Fapea Kings

Fapea Buka Eidi King Di Israel

Thoutonu kmo’ei eigna buka igne

Thoutonu ka buka igne funu ka narane aheva thoutonu te gnafa ka Buka Ululahu King. Eidi naiknodi Israel ke raru nei naiknodi Juda ke mata. Mare theome au fodu nu mare fnota hi ka phei vido. Phei vido igre au king. Thoutonu igne au phei vido biꞌo tagna.

Vido ulu lahu na thoutonu eidi naiknodi Israel ke raru nei naiknodi Juda ke mata. Igne funu ka finogha 850 B.K., eghuteuna thoutonu igne mei posa ka finogha 721 B.K. ka narane aheva naoka teke uluni Samaria nodi namono biꞌo naiknodi Israel ke raru.

Fapea vido ka thoutonu igne eidi king di Juda funu ka narane aheva naoka teke mei goigoni ni Samaria, mei posa ka finogha 586 B.K. ka narane aheva King Nebukadnesa gna Babilonia teke goigoni Jerusalem.

Thoutonu ka Fapea Kings toutonu eidi glepo teke paradi God naiknodi Israel ghe Juda. Mare theome ghatho tahuni God nei theome leghuni mana. God kurudi profet mala kulu cheke faheta ka king nei ka naiknore. Keha king mare leghuni LORD, nodi God mae Israel, nu keha thofno diꞌa fara eghuteuna naiknore leghudi ngala keha god. Naugna igne God goigoni di phei kantri igre eghuteuna huhurudi naiknore mala theome au balugna ka nodi glose na. Mana huhurudi mala tei au fakhaba ka keha kantri delei. Ka thoutonu te iuꞌiju tahati eidi puhidi armi di Babilonia goigoni Jerusalem. Ka thoutonu eidi naikno Jiu, nei puhi te diꞌa Jerusalem ka narane tuana ulu fara. Thoutonu igne chekeni ne faꞌunha teuna.

Thoutonu eigna kaisei profet biꞌo ka buka igne. Igne Profet Elisa teke tughuni Profet Elija.

Keha vido ka buka igne

Thoutonu eidi king di Israel ke raru nei king di Juda ke mata: 1–17

Profet Elisa: 1:1–8:15

King di Juda nei king di Israel: 8:16–17:4

Naoka uluni Samaria: 17:5-41

Thoutonu eidi nakarha di king di Juda ka narane kani teke theome au king Israel ke raru: 18–24

Nakarhadi king di Juda tei thokeni King Josia: 18:1–21:26

Nakarha gna King Josia: 22:2–23:30

Nakarhadi king leghu lahu di Juda: 23:31–24:20

Naoka uluni Jerusalem: 25:1-30

1

Profet Elija cheke faheta ka King Ahasaea

1Ke leghugna te lehe King Ehab igne, naiknodi Moab gre theome magnahaghedi naiknodi Israel te funei frunidi re, aonu mare magra ne khi fajifladi naiknodi Israel. 2Kaisei narane, mae Ahasaea king gna Israel uka ne ghoreho ka nogna suga na Samaria. Aonu mana kurudi keha mae nogna mae gloku mala tei ka namono Ekron ka kantri Filistia mala toreni Baal-Sebub, nodi god mae Ekron, mala laseni nake keli ba theo teuna.

3Nu nogna engel LORD na mei ne cheke ka mae profet Elija, maegna Tisbe mala tei thafodi nogna mae gloku king gna Samaria, eigna mana kurudi mare mala tei Ekron. Eghuteuna engel ne cheke ranghini mae Elija mala cheke eghu mana ka mare, “Tore, naugna unha si ghotilo te magnahaghei tei toreni Baal-Sebub nodi god naiknodi Ekron grea? Ba, ne theo kaisei God te au agne Israel na? 4Naugna igne, LORD ne cheke eghu ka king, ‘Naugna te eni iagho igne, iagho ginauna na theome tangomana te jifla kokoni nou sape na, eghuteuna iagho ginauna lehe tutuani.’ ” Eghuteuna mae Elija tei ne eni unha teke chekeni LORD na.

5Mae igre nomhini nogna cheke mae Elija igne neke figri ka mae king. Aonu king ne ghusna eghu ka mare, “Naugna unha si teke pulo mei ghotilo gnea?”

6Eghuteuna mare ne cheke eghu, “Ghehati neke thafoni kaisei mae ka nabrou na, eghuteuna mana neke cheke ranghi ghami ghehati mala ke figri mala cheke ka iagho unha teke cheke LORD ka mana na. LORD neke cheke eghu, ‘Naugna unha sagho te kurudi mae igre te tei toreni Baal-Sebub nodi god naiknodi Ekron igrea!? Ba, naugna ne theo kaisei God te au agne Israel na? Naugna te eni iagho igne, iagho ginauna na theome tangomana te jifla kokoni nou sape na, eghuteuna iagho ginauna lehe tutuani.’ ”

7King ne ghusna eghu, “Mana na jateula mae ihei eghu?”

8Mare ne cheke eghu, “Mae igne pipichi ka pohe teke horo ka khakla kamel, eghuteuna hugha ka glepo teke horo ka guli buluka.”

Eghuteuna king ne cheke eghu, “Elija gne kaisei maegna Tisbe!”

9Aonu king ne kuruni kaisei mae komanda balugna glimafulu soldia, mala tei hata meini mae Elija. Eghuteuna kate posa mare ka mana na, mana gnokro neu ke kligna gna kaisei thogele. Aonu mae komanda igne ne cheke eghu ka mana, “Ei, iagho mae mala toutonuni chekegna God ia, king magnahaghei nigho iagho te soru mei mala tei filoni king.”

10Nu mae Elija ne cheke eghu, “Jame te nogna mae profet tutuani God iara na, khaꞌaghi na ginauna soru mei funu kligna, mala gnubra nigho iagho baludi glimafulu nou mae soldia iagho are.” Theome raugha, khaꞌaghi na ne soru mei ne gnhubra mae komanda igne baludi nogna mae soldia re.

11Aonu mae king neke kuru teini keha mae komanda na balugna glimafulu soldia mala tei filoni mana. Mae komanda igne ne jaola ne cheke eghu ka mana, “Ei, iagho mae mala toutonuni chekegna God ia, king magnahaghei nigho iagho te faghose soru mei.”

12Nu profet ne cheke eghu, “Jame kaisei nogna mae profet tutuani God iara meuna, khaꞌaghi ginauna soru mei funu kligna mala gnubra nigho iagho baludi nou mae soldia iagho are.” Ka vido narane tuanala, khaꞌaghi na ne soru mei ne gnhubra mae komanda igne baludi nogna mae soldia re.

13Aonu king neke kuru teini fatilo mae komanda na balugna keha glimafulu nogna soldia. Mae komanda igne ne haghe ka thogele na, ne tanhi eghu ka mae Elija, “Iagho mae mala toutonuni chekegna God. Ghatho tahuni nakarhagu iara gne nei nogu mae soldia iara gre eghu. 14Phei mae komanda baludi nodi mae soldia ra neke lehe ka khaꞌaghi teke soru mei funugna kligna ia, eghume, iagho ghatho tahuni nakarhagu iara gne.”

15Aonu kaisei engel nogna LORD ne cheke eghu ka mae profet, “Iagho thosei mhaghu, iagho soru pari baludi mare.” Aonu mana kegra haghe ne soru mala tei balugna mana mala filoni king.

16Mae Elija tei ne cheke eghu ka king, “LORD ne cheke eghu, ‘Ne theohila kaisei God te au agne Israel na neu sagho te kurudi keha mae te tei toreni Baal-Sebub nodi god naiknodi Ekron grea? Naugna te eni iagho igne, iagho ginauna na thuru au ka nou sape na lehe tutuani.’ ” 17Eghuteuna ke leghugna igne, King Ahasaea ne lehe jateula teke chekeni mae Elija igne neu.

Nu King Ahasaea ne theo thugna nalhaꞌu, aonu mae thabusigna mana mae Joram igne neke tughuni mana neke kegra king. Ka fapea finogha king Jehoram, thugna King Jehosafat te king gna Juda na, mae Joram ne kegra king gna Israel. 18Keha glepo teke edi King Ahasaea re, mare neke rioriso soru ka Buka Eidi Glepo Teke Edi Hatimare Mae King Di Israel.

2

LORD hatani profet Elija ne haghe kligna

1Namo ka narane LORD te hatani profet Elija te haghe kligna na, LORD ne kuruni kaisei seseuru biꞌo mala mei hatani mae Elija. Ka narane igne, profet Elija ghe profet Elisa jifla Gilgal ne nolo ne tei. 2Aonu profet Elija ne cheke eghu ka profet Elisa, “Iagho ofou agne, eigna LORD na neke cheke ka iara mala tei Betel.”

Nu profet Elisa ne cheke eghu, “Ka nanghagna LORD te karha te tifa, iara thofno cheke kate tutuani fara, iara ginauna tei balumu iagho, eghuteuna iara ginauna theome tei koko nigho iagho.” Aonu phiamare ne kafe tei Betel.

3Kaisei tothoghei profet na au jare Betel. Mare mei ne filoni profet Elisa, ne cheke eghu ka mana, “Gognaro na LORD ginauna hata tei nou mae funei iagho gne. Iagho laseni ngau tuana ba theo?”

Mana ne cheke eghu, “Uve, iara lasenihi, nu ghotilo theome tangomana te cheke eigna igne na.”

4Phia mare au neu Betel, eghuteuna mae Elija ne cheke eghu ka mae Elisa, “Iagho na ofou agne, naugna LORD neke cheke ka iara mala tei Jeriko.”

Nu mae Elisa ne cheke eghu ka mana, “Ka nanghagna LORD mae ihei te karha te tifa, iara thofno cheke kate tutuani ka iagho, iara ginauna tei balumu iagho, eghuteuna na theome tei koko nigho iagho.” Aonu phiamare ne kafe tei Jeriko.

5Kaisei tothoghei profet na jaola au jare Jeriko. Mare mei ne filoni mae profet Elisa, eghuteuna mare ne cheke eghu ka mana, “Gognaro na LORD ginauna hata tei nou mae funei iagho igne. Iagho laseni igne ba theo?”

Eghuteuna mae Elisa ne cheke eghu, “Iara lasenihi, nu ghotilo theome tangomana te cheke eigna igne na.”

6Phia mare au neu Jeriko, eghuteuna mae Elija ne cheke eghu ka mae Elisa, “Iagho ofou agne, naugna LORD na neke cheke ka iara mala tei ka khoꞌu Jordan.”

Nu mana ne cheke eghu, “Ka nanghagna LORD mae ihei te karha te tifa, iara thofno cheke kate tutuani fara, iara ginauna tei balumu iagho, eghuteuna iara ginauna theome tei koko nigho iagho.” Aonu phiamare ne kafe tei ka khoꞌu Jordan.

7Glimafulu profet ne leghudi phiamare. Phia mare au neu ka geri khoꞌu na, eghuteuna mae profet igre ne au fakhaba neu kakatha ikoi ka khoꞌu Jordan. 8Eghuteuna mae Elija hata koko nogna pohe brahu na ne lolhopo na ne proprosa pohe igne ka khoꞌu Jordan. Eghuteuna khoꞌu na ne fnota pea. Aonu khoꞌu na khapra ne kasa phiamare ka keha phile na.

9Ke leghu kate kasahi phiamare na, mae Elija ne cheke eghu ka mae Elisa, “LORD na la namo mei hati ghauhi iara, eghuteuna iara ginauna na tei koko nigho iagho gognaro na. Jame te au iagho kaisei glepo te magnahaghei ghau iara te kulu eni ranghi nigho na, te keli na iagho cheke ranghi ghau iara.”

Eghuteuna mae profet Elisa ne cheke eghu, “Iara magnahaghei nigho iagho te tusu mei ka iara u nolaghi teke tusu ari God ka iagho teke edi iagho nogna gloku mae profet igre. Eghuteuna eni sagho ka iara u nafnata puhi te eni mae mama ka thugna ulu lahu na te tusu lao kmana glepo ka mana ra, mala tangomana iara te hata sapemu iagho na te mala eni nogna gloku mae profet na.”

10Mae profet Elija ne cheke eghu ka mana, “Glepo te toreni iagho ka iara igne, theome bligi ranghi ghau iara te mala eni na. Nu jame te filo ghau iara iagho kate mei LORD te hata ghau iara na, iagho ginauna hata u nolaghi te toreni iagho igne. Eghuteuna jame te theome filo ghau iara ka narane te tei iara na, iagho ginauna na theome tangomana te hata na u nolaghi tuana.”

11Phiamare toutonu nolo ne tei. Aonu kaisei khaꞌaghi te jateula chariot mala magra te korho ka hose ra teuna ne mei salaꞌu farihoteidi phiamare. Eghuteuna ka vido tuanala, kaisei seseuru ne mei hatani mae profet Elija ne haghe kligna. 12Mae Elisa ne filoni mae Elija te tei na ne eha eghu, “Mama! Mama! Iara filodi chariot nei maedi Israel te saghe ka hose!” Kate haghehi mae Elija kligna na, mae Elisa ne diꞌanagnafagna fara ne rerheku nogna pohe na.

13Kate haghe mae Elija kligna na, nogna pohe mana na ne khoko soru pari ka glose na. Aonu mae Elisa hata pohe igne neke pulo mei ne kegra ka geri Khoꞌu biꞌo Jordan. 14Mana hata nogna pohe mae Elija igne ne prosa ka khoꞌu na. Eghuteuna kate prosa ka khoꞌu na, mana ne cheke eghu, “Ba, nogna God mae Elija gne au balugu iara signea?” Eghuteuna kate prosa mana ka khoꞌu na, khoꞌu na ne fnota pea ka phei vido, eghuteuna mae Elisa ne nolo ne kasa ka keha phile.

15Glimafulu mae profet di Jeriko ne filoni unha te eni mae Elisa ka narane igne. Eghuteuna mare ne cheke eghu, “Tore! Nolaghi te mala cheke jateula mae profet Elija teuna la meihi ka mae Elisa!” Aonu mare tei ne thafoni mana, eghuteuna mare ne pogho soru pari ka glose na ne fafnaknoni mana. 16Eghuteuna mare ne cheke eghu ka mae Elisa, “Ghehati glimafulu mae nheta. Eghuteuna ghehati magnahaghei te tei hironi nou mae funei iagho na. Glahula mei Tharunga gna LORD na hata tei liseini mana ka kaisei thogele ba ka kaisei glogu.”

Nu mae Elisa ne cheke eghu ka mare, “Theo, ghotilo thosei tei.”

17Nu mae profet igre heta ghedi te ghusnani mana, ne ghilei mamaja nogna ka unha te ghusnani mare na, aonu mana ne snakredi mare ne tei. Mare tei ne hironi mae profet Elija ka vido te gnafa re nabagna thilo narane, nu mare ne theome tangomana te filoni mana na. 18Aonu mare neke pulo mei ka mae profet Elisa. Mana ofodi mare neu Jeriko, eghuteuna mana ne cheke eghu ka mare, “Iara neke chekehi ka ghotilo mala thosei tei. Nu ghotilo tiromi fanomho ka nogu cheke iara igre.”

Phei kofubobhoi teke edi mae profet Elisa

19Mae Elisa au neu Jeriko, eghuteuna naiknogna namono na mei ne cheke eghu ka mana, “Profet, iagho laseni, namono igne kaisei famane namono biꞌo, nu khoꞌu igne nga te diꞌa na eghu. Eghuteuna gano na theome karha ka glose ghehati igne.”

20Aonu mae profet Elisa ne cheke eghu ka mare, “Ghotilo hata mei kaisei dis majaghani, eghuteuna fafodu solt tagna.” Mare hata ne mei dis na ka mana.

21Eghuteuna mana tei ka glokha na ne tofa lao solt igne ka khoꞌu na. Aonu mana ne cheke eghu ka mare, “LORD na ne cheke eghu, ‘Iara LORD, iara eni khoꞌu igne mala ke keli fapulo. Eghuteuna ginauna na theo kaisei naikno nate lehe ka khoꞌu igne na, eghuteuna theo kaisei gano nate lehe ka glose igne na.’ ” 22Eghume, khoꞌu igne kela keli fapulohi ghilei mei thoke ka narane gognarogne, jateula teke chekeni mae Elisa ia eghu.

23Mae Elisa jifla jare Jeriko ne haghe Betel. Kate haghe mana ka nabrou na mana ne thafoni kaisei tothoghei biꞌo mae sitei nalhaꞌu te mei funudi ka namono tuana. Mare maꞌeni mana ne cheke eghu, “Ei, iagho mae phaꞌu klaja, tei delei! Iagho phaꞌu klaja, fasnagla ka vido igne!” 24Nu mae Elisa figri ne filo tutu ka mare, eghuteuna mana ne eha ka nanghagna LORD mala thokedi hoholo mae igre. Theome raugha, phei bea gaꞌasedi megei nga ne suplu mei ka namhata na ne falehedi phiatutu phei mae ka mae sitei igre. 25Eghuteuna mae Elisa jifla jare ne tei ka Thogele Kamel, eghuteuna ke leghudi igre, mana neke pulo Samaria.

3

Naiknodi Israel tei ne magra ka naiknodi Moab

1Ka nabotho nhana finogha te king mae Jehosafat ka kantri Juda, mae Joram thugna King Ehab igne ne king gna Israel. Eghuteuna mana neke king ka namono Samaria nabagna nabotho phei finogha. 2Mae Joram ne eni puhi te diꞌa na ka tathagna LORD, nu mana ne theome jateula kmagna ghe idogna tifa ra neu. Naugna mana neke pa’e soru mumujugna god Baal teke eni kmagna na. 3Neuba, mana leghuni puhigna King Jeroboam, thugna Nebat te diꞌa tifa ia neke batudi naiknodi Israel ka nakhibo.

4Ka narane igne, King Mesa ka kantri Moab au nogna kmana sipu. Mana baludi nogna naiknore au ke parigna mae king gna Israel, aonu mare tangomana te hata te tei kaisei gobi thogha sipu ikodi nei khakla teke kuchi ka kaisei gobi thogha sipu nalhaꞌudi igre neu ne tusu ranghini King Ehab gna Israel, jateu te foli takis mare na. 5Nu ke leghugna te lehe King Ehab igne, King Mesa ne tirogna fanomho ka king majaghani King Joram gna Israel na ne tirogna foli takis ka mana. 6Aonu King Joram laseni igne ne ghosei ne jifla Samaria, eghuteuna mana ne kilo fodu meidi nogna soldia di Israel. 7Eghuteuna mae Joram ne fatei cheke ka King Jehosafat gna Juda, ne cheke eghu ka mana, “Gognarona mae king gna Moab gne la tirogna fanomho ka iara la theome leghu ghau iara. Eghuteuna iara magnahaghei te tei magra ka mana gognarona. Iagho tangomana te mei balugu iara na ba theo?”

Eghuteuna King Jehosafat ne cheke eghu ka mana, “Iara tangomana te tei balumu iagho na. Iara tarabanau kolho te mala leghuni unha te magnahagheni iagho na. Eghuteuna nogu mae soldia nei hose teu iara igre kaikaliti fabrahu kolho te mala togho nigho iagho na.”

8“Nu tahati na leghuni nabrou aheva gne te mala tei magra ka mare na?”

King Joram ne cheke eghu, “Tahati ginauna leghuni nabrou te tei fei namono nagou Idom.”

9Aonu king gna Idom igne ne hata nogna armi na ne tei baludi mae king igre. Eghuteuna thilo armi igre lithui ne tei fei namono nagou nabagna fitu narane. Nu jare na theo khoꞌu maladi mare baludi nodi hose nei kamel teu re.

10Aonu King Joram ne cheke eghu, “Phiamae! Thofno kahi ghita fara! LORD gognarona lisa lao ghitahi ka khame gna king gna Moab!”

11Nu King Jehosafat ne ghusna eghu, “Theo kaisei nogna profet LORD te au agne na? Jame au teu mana agne na, tahati na tei filoni mana mala laseni gaoghathogna LORD na.”

Aonu kaisei nogna komanda King Joram na ne cheke eghu, “Mae Elisa, thugna mae Safat na au agne. Tifa na mana neke loku ranghini mae profet Elija.”

12King Jehosafat nomhini igne ne cheke eghu, “Uve, mae Elisa gne kaisei nogna mae profet tutuani LORD.” Aonu thilo mae king igre tei ne filoni mae Elisa.

13Mae Elisa filoni mae King Joram gna Israel igne ne cheke eghu, “Naugna unha sagho te mei ka iara gnea? Tei sagho filodi nodi profet idomu ghe kmamu ra!”

Nu mae king gna Israel igne ne cheke eghu, “Theo. LORD na jame lisa lao ghamihi ghetilo ka khame gna king gna Moab.”

14Aonu mae Elisa ne cheke eghu ka mae Joram, “Iara kaisei nogna mae gloku LORD mae ihei te au nolaghi fateote’o. Eghuteuna ka nanghagna mana, iara na cheke fadoglo ari ka iagho, jame theome au balumu iagho king Jehosafat gne meuna, iara ginauna theome togho nigho. Nu iara ginauna togho nigho, naugna iara ne ghatho tahuni King Jehosafat. 15Eghume, ghotilo tei hata mei keha mae te lase lalahu gita.”

Aonu kate gita teu mae igne na, nogna nolaghi LORD na ne mei ka profet Elisa. 16Eghuteuna mae Elisa ne cheke eghu, “Igne unha te chekeni LORD na, ‘Ghotilo tei dokha kmana khora mala fura haghe khoꞌu ka glogu te moja igne. 17Neuba ghotilo ne theome filoni kaisei nakhete nei nuri teuna, nu vido igne ginauna fodu ka khoꞌu. Ghotilo ginauna au naba khoꞌu malami themi nei nomi buluka nei dongki teu are.’ ” 18Mae Elisa ne cheke eghu, “Kaisei glepo bligi kolho te mala eni LORD na. Naugna mana ginauna togho ghami ghotilo mala tapla soruni ghotilo armi gna Moab. 19Ghotilo ginauna hata nodi famane namono biꞌo mare te bara te ligoho ka thina biꞌo are, nu ghotilo ginauna tangomana te goigonidi mare na. Eghuteuna ghotilo ginauna na kato soru nodi famane gaju te mala ghamu sisidi re, nei dokha fruni nodi glokha khoꞌu, nei koko thina lamna ka nodi nagare mare are mala theome tangomana mare te filoni kaisei gano na.”

20Aonu hamerane boibongi ka vido narane te mala fafara na, khoꞌu na ginauna loloro soru funu Idom mei fodu heva heva ka vido te gnafa re.

21Kate nomhini naiknodi Moab nate mei magra ka mare thilo mae king igre na, mare ne kilo meidi mae te gnafa naba te mala magra na, funu ka mae biꞌo posa ka mae majaghani. Eghuteuna mare tarabana mei ofo neu ka nohigna nodi kantri na. 22Nu hamerane boibongi ka keha narane na, mare dofra haghe ne filoni khoꞌu na ne ukru jateula dadara neu heva heva kate agha naprai na. 23Aonu mare ne cheke eghu, “Tore, dadara! Jauna thilo mae king nei nodi mae soldia teu ra jame magra fari falehei fari thedi kolho! Tahati na ari ka nodi suga tapuale mare are mala hata nodi gobigna lepo mare ra!”

24Nu kate mei mae soldiadi Moab gre ka vido te au teu mae Israel igre na, mae soldia di Israel igre tei ne magra ka mare ne ngolhi fapulodi ka kantri Moab. Eghuteuna soldiadi Israel igre ne tei ke leghudi ne aknu falehe kmana soldia ka mare. 25Eghuteuna soldiadi Israel igre ne goigoni fahui nodi namono mare re. Kate tei te salaꞌu soldia di Israel igre ka kaisei nodi vido glose te keli maedi Moab igre na, mare hata thina ne koko lao tagna, nagare te gnafa Moab igre ne fodu ka thina. Mare tatafru glokha khoꞌu are eghuteuna kato soru nodi gaju te mala ghamu sisidi re. Mare eni fabrahu igne ne ghilei kaisei namono biꞌo Kira-Hareset ngala te au na. Eghuteuna mae soldia te fada ka piri kuava igre mei ne au faligohoni namono biꞌo igne.

26Kate filoni King Mesa gna Moab te theome nheta hila na, mana ne hata fitu gobi soldia te lase magra ka naflahi ne jifla ne tei magra rhegna mae king gna Idom, nu soldia di Moab faꞌiho te jifla te tei na. 27Aonu king gna Moab igne ne hata mae thugna teke kulu karha mala ke king tughuni teku na, ne aknu faleheni mana ke kligna bara thina gna namono biꞌo na. Mana ne gahu mae thugna na ne fafara ka nodi god na. Mae Israel gre filoni igne ne mhaghu nodi fara. Aonu mare jifla ka namono igne neke figri ka nodi kantri na.

4

Profet Elisa ne toghoni kaisei glehe kokoi te kuma

1Kaisei narane, khetogna kaisei mae ka tothoghei mae profet tifa igre mei ne tanhi eghu ka mae Elisa, “Khetogu iara na la lehehi. Iagho laseni, mana neke jateula kaisei nou mae gloku iagho neku, eghuteuna mana neke ghatho tahuni LORD. Tifa na mana neke kaoni ka kaisei mae, eghuteuna gognarona mae igne magnahaghei te mei hata phei thugu nalhaꞌu iara gre mala nogna sneka.”

2Aonu mae Elisa nomhini cheke igne ne ghusna eghu ka naꞌa, “Faꞌunha eghu tangomana iara nate togho nigho iagho na? Cheke meini unha te au ka sugamu iagho na.”

Naikno biꞌo igne ne cheke eghu, “Iara theo kaisei glepo, nu kaisei botol oliv oel ikoi kolho te au na.”

3Aonu mae Elisa ne cheke eghu ka naꞌa, “Iagho tei filodi iheire te au rhemu iagho ra, eghuteuna iagho tore kmana khune botol ka mare mala kulu hata ghu. 4Eghuteuna iagho baludi phei mae thumu re, ghotilo ruma lamna suga eghuteuna bobotho suga na, aonu ghotilo totoho oel igne ka botol tuare. Kate fodu kaisei botol na, iagho lilisei ka vido mala tathaji gna na, eghuteuna iagho ke fafodu keha na eghu ghilei gnafa botol tuare.”

5Aonu naikno biꞌo igne baludi phei thugna re nomhi igne ne tei lamna suga ne bobotho grengatha na. Phei mae sitei igre hata ne mei khune botol igre ka naꞌa. Naꞌa hata oel igne ne funu toho lao ka botol igre. 6Kate kafe fodu te gnafahi botol igre na, naꞌa ne cheke eghu, “Hata mei keha botol.”

Nu kaisei mae thugna naꞌa ne cheke eghu ka idogna na, “Tuana ngala leghu lahu na.” Aonu oel igne ne theome loloro soru.

7Aonu naikno biꞌo igne tei neke filoni mae profet Elisa. Eghuteuna mae Elisa ne cheke eghu ka naꞌa, “Iagho tei fofoli oel, mala tei foli falehe nogna kaoni khetomu na. Eghuteuna niha sileni te salaꞌu na, iagho tangomana te foli gano malami ghotilo tharakna na.”

Profet Elisa ne toghoni naikno biꞌo gna Sunem

8Kaisei narane, profet Elisa ne tei ka namono Sunem. Eghuteuna ka namono igne na au kaisei naikno biꞌo te dedei. Naꞌa ne kiloni mae profet mala tei ghamu baludi repa khetogna. Funu ka narane tuana, kate tei mana Sunem na, mana tei ghamu koba ka sugadi repa na. 9Kaisei fata naikno biꞌo igne ne cheke eghu ka khetogna na, “Iara thofno laseni, mae te mei ghamu koba baluda tapa igne kaisei mae blahi nogna God. 10Unha te ghathoni iara na, tapa na eni kaisei chogho mala thuru mana. Eghuteuna lilisei sape nei tevo nei chea nei juta eghu tagna. Eghuteuna kate mei mana te sigho ghita na, mana ginauna mei au ka chogho tuana.”

11Kaisei narane, mae Elisa neke mei Sunem, eghuteuna mana haghe ne gnafa ka chogho igne. 12Mana ne kuruni mae Gehasi, nogna mae gloku na mala kilo meini naikno biꞌo igne. Aonu naꞌa mei ne kegra ke kosi chogho. 13Aonu mae Elisa ne chekeni mae Gehasi mala tei ghusna eghu ka naikno biꞌo na, “Iagho loku heta fara te mala togho ghami ghepa na. Unha ghepa tangomana te togho nigho na? Ba, ghepa tangomana te tei filoni king ba mae komanda gna armi mala eni mare kaisei glepo te keli ranghi nigho iagho?”

Nu naikno biꞌo igne ne cheke eghu, “Keliu ngala. Iara au fabrahu baludi kheragu gre ka namono igne.”

14Nu ke leghu, mae Elisa mei ne cheke eghu ka mae Gehasi, “Nu unha nate eni iara te mala toghoni naꞌa na?”

Mae Gehasi ne cheke eghu, “Iagho laseni, naikno biꞌo igne theo thugna, eghuteuna khetogna na la mae biꞌohi eghu.”

15Mae Elisa ne cheke eghu ka mae Gehasi, “Chekeni naꞌa mei.” Aonu mae Gehasi tei ne cheke ka naꞌa, eghuteuna naꞌa mei ne kegra ka grengatha na. 16Eghuteuna mae Elisa ne cheke eghu ka naꞌa, “Jateula gognarogne teu ka finogha te mei gne, iagho ginauna au kaisei thumu nalhaꞌu.”

Nu naikno biꞌo igne ne cheke eghu, “Mae biꞌo! Iagho mae nogna mae gloku God, thosei chaghi ghau iara!”

17Nu naikno biꞌo igne ginauna na bukla, eghuteuna ka nhigra tuanala ka finogha ke leghu na, naꞌa ne karha kaisei thugna nalhaꞌu jateula teke chekeni mae Elisa na neu.

18Keha finogha ke leghu kate biꞌo haghe mae sitei igne, mae kmagna na baludi mae glokure ne tei kato wit ka nagare na. Mae sitei igne tei ka nagare na mala filoni mae kmagna na. 19Mae sitei igne filo neu ka mae te lokure, aonu mana megei nga ne tanhi eghu fabiꞌo, “Ei, mama iara kabru fara phaꞌugu na! Phaꞌugu na kabru fara!”

Mae kmagna na ne cheke eghu ka kaisei mae gloku, “Iagho hata mae sitei igne tei ka idogna na.” 20Aonu mae gloku igne papa mae sitei igne ne tei ka idogna na. Mae sitei igne thuru neu ka boebokegna idogna na ne ghilei aublatha, eghuteuna mae sitei igne ne lehe. 21Kate lehe thugna na, idogna na pala thinigna mae sitei na ne haghe ka nogna chogho mae Elisa na ne fathuru soru ka sape na, eigna mae Elisa dofini jare. Aonu naꞌa jifla kosi ne bobotho grengatha na.

22Eghuteuna naꞌa ehani khetogna na ne cheke eghu, “Iagho kuru meini kaisei mae gloku balugna kaisei dongki. Naugna iara magnahaghei te ghosei te tei filoni mae profet. Eghuteuna iara ginauna theome raugha nake pulo mei.”

23Nu mae khetogna na ne cheke eghu ka naꞌa, “Naugna unha sagho te magnahaghei tei ngala gognaro gnea? Theome narane Sabat, nei theome narane khafa la ngau eghu.”

Naikno biꞌo igne ne cheke eghu, “Thosei nanga nou. Keliu kolho!”

24Naꞌa saghe ka dongki na ne cheke eghu ka mae gloku na, “Faghose ari, thosei paipalighi, ghilei cheke ranghi nigho iara.” 25Aonu repa ne tei filoni profet Elisa ka Thogele Kamel.

Nu kate mei khaba teu naꞌa na, mae Elisa ne filo teinihi naꞌa ne cheke eghu ka mae Gehasi nogna mae gloku na, “Filo sagho! Naikno biꞌogna Sunem tela mei ana. 26Faghose tei thafoni naꞌa, eghuteuna iagho ginauna ghusna eghu ka naꞌa, ‘Iagho keliu kolho? Khetomu thumu teu iagho ra ba, keliu kolho ba theo?’ ”

Kate ghusna eghu mana na, naikno biꞌo na ne cheke eghu, “Ghetilo keliu kolho.”

27Nu kate mei naꞌa ka mae Elisa ka thogele na, naꞌa turupuku soru ne loku ka ghahegna mae Elisa na. Mae Gehasi filoni te eni naꞌa igne ne magnahaghei huju fadeleini naꞌa. Nu mae Elisa ne cheke eghu ka mae Gehasi, “Lisani naꞌa. Iara laseni, naꞌa au diꞌanagnafa fara. Nu LORD ne theome chekeni ka iara nogna diꞌanagnafa naꞌa na.”

28Aonu naikno biꞌo igne ne tanhi ne cheke eghu, “Funei, ka chekemu iagho kolho, God neke tusu mei sua igne ka iara. Iara neke theome toreni ka iagho. Nu iara neke cheke eghu ka iagho, ‘Thosei chaghi ghau iara.’ ”

29Mae Elisa nomhini cheke igne, ne cheke eghu ka mae Gehasi, “Iagho tarabana mala tei. Hata nogu khodo iara na, eghuteuna faghose tei Sunem. Jame te thafoni iagho kaisei mae ka nabrou na, iagho thosei kegra snoto mala hamerane keli eghu ka mana. Iagho doglo tei ka sugagna naikno biꞌo ia, eghuteuna iagho hata nogu khodo iara gne lisei lao ke klignadi tathagna nei foflogna teu mae sitei na.”

30Nu naikno biꞌo na ne cheke eghu ka mae Elisa, “Ka nanghagna LORD mae ihei te karha te tifa, jame te theome mei iagho balugu iara na, iara ginauna theome tangomana teke pulo na.” Aonu mae Elisa ne tei balugna naꞌa.

31Mae Gehasi ne kulu tei ne nhaꞌa lao nogna khodo mae Elisa na ke klignadi tathagna nei foflogna teu mae sitei na, nu mae sitei igne ne theome vese ba ne theome kaplo. Aonu, mae Gehasi pulo neke tei thafoni mae Elisa ne cheke eghu ka mana, “Iara ne leghuni unha teke chekeni iagho ia, nu mae sitei na ne theome kegra haghe kolho.”

32Kate posa mae Elisa ka suga na, mana ne filoni mae sitei igne lehe thuru neu ka sape na. 33Aonu mana ruma ka chogho na ne bobotho grengatha na. Eghuteuna mana ne tarai ka LORD. 34Mana thuru ke kligna gna mae sitei igne, eghuteuna mana ne nhaꞌa lao foflogna na ka foflogna mae sitei na, eghuteuna tathagna re ka tathagna mae sitei na, eghuteuna khamegna re ka khamegna mae sitei na. Kate eghu mae Elisa igne, thinigna mae sitei na neke funu brana. 35Mae Elisa kegra haghe neke nolo tafri lamna chogho, eghuteuna mana neke pulo neke thuru ke kligna gna mae sitei na. Eghuteuna mae sitei igne ne megei nga ne chihe fitu fata, aonu phei tathagnare ne thora!

36Mae Elisa ehani mae Gehasi, ne cheke eghu ka mana, “Iagho eha meini naikno biꞌogna Sunem ia.” Aonu mae Gehasi ne eha meini naꞌa. Kate mei naikno biꞌo igne na, mae Elisa ne cheke eghu ka naꞌa, “Iagho mei hata thumu gne.” 37Aonu naikno biꞌo igne ne turupuku soru ka ghahegna mae Elisa re, eghuteuna tathagna nei foflogna teure ne tei thoke ka glose na. Gnafa teuna, naꞌa hata thugna na ne jifla ka suga na.

Mae Elisa eni gano te diꞌa na neke famane keli

38Kaisei fata, narane te theo gano na ne thoke mei ka kantri Israel. Eghuteuna naiknore ne theome naba ghedi gano. Eghuteuna ka narane igre mae Elisa neke pulo Gilgal. Kaisei narane keha mae profet mei ne thafoni mana jare, eghuteuna mare gnokro soru ne fanomho ka mana. Mana ne chekeni kaisei nogna mae gloku mala nhaꞌa lao suspen biꞌo na ka khaꞌaghi na mala gahu susupu maladi hatimare mae profet.

39Aonu kaisei mae profet tei mata ne hiro khuromu mala nhaꞌa lao ka susupu na. Eghuteuna mana tei ne filoni kaisei gnarho te au kmana sisigna. Mana hata sisi igre duduki ka pohe na, eghuteuna vuivuri lao ka suspen biꞌo na. Nu theo kaisei mae ka mare te laseni ne poesen sisigna gnarho igne teuna. 40Mare kuki hata ne mei mala ghamu hatimare mae profet igre. Kate ghamu na, mare ne haimini te raha na, aonu mare ne eha eghu ka mae Elisa, “Ei, profet nogna God, susupu igne diꞌa! Poesen signe!” Aonu mare ne theome ghamuni kolho susupu igne.

41Aonu mae Elisa ne cheke eghu ka mae te kuki gre, “Ghotilo hata mei keha flaoa.” Aonu mae Elisa hata flaoa igne ne tofa lao ka susupu na. Eghuteuna mana ne cheke eghu ka nogna mae glokure, “Ghotilo krisu ka tapera susupu ana mala ke ghamu hatimare mae profet ra.” Eghuteuna kate ghamu mare na, susupu igne neke theome raha ka mare.

Mae Elisa ne faghamudi kaisei gobi mae

42Kaisei fata ke leghudi igre, kaisei mae jifla ka namono Baal-Salisa hata ne mei varadaki bret balu keha bali. Bret igne eni ka bali te saro ulu ka nagare are. Mana hata ne tei gano igre ka mae Elisa. Aonu profet Elisa ne cheke eghu ka nogna mae gloku na, “Hata tei gano igre ka hatimare mae profet ra mala ghamu mare.”

43Nu nogna mae gloku mana igne ne cheke eghu, “Gano igne thono ikoi fara, theome nabadi kaisei gobi mae profet igre.”

Nu mae Elisa ne cheke eghu, “Hata tei sagho mala ghamu mare, naugna LORD na neke cheke eghu, ‘Mare ginauna ghamu boho, eghuteuna kehare ginauna salaꞌui u ngala.’ ” 44Aonu nogna mae gloku mana igne ne salao gano igre ka mare. Mare ghamu ne boho, nu keha ka gano igre ne salaꞌui jateula teke chekeni LORD na neu.

5

Fogra mae Naman na neke gnafa

1Mae Naman gne kaisei komanda ka armi gna Siria. Eghuteuna king gna Siria igne thofno magnahagheni nei keli tagnani eghu mae Naman. Naugna LORD neke toghoni mana mala tangomana armi gna Siria te uludi magra re. Mana kaisei mae soldia keli tutuani fara, nu mana au tagna kaisei fogra te diꞌa te kiloi leprosi ka thinigna na.

2Kaisei fata tifa na, mae soldiadi Siria gre neke tei magra Israel, mare hata neke mei kaisei gaꞌase majaghani gna Israel. Gaꞌase igne loku ranghini khetogna mae Naman. 3Kaisei narane, gaꞌase igne ne cheke eghu ka khetogna mae Naman, “Jame tei filoni mae profet nogu funei iara gne Samaria meuna, mana ginauna tangomana teke fakelini fogra te diꞌa ka thinigna funei na igne.”

4Mae Naman nomhini cheke igne, aonu mana tei ne filoni king. Mana tei ne toutonu ka mana unha teke chekeni gaꞌase igne. 5Eghuteuna king gna Siria igne ne cheke eghu, “Uve, iara ginauna rioriso kaisei letas mala hata tei iagho ka king gna Israel.” Mae Naman hata nogna letas king igne, eghuteuna mana ne hata thilo gobi phiatutu kilo silva, eghuteuna fitusalei kilo gol, eghuteuna nabotho famane pohe eghu ne tei balugna. 6Letas hata te tei mana igne cheke eghu, “Mae ihei te hata te ari letas igne mae Naman, kaisei nogu mae biꞌo iara. Iara magnahaghei nigho iagho te fagnafani fogra te diꞌa ka thinigna mana na igne.”

7Kate iuꞌiju king gna Israel letas igne, mana diꞌatagna ne rerheku nogna pohe na. Mana ne cheke eghu, “Kaisei puhi biꞌo signe! King gna Siria gne na fagnafani iara fogra mana igne eghu ka gaoghathogna na, nu iara theome God. Iara theo nogu nolaghi te mala fakarhini ba te mala faleheni naikno na. Iara laseni, mana magnahaghei te hironi kaisei nabrou te mala magra ka iara na kolho.”

8Mae Elisa, nogna mae profet God igne, mana nomhini nogna cheke mae king igne ne diꞌa nagnafagna ne rerheku nogna pohe na. Aonu mae Elisa ne fatei cheke eghu ka king, “Naugna unha sagho te theome keli tamu ka puhi ignea? Iagho kuru meini mana ka iara agne, eghuteuna iara ginauna falalase ka mana te kaisei mae profet tutuani na au agne Israel.” 9Aonu king kuruni mae Naman ne tei filoni mae profet. Mana ne tei balu hose nei chariot ne tei snoto ke ulugna nogna suga mae Elisa na. 10Eghuteuna mae Elisa kuruni nogna mae gloku na ne tei cheke eghu ka mae Naman, “Iagho tei apu fitu fata ka Khoꞌu biꞌo Jordan, eghuteuna thinimu iagho na ginauna nake keli fapulo.”

11Nu kate nomhini mae Naman cheke igne, mana ne thono diꞌatagna fara neke funu figri. Eghuteuna mana ne cheke eghu, “Iara jau na jifla mana kosi filo ghau, eghuteuna ngafa mei ke klignadi thubugu iara gre, eghuteuna kiloni nanghagna LORD nogna God na mala fakeli ghau neu sia! 12Jauna phei khoꞌu biꞌo Abana ghe Fapa Damaskas igre ne thofno keli fara salaꞌudi khoꞌudi Israel igre neu sia! Ne faꞌunha site theome tangomana iara te apu ka phei khoꞌu igre mala teke gnafa fogra ignea?” Aonu mana diꞌatagna fara neke pulo ka nogna suga na.

13Aonu nogna mae gloku mana re mei rhegna mana ne cheke eghu, “Mae biꞌo, jame te cheke nigho iagho mae profet te mala eni unha te ninhigrana na, iagho tangomana te eni na. Nu glepo te chekeni mana igne khogla bligi kolho. Naugna unha sagho te theome leghuni unha te chekeni mana igne mala teke keli fapulo thinimu na ia?” 14Aonu mae Naman soru ka khoꞌu Jordan igne ne apu fitu fata leghuni unha teke chekeni mae profet Elisa na. Eghuteuna ke leghugna te apu te gnafa mana na, guligna mana na neke keli fapulo, eghuteuna thinigna mana na neke klino jateula guli sua majaghani neu.

15Mae Naman baludi nogna mae gloku re neke figri ka mae nogna profet God. Mae Naman tei ne kegra ke ulugna mana ne cheke eghu, “Tutuani fara, gognarona iara laseni, nomi God ghotilo maemi Israel kolho te tutuani na. Eghume, iara magnahaghei nigho iagho te hata namha ikoi igne.”

16Nu mae profet ne cheke eghu, “Theo. Iara nogna mae gloku LORD mae ihei te karha te tifa. Ka nanghagna mana, iara cheke kate tutuani, iara na theome hata kaisei glepo ka iagho.” Neuba Naman heta fara ka mae Elisa te mala hata namha na, nu mae Elisa ne theome magnahagheni ne theome hata.

17Aonu mae Naman ne cheke eghu, “Jame te eghu na, iagho snakre ghau iara mala fafodu keha glose ka baeg biꞌo ka vido igne nabadi phei dongki igre teke pala teke pulo ka namono na mala horo olta ke klignadi. Eghuteuna funu gognarogne, iara ginauna na theome tangomana te fafara ka keha god delei na, nu iara ginauna na fafara ka LORD kolho. 18Nu toreni LORD mala hata fadelei nakhibogu iara. Kate tei tarai nogu king iara gne ka nogna Sugablahi god Rimon igne, iara ginauna toghoni king mala nolo balugna mana. Eghuteuna jame te pogho soru iara balugna king ke lamnagna nogna Sugablahi Rimon igne na, snakreni LORD mala hata fadelei nakhibogu iara gre.”

19Aonu mae Elisa ne cheke eghu ka mana, “Tei sagho, thosei nanga nou.” Aonu mae Naman jifla ne tei.

Nu mana theome tei fakhaba ngau, 20mae Gehasi, nogna mae gloku mae Elisa igne ne ghaoghatho eghu ka nagnafagna thegna na, “Nogu mae funei iara gne snakreni mae Naman maegna Siria igne neke tei kolho. Mala unha si mana te theome hata glepo teke magnahaghei tufa mae Naman ka mana ra? Ka nanghagna LORD te karha te tifa, iara cheke tutuani fara, iara na ngolho tei ke leghugna mae Naman, eghuteuna iara ginauna hata keha glepo ka mana.”

21Aonu mae Gehasi ne tei ke leghugna mae Naman. Kate filoni mana kaisei mae te mei ke leghugna na, mae Naman ne krofu soru ka nogna chariot na ne kegra neu ka nabrou na. Mae Gehasi mei ne thafoni mana. Eghuteuna mae Naman ne ghusna eghu ka mae Gehasi, “Ba, gobigna lepore keli au kolho?”

22Mae Gehasi ne cheke eghu, “Uve, gobigna lepore keliau kolho, nu nogu mae funei iara na kuru mei ghau iara mala cheke eghu ka iagho, ‘Gognaro ao ngala phei mae profet majaghani ne mei ka sugagu iara na. Phiamare mei funudi ka thogele ka nohi Efrem. Iagho famei tolufulu fati kilo silva, eghuteuna phei famane pohe eghu maladi phiamare.’ ”

23Mae Naman ne cheke eghu, “Doglou kolho. Nu iagho na hata namno salei nhana kilo silva.” Eghuteuna mana cheke faheta ka mae Gehasi mala hata mana. Aonu mana ne fafodu phei baeg ka silva, eghuteuna nhaꞌa lao phei famane pohe baludi. Eghuteuna mae Naman ne kurudi phei nogna mae gloku re mala pala glepo igre mala kulu tei ke ulugna ka mae Gehasi. 24Kate tei thoke mare ka thogele aheva te au sugagna mae Elisa na, mae Gehasi ne hata glepo igre, eghuteuna mana neke kuru fapulodi phei mae igre ka mae Naman. Aonu mana hata ne haghe glepo igre ne lilisei ka nogna suga na.

25Aonu mana tei ne filoni mae Elisa, nogna mae funei na. Mae Elisa ne ghusna eghu ka mana, “Iagho neke tei aheva?”

Nu mana ne cheke eghu, “Iara neke theome tei aheva nga.”

26Nu mae Elisa ne cheke eghu ka mana, “Ghema, thosei chaghi. Ne theome filo nigho iara neu sagho ia? Tharungagu iara na au neku balumu iagho jare neke filoni mana teke krofu sukha ka nogna chariot na teke mei teke thafo nigho iagho ia. Theome doglo te hata pohe, ba sileni, ba nagare oliv, ba nagare grep, ba sipu, ba buluka, ba mae gloku, ba gaꞌase gloku teu iagho na. 27Naugna te eni iagho igne, iagho nei vikemu iagho teu igre ginauna au papara fabrahu ka khabru leprosi teke au ka thinigna mae Naman na igne.” Kate jifla mae Gehasi ka mae profet Elisa na, khabru te diꞌa igne ne kasa ka mae Gehasi, eghuteuna thinigna mana na ne thofno vegha fara.

6

Mae Elisa ne toghoni kaisei mae profet neke hata fapulo kheꞌigna nhirama na

1Aonu kaisei narane keha mae ka tothoghei profet igre ne cheke eghu ka mae Elisa, “Nomi suga ghehati igne, thono ikoi fara! Theome nabami ghehati. 2Te keli na iagho snakre ghami ghehati mala tei kato thaba ka geri khoꞌu Jordan mala horo keha suga na.”

Eghuteuna mana ne cheke eghu ka mare, “Keliu kolho, tei si ghotilo.”

3Aonu kaisei mae profet ne cheke eghu, “Mae biꞌo, ghehati magnahaghei nigho iagho te mei balumi ghehati.”

Eghuteuna mae Elisa ne cheke eghu, “Uve, iara ginau ari balumi ghotilo.” 4Aonu mana ne tei baludi mare.

Mare tei ne thoke ka khoꞌu Jordan ne funu kato gaju. 5Kaisei mae ka mae profet igre ne kato kaisei gaju, eghuteuna kheꞌigna nogna nhirama mana igne snamhu ka gajugna na ne tei khoko lamna khoꞌu. Aonu mana ne eha eghu ka mae Elisa, “Mae biꞌo, nhirama igne nogna kaisei mae ngau!”

6Mae Elisa ne ghusna eghu, “Neke khoko aheva?” Mae profet igne ne falalase ka mae Elisa vido aheva te khoko na. Aonu mae Elisa ne kato kaisei gaju, ne koko soru ka khoꞌu na. Eghuteuna nhirama igne ne thagra haghe ne phogla. 7Eghuteuna mae Elisa ne cheke eghu ka mana, “Hata sagho.” Aonu mana pogho soru ne hata nhirama igne.

Mae Elisa ne theome snakreni armigna Siria

8Kaisei narane, king gna Siria mei ne magra ka maedi Israel. Leuleghu fata na mana faidu koba baludi nogna mae ofisa re, “Tahati na tei au ka kaisei vido jare Israel.”

9Nu leuleghu fata na mae Elisa, nogna mae profet God igne laseni vido aheva te magnahaghei tei au mae Siria igre. Aonu mana ne fatei cheke ka king gna Israel mala thosei tei namo ka vido igne. 10Aonu kate nomhini king gna Israel cheke igne, mana ne fatei nonomho ka hatimare mae soldia mala kulu tei au ka vido aheva te magnahaghei mei au tagna maedi Siria igre. Eghuteuna kate mei mae Siria ka vido igne, mare filodi maedi Israel gre auhi jare kaikaliti mala magra. Aonu mae Siria ne theome mei au ka vido tuana. Nafnata puhi igne mae Elisa chekeni koba kmana fata ranghini king.

11Eghuteuna king gna Siria filoni igne ne diꞌatagna fara, eghuteuna mana ne kilo meidi nogna mae ofisa re ne cheke eghu ka mare, “Cheke meini ka iara! Mae ihei ka ghotilo te toghoni koba king gna Israel igne?”

12Kaisei mae biꞌo ne cheke eghu, “King, theo kaisei mae ka ghehati te tangomana te eni nafnata puhi igne. Nu mae Elisa, mae profet gna Israel igne kolho te cheke ranghini king gna Israel gobigna lepo te magnahaghei edi tahati re. Neuba iagho ne cheke neu lamna ka nou chogho mala thuru na, mana laseni ngala.”

13Aonu king ne cheke eghu, “Ghotilo tei filoni vido aheva te au mae Elisa na. Eghuteuna ghotilo ginauna hata mae soldia mala tei lokini mana.” Ke leghu mare neke pulo mei ka king ne cheke ka mana te mae profet te au teu ka namono Dotan. 14Aonu king ne fatei kmana soldia balu hose nei chariot. Mare tei ne posa ka namono igne bongiro ne kegra faligohoni.

15Hamerane boibongi, nogna mae gloku mae Elisa igne ne dofra haghe ne jifla kosi. Aonu nogna mae gloku Elisa na ne filodi nodi armi mae Siria balu hose nei chariot, mare mei ne kegra ligohoni namono igne. Aonu mana figri ka mae Elisa ne cheke eghu ka mana, “Tore, mae funei! Maedi Siria gre la mei kegra faligoho ghitahi. Unha nate eni tahati ginauna?”

16Nu mae Elisa ne cheke eghu, “Thosei mhaghu. Tutuani, mare au kmana soldia, nu tahati au tothoghei biꞌo salaꞌudi mare te mala togho ghita na.”

17Eghuteuna mana ne tarai eghu, “LORD, tothora tathagna mana re mala filoni mana nou nolaghi iagho na.” Aonu LORD ne tothora tathagna mae gloku igne. Mana ne filoni thogele te au phiamare igne ne fodu ka hose nei chariot eghu ne jateula khaꞌaghi neu filodire. Mare ikotongana faligohoni mae Elisa.

18Kate mei mae soldiadi Siria igre na, mae Elisa ne tarai eghu, “LORD, fadofudi sagho.” Aonu LORD ne fadofudi mala theome tangomana mare te fifilo na.

19Eghuteuna mae Elisa ne tei cheke eghu ka maedi Siria gre, “Ghotilo la snivihi. Namono igne theome namono te hironi ghotilo na. Iara ginauna batu ghami ghotilo tei ka mae te hironi ghotilo na.” Aonu mana batudi mare ne tei ka namono biꞌo Samaria.

20Kate tei ruma mare ka namono biꞌo igne, mana ne tarai eghu, “LORD, iagho tothora tathadi mae igre.” Aonu God ne tothora tathadi mae igre neke tangomana mare teke fifilo na. Nu ka teke phae mare tathadire, mare auhi Samaria.

21King gna Israel na ne filodi soldia di Siria igre, eghuteuna mana ne ghusna eghu ka mae Elisa, “Ba mae biꞌo, iara na aknu falehedi mare?”

22Nu mae Elisa ne cheke eghu ka mana, “Theo, iagho thosei falehedi mare. Jame te lokidi iagho ka magra na, iagho thosei aknu falehedi mare. Theome doglo te eghu iagho na. Iagho faghamudi nei fakoꞌudi eghu, eghuteuna ke kuru fapulodi ka nodi king na.” 23Aonu king gna Israel ne eni kaisei gaghamu biꞌo maladi mare. Kate gnafa gaghamu biꞌo igne, mana neke kuru fapulodi ka nodi king na. Soldia di Siria igre ne au kmu katha vido kmoꞌei neke theome mei magra ka naiknodi Israel.

Naiknodi Samaria ne kmoꞌe ka gano

24Ke leghudi narane tuare, King Ben-Hadad gna Siria hata nogna armi na ne tei magra ka namono biꞌo Samaria, eghuteuna mare mei ne kegra faligohoni namono biꞌo igne mala magra ka mare. 25Mare au neu jare ne ghilei thoke mei narane te theo gano ka namono biꞌo igne. Aonu gano re theome naba sileni te mala folidi re, naugna foligna gna gano na thono haghe fara. Kaisei phaꞌugna dongki na, mare foli ka nhana salei silva, eghuteuna kaisei kapu bini na, mare foli ka glima silva.

26Kaisei narane, king gna Israel ne nolo tafri ke kligna gna bara thina gna namono biꞌo na, eghuteuna kaisei gaꞌase mei ne tanhi eghu ka mana, “King, nogu funei! Togho ghau!”

27Eghuteuna king ne cheke eghu ka naꞌa, “Jame te theome tangomana LORD te togho nigho na, iara ginauna na jaola theome tangomana te togho nigho na, naugna iara ne theo kaisei wit ba waen. 28Unha nou puhi iagho na?”

Aonu naꞌa ne cheke eghu, “Tifei na, kaisei gaꞌase neke cheke eghu ka iara, ‘Gognarona, tapa ghamu thumu nalhaꞌu iagho igne, eghuteuna nathuꞌu na tapa ginauna ghamu thugu nalhaꞌu iara igne.’ 29Aonu ghepa kuki thugu iara na ne ghamu. Nu ka keha narane na iara neke cheke eghu ka naꞌa, ‘Hata mei thumu iagho na mala ghamu tapa.’ Nu naꞌa neke pophoru thugna na ka iara.”

30Kate nomhini king cheke igne, mana ne diꞌanagnafa gna fara ne rerheku nogna pohe na. Aonu kate nolo tafri mana ke kligna gna bara thina gna namono na, naikno te au rhegna bara thina igne ne filoni king te pipichi pohe thapa eigna nogna diꞌanagnafa na. 31Aonu mana ne cheke faheta eghu balu diꞌatagna, “Gognarona, jame te theome khusu iara phaꞌugna mae profet Elisa thugna mae Safat igne, iara toreni God mala falehe ghau iara!”

32Aonu king gna Siria igne ne kuruni kaisei mae mala hata mei mae profet igne. Ka narane igne, mae Elisa au neu ka nogna suga na baludi hatimare mae lida gna namono biꞌo na. Eghuteuna ame posa meinga mae igne ka suga na teuna, mae Elisa ne cheke eghu ka mae lida igre, “King gne mae mala falehe naikno. Mana kuru mei niu kaisei mae mala kusu phaꞌugu iara na. Mae tuana meiu gognarona, eghume kate mei posa mana agne na, ghotilo bobotho grengatha na, thosei snakreni mala mei lamna suga. Eghuteuna king gna Israel na jaola mei au ke leghugna mana.” 33Kate cheke teu mae Elisa ka mae lida igre na, nogna mae gloku king na ne posa mei ka suga na.

Eghuteuna kate posa mei na, king ne cheke eghu, “Tore! LORD la eni puhi biꞌo igne la thoke ghita tahati. Naugna unha si iara te ofoni mana mala fakarhi ghita teu gnea?”

7

1Nu mae Elisa ne cheke eghu, “King! Fanomho mei ka nogna cheke LORD igne! Nathuꞌu jateula gognarogne teuna, praes di glima kilo flaoa re thono pari fara ka kaisei silva koen kolho, eghuteuna nabotho kilo bali na kaisei silva kolho eghu ka grengatha gna namono biꞌo Samaria!”

2Kaisei mae biꞌo te tei koba balugna king na ne cheke eghu ka mae Elisa, “Iagho chaghi! Neuba LORD ne tothora maloa na ne tofa soru gano gna kligna na gognarogne meuna, foligna gano na theome tangomana nate soru na!”

Mae Elisa ne cheke eghu ka mana, “Iagho ginauna filoni ka tathamu themu na glepo igne, nu iagho ginauna na theome ghamuni kaisei glepo ka gano igre.”

Armi gna Siria na ne rikha

3Ka narane igne, fati mae te au kmana thubu biꞌo te kiloi leprosi ka thinidi re au neu ke kosi grengatha gna namono biꞌo Samaria. Eghuteuna mare ne cheke eghu fari thedi, “Naugna unha si tahati te ofo teu agne nate ghilei lehe gnea? 4Tahati theome tangomana te tei lamna namono na, naugna tahati ginauna lehe kolho ka grofo. Eghuteuna jame au teu tahati agne na, tahati ginauna jaola lehe. Jau tahati na faghila ari kate au armi gna Siria gno mala snakre lao ghita theda ka khamedi mare. Jame te falehe ghita mare na, tahati mala lehe. Nu jame te theome falehe ghita mare na, tahati na karha.”

5Aonu kate funu romno soru na, mare ne tei ka vido aheva te au armi gna Siria. Nu kate posa mare ka vido igne na, theo kaisei mae te au jare na. 6Naugna LORD neke snakredi maedi Siria gre neke nomhini kaisei naogla te jateula naogla gna armi biꞌo balu hose nei chariot teu igne. Aonu mare ne cheke eghu fari thedi, “King gna Israel gne, mana jame neke folidi mae Hit nei king gna Ijep mala mei magri ghita tahati!” 7Aonu kate funu romno soru na, mare kegra haghe ne rikha kokodi nodi suga tapuale, nodi hose, nei nodi dongki teure ne rikhani nakarhadi na.

8Kate mei fati mae igre ka kaisei suga tapuale jare, mare ne ruma lamna ne filodi gobigna lepo te au teu lamna suga na. Aonu mare ghamu nei koꞌu neu, eghuteuna mare ne hata silva nei gol nei pohe eghu teke au teku ka suga tapuale igne ne pophoru. Mare jaola ne tei ruma ka keha suga tapuale na ne enila nafnata puhi igne.

9Aonu mare ne cheke eghu fari thedi, “Tahati gne la eni unha te theome doglo na! Tahati hata nonomho te keli na gognarogne, nu tahati tathaji malada theda kolho. Jame ofo meu me ghilei hamerane tahati meuna, mare ginauna para ghita tahati. Tahati na tei gognarogne mala cheke ka nogna mae biꞌo mae king ra.”

10Aonu mare neke figri ka namono biꞌo na, eghuteuna mare ne kilodi mae te reireghi gna grengatha gna namono biꞌo na ne cheke eghu, “Ghehati neke tei ka nodi namono maedi Siria ra, nu ghehati ne theome filoni kaisei mae jare, nei ghehati theome nomhini kaisei mae te cheke na. Nodi suga tapuale re au fakeliau kolho, eghuteuna hose nei dongki teure haru maku ngala.” 11Eghuteuna mae te reireghini grengatha gna namono na ne eha eigna nonomho igne ka naiknore mala tei toutonu ka mae biꞌo te au ka suga gna king.

12Aonu king kegra haghe bongiro ne cheke eghu ka nogna mae biꞌo re, “Iara ginauna chekeni ka ghotilo unha te eni maedi Siria ka tahati igne! Mare laseni te rofo tahati gognarogne, eghume mare jifla kokodi nodi suga tapuale nei nodi gobigna lepo teure mala tei poru mata. Jau mare ghaoghatho mala jifla tei hiro gano eghu tahati nu mei me loki ghita tahati eghu. Eghuteuna mare ginauna mei ruma ka namono biꞌo gne.”

13Kaisei nogna mae biꞌo mana na ne cheke eghu, “King, kmana naikno agne la lehehi, eghuteuna iheire te karha nga teu igre ginauna na theome raugha lehe la. Tahati au ngau keha hose. Te keli na iagho vavahi keha mae, eghuteuna iagho snakredi mare mala hata glima hose tuare. Mare tangomana te tei te filoni unha teke eni jare na.”

14Aonu mare ne vavahi keha mae, eghuteuna mare ne hata phei chariot. Eghuteuna king ne cheke ka mare mala tei filoni unha te thokeni armi gna Siria. 15Mae soldia igre ne tei leghuni nabrou te tei thoke ka khoꞌu Jordan. Ka nabrou igne, mare ne filodi pohe nei keha nodi glepo mala magra eghu teke koko maedi Siria gre ka teke rikha mare na. Aonu mare pulo neke toutonuni ka mae king. 16Aonu, naikno te au teu ka namono biꞌo Samaria jifla ne tei ka vido teke au armi gna Siria tifa na. Mare ne vavaro nodi gobigna lepo teke nodi armi gna Siria na. Eghume ka narane tuana, mare ne foli glima kilo flaoa nei nabotho kilo bali neu ka kaisei silva kolho, igne ne thofno horoghoto ka unha teke chekeni LORD na.

17King ne vahini mae biꞌo te tei koba balugna na mala reireghi grengatha gna namono biꞌo na. Eghuteuna kate chari te mei naiknore mala jifla kosi teure, mare huju soruni nei tapla ke kligna gna neu mae igne ne ghilei lehe. Igne ne horoghoto fara ka unha teke chekeni mae profet Elisa kani teke tei king teke filoni mana na. 18Glepo igre ne thofno thoke mei jateula teke kulu cheke eghu mae Elisa nogna mae profet God ka king ia neu, “Nathuꞌu jateula gognarogne teu na, mare ginauna foli glima kilo flaoa ka kaisei silva, eghuteuna nabotho kilo bali ka kaisei silva eghu ka grengatha gna namono biꞌo Samaria.”

19Tifeiro na nogna ofisa king na neke cheke eghu ka Elisa, “Iagho chaichaghi! Neuba LORD ne tothora maloa gne ne tofa soru gano gna kligna na, foli gna gano na ginauna theome soru.” Nu mae Elisa neke cheke eghu ka mana, “Iagho ginauna filoni igne ka tathamu themu na, nu iagho ginauna theome tangomana te ghamuni kaisei glepo ka gano igre.” 20Eghuteuna igne ne thofno thokeni mana, naugna naiknore neke tapla ke kligna gna mana ka grengatha gna namono biꞌo na neke lehe neke theome ghamuni kaisei gano.

8

Naikno biꞌo gna Sunem neke pulo mei ka nogna namono na

1Tifa na, mae Elisa neke cheke eghu ka naikno biꞌo gna Sunem teke lehe thugna na, eghuteuna ke fakarha fapulo mae profet teku ia, “Te chekeni LORD na heva heva agne Israel na ginauna theo gano nabagna fitu finogha. Eghume te keli na iagho balugna tharaknamu na jifla ka vido igne mala tei au ka keha kantri delei.” 2Aonu naikno biꞌo igne ne leghuni nogna cheke mae profet igne ne jifla balugna nogna tharakna na ne tei au ka kantri Filistia nabagna fitu finogha.

3Kate gnafadi fitu finogha igre, naꞌa neke pulo mei funu Filistia, eghuteuna naꞌa tei ka king ne toredi nogna vido glose nei nogna suga teure. 4Eghuteuna ka narane tuana, king ne cheke balugna Gehasi nogna mae gloku mae Elisa. King magnahaghei te nomhidi thoutonu eidi kofubobhoi teke edi mana re. 5Kate toutonu teu mae Gehasi ka king eigna mae Elisa teke fakarha fapuloni mae teke lehe na, idogna mae sitei teke lehe igne mei ne toredi nogna vido glose nei nogna suga teu igre ka king.

Gehasi ne cheke eghu, “King, nogu funei, igne ngala naikno biꞌo tuao, eghuteuna igne ngala mae thugna naꞌa mae ihei teke fakarha fapulo mae Elisa na!” 6Eghuteuna king ne ghusnani naikno biꞌo na eigna igne, eghuteuna naꞌa ne toutonu ranghini mana.

Aonu king ne lisa lao ka nogna mae biꞌo na nogna puhi naikno biꞌo igne, ne cheke eghu ka mana, “Iagho ke tusu fapulo gobigna lepo teke nogna naꞌa ra, baludi nogna sileni teke hata iagho ka gano ka nogna vido glose naꞌa tifa ra funu ka narane teke jifla naꞌa ka kantri igne te ghilei mei posa ka narane gognarogne.”

Profet Elisa ghe King Ben-Hadad maegna Siria

7Profet Elisa ne tei ka namono biꞌo Damaskas ka kantri Siria, eghuteuna mae Ben-Hadad king gna Siria igne ne fogra. Eghuteuna mare ne cheke eghu ka king, “Elisa mae nogna God na la mei agne Damaskas.” 8Aonu king ne cheke eghu ka mae Hasael nogna mae gloku na, “Hata kaisei namha balumu tei thafoni mae nogna mae gloku God. Eghuteuna iagho toreni mana mala ghusna eghu ka LORD, ‘Ba, king gna Siria nake keli fapulo ka fogra igne ba theo?’ ”

9Aonu mae Hasael hata balugna phiatutu kamel te fodu ka famane glepo di Damaskas ne tei thafoni mae Elisa. Mana tei ne kegra ke ulugna mae Elisa ne cheke eghu, “Thumu Ben-Hadad king gna Siria neke kuru mei ghau iara mala ghusna nigho iagho, mana nake keli fapulou ka fogra igne ba theo?”

10Mae Elisa ne cheke eghu, “Iagho tei cheke eghu ka mana, ‘Uve, iagho ginauna nake keli fapulou.’ Nu LORD fakakhana hi ka iara mana ginauna lehe.” 11Mae Elisa ne filo tutu ka mae Hasael ne ghilei mamaja nogna mana. Eghuteuna mae Elisa ne funu tanhi.

12Eghuteuna mae Hasael ne ghusna eghu, “Mae biꞌo, naugna unha site tanhi iagho gnea?”

Mae Elisa ne cheke eghu, “Naugna iara laseni unha nate eni iagho ka ghehati agne Israel. Iagho ginauna gnubra nomi vido mala poru ghehati gre. Eghuteuna iagho ginauna aknu falehe nomi famane mae majaghani gre ka magra, eghuteuna iagho ginauna fada ruaruja sua gegeꞌe gre ka thina. Eghuteuna goro gaꞌase te bukla gre iagho ginauna vahe thiꞌadire.”

13Nu mae Hasael ne cheke eghu, “Iara jateula khuma eghu kolho! Faꞌunha eghu edi iara glepo igre?”

Mae Elisa ne cheke eghu, “LORD neke fakakhanahi ka iara iagho nate king gna Siria.”

14Aonu mae Hasael jifla jare neke pulo ka nogna funei na. Eghuteuna king Ben-Hadad ne ghusna eghu, “Unha te chekeni mae Elisa ka iagho?” Mae Hasael ne cheke eghu, “Te chekeni mana ka iara na, iagho ginauna nake keli fapulou.” 15Nu ka keha narane na, mae Hasael hata kaisei blanket thuta ne fabobothu ka khoꞌu, eghuteuna toku tafru tathagna nei foflogna teu king re, mala lehe mana. Aonu mae Hasael neke kegra king tughuni mana mala king gna Siria.

Mae Jehoram king gna Juda

16Ka falima finogha mae Joram thugna King Ehab te king Israel, mae Jehoram thugna King Jehosafat ne funu funei fruni Juda. 17Ka narane tuana, mana thokeni tolufulu phei finogha gna, eghuteuna mana ne king Jerusalem nhana finogha. 18Nu mae Jehoram ne leghuni puhigna mae king Ehab te diꞌa na baludi keha mae king di Israel tifa ra, naugna mana neke tolaghi ka kaisei thugna gaꞌase King Ehab. Mana eni unha te diꞌa ka tathagna LORD. 19Nu LORD neke theome goigonidi naiknodi Juda, naugna mana neke eni kaisei nhaꞌa cheke ka nogna mae gloku, king Devet tifa. Mana neke nhaꞌa cheke keha ka vikegna mae Devet igre mala king fabrahu Juda, jateula kaisei juta eghu mala agha fabrahu.

20Ka narane te king mae Jehoram tuare, naiknodi Idom igre ne theome magnahagheni king gna Juda te funei frunidi. Aonu mare ne magra ka naiknodi Juda igre ne vahini kaisei nodi king thedi. 21Aonu king Jehoram ne tei Saia balu nogna chariot. Nu armi gna Idom na mei ne kegra faligohoni namono igne. King Jehoram baludi mae komanda di chariot igre jifla bongiro ne magra ka armi gna Idom, nu nogna armi mana na rikha neke pulo ka namonodi re. 22Funu ka narane igne, naiknodi Idom magnahaghei te kegra sopa mala au fadelei ka naiknodi Juda. Eghuteuna mare au eghu ngala ghilei mei posa ka narane gognarogne. Eghuteuna naiknodi Libna gre jaola theome magnahagheni king gna Juda te funei frunidi re.

23Keha glepo teke edi king Jehoram re, mare neke rioriso soru ka Buka Eidi Glepo Teke Edi Hatimare Mae King di Juda. 24Kate lehe mae Jehoram na, mare ne giugiluni mana ka bekudi mae king tifa ka namonogna King Devet. Eghuteuna mae Ahasaea thugna mana na neke king tughuni mana.

King Ahasaea gna Juda

25Ka fabotho phea finogha king Joram thugna king Ehab, mana neke king Israel, eghuteuna mae Ahasaea thugna king Jehoram neke king Juda. 26Ka narane tuare, mana neke thokeni varadaki phei finogha, eghuteuna mana neke king Jerusalem kaisei finogha kolho. Idogna mana na, Atalaea thugna king Ehab, gragna King Omri mae ihei teke king Israel tifa. 27Eghuteuna, naugna te tolaghi mana ka kaisei gaꞌase ka tharakna gna king Ehab, mana jaola ne khibo ranghini LORD, eghuteuna mana ne leghuni puhidi vikegna King Ehab te diꞌa ra.

28Kaisei fata, mae Ahasaea neke tei balugna King Joram gna Israel mala magra ka King Hasael gna Siria. Mare magra rhegna namono Ramot-Gilead. Ka magra igne, King Joram ne ghoreho. 29Aonu mana figri neke pulo ka namono Jesrel. Mana ne au kmu ka namono mala ke ghaota fapulo.

Ke leghu, King Ahasaea gna Juda mei ne sighoni King Joram gna Israel naugna mana neke ghoreho ka magra.

9

Mae Jehu ne king gna Israel

1Kaisei narane, profet Elisa ne kilo meini kaisei mae profet majaghani, ne cheke eghu ka mana, “Iagho tarabana mala tei Ramot-Gilead. Eghuteuna iagho hata botol oliv oel igne. 2Kate posa lao iagho ka namono igne, iagho tei hironi mae Jehu thugna mae Jehosafat thugna mae Nimsi. Eghuteuna iagho kiloni mae Jehu mala jifla mei ka kheragna re, eghuteuna hatani mana tei lamna chogho. 3Eghuteuna iagho tofa oel igne ka phaꞌugna mana na, eghuteuna iagho cheke eghu ka mana, ‘Igne unha te chekeni LORD na, iara vahi nigho iagho mala king gna Israel.’ Eghuteuna iagho tora grengatha na faghose rikha, thosei ofo!”

4Aonu mae profet majaghani igne ne tei Ramot-Gilead. 5Kate posa mana ka namono igne, mana ne filoni mae Jehu baludi keha mae komanda. Eghuteuna mana ne cheke eghu, “Komanda, iara hata mei kaisei nonomho mala toutonu ka iagho.”

Mae Jehu ne cheke eghu ka mana, “Malagna ihei ka ghehati?”

Mae profet ne cheke eghu, “Malamu iagho komanda.”

6Eghume mae Jehu kegra haghe ne tei ruma ka suga na. Mae profet igne ne tofa oel ka phaꞌugna mae Jehu na ne cheke eghu, “Igne unha te chekeni LORD nodi God mae Israel na, ‘Iara vahi nigho iagho mala nodi king nogna naikno LORD Israel. 7Iagho mala roꞌeni nou King Joram, nei iheire te gnafa ka vikegna mae Ehab, naugna tifa na Kuin Jesebel neke aknu falehedi mae profet nei keha nogu mae gloku iara ra. Ka puhi igne, iara ginauna nake tughu fapulo puhigna naꞌa te diꞌa ra. 8Naikno te gnafa ka vikegna King Ehab, neubane naikno sneka ba snagla, naikno te gnafa igre mala kafe lehe. 9Iara ginauna na fagnafani vikegna mae Ehab, jateula teke eni iara ka vikegna King Jeroboam, thugna mae Nebat, nei vikegna King Bahasa, thugna mae Ahaeja ra eghu. 10Eghuteuna Jesebel gne, khuma ginauna ghamu thini gna na ka namono Jesrel. Eghuteuna theo kaisei naikno nate giugilui thinigna naꞌa na.’ ” Aonu mae profet majaghani igne jifla ka suga na ne rikha.

11Kate pulo mei mae Jehu ka keha mae komanda igre, mare ne ghusna eghu ka mana, “Ba, gobigna lepore keliu kolho? Unha eghu te chekeni mae te fameomekro ia ka iagho na?”

Aonu mana ne cheke eghu, “Ghotilo lasedi nogna nafnata cheke mae igne ra.”

12Nu mare ne cheke eghu, “Tuana theome tutuani! Chekeni ka ghehati sagho!”

Aonu mae Jehu ne cheke eghu, “Mana neke cheke eghu ka iara, ‘Igne unha te chekeni LORD na: Gognarona iara vahi nigho iagho mala king gna Israel.’ ”

13Mare ghosei ne fasukha nodi pohe brahu re ne pakra soru ke parigna mana mala kegra mana ke klignadi. Eghuteuna mare ne eha eghu fabiꞌo, “Jehu na mae King!”

14-15Ka narane tuana, King Joram au neu Jesrel, naugna mana au kmu mala ke keli fapulo ke leghugna narane teke ghoreho ka magra balugna King Hasael gna Siria ka namono Ramot-Gilead. Mae Jehu ne ghaoghatho mala tei faleheni King Joram. Eghuteuna mana ne cheke eghu ka hatimare mae komanda, “Jame te kaisei gaoghatho tutuani ghotilo te togho ghau iara te mala king na, ghotilo tei toutonu nonomho igne Jesrel.” 16Aonu mae Jehu saghe ka nogna chariot na ne tei Jesrel. King Joram au kmu neu Jesrel, eghuteuna King Ahasaea gna Juda mei ne sighoni mana, eghuteuna King Joram au neu ka namono igne.

17Aonu kaisei mae kegra neu kligna ka gringnigna namono biꞌo na ne filo tei fagaꞌu, eghuteuna mana ne filo teini mae Jehu baludi nogna mae soldia re. Aonu mana ne eha eghu, “Ei, iara filodi keha mae soldia mei au!”

Aonu King Joram ne cheke eghu, “Iagho kuruni kaisei mae soldia mala tei ka hose, mala ghusna eghu, ‘Ba, ghotilo mei ka pharikeli’?”

18Aonu kaisei mae soldia ne tei ka hose mala tei thafodi mare. Aonu mana ne cheke eghu, “King ne cheke eghu, ‘Ghotilo mei ka pharikeli sia’?”

Nu mae Jehu ne cheke eghu, “Unha site magnahaghei laseni iagho pharikeli gnea? Mei sagho balumi ghehati.”

Aonu mae te reireghi teu igne ne eha eghu, “Ei! Mae soldia ia thokehi ka mare, nu mana theome ke pulo mei!”

19Aonu king neke kuru tei keha mae soldia na. Eghuteuna kate tei namo ka mare na, mae soldia igne ne cheke eghu, “King ne cheke eghu, ‘Ghotilo mei ka pharikeli sia’?”

Nu mae Jehu ne cheke eghu, “Unha site magnahaghei laseni iagho pharikeli gnea? Mei sagho balumi ghehati.”

20Aonu mae te reireghi teu igne neke eha eghu, “Ei! Mae soldia ia thokehi ka mare nu mana jaola theome ke pulo mei! Sei! Nodi lida mare ka chariot na umhu mei jateula kaisei mae te fameomekro ra eghu! Jateula mae Jehu thugna mae Nimsi eghu filogna na!”

21Aonu King Joram ne cheke eghu, “Ghotilo tarabana nogu chariot iara ia.” Kate tarabana mare hata te mei na, King Joram ne saghe ka nogna chariot na, eghuteuna King Ahasaea jaola ne saghe ka nogna chariot na, aonu phiamare tei ne thafoni mae Jehu ka nogna vido glose mae Nabot maegna Jesrel teke lehe tifa na. 22Eghuteuna King Joram ne ghusna eghu ka mae Jehu, “Jehu, iagho mei ka pharikeli?”

Nu mae Jehu ne cheke eghu, “Faꞌunha tangomana te au ka pharikeli na? Idomu iagho na batudi naiknore mala pogho soru ka mumuju nei loku ka naitu!”

23Aonu kate nomhini igne, King Joram figri nogna chariot na mala rikha neu, aonu mana ne eha eghu fabiꞌo, “Ei, King Ahasaea, kaisei phighoro!”

24Eghuteuna mae Jehu hata nogna phaloho na ne fadi leghuni mae King Joram. Eghuteuna jata te fada mana igne tei ne kahi farihoteidi phei khekleghogna mae King Joram re ne tei suplu ka nagnafagna mana na. Eghuteuna mana khoko soru ke lamna chariot ne lehe. 25Mae Jehu ne cheke eghu ka mae Bidka nogna mae soldia na, “Iagho hata thinigna king ana mala tei koko ka teke nogna vido glose mae Nabot tifa ia. Ghathoni sagho kani teke saghe tapa ka hose balugna mae King Ehab, kmagna mae Joram. Eghuteuna ka vido igne LORD neke cheke faparini King Ehab. 26LORD neke cheke eghu, ‘Gnora na iara neke filodi dadaragna mae Nabot baludi thugna ra. Eghume, te chekeni iara ka iagho na, iagho ginauna nake foli fapulo nodi glose mare igne.’ Iagho tei hata thinigna king ia mala tei koko ka glose tuana jateula teke chekeni LORD ia eghu.”

King Ahasaea gna Juda ne lehe

27King Ahasaea filoni Jehu te aknu faleheni King Joram igne ne figri nogna chariot na rikha ne tei Bet-Hagan. Nu mae Jehu ne ngolho leghuni mana ne cheke eghu ka nogna mae soldiare, “Fadi faleheni!” King Ahasaea ne leghu nabrou ne tei Gua, eghuteuna kate tei namo ka namono Ibleam igne, mare ne fadini King Ahasaea. Nu mana rikha ne tei thoke Megido ne lehe jare. 28Nogna mae biꞌo mana re hata thinigna mana na ka nogna chariot na neke pulo Jerusalem mala ke giugiluni mana ka bekudi mae kuꞌegna ra ka nogna namono biꞌo King Devet. 29Ka fabotho kaisei finogha te king mae Joram, thugna King Ehab, mae Ahasaea neke kegra king Juda.

Kuin Jesebel ne lehe

30Mae Jehu ne tei thoke Jesrel. Eghuteuna kate nomhini Kuin Jesebel nonomho igne, naꞌa ne lalaoni phei tathagna re, eghuteuna pore fakeli khaklagna re. Aonu naꞌa kegra ka wida gna nogna suga na ne filo soru ka nabrou biꞌo na. 31Kate ruma mei mae Jehu ka grengatha gna namono na, Jesebel ne eha eghu ka mana, “Iagho jateula mae Simri eghu! Iagho mae mala faleheni nou funei na! Naugna unha site mei iagho agne gnea? Iara lase nigho iagho theome magnahaghei te au ka pharikeli!”

32Mae Jehu filo haghe ne eha eghu fabiꞌo, “Ihei te phile ka iara na? Ihei?” Aonu phei ba thiloi mae gloku ka sugagna king na ne filo soru ka wida na. 33Aonu mae Jehu ne eha eghu ka mare, “Ghotilo koko soru mei pari agne naikno biꞌo tuana!” Aonu mare tei ne lolhoku ne koko soruni naꞌa pari ka glose na, eghuteuna dadara gna naꞌa re ne sridi tafri ka gringni gna suga na, nei jaola ka hose nei chariot eghu te saghe mae Jehu te tei ke kligna gna thinigna naꞌa na.

34Aonu mae Jehu tei ka sugagna King Joram na ne ghamu nei koꞌu neu jare. Gnafa teuna, mana ne cheke eghu ka nogna mae glokure, “Hata thinigna naikno biꞌo teke tibri LORD igne mala tei giugilu, naugna naꞌa neke thugna kaisei mae king.” 35Nu kate tei mare te mala giugilui teuna, mare ne theome filoni thinigna na. Mare ne filoni kolho nhubra phaꞌugna na baludi nhubra khamegna nei ghahegna teure. 36Kate mei te cheke mare ka mae Jehu na, mana ne cheke eghu, “Igne unha teke chekeni LORD na, kani teke cheke eghu mana ka nogna mae gloku Elija tifa ia, khuma ginauna ghamu thinigna Kuin Jesebel na ka nohi Jesrel. 37Thinigna na ginauna naga tafri jateula chara eghu pari ka glose na, mala theome tangomana kaisei naikno te cheke eghu na, ‘Igne Jesebel na.’ ”

10

Tharaknagna King Ehab na ne lehe

1Fitusalei vikegna King Ehab re au ngau Samaria. Aonu mae Jehu ne rioriso letas ne fatei ka mae biꞌo nei ka mae mala baubatu ka namono igne, nei ka iheire te reireghidi tharaknagna King Ehab. 2Mana ne cheke eghu, “Ghotilo mae te reireghidi vikegna mae Ehab te au teu ka khamemi ghotilo ra, nei ghotilo mae te fiofilodi chariot nei hose nei glepo mala magra teu ra, nei ghotilo te au ka namono biꞌo te bara te lithui ka thina teu ra. Kate filoni ghotilo letas igne, 3ghotilo vahini kaisei mae te keli ka tharaknagna mae King mala king gna Israel. Aonu ghotilo tarabana mala magra fothi ghami.”

4Nu mae biꞌodi Samaria igre nomhini igne ne mhaghu nodi fara, ne cheke eghu, “Tahati gne theome naba te tei magra ka mae Jehu na. Phei mae king igre, Joram ghe mae Ahasaea ra neke theome tangomana teke uluni mana na.”

5Aonu mae biꞌo te mala reireghi gna nogna suga biꞌo king na, mae gavana gna namono biꞌo na, nei keha mae mala baubatu, nei mae iheire te mala reireghidi vikegna King Ehab igre eghu ne cheke eghu fapulo ka mae Jehu, “Ghehati nou mae gloku iagho, eghuteuna ghehati tarabana te mala eni unha te chekeni iagho na. Nu ghehati ginauna na theome tangomana na teke vahini keha mae king na. Eni sagho unha te doglo ka gaoghathomu iagho na.”

6Aonu mae Jehu neke rioriso tei keha letas na ka mare, ne cheke eghu, “Gognarona iara au agne Jesrel. Jame te phile tutuani ghotilo ka iara na, eghuteuna leghudi nogu cheke iara igre teuna, ghotilo hata mei ka iara phaꞌudi vikegna nomi mae funei ghotilo ia, jateula gognarogne eghu nathuꞌu na.”

Fitusalei mae majaghani igre au ka khamedi hatimare mae mala baubatu gna namono Samaria. 7Kate filoni mae mala baubatu igre nogna fapea letas mae Jehu igne, mare ne kafe aknu falehe fitusalei mae igre, eghuteuna mare ne kusu koko phaꞌudi re. Eghuteuna mare hohono ka kharaꞌo phaꞌudi mae igre hata ne tei ka mae Jehu Jesrel. 8Kate hata te tei mare Jesrel phaꞌu igre, kaisei mae tei ne cheke ka King Jehu.

Aonu mae Jehu ne chekedi nogna mae gloku re mala lilisei mare phaꞌu igre ka phei bukrei kosi ka grengatha gna namono na, mala au jare ghilei thoke ka keha narane na.

9Hamerane, mana ne tei ka grengatha igne, ne cheke eghu ka naiknore, “Ghotilo thosei mhaghu, ghotilo theome nabami te papara ka puhi igne. Iara neke eni gaoghatho igne ranghini King Joram, eghuteuna iara neke faleheni mana. Nu mae iheire teke falehedi mae igre? Theome iara kolho! 10Ghotilo laseni, gobigna lepo teke chekedi LORD eidi vikegna mae Ehab ra la thoke mei tutuani. LORD neke eni unha teke nhaꞌa chekeni mana tifa ka nogna profet Elija.” 11Aonu mae Jehu ne aknu falehe ne gnafa keha mae ka vikegna King Ehab teke au ka namono Jesrel, eghuteuna hatimare mae biꞌo, eghuteuna hatimare mae kheragna fofodu king, eghuteuna nogna mae pris mana re eghu ne kafe lehe, theo kaisei te karha na.

Mae Jehu ne aknu falehe kheragna King Ahasaea

12Aonu mae Jehu baludi nogna soldia re jifla Jesrel ne tei Samaria. Mare ne mei ka vido aheva te au fabrahu tagna mae te reireghi sipu gre. 13Ka vido igne, mare ne thafodi keha kheragna King Ahasaea gna Juda. Mae Jehu ne ghusna eghu ka mare, “Ghotilo mae iheire sia?”

Mare ne cheke eghu, “Ghehati kheragna King Ahasaea. Eghuteuna ghehati mala tei Jesrel mala sighodi tharaknagna king ra nei goro thugna Kuin Jesebel.”

14Mae Jehu ne cheke eghu ka nogna mae soldia re, “Lolhoku ghotilo are!” Aonu mare hatadi ne tei rhegna seu Bet-Eked ne aknu falehedi. Khaputidi mae igre thokeni phiatutu phei mae, eghuteuna theo kaisei te karha na.

Tharakna gna King Ehab teke karha teku re ne kafe lehe

15Mae Jehu jifla jare ne tei thafoni mae Jehonadab, thugna mae Rekab. Eghuteuna king ne kubae ka mana, ne cheke eghu, “Ba, tapa kaisei gaoghatho kolho?”

Mae Jehonadab ne cheke eghu ka mana, “Uve.”

Eghuteuna mae Jehu ne cheke eghu ka mana, “Keli fara! Kubae gho!” Aonu mae Jehu loku ka khamegna mana na ne korho haghe ka nogna chariot na. 16Mae Jehu neke cheke eghui, “Gognarona iagho mei balugu iara mala filoni themu te loku iara ranghini LORD na.” Aonu phiamare kafe saghe ka chariot na ne tei Samaria.

17Kate thoke phiamare Samaria na, mae Jehu ne kafe aknu falehe ne gnafa vikegna mae King Ehab re, theo kaisei te karha na. Igne unha teke chekeni LORD ka mae Elija tifa ia.

Naikno te pogho soru ka Baal igre mala lehe

18Aonu mae Jehu ne kilo meidi naikno di Samaria. Eghuteuna mana ne cheke eghu ka mare, “King Ehab neke loku ranghini Baal katha kolho, nu iara ginauna thono pogho soruni mana. 19Ghotilo kilo meidi nogna mae profet te gnafa nei mae pris te gnafa teu Baal ra mala mei filo ghau iara, eghuteuna naikno te pogho soru ka Baal ra mala jaola mei. Iara ginauna na eni kaisei fafara biꞌo ka Baal, eghuteuna ihei te theome mei na, iara ginauna faleheni mana.” Nu mae Jehu chaghidi mare, naugna mana ghaoghatho mala aknu falehe gnafa naikno te pogho soru ka Baal.

20Mae Jehu ne cheke eghu ka mare, “Ghotilo vahini kaisei narane mala kafe mei tarai tahati ka Baal.” Aonu mare ne vahini kaisei narane. 21Mae Jehu ne fatei cheke ka namono te gnafa Israel. Aonu naikno te gnafa te pogho soru ka Baal igre ne kafe mei, eghuteuna theo kaisei te fanu-nhughui na. Aonu mare ne kafe tei ruma lamna Sugablahi mala pogho soru ka Baal, eghuteuna Sugablahi igne fou ne ngata ka naikno. 22Mae Jehu ne chekeni mae ihei te reireghidi mae pris mala hata mei nodi phoko blahi nogna pris Baal gre mala thofno tufa ka naikno te tarai ka Baal igre.

23Aonu mae Jehu ghe mae Jehonadab thugna mae Rekab ne ruma ka Sugablahi na. Jehu ne cheke eghu ka nogna pris Baal re, “Filo faligoho, glahu kaisei naikno te pogho soru ka LORD na mei lamna Sugablahi. Tahati nogna naikno Baal ra kolho te mala mei agne na.” 24Aonu mae Jehu ghe mae Jehonadab ne tei ka nogna vido blahi Baal na ne gahu fafara ka mana. Eghuteuna mae Jehu ne vavahi nhanasalei soldia mala tarabana ke kosigna Sugablahi na. Mana ne cheke eghu ka mare, “Ghotilo thosei snakreni kaisei naikno ke lamnagna Sugablahi igne mala rikha. Jame ihei ka ghotilo te snakreni kaisei naikno te rikha na, mae tuana mala lehe tughuni naikno te rikha tuana.”

25Kate fafara te gnafa na, mae Jehu jifla kosi ne cheke eghu ka nogna mae komanda nei soldia teure, “Ghotilo ruma mala kafe aknu falehedi hui, thosei snakreni kaisei mala rikha!” Aonu mare ruma balu naflahi ne aknu falehedi ne hui naiknore. Eghuteuna mare ne koko fajifla thinidire kosi. Aonu mare neke ruma lamna ka chogho blahi na. 26Aonu mare pala ne jifla mumuju thina blahi teke au jare na ne gnubra ka khaꞌaghi. 27Mare ne thofno goigoni thina blahi igne, eghuteuna mare ne paꞌe soru nogna Sugablahi Baal. Eghuteuna mare horo Sugablahi igne mala ke nodi mala tei mata, igne eghu ngala ghilei mei thoke ka narane gognarogne.

28Ka puhi igne, mae Jehu ne goigoni fahui vido blahi te hui te mala pogho soru ka Baal Israel. 29Neuba, mae Jehu neke theome goigoni phei mumuju buluka nalhaꞌudi teke horo mae Jeroboam thugna mae Nebat ka gol. Mana neke lilisei kaisei Betel, eghuteuna keha na Dan. Mana neke batudi naiknodi Israel gre neke pogho soru ka phei mumuju igre.

30LORD ne cheke eghu ka mae Jehu, “Iagho la edihi gobigna lepo teke magnahaghedi iara ka vikegna mae King Ehab ra. Eghume, iara nhaꞌa cheke ka iagho, fati mae ka vikemu iagho gre tei thoke ka fafati phagusu na ginauna kegra King Israel.” 31Nu King Jehu neke theome thofno leghu fakelidi nogna vetula LORD, nodi God mae Israel. Mana theome koko puhigna King Jeroboam te diꞌa tifa ra, eghuteuna mana neke batudi naiknodi Israel mala pogho soru ka phia mumuju buluka nalhaꞌudi igre.

King Jehu ne lehe

32Ka narane te king mae Jehu igre, LORD ne funu tugha soru nohigna kantri Israel. Eghuteuna lisa lao ka King Hasael gna Siria mala mei uludi mare ka magra. 33King igne mei neke hata nodi vido glose mare ka keha phile ke maghati Khoꞌu biꞌo Jordan, funu ke raru ka nohi Besan, tei posa ka nohi Gilead, balugna namono Arona ke mata Khoꞌu Anon. Vido glose igre au ke maghati gna nodi vido glose mae Manase, mae Gad nei mae Ruben.

34-36King Jehu neke king gna Israel, eghuteuna mana neke funei fruni Samaria varadaki nhana finogha. Gobigna lepo teke edi mae Jehu, baludi glepo biꞌo teke frane teke edi mana igre mare neke rioriso sukha ka Buka Eidi Glepo Teke Edi Hatimare Mae King Di Israel. Kate lehe mana na, mare ne giugiluni mana Samaria, eghuteuna mae Jehoahas thugna mana igne neke king tughuni mana.

11

Kuin Atalaea gna Juda

1Kate filoni Kuin Atalaea, idogna King Ahasaea gna Juda, te lehe thugna na, naꞌa ne funu aknu falehe tharakna gna king. 2Nu kaisei thugna mae Ahasaea ngala te rikha na, nanghagna na mae Joas. Mana namo lehe baludi keha thudi hatimare mae king, nu kaisei fapea idogna mana Jehoseba, thugna gaꞌase King Jehoram, ne fakarhini mana. Naikno biꞌo igne greghagna King Ahasaea. Naꞌa tei ne tathaleini mae Joas balugna thau te mala fachuꞌuni mana na, ne tei pophorudi ka kaisei chogho ke lamna Sugablahi. Aonu kuin ne theome tangomana te faleheni mana na. 3Mae Joas ne poru fabrahu neu ka Sugablahi na nabagna namno finogha ka narane te kuin Atalaea te funei fruni ni Juda.

4Nu ka fafitu finogha gna na, mae Pris Jehoeada ne fatei cheke ka hatimare mae komanda te mala reireghidi tharaknagna mae King nei mae komanda te mala reireghi gna nogna suga Kuin na teu igre, mala mei ka nogna Sugablahi LORD na, mala eni kaisei nhaꞌa cheke ka mare. Eghuteuna mana ne fakakhana ka mare mae Joas thugna mae King Ahasaea. 5Eghuteuna mana ne cheke faheta eghu ka mare cheke igre, “Kate mei te loku ghotilo ka narane Sabat na, ghotilo ginauna fofota ka thilo tothoghei. Kaisei na mala reireghi gna nogna suga kuin na, 6eghuteuna kehana mala reireghi gna grengatha te kiloi mare, Suri Grengatha, eghuteuna kaisei na mala reireghi gna grengatha ke leghugna fapea tothoghei na. 7Keha phei tothoghei teke theome loku ka narane Sabat ra ginauna mei kegra ka Sugablahi gne mala reireghini mae sitei te mala king igne. 8Ghotilo ginauna mala reireghini King Joas balu naflahi, eghuteuna ghotilo tei balugna aheva te tei mana na. Jame ihei te mei namo ka mana na, ghotilo aknu falehe mae tuana.”

9Aonu hatimare mae komanda igre ne leghuni unha te chekeni mae pris biꞌo Jehoeada igne. Mare hata ne mei mae soldia teke theome loku ka narane Sabat ra baludi mae teke loku ra eghu ne kafe mei. 10Mana falao ka mare neke nogna goru nei greoreo teku mae King Devet teke tathaji teku ka nogna Sugablahi LORD na tifa ra. 11Eghuteuna mae grereghi re ne fakegra faligohoni mae sitei na balu naflahi. Mare kegra rhegna olta na ka Sugablahi na, eghuteuna mare kegra vido te gnafa ka Sugablahi na.

12Aonu mae Jehoeada ne batuni mae Joas ne jifla mei ka Sugablahi na ne lisei lao khepi nafnakno na ka phaꞌugna mana na. Eghuteuna tusu lao ka mana kaisei buka vetula te mala leghuni hatimare mae king, eghuteuna tofa oel ka phaꞌugna mana na. Eghuteuna chekeni ka naiknore te mana ngala te king gognarona. Aonu naiknore ne proaprosa ne eha eghu fabiꞌo, “Iagho king fabrahu!”

13Kate nomhini Kuin Atalaea naogla biꞌo te edi mae te reireghi nei naiknore teu igre, naꞌa ghosei ne tei ka nogna Sugablahi LORD na, ka vido aheva te au teu nakhapru biꞌo na. 14Jare naꞌa ne filoni mae king majaghani te kegra teu rhegna khegra biꞌo gna Sugablahi na. Igne nogna vido mala au mae king ka nodi kastom mare na. Hatimare mae komanda ne kegra faligohoni mana. Eghuteuna naiknore ne kelitadi fara ne kafe eha fabiꞌo balu kufli. Aonu Kuin Atalaea diꞌanagnafa gna fara ne rerheku nogna pohe na ne eha eghu, “Majora! Majora!”

15Pris Jehoeada theome magnahaghedi mare te faleheni kuin ka vido Sugablahi na, aonu mana ne cheke eghu ka hatimare mae komanda, “Ghotilo hata jifla thau tuana ka mae te reireghi are, mala hata tei mare kosi. Jame ihei te fariuriu fakarhini thau igne, ghotilo ginauna na jaola aknu falehe mae tuana.” 16Aonu mare ne lokini naꞌa hata ne tei ka grengatha te mala ruma hose ka nogna vido king na ne faleheni naꞌa jare.

Pris Jehoeada ne paꞌe soru nogna Sugablahi Baal na

17Mae Pris Jehoeada ne hata King Joas baludi naiknore mala baubahu leghuni nogna nhaꞌa cheke LORD na, aonu mare ne nhaꞌa cheke mala au jateula nogna naikno LORD eghu kolho. Eghuteuna mana jaola neke cheke ka king mala eni kaisei nhaꞌa cheke mala ghatho tahudi naiknore, eghuteuna naiknore mala leghuni king. 18Mare kafe tei ka nogna Sugablahi Baal na ne paꞌe soru pari. Eghuteuna mare ne goigoni fahui olta te gnafa nei mumuju te gnafa teu ka vido te gnafa igre. Eghuteuna mare ne aknu faleheni mae Matan nogna pris Baal igne rhedi olta re.

Pris Jehoeada ne cheke ka mae soldia re mala reireghini nogna Sugablahi LORD na. 19Mana baludi nodi komanda mae mala reireghi, nei mae mala reireghi gna nogna suga mae king, mare hatani King Joas ne jifla funu ka Sugablahi na ne tei ka suga gna King na, eghuteuna naiknore ne tei ke leghudi mare. Mae Joas ne ruma ka nodi grengatha mae te mala reireghi igre, eghuteuna mana tei ne gnokro ka nogna sape nafnakno na. 20Aonu naikno te gnafa Juda igre ne kafe glealeꞌa fara, eghuteuna namono biꞌo na ne kafe muana soru, naugna mare neke aknu faleheni Kuin Atalaea ka nogna suga na.

21Mae Joas ne fitu finogha gna kolho kate king mana Juda na.

12

Mae Joas king gna Juda

1Ka fitu finogha te king mae Jehu Israel igne, mae Joas ne king gna Juda. Mana neke king Jerusalem phiatutu finogha. Idogna mana Sibia igne neke thau gna Bereseba. 2King Joas ne au doglo ka tathagna LORD na, naugna mae pris Jehoeada neke farirhiuni mana. 3Neuba, mana neke theome goigoni nodi vido mala tarai mae bongihehe igre, naugna igne, naiknore ne theome gnafa te fafara nei gahu insens teu jare na.

4Kaisei fata, King Joas ne cheke eghu ka hatimare mae pris, “Sileni teke fafara naiknore ka nogna Sugablahi LORD igre mala tusu lao ka mana, ghotilo mala tathajiu mala ke babana Sugablahi ana. Sileni teke takis ka sensas, sileni teke famei naiknore te mala fagnafa gna nodi nhaꞌa cheke na, nei sileni teke koko naiknore ka Sugablahi na leghuni unha teke magnahagheni mare na. 5Kate fadoglini ghotilo glokugna Sugablahi gne, ghotilo tangomana te hata sileni ka mae iheire te mala reireghi sileni are. Tuare sileni te mala loku ghotilo te mala fakekheligna unha te diꞌa ka Sugablahi na.”

6Nu ke lamnadi varadaki thilo finogha te king mae Joas igre, hatimare mae pris igre neke theome eni kaisei gloku ka Sugablahi na. 7Aonu king ne kilo meini mae pris Jehoaida baludi keha mae pris, ne cheke eghu ka mare, “Naugna unha si ghotilo te theome edi keha gloku ka Sugablahi ignea? Funu gognaro gne, ghotilo thosei ke hata sileni ka mae iheire te reireghidi sileni are. Sileni tuana, ghotilo mala ke fakekheli kolho Sugablahi igne.” 8Aonu mae pris igre ne kaisei gaoghatho ka nogna cheke mae king igne. Eghuteuna mare ne jaola ne kaisei gaoghatho te mala lokugna Sugablahi igne ginauna, theome ka khamedi mare thedi kolho, nu ka khamedi hatimare mae gloku kolho.

9Eghuteuna mae Pris Jehoaida ne hata kaisei bokis ne eni kaisei khora ka fofotho gna na, aonu mana ne lilisei bokis igne rhegna olta na, phile fei nheta kate mala ruma haghe naikno ka Sugablahi na. Hatimare mae pris te loku ka grengatha gna Sugablahi na nhaꞌa lao sileni te hata te mei naiknore ka bokis igne. 10Leuleghu fata na bokis igne fodu ka sileni, nogna sekretri mae king balugna mae pris biꞌo igne, phiamare mei ne kaha sileni igre ne hohono ka baeg. 11Ke leghugna te rioriso soru naba sileni igne, phiamare hata ne tei sileni igne ka mae funei gna gloku te mala loku gna Sugablahi igne. Sileni igne mala jaola folidi hatimare mae kapenta, mae iheire te loku, 12nei mae iheire te kato thina, nei keha glepo te mala loku ka Sugablahi igne.

13Sileni igne theome mala foli glepo teke horo ka silva kapu, besin, glepo mala ifu, glepo mala fagagae juta, nei keha glepo teke horo ka silva ba ka gol. 14Nu mala folidi kolho mae gloku, nei keha glepo te mala eni fakeligna Sugablahi igne. 15Mae funeidi mae gloku igre loku fakeli fara fei sileni na, naugna puhidi mae igre thofno doglo fara. 16Nu sileni te fafara kate poloru, nei sileni te fafara te mala doglo ka tathagna LORD na teu igre theome mala lilisei ka bokis, naugna mala nodi mae pris kolho.

17Ka narane tuana, King Hasael gna Siria tei ne magra Gat ne hata namono biꞌo tuana. Ke leghugna igne, mana ghaoghatho mala mei snura Jerusalem. 18Nu kate nomhini King Joas igne, mana tei ka nogna Sugablahi LORD na ne hata fajifla gobigna lepo te keli fara teke fafara King Jehosafat, nei King Joram nei King Ahasaea, thilo mae kuꞌegna mana neke fablahidi glepo igre. Mana hata fajifla glepo igre ne lilisei baludi nogna glepo thegna re. Eghuteuna mana jaola ne hata fajifla gol te gnafa teke nanhaꞌa naiknore ka Sugablahi igne, nei gol teke au ka nogna suga na. Aonu mana ne fatei glepo igre ka mae Hasael king gna Siria. Aonu king baludi nogna soldia re figri neke pulo ne theome mei Jerusalem.

19Keha glepo teke edi mae King Joas re, mare neke rioriso soru ka Buka Eidi Glepo Teke Edi Hatimare Mae King Di Juda. 20-21Mae Josabad thugna mae Simeata ghe mae Jehosabad thugna mae Soma, phei nogna mae biꞌo King Joas igre ne ghaoghatho mala faleheni mana. Aonu phiamare ne aknu faleheni mana Jerusalem ka vido teke fasasare mare rhegna nabrou te tei posa Sila. Mare ne giugiluni mana ka bekudi mae kuꞌegna re ka nogna namono biꞌo mae King Devet, eghuteuna thugna mana, mae Amasaea igne neke king tughuni mana.

13

King Jehoahas gna Israel

1Ka varadaki thilo finogha te funei fruni mae Joas thugna mae King Ahasaea igre, King Jehoahas thugna mae King Jehu ne king Israel. Mana neke king ka namono biꞌo Samaria nabotho fitu finogha. 2Mae king igne jaola ne theome keli ka tathagna LORD na, eghuteuna mana batudi naiknodi Israel ka nakhibo. Mana theome ke tughu puhigna te diꞌa na jateula King Jeroboam thugna mae Nebat tifa ia neu. 3Aonu LORD ne diꞌatagna ka naiknodi Israel igre, kmana finogha mana neke snakredi mala au ke parigna nogna nolaghi King Hasael gna Siria ghe Ben-Hadad mae thugna na.

4Aonu King Jehoahas ne tarai ka LORD mala toghodi nogna naiknore, eghuteuna LORD ne nomhini nogna tharai mana na, naugna mana ne filo glanini king gna Siria te thofno goigonidi naiknodi Israel igre, ne cheke tughuni nogna tharai mana na. 5Aonu LORD ne kuruni kaisei mae lida mala tei fakarhidi ka khamedi mae Siria. Eghuteuna mare neke au fakeli ka nodi namonore jateula teke tifa ra neu. 6Nu puhi te diꞌa teke batudi mae Jeroboam naiknodi Israel re igne theome gnafa ka mare, eghuteuna mumuju gna god gaꞌase Asera igne au ngala jare Samaria.

7Ka narane tuare, King Jehoahas theome au nogna kmana soldia te mala magra na, naugna mae king gna Siria igne neke goigonidi nei falehedi neku mare. Mana au glimafulu soldia kolho te mala saghe ka hose na, eghuteuna nabotho chariot, nei nabotho thogha soldia.

8Keha gobigna lepo teke edi mae Jehoahas baludi glepo te biꞌo teke edi mana ka magra igre, mare neke rioriso soru ka Buka Eidi Glepo Teke Edi Hatimare Mae King Di Israel. 9Kate lehe mana na, mare ne giugiluni mana Samaria, eghuteuna thugna mana, mae Jehoas igne neke king tughuni mana.

King Jehoas gna Israel

10Ka tolufulu fitu finogha te funei fruni King Joas Juda igre, mae Jehoas, thugna King Jehoahas igne neke king Israel. Mana neke king ka namono biꞌo Samaria nabotho namno finogha. 11Nu mae Jehoas neke jateula King Jeroboam teke diꞌa puhigna na ka tathagna LORD na, eigna mana neke batudi naiknodi Israel re ka nakhibo.

12Keha glepo teke edi King Jehoas baludi glepo te biꞌo teke edi mana ka teke magra ka King Amaesaea gna Juda igre, mare neke rioriso soru ka Buka Eidi Glepo Teke Edi Hatimare Mae King Di Israel. 13Kate lehe mana na, mare ne giugiluni mana ka namono biꞌo Samaria ka bekudi kuꞌegna re, eghuteuna thugna mana, mae Jeroboam gne neke king tughuni mana.

Profet Elisa ne lehe

14Ame lehe nga King Jehoas teuna, profet Elisa neke fogra fara neke namo lehe. Aonu King Jehoas tei ne sighoni mana, ne tanhi eghu eigna mana, “Mama ghe! Mama ghe! Iagho nodi greoreo maedi Israel!”

15Aonu mae Elisa ne cheke eghu ka mana, “Iagho tei hata mei kaisei phaloho nei keha jata eghu.” Aonu mae Jehoas tei ne hata ne mei, 16eghuteuna mae Elisa ne cheke ka mana mala tarabana mala fada, eghuteuna mae Elisa ne habo khamegna na ka khamegna king.

17Aonu mae Elisa ne cheke eghu ka mana, “Iagho tei tora wida te filo tei fei Siria ana.” Aonu king tei ne tora. Eghuteuna mana neke cheke eghui ka King, “Aonu, fada gho.” Aonu king ne fada. Eghuteuna mae Elisa ne eha eghu fabiꞌo, “Iagho nogna jata LORD! Mana ginauna togho nigho iagho mala uludi naiknodi Siria! Iagho ginauna tei magra ka namono biꞌo Afek, eghuteuna iagho ginauna na thofno uludi naiknodi Siria.”

18Mae profet Elisa ne cheke eghu ka mae king, “Iagho hata keha jata, eghuteuna iagho puri sukha ka glose na.” Aonu king hata jata igre ne thilo fata puri sukha ka glose na. 19Nu puhi igne theome doglo ka mae profet, aonu mana ne cheke eghu ka king, “Jame puri sukha iagho ka glose gne glima fata ba namno fata meuna, iagho jame neke thofno uludi fara maedi Siria re, nu iagho ginauna thilo fata kolho nate uludi mare na.”

20Aonu mae Elisa ne lehe, eghuteuna mare ne giugiluni mana.

Leuleghu finogha ka narane te mala joꞌu gano na, tothoghei soldia di Moab gre sughu mei koba Israel mala blau glepo. 21Kaisei fata, keha naiknodi Israel pala kaisei thini mala tei giugilu. Eghuteuna mare ne filoni kaisei tothoghei soldia gna Moab ne mei, aonu mare ne koko sukha thini igne ka beku gna profet Elisa na ne rikha nodi. Nu kate tei te loku fodu thini igne ka nhubra gna mae Elisa gre, thini igne neke karha fapulo ne kegra haghe!

Naiknodi Israel magra ka naiknodi Siria

22Ka narane teke king mae Jehoahas Israel igre, King Hasael gna Siria mei ne goigonidi koba mare. 23Nu LORD keli ranghidi nei kokhonidi eghu naiknodi Israel gre. Aonu mana theome snakreni armi gna Siria gne te mei goigonidi mare na. Leghu fata na LORD toghodi mare naugna mana neke nhaꞌa cheke balugna mae Ebraham, mae Isak nei mae Jekop tifa. Eghuteuna mana neke khidi maedi Israel mala tei au fakhaba ka mana.

24Kate lehe King Hasael na, mae Ben-Hadad, thugna mana igne neke king gna Siria. 25Aonu King Jehoas tei ne magra ka mae Ben-Hadad thilo fata. Eghuteuna mae Jehoas ne uluni mana thilo fata, eghuteuna mana neke hata fapulo namono te gnafa teke hata mae Hasael ka kmagna mana, mae King Jehoahas.

14

King Amasaea gna Juda

1Ka fapea finogha te king mae Jehoas Israel igre, mae Amasaea thugna King Joas igne ne king Juda. 2Ka narane tuare, mana varadaki glima finogha gnahi, eghuteuna mana king Jerusalem varadaki nheva finogha. Idogna mana na thaugna Jerusalem, nanghagna na Jehoadin. 3Mae Amasaea ne keli ka tathagna LORD na. Nu mana theome jateula King Devet, kuꞌegna mana tifa ia neu. Mana edi kolho unha teke edi mae Joas, mae kmagna na. 4Eghume mana theome paꞌe soru nodi vido mala tarai mae bongihehe re, eghuteuna naiknore fafara nei gahu insens eghu fabrahu ka vido blahi igre.

5Kate funei fruni King Amasaea Juda na, mana ne aknu falehedi phei mae biꞌo teke aknu faleheni mae kmagna na. 6Nu mana theome aknu falehedi thudi phiamare re, naugna mana leghuni unha teke chekeni LORD ka nogna Vetula mae Moses igne, “Jame kaisei mae sitei theome leghuni vetula na, mana nabagna te lehe, nu ghotilo theome tangomana te faleheni kmagna mana na. Eghuteuna jame kaisei mae theome leghuni vetula na, ghotilo theome tangomana te faleheni thugna mana na. Eigna naikno igne mala lehe ka nogna najafra thegna.”

7Nogna soldia mae Amasaea gre ne aknu falehe nabotho thogha soldia di Idom ka glogu te kiloi mare, “Glogu mala hata tahi.” Mana ne hata namono biꞌo Sela igne ka magra, eghuteuna mare kiloni namono igne Joktel, nangha igne au ngala mei thoke ka narane gognarogne.

8Aonu mae Amasaea ne kuru tei keha mae mala tei filoni mae Jehoas king gna Israel mala magra ka mana.

9Nu King Jehoas ne cheke eghu ka mana, “Kaisei fata, kaisei phono gna Lebanon ne fatei cheke ka kaisei gaju biꞌo gna Lebanon, ne cheke eghu, ‘Iagho snakreni thumu gaꞌase na mala tolaghi ka mae thugu nalhaꞌu iara gne.’ Nu kaisei bosu mhata gna Lebanon khale ka gnarho igne ne klopa.” 10Eghuteuna mana neke cheke eghui, “Tutuani, iagho neke ulunihi armi gna Idom ia ka magra, eghuteuna gognarona iagho fahaehaghe fara. Te keli na iagho tei au kolho ka sugamu na mala fahaehaghe nigho themu. Thosei eni kaisei puhi, naugna mana ginauna na goigoni nigho mana nei naiknodi Juda.”

11Nu King Amasaea ne tirogna fanomho ka King Jehoas. Aonu King Jehoas gna Israel ne mei balugna nogna armi na magra ka King Amasaea gna Juda. Phei armi igre haghe ne farithafoi ne magra ka namono Bet-Semes. 12Ka magra igne, King Amasaea balugna nogna armi na suaraghi fapulo rikha neke pulo ka namono dire. 13Nu King Jehoas lokini King Amasaea. Eghuteuna mana balugna nogna armi ne tei Jerusalem, eghuteuna mare ne paꞌe soru gringni thina gna namono biꞌo na, fufunu ka Grengatha gna Efrem, tei posa ka Grengatha gna Kona. Keha phile gna gringni te paꞌe soru mare igne jame kaisei gobi nhanasalei mita. 14Mana ne hata gol nei silva teure baludi keha famane glepo te keli teke au ka nogna Sugablahi LORD na, eghuteuna mana jaola neke hata glepo te keli teke au ka suga gna king. Aonu mare hata glepo igre neke pulo Samaria. Eghuteuna mare jaola ne hata keha naiknodi Juda teke sesekai mare ka magra na.

15Keha glepo teke edi mae King Jehoas, baludi glepo te biꞌo teke edi mana kani teke magra ka King Amasaea igre, mare neke rioriso soru ka Buka Eidi Glepo Teke Edi Hatimare Mae King Di Israel. 16Eghuteuna kate lehe mae King Jehoas na, mare ne giugilu thini gna mana na Samaria, ka bekudi kuꞌegna re, eghuteuna thugna mana, mae Jeroboam neke king tughuni mana Israel.

King Amasaea gna Juda ne lehe

17King Amasaea gna Juda karha neu nabagna nabotho glima finogha ke leghugna te lehe King Jehoas gna Israel. 18Keha glepo teke edi mana re, mare neke rioriso soru ka Buka Eidi Glepo Teke Edi Hatimare Mae King Di Juda.

19Keha mae jare Jerusalem ghaoghaho mala faleheni King Amasaea, nu mana rikha ne tei Lakis. Nu mare ne kurudi keha mae ne tei ke leghugna mana ne aknu faleheni mana ka namono igne. 20Aonu mare hata thini gna mae Amasaea na neke pulo Jerusalem ka hose neke giugilu ka bekudi hatimare mae king tifa ra ka nogna namono biꞌo King Devet.

21Kate nabotho namno finogha gna mae Asaraea thugna mae Amasaea na, naiknodi Juda gre ne vahini mana mala king tughuni King Amasaea. 22Ka narane ke leghu gna te lehe King Amasaea igre, King Asaraea tei ne magra Elat, eghuteuna mana neke hata fapulo namono igne neke babana fapulo.

Fapea Jeroboam king gna Israel

23Ka nabotho glima finogha mae Amasaea te king Juda igre, mae Jeroboam thugna King Jehoas igne jaola ne king Israel. Mana ne king ka namono biꞌo Samaria phiatutu kaisei finogha. 24Mae Jeroboam theome keli ka tathagna LORD na, naugna mana ne leghuni puhigna King Jeroboam, thugna mae Nebat tifa ia, eigna mana neke batudi naiknodi Israel re ka nakhibo. 25Fapea Jeroboam igne neke hata fapulo nodi vido glose mae Israel te funu ke raru Lebo-Hamat tei thoke ke mata Thongna Lehe. Mana neke leghuni unha teke chekeni LORD, nodi God mae Israel. Mana teke nhaꞌa cheke ka nogna mae gloku profet Jona thugna mae Amitai, maegna Gat-Hefa.

26Ka narane tuare, LORD neke filoni naꞌau papara te thokedi naikno te gnafa Israel igre, neubane naikno sneka ba snagla, theo kaisei naikno te toghodi re. 27Neke theome nogna gaoghatho LORD te mala thofno roꞌeni Israel na, nu mana neke cheke ka nagnafagna King Jeroboam, thugna mae Jehoas, mala fakarhidi mare.

28Gobigna lepo teke edi King Jeroboam igre, nei teke frane mana ka vido te magra igre, nei teke hata fapulo mana phei namono Damaskas ghe Hamat ka kantri Juda teke nogna mae Asaraea igre eghu, mare neke rioriso soru ka Buka Eidi Glepo Teke Edi Hatimare Mae King Di Israel. 29Kate lehe mae Jeroboam na, mare ne giugiluni mana ka bekudi mae kuꞌegna re, eghuteuna thugna mana, mae Sekaraea gne neke king tughuni mana.

15

King Asaraea gna Juda

1Ka varadaki fitu finogha te king fapea Jeroboam Israel igre, mae Asaraea thugna King Amasaea ne king Juda. 2Ka narane tuare, mana neke nabotho namno finogha gna. Eghuteuna mana neke king Jerusalem glimafulu phei finogha. Idogna na Jekolaea thaugna Jerusalem. 3Mae Asaraea ne leghuni puhigna mae kmagna na ne edi glepo te doglo ka tathagna LORD. 4Neubane eghu ngau, mana theome lhotidi naiknore te tei tarai ka keha vido blahi are, eghuteuna naiknore tei fafara nei gahu insens eghu fabrahu ka nodi vido blahi mala fafara mae bongihehe.

5LORD ne nhaꞌa lao kaisei thubu te thono diꞌa fara te kiloi leprosi ka thinigna mae king na ne ghilei lehe mana. Aonu mana tei ne au sopa thegna ka kaisei suga, eghuteuna mae Jotam thugna mana igne teke gavana ka kantri Juda.

6Keha glepo teke edi King Asaraea re, mare neke rioriso soru ka Buka Eidi Glepo Teke Edi Hatimare Mae King Di Juda. 7Kate lehe mana na, mare ne giugiluni mana ka bekudi hatimare mae king ka nogna Namono biꞌo King Devet. Eghuteuna mae Jotam thugna mana igne teke king tughuni mana na.

King Sekaraea gna Juda

8Ka tolufulu nhana finogha te king mae Asaraea Juda igre, mae Sekaraea thugna mae King Jeroboam neke king Israel. Eghuteuna mana neke king ka namono biꞌo Samaria namno nhigra. 9Mae Sekaraea jateula mae kuꞌegna tifa ra neu ne edila unha te theome doglo ka tathagna LORD. Mana ne leghuni puhigna King Jeroboam thugna mae Nebat te diꞌa ia, eigna mana tifa na neke batudi naiknodi Israel re ka nakhibo.

10Mae Salum, thugna mae Jabes, mana neke ghaoghatho mala faleheni King Sekaraea, aonu mana ne aknu faleheni mana Ibleam, aonu mana neke king tughuni mana. 11Keha glepo teke edi mae King Sekaraea re, mare neke rioriso soru ka Buka Eidi Glepo Teke Edi Hatimare Mae King Di Israel. 12Aonu nhaꞌa cheke teke cheke eghu LORD ka King Jehu tifa igne ne thoke mei tutuani, “Vikemu iagho te sukha ka fati phagusu igre ginauna mala king Israel.”

King Salum gna Israel

13Ka tolufulu nheva finogha te king mae Asaraea Juda igre, mae Salum thugna mae Jabes ne king Israel. Mana neke king ka namono biꞌo Samaria kaisei nhigra kolho. 14Ka narane tuare, mae Menahem thugna mae Gadi igne jifla Tiasa ne mei Samaria, eghuteuna mana ne aknu faleheni mae King Salum neke king thegna tughuni mana.

15Keha glepo teke edi King Salum baludi nogna gaoghatho te theome doglo teke aknu faleheni King Sekaraea igre, mare neke rioriso soru ka Buka Eidi Glepo Teke Edi Hatimare Mae King Di Israel.

16Ka narane tuare, mae Menahem jifla funugna Tiasa ne mei roꞌeni namono biꞌo Tapua, baludi naikno nei namono te gnafa te au faligohoni namono biꞌo tuana, naugna mare neke theome snakreni mana te ruma mei ke lamnagna nodi namono na. Mana blau gobi lepo gna namono biꞌo Tapua igne, nei goigonidi gaꞌase te bukla re, aonu mana alha pea thiꞌadi goro gaꞌase te bukla re.

King Menahem gna Israel

17Ka tolufulu nheva finogha te king mae Asaraea Juda igre, mae Menahem thugna mae Gadi igne neke king Israel. Mana neke king ka namono biꞌo Samaria nabotho finogha. 18Nu mana jaola neke theome keli ka tathagna LORD. Naugna ka narane te king mana te ghilei thokeni narane glehe gna na, mana leghuni puhigna King Jeroboam, thugna mae Nebat te diꞌa fara tifa ia, eigna mana neke batudi naiknodi Israel re ka nakhibo.

19Ka narane tuare, King Pul gna Asiria ne mei Israel mala magra ka mare. Nu King Menahem ne tusu lao tolufulu fati thogha kilo silva ka King Pul, keha nanghagna mana na, mae Tiglat-Pilesa, mala snakreni mae Menahem te mala funei fruni di naiknodi Israel. 20Mae Menahem huhurudi mae te dedei di Israel igre mala tusu lao sileni ka mana mala folini King Tiglat-Pilesa. Mare te gnafa na ne sopa falao namno gobi gram silva. Eghuteuna King Tiglat-Pilesa hata sileni igne neke pulo ka nogna kantri na.

21Keha glepo teke edi King Menahem re mare neke rioriso soru ka Buka Eidi Glepo Teke Edi Hatimare mae King Di Israel. 22Eghuteuna kate lehe mana na, mare ne giugiluni mana ka bekudi mae kuꞌegna ra, eghuteuna mae Pekahaea thugna mana igne neke king tughuni mana.

King Pekahaea gna Israel

23Ka glimafulu finogha te king mae Asaraea Juda igre, King Pekahaea thugna King Menahem igne neke king Israel. Mana neke king ka namono biꞌo Samaria phei finogha. 24Nu mana jaola neke theome keli ka tathagna LORD na, naugna mana neke leghuni puhigna King Jeroboam thugna mae Nebat teke diꞌa fara tifa ia, eigna mana neke batudi naiknodi Israel ka nakhibo. 25Kaisei mae komanda ka nogna armi mae Peka, thugna mae Remalaea, mana ne ghaoghatho mala aknu faleheni King Pekahaea. Aonu mae Peka ne hata glimafulu maedi Gilead, eghuteuna mare mei ne aknu faleheni King Pekahaea ka vido mala poru ke lamnagna suga biꞌo mae king na jare Samaria. Eghuteuna mare jaola ne falehedi mae Agob ghe mae Arie. Aonu mae Peka neke king tughuni mana.

26Keha glepo teke edi King Pekahaea re mare neke rioriso soru ka Buka Eidi Glepo Teke Edi Hatimare Mae King Di Israel.

King Peka gna Israel

27Ka glimafulu phei finogha te king mae Asaraea Juda igre, mae Peka thugna mae Remalaea te king Israel na, eghuteuna mana ne funei ka namono biꞌo Samaria nabagna varadaki finogha. 28Nu mana jaola neke theome keli ka tathagna LORD na, naugna mana neke leghuni puhigna King Jeroboam thugna mae Nebat te diꞌa fara tifa ia, eigna mana neke batudi naiknodi Israel re ka nakhibo.

29Ka narane tuare, King Tiglat-Pilesa gna Asiria mei ne magra Israel. Mana uluni magra igne ne hata namono igre: Ijon, Abel-Bet-Maka, Janoa, Kedes, Haso. Mana jaola ne uludi namono te au ka thilo nohi Gilead, Galili nei ka nohi Naftali, eghuteuna mana hata naiknore ne tei Asiria. 30Ka varadaki finogha te king mae Jotam thugna King Asaraea Juda igre, mae Hosea thugna mae Ela igne ne ghaoghatho mala aknu faleheni King Peka. Aonu mae Hosea mei ne magra ne aknu faleheni mae Peka. Aonu mae Hosea neke king tughuni mana.

31Keha glepo teke edi King Peka re mare neke rioriso soru ka Buka Eidi Glepo Teke Edi Hatimare Mae King Di Israel.

King Jotam gna Juda

32Ka phei finogha King Peka thugna mae Remalaea te king Israel igre, Jotam thugna mae Asaraea igne neke king Juda. 33Ka narane tuare, mana varadaki glima finogha gnahi. Eghuteuna mana neke king Jerusalem nabotho namno finogha. Idogna mana na Jerusa neke thugna mae Sadok. 34King Jotam neke jateula teke edi mae kmagna ra neku neke edi glepo te theome doglo ka tathagna LORD. 35Nu vido blahi te mala tarai mae bongihehe ka nodi god re au ngala, eghuteuna naiknore fafara nei gahu insens eghu fabrahu ngala jare. Aonu mae Jotam neke babana fakeli grengatha ke raru gna nogna Sugablahi LORD na.

36-37Ka narane tuare, LORD neke kurudi King Resin gna Siria ghe King Peka gna Israel baludi nodi armi re mala tei magra ka naiknodi Juda. Keha glepo teke edi King Jotam re, mare neke rioriso soru ka Buka Eidi Glepo Teke Edi Hatimare Mae King Di Juda. 38Kate lehe mana na, mare ne giugiluni mana ka bekudi mae king tifa ra ka nogna namono biꞌo King Devet. Eghuteuna mae Ehas thugna mana igne neke king tughuni mana.

16

King Ehas gna Juda

1Ka nabotho fitu finogha King Peka thugna mae Remalaea te king Israel igre, mae Ehas thugna King Jotam igne neke king Juda. 2Ka narane tuare, mana varadaki finogha gnahi. Eghuteuna mana king Jerusalem nabotho namno finogha. Nu mana theome leghuni puhigna King Devet, kuꞌegna tifa ia. Mae Ehas gne edi fabrahu glepo te theome doglo ka tathagna LORD. 3Mana leghudi puhidi mae king di Israel te diꞌa tifa ra. Eghuteuna mana neke gahu thofno thugna na neke fafara ka mumuju. Glepo igne thofno leghuni puhidi naiknodi tifa te thofno diꞌa fara ra, eghuteuna LORD neke khi fajifladi naikno bongihehe igre ka nodi vido glose naiknodi Israel. 4Eghuteuna king neke fafara nei gahu insens eghu ka mumuju ka nodi vido blahi mae bongihehe ke kligna thogele nei ke pari gaju biꞌo.

5Ka narane tuare, King Resin gna Siria ghe King Peka gna Israel, phiamare balu nodi armi ne haghe bara ligohoni Jerusalem, nu mare theome tangomana te uluni King Ehas. 6Eghuteuna kaisei fata na, King Resin gna Siria ne mei magra ka naiknodi Juda ka namono Elat. Mana khi fajifladi naiknodi Juda neke hata fapulo nodi namono re. Eghuteuna naiknodi Idom igre mei ne au Elat, mare mei au jare ghilei mei posa ka narane gognarogne.

7-8King Ehas magnahaghei te tusu lao kaisei namha ka King Tiglat-Pilesa gna Asiria, mala mei mae king igne toghoni. Aonu mana ne hata silva nei gol teu teke au ka nogna Sugablahi LORD na, nei ka nogna suga thegna na teure ne fatei ka king baludi cheke igre, “King, iara nou mae gloku iagho, eghuteuna iara jateula thumu eghu iagho. Gognarona phei king di Siria ghe Israel gre phiamare mei magra ka iara. Mei fakarhi ghau.” 9Kate nomhini king gna Asiria cheke igne, mana ne kuruni nogna armi na ne sukha Siria ka namono Damaskas. Mare magra ne hata namono igne. Aonu mare ne aknu faleheni King Resin, eghuteuna mare huhurudi naiknore mala tei au ka namono Kira.

10Kate tei King Ehas Damaskas mala filoni King Tiglat-Pilesa tekuna na, mana ne filoni kaisei olta jare. Aonu mana ne eni kaisei te ikoi jateula olta igne teuna neke hata neke pulo ka mae Pris Uraea Jerusalem. 11Aonu mae Uraea ne horo kaisei te jateula te magnahagheni king na teuna, eghuteuna kate horo te gnafa olta igne, neke pulo meigna King Ehas. 12Ka teke pulo mei king funugna Damaskas na, mana ne filoni tela gnafahi olta na ne tei tagna. 13Aonu mana ne fafara sipu te gahu te krono ka khaꞌaghi balu wit nei waen. Eghuteuna mana hata dadara gna fafara igne fagaglana gna mana te au ka pharikeli balugna LORD, eghuteuna mana ne toatofa dadara igne ke kligna olta. 14Mana tuthugha olta tiatifa teke horo ka bras igne ne tei au ke ulugna Sugablahi na. Tifa na olta igne neke au farihoteidi olta majaghani ghe Sugablahi, nu king ne tuthugha olta tiatifa igne ne tei au ke raru gna olta majaghani na.

15Eghuteuna mana ne cheke eghu ka mae Uraea, “Nogu olta biꞌo iara igne mala gahu buluka mala fafara hamerane, nei gahu flaoa mala fafara fei grafi. Iagho mala gahu buluka nei flaoa eghu malagna king. Eghuteuna iagho mala jaola gahu nodi fafara naiknore, eghuteuna mala hata mei nodi flaoa nei waen teu naiknore. Eghuteuna iagho mala hata dadara buluka teke fafara naikno ra mala fuafusa ka olta igne. Nu olta biꞌo teke horo ka bras igne, iara ginauna mala loku tagna mala laseni God unha nate eni iara na.” 16Aonu Pris Uraea ne leghuni unha te chekeni King Ehas ka mana igne.

17King Ehas ne hata koko geridi chariot te mala hata khoꞌu teke horo ka bras na, eghuteuna mana jaola koko dis biꞌo teke au ka chariot igne. Eghuteuna king ne hata koko tangk biꞌo teke horo ka bras teke gnokro ke klignadi nabotho phei mumuju buluka nalhaꞌudi teke horo ka bras. Eghuteuna mana ne nhaꞌa soru tangk igne ke kligna gna kaisei vido teke horo mare ka thina biꞌo. 18Te mala kelitagna King Tiglat-Pilesa gna Asiria na, King Ehas ne hata fadelei suga tapuale te mala tarai ka narane Sabat na. Eghuteuna bobotho grengatha gna Sugablahi te mala leghuni king gna Juda na.

19Keha glepo teke edi King Ehas re, mare neke rioriso soru ka Buka Eidi Glepo Teke Edi Hatimare Mae King Di Juda. 20Kate lehe mana na, mare neke giugilui ni mana ka bekudi hatimare mae king ka nogna namono biꞌo King Devet. Eghuteuna mae Hesekaea, thugna mana na neke king tughuni mana.

17

King Hosea gna Israel

1Ka nabotho phei finogha mae Ehas te king Juda igre, mae Hosea thugna mae Ela ne king Israel. Mana neke king ka namono biꞌo Samaria nheva finogha. 2Mana jaola ne edi glepo te diꞌa re ka tathagna LORD, nu mana theome raꞌe edi jateula king di Israel teke kulu funei ululahu ra neku.

3Ka narane tuare, King Salmanesa gna Asiria neke mei magra ka mana. Mae Hosea lisa laoni thegna ka khamegna King Salmanesa, eghuteuna mae Hosea ne foli takis biꞌo ka mana. 4Nu ke leghu na, mae Hosea neke kurudi keha mae neke tei filoni King So gna Ijep mala mei toghoni. Ke leghu mae Hosea neke theome foli takis ka king gna Asiria. Nu kate laseni King Salmanesa glepo igne, mana ne kurudi keha mae mala mei lokini mae King Hosea ne nhaꞌa laoni mana ka sosolo.

Mae naoka ne ruma mei Samaria

5King Salmanesa ne haghe Israel balu nogna armi, eghuteuna armi igne ne mei au faligohoni namono biꞌo Samaria nabagna thilo finogha. 6Ke lamnadi nheva finogha te funei King Hosea Israel igre, king gna Asiria ne uluni namono biꞌo Samaria, aonu king gna Asiria igne huhurudi naiknodi Israel igre hata ne tei ka nogna kantri na. Kehare au ka namono Hala, kehare au rhegna khoꞌu biꞌo Habor ka nohi Gosan, eghuteuna kehare ka namono Media.

7Namono biꞌo Samaria igne ne snagu ka armi gna Asiria, naugna naikno di Israel igre ne theome doglo ka tathagna LORD nodi God, mae ihei teke fakarhidi ka nogna nolaghi king gna Ijep. Naiknodi Israel igre mare tarai ka keha god delei, 8eghuteuna mare leghuni nodi kastom iheire LORD teke khi fajifladi ka nodi vido glose naiknodi Israel. Eghuteuna mare leghuni kastom majaghani teke farirhiu hatimare mae king di Israel. 9Naiknodi Israel gre edi poru glepo te theome magnahaghedi LORD nodi God na. Mare hohoro nodi vido blahi mala tarai ka nodi mumuju god re ka namono te gnafa funu ka namono ikodi tei posadi namono biꞌo re. 10Mare fakegra haghe thina brahu nei mumuju gna god gaꞌase Asera teu igre ke kligna di thogele ba ke paridi gaju biꞌo. 11Eghuteuna mare gahu insens ke kligna olta, leghuni unha teke edi naikno tifa teke khi fajifladi LORD ka nodi vido glose naiknodi Israel ra. Eigna LORD neke thono diꞌatagna fara kate edi fabrahu naiknore puhi te diꞌa igre. 12Eghuteuna mare neke huhughuni chekegna LORD mala thosei pogho soru ka mumuju teku na. 13LORD neke kuru fajifladi nogna mae profet mala tei cheke eghu ranghidi naiknodi Israel nei Juda, “Ghotilo lilisei puhimi te diꞌa re, eghuteuna leghuni nogu cheke iara te au ka nogu vetula iara teke tusu lao iara ka kuꞌemi ghotilo tifa ra, eghuteuna nogu mae gloku iara hatimare mae profet ra neke mei toutonuhi ka ghotilo.”

14Nu mare tirodi leghudi kolho, mare patu gama jateula kuꞌedi tifa ra eghu theome fatutuani ni LORD, nodi God na. 15Mare tirodi leghudi nogna farirhiu mana re, eghuteuna mare tirodi tajini u nhaꞌa cheke teke eni mana ka mae kuꞌedi mare tifa ra. Mare theome ghatho branadi nogna cheke mana re. Mare tarai ka mumuju te theo nafudi re, naugna igne, mare jaola theo nafudi. Neuba LORD ne cheke ranghidi mala thosei leghudi puhidi naikno te au faligohodiare neu, nu mare edi ngala glepo mala thosei edi teku LORD re.

16Mare huhughudi nogna vetula LORD nodi God na ne edi phei mumuju buluka, eghuteuna mare jaola neke eni kaisei mumuju gaꞌase Asera. Mare tarai ka nathunu nei loku ranghini god Baal. 17Mare gahu ka khaꞌaghi thudi nalhaꞌu nei thudi gaꞌase teure mala fafara ka mumuju god. Eghuteuna mare ghusnadi mae iheire te au naitu nhaghe nei mae iheire te fafara te mala lasedi unha lepo nate thoke mei ginauna. Mare ghatho nhetani kolho te mala eni glepo te thono diꞌa fara ka tathagna LORD na, eghume mare fabrana ni fara diꞌatagna mana na.

18Mana thono diꞌatagna fara ka naiknodi Israel, aonu mana khidi mala theome tangomana mare te au rhegna mana na. Vikegna Juda igne kolho te au balugna mana na. 19Nu neuba, naiknodi Juda gre jaola theome leghudi nogna vetula LORD nodi God na. Mare leghuni puhi majaghani te mala tarai te fufunu haghe naiknodi Israel igre. 20LORD ne thono tirognadi fara naiknodi Israel gre ne paradi mare. Eghuteuna mana ne lisa laodi ka khamedi nodi naokare, ghilei leghu lahu na mana theome magnahaghedi mare te mei namo ka mana na.

21Ke leghugna te fotadi LORD Israel ghe Juda gre na, naiknodi Israel gre ne vahini mae Jeroboam, thugna mae Nebat igne te mala nodi king na. Mae Jeroboam lhotidi naiknore ka LORD, eghuteuna batudi ka nakhibo te thono diꞌa fara tulao. 22Mare leghuni puhigna mae Jeroboam te diꞌa na ne edi fabrahu puhi te diꞌa te edi mana re, 23ghilei leghu lahu na, LORD ne theome magnahaghedi te mei rhegnai re jateula teke chekedi nogna mae gloku mana hatimare mae profet ra. Aonu armi gna Asiria igne mei ne hata fajifladi ka nodi namono re mala tei au Asiria ka namono aheva te khaba fara, eghuteuna mare au ka kantri igne ghilei mei posa ka narane gognarogne.

Naiknodi ka keha kantri te au sukha Israel

24King gna Asiria hata mei naikno funudi ka namono biꞌo Babilonia, Kut, Ava, Hamat, nei Sefavaem, mare ne au sukha Samaria ke tughudi naiknodi Israel te tei au sosolo ka kantri Asiria. Mare khotogna namono Samaria nei ka namono te gnafa te au faligohoni vido igne. 25Kate funu mei sukha jare na, mare neke theome tarai ka LORD, aonu mana ne kurudi lion re ne tei ghamu keha ka mare. 26Aonu keha naikno ne toutonu ka king gna Asiria na eidi naikno te au sukha ka namono te gnafa Samaria igre te theome laseni nogna vetula God gna namono tuana, aonu God igne kurudi lion re ne ghamu keha ka mare.

27Aonu king ne cheke eghu ka nogna naiknore, “Ghotilo kuru fapuloni kaisei mae pris gna Samaria teke hata teke fasosolodi tahati ra, ghotilo snakreni mana mala ke pulo au jare, mala tangomana mana te farirhiudi naiknore nogna vetula God gna namono tuana.” 28Aonu kaisei mae pris gna Samaria teke hata mare igne neke pulo mei neke au Betel, eghuteuna mana ne funu farirhiudi naiknore eigna puhi te mala tarai ka LORD na.

29Neuba, naiknodi delei te mei au ka namono te gnafa Samaria igre, mare sari nodi mumuju god thedi koba, eghuteuna mare fakegra haghe mumuju igre ka vido blahi teke kulu edi naiknodi Israel ra. 30Naiknodi Babilonia re sari mumuju gna god Sukot-Benot, naiknodi Kut re sari mumuju gna god Negal, naiknodi Hamat re sari mumuju gna god Asima, 31naiknodi Ava re sari mumujudi phei god Nibas ghe Tatak, eghuteuna naiknodi Sefavaem re gahu thudire ka khaꞌaghi mala fafara ka phei nodi god, Adramelek ghe Anamelek. 32Naikno igre tarai ka LORD, nu mare vahidi thua nafnata mae kolho te mala mae pris na. Mae pris igre mala hata tharai ka soasopai gna vido blahi. 33Eghume naikno igre tarai ka LORD, nu mare jaola tarai ka nodi god thedi re leghuni kastom gna kantri aheva teke funu meidire.

34Mare edi fabrahu ngala nodi kastom tiatifa igre ghilei mei posa ka narane gognarogne. Mare theome tarai ka LORD nei theome leghudi nogna vetula, nogna cheke eghu LORD teke tusu lao ka vikegna mae Jekop, mae ihei te kiloni Israel. 35LORD neke eni kaisei nhaꞌa cheke baludi naiknodi Israel gre neke cheke eghu ka mare, “Thosei tarai ka keha god delei: thosei pogho soru tadi ba loku ranghidi ba fafara tadi. 36Ghotilo mala leghu ghau iara kaisei LORD ngala, mae ihei teke hata fajifla ghami ghotilo Ijep balu nolaghi biꞌo nei nanheta. Ghotilo mala pogho soru ka iara eghuteuna ghotilo mala fafara ka iara. 37Ghotilo ginauna mala leghudi fabrahu vetula, nei cheke nei farirhiu eghu teke rioriso iara malami ghotilo teku ra. Ghotilo mala thosei tarai ka keha god delei. 38Ghotilo thosei ghatho ihoni u nhaꞌa cheke teke eni iara balumi ghotilo ia. 39Ghotilo ginauna mala ghatho tahu ghau iara kaisei ngala LORD nomi God, eghuteuna iara ginauna fakarhi ghami ka khamedi nomi naoka ghotilo are.”

40Nu naiknodi keha kantri te mei te au Samaria igre mare theome fanomho ka cheke igre. Mare leghudi kolho nodi kastom tiatifa thedi re. 41Eghume naikno igre tarai ka LORD, nu mare jaola tarai ka mumuju eghu fabrahu ghilei mei posa ka narane gognarogne, eghuteuna iheire te karha mei ke leghudi mare re, mare theome gnafa te edi glepo igre.

18

King Hesekaea gna Juda

1Ka fatilo finogha te king mae Hosea thugna mae Ela Israel igne, mae Hesekaea thugna King Ehas ne king Juda. 2Ka narane tuare, mana varadaki glima finogha gnahi. Eghuteuna mana king Jerusalem varadaki nheva finogha. Idogna mana na Abi, thugna mae Sekaraea. 3Mana leghuni puhigna mae kuꞌegna King Devet ne edi glepo te doglo ka tathagna LORD na. 4Mana paꞌe nodi Sugablahi te mala tarai mare ka mumuju na, eghuteuna rofo soru nodi thina te brahu fara na, eghuteuna kato soru mumuju gna gaꞌase Asera na. Eghuteuna mana jaola kina ruaruja mogo teke eni mae Moses ka bras tifa igne. Mogo igne mare kiloni, “Nehustan, ba mogo neke horo ka bras.” Mana eni igne naugna naiknore tei neke gahu insens koba ka mumuju gna mogo na.

5Mae Hesekaea fatutuani ni LORD, nodi God mae Israel. Theo kaisei king gna Juda teke funei ke ulugna mana, ba ke leghugna mana, te thofno keli fara jateula mana teuna. 6Mana ghatho tahuni LORD neke theome huhughuni mana, nu mana thofno leghuni fabrahu nogna vetula LORD teke tusu ranghini mae Moses tifa ra. 7Aonu LORD ne au balugna mae Hesekaea, eghuteuna gobigna lepo te edi mana re neke thofno keli fara. Eghuteuna mae Hesekaea ne theome magnahagheni king gna Asiria gne ne theome leghuni mana. 8Mana tei magra Filistia ne uludi mare, aonu mana vavaro nodi gobigna lepore funu ka namono ikodi tei posa ka namono biꞌo. Eghuteuna mana neke uludi namono te gnafa igre ne ghilei tei posa Gasa nei vido te gnafa te au faligohoni namono biꞌo igne.

9Ka fafati finogha te funei King Hesekaea Juda igne, King Salmanesa gna Asiria mei balugna nogna armi na ne kegra faligohoni namono biꞌo Samaria. Ka narane tuana, King Hosea ne king gna Israel ka fafitu finogha na. 10Aonu ka khukru gna fatilo finogha na, armi gna Asiria igne ne uluni namono biꞌo Samaria. Ka narane tuana, King Hesekaea ne king ka fafamno finogha na, eghuteuna King Hosea ne king ka faheva finogha na. 11King gna Asiria ne hata naiknodi Israel igre ne tei ka nogna kantri na. Kehare tei ne lilisei ka namono Hala, kehare ka provins Gosan ka khoꞌu biꞌo Habor, eghuteuna kehare ka namono Media. 12Samaria ne snagu ka armi gna Asiria, naugna naiknodi Israel gre ne theome leghuni LORD, nodi God na. Nu mare huhughuni u nhaꞌa cheke teke eni mana baludi na, eghuteuna mare theome leghudi vetula teke chekedi mae Moses, nogna mae gloku LORD ra. Mare theome fanomho ka LORD, eghuteuna mare jaola theome leghuni mana.

Armi gna Asiria ne mei magra ka armi gna Juda

13Ka nabotho fati finogha te funei King Hesekaea Juda igre, King Senakerib gna Asiria ne mei Juda balugna nogna armi na ne magra heta ne ghilei hata namono te bara te ligoho ka thina igre. 14King Senakerib ne au ka namono Lakis. Eghuteuna King Hesekaea ne cheke eghu tei ka mana, “Iara neke eni unha te theome doglo na. Eghume, iara tore nigho iagho mala thosei mei magra koba ka iara, jame te eghu iagho na, iara ginauna foli ari ka iagho unha te magnahagheni iagho na.” Aonu king gna Asiria igne ne cheke ka mana mala foli nabotho thogha kilo silva, eghuteuna kaisei thogha kilo gol. 15King Hesekaea ne fatei silva teke hata fajifla ka nogna Sugablahi LORD na nei ka nogna suga thegna na.

16Mana jaola ne hata koko gol ka grengatha gna Sugablahi na, baludi gol teke nhaꞌa lao thegna ka khegra re, ne fatei ka King Senakerib.

17King Senakerib au neu ka namono Lakis, aonu ne kuruni nogna mae komanda na, baludi keha phei mae biꞌo nei kmana mae soldia mala tei filoni King Hesekaea Jerusalem. Mare tei ne au ka nabrou te tei thoke ka vido te mala titihi pohe na. Mare kegra neu rhegna vido te jajaja soru khoꞌu ka kholo igne. 18Aonu mare ne fatei cheke ka mae Hesekaea mala mei cheke ka mare. Aonu thilo mae biꞌodi Juda, mae Eliakim, mae Sebna nei mae Joa teu igre ne mei thafodi mare. Mae Eliakim thugna mae Hilkaea, mae funei biꞌodi mae te loku ka suga gna king. Mae Sebna nogna sekretri mae king, eghuteuna mae Joa thugna mae Asaf, mae mala tajidi nogna ripot mae King.

19Mae komanda gna Asiria igne ne cheke ka thilo mare eigna mae king biꞌo gna Asiria gne magnahaghei te laseni unha te farhetani gaoghatho gna King Hesekaea, 20ne cheke eghu,

“Ka cheke kolho te chekeni iagho ne nhetahi themu teuna, ba ne laseni farahi themu puhi gna magra na neu sagho ia? Ba, ihei gne te ghathoni iagho nate togho nigho kate magra ka iara na? 21Iagho rouronu ka king gna Ijep te mala togho nigho na? Nu tuana jateula kaisei fora ikoi te kodo iagho tagna, eghuteuna klopa me fnera iagho khamemu na tagna teu ra eghu kolho. Tuana unha te eni king gna Ijep ka ihei te rouronu ka mana na. 22Mae komanda gna Asiria igne tudu ne cheke eghu, ‘Glahu chekeni iagho ka iara te rouronu iagho ka LORD nou God na fou? Nu filo si ghotilo! King Hesekaea la goigonihi nogna vido blahi nei nogna olta teu LORD ra. Eghuteuna mana cheke faheta ka ghotilo naiknomi Jerusalem nei Juda teu ra mala pogho soru ka kaisei olta kolho Jerusalem.’

23“Iara ginauna eni kaisei baubahu ka iagho ka nanghagna king gna Asiria. Iara ginauna tusu ranghi nigho iagho phei thogha hose jame tangomana iagho te hirodi kmana mae te mala saghe tadi re! 24Nu neuba, nomi armi ghotilo na glaꞌe fara, eghuteuna ghotilo theome tangomana te uluni kaisei nogu tothoghei armi ikoi iara na. Eghuteuna neuba ghotilo ne rouronu ka Ijep te mala famei tami chariot nei soldia teu te mala magra ka hose teuna, iagho ginauna theome tangomana te ulu ghau iara na. 25Ba, ne mei iara leghuni nogu gaoghatho thegu na mala mei magra mala roꞌeni nou kantri igne neu sagho ia? Theo. LORD thegna neke kilo mei ghau iara mala goigonini kantri igne.”

26Aonu mae Eliakim, mae Sebna nei mae Joa eghu ne cheke eghu ka mana, “Komanda, cheke mei sagho ka ghehati ka cheke Arameik. Ghehati laseni. Thosei cheke ka Hibru, naugna naikno gnokro teu ka gringni na kligna are fanomhou.”

27Nu mae komanda gna Asiria igne ne cheke eghu ka thilo mae igre, “Ba, nogu king iara na neke kuru mei ghau iara mala chekedi glepo igre ka ghotilo balugna nomi king na neku kolho sia? Theo, iara mala jaola mei mala cheke ranghidi naikno te gnokro teu ka gringni na are neku, mare ginauna mala ghamu chara te tei koko thedi mata are, nei koꞌu namosodi thedi are jateula ghotilo thilo mae tuare eghu ginauna.”

28Aonu mae komanda igne kegra haghe ne eha eghu fabiꞌo ka cheke Hibru, “Tore! Fanomho ka unha te chekeni king biꞌo gna Asiria igne si ghotilo! 29Mana cheke ranghi ghami ghotilo mala thosei snakreni King Hesekaea mala chaghi ghami. Mana theome tangomana te fakarhi ghami ghotilo na! 30Eghuteuna thosei snakreni mana mala figri nagnafami are mala rouronu ka LORD. Thosei ghathoni LORD nate fakarhi ghami ginauna, eghuteuna mana ginauna na fanograni armi gna Asiria gne nate mei te hata nomi namono biꞌo ghotilo igne teuna.

31“Thosei fanomho ka mae Hesekaea. King gna Asiria igne cheke ghami ghotilo mala jifla mei ka namono na mala lisei soru ghami themi ka khamemi ghehati. Jame te leghuni ghotilo cheke igne na, ghehati ginauna snakre ghami ghotilo mala kafe ghamu grep ka nomi nagare are nei fig teke joꞌu ghotilo are eghu. Eghuteuna ghotilo ginauna tangomana te koꞌu ka nomi seu are teuna. 32Uve, ghotilo tangomana nate au fakeli te ghilei thokeni narane nate hata ghami te tei iara ka keha kantri te jateula nomi kantri ghotilo igne teuna. Iara ginauna lisei ghami ghotilo ka namono aheva te au nagare grep te mala eꞌei waen, nei jaola au famane glose te keli te mala joꞌu wit te mala eꞌei bret. Eghuteuna jaola au gaju oliv, nei kmana jurukuli. Jame te leghuni ghotilo unha te chekeni mana igne meuna, ghotilo ginauna karha na theome lehe!

“Ghotilo thosei fanomho ka mae Hesekaea mala chaghi ghami kate chekeni mana LORD ginauna fakarhi ghami ghotilo teuna. 33Ba, nodi god keha kantri te uludi iara ka magra na are tangomana te fakarhidi ka nogu nolaghi iara mae king gna Asiria gne? Thono theo fara! 34Aheva si nodi god naiknodi maedi Hamat, Apad, Sefavaem, Hena nei Iva teura? God tuare theome tangomana te fakarhini kolho Samaria ka nogu nolaghi iara na! 35Theo kaisei nodi god kantri igre te tangomana te fakarhidi mare ka iara na! Eghume, faꞌunha eghu tangomana LORD te fakarhini Jerusalem ka nogu nolaghi iara na?”

36Nu naiknore ne au kmu ne theome cheke tughu, naugna King Hesekaea neke theome snakredi mare te mala cheke tughu ka mana na.

37Aonu mae Eliakim, mae Sebna nei mae Joa eghu ne thofno diꞌa nagnafadi fara ne rerheku nodi pohere. Aonu thilo mare tei ka King Hesekaea ne toutonu ka mana gobigna lepo teke chekedi mae komanda gna Asiria igne.

19

King Hesekaea toreni profet Isaia mala toghoni

1Kate nomhini King Hesekaea nodi ripot mare igne, mana diꞌanagnafa gna fara ne rerheku nogna pohe na. Mana pipichi ka pohe thona ne tei ka nogna Sugablahi LORD na. 2Mana ne kurudi mae Eliakim mae biꞌo te mala reireghi gna nogna suga biꞌo king na, ghe mae Sebna mae sekretri na, baludi hatimare mae pris biꞌo mala tei filoni profet Isaia thugna mae Amos. Mare jaola ne pipichi ka pohe thona. 3Kate filoni mae profet na, mare ne cheke eghu ka mana, “Profet, King Hesekaea neke cheke eghu: Gognarogne kaisei puhi biꞌo thoke ghita tahati, eghuteuna tahati thono mamaja noda fara! Tahati jateula kaisei gaꞌase te namo karha sua, nu theome karha kolho teura eghu. 4King gna Asiria igne neke kuru meini kaisei nogna mae komanda mala cheke faparini God mae ihei te karha te tifa. Tahati toreni LORD noda God mala nomhidi cheke te diꞌa igre, eghuteuna Mana ginauna paradi mare. Eghume tore ka God eida tahati naikno te karha nga teu gre!”

5Kate hata mae Isaia nogna cheke King Hesekaea igre, 6mana neke fatei cheke igre ka mana. “King, igne unha te chekeni LORD na: Iagho thosei mhaghudi nodi cheke nogna mae gloku mae king gna Asiria igne. Mare khogla cheke fapari ghau iara kolho! 7Iagho thosei mhaghu! Iara ginauna figri gaoghathogna king gna Asiria na kate nomhini mana ripot igne mala ke pulo mana ka nogna kantri na. Eghuteuna mare ginauna aknu faleheni mana ka magra jare.”

King gna Asiria neke fapea cheke famamhaghuni King Hesekaea

8Mae komanda gna Asiria igne laseni tela jiflahi nogna king na Lakis te tei magra ka namono Libna, aonu mana jifla Jerusalem ne tei Libna mala filoni king gna Asiria.

9King gna Asiria igne ne nomhini kaisei ripot eigna kaisei armi gna Ijep te haghe balugna Tiahaka, king gna Kus, te mala mei magra ka mare na. Kate nomhini king igne, mana ne fatei kaisei letas ka King Hesekaea gna Juda ne cheke eghu ka mana, 10“Iagho thosei snakreni God te fatutuani ni iagho igne mala chaghi nigho! Mana chekeni iara balugna nogu armi na ginauna theome tangomana nate hata namono Jerusalem. 11Nu iagho nomhinihi unha te magnahaghei eni king gna Asiria ka keha kantri igre. Funu tifa te mei na, ghehati goigonidi koba mare. Ba? Aheva nate rikha te tei iagho na? 12Kuꞌegu iara tifa ra neke roꞌedihi namono biꞌo Gosan, Haran, nei Resef, neke falehedi naiknodi Eden teke au Telasa ra. Nodi god naikno igre neke theome tangomana teke fakarhidi mare na. 13King di Hamat, Apad, Sefavaem, Hena, nei Iva teura au si ra? Theo. Aknu falehehi ghehati sira.”

Nogna tharai King Hesekaea

14Mare ne tusu lao letas igne ka King Hesekaea, aonu mana ne iuꞌiju letas igne. Kate gnafa iuꞌiju na, mana hata ne tei letas igne ka Sugablahi na ne feferha ke ulugna LORD. 15Mana ne tarai eghu ka LORD, “LORD nodi God mae Israel! Iagho gnokro ka nou sape nafnakno na farihoteidi phei engel, kaisei iagho ngala God te funei frunidi kantri te gnafa ka nauthoglu igne. Iagho neke vuavuhadi maloa ghe nauthoglu igre. 16LORD! Filo sagho ka unha te thoke ghami ghehati igre. Fanomho sagho ka gobigna lepo te cheke fadiꞌa nigho King Senakerib igre, iagho God mae ihei te karha te tifa.

17“LORD! Tutuani fara, ghehati lasedi king di Asiria igre goigonidi kmana naikno nei nodi kantri teu igre. 18Eghuteuna mare gnubra fahui nodi god naiknore ka khaꞌaghi, nu god igre theome tutuani, naugna neke horo kolho naikno ka gaju nei thina eghu. 19Nu iagho LORD, iagho nomi God ghehati maemi Israel. Fakarhi ghami ka khamedi mae Asiria gre, eghuteuna naikno te gnafa ka kantri te gnafa ka nauthoglu na igre ginauna laseni te kaisei iagho ngala God na.”

Profet Isaia ne fatei cheke ka king

20Profet Isaia ne fatei cheke ka King Hesekaea ne cheke eghu ka mana, “King, igne unha te chekeni LORD, nodi God maedi Israel na, ‘Iara nomhinihi nou tharai iagho eigna King Senakerib gna Asiria.’ 21LORD neke cheke eghu,

“ ‘King Senakerib! Naiknodi Jerusalem igre ginauna maꞌe nigho kate rikha iagho na.

Uve, mare ginauna tuatukma nigho iagho.

22Ihei gne te cheke faparini iagho na?

Ihei gne te eha fabiꞌoni nei cheke faparini teu iagho na?

Iara nodi God maedi Israel te Blahi fara,

nu iagho cheke fapari ghau iara!

23Iara nou mae Funei iagho,

nu iagho kurudi nou mae mala hata nonomho ra mala cheke fadiꞌa ghau iara.

Iagho neke cheke fahaehaghe eghu,

“Ka nogu chariot iara gre, iara neke tei neke hata thogele biꞌo Lebanon.

Iara neke kato soru gaju sida te brahu ra

nei famane gaju paen ra eghu.

Iara jaola neke tei thokedi thogele te haghe fara ra,

ei ka vido aheva te au kmana gaju fara tadi ra.

24Iara neke dokha seu mala koꞌu ka keha kantri delei,

eghuteuna nogu soldia iara gre neke tapla ka khoꞌu biꞌodi Ijep,

neke ghilei kafe krango fahui.”

25“ ‘King Senakerib! Ba? Iagho theome laseni ngau?

Iara LORD neke ghathoni igne funu tifa,

mala edi iagho glepo igre,

eghuteuna gognarona iara na eni igne mala thoke mei.

Iara neke tusu ari nolaghi ka iagho mala goigonidi namono biꞌo te bara ligoho ka thina igre,

mala vuhai bukrei thina kolho.

26Naiknodi namono biꞌo igre ginauna glaꞌe soru balu mhaghu nodi

nei mamaja nodi eghu fara.

Mare jateula buburu fari hotei glalaba,

ba gnarho te kotu tagru suga te lehe kolho kate ghaghafa mei nuri te brana na.

27“ ‘Nu iara lasedi gobigna lepo eimu iagho,

unha te edi iagho nei aheva te tei iagho,

nei puhi te cheke diꞌa tamu fara teu iagho ka iara ra.

28Naugna iara laseni te fahaehaghe fara iagho na,

nei iara laseni te cheke diꞌatamu fara iagho ka iara ra,

iara ginauna lilisei kaisei thagho ka foflomu iagho na,

nei kaisei vido aean ka foflomu iagho na,

mala ke korho fapulo nigho ka nabrou aheva teke meimu iagho na.’ ” 

29Aonu profet Isaia ne cheke eghu ka King Hesekaea,

“Igne kaisei fagaglana nate thoke mei ginauna.

Finogha igne ghotilo ginauna ghamu gano te kotu thedi ka nagare di tifa are.

Eghuteuna finogha te mei igne,

ghotilo ginauna ghamu gano nate kotu haghe ke leghu re.

Nu ka fatilo finogha na, ghotilo ginauna tangomana teke loku ka nagare na,

mala teke au ghemi gano na,

eghuteuna ghotilo ginauna tangomana te joꞌu grep te mala ghamu fuꞌa gna na.

30Ghotilo naikno te karha nga teu Juda ra,

ghotilo ginauna nake rheta fapulo.

Ghotilo ginauna kotu haghe jateula gaju te soru pari lamna glose glathi gna na ia eghu,

eghuteuna jaola kligna na ure kmana sisi.

31Neuba naoka gre ne aknu falehe kmana naikno ka ghotilo,

iara ginauna fakarhidi keha ka ghotilo Jerusalem ka Thogele blahi Saion mala thovu nogu naikno iara re.

Naugna igne unha te magnahagheni fara iara LORD te au nolaghi fateote’o na.”

32Profet Isaia ne cheke eghu,

“Eghume, igne unha te chekeni LORD eigna king gna Asiria na.

King gna Asiria baludi nogna soldiare ginauna theome tangomana te ruma mei Jerusalem, ba nate fada mei kaisei jata tagna na.

Theo kaisei soldia balu greoreo nate mei namo ka namono biꞌo igne.

Eghuteuna mare ginauna theome tangomana nate salofodu thina nei glose teu ka pesigna gringni thina igne te mala fada mei lamna na.

33Iara LORD, iara ginauna theome snakreni mana te ruma mei ka namono igne.

Eghuteuna mana ginauna nake figri ka nogna namono na leghuni nabrou teke mei gna na.

34Iara ginauna reireghini namono igne, uve, iara ginauna fakarhini Jerusalem.

Naugna iara neke nhaꞌa cheke tifa ka nogu mae gloku King Devet tifa ia.”

35Ka bongi tuana, kaisei engel nogna LORD ne tei ka vido te au teu mae soldia di Asiria igre ne aknu falehe kaisei gobi nhanasalei glima thogha soldia. Kate dofra haghe mare ka keha narane na, mare ne filodi thinidi mae soldia te lehehi re. 36Aonu King Senakerib gna Asiria baludi nogna mae soldia te karha nga teure jifla ka vido igne neke pulo Ninive.

37Kaisei narane ke leghudi igre, King Senakerib ne tei tarai ka nogna Sugablahi god Nisrok, eghuteuna phei thugna mana igre, mae Adramelek ghe mae Saresa, ne aknu faleheni mana. Eghuteuna phiamare rikha ne tei Ararat ka nohi te khaba fara. Eghuteuna keha thugna mana, mae Esahadon neke king tughuni mana Asiria.

20

King Hesekaea ne fogra

1Theome raugha armi gna Asiria igne mei ne magra Juda, King Hesekaea ne fogra fara ne ghilei namo lehe. Aonu profet Isaia thugna mae Amos, tei ne cheke eghu ka mana, “LORD ne cheke eghu, ‘Te keli na iagho fadoglidi nou gobigna lepore, eigna iagho ginauna lehe, eghuteuna iagho ginauna theome tangomana na teke keli fapulo na.’ ”

2Aonu king ne figri lao fei gringni ne tarai, 3“LORD, ghatho mei ghau. Iara loku ranghi nigho iagho ka nogu nolaghi fateote’o nei ka gaoghathogu fateote’o, eghuteuna iara fariuriu mala edi gobigna lepo te magnahaghedi iagho re.” Eghuteuna mana ne funu tanhi fabiꞌo.

4Kate theome jifla nga teu profet ka nogna suga king na, nogna cheke LORD na ne mei ka mana. 5LORD ne cheke ranghini profet mala tei ka king mala cheke eghu ka mana, “King Hesekaea, LORD nogna God mae kuꞌemu King Devet na ne cheke eghu: Iara la nomhinihi nou tharai iagho ia, eghuteuna iara filoni te tanhi nei diꞌanagnafa teu iagho ia. Iara ginauna nake fakeli fapulo nigho, eghuteuna ka fatilo narane ke leghugna gognarogne iagho tangomana te tei ka Sugablahi na. 6Iara ginauna togho nigho iagho mala karhau iagho nabagna nabotho glima finogha, eghuteuna iara ginauna fakarhi nigho iagho balugna namono biꞌo Jerusalem ka khame gna king gna Asiria. Nanghagu iara na au ka namono igne, naugna iara neke nhaꞌa chekehi balugna nogu mae gloku King Devet tifa te mala reireghi fakelini namono igne.”

7Aonu mae Isaia ne chekedi nogna mae gloku mae king re mala tei hata mei keha sisi fig mala lama lao ka thubugna king na mala ke keli fapulo mana.

8Mae Hesekaea ne ghusna eghu ka mae Isaia, “Unha nafnata fagaglana gne LORD nate fakeli ghau iara ginauna, eghuteuna iara ginauna haghe ka Suga gna LORD ka fatilo narane na?”

9Isaia ne cheke eghu ka king, “LORD ginauna eni kaisei fagaglana ka iagho, mala laseni iagho mana te tajini nogna nhaꞌa cheke na. Ba, iagho magnahaghei te filoni naungo na te tugha faꞌulu nabotho nathapla, eghuteuna ke tugha faleghu keha nabotho nathapla re teuna?”

10Eghuteuna king ne cheke eghu, “Bligi fara naungo igne te tugha faꞌulu nabotho nathapla na! Chekeni sagho naungo igne mala tugha faleghu nabotho nathapla!”

11Aonu profet Isaia ne tarai ka LORD, eghuteuna LORD ne tugha faleghu nabotho nathapla ka nathapla gna suga teke eni King Ehas tifa na.

Keha naiknodi Babilonia ne mei Jerusalem

12Ka narane tuana, King Merodak-Baladan, thugna mae Baladan, ne king Babilon. Mana nomhini te fogra fara King Hesekaea igne. Aonu mana ne kurudi keha naikno baludi keha letas nei kaisei namha eghu mala tusu ranghini King Hesekaea. 13King Hesekaea ne keli tagna fara kate filodi naikno igre, eghuteuna mana ne fakakhana ka mare nogna dedei, nogna silva, gol, khuromu, oel nei nogna glepo mala magra teure. Mare ne filodi gobigna lepo te au ka suga gna mana re, nei jaola filodi gobigna lepo te au ke lamnagna nogna kantri mana na.

14Profet Isaia mei ka King Hesekaea ne ghusna eghu ka mana, “King, mae igre neke mei funudi aheva, eghuteuna unha te chekeni mare ka iagho na?”

King ne cheke eghu, “Mare mei funudi ka kantri te khaba fara, funudi Babilonia.”

15Mae profet Isaia ne cheke eghu, “Unha te filoni mare ke lamnagna nou suga iagho na?”

Mae Hesekaea ne cheke eghu, “Mare filodihi gobigna lepo fateote’o te au ke lamnagna nogu suga iara na, theo kaisei glepo te poruni iara ka mare na.”

16Aonu mae Isaia ne cheke eghu ka mae Hesekaea, “Iagho fanomho mei ka nogna cheke LORD mae ihei te au nolaghi fateote’o igne. 17Hesekaea, ginauna na thoke mei kaisei narane te mala mei armi gna Babilonia te hata fahui gobigna lepo teke tathaji teku kuꞌemu iagho tifa ke lamnagna nou suga na te ghilei thoke mei ka narane gognarogne. Naiknodi Babilonia ginauna mei hata tei gobigna lepo tuare ka nodi namono re. Eghuteuna ginauna na theo kaisei glepo nate au na. 18Mare ginauna hata tei keha mae sitei nate karha mei ka vikemu iagho are mala loku ka suga gna king gna Babilonia.

19“Nu te ghathoni mae king na, gaoghathodi cheke igre na toghoni mana mala au fakeli fabrahu ka nakarhagna na neu ne cheke eghu, ‘Unha te chekeni LORD ka iagho igne keliu kolho.’ ”

King Hesekaea ne lehe

20Keha glepo teke edi King Hesekaea nei thoutonu eigna khora biꞌo teke eni mana ke pari glose hata khoꞌu te mei ka namono Jerusalem teku igre, mare neke rioriso soru ka Buka Eidi Glepo Teke Edi Hatimare Mae King Di Juda. 21Eghuteuna kate lehe mana na, mae thugna mana, mae Manase teke king tughuni mana na.

21

King Manase gna Juda

1Mae Manase neke nabotho phei finogha gna neku neke king, eghuteuna mana neke funei Jerusalem glimafulu glima finogha. Idogna mana na, Hefsiba. 2King igne neke theome keli ka tathagna LORD. Mana leghudi fabrahu puhidi naikno di Israel tifa ra. Naugna igne LORD teke khi fajifladi ka nodi namono naiknodi Israel. 3Mana tei neke babana fapulo nodi vido blahi mae bongihehe teke paꞌe soru kmagna mana mae Hesekaea ra. Mana horo olta mala tarai ka Baal, eghuteuna horo kaisei mumuju gaꞌase Asera, jateula teke edi King Ehab gna Israel tifa ra neu. Eghuteuna mae Manase jaola neke tarai ka nathunu. 4-5Mana horo olta ka phei philegna nogna Sugablahi LORD na mala pogho soru ka nathunu. Nu LORD neke cheke eghu, “Nogu Sugablahi iara Jerusalem igne mala pogho soruni kolho Nanghagu iara na.” 6Mana gahu neke fafara mae thugna thegna na ka mumuju. Mana loku ka nunughere nei khoraphaꞌu, khaekae, eghuteuna mana tei filodi iheire tangomana te cheke baludi tharungadi iheire tela lehehi. Eghuteuna mana edi kmana glepo te thono diꞌa fara ka tathagna LORD na, aonu LORD ne diꞌatagna fara ka mana.

7Mana hata mumuju gna god Asera igne ne lilisei ka nogna Sugablahi LORD na. Nu LORD neke cheke eghuhi ka King Devet ghe mae thugna na, King Solomon, “Iara neke vahini Jerusalem ka nodi vido nabotho phei vikegna Israel mala babana haghe nogu Sugablahi na mala pogho soruni fabrahu mare Nanghagu Iara na. 8Jame te leghudi ghotilo nogu cheke iara igre, nei tajidi nogna vetula mae nogu gloku iara mae Moses teke tusu ari iara ka kuꞌemi ghotilo tifa ra meuna, iara ginauna na theome snakredi keha naiknore mala khi fajifla ghami ka namono teke tusu ari iara ka kuꞌemi ghotilo ra.” 9Nu naiknodi Juda igre neke theome leghuni LORD, eghuteuna King Manase neke batudi naiknore ka nakhibo te thono diꞌa fara salaꞌudi naikno bongihehe teke goigonidi LORD kani teke hata mei mana naiknodi Israel teke au ka kantri igne.

10LORD neke cheke eghu ranghidi nogna mae gloku hatimare mae profet, 11“Mae Manase king gna Juda igne mana edi glepo te thono diꞌa fara igre. Mana edi kmana nakhibo ke tulaodi naiknodi Amo tifa ra, mana fatutuanidi mumuju igre ne batudi naiknodi Juda ka nakhibo. 12Eghume igne unha te chekeni LORD, nodi God mae Israel: Iara ginauna hata mei kaisei hoholo te thono diꞌa fara ka naiknodi Jerusalem ghe Juda. Eghuteuna kate nomhini naiknore eigna igne, mare ginauna na jaglo nodi fara. 13Iara ginauna para ghami ghotilo, jateula teke paradi iara naiknodi Samaria balugna King Ehab nei vikegna teku mana ra. Iara ginauna hata fadelei ghami ghotilo mala famane gae namono igne, jateula tapera te famane titihi te gae, eghuteuna fapogru sukha teura eghu. 14Iara ginauna lisa lao naikno te karha nga teu igre ka khamedi mae naoka. Eghuteuna mae naoka igre ginauna uludi mare, eghuteuna mae naoka igre ginauna hata tei ka namono dire nodi gobigna lepore. 15Iara ginauna eni igne ka ghotilo, naugna ghotilo ne edi glepo te diꞌa igre ka tathagu iara na ne ngigno hagheni diꞌatagu iara na, funu ka narane teke jifla mei Ijep kuꞌemi ghotilo ra te ghilei posa mei ka narane igne.”

16King Manase jaola ne aknu falehe kmana naikno fara, aonu dadaradi naikno te theo kaisei nakhibodi igre ne fodu ka namono Jerusalem. Nu jaola, mana neke batudi naiknodi Juda igre neke edi glepo te diꞌa ka tathagna LORD.

17Keha glepo teke edi mae Manase baludi nakhibo teke edi mana kani teke funei fruni igre, mare neke rioriso soru ka Buka Eidi Glepo Teke Edi Hatimare Mae King Di Juda. 18Kate lehe mana na, mare ne giugiluni mana ka nagare rhegna nogna suga na. Nagare igne mare kiloni, “Nogna Nagare mae Usa.” Eghuteuna mae Amon thugna mana na neke king tughuni mana.

King Amon gna Juda

19Mae Amon neke varadaki phei finogha gna kate king mana na, eghuteuna mana neke funei Jerusalem phei finogha kolho. Idogna mana na neke Mesulemet, thugna mae Harus maegna ka namono Jotba. 20Mana jateula mae Manase mae kmagna na neku neke edi kmana glepo te diꞌa ka tathagna LORD. 21Mana leghuni puhigna kmagna na, eghuteuna mana neke pogho soru ka mumuju teke pogho sorudi mae kmagna re. 22Mana neke figri tagruni LORD, nodi God mae kuꞌegna ra neke tirogna leghuni chekegna LORD.

23Nogna mae funei mana re ne roghe poru ne aknu faleheni mana ka nogna suga na. 24Nu naiknodi Juda igre tei ne aknu falehedi mae iheire teke aknu faleheni mae Amon, eghuteuna mae Josia thugna mana igne neke king tughuni mana.

25Keha glepo teke edi mae Amon re, mare neke rioriso soru ka Buka Eidi Glepo Teke Edi Hatimare Mae King Di Juda. 26Mare neke giugiluni King Amon ka nagare te kiloni mare, “Nogna Nagare mae Usa.” Aonu mae Josia, thugna mae Amon igne neke king tughuni mana.

22

King Josia gna Juda

1Mae Josia neke nhana finogha gna kolho neke king gna Juda. Eghuteuna mana neke king Jerusalem tolufulu kaisei finogha. Eghuteuna idogna mana Jedida igne neke thugna mae Adaea ka namono Boskat. 2Mae Josia neke eni unha te doglo ka tathagna LORD na, eghuteuna mana neke leghuni fabrahu puhigna King Devet, mae kuꞌegna tifa ia, eghuteuna mana neke theome figri lao fei nheta ba fei maeri, nu mana neke eni kolho unha te doglo na.

Mae pris biꞌo Hilkaea ne filo deni buka gna vetula nogna LORD

3Ke lamnadi nabotho nhana finogha te king mae Josia Juda igre, mana ne kiloni mae Safan, nogna sekretri na mala tei ka nogna Sugablahi LORD na. Mae igne thugna mae Asalia, thugna mae Mesulam. King ne cheke eghu ka mana, 4“Iagho tei filoni mae pris biꞌo Hilkaea, cheke ka mana mala fadoglidi sileni teke tufa naiknore ka mae pris te kegra ka grengatha gna Sugablahi ia. 5Iagho cheke ka mana mala tusu lao sileni igne ka mae biꞌo te mala reireghidi gloku gre mala folidi mae te loku ka nogna Sugablahi LORD igne. 6Mare mala folidi hatimare mae kapenta, mae te lase loku suga ka thaba nei ka thina baludi unha glepo te mala loku mare re. 7Nu iagho chekedi mae pris ra mala thosei nangani mare sileni te au ka buka na, naugna puhidi mae gloku igre thofno doglo fara.”

8Mae Hilkaea mae pris biꞌo na ne cheke eghu ka Safan mae sekretri na, “Iara kela filonihi Buka gna Vetula ia ke lamna nogna Sugablahi LORD.” Eghuteuna mana tusu lao buka igne ka mae Safan mala iuꞌiju mana. 9Eghuteuna kate iuꞌiju te gnafa na, mana figri ka king ne cheke eghu ka mana, “Ghehati hatahi sileni teke au ka suga gna LORD ra, eghuteuna ghehati tusu laohi ka hatimare mae gloku nei ka hatimare mae biꞌo te mala areare gna gloku ka Sugablahi igne.” 10Aonu Safan mae sekretri na ne cheke eghu ka king, “Mae pris biꞌo Hilkaea neke tusu mei buka igne ka iara.” Aonu mae Safan ne iuꞌiju buka igne ke ulugna king.

11Kate nomhidi king cheke te au ka Buka Vetula na igre, mana diꞌanagnafa gna ne rerheku nogna pohe na. 12Eghuteuna king ne kilo meidi mae pris biꞌo Hilkaea, mae Ahikam thugna mae Safan, mae Akiboa thugna mae Maekaea, mae sekretri Safan, nei mae Asaia nogna mae gloku mana igne. Eghuteuna kate mei mare na, mana ne cheke eghu ka mare, 13“Ghotilo tei hironi gaoghathogna LORD na eigu iara, eidi naikno igre nei naikno te gnafa agne Juda eidi unha teke rioriso soru ka buka teke filoni mare igne. LORD diꞌatagna fara ka tahati, naugna kuꞌeda tahati ra neke theome leghudi unha te chekedi mala edi tahati teku ka buka na igre.”

14Mae pris Hilkaea, mae Ahikam, mae Akiboa, mae Safan nei mae Asaia eghu tei ne toutonudi glepo igre ka kaisei profet gaꞌase, nanghagna na Hulda khetogna mae Salum thugna mae Tikva, thugna mae Hahas. Mae Hahas gne mae ihei te mala reireghidi pohe gna Sugablahi na. Profet Hulda gne au Jerusalem ka fapea distrik.

15Naꞌa ne cheke eghu ka mare, “Igne unha te chekeni LORD, nodi God mae Israel: Chekeni mae ihei te kuru mei ghami ghotilo ka iara igne, 16‘Igne unha te chekeni LORD na. Iara ginauna goigoni ni Jerusalem, eghuteuna paradi naikno te au ka namono tuana, jateula gobigna lepo te rioriso soru ka buka te nomhidi king gna Juda igre eghu. 17Naugna nogu naikno iara igre neke tei koko ghau iara neke gahu insens ka keha god delei, eghuteuna iara thono diꞌatagu fara ka mare eidi gobigna lepo te edi naikno igre. Eghuteuna diꞌatagu iara ka naiknore igne ginauna theo ka huigna. 18Nu ghotilo tei ka king gna Juda mae ihei teke kuru mei ghami ghotilo gne mala cheke eghu ka mana, Igne unha te chekeni LORD, nodi God mae Israel eidi cheke te nomhidi iagho ra: 19Iagho neke diꞌanagnafa nei nhaꞌa fapari nigho themu neku ke ulugna LORD kani teke nomhini iagho teke cheke faparini Jerusalem nei naikno gna ra. Iagho neke tanhi ke ulugu iara eidi nakhibomu re, eghuteuna iagho neke rerheku nou pohere kate nomhini iagho eigna namono igne ginauna groꞌe teuna. Tutuani fara, iara la nomhidihi nou tharai ghotilo ra. 20Eghume iagho ginauna theome filodi puhi biꞌo teke nhaꞌa chekedi iara ra nate thakle mei kate karha teu iagho na.’ ”

Aonu mare hata nogna cheke tughu profet Hulda igre neke figri ka king.

23

King Josia baludi mae biꞌodi Juda ne nhaꞌa cheke balugna LORD

1-2King Josia ne kafe kilo meidi mae biꞌodi Jerusalem nei Juda, hatimare mae pris, mae profet, baludi keha mae langau, neubane mae biꞌo ba fiti mae kolho. Mare ne tei balugna mana ka nogna Sugablahi LORD na. Aonu mana hata buka teke filo deni mae pris biꞌo ke lamna Sugablahi igne ne iuꞌiju cheke te au ka Buka Nhaꞌa Cheke na igre mala kafe nomhidi mare. 3Ka narane tuana, king kegra neu rhegna khegra biꞌogna Sugablahi na, eghuteuna mana neke tuthughu majaghani nhaꞌa cheke igne balugna LORD. Mana nhaꞌa cheke ke ulugna mana thofno leghuni LORD kate tajidi nogna vetula nei nogna farirhiu nei nogna cheke teu mana re. Aonu mana ne nhaꞌa cheke mala farerheta nogna nhaꞌa cheke te au ka buka na igne. Aonu naiknore ne jaola ne nhaꞌa cheke te mala leghuni nhaꞌa cheke igne.

King Josia ne goigoni vido blahi te mala pogho soru ka mumuju re

4King ne kilo meini mae pris biꞌo Hilkaea baludi mae pris te mala toghoni mana, nei mae pris te mala reireghi gna Sugablahi na teu igre mala hata fadelei glepo teke edi mare maladi Baal ghe god gaꞌase Asera nei tothoghei nathunu ka maloa kligna. Mare leghuni unha te chekeni mana igne ne gnubra gobigna lepo igre ke kosi Jerusalem ka glogu Kidron. Eghuteuna mare hata nakrofudi glepo igre ne tei Betel. 5Ka narane tuana, King Josia ne theome magnahaghedi mae pris bongihehe teke vavahi hatimare mae king di Juda igre. Mae pris igre nodi gloku na mala fafara ka vido blahi te au ka namono Juda nei lithui Jerusalem. Mae pris igre fafara ka Baal, ka naprai, ka glaba, ka nathunu biꞌo nei jaola ka tothoghei nathunu. 6Mana hata fajifla ka nogna Sugablahi LORD na mumuju gna gaꞌase Asera igne pala ne tei ka glogu Kidron ke kosi Jerusalem ne gnubra jare. Mana hata nakrofu gna na ne toatofa ke kligna bekudi naiknore. 7Ka narane tuare, keha mae neke ei puhi diꞌa baludi naikno te mei tarai ka nodi god mae bongihehe igne, eghuteuna mare au nodi vido ka nogna Sugablahi LORD igne. Eghuteuna goro gaꞌase te horo pohe te mala pogho soru ka god gaꞌase Asera igre jaola au nodi gloku ka vido igne. Nu King Josia ne paꞌe soru vido igre.

8Mae Josia ne hata nogna mae pris LORD te au Juda igre ne kafe mei Jerusalem. Mana ne goigoni nodi vido blahi naikno bongihehe te gnafa igre funu ke raru Geba tei posa ke mata Bereseba. Eghuteuna mana jaola goigoni vido blahi te au fei maeri rhegna grengatha aheva gavana Josua teke eni bara thina gna Jerusalem. 9Neuba mae pris te loku ka nodi vido blahi mae bongihehe igre ne theome loku ka nogna Sugablahi LORD na Jerusalem, king snakredi mare mala ghamu bret te theo isi gna na baludi keha mae pris igre.

10King ne thofno goigoni fara kaisei vido blahi te mala pogho soru mare na jare ka namono Tofet ka glogu Ben-Hinom mala theome tangomana naiknore te gahu thudi re ka khaꞌaghi te fafara ka god Molek. 11Ka narane tuana, king ne brue tei delei ka nogna Sugablahi LORD na hose teke fafara hatimare mae king di Juda ka naprai igre. Hose igre au ke lamnagna kaisei vido rhegna nogna chogho kaisei mae biꞌo, nanghagna na mae Natan-Melek. Mae Josia ne gnubra ka khaꞌaghi chariot teke fafara ka naprai igre.

12King Josia ne paꞌe soru olta teke horo hatimare mae king di Juda ke kligna gna nogna suga king rhegna nogna chogho King Ehas tifa. Eghuteuna mana paꞌe soru olta teke horo King Manase ka phei vido faligohoni nogna Sugablahi LORD na. Mana rorhoꞌe olta igre ne tei koko ka chara ka glogu Kidron. 13King Josia jaola ne goigoni kmana vido blahi ke maghati Jerusalem. Tifa na King Solomon neke horo olta igre ke mata Thogele Glepo Diꞌa. Vido blahi igre mala pogho soru ka god Astarot, nodi god gaꞌase maedi Saedon, Kemos nodi god maedi Moab, Milkom nodi god maedi Amon. 14King Josia ne rurhuja thina blahi igre, eghuteuna kato soru mumuju gna god gaꞌase Asera. Aonu mana ne koko tafri nhubradi naikno teke lehe re ka vido tuana.

King Josia ne tei Samaria mala goigoni keha vido blahi jare

15King Josia tei ne paꞌe soru vido blahi nei olta eghu teke edi King Jeroboam, thugna mae Nebat, Betel tifa, eghuteuna mae Jeroboam neke batudi naiknodi Israel ka nakhibo. Mae Josia ne gnubra soru vido blahi igre ne vuhai nakrofu. Eghuteuna mana jaola ne gnubra mumuju gna god gaꞌase Asera jare. 16Mae Josia efra tafri ne filoni kaisei beku jare ka thogele na, aonu mana chekedi nogna mae gloku re ne tei hata fajifla nhubra igre. Mare hata ne mei mala gnubra ka vido blahi na mala goigoni ni vido igne. Ka puhi igne, chekegna LORD teke chekeni kaisei nogna mae gloku God tifa na ne thoke mei tutuani.

17King filoni keha beku na ne ghusna eghu, “Beku gna mae ihei site filoni iara ana ia?”

Maedi ka namono Betel igre ne cheke eghu ka mana, “Beku gna nogna mae gloku God neke mei funugna Juda neke chekedi glepo te edi iagho ka vido blahi igne!”

18King ne cheke eghu ka mare, “Khudau, thosei hata fajifla kaisei nhubra jare.” Aonu mare lilisei neu nhubra gna mana igre baludi nhubradi keha mae profet teke mei funudi Samaria tifa ra.

19Mae Josia jateula teke eni ka namono Betel ia neu ne paꞌe soru vido blahi te au ka keha namono jare Samaria teke horo mae king di Israel tifa ra. LORD neke diꞌatagna fara ka mare eidi nafnata puhi igre. 20Mana ne aknu falehe mae pris te loku ka vido blahi igre. Eghuteuna mana ne gnubra nhubradi mae igre ka olta igre. Ke leghudi igre mana neke figri Jerusalem.

King Josia neke fufunu Gaghamu Ghasa-Polho na

21King Josia ne cheke eghu ka naiknore, “Tahati na ei Gaghamu Ghasa-Polho mala cheke fakelini LORD, noda God. Tahati na eni jateula te chekeni ka Buka Nhaꞌa cheke ia eghu.” 22Theo kaisei Gaghamu Ghasa-Polho teke eni funu ka narane di hatimare mae funei teke batudi naiknodi Israel tifa ra, ba ka narane di hatimare mae king teke funei frunidi Israel ghe Juda ra. 23Nu ka nabotho nhana finogha te king mae Josia igre, naikno te au ka namono Jerusalem igre neke fufunu eni Gaghamu Ghasa-Polho igne mala ghatho tahuni LORD.

Keha glepo teke edi mae Josia

24King Josia ne khi teidi iheire te loku ka khaekae, ba iheire te facheke ka naitu. Eghuteuna mana jaola hata koko mumuju te tathaji teu naiknore ka sugadi re, nei keha glepo te diꞌa te au Juda nei Jerusalem. Mana neke eni igne mala horoghoto ka Vetula teke risoni ka Buka teke filoni mae pris biꞌo Hilkaea ka nogna Sugablahi LORD na. 25Theo kaisei king te keli fara jateula Josia teku tifa na, ba ke leghugna mana na, thono theo fara. Mana thofno ghatho tahuni LORD ka nagnafagna fateote’o, ka gaoghathogna fateote’o, nei nanhetagna fateote’o, jateula te chekeni ka nogna Vetula mae Moses.

26Neubane eghu ngau, LORD diꞌatagna fabrahu ka glepo te diꞌa teke edi King Manase ka naiknodi Juda tifa ra. 27Aonu LORD ne cheke eghu, “Iara ginauna khi fajifla ghami ghotilo naiknomi Juda gre jateula teke khi fajifladi iara naiknodi Israel tifa ra eghu. Iara ginauna tiroguni Sugablahi nei namono biꞌo Jerusalem teke vavahi iara igne. Iara neke cheke eghu eigna Sugablahi igne, ‘Jare te mala pogho soruni Nanghagu iara na.’ ”

King Josia ne lehe

28Keha glepo teke edi King Josia re mare neke rioriso soru ka Buka Eidi Glepo Teke Edi Hatimare Mae King Di Juda.

29Ka narane te king mae Josia igre, Fero Neko king gna Ijep neke haghe ka Khoꞌu biꞌo Iufretis mala toghoni king gna Asiria. King Josia jifla balugna nogna armi na mala magra ka Neko, nu Neko neke faleheni mana ka namono biꞌo Megido. 30Nogna mae gloku re hata thinigna mae Josia na ka chariot funu Megido ne posa Jerusalem ne giugilu ka nogna beku thegna na. Eghuteuna naiknodi Juda igre ne vahini mae Jehoahas, mae thugna mae Josia na ne tofa oel ka phaꞌugna na mala king tughuni mae kmagna na.

King Jehoahas gna Juda

31Mae Jehoahas neke varadaki thilo finogha gna kate king mana na, eghuteuna mana neke king Jerusalem thilo nhigra kolho. Idogna gna mana na neke Hamutal thugna mae Jeremaea ka namono Libna. 32Mana neke edi keha puhi te diꞌa ka tathagna LORD jateula kuꞌegna tifa ra neku. 33King Neko gna Ijep haruni mana ka chen hata ne tei sosolo Ribla kaisei namono ka nohi Hamat, mala theome tangomana mana teke funei fruni Juda na. King Neko ne huhurudi naikno di Juda re mala tusu ranghini thilo thogha fati gobi kilo silva, nei tolufulu fati kilo gol.

Jehoiakim neke king gna Juda

34King Neko ne vahini mae Eliakim, kaisei thugna King Josia neke king tughuni kmagna na Juda. Eghuteuna mana neke tughu nanghagna mae Eliakim igne neke kiloni mana Jehoiakim. Aonu mae Neko hata mae Jehoahas igne ne tei sosolo Ijep ne ghilei lehe jare. 35King Jehoiakim huhurudi naiknodi Juda re mala foli takis ka mana, mala tangomana mana te au sileni te mala folini Neko king gna Ijep. Naiknore ne foli takis leghuni unha te chekeni mana na.

36Mae Jehoiakim neke varadaki glima finogha gna kate king mana na. Mana neke king Jerusalem nabotho kaisei finogha. Idogna mana na Sebida thugna mae Pedaea, maegna ka namono Ruma. 37Mana neke edi kmana glepo te diꞌa ka tathagna LORD na jateula kuꞌegna tifa ra neku.

24

1Ka narane te king mae Jehoiakim Juda igre, King Nebukadnesa gna Babilonia neke haghe magra neke hata kantri Juda. Aonu King Nebukadnesa ne vahini mae Jehoiakim mala kaisei nogna mae gloku, eghuteuna mana ne loku ranghini king gna Babilonia nabagna thilo finogha. Nu ke leghudi thilo finogha igre, mana ne funu tirognani King Nebukadnesa. 2Aonu LORD ne kuruni armi gna Babilonia, armi gna Siria, armi gna Moab nei armi gna Amon mala mei magra ka King Jehoiakim. Armi igre mei ne goigonini Juda leghuni nogna cheke LORD teke chekeni hatimare mae profet tifa ra. 3Hoholo te thokedi naiknodi Juda igre leghuni unha teke chekeni LORD na. Naugna King Manase neke edi kmana glepo te diꞌa tifa na. 4Mana neke aknu falehe kmana naikno te theo nakhibodi igre Jerusalem, eghuteuna LORD na theome tangomana te hata fadelei nakhibo igre.

5Keha glepo teke edi King Jehoiakim igre, mare neke rioriso soru ka Buka Eidi Glepo Teke Edi Hatimare Mae King Di Juda. 6Ke leghugna te lehe mana igne, mae Jehoiakin thugna mana na neke king tughuni kmagna na.

7Ke leghugna igne, king gna Ijep balugna nogna armi na ne theome jifla ka nogna kantri na, naugna king gna Babilonia kela hata kasahila nohi thongana teke khotogna king gna Ijep te funu ka khoꞌu ikoi ka nohigna Ijep tei posa ke raru Khoꞌu biꞌo Iufretis.

King Jehoiakin gna Juda

8Mae Jehoiakin neke nabotho nhana finogha gna neke king gna Juda, eghuteuna mana neke king Jerusalem thilo nhigra kolho. Eghuteuna idogna mana na neke Nehusta thugna mae Elnatan maegna Jerusalem. 9Mae Jehoiakin neke edi unha te diꞌa ka tathagna LORD, jateula kmagna neku.

10Ka narane te king mana igre, nogna armi King Nebukadnesa gna Babilonia igne haghe snura ne magra Jerusalem. 11King Nebukadnesa thegna jaola ne mei ka narane te hata nogna armi na namono biꞌo igne. 12King Jehoiakin ghe idogna, nogna mae gloku, nogna komanda, nei nogna mae biꞌo teure ne kafe lisa laodi thedi ka khamedi mae Babilonia.

Ka fahana finogha te king Nebukadnesa Babilonia igne, mana hata King Jehoiakin ne tei sosolo Babilonia. 13King Nebukadnesa ne jateula teke kulu chekeni LORD tifa ra neu ne hata ne tei gobigna lepo te keli teke au ka nogna Sugablahi LORD, nei sugagna king teure. Mana ne hata koko gol teke lilisei King Solomon ka Sugablahi na. 14Eghuteuna King Nebukadnesa ne hata naikno te gnafa Jerusalem, baludi mae biꞌo, mae komanda, mae iheire te lase loku ka aean ba thaba. Khaputudi naikno igre thokeni nabotho thogha. Naikno te kuma re kolho te au fapulo ka kantri Juda.

15Mae Nebukadnesa hata King Jehoiakin ne tei sosolo Babilonia, balu idogna, khetogna re, goro mae biꞌo ka sugagna nei mae nafnaknodi Jerusalem. 16Mana jaola ne hata fitu thogha soldia nei kaisei thogha mae te lase loku ka aean nei thaba. 17Eghuteuna mae Nebukadnesa ne vahini mae Matanaea, kaisei nebugna King Jehoiakin mala king gna Juda. Aonu mana ne tughu nanghagna mana na ne kiloni mana, Sedekaea.

King Sedekaea gna Juda

18King Sedekaea neke varadaki kaisei finoghagna neke king, eghuteuna mana neke king Jerusalem nabotho kaisei finogha. Idogna mana na neke Hamutal, thugna mae Jeremaea maegna ka namono Libna. 19Nu mae Sedekaea ne eni unha te diꞌa ka tathagna LORD, jateula teke eni mae Jehoiakim ia neu. 20Naugna igne, LORD ne diꞌatagna fara ka naiknodi Jerusalem ghe Juda, ne ghilei leghu lahu na, mana ne kuru teidi ka sosolo mala thosei au mare balugna.

25

Naiknodi Babilonia ne hata namono biꞌo Jerusalem

1Aonu, ka faheva finogha te king Sedekaea gna Juda igre, mae Nebukadnesa king gna Babilonia igne ne mei balu nogna armi ne magra Jerusalem. Mare mei ne au ke kosi Jerusalem, eghuteuna mare ne fafodu glose ne lithui ka baragna namono na mala tangomana mare te poru ke leghugna kate magra na. 2Jerusalem gne au ka khamedi mae Babilonia ne ghilei thokeni nabotho kaisei finogha te king mae Sedekaea.

3Ka nabotho kaisei finogha te king mae Sedekaea, ka nabotho nhanai gna nigra Julae, naikno gna namono biꞌo igne ne kafe rofo, naugna la huihila gano na. 4Aonu hatimare mae soldia di Babilonia igre ne paꞌe gringni gna namono na ne ruma lamna. Neuba mae soldia gre ne kegra ligohoni neu namono na, King Sedekaea baludi nogna soldiare ne fariuriu rikha bongiro ne jifla farihoteidi phei gringni thina ke leghugna nogna nagare king na rikha ne tei ka glogu rhegna Khoꞌu biꞌo Jordan. 5Nu hatimare mae soldia di Babilonia igre ngolho ne tei lokini King Sedekaea rhegna namono Jeriko, nu nogna soldia mana teke rikha balugna mana igre ne tei kokoni mana. 6Mare tathaleini mana ne tei ka King Nebukadnesa Ribla.

King Nebukadnesa ne fateni mana jare. 7Mare filo neu mae Sedekaea ne aknu falehe thugna mana re. Eghuteuna mare ne bilo koko phei tathagna mae Sedekaea re, aonu mare ne haru phei khamegna manare ka chen hata ne tei Babilonia.

Mare ne goigoni nogna Sugablahi LORD

8Ka fabotho nheva finogha te king Nebukadnesa Babilonia, ka falima nhigra, ka fabotho narane gna nhigra igre, Nebusaradan mae komanda gna nogna armi king igne ne mei posa Jerusalem. 9Mana ne gnubra nogna Sugablahi LORD na, balugna nogna suga biꞌo king na, nei suga te gnafa Jerusalem. Mana goigoni fahui suga te ulu ke lamnagna namono biꞌo igne. 10Eghuteuna mana cheke ranghidi nogna soldiare mala paꞌe soru bara thina te falithuini namono igne. 11Eghuteuna mae Nebusaradan ne hata naikno teke au faleghu teku ka namono igne, nei iheire teke rikha mala tei loku fodu baludi maedi Babilonia ke kosi, aonu mana kafe hata naikno igre ne tei au Babilonia. 12Nu komanda Nebusaradan snakredi keha naikno te kuma re mala au faleghu Juda mala loku ka nagare grep nei ka thobi.

13Mae soldia di Babilonia igre ne goigoni Sugablahi na ne pala ne tei glepo teke horo ka bras igre: phei khegra biꞌo gna Sugablahi na, nei chariot mala hata khoꞌu na, nei dis biꞌo teu igre hata ne tei Babilonia. 14Mare jaola ne hata baket mala lilisei nakrofu, sevol ikodi, glepo mala falehe juta, tapera, baludi gobigna lepo teke horo ka bras te mala loku ka Sugablahi na. 15Eghuteuna komanda Nebusaradan ne hata besin nei glepo mala gahu insens, nei keha glepo teke horo ka famane gol nei silva.

16Phei khegra biꞌo igre neke horo ka bras neke lilisei King Solomon ka Sugablahi na tifa, baludi chariot mala pala khoꞌu nei dis biꞌo. Bras igre tahu fara theome tangomana te skel na. 17Haghedi phei khegra biꞌo igre thokedi nhana mita, eghuteuna phaꞌudire neke horo ka bras. Haghegna kaisei khegra na kaisei mita tolufulu sentemita. Mare lalaoni pha’udi khegra igre ka bras mala jateula fangna eghu lithui. Mare jaola lalaoni phaꞌudi khegra igre ka mumuju sisi pomegranet, kaisei nafnata sisi pomegranet. Phaꞌugna keha khegra na nanaba jateula keha na eghu.

Mare ne aknu falehe keha mae biꞌodi Juda

18Mae Nebusaradan komanda gna nogna armi King Nebukadnesa king gna Babilonia igne ne hata ne tei balugna ka sosolo mae pris biꞌo Seraia ghe mae pris Sefanaea, mae mala toghoni mae pris biꞌo, baludi thilo mae biꞌogna nogna Sugablahi LORD. 19Eghuteuna mana hata kaisei mae biꞌo, mae ihei te mala batuni armi gna Juda na. Mana jaola ne hata glima nogna mae biꞌo te mala toghoni king ka groghe na, nei nogna sekretri mae komanda mae ihei te mala hata maedi Juda te au ka magra na, baludi namno salei mae funei teke au fapulo teku Jerusalem. 20-21Nebusaradan hata ne tei naikno igre Ribla ka king Nebukadnesa. Aonu king chekedi nogna soldia re ne aknu falehe.

Ka puhi igne, mare hata naiknodi Juda igre mala jifla kokodi mare nodi thofno namono re mala tei au ka keha kantri delei.

Gedalaea gavana gna Juda

22Ka narane tuare, King Nebukadnesa ne vahini mae Gedalaea thugna mae Ahikam, thugna mae Safan mala gavana ka provins Juda. Mana ne reireghidi naikno te au fapulo teu Juda te theome tei Babilonia. 23Kate nomhini keha mae armi komanda di Juda teke tei poru teku ke kosi Jerusalem igre king gna Babilon te vahini mae Gedalaea te mala gavana gna provins igne, mae igre tei ne filoni mana Mispa: mae Ismael, thugna mae Netania, thugna mae Elisama, mae Johanan thugna mae Karea, mae Seraia thugna mae Tamumet maegna Netofa, nei mae Jasania maegna ka namono Maka. 24Mae Gedalaea ne baubahu ne cheke eghu ka mare, “Tore, ghotilo thosei mhaghudi mae biꞌodi Babilonia are. Jame lisa lao ghami themi ghotilo ke parigna nodi nolaghi mae igre, eghuteuna leghuni ghotilo king gna Babilonia gne meuna, ghotilo ginauna au fakeli nomi fabrahu ka namono igne.”

25Nu mae Ismael thugna mae Netania igne mana ne kheragna king gna Juda. Ka finogha tuana, ka fafitu nhigra na, mana ne hata nabotho mae balugna ne tei Mispa. Mare ne aknu faleheni mae gavana Gedalaea. Eghuteuna mare jaola neke aknu falehe naiknodi Juda nei Babilonia teke au teku baludi mare ka namono tuana. 26Aonu naiknodi Juda, neubane mae dedei ba mae te kuma, baludi mae komandadi armi, mare ne kafe rikha ne tei Ijep, naugna mare ne mhaghudi maedi Babilonia.

King Evil-Merodak ne snakre teini mae Jehoiakin

27Ke lamnadi tolufulu fitu finogha te au teu King Jehoiakin ka suga sosolo Babilonia igre, King Evil-Merodak ne kegra king gna Babilonia. Eghuteuna ka finogha tuanala, ka fabotho pea nhigra, ka varadaki fitu narane gna na, mae king igne ne hata fajiflani King Jehoiakin ka suga sosolo, ne snakre teini. 28King Evil-Merodak ne keli ranghini mana ne pala hagheni mana uludi keha king teke au balugna mana Babilonia. 29Aonu King Jehoiakin ne hata koko pohe sosolo na, funu ka narane igne te ghilei hui nakarha gna na, mana ghamu koba balugna king ka nogna tevo na. 30Aonu king gna Babilonia igne ne tufa sileni mala foli gano mae Jehoiakin leuleghu narane neke ghilei lehe mae Jehoiakin.