogna kapu nogu mae funei iara ia? U kapu te blau ghotilo ia ngala te mala koꞌu mana na. Eghuteuna kapu igne jaola te mala lasedi mana gaoghathodi u mifi re. Ghotilo la enihi kaisei najafra te diꞌa fara.’ ”
6Aonu nogna mae gloku mae Josep na ne tei ke leghudi mae thabusigna re. Kate tei te thoke ka mare na, mana ne cheke lao ka mare nogna cheke mae Josep re. 7Nu mae thabusigna re ne cheke eghu ka mana, “Mae biꞌo, naugna unha site eni iagho nafnata cheke tuana ka ghehati gnea? Ghehati theome tangomana te eni unha te chekeni iagho igne. 8Filo sagho, kate jifla ghehati ka kantri Kenan na, ghehati neke hata neke pulo sileni teke filodi ghehati ka nomi duku ra. Eghume jateula unha eghu me blau nila ghehati silva ba gol na ka sugagna nou mae funei iagho na eghu sia? 9Jame te filoni iagho kapu na ka mae ihei ka ghehati aro na, iagho tangomana te faleheni mae tuana. Eghuteuna ghehati gre mala nou mae gloku kolho iagho eghu.”
10Mae gloku na ne cheke eghu ka mare, “Nomi cheke ghotilo tuare thofno doglo fara nu jame te filoni iara mae ihei ka ghotilo te hata teu kapu na, mae igne ginauna mala nogu mae gloku iara ngala. Ghotilo keha mae ra tangomana nate ke tei nomi na eghu.”
11Aonu hatimare mae thabusigna igre ghosei ne kafe lisei soru nodi duku re pari ne tothora. 12Eghuteuna nogna mae gloku mae Josep na ne funu efra fakeli ka nodi duku hatimare mae thabusigna igre, fufunu ka nogna duku mae biꞌo lahu na ne tei posa ka mae iko lahu na. Eghuteuna mana ne filo deni kapu igne ka nogna duku mae Benjamin na. 13Kate filoni mare kapu na, mare ne rerheku nodi pohe re, fagaglana gna nodi diꞌanagnafa na. Aonu mare neke lilisei haghe nodi duku re ka nodi dongki re neke pulo ka namono na.
14Kate pulo mei mae Juda baludi mae tahigna re ka sugagna mae Josep na, mae Josep au neu ngala jare. Mare mhaghu nodi fara ne pogho soru pari ke ulugna mae Josep. 15Mae Josep ne cheke eghu ka mare, “Unha nafnata puhi na site eni ghotilo ka iara ignea? Ba, ghotilo theome lase ghau ngala iara tangomana te lasedi fagaglana nei gaoghathodi mifi gre teu gne sia? Iara laseni ngala unha te eni ghotilo na.”
16Mae Juda ne cheke eghu ka mana, “Mae biꞌo, ghehati theome naba te chekeni ne theome khale ka najafra teuna. Eigna God la fakakhana hi nomi najafra ghehati re. Eghume ghehati te gnafa aro teu ngala nate nou mae gloku iagho na, theome mae Benjamin kolho.”
17Nu mae Josep ne cheke eghu ka mae Juda, “Theo fara. Iara theome tangomana te snakreni ka ghotilo te eghu na. Mae teke blau nogu kapu iara igne kolho nate mala nogu mae gloku iara na. Ghotilo keha mae ra snaglau nomi mala ke pulo ka mae kmami ia. Iara theome cheke ka ghotilo.”
Mae Juda magnahaghei te tughuni mae Benjamin
18Aonu mae Juda lao ne kegra rhegna mae Josep ne cheke eghu ka mana, “Mae biꞌo, those diꞌatamu ka iara. Iara magnahaghei te famane facheke ka iagho naugna iagho kaisei mae nolaghi fara, jateula mae king gna Ijep thegna eghu. 19Kani teke mei ghehati agne tifa ia, iagho neke ghusna eghu ka ghehati, ‘Ghotilo au mae kmami ba tahimi eghu, ba theo?’ 20Eghuteuna ghehati neke cheke eghu, ‘Uve, ghehati au kmami la khueku’ehi. Ghehati jaola au mae tahimi te iko lahu na eghu. Mana neke karha ka ido ka tela kueku’ehi mae mama na. Idomi ghehati igne neke au phei thugna nalhaꞌu, eghuteuna thofno mae thabusigna mae sitei igne, mana la lehehi. Kaisei mana ngala te au teu na, eghume mae mama na thofno magnahagheni fara mana eghu.’
21“Mae biꞌo, iagho neke cheke eghu ka ghehati, ‘Hata mei agne mae tahimi na mala filoni iara thegu mana na.’ 22Eghuteuna ghehati neke cheke eghu ka iagho, ‘Mae sitei igne theome tangomana te tei kokoni mae mama na. Jame tei kokoni mana mae mama na, mae mama ginauna na lehe.’ 23Eghuteuna ke leghu na iagho neke jaola neke cheke eghu, ‘Jame te theome mei balumi ghotilo mae iko lahu ka ghotilo na, iara theome magnahaghei te filo ghami ghotilo agne na.’ 24Eghume mae biꞌo, ghehati neke pulo ka mana neke toutonu ka mana nou cheke iagho ra.
25“Ke leghu teuna ame cheke eghu nga mana ka ghehati, ‘Ghotilo ke pulo mala foli gheda gano.’ 26Eghuteuna ghehati neke cheke eghu ka mana, ‘Jame te theome snakreni iagho mae tahimi ghehati gne te tei balumi ghehati na, ghehati theome tangomana te tei na. Eghuteuna mae igne ginauna na tirogna fara teke filo ghami ghehati na eghu. Eghume jame la tei ngau mae tahimi ghehati gne ame tangomana nga ghehati te tei na eghu.’
27“Eghuteuna mae kmami ghehati na ne cheke eghu, ‘Filo si ghotilo. Khetogu iara Resel gne neke au phei thugna nalhaꞌu kolho. 28Kaisei ne dofini ne theome ke filoni iara. Jau kaisei lion neke faleheni mana. 29Gognaro na teuna ghotilo jaola ke magnahagheni mae thugu iara Benjamin gne na mala ke tei balumi mala ke tei fakhaba ghau iara. Jame te thokeni mana keha glepo te diꞌa fara ka nabrou na, ghotilo ginauna na fakabru ghau iara ka u diꞌanagnafa ghilei lehe.’
30-31“Mae biꞌo, jame te ke pulo iara ka mae mama eghuteuna theome filoni mae mama mae sitei gne teke pulo balugu iara teuna, mana ginauna na lehe, naugna mae sitei igne e thofno nagnafagna fara mae mama. Mae kmami ghehati na mana la thono kueku’e fara hi. Eghuteuna jame te theome hata fapulo ghehati balumi mae sitei igne na, mae mama ginauna na lehe ka diꞌanagnafa. 32Eghuteuna iara jaola neke eni kaisei nhaꞌa cheke biꞌo ka mae mama, jame te theome ke hata fapulo iara ka mana mae sitei igne na, iara na eni kaisei najafra biꞌo ka mae mama, eghuteuna u najafra igne ginauna na au fabrahu ka iara tifa e tifa.
33“Eghume iara magnahaghe nigho iagho te snakre ghau iara mala ke tughuni mae sitei igne, eghuteuna iara ginauna mala au agne mala nou mae gloku iagho. Iara tore nigho fara mala snakreni iagho mana mala ke pulo mana ka mae mama baludi mae tighagna igre. 34Jame te theome ke pulo balugu iara mae sitei igne na, iara gne theome naba teke pulo ka mae mama na. Iara theome magnahaghei te filoni mae mama te diꞌanagnafa na.”
45Mae Josep ne fatakleni thegna ka mae thabusignare
1Kate haimini mae Josep te rogna tanhi fara na, mana ne cheke eghu ka nogna mae gloku re, “Ghotilo ke jifla ghu kosi!” Ka vido tuana mana thegna kolho te au teu baludi mae thabusignare. 2Mae Josep ne tanhi fa biꞌo fara, eghuteuna naiknodi Ijep teke au fanamo teku jare na ne nomhi ni te tanhi mana na. Eghuteuna mare ne tei ne toutonu ka naikno te au ka sugagna mae king na eigna igne.
3Mae Josep ne cheke eghu, “Iara mae Josep. Ba, mae kmagu iara na karhau ngau?” Nu hatimare mae thabusigna mana re ne mhaghu nodi fara ne theome tangomana te eni kaisei cheke na.
4Aonu mae Josep ne cheke eghu ka mare, “Mei si ghotilo rhegu iara agne.” Kate lao mare te namo ka mana na, mana ne cheke eghu ka mare, “Iara mae Josep ngala. Iara thofno mae thabusimi ghotilo. Ghotilo tifa na neke snakre ghau iara ka mae bisnis ra neke foli ghau iara neke hata mei ghau iara agne Ijep mala kaisei nodi mae gloku mare. 5Eghuteuna gognaro na ghotilo thosei mhaghu nei diꞌatami ka themi eghu eigna puhi teke eni ghotilo ka iara ia. Eigna God neke kuru mei ghau iara agne ke ulumi ghotilo mala togho ghami ghotilo nei mala theome lehe ghotilo eghu ka vido te rofo gognaro gne. 6Gognaro na la phei finogha hi te theo gano na. Nu keha glima finogha re au ngau te mala theo gano na. 7Eghume, God na neke kuru mei ghau iara agne ke ulumi ghotilo mala togho ghami ghotilo nei mala theome lehe ghotilo ka glehe rofo te jaglo nodani tahati gognaro gne. Naugna ka nafnata puhi igne mana magnahaghei te ke hata fapulo ghami ghotilo.
8“Eghume theome ghotilo teke kuru mei ghau iara ka namono igne na, nu God teke kuru mei ghau iara na. God neke vahi ghau iara mala nogna mae ofisa biꞌo lahu mae king gna Ijep. Iara mae mala reireghidi naikno te gnafa te au ka sugagna mana na igre, nei mae funei di vido te gnafa ka kantri Ijep. 9Gognaro na ghotilo faghose ke pulo ka mama mala cheke eghu ka mana, ‘Iara mae Josep iara mae thumu iagho, igne unha te chekeni iara ka iagho na. God neke fakegra funei ghau iara agne ka kantri Ijep. Eghume, iagho thosei ofo, faghosei mei ka iara agne. 10Ghotilo ginauna na kafe mei au rhegu iara agne ka nohi Gosen. Iagho baludi thumu, nei gramu, nei nou sipu, nei nou nanigot, nei nou buluka, nei nou gobigna lepo teke khotodi iagho ra eghu mala mei gnokro soru ka nohi igne. 11Te mei iagho agne Gosen na, iara ginauna fiofilo nigho ke lamnadi glima finogha te theo gano igre. Eigna iara theome magnahaghe nigho iagho nei tharaknamu nei nou sipu, nanigot, nei buluka teu iagho are te rofo na.’ ”
12Eghuteuna mae Josep ne cheke eghu ka mae thabusigna re. “Gognaro na ghotilo la filo ghauhi iara themi la lase ghauhi eghu iara mae ihei te cheke teu ka ghotilo igne. Iara mae Josep ngala, theome mae ihei nga. Eghuteuna iagho mae Benjamin, iagho thofno mae tahigu iara, iagho jaola la filo ghauhi iara. 13Ghotilo ke pulo ke toutonu ka mae mama eidi naikno te gnafa ka kantri Ijep gne, mare kafe ghatho tahu ghau iara. Eghuteuna ghotilo jaola toutonu ranghini mana eidi gobigna lepo tela mei filodi hi ghotilo igre. Eghume faghosei tei mala hata meini mana agne.”
14Ke leghugna te cheke eghu te gnafa na, mae Josep ne loku ka mae Benjamin, mae tahigna na ne tanhi. Eghuteuna mae Benjamin ne jaola ne tanhi. 15Eghuteuna mae Josep ne sopa loku ka mae tighagna re ne tanhi balu gnanghodi mare. Ke leghugna igne hatimare mae tighagna re ne toutonu balugna mana.
16Keha naiknore ne toutonu ka iheire te loku ka sugagna mae king na eigna te mei au teu mae thabusigna mae Josep gre jare na. Mae king baludi nogna mae ofisa re ne nomhini cheke igne ne keli tadi fara. 17Aonu mae king ne cheke eghu ka mae Josep, “Chekedi mae thabusimu re mala tarabana nodi dongki re mala ke pulo Kenan. 18Chekedi mare mala hata mei mae kmadi na nei tharaknadi teure mala ke pulo mei ka iara agne. Iara ginauna na vahini kaisei vido te keli agne mala au mare. Eghuteuna mare ginauna karha kmana ghedi gano te mala ima na ka vido tuana.
19“Iagho jaola cheke ka mare mala hata tei keha kat mala luja meidi goro gaꞌase nei goro sua nei mae kmadi na eghu baludi. 20Iagho cheke ranghidi mala thosei nangadi mare gobigna lepo te au faleghu teu ka kantri Kenan, naugna iara ginauna na tusu ranghidi kmana glepo te keli fara te au ka kantri Ijep.”
21Aonu thugna nalhaꞌu mae Jekop re ne leghuni unha teke chekeni mae king na. Mae Josep ne leghuni nogna cheke mae king na ne tusu lao keha kat ka mare. Eghuteuna mana ne jaola ne tusu lao keha gano te mala toghodi mare ka nabrou na. 22Mana jaola ne tufa pohe majaghani ka mare. Nu ka thofno mae thabusigna thegna mae Benjamin gne mana ne falao glima khangafa pohe majaghani nei thilo gobi vido silva. 23Mae Josep jaola ne hata kmana famane glepodi Ijep ne luja lao ka nabotho dongki nalhaꞌu di re malagna mae kmagna. Eghuteuna mana ne hata wit nei bret nei keha nafnata gano la ngau eghu ne luja ka nabotho dongki gaꞌase di re mala toghoni mae kmagna kate mei ka nabrou te mala mei thoke Ijep na. 24Kate kuru teidi mae thabusigna re, mae Josep ne cheke eghu ka mare, “Ghotilo jifla tei, nu thosei fari fapholai fari themi eghu.”
25Aonu hatimare jifla Ijep neke pulo ka kantri Kenan ka mae kmadi Jekop. 26Kate posa mare ka namono na, mare ne cheke eghu ka mae kmadi na, “Mama, mae Josep ne lelehi teku ia mana karhau ngala, mana theome lehe. Gognaro na mana ngala te funei ka vido te gnafa ka kantri Ijep na.” Mae Jekop nomhidi cheke igre ne rhana nogna fara ne tirogna fatutuani di nodi cheke mare igre. 27Nu hatimare ne toutonu ka mae kmadi na gobigna lepo teke chekedi mae Josep ka mare re. Kate filodi mae Jekop kat teke famei mae Josep te mala hatani mana te tei Ijep na, gaoghathogna mana na neke keli fapulo. 28Aonu mae Jekop ne cheke eghu ka mae thugnare, “Tutuani fara, gognaro na iara kela fatutuani ghami ghotilo. Mae thugu iara Josep na mana karhau ngala gognaro na. Iara ginauna na tei mala filoni ngala mana ka tathagu na ame lehe nga iara eghu!”
46Mae Jekop nogna vike ne tei Ijep
1Aonu mae Jekop tarabana nogna gobigna lepore mala tei ka kantri Ijep. Kate theome tei kokoni na teu mare kantri Israel na, mare mei ne posa ka namono Bereseba. Mae Jekop ne fafara ka nogna God mae kmagna Isak na jare. 2Ka bongi tuana God ne thakle ka mana ne cheke eghu, “Jekop, Jekop!” Mae Jekop ne cheke eghu ka mana, “Iara au teu ao LORD.” 3Aonu God ne cheke eghu ka mana, “Iara God, nogna God mae kmamu. Thosei mhaghu te tei Ijep na, naugna iara ginauna na fablahidi vikemu iagho gre mala vuragha jare Ijep. 4Iara ginauna na hata nigho iagho tei Ijep, eghuteuna iara ginauna nake hata fapulo nigho iagho ka vido tela jifla kokoni iagho gognaro gne. Kate lehe iagho na, mae Josep gne ngala te mala giugilu nigho iagho na.”
5-6Aonu, mae Jekop ne jifla Bereseba ne tei Ijep. Mae thugnare ne lujani mana baludi khetodi nei thudi teure ka kat teke famei mae king gna Ijep na. Mare hata tei baludi keha buluka nei keha glepo langau eghu funu Kenan. 7Eghume, mana ne tei au jare baludi thugna nalhaꞌu, gragna nalhaꞌu, thugna gaꞌase nei gragna gaꞌase teure Ijep.
8Igre nanghadi thugna mae Jekop teke tei balugna mana Ijep re. Mae Ruben, mae ihei teke kulu karha ka mana na. 9Nanghadi thugna mae Ruben teke tei balugnare neke mae Hanok nei mae Palu nei mae Hesron nei mae Kami. 10Keha na mae Simion baludi thugnare, nanghadire mae Jemuel nei mae Jamin nei mae Ohat nei mae Jakin nei mae Soha nei mae Saul. Mae Saul gne neke karha ka gaꞌase gna Kenan. 11Keha na mae Livae baludi thugnare, nanghadire mae Geson nei mae Kohat nei mae Merari. 12Keha na mae Juda baludi thugnare, nanghadire mae Er nei mae Onan nei mae Sela nei mae Peres nei mae Sera. Nu mae Er ghe mae Onan gre phia mare neke lehe kani au teku mare Kenan na. Eghuteuna thugna nalhaꞌu mae Peres re neke mae Hesron ghe mae Hamul. 13Keha na mae Isaka baludi thugnare, nanghadire mae Tola nei mae Puva nei mae Jop nei mae Simron. 14Keha na mae Sebulun baludi thugnare, nanghadire mae Seret nei mae Elon nei mae Jalel. 15Igre mae sua nalhaꞌu teke karha ka mae Jekop ghe Lea re, mae Ruben nei mae Simion nei mae Livae nei mae Juda nei Isaka nei mae Sebulun. Mae nalhaꞌu igre neke karha Mesopotemia. Repa jaola neke au kaisei thugna gaꞌase, nanghagna na Daina. Thugna nei gragna teu Lea re neke tolufulu thiloi khaputudire.
16Keha na mae Gad baludi thugnare, nanghadire Sifion nei mae Hagi nei mae Suni nei mae Esbon nei mae Eri nei mae Arodi nei mae Areli. 17Keha na mae Asa baludi thugnare, nanghadire mae Imna nei mae Isva nei mae Isvi nei mae Beria. Eghuteuna gregadi mare na neke Sera. Eghuteuna thugna nalhaꞌu mae Beria re neke mae Heba ghe mae Malkiel. 18Igre sua teke karha ka mae Jekop ghe Silpa baludi gradire. Silpa gne neke nogna gaꞌase gloku mae Laban neke tusu lao ka Lea thugna gaꞌase na. Thugna nei gragna teu Silpa re neke nabotho namnoi khaputudire.
19Mae Jekop ghe Resel neke karha phei thudi nalhaꞌu mae Josep ghe mae Benjamin. 20Kate au teu Ijep na mae Josep neke tolaghi ka Asenat, thugna gaꞌase mae Potifera. Mae Potifera gne, mana mae pris ka namono biꞌo Heliopolis. Mae Josep ghe Asenat ne karha phei thudi nanghadire mae Manase ghe mae Efrem. 21Teke thugna nalhaꞌu mae Benjamin re nanghadire mae Bela nei mae Beka nei mae Asbel nei mae Gera nei mae Naman nei mae Ehi nei mae Ros nei mae Mupim nei mae Hupim nei mae At. 22Igre sua teke karha ka mae Jekop ghe Resel re nei gradi teu repa re nabotho fati khaputudire.
23Thugna mae Dan na neke kaisei mae Husim kolho. 24Thugna nalhaꞌu mae Naftali re neke mae Jasel nei mae Guni nei mae Jesa nei mae Silem. 25Igre thugna nei gragna eghu mae Jekop ghe Bilha re. Bilha gne neke nogna gaꞌase gloku mae Laban neke tusu lao ka Resel. Thudi nei gradi teu Jekop ghe Bilha re neke fitui khaputudire.
26Eghume khaputudi teke thofno vikegna mae Jekop teke tei balugna Ijep re neke namno salei naikno. Teke khetodi thugna nalhaꞌu mae Jekop re neke theome kahadi. 27Teke karha Ijep ka khetogna mae Josep na neke phei mae nalhaꞌu. Eghume khaputudi teke thugna nei gragna teu mae Jekop teke tei au Ijep re neke fitu salei.
Mae Jekop goro thugna ne posa lao Ijep
28Kate posa lao mare ka nohi Gosen na, mae Jekop ne kulu kuruni mae Juda mala kulu tei filoni mae Josep Gosen mala mei thafoni mae kmadi na. 29Mae Josep ne chekedi nogna mae gloku re mala tarabana nogna chariot na mala tei thafoni mae kmagna na Gosen. Kate filoni mae kmagna na mae Josep tei ne lokini mae kmagna na ne tanhi ne tanhi. 30Aonu mae kmagna na ne cheke eghu ka mae Josep, “Thuguo, te lehe iara gognaro na. Keliu kolho, naugna iara la filo dihi tathamu nei foflomu teu iagho re, eghume iara gognaro na thofno laseni te karha teu iagho na.”
31Mae Josep ne cheke eghu ka mae thabusigna nei tharaknagna teu mae kmagna re, “Iara ginauna na tei cheke eghu ka mae king, ‘Hatimare mae thabusigna nei tharaknagna teu mae kmagu iara re la jifla Kenan la mei auhi ka iara agne. 32Mae igre mae greiregi sipu nei buluka. Eghuteuna mare hata mei nodi sipu nei nodi buluka nei nodi gobigna lepo teure baludi.’ 33Kate kilo ghami mae king te ghusna ghami mana eigna nomi gloku na. 34Ghotilo cheke eghu ka mana, ‘Mae biꞌo, ghehati mae greiregi sipu nei buluka eghu. Ghehati neke edi nafnata gloku igre funu suami ghilei posa gognaro gne. Eghuteuna vikegna mae kmami ghehati na neke edila nafnata gloku igre tifa na.’ Jame te cheke eghu ghotilo ka mae king na, mana ginauna na snakre ghami ghotilo mala au soru ka nohi Gosen, naugna naiknodi Ijep gre theome magnahaghedi mae greiregi sipu gre te au rhedire.”
47Mae Jekop ne au soru Gosen
1Mae Josep tei ne cheke eghu ka mae king, “Mae kmagu nei mae thabusigu teu iara re la posa meihi funudi Kenan. Mare hata mei nodi sipu nei nodi buluka nei nodi gobigna lepo teure baludi la mei auhi ka nohi Gosen gognaro gne.” 2Mae Josep ne vavahi glima mae ka hatimare mae thabusigna re ne batudi ne tei kegra ke ulugna mae king. 3Aonu mae king ne cheke eghu ka mare, “Unha nafnata gloku gne te tangomana ghami ghotilo te eni na?” Hatimare ne cheke eghu ka mana, “Mae biꞌo, ghehati gne mae mala greiregi sipu, jateula teke eni mae kmami ghehati tifa ra eghu. 4Ghehati magnahaghei te mei au katha vido kmoꞌei kolho ka kantri igne, naugna vido te rofo igne la thono diꞌa fara ka ghehati Kenan, eghuteuna jare na theo kaisei buburu te mala ghamudi nomi sipu ghehati gre eghu. Eghume te keli teu iagho na, snakre ghami mala au soru ghehati ke lamnagna nohi Geson.”
5Aonu mae king ne cheke eghu ka mae Josep, “Mae kmamu nei mae thabusimu teu iagho igre mare la mei auhi agne balumu iagho. 6Eghume iagho na filoni kaisei vido te thofno keli fara uludi keha vido ka vido te gnafa ke lamnagna namono Ijep. Iagho chekedi mare mala au soru mare agne Gosen, tuana keli kolho. Eghuteuna jame glahu te lasedi iagho keha mae te lase reireghi buluka na, iara magnahaghei nigho iagho te chekedi mare mala reireghidi nogu buluka iara ra.”
7Aonu mae Josep ne hata ne tei mae kmagna na mala tei thafoni mae king. Eghuteuna mae Jekop ne pogho soru ke ulugna mae king ne toreni God mala fablahini mana. 8Aonu mae king ne cheke eghu ka mae Jekop, “Iagho niha finoghamu hila gognaro na?” 9Mae Jekop ne cheke eghu, “Iara au ka nauthoglu igne kaisei gobi tolufulu finogha. Thono kmoꞌe fara, eghuteuna iara jaola thafodi kmana puhi biꞌo te ninhigrana fara. Mae ku’egu iara re neke au raugha fara ka nauthoglu igne, eghuteuna finogha dire teuna uludi fara finogha gu iara re eghu.” 10Mae Jekop ne kubaeni mae king ne jifla.
11Mae Josep ne leghuni unha teke chekeni mae king na ne toghodi kmagna nei thabusigna teure ne au soru Ijep. Mana ne snakre lao ka mare kaisei vido te keli ka nohi Gosen. Vido igne keli fara uludi keha vido te au jare Ijep. 12Eghuteuna mae Josep ne fiofilo fakelidi kmagna, nei thabusigna, nei goro gaꞌase, nei goro sua eghu la ngau te au baludi re fei gano te mala ima na.
Glehe rofo na biꞌo fara Ijep
13Glehe rofo na ne biꞌo fara ne theo gano heva te heva na. Vido te theo gano te rofo fara igne ne raꞌe ne diꞌa fara Ijep nei jaola ka kantri Kenan. 14Aonu mae Josep ne salo fodu sileni teke foli gano naiknodi Ijep nei Kenan teu igre ne lilisei ka sugagna mae king na. 15Kate foli gano te lao te gnafa sileni na, naikno di Ijep nei Kenan teu igre ne mei cheke eghu ka mae Josep, “Iagho fei ghemi gano ghehati! Te theo iagho na, ghehati ginauna na khoko soru ke ulumu iagho mala lehe. Iagho thosei theo te togho ghami ghehati na, naugna nomi sileni ghehati re la gnafahi.”
16Aonu mae Josep ne cheke eghu ka naiknore, “Uve, jame te theo sileni tutuani hila ghotilo na, ghotilo hata mei ka iara buluka nei sipu nei dongki nei hose eghu ghotilo are mala ke tughu iara ka ghemi gano.” 17Aonu mae Josep neke tuthughu ka gano, hose, nei sipu, nei buluka, nei dongki teu teke hata teke mei naiknore. Mare ne eghu fabrahu ne ghilei gnafa u finogha tuana.
18Ka keha finogha na, naiknore jaola neke tei cheke eghu ka mae Josep, “Mae biꞌo, ghehati. Na chekedi ka iagho unha te thofno tutuani na. Ghehati theo hila kaisei sileni te salaꞌu na, eghuteuna nomi sipu ra la atha hi iagho. Ghehati theo hila kaisei glepo te salaꞌu na, khogla thinimi nei nomi glose teu igre kolho ngala te au na. 19Ghehati theome magnahaghei te lehe ka glehe rofo na. Nei ghehati jaola theome magnahaghedi nomi glose gre te fiti chochoghei kolho na eghu. Te keli na iagho snakre ghami ghehati mala nogna mae gloku nei gaꞌase gloku eghu mae king kolho. Eghuteuna iagho jaola mala hata nomi glose ghehati gre eghu. Eghume iagho fei ghemi vido gano nei nomi sisi mala joꞌu eghu ghehati mala theome lehe ghehati. Theo. Ghehati ginauna na theome lehe, eghuteuna nomi glose gre ginauna na jaola theome chochoghei eghu.”
20Aonu kate lao te faꞌiho fara glehe rofo na, naikno re ne snakre lao nodi nagare re ka mae Josep ne foli mana mala nogna mae king. 21Kate eni mae Josep igne, naikno heva heva Ijep na ne jifla ne tei au ka namono biꞌo re. 22Nodi vido glose mae pris re ngala te theome foli mae Josep re. Mare theome tangomana te snakre lao nodi vido glose re ka mae Josep te mala foli mana na, naugna mae king na folidi nodi gloku mare re. Eghume mare au nodi sileni te mala foli gano na eghu.
23Mae Josep ne cheke eghu ka naikno re, “Fanomho ghotilo ia, gognaro na iara la foli ghami hi ghotilo nei nomi glose ghotilo are eghu la nognahi mae king. Eghume ghotilo gognaro na mala jaola nogna naikno gloku mae king. Nu ghotilo tangomana te loku nagare ka glose igre, eghuteuna sisi wit te mala joꞌu ghotilo re kmanau ngala. 24Kate thoke mei narane te mala ukli ghotilo na, ghotilo mala edi glima duku, kaisei na malagna mae king nei fati re malami themi eghu. Ghotilo mala lilisei keha mala ke joꞌu fapulo. Lilisei keha maladi khetomi nei thumi teu are eghu.” 25Aonu naiknore ne cheke eghu ka mana, “Mae biꞌo, iagho ne tusu meini u karha na mala theome lehe ghehati, gognaro na ghehati thofno glealeꞌa fara, eghuteuna ghehati tegio fara ka iagho. Eghume ghehati mala nogna naikno gloku mae king.”
26Aonu mae Josep ne eni kaisei vetula Ijep, vetula igne chekedi naiknore mala edi glima duku kate ganodi nagare re, kaisei malagna mae king nei fatire maladi thedi. U vetula igne au ngala ghilei posa ka narane gognaro gne. Nodi vido glose mae pris gre ngala te theome tangomana te hata mae king na.
Mae Josep neke nhaꞌa cheke mala giugiluni mae Jekop Kenan
27Hatimare mae Israel gre neke soru au Ijep ka nohi Gosen, ne au nodi glose jare, dedi nodi nei vuragha fara naikno na sua na neu jare. 28Mae Jekop ne au jare Ijep nabotho fitu finogha. Eghuteuna funu karhagna na mana kaisei gobi phia tutu fitu finogha. 29Kate namo thoke mei narane te mala lehegna na, mana ne toreni mae thugna Josep mala tei filoni. Kate posa mei mae Josep na, mae Jekop ne cheke eghu, “Jame te namha ghau iara na, iagho lilisei khamemu na ke parigna gahegu iara gne. Iagho nhaꞌa cheke ka iara mala thosei giugilu ghau iara agne Ijep. 30Kate lehe iara na, iagho mala ke pulo giugilui ghau iara ka namono aheva teke giugilui mae kuꞌegu ra.” Mae Josep ne cheke eghu ka mae kmagna na, “Iara ginauna na eni unha te chekeni iagho na.” 31Aonu mae Jekop neke cheke eghu fapulo, “Iagho nhaꞌa cheke ka iara kate thofno tutuani fara te mala eni iagho igne na.” Kate eni te gnafa mae Josep u nhaꞌa cheke igne, mae Jekop ne thuru soru ka nogna sape na.
48Mae Jekop ne fablahidi mae Manase ghe mae Efraim
1Katha vido kmo’ei ke leghugna igne, keha naiknore ne cheke eghu ka mae Josep, “Mae kmamu iagho ia la fogra fara.” Aonu mae Josep hata ne mei ka mae kmagna na phei thugna nalhaꞌu re, mae Manase ghe mae Efraim. 2Kate posa mei mae Josep na, keha naikno re ne cheke eghu ka mae Jekop, “Mae thumu iagho Josep na la mei mala filo nigho iagho.” Aonu mae Jekop nheta neu katha ikoi ne gnokro haghe ka sape na.
3Mana ne cheke eghu ka mae Josep, “God te nolaghi fara na neke thakle ka iara Lus ka kantri Kenan, neke fablahi ghau iara jare. 4Mana neke cheke eghu ka iara, ‘Iara ginauna na tusu ranghi nigho iagho kmana thumu, eghuteuna gramu iagho re ginauna na kmana fara. Iara ginauna na tusu ari namono igne ka gramu iagho re mala nodi mare fabrahu.’ ”
5Eghuteuna mae Jekop ne jaola ne cheke eghu, “Iara na cheke eidi phei mae thumu iagho teke karha agne Ijep gre kani teke theome mei nga teku iara ka iagho agne na, mae Manase ghe mae Efraim gre. Funu gognaro te haghe na phei mae sitei igre ginauna na jateula te thofno mae thugu eghu iara ngala ka tathadi naiknore mala jateula mae Ruben ghe mae Simion gre eghu. 6Nu jame teke au sua iagho ke leghudi phei mae igre na, tuare nate thofno thumu iagho themu re, tuare na theome ghathodi iara ne thugu iara teuna. Mare ginauna loku kolho ka vido glose teke tusu lao iara ka mae Efraim ghe mae Manase igre. 7Iara eni cheke igne naugna iara ne kokhoni noguni fara idomu iagho Resel ia. Naꞌa neke lehe ka narane teke jifla iara Mesopotemia teke pulo Kenan ia. Naꞌa neke lehe ka narane teke mei namo hi ghehati ka namono Efrata, aonu iara neke giugiluni naꞌa rhegna nabrou na jare.” Efrata gne gognaro na Betlehem.
8Kate filodi mae Jekop phei thugna mae Josep igre, mana ne ghusna eghu, “Phei thugna mae ihei re igrea?”
9Mae Josep ne cheke eghu ka mae kmagna na, “Igre phei mae thugu iara re, God neke tusu mei ka iara kate au teu iara agne Ijep na.”
Aonu mae Jekop ne cheke eghu, “Hata mei sagho phei mae thumu re rhegu iara agne mala toreni iara God mala fablahidi phia mare.”
10Ka narane igne phei tathagna mae Jekop re la dofu hi naugna mana la mae khueku’e fara hi. Aonu mae Josep hata ne mei phei mae thugna re rhegna mana. Mae Jekop ne loku ka khamedi phia mae sitei re ne gnanghodi phia mare.
11Eghuteuna mana ne cheke eghu ka mae Josep, “Iara gaoghathogu na jauna nake theome filo nigho hi neu sia. Nu gognaro na God neke snakre ghau iara mala ke filo nigho baludi phei mae thumu gre.”
12Eghuteuna mae Josep ne hata fadelei phei mae thugna re ka ghahegna mae kmagna na ne pogho soru pari.
13Mae Josep ne lao liliseini mae Manase fei mairigna mae kmagna, eghuteuna mae Efraim na fei khame nheta. 14Nu mae Jekop neke tughu khamegna re neke habo lao khame nhetagna na ka phaꞌugna mae Efraim na, eghuteuna khame mairigna na ka phaꞌugna mae Manase na.
15Aonu mae Jekop ne toreni God mala fablahini vikegna mae Josep na. Mana ne cheke eghu,
“Iagho nodi God kuꞌegu iara mae Ebraham nei mae kmagu iara Isak,
phia mae igre mala leghudi fabrahu puhimu iagho re.
Eghuteuna iagho neke reireghi fakeli ghau iara funu ka narane teke fakarhi ghau idogu ia ghilei posa ka narane gognaro gne.
16Iagho neke thakle ka iara jateula kaisei engel neku neke fakarhi ghau iara ka hoholo ra.
Gognaro gne iagho fablahidi phei mae sitei igre.
Iagho mala jaola mala fablahidi thudi phia mare re mala kaisei vike biꞌo fara ginauna.
Mare ginauna mala theome ghatho ihoni nanghagu iara na,
nei nanghagna mae Ebraham nei nanghagna mae Isak.”
17Kate filoni mae Josep te habo lao mae kmagna na khame nhetagna na ka pha’ugna mae Efraim na, mana ne diꞌanagnafa fara eigna mae thugna na. Aonu mae Josep ne hata khame nhetagna mae kmagna na ne nhaꞌa lao ka pha’ugna mae Manase na. 18Mae Josep ne cheke eghu ka mae kmagna na, “Mama, iagho eni fajafrau. Mae Manase nga gneu teke kulu karha na. Habo lao sagho khame nhetamu na ka pha’ugna mana na.”
19Nu mae kmagna na tirogna ne cheke eghu, “Iara laseniu, thuguo, iara laseniu. Mae Manase gne ginauna na jaola kaisei vike biꞌo la ngau. Nu vikegna mae tahigna mana igne ginauna na kaisei vike biꞌo fara uluni vikegna mae Manase gne eghu. Eghuteuna goro sua nate karha mei ke leghu re ginauna kmana fara.” 20Aonu ka narane igne mae Jekop ne fablahidi phei mae gragna re ne cheke eghu ka mae Josep,
“Phia mae, goro sua nate karha mei ke leghugu iara na ginau fablahidi keha naiknore ka nanghami ghopa re.
Mare na cheke eghu,
‘God te fablahi nigho jateula mana teke fablahidi mae Efraim ghe mae Manase ra eghu.’ ”
Ka puhi igne mae Jekop ne nhaꞌa faꞌuluni mae Efraim eghuteuna mae Manase ke leghu.
21Aonu mana ne cheke eghu ka mae Josep, “Fanomho iagho ia. Iara gne la namo lehe. Nu God ginauna na au balumi ghotilo eghuteuna mana ginauna nake hata fafigri ghami ghotilo ka namonodi kuꞌemi ra. 22Tifa na ka namono Sekem iara neke loku naflahi nei jata neku neke magra ka hatimare vikegna mae Amo neke hata namono igne. Iara ginauna na tusu ari namono igne ka iagho kolho. Iara na theome snakre lao namono igne ka mae thabusimu iagho re.”
49Nogna cheke leghu lahu mae Jekop
1Mae Jekop ne eha meidi mae thugna re ne cheke eghu ka mare, “Mei ghotilo rhegu iara agne mala kulu chekedi iara ka ghotilo unha nate thoke mei ka ghotilo ginau re.
2“Ghotilo mae thugu iara ra kafe tugha mei namo ka iara agne mala fanomho fakeli ka chekegu iara mae Israel, mae kmami ghotilo gne.
3“Iagho mae Ruben, mae thugu biꞌo lahu iara ia. Iara kani mae majaghani ghu neku neke faꞌau nigho iagho.
Eghuteuna gognaro na iagho la biꞌo haghe la kaisei mae nheta fara ka hatimare mae thabusimu igre eghu.
4Nu puhimu iagho na mala jateula khoꞌu te britha te nheta fara te theome tangomana kaisei naikno te kegra fothini ia eghu.
Eghume iagho theome nabamu te batudi hatimare mae thabusimu igre eghu,
naugna iagho neke thuru fodu balugna fapea khetogna mae kmamu na.
Iagho famamaja ghau iara fara kate eni iagho puhi te diꞌa fara igne.
5“Ghopa phei mae thabusigna mana ra, mae Simion ghe mae Livae ra, ghopa neke hata glepo te mala magra re neke falehedi naikno re.
6Kate roghe poru ghopa te mala edi puhi te diꞌa re iara neke tirogu ari gnokro balumi ghopa neke fanomho ka gaoghatho te diꞌa te edi ghopa re.
Naugna kate diꞌatami na ghopa neke falehedi naiknore.
Eghuteuna ghopa neke puri loalopa gahedi nodi buluka naiknore mala maꞌe nomidi kolho.
7Puhi te diꞌatami fabrahu ghopa igne ngala te fadiꞌadi nagnafami ghopa re,
eghuteuna diꞌatami ghopa igre e rheta fara nei diꞌa fara eghu.
Iara ginauna na eni ghami ghopa mala fiti au tafri kolho ghopa baludi naikno di Israel igre.
8“Ghema Juda, hatimare mae thabusimu iagho igre mare ginauna na fafnaknoni nanghamu iagho na.
Iagho ginauna na loku famaku ka graradi nou naoka re,
eghuteuna hatimare mae thabusimu iagho igre mare ginauna na pogho soru nigho iagho.
9Juda, iagho jateula kaisei lion majaghani te falelehe bosu te ghamu ghegna ra eghu,
eghuteuna gnafa teuna gnokro soru me thuru nogna,
eghuteuna theo kaisei naikno te frane te mala lao fadofrai ia eghu.
10Naikno nate karha mei ka vikemu iagho re ginauna mala au fabrahu ka sapegna king na.
Eghuteuna naikno te gnafa re ginauna leghuni mae funei ka vikemu iagho na.
11-12Iagho ginauna na au ka pharikeli, baludi unha te nabamu iagho re.
Nou nagare nei nou buluka teu iagho re ginauna na e bruara.
Eghuteuna gheu gano mala ima nei waen teu iagho re ginauna na kmana fara.
13“Iagho mae Sebulun nei vikemu ra mala au ke tongna, eghuteuna nou glilihi iagho re ginauna na au nhofi te keli te mala longa te sobo vaka na. Fofota di nou vido glose teu iagho re ginauna na tei posa Sidon.
14“Iagho mae Isaka ia mala jateula kaisei dongki te nheta te fodu ka nanhi’o te tahu ka thagrugna na,
eghuteuna babaꞌo me thuru soru pari teu ia eghu.
15Iagho ginauna na filoni kaisei vido te keli te mala aumu na,
eghuteuna kate au teu iagho jare na,
vikemu iagho re ginauna na keli tadi te mala loku jateula naikno sneka teu iagho ranghidi keha naiknore.
16“Iagho mae Dan ia mala fadoglidi nou naikno are mala laseni ihei gne te doglo na nei ihei gne te jafra na eghu ranghidi.
17Nu naikno nate karha mei ke leghumu iagho ginauna mala jateula kaisei mogo te faghughumhu te ofou teu ka geri nabrou na ia eghu.
Kate mei sala’u kaisei hose ka nabrou na, mogo te faghughumhu tuana ginauna na kakathu e piri guali ka phei ghahegna hose re,
eghuteuna mae teke saghe ka hose tuana ginauna na oha soru pari.
Jateula tuana eghu, neuba vikemu iagho na ne theome kmana,
kate mei keha vike te funu magra re ka ghotilo na,
ghotilo ginauna na jateula tuana eghu,
na farhanidi kolho ka glehe kate theome tarabana te mei magra mare ka ghotilo na.”
18Aonu mae Jekop ne cheke eghu ka God, “LORD, iara ofo nigho mala mei fakarha ghau ka khamedi iheire te magnahaghei fakokhoana ghau iara igre.
19“Gad, naikno te magnahaghei te mei blau nou gobigna lepo iagho re ginauna na mei magra ka iagho.
Nu iagho ginauna leghudi mare tei ka namonodire mala blau nodi glepore.
20“Iagho mae Asa ia, gano re ginauna vuragha fara ka vido aheva nate au soru iagho na.
Iagho ginauna na gahu kmana nafnata gano te magnahaghedi fara mae funei re.
21“Naftali, iagho nei vikemu iagho teu re ginauna na tiromi nei rikha tafridi eghu naiknodi delei te magnahaghei mei funei fruni ghami ghotilo re.
22“Iagho mae Josep ia, iagho ginauna na jateula kaisei vaen te au ka gerigna glokha na te aba tongana gregegnare ke kligna gna gringni thina na ia eghu.
Eghume iagho ginauna na au kmana vikemu,
eghuteuna vikemu iagho re ginauna na riki raka tafri heva heva ka namono te kmana re.
23Hatimare mae naoka igre ginauna na diꞌatadi ka iagho na fariuriu goigoni nigho iagho jateula mae te fada khuali nigho iagho ka magra ra eghu.
24Nu mare ginauna na theome falehe nigho iagho eghu,
naugna iagho jateula kaisei mae nheta te lase fada te theome faboblogo nogna phaloho na ia eghu.
Naugna God mae ihei te pogho soruni iara igne ngala, mana nate togho nigho iagho na.
Mana ngala mae ihei te nolaghi fara ke uludi naikno te gnafare.
25Mana na tusu ranghi nigho iagho glepo te keli funu kligna nei funu pari ke lamna thongna nei tusu ranghi nigho kmana vike eghu.
26Iara nake fakasa ari ka iagho glepo te keli teke tusu mei God ka iara igre.
Glepo te keli mala hata iagho teu iara igre e keli fara uludi glepo te keli fara teke hata vikegu iara tifa ra.
God na tusu ari glepo te gnafa igre ka iagho Josep,
eigna God neke vahi nigho iagho mala kaisei mae funei ke lamnadi hatimare mae thabusimu iagho igre.
27“Iagho mae Benjamin ia, vikemu iagho re ginauna mala jateula kaisei khuma te fakaukathu ra eghu.
Narane thongana na tei hamerane nei grafi teuna mana na tei tongana falehedi nogna naokare mala ghamu ghegna. Ginauna na jateula tuana eghu vikemu iagho re.”
28Aonu kate lasenihi tela namohi nogna narane te mala tei kokodi nabotho phei mae thugna igre, mae Jekop ne cheke ka mae thugna re u cheke igre. Eghuteuna mana ne fablahidi, funu ka mae teke kulu karha na tei gnafa ka mae teke karha leghu lahu na, leghuni unha teke magnahagheni God na.
Mae Jekop ne lehe soru ka hatimare nabotho phei mae thugna re
29-30Ke leghugna te fablahidi mare te gnafa na, mae Jekop ne cheke eghu faheta ka mae thugna re, “Iara gognaro na la namo lehehi. Nu ne lehe nga iara nu, ghotilo ke hata fapulo thinigu iara na ka kantri Kenan eghu, mala ke giugilu ka gluma thina teke giugilu mare mae ku’egu iara tifa ra ka namono Makipela ke maghati Mamre. Mae Ebraham neke foli sare igne ka mae Efron, vikegna mae Hit. Giugilui ghau ka gluma thina teke giugiludi mae kmagu tifa ra. 31Ka gluma igne teke giugilui mare thinidi mae Ebraham ghe Sera re, eghuteuna ka gluma igne la teke giugilui mare thinidi mae Isak ghe Rebeka re. Eghuteuna iara neke jaola neke giugilui thinigna Lea na ka gluma igne. 32U gluma thina igne au ka sare teke foli mae Ebraham ka vikegna mae Hit.”
33Ke leghugna te cheke te gnafa ka mae thugna re, mana ne thuru fadoglo soru ka sape na ne lehe.
50Mare ne giugiluni mae Jekop
1Kate la filonihi tela lehehi mae kmagna na, mae Josep ne pogho soru balu tanhi ne gnanghodi tathagna nei foflogna teu mae kmagna re. 2Aonu mana ne kilodi maedi Ijep te loku ranghini mana re. Mana ne chekedi mae te lase edi thinidi mae te lehere mala theome tangomana te boto nei siri teuna. Aonu hatimare ne leghuni unha teke chekeni mae Josep na. 3Mare eni gloku igne nabagna phiatutu narane naugna u gloku te lilisei meresin ka thini na igne mare eni fabrahu ghilei thokeni phiatutu narane. Eghuteuna naiknodi Ijep re ne mei tanhi ni mae Jekop nabagna fitu salei narane. Tuana nodi kastom mare na.
4Kate ari te gnafadi narane te mala diꞌanagnafa nei tanhi teu igre na, mae Josep ne cheke eghu ka hatimare nogna mae biꞌo mae king re, “Jame te keli tami ghotilo ka iara na, iara magnahaghei ghami ghotilo te hata te tei nogu nonomho iara gne ka mae king. Nogu cheke iara re igre, 5‘King, kani karha nga teku mae kmagu iara na, mana neke tore ghau iara mala nhaꞌa cheke iara mala ke hata fapulo thinigna mana na mala ke tei giugilui ka gluma teke eni mana ka kantri Kenan. Eghume iara thofno tore nigho iagho king, mala snakre ghau iara mala tei giugilui iara mae kmagu gne ame ke pulo mei nga iara eghu.’ ”
6Mae king ne filoni nogna cheke mae Josep igne ne cheke eghu fapulo ka mana, “Uve, keli fara. Iagho leghuni u nhaꞌa cheke teke eni iagho ka mae kmamu na igne, hata thinigna mana na mala tei giugilui.”
7Aonu mae Josep tei ne giugilui mae kmagna na. Hatimare mae ofisa nei hatimare mae nafnakno nogna mae King nei hatimare mae funei di Ijep teu re ne tei balugna mae Josep. 8Naikno te gnafa teke au balugna mae Josep re nei hatimare mae thabusigna mana re eghu ne tei balugna mana. Eghuteuna iheire te gnafa teke au balugna mae kmadi na eghu ne jaola ne tei. Goro sua te ikodi re, nei nodi buluka re, nei nodi sipu re eghu kolho te au faleghu teu ka nohi Gosen. 9Mae te saghe ka chariot nei saghe ka hose teure ne jaola ne tei balugna mae Josep. Jajagha biꞌo fara te tei na.
10Hatimare ne tei ka vido Atad, ke maghati khoꞌu Jordan. Jare mare ne tanhi fabiꞌo nei diꞌanagnafa eghu eigna mae Jekop. Eghuteuna mae Josep ne diꞌanagnafa nei tanhi neu nabagna fitu narane. 11Naiknodi Kenan re ne filodi naikno te tanhi nei diꞌanagnafa teu Atad ka vido te mala hata koko khune wit na, ne cheke eghu, “Naiknodi Ijep gre thofno diꞌanagnafa fara!” Aonu gognaro na mare kiloni vido igne Abel Misraim. Gaoghathogna Abel Misraim teu igne “Naiknodi Ijep re ne diꞌanagnafa nei tanhi fabiꞌo neu.”
12Aonu thugna mae Jekop igre ne leghuni unha teke chekeni mana ka mare na. 13Mare hata ne tei thinigna mana na Kenan ne giugilui ka gluma thina na ka sare Makipela rhegna Mamre. Mae Ebraham neke foli sare igne tifa na ka mae Efron, kaisei mae ka vikegna mae Hit mala gluma gna thegna neku. 14Ke leghugna te giugilui te gnafa mae kmagna na, mae Josep neke pulo Ijep baludi mae thabusigna re nei keha naikno langau eghu teke tei balugna re.
Mae Josep ne hata fadelei nakhibodi mae thabusigna re
15Kate filoni te lehehi mae kmadi na, hatimare mae thabusigna mana re ne cheke eghu, “Unha eghu jame te diꞌatagna fabrahui teu mae Josep ka tahati na? Eigna tahati gne neke edi kmana najafra ranghini mana. Unha eghu jame teke foli fapulo mana najafra tura ka tahati na?” 16Aonu mare ne fatei kaisei cheke ka mae Josep. U cheke igre, “Kani theome lehe nga teku kmada ia, mana neke eni kaisei cheke ka ghehati. 17Mana neke cheke eghu ka ghehati, ‘Ghotilo neke eni unha puhi te diꞌa na ranghini mae Josep. Cheke ranghini mae Josep mae thabusimi na mala hata fadeleidi mana tami puhi te diꞌa tuare.’ Eghume gognaro na, ghema Josep, ghehati tore nigho iagho mala hata fadeleidi ka ghehati unha najafra teke edi ghehati ka iagho ra.” Mae Josep ne nomhini cheke igne ne tanhi fabiꞌo.
18Eghuteuna mare tei ka mae Josep ne pogho soru ke ulugna mana. Mare ne cheke eghu ka mana, “Ghehati gne mala nou mae gloku iagho kolho.”
19Aonu mae Josep ne cheke eghu ka mare, “Thosei mhaghu. Iara theome tangomana te mala ke tughu fapulo unha najafra teke eni ghotilo ranghi ghau iara na. Tuana nogna gloku God kolho. 20Tutuani, ghotilo neke au nomi gaoghatho nheta teke mala goigoni ghau iara na. Nu God neke snakreni ka ghotilo puhi igne, naugna mana neke eni gaoghatho igne mala toghodi naikno te kmana re mala theome lehe ka rofo. 21Eghume ghotilo thosei mhaghu ghau iara eghu. Iara ginauna na fiofilo ghami ghotilo baludi thumi are ka unha te mala nabami ghotilo na.” Mae Josep ne fagano cheke ka mae thabusignare neke fakeli nagnafadi mare.
Glehegna mae Josep
22-23Mae Josep au fabrahu neu Ijep baludi vikegna mae kmagna re. Ka narane karha teu mana igre, mae Efraim ne karha thugna nei gragna neu. Mae Josep jaola ne filodi gragna mae Manase teke karha ka mae Makir re. Kate filodi thugna mae Makir igre mana jateula thugna thegna neu ka gaoghathogna. Kate lehe na mana ne thokei kaisei gobi nabotho finogha gna.
24Mana ne cheke eghu ka mae thabusigna re, “Iara gne la namo lehehi. Nu God na ginauna reireghi ghami ghotilo, eghuteuna mana ginauna nake hata fajifla ghami ghotilo agne. Eghuteuna mana ginauna nake hata fapulo ghami ghotilo ka namono aheva teke nhaꞌa cheke mana ranghini mae Ebraham nei mae Isak nei mae Jekop.”
25Aonu mae Josep ne cheke eghu ranghidi mae thabusigna re, “Ghotilo nhaꞌa cheke ka iara, ka narane God teke hata fapulo ghami ghotilo Kenan na, ghotilo ginauna na hata nhubragu iara gre tei balumi.”
26Mae Josep ne lehe kate kaisei gobi nabotho finoghagna na. Hatimare ne lilisei meresin ka thinigna mana na mala theome boto nei siri eghu. Mare ne lilisei thinigna mana na ka bokis ne lilisei neu ka namono Ijep.